ERFENISSEN EN SCHENKINGEN

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "ERFENISSEN EN SCHENKINGEN"

Transcriptie

1 4 ERFENISSEN EN SCHENKINGEN

2 4 ERFENISSEN EN SCHENKINGEN ALGEMENE BEGRIPPEN openvallen van een erfenis, aangifte, verdeling erfenis - gelijktijdig overlijden (van commorientes) 4.2 WETTELIJK ERFRECHT Regelmatige erfopvolging Eerste orde kinderen uit een vorig huwelijk en buitenechtelijke kinderen Tweede orde Derde en vierde orde Plaatsvervulling Erfrecht van de langstlevende echtgenoot meer voor de langstlevende echtgenoot - minder voor de langstlevende echtgenoot: de wet Valckeniers bis Erfrecht van de langstlevende wettelijk samenwonende instantveroudering Erfrecht en het nieuw samengesteld gezin Erven van vruchtgebruik of naakte eigendom. Omzetting van vruchtgebruik de belangen van de vruchtgebruiker versus de belangen van de naakte eigenaar - vruchtgebruik en naakte eigendom apart kopen: artikel 9 van het wetboek der successierechten Onregelmatige erfopvolging Aanvaarden en verwerpen van nalatenschappen Inbreng en vooruitmaking Verdeling en onverdeeldheid

3 4.3 TESTAMENTEN EN SCHENKINGEN Testamenten en schenkingen: gemeenschappelijke bepalingen Testamenten Een testament is een eenzijdige handeling Een testament heeft geen dadelijk effect Een testament kan herroepen worden Een testament is een vormelijke akte - eigenhandig testament, notarieel testament, internationaal testament - registratie van testamenten Schenkingen Een schenking is een tweezijdige handeling Een schenking heeft een dadelijk effect Een schenking is onherroepelijk - wettelijke en contractuele terugkeer Een schenking is een vormelijke akte Voorbehouden erfdelen en inkorting reservataire erfgenamen, schenkingen en inkorting Situatie 1: er zijn alleen descendenten Situatie 2: er zijn alleen ascendenten Situatie 3: er is alleen een langstlevende echtgenoot Situatie 4: er zijn descendenten en ascendenten Situatie 5: er zijn ascendenten en een langstlevende partner Situatie 6: er zijn descendenten en een langstlevende echtgenoot levensverzekeringen en successie De erfenisrechten van ongehuwde partners De erfenisrechten van stiefkinderen 194 Schema Wat erf je als je partner overlijdt?

4 4.4 FISCALE HEFFINGEN Schenkingsrechten schenken van hand tot hand - schenken van blote eigendom - schenken d.m.v. (burgerlijk) maatschap - schenken aan liefdadigheidsinstellingen Successierechten erven in het buitenland - hoe de successierechten beperken? duolegaat -- restlegaat -- gespreid legaat -- generation skipping of ik-opa-testament -- keuzebeding -- het huwelijkscontract sterfhuisclausule -- de stichting -- andere - verzekering tegen erfenisrechten Registratierechten Verkoop van onroerende goederen - Geen registratierechten maar BTW op de aankoop van een nieuwbouwwoning - Verminderde registratierechten bij koop om uit onverdeeldheid te trreden (= afkopen) Ruil van onroerende goederen Hypothecaire leningen 206 Vergelijking Schenken, erven, kopen: wat is meest voordelig? Verdelingsrechten

5 169 4 ERFENISSEN EN SCHENKINGEN Bron: burgerlijk wetboek (BWB) boek III, eerste en tweede titel = art Algemene begrippen Elke fysieke (ook elke juridische) persoon beschikt over een vermogen = patrimonium. Het vermogen van een persoon is één en ondeelbaar. Men heeft een positief vermogen als de totale waarde van de goederen + schuldvorderingen of tegoeden (= het actief) de omvang van de schulden (= het passief) overtreft. Men heeft een negatief vermogen als het passief het actief overtreft. Men kan zijn vermogen geheel of gedeeltelijk overdragen aan een ander persoon: die wordt dan de rechtsopvolger van de overdrager, hij volgt hem op aan het hoofd van zijn (gehele of gedeeltelijke) vermogen. Bij een overdracht = opvolging onder de levenden draagt een persoon in leven (een deel van) zijn vermogen over aan een ander persoon in leven - om niet = uit vrijgevigheid, d.w.z. zonder tegenprestatie vanwege de begunstigde, bijv. bij een schenking (zie verder: 4.3.4) - ten bezwarende titel, bijv. bij een verkoop (zie verder: 6.1.1bis.1) Bij erfopvolging laat een overledene (= erflater of de cuius ) zijn vermogen (= nalatenschap of erfenis) over aan een of meer levende personen (= erfgenamen of erfgerechtigden). De cuius is de korte weergave van het Latijnse adagium de cuius successione agitur = (degene) om wiens nalatenschap het gaat. Erfopvolging Erfopvolging vindt plaats in uitvoering van het testament van de erflater of wanneer er geen testament is overeenkomstig de wet. Het Belgisch erfrecht gaat uit van de testamentaire vrijheid: iedereen kan, binnen bepaalde wettelijke grenzen, een testament (laten) opmaken en zo vrij beschikken over de bestemming van zijn vermogen voor de tijd na zijn dood = testamentair erfrecht zie verder: 4.2. Als na zijn overlijden blijkt dat de de cuius geen testament heeft opgemaakt wordt zijn erfenis verdeeld volgens vaste wettelijke regels = wettelijk erfrecht zie verder: 4.3. M. Van Hoecke en B. Bouckaert, Inleiding tot het recht, 2007, p , onderscheiden drie hoofdtypes van erfopvolgingssystemen: - familiale systemen, van Germaans-tribale oorsprong, die de band beklemtonen met ofwel de familie (de bloedverwanten) ofwel het gezin (de echtgenote en kinderen) - individualistische systemen - socialistische systemen die de nalatenschappen van alle burgers toewijzen aan de gemeenschap, belichaamd door de staat die ze via allerhande distributiemechanismen herverdeelt Het Belgisch wettelijk erfrecht is in grote mate familiaal, waarbij doorheen de decennia een duidelijke verschuiving merkbaar is van familie naar gezin. Diepe sporen van invidualisme vinden we in ons testamentair erfrecht. In de onregelmatige erfopvolging en vooral in de soms hoge tarieven van de successierechten treffen we sporen van socialisme aan. Zie verder. Een erfenis valt open door het overlijden van de erflater (art. 718 BWB) Van elk overlijden op Belgisch grondgebied moet aangifte worden gedaan bij de ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente van overlijden. Dit gebeurt door twee meerderjarige niet met elkaar gehuwde personen, al dan niet familie van de overledene. In de praktijk is het vaak de begrafenisondernemer die aangifte doet. De aangevers leggen een overlijdensverklaring voor, afgeleverd door de geneesheer die het overlijden vaststelde + de identiteitskaart + (desgevallend) het trouwboekje + (desgevallend) het verzoek van de overledene om gecremeerd te worden. De ambtenaar maakt een akte van overlijden op. De erfgenamen voorzien zich best van enkele uittreksels van deze akte, voor afgifte aan de bank(en), de pensioendienst, de mutualiteit...

6 De persoonlijke bankrekeningen en -kluizen van de overledene (en ook de gemeenschappelijke als die er zijn) worden geblokkeerd. Om ze te deblokkeren moet ofwel een akte van erfopvolging worden voorgelegd, opgemaakt door een notaris, ofwel een attest van erfopvolging, opgemaakt door de ontvanger van het registratiekantoor (zie hierna). Als er een testament is en/of een huwelijkscontract en/of een (of meerdere) onbekwame erfopvolger(s) is de tussenkomst van een notaris verplicht. Sinds moet de ontvanger of de notaris controleren of er ten laste van de overledene én de erfgenamen fiscale en/of sociale schulden zijn. Zo ja blijven de rekeningen geblokkeerd tot de schulden betaald zijn. Het begrip fiscale schulden wordt ruim geïnterpreteerd: het kan gaan om personenbelasting, verkeersbelasting, BTW, sociale zekerheidsbijdragen, onroerende voorheffing... Daardoor moeten erfgenamen, sinds de nieuwe regeling, soms weken/maanden wachten op hun erfenis, tegen vroeger slechts enkele werkdagen. Sinds kan de langstlevende (gehuwde of wettelijk samenwonende) partner de helft van het geblokkeerde bedrag, met een maximum van 5000 euro, zondermeer afhalen. Let wel: alle afhalingen samen, bij de verschillende banken, mogen niet meer bedragen dan 5000 euro (afhalingen voor de betaling van kosten van laatste ziekte en begrafenis moeten niet worden meegeteld). De bank(en) moet(en) niet controleren wat ook haast onmogelijk zou zijn omdat bijna iedereen rekeningen heeft bij meerdere banken. Maar overschrijding van de 5000 euro wordt wel wettelijk gesanctioneerd. Meer afhalen geldt als een aanvaarding van de erfenis, met alle gevolgen vandien (zie verder: 4.2.3). Bovendien wordt, als de andere erfgenamen dat vragen, het erfdeel van de langslevende echtgenoot/echtgenote verminderd en het erfdeel van de andere erfgenamen dus vermeerderd met het teveel afgehaalde bedrag. De wet van tot wijziging van het Burgerlijk wetboek en van het Wetboek der successierechten wat betreft de bevrijdende betaling bij een erfenis en de terbeschikkingstelling van een bepaald bedrag aan de langstlevende echtgenoot of wettelijk samenwonende werd gepubliceerd op en is van kracht sinds Voor de volledige tekst zie Lees ook Langstlevende niet langer wekenlang zonder geld in Budget&Recht nr. 207 van november/december 2009 p. 4. Een Vrederechter kan, op verzoek van een of meer erfgenamen, de goederen van de nalatenschap verzegelen, om te voorkomen dat er goederen uit de nalatenschap zouden verdwijnen. Gelijktijdig overlijden Wanneer de volgorde waarin 2 of meer personen zijn overleden niet kan worden bepaald men spreekt dan van commorientes worden die personen geacht gelijktijdig te zijn overleden. Cfr. de wet van houdende goedkeuring van de Benelux-overeenkomst inzake commorientes en van de bijlage, ondertekend te Brussel op : Lees over de drievoudige moord in Wemmel op Moordonderzoek Wemmel moet ook erfenis regelen in De Standaard van p. 5. De erfgenamen dienen de nalatenschap aan te geven op het registratiekantoor van het gebied waar de overledene zijn laatste woonplaats had. Om het even of deze erfgenamen wel of niet iets uit de nalatenschap verkrijgen. Zij hebben daarvoor 4 maand de tijd bij overlijden in België, 5 maand bij overlijden in een ander Europees land, 6 maand bij overlijden buiten Europa. De aangifte gebeurt op een bijzonder formulier dat op het registratiekantoor verkrijgbaar is. Als de de cuius in de 5 jaar voor zijn overlijden zijn fiscale woonplaats op diverse plaatsen in België had moet de aangifte worden ingediend in het kantoor waar de fiscale woonplaats het langst gevestigd was. De lijst van registratiekantoren is te vinden op Het formulier is te downloaden op e=view&org.apache.myfaces.portlet.myfacesgenericportlet.view_id=%2fweb-inf%2fviews%2fresultat.jsp. Wie geen aangifte doet riskeert een boete tot 2 x de niet betaalde belasting. Wanneer de nalatige aangifteplichtige erfgenaam overlijdt zijn diens rechtsopvolgers (de helft van) deze boete niet (meer) verschuldigd, sinds het Grondwettelijk Hof art. 132 van het Wetboek van Successierechten ongrondwettelijk verklaarde. Voor de tekst van art. 132 zie 75c9ec918fe7#findHighlighted. Lees ook Voor de doe-het-zelver in Budget&Recht nr. 208 van januari/februari 2010 p

7 De erfenis wordt verdeeld onder de erfgenamen. Om te kunnen erven moet men bekwaam zijn, dus bestaan (art. 725 BWB). Een kind dat verwekt is maar nog niet geboren is bekwaam om te erven mits het levensvatbaar ter wereld komt ( infans conceptus pro nato habetur quoties de eius commodis agitur = een verwekt kind wordt als geboren aanzien telkens het er baat bij vindt). Wie wil erven moet bovendien waardig zijn. Onwaardig om te erven zijn de erfgenamen die veroordeeld zijn wegens (poging tot) doodslag op de de cuius, of die de de cuius lasterlijk beschuldigd hebben van een feit waarop de doodstraf staat, of de meerderjarige erfgenamen die weet hadden van een op de de cuius gepleegde doodslag maar daarvan geen aangifte deden, evenals de volledig uit de ouderlijke macht ontzette ouder(s) (art. 727 BWB, art. 745septies BWB en art. 33 van de wet van op de jeugdbescherming). Voor meer praktische informatie download de brochures Mijn partner is overleden. Wat moet ik allemaal regelen?, Erven, Successieplanning deel 1 en Successieplanning deel 2 op de website van de Nederlandstalige notarissen: Voor de betaling van de successierechten heeft men 6 maand de tijd vanaf het overlijden bij overlijden in België, 7 maand bij overlijden in een ander Europees land, 8 maand bij overlijden buiten Europa. Bij laattijdige betaling moet een nalatigheidsintrest betaald worden van 7%. Over de successierechten zie verder: Successierechten (pagina 200). 171

8 Wettelijk erfrecht Het wettelijk erfrecht is regelmatig wanneer de erfenis toevalt aan de bloedverwanten en/of de weduwe/weduwnaar van de erflater. De weduwe of weduwnaar van de erflater heet de langstlevende echtgeno(o)t(e). Het wettelijk erfrecht is onregelmatig wanneer de erfenis toevalt aan de staat of het OCMW omdat er geen regelmatige erfgenamen zijn. Het is buitengewoon of anomaal wanneer een recht van terugkeer kan uitgeoefend worden door de ascendenten of de adoptanten van de erflater. De ascendenten erven de goederen die zij schonken aan hun kinderen of afstammelingen die zonder nakomelingschap zijn gestorven als die goederen nog in natura in de nalatenschap van de kinderen of afstammelingen aanwezig zijn: die goederen keren dan a.h.w. terug naar het vermogen van de ascendenten; zijn de goederen inmiddels vervreemd dan hebben de ascendenten recht op de prijs die er nog voor verschuldigd mocht zijn; eventueel erven zij de rechtsvordering tot terugneming (art. 747 BWB). Bij gebreke van beschikkingen onder levenden of bij testament keren de goederen die door de ascendenten van de geadopteerde of door de adoptanten geschonken dan wel uit hun nalatenschap verkregen zijn en nog in natura in de nalatenschap van de geadopteerde aanwezig zijn, terug naar die ascendenten of adoptanten of naar hun descendenten, onder verplichting om in de schulden bij te dragen en onder voorbehoud van de verkregen rechten van derden; wanneer de goederen verkocht zijn wordt dit recht uitgeoefend op de prijs als die nog niet betaald is of vermengd met de massa (art BWB). Zie ook verder: Wettelijke en contractuele terugkeer Regelmatige erfopvolging Burgerlijk wetboek (BWB): De wettelijke regels omtrent de regelmatige erfopvolging steunen op drie begrippen: de orde, de lijn en de graad. Een orde is een groep van erfgenamen die de volgende ordes van de erfenis uitsluit (art. 731 BWB). Er zijn 4 ordes. - De eerste orde omvat alle afstammelingen = descendenten van de erflater, ook de geadopteerde. Zij sluit de 2 de, 3 de en 4 de ordes van de erfenis uit. - De tweede orde omvat de ouders + broers en zusters van de erflater en hun afstammelingen. Zij sluit de 3 de en 4 de ordes uit. - De derde orde omvat alle nog levende ascendenten, de ouders inbegrepen. - De vierde orde omvat alle gewone zijverwanten: ooms en tantes, kozijns en nichten, grootooms en groottantes enz. De lijn is de opeenvolging van graden. - De rechte opgaande lijn duidt de voorouders = ascendenten aan. - De rechte afdalende lijn duidt de afstammelingen = descendenten aan. - De zijlijn duidt de broers en zusters, ooms en tantes, neven en nichten, kozijns, grootooms enz. = de zijverwanten aan. De graad is de afstand in bloedverwantschap (art. 735 BWB). - Om de graad te bepalen in de rechte lijn telt men het aantal generaties tussen de beide beschouwde personen. Bijv. tussen mijn vader en mij ligt er één generatie, onze relatie is van de eerste graad. - In de zijlijn telt men het aantal generaties tussen de ene beschouwde persoon en de dichtste gemeenschappelijke stamvader op bij het aantal generaties tussen deze stamvader en de andere beschouwde persoon. Bijv. de relatie tussen mijn tante en mij is van de derde graad: van mijn tante naar haar vader (= mijn grootvader = onze dichtste gemeenschappelijke stamvader) = 1 graad, van deze naar mij = 2 graden, samen 3 graden.

9 Eerste orde De erfgenamen van de eerste orde = descendenten sluiten deze van alle andere ordes uit. Is er maar één erfgenaam van de eerste orde dan erft deze alles. Zijn er meerdere erfgenamen van de eerste orde dan wordt de erfenis onder hen verdeeld, zonder onderscheid van geslacht of eerstgeboorterecht en ongeacht de wijze waarop hun afstamming is vastgesteld (art. 745 BWB). De nog levende erfgenamen van de eerste graad (= de kinderen) erven een gelijk deel per hoofd en zij sluiten hun nakomelingen (= de kleinkinderen enz. van de de cuius ) van de erfenis uit. De plaats van de kinderen die vooroverleden zijn wordt ingenomen door hun nakomelingen (= de kleinkinderen enz. van de de cuius ). Dit heet plaatsvervulling (zie verder: ). De nakomelingen van de vooroverleden kinderen enz. erven bij staken, ook zij sluiten hun nakomelingen van de erfenis uit. Een staak is een tak van de familie. Voorbeeld Mevrouw L laat achter: een dochter en twee kleinkinderen = de kinderen van haar vooroverleden zoon. De dochter erft 1/2, de kleinkinderen nemen de plaats in van hun vooroverleden vader (= plaatsvervulling) en erven elk 1/4. Alle verdere familieleden van de 2 de, 3 de en 4 de orde erven niets. Kinderen uit een vorig huwelijk en buitenechtelijke kinderen Het oorspronkelijke artikel 1465 BWB stipuleerde dat een huwelijkscontract dat de mede-echtgenoot meer toekent dan het beschikbaar erfdeel (zie verder: 4.3.4) zonder gevolg is, als de echtgenoot kinderen heeft uit een vorig huwelijk. Het belang van die kinderen werd op die manier wettelijk beschermd. (Over kinderen uit een vorig huwelijk zie ook verder: over de wet Valckeniers.) In antwoord op een prejudiciële vraag van de Burgerlijke rechtbank van Leuven oordeelde het Arbitragehof dat artikel 1465 niet alleen de erfenisrechten van kinderen uit een vorig huwelijk moet beschermen maar evengoed die van buitenhuwelijkse kinderen geboren vóór het huwelijk. Arrest nr. 140/2004 van zie Lees hierover Gelijke rechten voor buitenhuwelijkse kinderen? in De juristenkrant nr. 95 van p. 15. De wetgever deed het nodige en paste art BWB aan: sinds zijn ook de buitenechtelijke kinderen op gelijke wijze beschermd. Reeds sinds 1987 erven buitenechtelijke kinderen een gelijk deel als echtelijke kinderen maar zij erfden tot niet altijd een zelfde deel, zij konden door de echtelijke kinderen worden uitgekocht. Sinds erven zij een gelijk + een zelfde deel.

10 Tweede orde De erfgenamen van de tweede orde = broers/zussen + ouders erven alleen als er geen erfgenamen van de eerste orde zijn (art. 748 e.v. BWB). Elke nog levende ouder erft een vast deel: 1/4. Is één ouder of zijn beide ouders overleden dan valt hun deel toe aan de broers/zusters of bij plaatsvervulling (zie ) hun nakomelingen. De broers en zussen of bij plaatsvervulling hun nakomelingen erven een gelijk deel per hoofd of per staak. Een staak is een tak van de familie. Ook halfbroers en halfzussen behoren tot de tweede orde. Als er halfbroers en halfzussen zijn wordt de erfenis gekloofd = gesplitst in een moederlijke en een vaderlijke lijn: de halfbroers en halfzussen erven in een van beide lijnen, de volle broers en zussen in beide lijnen. Men spreekt in dit geval van kleine kloving. Over de grote kloving zie hierna: Derde en vierde orde. Voorbeeld 1 Mevrouw L heeft geen nakomelingen, zij laat achter: haar moeder, haar broer en drie nichten = de kinderen van haar vooroverleden zuster. Moeder erft 1/4, de broer 3/8, de nichten nemen de plaats in van hun vooroverleden moeder (= plaatsvervulling) en erven elk 1/8. Alle verdere familieleden van de 3 de en 4 de orde erven niets. Voorbeeld 2 Mevrouw L heeft geen nakomelingen, zij laat achter: twee zussen en twee halfbroers van een zelfde moeder. De erfenis wordt gekloofd: - de ene helft is voor de moederlijke lijn en wordt gedeeld door zussen en halfbroers = elk! van deze helft - de andere helft gaat naar de vaderlijke lijn d.w.z. de zussen = voor elk " van deze helft

11 Derde en vierde orde De erfgenamen van de derde en/of de vierde orde erven alleen als er geen erfgenamen van eerste en tweede orde (meer in leven) zijn (art. 746 e.v. BWB). Tot de derde orde behoren de ascendenten, tot de vierde orde alle andere erfgerechtigden die niet tot de eerste, tweede of derde orde behoren. Merk op dat de derde orde de vierde niet uitsluit: derde orde en vierde orde erven samen. a- De nalatenschap wordt gesplitst in twee gelijke delen = kloving: één helft gaat naar de vaderlijke, de andere helft naar de moederlijke lijn. Men spreekt in dit geval van grote kloving. Over de kleine kloving zie hierboven: Tweede orde. Zijn er in een van beide lijnen geen erfgerechtigden dan komt de volledige nalatenschap toe aan de andere lijn. Men is erfgerechtigd tot en met de 4 de graad, niet verder, tenzij er plaatsvervulling mogelijk is (zie ). b- Binnen elke lijn erft de verwant van de dichtste graad Men kan erven tot en met de 4 de graad, niet verder, tenzij er plaatsvervulling mogelijk is (zie ). Zijn er meerdere erfgenamen van eenzelfde graad dan erven die elk een gelijk deel per hoofd of per staak. c- Wanneer er geen ascendenten zijn in één van beide lijnen erft de overlevende ouder van de andere lijn naast zijn/haar normale deel ook nog het vruchtgebruik van een derde van de goederen die hij/zij niet in volle eigendom erft (art BWB). Voorbeeld 1 Mevrouw L heeft geen nakomelingen en geen broers en zusters (of nakomelingen van deze), zij laat achter: moeder, grootmoeder langs moederskant, grootvader langs vaderskant. Moeder erft 1/2, grootvader erft 1/2. Voorbeeld 2 Mevrouw L laat achter: moeder en twee neven langs vaderskant = de zonen van de vooroverleden broer van haar vader. Moeder erft 1/2 in volle eigendom + 1/6 in vruchtgebruik, de twee neven nemen de plaats in van hun vader en erven elk de helft van 1/3 in volle + 1/6 in naakte eigendom. Voorbeeld 3 Mevrouw L laat achter: twee achterneven langs vaderskant = de kleinzonen van de vooroverleden broer van haar vader + twee achternichten langs moederskant = de dochters van de groottante = de zus van grootmoeder. De achterneven kunnen erven: zij zijn weliswaar van de 5 de graad (in principe kan er maar tot de 4 de graad geërfd worden!) maar zij nemen bij plaatsvervulling de plaats in van hun grootvader = oom van mevrouw L = 3 de graad. De achternichten kunnen niet erven: ook zij zijn van de 5 de graad, maar in hun geval is geen plaatsvervulling mogelijk (zie hierna: ). De achterneven zullen dus alles erven.

12 Plaatsvervulling Plaatsvervulling is een fictie van de wet, volgens welke de plaatsvervullers in de plaats, de graad en de rechten van de vertegenwoordigde treden (art BWB). De verdeling van de erfenis geschiedt bij staken. Een staak is een tak van de familie. Plaatsvervulling is alleen toegelaten ten voordele van de afstammelingen van - de kinderen (zie boven: ) - de broers en zusters ( ) - de ooms en tantes ( voorbeelden 2 en 3). Plaatsvervulling is uitgesloten in de rechte opgaande lijn, en in de zijlijn ten voordele van de afstammelingen van grootooms en groottantes en verder ( voorbeeld 3). Plaatsvervulling is een begrip uit het wettelijk erfrecht, ze is niet mogelijk wanneer men erft bij testament (zie verder).

13 Erfrecht van de langstlevende echtgenoot (art. 745bis e.v. BWB) De brochure Wat te doen wanneer uw partner overlijdt? kan (gratis) gedownload worden op en We gingen tot nu toe van de veronderstelling uit dat de erflater ongehuwd was: dan erven de bloedverwanten, in de hierboven aangegeven volgorde. Laat de erflater een langstlevende echtgenoot achter dan kan deze eveneens een erfrecht laten gelden, op voorwaarde dat hij/zij op het ogenblik van overlijden van de erflater niet uit de echt gescheiden was. Wanneer de erflater overlijdt vooraleer een echtscheiding door onderlinge toestemming via verzoekschrift is ingeleid bij de rechter kan diens partner nog aanspraak maken op erfrecht. Zie voor het arrrest terzake van het Hof van cassatie van (A.R. nr. C N/11) op Lees of Cassatie verduidelijkt erfrecht bij echtscheiding door onderlinge toestemming in De Juristenkrant nr. 195 van p. 1. De langstlevende echtgenoot wordt tot de erfenis geroepen samen met de andere wettige erfgenamen en zal dus met hen moeten delen. a- Laat de erflater descendenten (= 1 ste orde) achter - dan erven deze descendenten de blote eigendom van de volledige erfenis; - de langstlevende echtgenoot erft het vruchtgebruik. Over vruchtgebruik zie ook verder: Erven van vruchtgebruik of naakte eigendom. Omzetting van vruchtgebruik, 5.3 Vruchtgebruik. Lees ook Blote eigendom en vruchtgebruik: wie mag wat doen? in Plus magazine nr. 257 van februari 2010 p Ook hier is plaatsvervulling mogelijk ten voordele van de afstammelingen van de kinderen. Elke erfgenaam betaalt erfenisrechten = successierechten op zijn/haar deel (zie verder: Erfenisrechten). Als later de langstlevende echtgenoot overlijdt dooft diens vruchtgebruik uit, de blote eigenaars = de descendenten worden dan volle eigenaars (zie verder: 5.3 Vruchtgebruik). Op deze aanwas zijn de descendenten geen successierechten meer verschuldigd. Op verzoek van de afstammelingen van de erflater kan de rechtbank de langstlevende echtgenoot van de erfenis uitsluiten zo die ontzet werd uit de ouderlijke macht of de voogdij over de kinderen welke hij of zij had met de erflater (art.745septies BWB). Lees ook Moeten mijn kinderen toestemming geven voor de verkoop? in Plus Magazine nr. 264 van oktober 2010 p. 85. b- Laat de erflater andere bloedverwanten (van de 2 de, 3 de, 4 de orde) achter - dan erft de langstlevende echtgenoot de volle eigendom van het deel van de erflater in de gemeenschappelijke goederen + het vruchtgebruik van diens eigen goederen; - de andere erfgenamen erven de blote eigendom van de eigen goederen van de erflater. c- Laat de erflater géén bloedververwanten achter dan erft de langstlevende echtgenoot de volledige nalatenschap in volle eigendom. Méér voor de langstlevende echtgenoot Echtgenoten beschikken over een aantal mogelijkheden om bij overlijden van één van hen de langstlevende meer toe te kennen dan het wettelijk erfdeel. a- Zij kunnen in hun huwelijkscontract of in een wijzigingsakte (zie boven: 3.2.1bis.4 Wijziging van het huwelijksstelsel) of in een afzonderlijk contract een huwelijksvoordeel voorzien. Zo kan men overeenkomen dat meer dan de helft of zelfs het geheel van de gemeenschap toekomt aan de langstlevende echtgenoot = verblijvingsbeding = clausule wie langst leeft al heeft (art BWB). Of men kan een beding van voorafname voorzien, zodat de langstlevende echtgenoot voor de verdeling plaatsvindt bepaalde goederen kan vooruitnemen (art BWB). Men spreekt ook van een contract van aanwas: de echtgenoten komen overeen dat de langstlevende bijv. de gezinswoning in volle eigendom verwerft. In bepaalde gevallen gelden er evenwel wettelijke beperkingen: wanneer er kinderen zijn uit een vorig huwelijk (zie hieronder de wet Valckeniers), of wanneer de echtgenoten het gemeenschappelijk vermogen hebben uitgebreid (art BWB). b- Ook bij testament kan de mede-echtgenoot worden begunstigd, tot maximum het beschikbaar erfdeel (zie 4.3.4). c-

14 Of men kan d.m.v. een schenking de mede-echtgenoot bevoordeligen, eveneens tot maximum het beschikbaar erfdeel. Meestal gaat het dan om een schenking van toekomstige goederen, een contractuele erfstelling (= eveneens wie langst leeft, al heeft ). Zo'n schenking kan gebeuren tijdens het huwelijk bij notariële akte, ofwel worden opgenomen in het huwelijkscontract of in een latere wijziging van het huwelijksvermogenstelsel. In het laatste geval is zo'n schenking slechts herroepbaar mits toestemming van beide echtgenoten. Lees Wederzijdse schenking tussen echtgenoten in Plus Magazine nr. 266 van december 2010 p Over het voorbehouden erfdeel van de langstlevende echtgenoot binnen het testamentair erfrecht zie verder: Minder voor de langstlevende echtgenoot: de wet Valckeniers Sinds de wet Valckeniers kan, in het huwelijkscontract of in een wijzigingsakte, het erfrecht van de langstlevende echtgenoot beperkt worden ten voordele van de kinderen uit een vorig huwelijk. Wie getrouwd is en kinderen heeft uit een vorig huwelijk kon vroeger ook al (en nu nog), bij testament, de rechten van die kinderen optimaal regelen. Maar een testament kon/kan de reserve van de langstlevende echtgenoot niet inperken. De reserve van de langstlevende echtgenoot kan worden verminderd of zelfs ongedaan gemaakt, met één belangrijke uitzondering: de reserve op het vruchtgebruik van de gezinswoning en de huisraad blijft wettelijk verzekerd. De wet werd gepubliceerd op (zie en is van kracht sinds Voor meer informatie zie bis Erfrecht van de langstlevende wettelijk samenwonende (art. 745octies) De brochure Wat te doen wanneer uw partner overlijdt? kan (gratis) gedownload worden op en De langstlevende wettelijk samenwonende erft het vruchtgebruik van het onroerend goed dat tijdens het samenwonen het gezin tot verblijfplaats diende + van de bijhorende huisraad. Zij het niet probleemloos. Zie verder: en Surf naar waar men gratis de brochure Successierechten. Minder betalen op een beetje meer kan bestellen. Lees Geen trouwboek, geen erfenis? In Budget&Recht nr. 185 van maart/april 2006 p De langstlevende wettelijke samenwonende verkrijgt ook het recht op de huur van het onroerend goed dat het gezin tot gemeenschappelijke verblijfplaats diende + het vruchtgebruik van de bijhorende huisraad Erfrecht en het nieuw samengesteld gezin Steeds meer gezinnen zijn nieuw samengesteld, een verzamelbegrip voor diverse hedendaagse samenlevingsvormen. Men trouwt of trouwt niet, men trouwt één of meerdere keren, er zijn kinderen uit één of meerdere relaties... Voor dergelijke vaak complexe situaties gelden geen bijzondere juridische regels, het zijn de algemene regels die we in dit hoofdstuk bespreken die van toepassing zijn. Maar vaak moeten diverse regels samen worden toegepast en dat zorgt niet zelden voor complicaties. Lees Generatie mix in Budget&Recht nr. 205 van juli/augutus 2009 p , De erfenis eerlijk verdelen is mogelijk in Plus magazine nr. 260 van mei 2010 p We vemelden hier specifiek de zgn. instantveroudering (vlgs.745quinquies 3 BWB): een langstlevende echtgenote/echtgenoot (= stiefmoeder/stiefvader) die erft samen met de kinderen uit een vorig huwelijk wordt voor de berekening van de waarde van het vruchtgebruik geacht minstens 20 jaar ouder te zijn dan het oudste kind. Zo worden de kinderen uit een vorig huwelijk beschermd tegen een jonge stiefmoeder. (Zie ook hierboven: Minder voor de langstlevende echtgenoot: de wet Valckeniers.)

15 Erven van vruchtgebruik of naakte eigendom Omzetting van vruchtgebruik (art. 745 quater-quinquies-sexies BWB) De waarde van vruchtgebruik wordt vastgesteld overeenkomstig art. 21 van het wetboek der successierechten zie het schema hieronder. De vruchtgebruiker dient op deze waarde successierechten te betalen. Wetboek der successierechten Vlaams, Brussels, Waals gewest: leeftijd vruchtgebruiker waarde vruchtgebruik waarde naakte eigendom < 20 72% 28% 20 tot tot tot tot tot tot tot tot tot > De waarde van het vruchtgebruik wordt berekend op grond van sterftetabellen, opgemaakt door actuarissen. Zie de door notarissen meest gebruikte tabel op De langstlevende echtgenoot en de afstammelingen (sinds ook de buitenechtelijke kinderen) kunnen (gehele of gedeeltelijke) omzetting = conversie van het vruchtgebruik vragen naar volle eigendom, of naar een geldsom of naar een gewaarborgde en geïndexeerde rente (art. 745quater BWB). De omzetting komt tot stand bij onderling akkoord of anders via een gerechtelijke procedure. In het laatste geval oordeelt de rechter soeverein: hij kan de omzetting weigeren wanneer zij de belangen van een onderneming of van een beroepsarbeid ernstig zou schaden. De erflater kan het recht van omzetting ontzeggen aan zijn erfgenamen en langstlevende echtgenoot maar niet aan zijn kinderen uit een vorig huwelijk en aan de langstlevende echtgenoot voorzover diens vruchtgebruik slaat op de gezinswoning en -huisraad (= de zgn. preferentiële goederen). Het vruchtgebruik van het onroerend goed dat bij het openvallen van de erfenis het gezin tot voornaamste woning = gezinswoning diende en van de daarin aanwezige huisraad kan maar worden omgezet met instemming van de langstlevende echtgenoot. Behoort de blote eigendom van gezinswoning en huisraad toe aan andere erfgenamen dan de afstammelingen dan kan de langstlevende echtgenoot eisen dat de blote eigenaars hem/haar hun blote eigendom verkopen. Andere erfgenamen/naakte eigenaars kunnen slechts uitzonderlijk een omzetting vragen, bijv. wanneer de langstlevende echtgenoot/vruchtgebruiker het goed waarvan hij/zij vruchtgebruiker is laat verkommeren. Zie ook hierboven Erfrecht en het nieuw samengesteld gezin: instantveroudering en 5.3 Vruchtgebruik. Lees ook en Blote eigendom en vruchtgebruik: wie mag wat doen? in Plus magazine nr. 257 van februari 2010 p Bij overlijden van de vruchtgebruiker dooft het vruchtgebruik uit, naakte eigendom wordt dan volle eigendom. De naakte eigenaar(s) is (zijn) geen successierechten meer verschuldigd. Maar lees hieronder: Art. 9 van het wetboek successierechten. De belangen van de vruchtgebruiker versus de belangen van de naakte eigenaar De vruchtgebruiker heeft recht op het gebruik en/of het genot (= de opbrengst = de vruchten) van het voorwerp in vruchtgebruik. Bijv. een woning mag hij zelf bewonen en/of verhuren en het huurgeld opstrijken hij moet de woning wel in stand houden = goed onderhouden. Bijv. geld = kapitaal mag hij gebruiken en/of beleggen = de opbrengst of intrest opstrijken hij moet het kapitaal in stand houden voor de (blote) eigenaar. Maar hoe kan de blote eigenaar zeker zijn dat de vruchtgebruiker zijn instandhoudingsplicht nakomt? Een onroerend goed stelt niet veel problemen. De vruchtgebruiker kan het niet zomaar laten verdwijnen. En op de instandhouding = het goed onderhoud ervan door de vruchtgebruiker kan de naakte eigenaar zonder al te veel moeite toezien. Lees over de instandhoudingsplicht hierboven: c. Roerend goed, bijv. geld, is minder veilig. Hoe kan de naakte eigenaar voorkomen dat de vruchtgebruiker het bijv. opsoupeert? 1- De naakte eigenaar kan vragen om naakte eigendom en vruchtgebruik samen te voegen tot = om te zetten in volle eigendom: hij ontvangt dan een deel van de volle eigendom en ook de vruchtgebruiker ontvangt zijn deel. Dit kan alleen onder specifieke wettelijke voorwaarden: zie Omzetting van vruchtgebruik.

16 Maar meeestal verkiest de naakte eigenaar om de splitsing vruchtgebruik/naakte eigendom te behouden, of zijn de wettelijke voorwaarden tot samenvoeging niet vervuld. In dat geval kan de naakte eigenaar zijn rechten veilig stellen aan de hand van een inventaris en/of een bankrekening in onverdeeldheid. 2- Bij het begin van het vruchtgebruik kan de naakte eigenaar een inventaris laten opmaken. Strikt wettelijk is dit trouwens verplicht. Zie hierboven: a- art. 600 BWB. 3- Gedurende het vruchtgebruik kan de naakte eigenaar controle houden op het gebruik van het kapitaal door de vruchtgebruiker d.m.v. een bankrekening in onverdeeldheid = een kapitaalsrekening op de gezamenlijke namen van de naakte eigenaar en de vruchtgebruiker. Het kapitaal is beveiligd want alleen bruikbaar mits beider akkoord. De intresten erop worden gestort op een vruchtgebruikersrekening op naam van de vruchgebruiker alleen. Dit is een mogelijkheid, geen verplichting. De naakte eigenaar kan ook gewoon de oude bankrekening laten bestaan, dus niet vervangen door een rekening in onverdeeldheid. Maar verstandig is dit niet, want fiscaal nadelig. Voorbeeld: bij overlijden van een van hun ouders erven de kinderen de naakte eigendom en betalen hierop successierechten, de langstlevende ouder erft het vruchtgebruik en ook zij/hij betaalt hierop successierechten (zie boven: a-); als de oude bankrekening(en) blijft (blijven) bestaan dreigt (drieigen) die bij het overlijden van de langstlevende in diens nalatenschap te vallen zodat de kinderen dan een tweede keer successierechten verschuldigd zijn. Vruchtgebruik en naakte eigendom apart kopen: artikel 9 van het wetboek der successierechten Het kan vooruitziend zijn om bij een aankoop het vruchtgebruik en de naakte eigendom te splitsen. Bijv. moeder koopt het vruchtgebruik van een appartement aan de kust en haar dochter de naakte eigendom: elk van beiden betaalt registratierechten, bij het overlijden van moeder betaalt de dochter niets. Let wel, de fiscus zal dit niet zomaar laten passeren: (artikel 9 van) het wetboek der successierechten gaat in zo n geval uit van een vermoeden van (verdoken) schenking weliswaar een weerlegbaar vermoeden. Wil de dochter bij het overlijden van haar moeder geen successierechten meer verschuldigd zijn, dan zal zij moeten bewijzen dat (1) de prijs gesplitst werd (een deel voor het vruchtgebruik, een voor de naakte eigendom) en beide deelprijzen correct en realistisch waren (2) ze als koper/naakte eigenaar wel degelijk over voldoende financiële middelen beschikte om te kopen en deze financiële middelen daadwerkelijk voor de koop gebruikte. Artikel 9: De roerende of onroerende goederen, verkregen ten bezwarenden titel voor het vruchtgebruik door de overledene en voor de blote eigendom door een derde, ( ) worden, voor de heffing van het uit hoofde van de nalatenschap van de overledene eisbaar successierecht en recht van overgang bij overlijden, geacht in volle eigendom in dezes nalatenschap voorhanden te zijn en door de derde als legaat te zijn verkregen, tenzij het bewezen wordt dat de verkrijging of de inschrijving niet een bedekte bevoordeling ten behoeve van de derde is. Wetboek der successierechten (Vlaams, Brussels, Waals gewest): Over verdoken schenkingen zie verder: Lees ook - successieplanning/5/193/1. 180

17 Onregelmatige erfopvolging Burgerlijk wetboek (BWB): Bij gebreke van regelmatige erfgenamen valt de erfenis toe aan de staat (art. 768 e.v. BWB). De nalatenschap van een kind dat werd toevertrouwd aan of onder voogdij stond van een OCMW valt bij gebreke van regelmatige of onregelmatige erfopvolgers toe aan dit OCMW (art. 768 BWB en art. 100 en 104 van de wet van ).

18 Aanvaarden en verwerpen van nalatenschappen Burgerlijk wetboek (BWB): Men verwerft de hoedanigheid van erfgenaam wanneer men aan de gestelde wettelijke voorwaarden voldoet. Maar niemand is verplicht om te erven: men kan naar keuze een erfenis aanvaarden, aanvaarden onder voorbehoud of verwerpen (art BWB) Aanvaarden Men kan een erfenis aanvaarden: - uitdrukkelijk, als men in een authentieke of onderhandse akte de hoedanigheid van erfgenaam aanneemt - stilzwijgend, als men een daad stelt die ipso facto de bedoeling om te aanvaarden insluit Bijv. men haalt een aantal voorwerpen weg uit de woning van de de cuius en verkoopt ze. Door te aanvaarden vermengt het patrimonium (= baten + schulden) van de erflater zich met de patrimonia van de erfgenamen. Desgevallend zullen de erfgenamen het negatieve saldo van de erfenis met eigen middelen moeten aanzuiveren. Men doet er daarom goed aan een erfenis alleen te aanvaarden als men zeker is dat de baten de schulden overtreffen Verwerpen Een erfenis verwerpen moet uitdrukkelijk, door een verklaring op de griffie van de rechtbank van eerste aanleg. Dit kan alleen door wie erfgerechtigd is: een erfgenaam van bijv. de 3 de orde kan niet verwerpen zolang niet alle erfgenamen van de 2 de orde verworpen hebben. Hij die verwerpt heeft met de erfenis geen uitstaans meer, plaatsvervulling is in dat geval niet mogelijk. Anderzijds, wie verwerpt is niet verplicht om bijv. een eerder ontvangen schenking of legaat in te brengen (zie hieronder: 4.2.4). Door te verwerpen ontsnappen de erfgerechtigden niet aan hun verplichting om mee de kosten te dragen van de laatste ziekte en de begrafenis, mocht het actief van de erfenis hiervoor niet volstaan Aanvaarden onder voorrecht van boedelbeschrijving Wie twijfelt aan de waarde van een nalatenschap kan aanvaarden onder voorrecht van boedelbeschrijving. Dit kan alleen uitdrukkelijk. Wie wil aanvaarden onder voorbehoud legt een verklaring af op de griffie van de rechtbank van eerste aanleg, voorafgegaan of gevolgd door een inventaris of boedelbeschrijving van de goederen van de nalatenschap, op te maken binnen een termijn van 3 maand vanaf het openvallen van de erfenis. Voor de definitieve keuze - aanvaarden of verwerpen? - beschikt men over een bijkomende termijn van 40 dagen vanaf het verstrijken van de eerste termijn of vanaf het sluiten van de boedelbeschrijving zo deze vóór het verstrijken van de 3 maand is beëindigd. Het voorrecht van boedelbeschrijving voorkomt de vermenging van de patrimonia. De erfgenaam is gehouden tot betaling der schulden van de nalatenschap maar slechts tot het bedrag van de waarde van de verkregen goederen.

19 Inbreng en vooruitmaking (art BWB) Burgerlijk wetboek (BWB): Wanneer een erflater reeds tijdens zijn leven aan bepaalde wettelijke erfopvolgers een deel van zijn vermogen overdroeg bij wijze van schenking, legaat of lening moeten deze bij het overlijden van de erflater en vóór elke verdeling van diens nalatenschap het eerder ontvangen deel opnieuw bij de erfenis voegen = inbreng. Een eerder uitgevoerde schenking wordt in mindering gebracht van het wettelijk erfdeel van de begunstigde. De erflater schonk bijv. 7 jaar vóór zijn overlijden aan zijn oudste dochter 1 miljoen. Bij zijn overlijden laat hij 5 miljoen na + 1 miljoen van de schenking = 6 miljoen. Elk van de 3 kinderen erft 2 miljoen. De oudste dochter ontving vooraf reeds 1 miljoen, zij ontvangt bij de verdeling van de nalatenschap dus nog slechts 1 miljoen. Een schenking moet dus hoe dan ook worden ingebracht, om het even of zij minder of meer dan 3 jaar geleden werd uitgevoerd. Alleen, op een schenking van roerende goederen van meer dan 3 jaar geleden zijn geen successierechten verschuldigd (zie verder: ). Een legaat = testamentaire beschikking wordt eveneens aangerekend op het wettelijk erfdeel. Bijv. een moeder met 2 dochters vermaakt bij testament al haar juwelen aan haar oudste dochter. Deze zal inderdaad de juwelen toegewezen krijgen maar zij zullen in mindering worden gebracht van haar wettelijk erfdeel. Een eerder toegestane lening dient te worden ingebracht in = terugbetaald aan de gemeenschap. Een erfgenaam die de erfenis verwerpt is niet verplicht tot inbreng: deze mag de schenking of het legaat behouden ten belope van het beschikbaar erfdeel. Door de verwerping verliest hij/zij immers de hoedanigheid van wettelijk erfopvolger. De verplichting tot inbreng vervalt wanneer de erflater de schenking, het legaat of de lening aan een of meerdere van zijn erfgenamen uitdrukkelijk van inbreng vrijstelde = vooruitmaking. De erfgenamen in kwestie mogen dan bijv. de schenking behouden, tot beloop van het beschikbare erfdeel men spreekt van een schenking buiten erfdeel. Voor schenkingen en legaten aan de langstlevende echtgenoot geldt de omgekeerde regeling: deze is niét tot inbreng verplicht tenzij de erflater uitdrukkelijk anders stipuleerde. Als de echtgenoot bij schenking of testament bijv. de volle eigendom van het beschikbaar erfdeel kreeg toegewezen, dan heeft dit niet tot gevolg dat hij of zij het recht van vruchtgebruik op het overige deel van de nalatenschap verliest, tenzij dus de erflater anders bepaalde (art BWB).

20 Verdeling en onverdeeldheid Burgerlijk wetboek (BWB): Is er maar één erfgenaam dan erft deze alles. Zijn er meerdere erfgenamen dan komt er een verdeling, hetzij in natura ( goed A gaat naar erfgenaam A, goed B naar erfgenaam B ), hetzij door de verkoop van de goederen en de verdeling van de opbrengst ervan, hetzij deels in natura en deels door verkoop. Zolang de verdeling uitblijft bestaat er onverdeeldheid: alle goederen van de nalatenschap behoren toe aan alle erfgenamen samen. Maar niemand kan verplicht worden om in onverdeeldheid te blijven: elke erfgenaam mag aansturen op een verdeling, in der minne of anders door tussenkomst van de rechtbank. Bevinden er zich onder de erfgenamen minderjarigen of onbekwaamverklaarden dan moét de verdeling gebeuren via de rechtbank. Men kan overeenkomen de verdeling voor onbepaalde tijd uit te stellen: zo'n overeenkomst verbindt voor niet langer dan 5 jaar maar kan om de 5 jaar worden hernieuwd (art. 815 BWB). De wet houdende hervorming van de procedure van gerechtelijke vereffening-verdeling van , publicatie , regelt, sneller dan vroeger, de afwikkeling van erfenissen (en echtscheidingen). Voor de volledige tekst van wet zie > (Numac:) Lees ook Snellere afhandeling bij onverdeeldheid in Plus Magazine nr. 279 van februari 2012 p

ERFENIS, SCHENKING EN SUCCESSIERECHTEN. Advocaten Meersman & Van Keer Willem Tellstraat 22 9000 GENT 09 225 80 30

ERFENIS, SCHENKING EN SUCCESSIERECHTEN. Advocaten Meersman & Van Keer Willem Tellstraat 22 9000 GENT 09 225 80 30 ERFENIS, SCHENKING EN SUCCESSIERECHTEN. Advocaten Meersman & Van Keer Willem Tellstraat 22 9000 GENT 09 225 80 30 ERVEN. 1. Erfgenamen kun je kiezen voor zover de reservataire erfgenamen hun deel krijgen.

Nadere informatie

Je rechten bij erfenis

Je rechten bij erfenis Je rechten bij erfenis Wie zijn je erfgenamen? De principes Bloedverwanten + echtgenoot + WSW partner + geadopteerden Volgorde? Eerst de ORDEN : de eerste orde sluit alle volgende uit Eerste orde : afstammelingen

Nadere informatie

Enkele belangrijke begrippen en afkortingen

Enkele belangrijke begrippen en afkortingen 35 Enkele belangrijke begrippen en afkortingen De volgende lijst geeft een beknopte omschrijving 3 van enkele juridische termen die in dit boek aan bod komen, en dient enkel om die begrippen beter te kunnen

Nadere informatie

HOOFDSTUK 4. De reserve

HOOFDSTUK 4. De reserve HOOFDSTUK 4 De reserve 35. Grondbeginsel De wet (BW, art. 913 en volgende) legt een reserve vast ten gunste van sommige wettelijke erfgenamen (de wettige bloedverwanten in opgaande lijn, de bloedverwanten

Nadere informatie

Burgerlijk recht. Leg volgende begrippen uit, die nodig zijn om bovenstaande artikels te begrijpen.

Burgerlijk recht. Leg volgende begrippen uit, die nodig zijn om bovenstaande artikels te begrijpen. 4. Erfrecht L E E R D O E L S T E L L I N G E N Je kan - de basisprincipes van de erfregeling opzoeken en illustreren met voorbeelden; - de successierechten berekenen voor een aantal erfenissen; - de schenking

Nadere informatie

Successieplanning. Jan Van Ermengem Notaris te Meerhout

Successieplanning. Jan Van Ermengem Notaris te Meerhout Successieplanning Jan Van Ermengem Notaris te Meerhout Inhoud 1. Hoe wordt het huwelijksvermogen verdeeld bij overlijden? 2. Hoe wordt de nalatenschap verdeeld? 3. Hoe worden successierechten berekend?

Nadere informatie

Inhoud. Deel 1 Analyse van de situatie 17. Woord vooraf 3 Inleiding 11

Inhoud. Deel 1 Analyse van de situatie 17. Woord vooraf 3 Inleiding 11 Inhoud Woord vooraf 3 Inleiding 11 Deel 1 Analyse van de situatie 17 Hoofdstuk 1 Inleiding 19 Hoofdstuk 2 De persoonlijke situatie 23 1 Inleiding 23 2 De familiale aspecten 23 2.1 De huidige burgerlijke

Nadere informatie

Goed geven! Dirk Vercoutter van testament.be 20/09/14

Goed geven! Dirk Vercoutter van testament.be 20/09/14 Goed geven! Dirk Vercoutter van testament.be 20/09/14 Testamenten en legaten Een gebaar voor het leven 1 IS ER LEVEN NA DE DOOD? DE DOOD IS EEN DEEL VAN HET LEVEN. MAAR WAT GEBEURT ER MET MIJN BEZIT ALS

Nadere informatie

Redactie van begunstigingsclausules van levensverzekeringen = maatwerk

Redactie van begunstigingsclausules van levensverzekeringen = maatwerk Redactie van begunstigingsclausules van levensverzekeringen = maatwerk Studieavond KVK 1 februari 2011 Pieter Debbaut, fiscalist, opleider studiedienst Ergo Insurance nv 1 Programma Inleiding Theorie Wet

Nadere informatie

FAQ Schenkingen en Legaten

FAQ Schenkingen en Legaten FAQ Schenkingen en Legaten SCHENKINGEN EN LEGATEN AAN DOMINIEK SAVIO Waarom kiezen voor Dominiek Savio voor een schenking of (duo)legaat? Dominiek Savio wil voor kinderen, jongeren en volwassenen met een

Nadere informatie

Deel 1 - U bent gehuwd. Wat betekent dit voor uw bezittingen?

Deel 1 - U bent gehuwd. Wat betekent dit voor uw bezittingen? Inhoudstafel Voorwoord 1 Deel 1 - U bent gehuwd Wat betekent dit voor uw bezittingen? 1 U bent gehuwd zonder huwelijks contract 5 11 Wat betekent dit eigenlijk? 5 12 Welke goederen zijn van wie? 5 121

Nadere informatie

Is er leven na de dood?

Is er leven na de dood? Is er leven na de dood? DE DOOD IS EEN DEEL VAN HET LEVEN. MAAR WAT GEBEURT ER MET MIJN BEZIT ALS IK NU PLOTS ZOU OVERLIJDEN? WAT HEB IK EN AAN WIE WIL IK WAT GEVEN? OF LAAT IK ALLES AAN DE STAAT? IS ER

Nadere informatie

Successieplanning via levensverzekering en huwelijkscontract. Brussel, 23 oktober 2010

Successieplanning via levensverzekering en huwelijkscontract. Brussel, 23 oktober 2010 Successieplanning via levensverzekering en huwelijkscontract Brussel, 23 oktober 2010 Inhoud Agenda 1. Successieplanning via levensverzekering 2. Belang huwelijkscontract Instrumenten Instrumenten tot

Nadere informatie

VERGELIJKING HUWELIJK WETTELIJK SAMENWONEN FEITELIJK SAMEWONEN

VERGELIJKING HUWELIJK WETTELIJK SAMENWONEN FEITELIJK SAMEWONEN VERGELIJKING HUWELIJK WETTELIJK SAMENWONEN FEITELIJK SAMEWONEN HUWELIJK WETTELIJK SAMENWONEN FEITELIJK SAMENWONEN = verbintenis tussen 2 ongehuwde personen van verschillend of hetzelfde geslacht die een

Nadere informatie

De erfopvolging. auteurs: André Culot, fiscaal adviseur Pierre Culot, kandidaat-notaris

De erfopvolging. auteurs: André Culot, fiscaal adviseur Pierre Culot, kandidaat-notaris Editie 2013 De erfopvolging auteurs: André Culot, fiscaal adviseur Pierre Culot, kandidaat-notaris 1. BEGRIPPEN Openvallen van de nalatenschap Wettelijke erfopvolging Erfgenamen Onregelmatige erfopvolger

Nadere informatie

Deel 1. Naar wie gaat uw nalatenschap?

Deel 1. Naar wie gaat uw nalatenschap? INHOUDSTAFEL Deel 1. Naar wie gaat uw nalatenschap? 1. Een aantal principes.................................................... 1 2. De zeven basisregels van het erfrecht....................................

Nadere informatie

Hoe beveilig ik mijn partner?

Hoe beveilig ik mijn partner? Hoe beveilig ik mijn partner? Brussel, 22 oktober 2011 2 Agenda Planning tussen partners Samenwonenden Echtgenoten Civiel- en fiscaal statuut Instrumenten Van testament tot contract 3 Wettelijke bescherming

Nadere informatie

DE SUCCESSIE- EN SCHENKINGSRECHTEN: OFFICIËLE TARIEVEN

DE SUCCESSIE- EN SCHENKINGSRECHTEN: OFFICIËLE TARIEVEN DE SUCCESSIE- EN SCHENKINGSRECHTEN: OFFICIËLE TRIEVEN De successie- en schenkingsrechten verschillen per gewest.. DE SUCCESSIERECHTEN EN DE SCHENKINGSRECHTEN IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST 1. SUCCESSIERECHTEN

Nadere informatie

Successieplanning met verzekeringsproducten in nieuw samengestelde gezinnen

Successieplanning met verzekeringsproducten in nieuw samengestelde gezinnen Successieplanning met verzekeringsproducten in nieuw samengestelde gezinnen Samenlevingsvormen huwelijk wettelijke samenwoning feitelijke samenwoning Doelstellingen bescherming langstlevende echtgenoot

Nadere informatie

Vormingplus heet u welkom

Vormingplus heet u welkom Vormingplus heet u welkom Geen testament? de wet regelt alles Wel een testament? u kiest zelf wat er met uw bezit gebeurt soms beperkt familie en vrienden goed doel komen eerst aan bod: kinderen en kleinkinderen

Nadere informatie

7. Hoe vermijdt u dat uw vermogen bij uw schoonfamilie terechtkomt?

7. Hoe vermijdt u dat uw vermogen bij uw schoonfamilie terechtkomt? 7. Hoe vermijdt u dat uw vermogen bij uw schoonfamilie terechtkomt? 7.1. Wat is het? Als u aan vermogens- en successieplanning doet, wilt u ervoor zorgen dat uw vermogen bij uw eigen familie (met name

Nadere informatie

ERVEN. De notaris luistert, geeft raad en tekent mee KONINKLIJKE FEDERATIE VAN HET BELGISCH NOTARIAAT

ERVEN. De notaris luistert, geeft raad en tekent mee KONINKLIJKE FEDERATIE VAN HET BELGISCH NOTARIAAT ERVEN De notaris luistert, geeft raad en tekent mee KONINKLIJKE FEDERATIE VAN HET BELGISCH NOTARIAAT ERVEN De notaris luistert, geeft raad en tekent mee KONINKLIJKE FEDERATIE VAN HET BELGISCH NOTARIAAT

Nadere informatie

Erfrecht. Wie erft wat?

Erfrecht. Wie erft wat? Erfrecht. Wie erft wat? Alle vragen rond erfenis en testament, kort en begrijpelijk uitgelegd. Iven De Hoon Wie erft wat? Alle vragen rond erfenis en testament, kort en begrijpelijk uitgelegd. Lees nu

Nadere informatie

Wie wil gaan samenwonen heeft twee keuzes: feitelijk of wettelijk samenwonen.

Wie wil gaan samenwonen heeft twee keuzes: feitelijk of wettelijk samenwonen. Wie wil gaan samenwonen kan er voor kiezen louter feitelijk samen te wonen, dan wel wettelijk te gaan samenwonen. De keuze die men daarbij maakt, heeft heel wat juridische en fiscale gevolgen. Hoe zit

Nadere informatie

HANDBOEK BURGERLIJK RECHT

HANDBOEK BURGERLIJK RECHT RENE DEKKERS HANDBOEK BURGERLIJK RECHT DEEL IV Huwelijksstelsels - Erfrecht - Giften DERDE UITGAVE BEWERKT DOOR HELENE CASMAN Gewoon Hoogleraar Vrije Universiteit Brussel Hoogleraar Université Libre de

Nadere informatie

4.1. Vooraf: soorten adoptie... 4. 4.2. De adoptanten gezamenlijk... 4 4.3. Eén adoptant... 5. 5.1. Wat is voogdij?... 5

4.1. Vooraf: soorten adoptie... 4. 4.2. De adoptanten gezamenlijk... 4 4.3. Eén adoptant... 5. 5.1. Wat is voogdij?... 5 Inhoudstafel Deel 1: Het beheer over de goederen van het minderjarige kind 1. Belang... 1 2. Wie is minderjarig?... 1 3. Bevoegdheid van de ouders... 2 3.1. Ouderlijk gezag... 2 3.2. Wettelijk genot...

Nadere informatie

INHOUD. Hoofdstuk IV. Ongeldigheid van het huwelijkscontract... 48 TITEL II DE VERSCHILLENDE HUWELIJKSSTELSELS... 51

INHOUD. Hoofdstuk IV. Ongeldigheid van het huwelijkscontract... 48 TITEL II DE VERSCHILLENDE HUWELIJKSSTELSELS... 51 INHOUD BOEK VIII. HUWELIJKSSTELSELS.... 1 Inleiding... 3 TITEL I HET HUWELIJKSCONTRACT.... 5 Hoofdstuk I. Inleiding.... 5 Hoofdstuk II. Inhoud van het huwelijkscontract.... 10 Afdeling I. Huwelijksovereenkomsten....

Nadere informatie

Dossier successieplanning en vermogensoverdracht

Dossier successieplanning en vermogensoverdracht Dossier successieplanning en vermogensoverdracht ARGENTA BANK- EN VERZEKERINGSGROEP NV, BELGIËLEI 49-53, 2018 ANTWERPEN 2/35-09-12-2013 Colofon Antwerpen, 9 december 2013 Verantwoordelijk uitgever: Anne

Nadere informatie

Inhoud. Inhoud... Titel 1. Juridische aspecten... 1. Hoofdstuk 1. Algemeen... 1

Inhoud. Inhoud... Titel 1. Juridische aspecten... 1. Hoofdstuk 1. Algemeen... 1 p. Inhoud... V Titel 1. Juridische aspecten.... 1 Hoofdstuk 1. Algemeen... 1 Hoofdstuk 2. Algemene beschouwingen over de schenking onder de levenden... 2 Afdeling 1. Definitie...... 2 Afdeling 2. Grondvereisten

Nadere informatie

1. De wetgever heeft reeds in uw plaats gedacht

1. De wetgever heeft reeds in uw plaats gedacht 1. De wetgever heeft reeds in uw plaats gedacht 1.1. U HEEFT VOORAF NIETS GEREGELD Voor zover u geen testament opgemaakt heeft, heeft de wetgever de erfgenamen ingedeeld in vier categorieën, waarvan hij

Nadere informatie

HET ENE VRUCHTGEBRUIK IS HET ANDERE NIET.

HET ENE VRUCHTGEBRUIK IS HET ANDERE NIET. HET ENE VRUCHTGEBRUIK IS HET ANDERE NIET. R. KUMPEN Wanneer in erfrechtelijke dossiers het woord vruchtgebruik (VG) opduikt ontstaat vaak de grootste verwarring, vandaar deze nota voor enige toelichting.

Nadere informatie

De Vlaamse successierechten.

De Vlaamse successierechten. De Vlaamse successierechten. Successierechten zijn, naast de schenkingsrechten, in België niet langer een federale bevoegdheid maar wel een regionale bevoegdheid! Iven De Hoon De Vlaamse successierechten

Nadere informatie

Erven. De notaris luistert, geeft raad en tekent mee. www.notaris.be

Erven. De notaris luistert, geeft raad en tekent mee. www.notaris.be Erven De notaris luistert, geeft raad en tekent mee. 5 www.notaris.be De materie die aan bod komt in deze brochure is bijgehouden tot en met maart 2015. De lezer dient er rekening mee te houden dat de

Nadere informatie

Een goed doel opnemen in uw testament? Voordelen. Alles is goed geregeld. Uw nalatenschap krijgt een zinvolle bestemming.

Een goed doel opnemen in uw testament? Voordelen. Alles is goed geregeld. Uw nalatenschap krijgt een zinvolle bestemming. Een goed doel opnemen in uw testament? Voordelen Alles is goed geregeld. Uw nalatenschap krijgt een zinvolle bestemming. Uw begunstigden genieten van een fiscaal voordeel. Informatiebrochure 1 Een goed

Nadere informatie

DOSSIER. De Burgerlijke Maatschap

DOSSIER. De Burgerlijke Maatschap DOSSIER De Burgerlijke Maatschap U wil uw beleggingsportefeuille nu al aan uw kinderen schenken, maar tegelijk wenst u ook controle te blijven houden en inkomsten te ontvangen? In dat geval kan de burgerlijke

Nadere informatie

Verlies van een partner - Verwerking - Administratieve molen

Verlies van een partner - Verwerking - Administratieve molen Verlies van een partner - Verwerking - Administratieve molen Na het overlijden van je partner heb je heel wat te verwerken. Tegelijk wordt er wel van je verwacht dat je heel wat administratie in de gaten

Nadere informatie

berekening en tarieven

berekening en tarieven Page 1 of 6 Leven - Schenken en Erven Schenkingsrechten in Vlaanderen: tarieven Net zoals bij successies worden de heffingen op schenkingen, de belastbare basis en de eventuele vrijstellingen door elk

Nadere informatie

Hoofdstuk 3. Erven als huwelijkspartner

Hoofdstuk 3. Erven als huwelijkspartner 44 Hoofdstuk 3. Erven als huwelijkspartner Dag zei ik tegen haar dag kom Ik je nog eens tegen, glimlachend Maar de wind blies weg Haar gezicht in het water En ik knikte en ik werd onzichtbaar In het stille

Nadere informatie

De gezinswoning voor 99,6 % legateren aan de langstlevende?

De gezinswoning voor 99,6 % legateren aan de langstlevende? De gezinswoning voor 99,6 % legateren aan de langstlevende? De laatste tijd komen steeds vaker testamenten voor waarbij de ene echtgenoot aan de andere 99,6 % van de gezinswoning in volle eigendom legateert

Nadere informatie

ENKELE NOTIES VAN HET ERFRECHT (BURGERRECHTELIJK)

ENKELE NOTIES VAN HET ERFRECHT (BURGERRECHTELIJK) ENKELE NOTIES VAN HET ERFRECHT (BURGERRECHTELIJK) A. DE BELGISCHE WETTELIJKE DEVOLUTIE Wie erft goederen van een overleden inwoner van België? Het Belgisch Burgerlijk Wetboek beantwoordt die vraag, althans

Nadere informatie

Beknopte inhoudstafel (Vóór elk deel vind je de gedetailleerde inhoudstafel van dat deel. De nummers verwijzen naar de bladzijden.

Beknopte inhoudstafel (Vóór elk deel vind je de gedetailleerde inhoudstafel van dat deel. De nummers verwijzen naar de bladzijden. 5 Beknopte inhoudstafel (Vóór elk deel vind je de gedetailleerde inhoudstafel van dat deel. De nummers verwijzen naar de bladzijden.) Inleiding 13 Deel I. Erven 19 Hoofdstuk 1. Wie is erfgenaam en wat

Nadere informatie

DE OORZAAK VAN EISBAARHEID VAN DE SUCCESSIERECHTEN...

DE OORZAAK VAN EISBAARHEID VAN DE SUCCESSIERECHTEN... Successierechten 1. INLEIDING...2 A. OMSCHRIJVING...2 B. ONDERSCHEID...2 1 Het eigenlijk successierechten...2 2 Het recht van overgang bij overlijden...2 3 Oneigenlijke gewestelijke belasting...2 4 Ontstaan

Nadere informatie

HUWELIJK WETTELIJK SAMENWONENDEN FEITELIJK SAMENWONENDEN

HUWELIJK WETTELIJK SAMENWONENDEN FEITELIJK SAMENWONENDEN Wie: 2 ongehuwde personen die minstens 18 jaar zijn en geen dichte verwantschap hebben 2 ongehuwde personen die minimum 18 jaar zijn en bekwaam zijn om een contract af te sluiten contract ook enkel mogelijk

Nadere informatie

www.mentorinstituut.be

www.mentorinstituut.be www.mentorinstituut.be Weg met Napoleon erfenissen op maat! Finance Day, 1 juni 2013 2 Agenda Voorstellen justitieminister Beleidsnota 9 januari 2013 Belgisch erfrecht: ingewikkeld star niet aangepast

Nadere informatie

Wat is een schenking? De handgift. Schenking per overschrijving

Wat is een schenking? De handgift. Schenking per overschrijving Wat is een schenking? Een schenking is een overeenkomst waarbij een schenker gratis en onherroepelijk afstand doet van een roerend of onroerend goed ten gunste van een begiftigde, en waarbij de begiftigde

Nadere informatie

MAAK IK EEN TESTAMENT? Erven en onterven. Prof. Walter Pintens

MAAK IK EEN TESTAMENT? Erven en onterven. Prof. Walter Pintens MAAK IK EEN TESTAMENT? Erven en onterven Prof. Walter Pintens 1 Wettelijk stelsel 3 vermogens Eigen vermogen Man - Goederen verkregen vóór het huwelijk; - Goederen verkregen tijdens het huwelijk om niet:

Nadere informatie

Begunstigingsclausules: een zaak van levensbelang!

Begunstigingsclausules: een zaak van levensbelang! Begunstigingsclausules: een zaak van levensbelang! KVK Pieter DEBBAUT Maart 2015 ERGO slide master 2010 1 1. Inleiding 2. Gevolgen wijziging begunstigingsclausule: wettelijke erfgenamen vs de nalatenschap

Nadere informatie

ERFENIS en TESTAMENTEN KIDS Langdorp 17 oktober 2013

ERFENIS en TESTAMENTEN KIDS Langdorp 17 oktober 2013 Inleiding ERFENIS en TESTAMENTEN KIDS Langdorp 17 oktober 2013 Ik ben Lieve STROEYKENS, geassocieerde notaris in het kantoor Michiels & Stroeykens te Aarschot. Op een gegeven moment werd er door de KIDS

Nadere informatie

INHOUD. Deel I. Privaatrechtelijke aspecten... 1

INHOUD. Deel I. Privaatrechtelijke aspecten... 1 Deel I. Privaatrechtelijke aspecten..... 1 Hoofdstuk 1. Wettelijk kader van het samenwonen.... 3 1. Wet inwerkingtreding......... 5 2. Civielrechtelijk begrip wettelijke samenwoning..... 5 3. Verklaring

Nadere informatie

1. Onterven. 2. Generatiesprong

1. Onterven. 2. Generatiesprong 1. Onterven Ik leef in onmin met mijn moeder, die een huis bezit en verscheidene bankrekeningen heeft. Kan zij bewerkstelligen dat mij helemaal niets zou toekomen? Neen. Kinderen kunnen niet volledig onterfd

Nadere informatie

1. Regelingen voor het overlijden

1. Regelingen voor het overlijden Naarmate u ouder wordt, gaat u wellicht meer nadenken over de dood en over de regelingen die eraan voorafgaan (bijvoorbeeld over een testament of over uw erfgenamen). 1. Regelingen voor het overlijden

Nadere informatie

Uw vermogen overdragen. Deutsche Bank. Hoe erfrecht en fiscale optimalisering zo goed mogelijk combineren?

Uw vermogen overdragen. Deutsche Bank. Hoe erfrecht en fiscale optimalisering zo goed mogelijk combineren? Deutsche Bank Uw vermogen overdragen Hoe erfrecht en fiscale optimalisering zo goed mogelijk combineren? 7 wettelijke technieken om de fiscale factuur te verkleinen. Overzicht Inleiding 1. Wie zijn uw

Nadere informatie

Bijna iedereen krijgt ooit in zijn leven te maken met. een erfenis en met successierechten. Het is goed op

Bijna iedereen krijgt ooit in zijn leven te maken met. een erfenis en met successierechten. Het is goed op Gids Erfenissen, schenkingen en testamenten Afgesloten op 15 januari 2004 Bijna iedereen krijgt ooit in zijn leven te maken met een erfenis en met successierechten. Het is goed op voorhand te weten hoe

Nadere informatie

nalatenschap Een manier om het leven verder te zetten

nalatenschap Een manier om het leven verder te zetten De nalatenschap Een manier om het leven verder te zetten Aan uw testament werken is niet altijd gemakkelijk. Het is echter voor ieder van u de enige manier om te garanderen dat uw wensen perfect gerespecteerd

Nadere informatie

SUCCESSIE. 29 03 2006 THEATER ZAAL Zwevegem. Programma

SUCCESSIE. 29 03 2006 THEATER ZAAL Zwevegem. Programma SUCCESSIE 29 03 2006 THEATER ZAAL Zwevegem 1 Programma Knockaert Dirk Inspecteur registratie en domeinen te Menen Successierechten in Vlaanderen, tarief, voorbeelden Tip inzake huwelijkscontract Lietaer

Nadere informatie

Successieplanning voor nieuw samengestelde gezinnen. Anne Vander Heyde, fiscaal-notarieel juriste 24 mei 2014

Successieplanning voor nieuw samengestelde gezinnen. Anne Vander Heyde, fiscaal-notarieel juriste 24 mei 2014 Successieplanning voor nieuw samengestelde gezinnen Anne Vander Heyde, fiscaal-notarieel juriste 24 mei 2014 Nieuwe liefde? Nieuw samengesteld gezin? Iets voor mij? of niet soms? maar wat met onze kinderen?

Nadere informatie

Samenvatting. Familiale vermogensplanning

Samenvatting. Familiale vermogensplanning Samenvatting Familiale vermogensplanning Jonathan Van Dooren 1 Inhoud Deel I: Wettelijk erfrecht (deels herhaling) Hoofdstuk 1: Bloedverwanten van de decuius o Afdeling 1: De bloedverwanten o Afdeling

Nadere informatie

Inhoud INHOUDSOPGAVE

Inhoud INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE Voorwoord... 15 Wat na overlijden?... 17 Inleiding... 19 Checklist... 21 1. Vóór de uitvaart... 21 2. Vlak na de uitvaart... 21 3. Binnen bepaalde tijd... 22 HOOFDSTUK 1. Rond het overlijden...

Nadere informatie

Schenken en erven. Financiële Bescherming is ons beroep.

Schenken en erven. Financiële Bescherming is ons beroep. Schenken en erven Financiële Bescherming is ons beroep. Deze brochure werd voor het laatst bijgewerkt op 31 maart 2006 en houdt geen rekening met de eventuele wetswijzigingen na deze datum. AXA wijst elke

Nadere informatie

1. (Een gewone) hand- en/of bankgift

1. (Een gewone) hand- en/of bankgift 1. (Een gewone) hand- en/of bankgift 1.1. WAT HOUDT ZO N HAND- OF BANKGIFT PRECIES IN? 1.1.1. Schenken zonder schenkingsrechten! Schenking is in principe notarieel. Dat is in ieder geval het basisprincipe

Nadere informatie

Gids voor wie iets wil nalaten aan een goed doel

Gids voor wie iets wil nalaten aan een goed doel Gids voor wie iets wil nalaten aan een goed doel Veel mensen zien er tegen op om een testament op te stellen. Vaak schuift men dit voor zich uit omdat men het te ingewikkeld vindt. Het is echter belangrijk

Nadere informatie

FAMILIALE VERMOGENSPLANNING Prof. J.Bael

FAMILIALE VERMOGENSPLANNING Prof. J.Bael FAMILIALE VERMOGENSPLANNING Prof. J.Bael Cursus: schets van het familiaal vermogensrecht Examen: schriftelijk, gesloten boek maar met wetboek, geen pure theorievragen, vaak casussen. Inhoud - wettelijk

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE ADLOCUTIO ROGERUM DILLEMANS HONORIFICANS FAMILIAAL VERMOGENSBEHEER IN RECENTE NATIONALE EN EUROPESE RECHTSPRAAK

INHOUDSOPGAVE ADLOCUTIO ROGERUM DILLEMANS HONORIFICANS FAMILIAAL VERMOGENSBEHEER IN RECENTE NATIONALE EN EUROPESE RECHTSPRAAK INHOUDSOPGAVE ADLOCUTIO ROGERUM DILLEMANS HONORIFICANS... v FAMILIAAL VERMOGENSBEHEER IN RECENTE NATIONALE EN EUROPESE RECHTSPRAAK Walter PINTENS...1 I. Inleiding...3 II. Huwelijksvoordelen...4 1. Artikel

Nadere informatie

ik regel de overdracht van mijn vermogen ik kijk de toekomst sereen tegemoet

ik regel de overdracht van mijn vermogen ik kijk de toekomst sereen tegemoet ik regel de overdracht van mijn vermogen ik kijk de toekomst sereen tegemoet gids schenken en erven 2 Inhoud 1 gids voor een optimale voorbereiding wie zijn de wettelijke erfgenamen? algemene reglementering

Nadere informatie

Uw vermogen voordelig overdragen?

Uw vermogen voordelig overdragen? Successieplanning Uw vermogen voordelig overdragen? Zo veel mogelijk van het vermogen behouden en een zo laag mogelijke fiscale last, dat zijn de hoofddoelstellingen van successieplanning. Maar hoe kan

Nadere informatie

Wettelijk erfrecht Duitsland

Wettelijk erfrecht Duitsland De positie van de langstlevende echtgenoten in het Duitse, Franse, Luxemburgse, Belgische en Nederlandse erfrecht Dr. Rembert Süβ Deutsches Notarinstitut Wettelijk erfrecht Duitsland Beperkte vooruitneming

Nadere informatie

Instelling. Onderwerp. Datum

Instelling. Onderwerp. Datum Instelling M&D Seminars Onderwerp Studiedag beleggingsverzekeringen - meerkeuzevragenlijst Datum 18 september 2001 Copyright and disclaimer Gelieve er nota van te nemen dat de inhoud van dit document onderworpen

Nadere informatie

DE OVERGANG WEGENS OVERLIJDEN ENKELE OPLOSSINGEN DIE VERBAND HOUDEN MET EEN TESTAMENT

DE OVERGANG WEGENS OVERLIJDEN ENKELE OPLOSSINGEN DIE VERBAND HOUDEN MET EEN TESTAMENT DE OVERGANG WEGENS OVERLIJDEN ENKELE OPLOSSINGEN DIE VERBAND HOUDEN MET EEN TESTAMENT Naast de schenking, het voornaamste burgerrechtelijk vehikel om een toekomstige nalatenschap fiscaal te optimaliseren,

Nadere informatie

SUCCESSIERECHTEN IN FRANKRIJK EN NEDERLAND (2009)

SUCCESSIERECHTEN IN FRANKRIJK EN NEDERLAND (2009) SUCCESSIERECHTEN IN FRANKRIJK EN NEDERLAND (2009) Heering Associates Januari 2009 Heering Associates Jachthavenweg 121 1081 KM Amsterdam Postbus 75265 1070 AG Amsterdam 020-6789 527 www.heeringassociates.eu

Nadere informatie

Successieplanning. Hebt u de stap al gezet?

Successieplanning. Hebt u de stap al gezet? Successieplanning Hebt u de stap al gezet? Successieplanning Plan uw successie, voor uw erfgenamen en uzelf 02 Complexe materie, regionaal verschillend 04 De basisprincipes van het erfrecht 06 Wat zit

Nadere informatie

Do you have a plan? 08-12-2015

Do you have a plan? 08-12-2015 Do you have a plan? 08-12-2015 Na#ënlaan 118/01 B-8300 Knokke-Heist T: +32 (0)50 63 11 63 F: +32 (0)50 63 11 73 www.flamand.be info@flamand.be Not having a plan is also a plan 2 Deel 1: Juridisch 3 Fiscale

Nadere informatie

SUCCESSIEPLANNING: EEN HANDLEIDING

SUCCESSIEPLANNING: EEN HANDLEIDING SUCCESSIEPLANNING: EEN HANDLEIDING Emmanuel de Wilde d'estmael April 2015 1 SUCCESSIEPLANNING: EEN HANDLEIDING... 5 A. HET DOEL VAN DE SUCCESSIEPLANNING... 5 B. HET ONDERZOEK NOPENS DE FAMILIALE, VERMOGENSRECHTELIJKE

Nadere informatie

1. HET ERFRECHT VAN DE LANGSTLEVENDE ECHTGENOOT EN HET WETTELIJK OF CONVENTIONEEL RECHT VAN TERUG- KEER 2

1. HET ERFRECHT VAN DE LANGSTLEVENDE ECHTGENOOT EN HET WETTELIJK OF CONVENTIONEEL RECHT VAN TERUG- KEER 2 HOOFDSTUK 1 DE WISSELWERKING TUSSEN SCHENKINGEN EN UITERSTE WILSBESCHIKKINGEN Annelies Wylleman Hoofddocent Vakgroep Burgerlijk Recht Universiteit Gent Notaris Lise Voet Assistent Vakgroep Burgerlijk Recht

Nadere informatie

Seminarie Estate Planning

Seminarie Estate Planning Seminarie Estate Planning Uw Vermogen, mooi gestructureerd Wat is Estate Planning? Vermogensbeheer in de ruime zin van het woord > beleggingsadvies (banken), >pure successieplanning (louter fiscaal), Planning

Nadere informatie

Heden, # tweeduizend #, zijn voor mij, #Dirk MICHIELS #Lieve STROEYKENS #Kathleen PELGRIMS, notaris te Aarschot,

Heden, # tweeduizend #, zijn voor mij, #Dirk MICHIELS #Lieve STROEYKENS #Kathleen PELGRIMS, notaris te Aarschot, Nr. Huwelijkscontract # 20# Heden, # tweeduizend #, zijn voor mij, #Dirk MICHIELS #Lieve STROEYKENS #Kathleen PELGRIMS, notaris te Aarschot, verschenen: 1. De Heer #, #, geboren te # op #, rijksregister

Nadere informatie

Hoofdstuk 1 - Het huwelijksvermogensrecht

Hoofdstuk 1 - Het huwelijksvermogensrecht Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 - Het huwelijksvermogensrecht Wat is het belang van het huwelijksvermogensrecht?... 5 Gemeenschap van goederen... 5 Verdeling... 5 Wat behoort tot het gemeen schappelijk vermogen?...

Nadere informatie

Erfrecht. Mr. Caroline de Maat Fikkers notarissen BAS Bergen op Zoom 27 januari 2015

Erfrecht. Mr. Caroline de Maat Fikkers notarissen BAS Bergen op Zoom 27 januari 2015 Erfrecht Mr. Caroline de Maat Fikkers notarissen BAS Bergen op Zoom 27 januari 2015 Fikkers notarissen Lange Parkstraat 1 Bergen op Zoom Tel. 0164 242 650 c.de.maat@fikkersnotarissen.nl Erfrecht Bij versterf

Nadere informatie

Begripsbepaling H OOFDSTUK

Begripsbepaling H OOFDSTUK H OOFDSTUK Begripsbepaling I 1. WETTELIJKE DEFINITIE Artikel 1075 van het Belgisch Burgerlijk Wetboek (hierna BW) bepaalt: De vader, de moeder en andere bloedverwanten in de opgaande lijn kunnen hun goederen

Nadere informatie

SUCCESSIEPLANNING: EEN HANDLEIDING

SUCCESSIEPLANNING: EEN HANDLEIDING SUCCESSIEPLANNING: EEN HANDLEIDING A. HET DOEL VAN DE SUCCESSIEPLANNING Bij een successieplanning moeten er drie fases doorlopen worden: in een eerste fase moet men zich de juiste vragen stellen, die worden

Nadere informatie

DE OVERGANG ONDER LEVENDEN OM NIET VAN ROERENDE GOEDEREN DE VORM VAN EEN SCHENKING

DE OVERGANG ONDER LEVENDEN OM NIET VAN ROERENDE GOEDEREN DE VORM VAN EEN SCHENKING DE OVERGANG ONDER LEVENDEN OM NIET VAN ROERENDE GOEDEREN DE VORM VAN EEN SCHENKING De wettelijke vorm om een schenking te doen is de notariële akte. De uitzonderingen op dit principe zijn onder andere:

Nadere informatie

Vermogen en successie

Vermogen en successie Vermogen en successie Inhoudstafel Voorwoord 2 Inhoudstafel 3 Verklarende woordenlijst 4 Hoofdstuk I : Erfrecht 5 1. Voorwaarden om te kunnen erven 6 2. Het Wettelijk Erfrecht 7 3. Het erfrecht van de

Nadere informatie

Mr H.M.L. Simons, notaris Notariskantoor Kunderlinde Voerendaal

Mr H.M.L. Simons, notaris Notariskantoor Kunderlinde Voerendaal Erfrecht Mr H.M.L. Simons, notaris Notariskantoor Kunderlinde Voerendaal Erfrecht Algemeen Wettelijke verdeling Legitieme portie Samenwoners 2-Trapsmaking Zuivere aanvaarding, beneficiaire aanvaarding,

Nadere informatie

tarieven in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest

tarieven in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest uw AXA Bankagent of verzekeringsmakelaar In België biedt de AXA Groep u de keuze uit een ruime waaier van bank- en verzekeringsproducten die voor uw persoonlijke situatie een gepaste oplossing bieden.

Nadere informatie

Een slim testament? Finance Avenue 16.11.2013. Ann Maelfait Advocaat-vennoot Rivus

Een slim testament? Finance Avenue 16.11.2013. Ann Maelfait Advocaat-vennoot Rivus Een slim testament? Finance Avenue 16.11.2013 Ann Maelfait Advocaat-vennoot Rivus Vraag 1: Waaruit bestaat uw nalatenschap? Vraag 2: Welke wettelijke regels zijn hierop van toepassing? Vraag 3: Hoe kan

Nadere informatie

Hoe kunt u voordelig vermogen overdragen aan uw kinderen? Schenken en Erven.

Hoe kunt u voordelig vermogen overdragen aan uw kinderen? Schenken en Erven. Hoe kunt u voordelig vermogen overdragen aan uw kinderen? Schenken en Erven. Wet Schenk- en erfbelasting 3 juni 2010 Wijziging Successiewet 1 januari 2010 - Erfbelasting schenkbelasting - Tariefverlaging/vereenvoudiging

Nadere informatie

www.mentorinstituut.be Een goed plan draagt inzicht en perspectief

www.mentorinstituut.be Een goed plan draagt inzicht en perspectief www.mentorinstituut.be Een goed plan draagt inzicht en perspectief vastgoed Brussel, 16 november 2013 J. Ruysseveldt 2 Agenda Problematiek bij overdracht Via klassieke technieken: schenking, verkoop, inbreng,

Nadere informatie

Bankzaken. 10 Andere organisaties en instellingen. 1 Wat gebeurt er met de bankzaken van de 1 overledene? Was de overledene cliënt bij KBC Bank?

Bankzaken. 10 Andere organisaties en instellingen. 1 Wat gebeurt er met de bankzaken van de 1 overledene? Was de overledene cliënt bij KBC Bank? 10 Andere organisaties en instellingen Als de abonnementen bij de telefoon-, gas- en elektriciteitsmaatschappij en de waterleidingmaatschappij op naam van de overledene stonden, breng die instellingen

Nadere informatie

Deel 2 Op weg naar een gelijkschakeling, maar toch nog belangrijke verschilpunten

Deel 2 Op weg naar een gelijkschakeling, maar toch nog belangrijke verschilpunten Samenwonen of huwen? Deel 2 Op weg naar een gelijkschakeling, maar toch nog belangrijke verschilpunten In onze vorige nieuwsbrief hebben we de verschillende samenwoningsvormen onder de loep genomen: Wat

Nadere informatie

Nalaten en erven Erfrecht. Wet sinds 2003

Nalaten en erven Erfrecht. Wet sinds 2003 1 Nalaten en erven Erfrecht Wet sinds 2003 2 Onderscheid in: Echtgenoten Anderen 3 Wat zegt de wet? Voor echtgenoten Voor de anderen 4 Wat zegt de wet voor echtgenoten? WETTELIJKE VERDELING: Alles gaat

Nadere informatie

2014 -- Successiewet -- Deel 1

2014 -- Successiewet -- Deel 1 Successiewet les 1 programma Eén wet, twee belastingen Woonplaats Successierecht Wettelijk erfrecht en wettelijke verdeling Testamenten Wetsficties 1 Eén wet, twee belastingen De Successiewet bestaat uit:

Nadere informatie

Heering Associates. Het verschuldigd bedrag aan successierechten in Frankrijk dient als volgt te worden berekend:

Heering Associates. Het verschuldigd bedrag aan successierechten in Frankrijk dient als volgt te worden berekend: FRANS SUCCESSIERECHT De Franse fiscus heft bij iedere overgang "a titre gratuit", zo de schenker of de overledene zijn woonplaats ten tijde van schenking of overlijden buiten Frankrijk had, van de volgende

Nadere informatie

Vermogensplanning via schenking

Vermogensplanning via schenking Vermogensplanning via schenking We staan stil bij de vermogensplanning via schenking en bekijken de situatie in het Vlaams en het Waals Gewest. Waals Gewest: fiscaal regime van schenking van roerend vermogen

Nadere informatie

DOSSIER. Sterven en erven

DOSSIER. Sterven en erven DOSSIER Sterven en erven A. Erfrecht 1. Enkele begrippen In het erfrecht komen nogal wat termen voor die niet zo alledaags zijn. Een overzicht : ascendenten : de erfgenamen in rechte, opgaande lijn (ouders,

Nadere informatie

Uw testament kan jongeren kansen geven!

Uw testament kan jongeren kansen geven! Uw testament kan jongeren kansen geven! Onze prioriteit gaat naar de doelloze, verlaten en bedreigde jeugd. Don Bosco Goede vrienden van Don Bosco, Op de één of andere manier voelt u zich verbonden met

Nadere informatie

Adders onder het gras bij een gesplitste aankoop

Adders onder het gras bij een gesplitste aankoop Adders onder het gras bij een gesplitste aankoop De zgn. gesplitste aankoop van een onroerend goed door ouders en kinderen is een efficiënte manier om later veel successierechten te besparen. Nu de fiscus

Nadere informatie

ERFRECHT. hoe regel ik mijn nalatenschap? Alles over erven en erfrecht op een rijtje

ERFRECHT. hoe regel ik mijn nalatenschap? Alles over erven en erfrecht op een rijtje ERFRECHT hoe regel ik mijn nalatenschap? Alles over erven en erfrecht op een rijtje Wat vindt u in dit boekje? In dit boekje leggen wij u uit waar u rekening mee moet houden als u uw nalatenschap gaat

Nadere informatie