ETF'S HEBBEN BELEGGINGSWERELD GEDEMOCRATISEERD EN EENVOUDIGER GEMAAKT

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "ETF'S HEBBEN BELEGGINGSWERELD GEDEMOCRATISEERD EN EENVOUDIGER GEMAAKT"

Transcriptie

1 VOORZITTER Maarten van der Pas, Morningstar Foto's: Fotopersburo Dijkstra DEELNEMERS Herman Barten, Amundi ETF Anne Gram, verbonden aan diverse pensioenfondsen als lid van de Beleggingsadviescommissie/Raad van Toezicht Frank Huitema, Telegraaf Pensioenfonds Martijn Rozemuller, Think ETF s Gerard Sirks, Bpf Kappersbedrijf, Psf Horeca & Catering, De Friesland Zorgverzekeraar Gert-Jan Verhagen, ishares Wim van Zwol, Vanguard Deze Ronde Tafel is tot stand gekomen in samenwerking met Amuni ETF s, ishares, Think ETF s en Vanguard. ETF'S HEBBEN BELEGGINGSWERELD GEDEMOCRATISEERD EN EENVOUDIGER GEMAAKT Door Hans Amesz Uit onderzoek blijkt dat ongeveer 40 procent van de institutionele beleggers Exchange Traded Funds (ETF s) toepassen om tactische redenen en 30 procent om strategische. Waarom doen ze dat? Over deze en talloze andere vragen organiseerde Financial Investigator een rondetafeldiscussie. 46 FINANCIAL

2 Wat zijn overwegingen van institutionele beleggers om voor indexfondsen of ETF s te kiezen? Gerard Sirks: In eerste instantie om het rendement van een index te behalen op een eenvoudige manier tegen zo laag mogelijke kosten. Daarnaast is belangrijk dat ETF s over het algemeen behoorlijk liquide zijn. Anne Gram: ETF s behoren tot de kern van institutionele portefeuilles om meer dan tactische redenen. Frank Huitema: Bij ons spelen ETF s juist een tactische rol. Wij beheren zelf een vrij geconcentreerde portefeuille van Europese en Noord-Amerikaanse aandelen en gebruiken ETF s vooral om wat meer small cap exposure te krijgen, omdat we vanwege de hoge concentratiegraad sterk in large caps of megacaps belegd zijn. Verder worden ETF s ingezet om het tactisch gewicht van aandelen tijdelijk te kunnen aanpassen. Met ETF s kun je een beetje een momentumstrategie hanteren. Gram: Bij een strategische en tactische asset allocatie wordt vooral met futures gewerkt en niet zozeer met ETF s. Gert-Jan Verhagen: Uit onderzoek blijkt dat ongeveer 40 procent van de institutionele beleggers ETF s toepassen om tactische redenen en 30 procent om strategische. In de Verenigde Staten zijn die percentages aanzienlijk hoger. Met name kostenverlagingen hebben ertoe geleid dat ETF s in coreholdings van portefeuilles zitten. Martijn Rozemuller: In de verschillende landen in Europa is sprake van verschillend ETF-gebruik. Nederland loopt bepaald niet voorop. > Maarten van der Pas is financieel-economisch journalist bij Morningstar. Dat is een onafhankelijke aanbieder van informatie over beleggingsfondsen, aandelen en ETF s. Van der Pas heeft ook een passie voor (klassieke) auto s en schrijft daarover voor diverse media. In 2009 publiceerde hij het boek Spyker. Een dollemansrit over de Nederlandse bouwer van luxe sportwagens Spyker en in 2012 volgde Saab over de kop. De nederlaag van Victor Muller over waarom Spyker Saab overnam en waarom het Zweedse automerk binnen één jaar failliet ging. FINANCIAL 47

3 > Herman Barten is verantwoordelijk voor de marketing en sales van de Amundi ETF range en de Amundi Index producten in de Benelux. Daarvoor werkte hij bij AXA IM in Nederland, waar hij verantwoordelijk was voor de sales van de AXA IM beleggingsfondsen in Nederland. In het verleden heeft Barten ook verschillende sales functies bekleed bij ABN AMRO Asset Management en ABN AMRO Markets, zowel in Nederland als in de VS en het VK. Barten heeft rechten gestudeerd aan de Universiteit Leiden. Verhagen: Institutioneel zijn er niet heel veel verschillen. Herman Barten: In landen als Frankrijk zie je een brede acceptatie van ETF s bij retailbeleggers, maar je ziet ook dat ze bij institutionele beleggers zeer aanvaard zijn en worden gebruikt bij het besturen van hun portefeuilles. Overigens bestaan er wel grote verschillen tussen de verschillende institutionele beleggers. Wim van Zwol: In de Verenigde Staten waren de instituten early adopters van onze ETF s, daarna volgden de adviseurs en uiteindelijk het retailpubliek. Dat zie je in Europa nu ook gebeuren, waarbij omvang voor instituten belangrijk is. Binnen de Noord-Europese landen zie ik niet zo gek veel verschillen, behalve dat er een paar heel grote institutionele beleggers zijn die grote ETF-posities voor zeer lange tijd aanhouden. Leent de ene vermogensklasse of strategie zich beter voor passieve fondsen dan de andere? Sirks: Een van de pensioenfondsen waar ik aan verbonden ben, heeft een beleggingsbeleid van passief, tenzij. Soms maken we bewust een keuze voor een asset class waar we denken alpha te kunnen genereren door een actieve manager te selecteren. Emerging markets zijn daar een mooi voorbeeld van. Maar bijvoorbeeld large caps in de Verenigde Staten en Europa vormen een overresearched gebied waar het heel moeilijk is om consistent alpha te genereren; daar beleggen we passief. Dat doen we niet per se via ETF s, want er zijn natuurlijk meerdere mogelijkheden. Gram: De meeste pensioenfondsen omarmen passief beleggen. Dat wordt uit kosten- en liquiditeitsoverwegingen ingevuld met trackers en indexfondsen. In de afweging passief versus actief is er vaak vanuit gegaan dat de markten waarin je alpha kunt genereren inefficiënt waren. Uit veel onderzoek blijkt echter dat inefficiency an sich eigenlijk geen voorspeller is. Dat betekent dat je ook in emerging markets beter passief kunt opereren: de meeste actief beheerde fondsen blijven ook daar achter bij hun benchmarks. Een factor die wel een mogelijkheid heeft tot het genereren van alpha is breath: het aantal beleggingsmogelijkheden; hoe groter dat aantal mogelijkheden, hoe groter de kans op het voortbrengen van alpha. Dat is een kentering in de onderbouwing van de keuze om al dan niet actief te beleggen, maar bottom line is de tendens richting passief. Overigens kun je in bepaalde categorieën, zoals private equity en hedgefondsen, natuurlijk alleen actief beleggen. Sirks: Mijn ervaring is dat we met actief beleggen wel degelijk waarde hebben kunnen toevoegen in markten waarvan wij zeggen dat ze inefficiënt zijn. Gram: Je kunt geluk hebben. Je maakt een grote gamble als je kiest voor actief beheer in emerging markets, want de kans is groot dat het verkeerd uitpakt. Wordt er belegd in simpele rechttoe-rechtaan ETF s of wordt er een ingewikkelde strategie toegepast? Huitema: Als het gaat om het groter of kleiner maken van de aandelenexposure gebruiken we een rechttoe-rechtaan ETF op een brede Europese aandelenindex: de Eurostoxx 600 of een vergelijkbare index. In Noord-Amerika waar onze portefeuille nog meer geconcentreerd is, gebruiken we bijvoorbeeld een pharma- of IT-ETF om specifieke sectorexposure op te bouwen. Sirks: De pensioenfondsen waar ik mee te maken heb, nemen geen 48 FINANCIAL

4 actieve sector-bets. Maar ETF s zijn natuurlijk uitermate geschikt om exposure naar bepaalde sectoren te creëren. Er zijn ook weinig alternatieven: futures op sectoren zijn minder voorhanden. Gram: Tactische asset allocatie is een vorm van actief beheer waar je eigenlijk niet aan moet beginnen. Hoe wordt er gekeken naar nieuwe methoden van indexering? Bijvoorbeeld onderwerpen als RAFI, low vol en equal weight? Rozemuller: Je ziet tegenwoordig een aantal nieuwe vormen van indexering opkomen die niet meer klakkeloos een market cap gewogen benadering hebben, zoals bijvoorbeeld RAFI, Equal Weight en low volatility. De gemene deler van die nieuwe vormen is dat ze, net als de bekende market cap weight indices, een kwantitatief beleid hebben: er liggen formules aan ten grondslag en geen emotie. Bij actief beleid is een bepaalde mate van subjectiviteit mogelijk die bij passief beleid niet mogelijk is. Ik ben geen voorstander van actief beheerde ETF s, die geen rules based approach hebben. Ik vind dat je echt van tevoren moet kunnen zeggen welke regels gevolgd worden. Dat heeft een grote voorspellende waarde. Het grote verschil tussen actief en passief is wat mij betreft het uitsluiten van emotie. Gram: Er zijn actieve strategieën die wel rule based zijn. Elke afwijking van de market cap, gewogen benchmark, die de som van de visies van alle marktparticipanten weergeeft, is actief. Rozemuller: Het gaat erom dat de index volledig transparant is, dus van tevoren ook volledig te voorspellen is. Dan is er geen enkele subjectiviteit en is het passief. Als het beleggingsbeleid van een actief fonds volledig vastligt, is er feitelijk geen actief beheer meer. Gram: Voor mij is het nog steeds actief, want er wordt geprobeerd alpha te genereren en dat is doorslaggevend. Rozemuller: Genereer je alpha ten opzichte van een algemene benchmark of ten opzichte van je gekozen benchmark? In mijn optiek probeert iemand geen alpha te genereren door als index MSCI Netherlands te kiezen in plaats van de AEX, dit is beide passief beleggen. Sirks: Misschien moet je beginnen bij de ALM-studie. Daarin ga je uit van risico-rendementsverhoudingen en dan maakt het verschil of je kiest voor een market cap gewogen MSCI index of bijvoorbeeld voor een min vol strategie niet uit, want dan krijg je een ander risico-rendementsprofiel. Als in het ALM-model wordt uitgegaan van een min vol strategie, is alles wat daar later van afwijkt, actief beheer. Barten: Sommige institutionele beleggers beschouwen strategieën als min vol inderdaad als een actieve vorm van beleggen, gegoten in het jasje van een passieve belegging. Wat voor rol kunnen smart beta ETF s spelen in een portefeuille? Barten: Wij zijn nog niet zo lang geleden begonnen met smart beta s en hebben nu een min vol ETF op de markt gebracht. Een Franse universiteit, Edhec, waarmee wij nauw samenwerken, heeft een nieuw systeem opgezet waarmee allerlei beta s uit de markt gedestilleerd kunnen worden. Beleggers kunnen kiezen welke beta ze willen volgen en hoeveel risico ze daarmee in huis willen halen. De ALM-studie geeft aan welk risico je in de portefeuille wilt lopen en dat kan door middel van smart beta s heel precies worden ingevuld. Huitema: Dat landschap aan ETF-strategieën helpt weinig om een overwogen, en achteraf goed uit te leggen, beleggingsbeslissing te nemen. Het bombardement van beta s dat je nu ziet komen, is de dood in de pot voor het hele smart beta idee. Barten: Je moet het in een kwantitatief keurslijf stoppen, dus kwantitatief bepalen welke beta je wilt hebben. Sirks: Er is een oerwoud van indices aan het ontstaan, waarop wel of niet ETF s te krijgen zijn. Het gemiddelde pensioenfonds beschikt niet over de nodige tijd, kennis en kunde om na te gaan welke ETF precies bij welke index past. Een keuze wordt dan bijna een arbitraire beslissing. > Anne Gram is sinds 2006 onafhankelijk deskundige en lid en/of adviseur van pensioenfondsbesturen, beleggingscommissies en Raden van Toezicht. Gram heeft uitgebreide ervaring in onder andere toezicht, governance, balans- en vermogensbeheer, strategische asset allocatie, het Nederlandse pensioenstelsel en fiduciair management. Daarnaast is ze ruim twintig jaar werkzaam in de beleggingswereld als onder andere Directeur Beleggingen en Chief Investment Officer, docent Erasmus Universiteit Pension Executive Programme, columniste bij de Financiële Telegraaf, lid Raad van Toezicht VEB, lid jury DFT Product van het Jaar en lid Raad van Experts Transparency International Nederland. FINANCIAL 49

5 > Frank Huitema is macro-econoom en sinds 2012 CIO van Telegraafpensioenfonds, en daar verantwoordelijk voor zowel beleggingsbeleid, risicobeleid als portefeuillebeheer. Daarvoor was Huitema lid van de beleggingscommissie van Telegraafpensioenfonds en was hij als treasurer werkzaam bij diverse bedrijven, het laatst bij Telegraaf Media Groep. In die rollen was Huitema verantwoordelijk voor schuldfinanciering, valuta- en rentehedging en liquiditeitsbeheer. Gram: Als je in je strategische allocatie keuzes maakt, moet je wel heel bewust je benchmark kiezen. Je moet weten wat je uit welke asset wilt halen en welke index je gebruikt om dat na te bootsen. in een bepaald bedrijf gaat beleggen. Desgewenst kan je met een bepaalde sector- of regio-etf, desnoods met individuele aandelen, gaan finetunen. Rozemuller: Vanuit de passieve industrie is het goed om vraagtekens te zetten bij standaard- en market cap indices. Om het ingewikkelder te maken, ga je van andere aannames uit. In plaats van meer geld te stoppen in een groot bedrijf, kan je ook meer geld stoppen in een bedrijf met een lage koerswinstverhouding of een ander criterium gebruiken. Je zou ook kunnen zeggen: passief beleggen is juist niet het willen maken van dit soort keuzes, maar het volgen van de markt, dus we gaan een stapje de andere kant op en kiezen voor een Equal Weight benadering, waarbij het beleggingsuniversum wel volgens een aantal criteria, bijvoorbeeld market cap en liquiditeit, wordt gerangschikt. In de categorie global equity pak je de bovenste 250 die uit de ranking komen, dat zijn de grootste en meest liquide bedrijven ter wereld. Die wereldwijde large caps worden dan gelijk gewogen, want er worden geen keuzes meer gemaakt tussen deze bedrijven onderling omdat ze groter zijn of een hogere koerswinstverhouding hebben. Deze afwijking van de market cap benadering past heel goed bij indexbeleggen, omdat ook in dit geval subjectiviteit wordt uitgesloten doordat je niet op basis van een bepaald criterium, bijvoorbeeld market cap, extra Verhagen: Wij zien market weighted als het begin en als beta. Alles wat daarvan afwijkt, noemen we new beta. We zouden beta tekortdoen door smart beta smart te noemen. Van Zwol: Alles wat niet marktgewogen is, noemen wij actief. Als je anders gaat wegen, betekent dat, dat je de grote bedrijven overen de kleine onderweegt. Dat zijn tilts ten opzichte van de markt en die kunnen in bepaalde periodes goed en slecht werken. Je ziet overigens dat de traditionele quantfondsen uit de gratie zijn geraakt. Rozemuller: In marktgewogen indices zit emotie omdat er momenten zijn waarop de beleggersmassa een kant wordt opgetrokken, niet zozeer gedreven door ratio, maar door emotie. Dat noemen we bubbles en die zijn schadelijk. Een belegger moet zich realiseren dat hij meegaat in een bepaalde beweging die niet per definitie rationeel is en dat er altijd een aanname in die beweging zit, bijvoorbeeld dat je meer moet beleggen in een bedrijf, omdat een ander dat ook gedaan heeft. Als de markt volledig efficiënt zou zijn, kan je dat rustig doen, maar de markt bevat af en toe wat emotie. Een methode die niet gebaseerd is op het zwaarder beleggen in bedrijven om welke reden dan ook, is juist vrij van emotie. De aanname dat market cap het begin van alles is, bestrijd ik. Ik denk dat Equal Weight het begin van alles is. Sirks: We hebben het tot nu toe alleen gehad over aandelenindices, bij obligatie-indices speelt dit natuurlijk nog veel meer. Bij een Europese index word je gedwongen te beleggen in staatsobligaties van mindere kwaliteit, omdat de uitgevende landen gewoon meer schulden hebben. Van Zwol: Je wilt eigenlijk papier hebben van landen als bijvoorbeeld Noorwegen, die nauwelijks of geen schuld hebben. Onderzoek wijst echter uit dat de kredietwaardigheid van een staatsobligatie ingeprijsd is. Sirks: Er wordt aan gewerkt om in de verschillende obligatie-indices andere wegingen aan te brengen. Je zou onder andere kunnen 50 FINANCIAL

6 denken aan weging volgens het bruto binnenlands product. Dan wordt het risico van alleen maar te moeten beleggen in de perifere eurolanden enigszins uitgesloten. Zien institutionele beleggers ETF s uitsluitend als handelsinstrument of inmiddels ook als geschikt langetermijninstrument? Van Zwol: Een paar jaar geleden golden ETF s vooral als handelsinstrument, maar de kosten voor het aanhouden van ETF s zijn dusdanig laag geworden dat een ETF voor een strategische allocatie een steeds efficiënter instrument wordt. Verhagen: Daardoor is de toename van het gebruik van ETF s in Europa en Nederland te verklaren. Wat zijn de mogelijkheden en onmogelijkheden om met ETF s een verantwoord Maatschappelijk Verantwoord Beleggen (MVB)-beleid te voeren dat past binnen het beleid van het pensioenfonds? Sirks: Er kan een spanningsveld ontstaan tussen een duurzaam beleggingsbeleid het ene pensioenfonds gaat daarin veel verder dan het andere en indexeren. Als je in een ETF belegt, zit je in de hele index. Er zijn, voorzover ik weet, maar heel weinig duurzame ETF s. Verhagen: Wij bieden duurzame ETF s aan. Daar is vooral in Nederland en Scandinavië vraag naar, in andere landen veel minder. Ik ben ervoor om duurzaamheid in ETF s en indices te verwerken. Sirks: Je kunt bijvoorbeeld een duurzaam indexmandaat geven aan een partij die dat kan uitvoeren. Dat is vaak wel duurder en dan moet je de kosten afwegen tegen duurzaamheid. Barten: Een aanbieder kan alles leveren wat de klant wil hebben. Hoe er op basis van duurzaamheidscriteria belegd moet worden, staat vast. Een index voor een institutionele klant kan precies op maat worden gemaakt. Als een klant veel afwijkingen van een traditionele index wenst, ontstaat een grotere tracking error, maar dat zijn zaken die je van tevoren met elkaar afspreekt. Verhagen: Een eigen duurzame index is alleen weggelegd voor de grotere partijen, want een belegger moet dan wel aan een zeker volume voldoen. Rozemuller: Wij zijn benaderd door een charitatieve instelling, het Oranje Fonds, die worstelde met de vraag hoe zij haar maatschappelijke ideeën in het beleggingsbeleid kon stoppen. Het mooie van een rule based product is dat je duurzame regels bijvoorbeeld UN Global Impact en de richtlijnen van de VFI (Vereniging Fondsenwervende Instellingen) prima in het product zelf kan vatten. In de kern heb je dan een ETF die doet wat hij moet doen, namelijk screenen op basis van duurzaamheid, uitsluiten wat niet gebruikt mag worden. Gram: Hoeveel wordt dan uitgesloten? Gaat het om een Europees product? Rozemuller: Het is een wereldwijd product. De basis is een universum van 850 large caps dat we ook gebruiken voor de global equity index. Door screening verdwijnen ongeveer 250 van die 850 bedrijven, wat aangeeft dat de screening vrij strikt is met lage tolerantie. > Martijn Rozemuller is in 1995 afgestudeerd als Technisch Bedrijfskundige aan de Universiteit Twente. Na zijn studie is Rozemuller als market maker gaan werken voor het Nederlandse handelshuis Optiver, waar hij na drie jaar partner werd. Tijdens zijn carrière bij Optiver kwam Rozemuller in aanraking met ETF s, een nieuw beleggingsproduct waar hij enthousiast over werd. Dit heeft er uiteindelijk toe geleid dat Rozemuller in 2008 ThinkCapital heeft opgericht en hij sindsdien managing director is van deze Nederlandse ETF-aanbieder, die inmiddels elf verschillende ETF s aanbiedt onder de merknaam Think ETF s. FINANCIAL 51

7 > Gerard Sirks studeerde scheikunde aan de VU te Amsterdam. Zijn ervaring op het gebied van beleggen heeft hij opgedaan bij pensioenfondsen, verzekeraars, banken en vermogensbeheerders. Sinds ruim tien jaar is Sirks gevestigd als zelfstandige. Momenteel is hij werkzaam als onafhankelijk bestuurslid bij het Bedrijfstakpensioenfonds voor het Kappersbedrijf, lid van de BAC van Pensioenfonds Horeca & Catering, lid van de Raad van Toezicht van de beleggingsfondsen van Kempen Capital Management, extern lid van de ALMC bij De Friesland Zorgverzekeraar en bestuurder (ad interim) bij Sovereign Trust (Netherlands) BV. Gram: Klanten hebben verschillende ambitieniveaus. Verhagen: Als we moeten voldoen aan alle eisen die gesteld worden door individuele partijen, houden we geen ETF meer over. Van Zwol: Bij ETF s is schaalgrootte belangrijk. ETF s hebben al last van versnippering omdat je op meerdere effectenbeurzen moet crosslisten. Als je nog meer varianten wilt, dus met of zonder clusterbommen, alcohol, tabak, enzovoort, al dan niet gehedged, als je dat en allerlei andere details moet gaan leveren, dan houd je inderdaad niet veel over. een voorkeur voor fysieke replicatie, omdat dat gewoon duidelijk is, maar als je het goed doet, is replicatie ook prima synthetisch te doen. Het belangrijkste bij de keuze tussen fysiek en synthetisch is dat je je ervan bewust bent wat je doet en dat de provider zorgt voor zo groot mogelijke transparantie. Ik ben eigenlijk geen voorstander van ETF s met securities lending. Als er aan securities lending wordt gedaan, gaat meestal een deel van de opbrengsten naar de provider en niet naar de klant en dat vind ik fundamenteel problematisch. Dan wordt er dus extra risico genomen met het geld van de klant, er is sprake van een free ride voor de provider. Daar moet een klant heel erg goed naar kijken. Rozemuller: Ik hoor vaak dat je schaalgrootte nodig hebt, maar dat wordt wel eens overdreven. Bij ons is vanaf 25 miljoen euro assets onder management prima een ETF te runnen. De liquiditeit van een ETF is niet afhankelijk van de omvang daarvan, maar van hoe groot de achterliggende markt is. Hoe wordt omgegaan met gevoeligheden rond ETF s als fysieke of synthetische replicatie, securities lending, tegenpartijrisico, dividendlekkage, kosten? Huitema: Wij beleggen alleen in fysieke ETF s. We zijn een klein pensioenfonds en willen onze portefeuille behapbaar houden; we kunnen de implicaties van synthetische replicatie onvoldoende inschatten. Sirks: Grotere fondsen kunnen wellicht beter de risico s bijvoorbeeld het tegenpartijrisico van synthetische replicatie inschatten dan de kleinere fondsen, die daardoor meer genegen zullen zijn om voor de fysieke stukken te gaan. Soms moet je op de koop toenemen dat securities lending in een ETF plaatsvindt. In ieder geval moet je je daarvan bewust zijn en weten hoe het lendingbeleid eruitziet, wat voor collateral gebruikt wordt, welke tegenpartijen er gebruikt mogen worden, enzovoort. Daarbij moet je je afvragen of je voor een paar basispunten het risico van securities lending wilt lopen. Gram: Veel pensioenfondsen zijn de mist ingegaan met synthetische replicatie en hebben daar slechte ervaringen mee opgedaan, want er bleken allemaal rare dingen in te zitten. A priori heb ik Huitema: Wij passen voor onze eigen portefeuille securities lending toe en zijn er geen principieel tegenstander van om dat in de ETF-portefeuille ook te doen. De grote ETF providers hebben dat redelijk goed onder controle en rapporteren daarover ook transparant. Het is waar dat de providers een disproportioneel aandeel van de opbrengsten van securities lending pakken, daar is nog wel een wereld te winnen. Van Zwol: Ik ben zeker geen principieel tegenstander van securities lending, eerder een principieel voorstander, onder de voorwaarde dat er conservatief uitgeleend wordt. Omdat je tegen een kosteloze index concurreert, is lending een prettige manier om wat van je kosten goed te maken. Verhagen: Wij bieden uitsluitend fysieke producten aan. Een goed geconstrueerde synthetische ETF is natuurlijk ook prima, mits men volkomen transparant is over de swapstructuur. Je moet een ETF simpel kunnen uitleggen aan je klanten en dat is bij een fysieke variant makkelijker te doen dan bij een synthetische. Securities lending is een goede manier om de tracking difference met de index zo klein mogelijk te houden en dat is de voornaamste taak van een aanbieder. Ik ben er een voorstander van de klant te laten kiezen uit ETF s met of zonder lending. Barten: Als het goed in elkaar zit en transparant is, is synthetisch op zich een efficiënte manier van replicatie. Er zijn strenge regels voor collateral en tegenpartijen, dus voor een belegger is het duidelijk waarin wordt belegd. De discussie fysiek versus synthetisch speelt in Nederland een grote rol, maar in andere Europese landen een veel minder grote. 52 FINANCIAL

8 Waarom is dat zo? Barten: De belangrijkste reden is dat de visie van de regelgever met betrekking tot synthetische replicatie in Nederland afwijkt van andere Europese regelgevers. Wat securities lending aangaat: daar doen wij niet aan. Rozemuller: Wij doen ook niet aan securities lending. Om zo dicht mogelijk bij de herbeleggingsindex te blijven gaan wij andersom te werk: we dichten de dividendlekkage, maar dan gaan we geen stukken meer uitlenen, want daarmee wordt het probleem omgedraaid. Je kijkt hoe je het verschil met de benchmark kunt verkleinen; je kunt proberen door securities lending dichterbij te komen, maar je kunt er ook voor zorgen dat de dividendbelasting niet misgelopen wordt, waardoor je eigenlijk niets te verkleinen hebt. Het is niet per definitie zo dat alle securities lendingopbrengsten uit dividendlekkage ontstaan, maar ik ben ervan overtuigd dat een heel groot deel daar wel degelijk uit bestaat. Wij kiezen ervoor het gat te dichten, het tegenpartijrisico te vermijden en het proces zo simpel mogelijk te houden. Hoe zal de ETF-markt zich de komende jaren ontwikkelen? Barten: Passief beleggen heeft een grote vlucht genomen waardoor er zeker meer ETF s zullen komen. Aan de aanbiederskant zal naar verwachting meer consolidatie ontstaan. Verhagen: De gap met de Verenigde Staten gaat heel snel gedicht worden. In de VS is sprake van één markt voor ETF s, terwijl die in Europa versnipperd is. De toenemende concurrentie in Europa zal ertoe leiden dat de prijzen hier verder omlaag gaan. je vaststellen dat er zeker niet te veel ETF s zijn, maar wel te veel dubbeltellingen. Er zijn nog kwalitatieve verbeteringen mogelijk, maar er zijn ook vormen van exposure waar we misschien nog nooit aan gedacht hebben. Van Zwol: Passief beleggen zal nog groeien, wat dat betreft lopen we achter op de Verenigde Staten. Als de kosten afnemen, zal de omvang per ETF wel moeten toenemen. Ik denk ook dat er ruimte is voor nicheproducten. Missen pensioenfondsen bepaalde ETF s? Gram: Je weet in ieder geval dat Factor-ETF s eraan komen. Er zijn natuurlijk ook al factor-achtige stijl-etf s beschikbaar. Komen er meer ETF s of zal de markt consolideren? Rozemuller: Er zijn heel veel ETF s, maar er zijn nog veel meer beleggingsfondsen. Wij beperken ons tot het uitbrengen van een beperkt aantal ETF s, omdat we niet op alles willen schieten en alleen willen doen waar we goed in zijn. Dat gezegd hebbende, kan Sirks: Voor de pensioenfondsen waar ik bij betrokken ben, is het huidige aanbod van ETF s ruim voldoende. Ik ben nog wel steeds op zoek naar een goede en efficiënte manier om in commodities te beleggen. Verhagen: Wij bieden geen grondstoffen ETF s aan, maar ze zijn wel op de markt beschikbaar. > Gert-Jan Verhagen werkt sinds 2010 bij BlackRock en is verantwoordelijk voor de ishares business in Nederland. Hiervoor werkte hij tien jaar bij Van Lanschot Bankiers, in zijn laatste functie als Hoofd Product Management Beleggen. Verhagen begon zijn loopbaan in de financiële sector bij ABN AMRO Private Banking in Daarvoor werkte hij als Commercial Airline Pilot bij Sabena World Airlines. In 2006 behaalde hij zijn doctoraal Bedrijfskunde aan Nyenrode Business Universiteit. FINANCIAL 53

9 > Wim Van Zwol is Hoofd Institutionele Sales Noord-Europa bij Vanguard. Van Zwol werkt sinds april 2007 bij Vanguard. Daarvoor was hij werkzaam bij Kas Bank. Van Zwol studeerde Technische Bedrijfskunde aan de Technische Universiteit Eindhoven. Daarnaast is hij sinds de afronding van de opleiding tot register beleggingsanalist in 2002, lid van de Vereniging van Beleggingsanalisten (VBA). Huitema: De ontwikkeling van de ETF-markt wordt in eerste instantie bepaald door de proliferatie van indices. Als je duizend indices hebt, zul je ook duizend ETF s hebben. De grote ETF providers zullen de indexproviders niet kunnen dwingen het landschap uit te dunnen, dus blijven er heel veel ETF s bestaan. index is makkelijk te kopiëren zonder dat je daarvoor hoeft te betalen. Wij hebben in een aantal gevallen bewust niet gekozen voor bijvoorbeeld een MSCI-index, maar voor een veel minder bekende index, omdat we daarmee een factor tien in de kosten konden besparen. Sirks: Er blijven wel veel ETF s bestaan, maar het aantal providers van ETF s zal uiteindelijk gaan afnemen. Gram: Kleinere ETF s zullen worden gesloten. Verhagen: Er zijn ongelooflijk veel ETF s en die moeten voortdurend enkele essentiële eigenschappen bezitten. Een ETF moet heel liquide zijn, lage kosten hebben en zo goed mogelijk de index tracken. Om hier blijvend aan te voldoen, kunnen aanbieders zich beter rustig houden in uitbreiding van het aanbod. Gram: Dat oerwoud van indices en trackers is zeker vanuit institutioneel perspectief niet nodig en vanuit particulier perspectief is het gewoon gevaarlijk: more rope to hang yourself. Barten: Als aanbieders moeten we doorgaan met het geven van goede voorlichting, niet alleen aan particuliere beleggers, maar ook aan institutionele beleggers. ETF s zijn prachtige producten die de beleggingsmarkt een heel stuk gedemocratiseerd en versimpeld hebben, waardoor het voor beleggers goedkoper en makkelijker is geworden toegang te krijgen tot beleggingen. Rozemuller: Het vreemde is dat het aantal ETF s in eerste instantie wellicht nog zal toenemen, ook omdat de grote bekende indexproviders enorme licenties vragen voor het maken van producten op hun indices. Er zijn al ETF-producenten die kijken of ze wel bekende merknamen nodig hebben, want het rekenwerk achter een bekende Van Zwol: ETF s zijn goede aanvullingen op traditionele fondsen of mandaten. Het staat in Europa nog in de kinderschoenen, er komt de komende jaren nog veel moois aan. CONCLUSIE ETF s zijn passieve beleggingsinstrumenten die over het algemeen liquide, relatief eenvoudig en goedkoop zijn. Ze beginnen steeds meer te horen tot de kern van institutionele portefeuilles. De meeste pensioenfondsen omarmen passief beleggen, dat uit kosten- en liquiditeitsoverwegingen wordt ingevuld met trackers en indexfondsen. Ook in illiquide en meer exotische markten kan het verstandiger zijn om actief beheerde beleggingsfondsen te kiezen en een deskundige manager te selecteren. Vaak wordt gesteld dat markten waarin alpha gegenereerd kan worden, inefficiënt zijn. Een van de discussiedeelnemers legde er de nadruk op dat inefficiency an sich, geen alpha genererende factor is, wat wel geldt voor breath, de diepte van de markt of het aantal beleggingsmogelijkheden. Voor het afstemmen van beleggingsportefeuilles op bijvoorbeeld sectoren en regio s zijn ETF s zeer geëigend. Het is belangrijk dat ETF-aanbieders hun klanten duidelijk uitleggen wat ETF s precies zijn, waarvoor je ETF s kunt gebruiken en welke risico s eraan verbonden zijn. Beleggers moeten precies weten hoe wordt omgegaan met gevoeligheden als fysieke of synthetische replicatie, securities lending, tegenpartijrisico en dividendlekkage. De verwachting is dat de ETF-markt de komende jaren zal blijven groeien, terwijl het aantal providers waarschijnlijk zal afnemen. De aanbieders doen er verstandig aan om zich rustig te houden wat betreft de uitbreiding van het aanbod. Er is immers al een oerwoud van indices en trackers, waardoor velen nu al door de bomen het bos niet meer zien. «54 FINANCIAL

Verhoog het rendement en verlaag het risico met ETF s. Hoe bouwt u eenvoudig een gespreide beleggingsportefeuille tegen lage kosten

Verhoog het rendement en verlaag het risico met ETF s. Hoe bouwt u eenvoudig een gespreide beleggingsportefeuille tegen lage kosten Verhoog het rendement en verlaag het risico met ETF s Hoe bouwt u eenvoudig een gespreide beleggingsportefeuille tegen lage kosten 8 oktober 2015 Wie geeft deze presentatie? Martijn Rozemuller Oprichter

Nadere informatie

ETF s als bouwblokken voor een goed gespreide portefeuille Kant-en-klaar indexbeleggen

ETF s als bouwblokken voor een goed gespreide portefeuille Kant-en-klaar indexbeleggen ETF s als bouwblokken voor een goed gespreide portefeuille Kant-en-klaar indexbeleggen Vrijdag 22 april 2016 Wie geeft deze presentatie? Martijn Rozemuller Voormalig arbitrage handelaar bij Optiver Oprichter

Nadere informatie

Presentatie ETF s voor BSC Duitenberg. Dinsdag 17 februari 2015

Presentatie ETF s voor BSC Duitenberg. Dinsdag 17 februari 2015 Presentatie ETF s voor BSC Duitenberg Dinsdag 17 februari 2015 De agenda Wat is een ETF De impact van kosten Wat is een index Manieren om een index te volgen Dividendlekkage Portefeuillemanagement & verhandeling

Nadere informatie

IndexfondsWijzer. Wat is een indexfonds? Typen indexfondsen

IndexfondsWijzer. Wat is een indexfonds? Typen indexfondsen IndexfondsWijzer U overweegt een belegging in een indexfonds in uw beleggingsportefeuille. Maar wat zijn indexfondsen en wat is de toegevoegde waarde van deze financiële instrumenten in uw beleggingsportefeuille?

Nadere informatie

Dinsdag 22 september 2015. Beleggen met ETF s Van theorie tot strategie

Dinsdag 22 september 2015. Beleggen met ETF s Van theorie tot strategie Dinsdag 22 september 2015 Beleggen met ETF s Van theorie tot strategie Wie geven deze presentatie? Tycho Schaaf Beleggingsspecialist LYNX Martijn Rozemuller Oprichter en directeur Think ETF s 1 De agenda

Nadere informatie

Eenvoudig beleggen met trackers

Eenvoudig beleggen met trackers Eenvoudig beleggen met trackers Rabobank Rijn en Veenstromen 14 Oktober 2010 Gertjan Dorrepaal Directoraat Private Banking Beleggingscompetence Agenda 1. Wat zijn Trackers? Explosieve groei Geschiedenis

Nadere informatie

Alles over ETF s deel 2 Van strategie tot portefeuille

Alles over ETF s deel 2 Van strategie tot portefeuille Alles over ETF s deel 2 Van strategie tot portefeuille Dinsdag 10 november 2015 Wie geven deze presentatie? Tycho Schaaf Beleggingsspecialist LYNX Martijn Rozemuller Oprichter en Managing Director Think

Nadere informatie

Informatie Care IS Beleggingsportefeuille

Informatie Care IS Beleggingsportefeuille Informatie Care IS Beleggingsportefeuille Onderstaande informatie is samengesteld op14 juni 2013 Inleiding Binnen de beleggingsportefeuilles van Care IS wordt onderscheid gemaakt tussen de volgende beleggingscategorieën:

Nadere informatie

Risico pariteit -1- 1 Aandelen Wereldwijd Ontwikkelde Markten - MSCI World Index MSCI Daily Net TR World Euro, Aandelen Wereldwijd

Risico pariteit -1- 1 Aandelen Wereldwijd Ontwikkelde Markten - MSCI World Index MSCI Daily Net TR World Euro, Aandelen Wereldwijd Risico pariteit Risico pariteit is een techniek die wordt ingezet om de risico s in een beleggingsportefeuille te reduceren. Sinds 2008 heeft risico pariteit om drie redenen veel aandacht gekregen: 1.

Nadere informatie

Terug naar de kern Bob Hendriks

Terug naar de kern Bob Hendriks Terug naar de kern Bob Hendriks Oktober 2013 Waarom nog beleggen? 2 Agenda BlackRock? Sparen & beleggen We leven langer/pensioen Inkomsten uit beleggen Conclusie 3 BlackRock is opgericht voor deze nieuwe

Nadere informatie

Methodiek Nominaties Gouden Stier 2015

Methodiek Nominaties Gouden Stier 2015 Methodiek Nominaties Gouden Stier 2015 September 2015 AF Advisors Content - Introductie - Nominatiemethodiek op hoofdlijnen - Methodiek Beste Beleggingsfonds - Methodiek Beste Duurzame Beleggingsfonds

Nadere informatie

Op welke beleggingsstrategie baseert de beleggingsonderneming haar dienstverlening? Antwoord:

Op welke beleggingsstrategie baseert de beleggingsonderneming haar dienstverlening? Antwoord: Om beleggingsondernemingen goed met elkaar te vergelijken is o.a. inzicht in het beleggingsproces een belangrijke maatstaf. Door vragen te stellen over het beleggingsbeleid krijgt u een goed beeld van

Nadere informatie

SMART INVESTING OF SMART MARKETING?

SMART INVESTING OF SMART MARKETING? Foto's: Fotopersburo Dijkstra VOORZITTER: Bob Homan, ING Investment Office DEELNEMERS: Han Dieperink, Rabobank Private Banking Imke Hollander, Blue Sky Group Gerben Jorritsma, ABN Amro Bank Alex Neve,

Nadere informatie

Core/Satellitebeleggingen

Core/Satellitebeleggingen Voor de professionele belegger Core/Satellitebeleggingen De samenstelling van een core/satelliteportefeuille heeft als doel de meest effectieve kenmerken van index- en alphagenererende strategieën te combineren.

Nadere informatie

Het beleggingsbeleid van Berben s Effectenkantoor

Het beleggingsbeleid van Berben s Effectenkantoor Het beleggingsbeleid van Berben s Effectenkantoor Waarschijnlijk baseert u uw keuze voor een vermogensbeheerder op diverse gronden. Mogelijk heeft u binnen uw netwerk al goede berichten over ons vernomen.

Nadere informatie

Onderzoek Indextrackers. Samenvatting

Onderzoek Indextrackers. Samenvatting Onderzoek Indextrackers Samenvatting 1. Inleiding De stichting Autoriteit Financiële Markten (AFM) houdt toezicht op correcte, duidelijke en niet misleidende informatieverstrekking aan consumenten. Het

Nadere informatie

beleggen in etf s efficient, transparant en flexibel

beleggen in etf s efficient, transparant en flexibel beleggen in etf s efficient, transparant en flexibel ETF s 35% Wat is indexbeleggen? 5% 5% Indexbeleggen is een simpele manier om gespreid te beleggen. Met indexbeleggen volgt u een bepaalde index. Hiermee

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Huntsman Rozenburg Beleggingsplan 2011

Stichting Pensioenfonds Huntsman Rozenburg Beleggingsplan 2011 Stichting Pensioenfonds Huntsman Rozenburg Beleggingsplan 2011 April 2011 ING Investment Management / ICS Inleiding Jaarlijks stelt het Bestuur van de Stichting Pensioenfonds Huntsman Rozenburg (Huntsman)

Nadere informatie

Consumentenbrief beleggingen van. Tielkemeijer & Partners Vermogensbeheer

Consumentenbrief beleggingen van. Tielkemeijer & Partners Vermogensbeheer Consumentenbrief beleggingen van Tielkemeijer & Partners Vermogensbeheer Introductie Een groot aantal brancheorganisaties waaronder DSI, DUFAS, NVB, VBA en VV&A hebben het initiatief genomen om Consumentenbrief

Nadere informatie

Indexmatig beheer indexmatig beheer.

Indexmatig beheer indexmatig beheer. Indexmatig beheer Naast actief beheer van beleggingen, wint een andere aanpak veld: die van het indexmatig beheer. Bij deze beheersvorm streeft men naar een marktconform rendement tegen een zo laag mogelijke

Nadere informatie

Toelichting beleggingsbeleid Triodos Bank Private Banking

Toelichting beleggingsbeleid Triodos Bank Private Banking Toelichting beleggingsbeleid Triodos Bank Private Banking Heeft u vragen? Neemt u dan telefonisch contact op met Triodos Bank Private Banking via 030 693 65 05. Of stuur een e-mail naar private.banking@triodos.nl.

Nadere informatie

De Vries Investment Services, Voor objectief en onafhankelijk beleggingsadvies

De Vries Investment Services, Voor objectief en onafhankelijk beleggingsadvies De Vries Investment Services is een onafhankelijk en objectief beleggingsadvieskantoor. Wij begeleiden beleggers bij het realiseren van hun financiële doelstellingen en bieden een service die banken niet

Nadere informatie

Nieuwsbericht. Threadneedle valt drie keer in de prijzen, Delta Lloyd wint Nederlandse Aandelen. FD Morningstar Awards 2010 uitgereikt

Nieuwsbericht. Threadneedle valt drie keer in de prijzen, Delta Lloyd wint Nederlandse Aandelen. FD Morningstar Awards 2010 uitgereikt /fdmorningstar Threadneedle valt drie keer in de prijzen, Delta Lloyd wint se Aandelen. FD Morningstar Awards 2010 uitgereikt AMSTERDAM, 9 maart 2010 Op een druk bezochte avond zijn in Hotel Krasnapolsky

Nadere informatie

Single, Double or Triple!

Single, Double or Triple! VFB 11ste T.A. - DAG Single, Double or Triple! Door P. Gins Mark Schils Directeur CompuGraphics Uitgever van beursgrafiek.be CompuGraphics & TransStock Reeds gegeven onderwerpen Het belang van de Stop-Loss

Nadere informatie

Indexbeleggen bij Legal & General met BlackRock, wereldwijd marktleider in indextrackers

Indexbeleggen bij Legal & General met BlackRock, wereldwijd marktleider in indextrackers Indexbeleggen bij Legal & General met BlackRock, wereldwijd marktleider in indextrackers Wat is indexbeleggen? Wat zijn Exchange Traded Funds (ETF s)? Wat zijn de voordelen van ETF s? BlackRock Funds of

Nadere informatie

Media Relations. UBS Asset Management noteert 52 ETF's aan de Euronext Amsterdam Stock Exchange

Media Relations. UBS Asset Management noteert 52 ETF's aan de Euronext Amsterdam Stock Exchange Media Relations 27 januari 2016 Persbericht UBS Asset Management noteert 52 ETF's aan de Euronext Amsterdam Stock Exchange UBS is hiermee gelijk goed voor 25% van het totale aantal ETF s genoteerd in Amsterdam

Nadere informatie

Beleggingsaanbod a.s.r. Presentatie Astra Zeneca 27 oktober 2015

Beleggingsaanbod a.s.r. Presentatie Astra Zeneca 27 oktober 2015 Beleggingsaanbod a.s.r. Presentatie Astra Zeneca 27 oktober 2015 Onderdeel van a.s.r. a.s.r. is de Nederlandse verzekeringsmaatschappij voor alle verzekeringen. Bij a.s.r. werken ruim 3.900 medewerkers

Nadere informatie

Actief beleggen sluit indexbeleggen niet uit Bob Hendriks

Actief beleggen sluit indexbeleggen niet uit Bob Hendriks Actief beleggen sluit indexbeleggen niet uit Bob Hendriks Oktober 2012 Een nieuwe wereld 2 Agenda BlackRock? Actief versus indexing Actief nader bekeken Indexing nader bekeken Waar beleg ik eigenlijk in?

Nadere informatie

ONS BELEGGINGSBELEID PAST ONZE BELEGGINGSFILOSOFIE BIJ U?

ONS BELEGGINGSBELEID PAST ONZE BELEGGINGSFILOSOFIE BIJ U? ONS BELEGGINGSBELEID PAST ONZE BELEGGINGSFILOSOFIE BIJ U? Waarschijnlijk baseert u uw keuze voor een vermogensbeheerder op diverse gronden. Mogelijk heeft u binnen uw netwerk al goede berichten over ons

Nadere informatie

VERVANGENDE FONDSEN VOOR DE BLACKROCK FUNDS OF ISHARES

VERVANGENDE FONDSEN VOOR DE BLACKROCK FUNDS OF ISHARES ONDERZOEK NAAR VERVANGENDE FONDSEN VOOR DE BLACKROCK FUNDS OF ISHARES NOVEMBER 2014 Met dank aan: Naar aanleiding van het besluit van BlackRock om per 31 december 2014 de Funds of ishares op te heffen

Nadere informatie

Jaarbericht 1996 ABN AMRO Asset Management TOTAAL BEHEERD VERMOGEN TOEGENOMEN MET 39 PROCENT

Jaarbericht 1996 ABN AMRO Asset Management TOTAAL BEHEERD VERMOGEN TOEGENOMEN MET 39 PROCENT Amsterdam, 21 januari 1997 Jaarbericht 1996 ABN AMRO Asset Management TOTAAL BEHEERD VERMOGEN TOEGENOMEN MET 39 PROCENT Totaal vermogen beheerd door ABN AMRO Asset Management wereldwijd in 1996 gegroeid

Nadere informatie

Passief beleggen bestaat niet

Passief beleggen bestaat niet Passief beleggen bestaat niet Auteur Hendrik Jan Davids 1 Beleggers omarmen steeds meer de voordelen die geboden worden door passieve vormen van beleggen, mede vanwege de kostenvoordelen. Het vinden van

Nadere informatie

HOF HOORNEMAN BANKIERS VERMOGENSBEHEERDER VOOR:

HOF HOORNEMAN BANKIERS VERMOGENSBEHEERDER VOOR: HOF HOORNEMAN BANKIERS VERMOGENSBEHEERDER VOOR: STICHTINGEN EN VERENIGINGEN KERKELIJKE EN CHARITATIEVE INSTELLINGEN UW VERMOGEN IS HET WAARD HOF HOORNEMAN BANKIERS vermogensbeheer - 2 - INTRODUCTIE Als

Nadere informatie

Robeco Emerging Conservative Equities

Robeco Emerging Conservative Equities INVESTMENT OPPORTUNITY oktober 2013 Voor professionals INTERVIEW MET PORTFOLIO MANAGER PIM VAN VLIET Robeco Emerging Conservative Equities Beleggen in opkomende markten met een lagere kans op grote koersdalingen.

Nadere informatie

Essentiële Beleggersinformatie

Essentiële Beleggersinformatie Essentiële Beleggersinformatie Dit document verschaft u essentiële beleggersinformatie aangaande dit fonds. Het is geen marketingmateriaal. De verstrekte informatie is bij wet voorgeschreven en is bedoeld

Nadere informatie

2. STrUCTUUr 3. De BeHeerDer Michiel Goris (1956)

2. STrUCTUUr 3. De BeHeerDer Michiel Goris (1956) 1. profiel Het MM Fortune Fund ( hierna: het fonds) is een open-end beleggingsfonds voor gemene rekening, opgericht op 15 april 2008 en gevestigd te Rijswijk. Een fonds voor gemene rekening is geen rechtspersoon

Nadere informatie

Zakelijk beleggen. Uitgebreide beleggingsmogelijkheden voor ondernemers

Zakelijk beleggen. Uitgebreide beleggingsmogelijkheden voor ondernemers Informatie ABN AMRO 0900-00 24 (lokaal tarief) Zakelijk beleggen www.abnamro.nl Uitgebreide beleggingsmogelijkheden voor ondernemers Volledig zelf beleggen Beleggen met advies van ABN AMRO Uw vermogen

Nadere informatie

Nederlanders best bekend met duurzaam beleggen Maar beleggen niet duurzamer dan anderen

Nederlanders best bekend met duurzaam beleggen Maar beleggen niet duurzamer dan anderen Nederlanders best bekend met duurzaam beleggen Maar beleggen niet duurzamer dan anderen Amsterdam, 29 maart 2006 Nederlanders zijn het best bekend met duurzame beleggingsfondsen. Dat blijkt uit onderzoek

Nadere informatie

Verlaag uw risico door te diversifiëren met valuta. 2011 Currensee, Inc. Currensee is member #0403251 of the National Futures Association (NFA) 1

Verlaag uw risico door te diversifiëren met valuta. 2011 Currensee, Inc. Currensee is member #0403251 of the National Futures Association (NFA) 1 Verlaag uw risico door te diversifiëren met valuta 2011 Currensee, Inc. Currensee is member #0403251 of the National Futures Association (NFA) 1 Agenda Wat is de valutamarkt? Hoe werkt de valutamarkt?

Nadere informatie

BELEGGINGSSTATUUT. Stichting Fonds Oncologie Holland. April 2015. Beleggingsstatuut SFOH 30 april 2015, pag. 1

BELEGGINGSSTATUUT. Stichting Fonds Oncologie Holland. April 2015. Beleggingsstatuut SFOH 30 april 2015, pag. 1 BELEGGINGSSTATUUT Stichting Fonds Oncologie Holland April 2015 30 april 2015, pag. 1 Inhoudsopgave I Beleid.... 3 Algemeen 4 Hefbomen 4 Restricties....4 II Middelenverdeling......5 Strategische asset allocatie

Nadere informatie

SMALL-CAPS: EEN FACTOR VAN BELANG. Masterclass presentatie Fondsevent, 27 september 2015

SMALL-CAPS: EEN FACTOR VAN BELANG. Masterclass presentatie Fondsevent, 27 september 2015 SMALL-CAPS: EEN FACTOR VAN BELANG Masterclass presentatie Fondsevent, 27 september 2015 SMALL-CAPS: OVER WELKE THEMA S KRIJG JE DE MEESTE VRAGEN IN DE PRAKTIJK? A B C D Rendement vs Risico Timing Liquiditeit

Nadere informatie

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen Verklaring inzake de beleggingsbeginselen van Stichting Bedrijfspensioenfonds AVH 1. Introductie 1.1 Inleiding Deze verklaring inzake de beleggingsbeginselen geeft beknopt de uitgangspunten weer van het

Nadere informatie

Beleggingsbeleid. Inhoudsopgave

Beleggingsbeleid. Inhoudsopgave Beleggingsbeleid Inhoudsopgave 1. Definitie beleggingsbeleid 2. Definitie beleggingsrisico 3. Beleggingsstrategie 4. Beleggingscategorieën 5. Verantwoord beleggen 6. Doelgroep van de Beleggingsonderneming

Nadere informatie

STERK GROEIEN. // RONDE TAFEL ETF's. Marc Vijver, Index People

STERK GROEIEN. // RONDE TAFEL ETF's. Marc Vijver, Index People VOORZITTER Marc Vijver, Index People DEELNEMERS Joost van Beek, Theodoor Gilissen Bankiers Cees Bezuijen, Vanguard Asset Management Han Dieperink, Rabobank Private Banking Marcel van Ostaden, Lombard Odier

Nadere informatie

Exchange Traded Funds en indexfondsen. Indexproducten: volg een index tegen relatief lage kosten

Exchange Traded Funds en indexfondsen. Indexproducten: volg een index tegen relatief lage kosten Exchange Traded Funds en indexfondsen Indexproducten: volg een index tegen relatief lage kosten 2 Wat is een indexproduct? Indexproducten zijn gespreide beleggingen. Ze volgen de beleggingen die deel uitmaken

Nadere informatie

Treasury- en beleggingsstatuut

Treasury- en beleggingsstatuut Treasury- en beleggingsstatuut It Fryske Gea It Fryske Gea heeft als doel: bescherming, behoud en ontwikkeling van natuur en landschap en de bescherming van cultuurhistorische waarden in Fryslân. De vereniging

Nadere informatie

Strategisch Pensioenmanagement

Strategisch Pensioenmanagement Strategisch Pensioenmanagement Strategisch Pensioenmanagement is samenbrengen. Strategisch Pensioenmanagement De belangrijkste taak van Strategisch Pensioenmanagement is ervoor te zorgen dat u in control

Nadere informatie

Active Share. De toegevoegde waarde van Ostrica door actief vermogensbeheer

Active Share. De toegevoegde waarde van Ostrica door actief vermogensbeheer Active Share De toegevoegde waarde van Ostrica door actief vermogensbeheer MSc. A.M. Koen Portfolio Management Ostrica BV 11 juni 2012 MSc. P.C.M. Snoek Portfolio Management Ostrica BV Samenvatting Ostrica

Nadere informatie

De klant in beeld. Aanbevelingen voor zorgvuldig beleggingsadvies en vermogensbeheer

De klant in beeld. Aanbevelingen voor zorgvuldig beleggingsadvies en vermogensbeheer De klant in beeld Aanbevelingen voor zorgvuldig beleggingsadvies en vermogensbeheer Autoriteit Financiële Markten De AFM bevordert eerlijke en transparante financiële markten. Wij zijn de onafhankelijke

Nadere informatie

Adviseurs. Thema: Indexproducten

Adviseurs. Thema: Indexproducten Indexproducten Adviseurs Thema: Indexproducten in de frontlinie Indexproducten raken steeds meer ingeburgerd bij beleggers. Maar hebben beleggingsadviseurs wel het juiste arsenaal in huis om aan de wensen

Nadere informatie

2014 KPMG Advisory N.V

2014 KPMG Advisory N.V 02 Uitbesteding & assurance 23 Overwegingen bij uitbesteding back- en mid-office processen van vermogensbeheer Auteurs: Alex Brouwer en Mark van Duren Is het zinvol voor pensioenfondsen en fiduciair managers

Nadere informatie

Aanpassing Prospectussen Aegon, AEAM en Aegon Paraplu 1 Funds Per 1 augustus 2016

Aanpassing Prospectussen Aegon, AEAM en Aegon Paraplu 1 Funds Per 1 augustus 2016 Aanpassing Prospectussen Aegon, AEAM en Aegon Paraplu 1 Funds Per 1 augustus 2016 Per 1 augustus 2016 voert de beheerder van de Aegon Funds, de AEAM Funds en de Aegon Paraplu 1 Funds, Aegon Investment

Nadere informatie

Beleggingsbeleid. Inhoudsopgave

Beleggingsbeleid. Inhoudsopgave Beleggingsbeleid Inhoudsopgave 1. Definitie beleggingsbeleid 2. Definitie beleggingsrisico 3. Beleggingsstrategie 4. Beleggingscategorieën 5. Verantwoord beleggen 6. Doelgroep van de Beleggingsonderneming

Nadere informatie

Halfjaarbericht eerste helft 1997 ABN AMRO Asset Management TOTAAL BEHEERD VERMOGEN TOEGENOMEN MET 21 PROCENT

Halfjaarbericht eerste helft 1997 ABN AMRO Asset Management TOTAAL BEHEERD VERMOGEN TOEGENOMEN MET 21 PROCENT Amsterdam, 11 juli 1997 Halfjaarbericht eerste helft 1997 ABN AMRO Asset Management TOTAAL BEHEERD VERMOGEN TOEGENOMEN MET 21 PROCENT Totaal vermogen beheerd door ABN AMRO Asset Management wereldwijd in

Nadere informatie

Beleggingsbeleid in de bedrijfsvoering

Beleggingsbeleid in de bedrijfsvoering De Handreiking Kwaliteit Beleggingsbeleid in de praktijk 26 maart 2015 Alex Poel Beleggingsbeleid in de bedrijfsvoering 1 Achtergrond 2 Dienstverleningsproces 3 Beleggingsbeleid 4 Handreiking beleggingsbeleid

Nadere informatie

Vaak is de eenvoudigste oplossing ook de beste!

Vaak is de eenvoudigste oplossing ook de beste! Vaak is de eenvoudigste oplossing ook de beste! 12 december 2014 Martijn Rozemuller Thinketfs.nl Wat is indexbeleggen? Indexbeleggen is passief beleggen Ac8ef beleggend fonds Er wordt geprobeerd een hoger

Nadere informatie

DISCRETIONAIR BEHEER ONZE BEHEERSMANDATEN MET BELEGGINGSFONDSEN

DISCRETIONAIR BEHEER ONZE BEHEERSMANDATEN MET BELEGGINGSFONDSEN DISCRETIONAIR BEHEER ONZE BEHEERSMANDATEN MET BELEGGINGSFONDSEN ONZE BEHEERSMANDATEN MET BELEGGINGSFONDSEN Banque de Luxembourg biedt u haar expertise aan op het gebied van vermogensbeheer. Door ons een

Nadere informatie

Vermogensbeheerder institutioneel - Informatievoorziening

Vermogensbeheerder institutioneel - Informatievoorziening Vermogensbeheerder institutioneel - Informatievoorziening Beschrijving Rens Vos is vermogensbeheerder bij de Veerbank. Hieronder staan vijf situaties rondom informatievoorziening die hij heeft meegemaakt.

Nadere informatie

M O N T E S Q U I E U

M O N T E S Q U I E U M O N T E S Q U I E U P U B L I C A T I E Door: Sjors Linssen MSc, Advisor Smart Beta Investing onder de loep genomen De laatste tijd horen en lezen we steeds meer over Smart Beta Investing. Volgens sommigen

Nadere informatie

ABN AMRO. verzekeringen. Marktontwikkelingen & vooruitzichten. Portefeuilleverdeling & fondsselectie. Rendement. Profielfonds 3. Tweede kwartaal 2012

ABN AMRO. verzekeringen. Marktontwikkelingen & vooruitzichten. Portefeuilleverdeling & fondsselectie. Rendement. Profielfonds 3. Tweede kwartaal 2012 ABN AMRO verzekeringen Profielfonds 3 Tweede kwartaal 2012 Marktontwikkelingen & vooruitzichten Volgens recente signalen vertoont de mondiale economie tekenen van verzwakking. Tegelijkertijd nemen de risico

Nadere informatie

Clavis Vermogensbeheer Wij zorgen dat u het beste uit uw vermogen haalt

Clavis Vermogensbeheer Wij zorgen dat u het beste uit uw vermogen haalt Clavis Vermogensbeheer Wij zorgen dat u het beste uit uw vermogen haalt CLAVIS Vermogensstructurering Directievoering Trustdiensten Vermogensbeheer (Infra)structuur Vermogensplanning Transactiebegeleiding

Nadere informatie

beleggen in etf s efficient, transparant en flexibel

beleggen in etf s efficient, transparant en flexibel beleggen in etf s efficient, transparant en flexibel Waarom zou u beleggen? Sparen is een veilige oplossing om geld weg te zetten voor later. Het is echter niet verstandig om uw hele vermogen op een spaarrekening

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering Arthur van der Wal Matthijs Claessens 30 september 2010 www.ingim.com Agenda Huidig mandaat bij ING IM Performance, beleid en vooruitzichten

Nadere informatie

INFORMATIE BELEGGINGSFONDSEN (NETTO) WERKNEMERS PENSIOEN

INFORMATIE BELEGGINGSFONDSEN (NETTO) WERKNEMERS PENSIOEN INFORMATIE BELEGGINGSFONDSEN (NETTO) WERKNEMERS PENSIOEN Informatie voor werkgevers Ingangsdatum 1 januari 2016 Als uw werknemer niet kiest voor een gegarandeerde uitkering wordt zijn premie belegd. Dit

Nadere informatie

Beleggingsbeleid Persist Global Wealth Management

Beleggingsbeleid Persist Global Wealth Management Beleggingsbeleid Persist Global Wealth Management Inhoud 1. Beleggingsbeleid... 2 1.1 Beleggingsrisico... 2 1.2 Beleggingsstrategie... 2 1.3 Beleggingscategorieën... 3 1.4 Verantwoord beleggen... 4 2.

Nadere informatie

Vastgoed en vastgoedfinancieringen

Vastgoed en vastgoedfinancieringen Vastgoed en vastgoedfinancieringen Dé strategisch vastgoedpartner voor pensioenfondsen is dé strategisch vastgoedpartner voor pensioenfondsen. Dankzij onze unieke combinatie van pensioenexpertise en vastgoedexpertise

Nadere informatie

ALLEEN VOOR BELEGGERS IN NEDERLAND. MAAK KENNIS MET ishares EN ETF s

ALLEEN VOOR BELEGGERS IN NEDERLAND. MAAK KENNIS MET ishares EN ETF s ALLEEN VOOR BELEGGERS IN NEDERLAND MAAK KENNIS MET ishares EN ETF s Exchange Traded Funds (ETF s), ook wel trackers genoemd, hebben de beleggingswereld ingrijpend veranderd. ETF s zijn eenvoudig, flexibel

Nadere informatie

Vastgoed en vastgoedfinancieringen

Vastgoed en vastgoedfinancieringen Vastgoed en vastgoedfinancieringen Dé strategisch vastgoedpartner voor pensioenfondsen Syntrus Achmea Real Estate & Finance is dé strategisch vastgoedpartner voor pensioenfondsen. Dankzij onze unieke

Nadere informatie

Investment beliefs. Uitgangspunten vermogensbeheer. bpfhibin.nl. stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de handel in bouwmaterialen

Investment beliefs. Uitgangspunten vermogensbeheer. bpfhibin.nl. stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de handel in bouwmaterialen Investment beliefs bpfhibin.nl stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de handel in bouwmaterialen Uitgangspunten vermogensbeheer Milieu, maatschappij en corporate governance zijn belangrijk Inhoudsopgave

Nadere informatie

Risico s en kenmerken van beleggen

Risico s en kenmerken van beleggen Risico s en kenmerken van beleggen 1. Risico s en kenmerken in het algemeen Beleggen brengt risico s met zich mee. Vaak geldt: hoe hoger het verwachte rendement, hoe meer risico s. Ook geldt dat in het

Nadere informatie

Verklaring van Beleggingsbeginselen. Joachim Aelvoet CBFA

Verklaring van Beleggingsbeginselen. Joachim Aelvoet CBFA Verklaring van Beleggingsbeginselen Joachim Aelvoet CBFA 17 maart 2011 Onderzoek 29 IBP's +/- 4,5 miljard euro vermogen +/- 100.000 aangeslotenen methode: eerste analyse individueel gesprek conclusies

Nadere informatie

Top speler in Europa. BNP Paribas L1 Equity Best Selection Euro

Top speler in Europa. BNP Paribas L1 Equity Best Selection Euro Top speler in Europa BNP Paribas L1 Equity Best Selection Euro 1 Wij denken dat dit een goed moment is om in Europese ondernemingen te beleggen en wel om de volgende redenen: Ze zijn momenteel sterk: ondanks

Nadere informatie

Reglement Finles/IEX Hollandse hedge fund indices

Reglement Finles/IEX Hollandse hedge fund indices Reglement Finles/IEX Hollandse hedge fund indices Mei 2010 1 1. Voorwoord Finles Capital Management heeft zich ten doel gesteld de Nederlandse hedge fund industrie te stimuleren. Een van de pijlers in

Nadere informatie

Beleggingsbeleid Ardanta Risicobewustzijn Doelstellingen Beleggingsbeleid

Beleggingsbeleid Ardanta Risicobewustzijn Doelstellingen Beleggingsbeleid Beleggingsbeleid Ardanta Het beleggingsbeleid van Ardanta is uitbesteed aan de afdeling Financial Markets van ASR Nederland. Jaarlijks stellen wij het beleid in samenspraak met deze afdeling vast, waarna

Nadere informatie

Voor een houdbaar en betaalbaar inkomen voor later

Voor een houdbaar en betaalbaar inkomen voor later Vermogensbeheer Voor een houdbaar en betaalbaar inkomen voor later Een houdbaar en betaalbaar inkomen voor later. Dat is de belofte van uw pensioenfonds aan uw deelnemers. Verder gaan is nu zorgen voor

Nadere informatie

Risicoprofielen voor Vermogensbeheer A la Carte

Risicoprofielen voor Vermogensbeheer A la Carte Risicoprofielen voor Vermogensbeheer A la Carte Inleiding Onze risicoprofielen 1. Wat is een risicoprofiel? 2. Wat zijn vermogenscategorieën? 3. Welke risicoprofielen gebruiken wij? Uw risicoprofiel 4.

Nadere informatie

FONDSHUIS PERFORMANCE ANALYSE. Armgard Investment Management. 31 december 2011

FONDSHUIS PERFORMANCE ANALYSE. Armgard Investment Management. 31 december 2011 Specialist in Vermogensbeheer PERFORMANCE ANALYSE feb-02 aug-02 feb-03 aug-03 feb-04 aug-04 feb-05 aug-05 feb-06 aug-06 feb-07 aug-07 feb-08 aug-08 feb-09 aug-09 feb-10 aug-10 feb-11 aug-11 Beleggingsstrategie

Nadere informatie

ALLEEN VOOR BELEGGERS IN NEDERLAND OVER INKOMSTEN GESPROKEN DEEL 1 KENNISMAKING MET INKOMSTENBELEGGEN

ALLEEN VOOR BELEGGERS IN NEDERLAND OVER INKOMSTEN GESPROKEN DEEL 1 KENNISMAKING MET INKOMSTENBELEGGEN ALLEEN VOOR BELEGGERS IN NEDERLAND OVER INKOMSTEN GESPROKEN DEEL 1 KENNISMAKING MET INKOMSTENBELEGGEN Kennismaking met inkomstenbeleggen Een rente die lager is dan de inflatie en beleggingen die minder

Nadere informatie

ALLEEN VOOR PROFESSIONELE BELEGGERS. Core/Satellite-beleggingen

ALLEEN VOOR PROFESSIONELE BELEGGERS. Core/Satellite-beleggingen ALLEEN VOOR PROFESSIONELE BELEGGERS Core/Satellite-beleggingen Een core/satellite-portefeuille heeft als doel de meest effectieve kenmerken van index- en alpha-genererende strategieën te combineren. Het

Nadere informatie

NN First Class Balanced Return Fund

NN First Class Balanced Return Fund NN First Class Balanced Return Fund Alle Fonds onder de loep cijfers zijn per 31/03/015 Het NN First Class Balanced Return Fonds won in het eerste kwartaal 8,9% Zeer sterke performances van aandelen en

Nadere informatie

Beleggingsfondsanalyse door Morningstar

Beleggingsfondsanalyse door Morningstar Beleggingsfondsanalyse door Morningstar Trends Finance Day Brussel, 24 mei 2014 Ronald van Genderen, CFA Fund Analyst Morningstar Benelux 2013 Morningstar, Inc. Alle rechten voorbehouden. Overzicht Morningstar

Nadere informatie

31.07.2015 VOORSTEL EN TOELICHTING TOT WIJZIGING VAN DE VOORWAARDEN VAN DEELNAME VAN

31.07.2015 VOORSTEL EN TOELICHTING TOT WIJZIGING VAN DE VOORWAARDEN VAN DEELNAME VAN DELTA LLOYD CORPORATE BOND FUND, DELTA LLOYD COLLATERALIZED BOND FUND, DELTA LLOYD SOVEREIGN BOND FUND, DELTA LLOYD SOVEREIGN LT BOND FUND, DELTA LLOYD SOVEREIGN XLT BOND FUND, DELTA LLOYD SUB SOVEREIGN

Nadere informatie

BELEGGINGSSTATUUT. Stichting Fonds 1818 tot nut van het algemeen

BELEGGINGSSTATUUT. Stichting Fonds 1818 tot nut van het algemeen BELEGGINGSSTATUUT Stichting Fonds 1818 tot nut van het algemeen A. ALGEMENE DOELSTELLINGEN 1. Doelstelling van Fonds 1818 Stichting Fonds 1818 tot nut van het algemeen heeft als doel het verhogen van de

Nadere informatie

2011 Rampjaar voor actief beheerde beleggingsfondsen

2011 Rampjaar voor actief beheerde beleggingsfondsen 2011 Rampjaar voor actief beheerde beleggingsfondsen Fondsen die wereldwijd in zowel large cap groei- als large cap waardeaandelen beleggen (Morningstar categorie Global Large-Cap Blend) beleefden in 2011

Nadere informatie

IN RUST NAAR RENDEMENT

IN RUST NAAR RENDEMENT IN RUST NAAR RENDEMENT WELKOM BIJ ROBEIN IN RUST NAAR RENDEMENT DE VOORDELEN VAN ROBEIN Wilt u geld opzij zetten voor later, maar vindt u beleggen te ingewikkeld of eng? Of bent u op zoek naar een verantwoord

Nadere informatie

ONS BELEGGINGSBELEID: EEN WELOVERWOGEN KEUZE

ONS BELEGGINGSBELEID: EEN WELOVERWOGEN KEUZE ONS BELEGGINGSBELEID: EEN WELOVERWOGEN KEUZE Ons beleggingsbeleid vertelt u welke overtuigingen wij hebben ten aanzien van beleggen en welke keuzes wij maken in ons beleggingsproces. In principe is het

Nadere informatie

Onderbouwing van de rendementsverwachtingen

Onderbouwing van de rendementsverwachtingen Onderbouwing van de rendementsverwachtingen 2013 Portfolio Management Ostrica BV Februari 2013 Rendementsverwachtingen Ostrica 2013 In dit document wordt een onderbouwing gegeven van de rendementsverwachtingen

Nadere informatie

Grontmij Capital Consultants B.V. Onze klanten in control bij hun beleggingen in vastgoed en infrastructuur.

Grontmij Capital Consultants B.V. Onze klanten in control bij hun beleggingen in vastgoed en infrastructuur. Grontmij Capital Consultants B.V. Onze klanten in control bij hun beleggingen in vastgoed en infrastructuur. Grontmij N.V. 2 Opgericht in 1915 Missie: Leading Europa 350 kantoren 4 business lines Planning

Nadere informatie

VERKLARING BELEGGINGSBEGINSELEN STICHTING PENSIOENFONDS AVEBE 19 APRIL 2011

VERKLARING BELEGGINGSBEGINSELEN STICHTING PENSIOENFONDS AVEBE 19 APRIL 2011 VERKLARING BELEGGINGSBEGINSELEN STICHTING PENSIOENFONDS AVEBE 19 APRIL 2011 VERKLARING BELEGGINGSBEGINSELEN STICHTING PENSIOENFONDS AVEBE 1.1 Het beleggingsproces Het beleggingsproces vormt de randvoorwaarden

Nadere informatie

Van trackers tot. versnellers. Inhoud. thema

Van trackers tot. versnellers. Inhoud. thema versnellers Hoewel er wat hoop is op een economisch herstel, lijken beleggers en hun beheerders vooral risico s te mijden. Exchange Traded Funds (ETF s) zijn er in vele soorten. Op deze manier kan de index

Nadere informatie

Beleggingsfondsen zijn voor u aantrekkelijk omdat

Beleggingsfondsen zijn voor u aantrekkelijk omdat Beleggingsfondsen zijn vergelijkbaar met vaten waarin het vermogen van vele beleggers wordt beheerd met als doel een goed rendement te behalen. Afhankelijk van de organisatie van het fonds wordt het vermogen

Nadere informatie

ETF-gids voor beleggers

ETF-gids voor beleggers ETF-gids voor beleggers Ontdek een wezenlijk andere manier van beleggen Exchange Traded Funds (ETF s) zijn een andere manier om met beleggingen om te gaan, die voor veel particuliere beleggers nog vrij

Nadere informatie

Maximale transparantie voor Stichtingen en Instellingen

Maximale transparantie voor Stichtingen en Instellingen Maximale transparantie voor Stichtingen en Instellingen WMP heeft zowel de UN PRI als de UN Global Compact getekend Wealth Management Partners is actief als vermogensbeheerder en vermogensregiseur (investment

Nadere informatie

1 6 J A N U A R I 2 0 1 2 FONDSHUIS

1 6 J A N U A R I 2 0 1 2 FONDSHUIS FO NDSHUIS PERFORMANCE ANALYSE 1 6 J A N U A R I 2 0 1 2 Beleggingsstrategie Management Strategie De kracht van de beleggingsstrategie is het accumuleren van rendementen tijdens stijgende markten, in welke

Nadere informatie

Opkomende markten: do s en don ts

Opkomende markten: do s en don ts Online Seminar Beleggen Opkomende markten: do s en don ts Simon Wiersma Investment Manager ING Investment Office Bart-Jan Blom van Assendelft Marketing Manager ING Beleggen Amsterdam, 12 november 2013

Nadere informatie

Lange termijn betrokken aandeelhouderschap bij small cap ondernemingen. Lars Dijkstra 11 februari 2014, Amsterdam

Lange termijn betrokken aandeelhouderschap bij small cap ondernemingen. Lars Dijkstra 11 februari 2014, Amsterdam bij small cap ondernemingen Lars Dijkstra 11 februari 2014, Amsterdam Lange termijn betrokken aandeelhouderschap bij small cap ondernemingen Agenda De rol van aandeelhouders Betrokken aandeelhouderschap

Nadere informatie

Leggen pensioenfondsen de lat voor performance te hoog?

Leggen pensioenfondsen de lat voor performance te hoog? Leggen pensioenfondsen de lat voor performance te hoog? Conferentie, Hans Braker Investment Consulting De lat te hoog? Over het belang van een goede normportefeuille 1 1 De normportefeuille als lat Belegger

Nadere informatie

Vereniging van Vermogensbeheerders & - Adviseurs. 23 september 2014. Alex Poel. Beleggingsbeleid

Vereniging van Vermogensbeheerders & - Adviseurs. 23 september 2014. Alex Poel. Beleggingsbeleid Vereniging van Vermogensbeheerders & - Adviseurs 23 september 2014 Alex Poel Beleggingsbeleid 1 Achtergrond 2 Dienstverleningsproces 3 Beleggingsbeleid 4 VBA Discussion Paper 5 Kanttekeningen discussion

Nadere informatie

Populair beleggingsplan

Populair beleggingsplan Populair beleggingsplan versie 22 november 2013 1 Inhoudsopgave Wat belegt het pensioenfonds? 4 Wat is het doel van beleggen? 4 Wat levert beleggen op? 4 Er gaan toch ook risico s gepaard met beleggen?

Nadere informatie

Beleggen in leningen met meer risico

Beleggen in leningen met meer risico beleggingsfondsen Bed Tekst Koos Henning Voor high yield obligaties,ook wel junk bonds genoemd, zijn de mooiste jaren voorbij. Toch bieden deze obligaties flink hogere rente dan veilige staatsobligaties.

Nadere informatie