CASUSBOEK. Definitieve versie TEN BEHOEVE VAN DE VERKENNING DUO+ SAMENWERKING

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "CASUSBOEK. Definitieve versie TEN BEHOEVE VAN DE VERKENNING DUO+ SAMENWERKING"

Transcriptie

1 Definitieve versie CASUSBOEK TEN BEHOEVE VAN DE VERKENNING DUO+ SAMENWERKING Dit casusboek bevat beknopte beschrijving van praktijkvoorbeelden van ambtelijke samenwerking tussen gemeenten. Voor het opstellen van de casusboek zijn interviews gehouden met de directeuren van de samenwerkingsverbanden en zijn beschikbare stukken bestudeerd. Aan Maarten Sinnema, stuurgroepsecretaris Van Ing. Peter Struik MBA Noordwijk, 1 oktober

2 Inhoudsopgave 0 Leerpunten uit de vier casus Typering, doelen en doelrealisatie van de vier casus Casus Drechtsteden Algemene beschrijving Doel van de samenwerking en doelrealisatie Reikwijdte van de samenwerking Regie, sturing en organisatie Implementatie en toekomstige ontwikkelingen Lessen voor de DUO+ gemeenten Casus Servicepunt Algemene beschrijving Doel van de samenwerking en doelrealisatie Reikwijdte van de samenwerking Regie, sturing en organisatie Implementatie en toekomstige ontwikkelingen Lessen voor de DUO+ gemeenten Casus Interne Dienstencentrum Den Haag Algemene beschrijving Doel van de samenwerking en doelrealisatie Reikwijdte van de samenwerking Regie, sturing en organisatie Implementatie en toekomstige ontwikkelingen Lessen voor de DUO+ gemeenten Casus BEL-samenwerking Algemene beschrijving Doel van de samenwerking en doelrealisatie Reikwijdte van de samenwerking Regie, sturing en organisatie Implementatie en toekomstige ontwikkelingen Lessen voor de DUO+ gemeenten

3 0 Leerpunten uit de vier casus Leerpunten Omschrijving Bedrijfsmatige doelen en realisatie 1 De organisaties van de bestudeerde casus realiseren besparingen van 15% tot 35% op het totaal van personele en materiële kosten, afhankelijk van het taakveld. Zij koersen bij de doelstellingen op een totaal besparingspotentieel van 20%. 2 De kwaliteit is toegenomen en de kwetsbaarheid is afgenomen, maar dit is moeilijk evalueerbaar vanwege het feit dat nulmetingen ontbreken. 3 Voor het realiseren van kostenbesparingen koersen de organisaties op 80% standaard producten en 20% lokaal maatwerk. 4 Investeringen in de ontwikkeling van samenwerking lopen uiteen van 2.5 miljoen tot 3.6 miljoen. 5 Na een periode van vijf jaar worden de besparingen ook structureel gerealiseerd. De eerste twee jaar is hierbij vertraging opgetreden door het ontbreken van onvoldoende richting en een planmatige en samenhangende aanpak voor de ontwikkeling. De opgave als basis voor samenwerking De opgave (in de casus ook wel genoemd de inhoud) is leidend voor bepaling van de juiste wijze van de sturing en organisatie van samenwerking. Eén formule voor samenwerking bestaat niet, er is per opgave een analyse nodig. Op basis van deze analyse kan de vorm en timing van samenwerking worden bepaald. Het samenwerkingsmodel kan dan op een organische wijze groeien tot een mix van verschillende vormen voor verschillende opgaven. Lokaal versus regionaal Harmonisatie versus lokaal maatwerk, met een daaraan gekoppeld verrekeningsmodel. Programmatische ontwikkelaanpak In principe begint dit zich al af te tekenen in de verkennende fase van de DUO+ samenwerking. Voor bedrijfsvoering en uitvoering gaat de voorkeur uit naar shared service concepten. De ontwikkeling van de decentralisaties in het sociale domein wordt separaat beschouwd. Eventueel kunnen de hieruit voortvloeiende uitvoeringscomponenten in een later stadium doorgroeien naar een samenwerkingsmodel. De knip tussen lokale en regionale opgaven moet volstrekt helder zijn. Op basis hiervan kan de benodigde regionale bestuurs- en uitvoeringskracht worden ontwikkeld en vorm gegeven. Maak zeer helder wat is/kan worden geharmoniseerd en wat maatwerk is. Sluit hierop een passend verrekeningsmodel aan. Het verrekeningsmodel kan harmonisatie stimuleren maar biedt ook voldoende ruimte voor maatwerk. De ontwikkeling van een samenwerkingsorganisatie is zeer complex waarbij veel zaken in samenhang (inhoud en timing) moeten worden ontwikkeld. Daarom is een programmatische aanpak nodig. Besteedt in de programmatische aanpak aandacht aan de harde aspecten maar vooral ook aan de zachte aspecten zoals cultuur, houding en gedrag. Interessante gedachte is om de ontwikkelaanpak te voorzien van een simulatie van toekomstige werkwijzen van de samenwerking. Dit kan aandachtspunten voor het ontwerp en de implementatie van de samenwerking opleveren. 3

4 Gezamenlijke ontwikkeling Bemens bij voorkeur het ontwikkelprogramma met eigen mensen. Laat de medewerkers zoveel als mogelijk samen ontwikkelen en bouwen aan de samenwerkingsorganisatie. Daar waar nodig kan externe expertise worden toegevoegd. Het ontwikkelen van een samenwerkingsorganisatie is een gezamenlijk proces. Dat is het cruciale verschil met centraliseren. Bij centraliseren valt de verantwoordelijkheid weg bij de latende organisaties. Bij sharen is het een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Competenties van mensen Het Break Even Point en implementatie- en frictiekosten Basis op orde en nulmetingen Een goed voorbeeld hiervan is de shared service organisatie. Eigenaren, klanten en de shared service organisatie zelf (ook wel de driehoek genoemd) dienen nauw samen te werken om de samenwerking tot een succes te maken: De eigenaren dienen een passend besturingsmodel te ontwikkelen (governance). Dit is een van de eerste zaken waarmee moet worden gestart. Wees alert op te complexe overlegstructuren en toename van coördinatielasten. Klanten dienen de opdrachtgeverrol te ontwikkelen. De shared service organisatie dient de rollen van opdrachtnemer en leverancier te ontwikkelen. De rollen dienen in samenhang te worden ontwikkeld: qua inhoud maar ook qua timing. Samenwerking, vergroten van schaalgrootte en werken conform shared service principes vraagt een behoorlijke ontwikkeling van competenties van medewerkers. Besteedt hier al bij de plaatsing van mensen veel aandacht aan en investeer in een ontwikkelingstraject voor geplaatste medewerkers. Het duurt enige jaren (drie tot vijf jaar) voordat de doelen zijn gerealiseerd. Dit vergt een meerjarige implementatie. De implementatie- en frictiekosten worden sterk bepaald door de uitgangssituatie van de taakvelden die in de samenwerking wordt ingebracht en het tempo van ontwikkeling. Wel kan op basis van praktijkvoorbeelden worden gezocht naar versnellers. Geef bijvoorbeeld de samenwerkingsorganisatie een prikkel mee om schaalvoordelen te realiseren. Dit kan door in de implementatiejaren de financiële voordelen (deels) terug te laten vloeien in de organisatieontwikkeling. Voorkom in elk geval het te vroeg inboeken van financiële voordelen. Zorg dat de basis van het over te nemen taakveld op orde is voordat taken overgaan naar de samenwerkingsorganisatie. Verdeling van baten en lasten Dit is een van de redenen waarom een nulmeting nodig is. Daarnaast is een nulmeting noodzakelijk om op een later moment de ontwikkeling van de samenwerkingsorganisatie te kunnen evalueren op kosten, kwaliteit en kwetsbaarheid. De basis kan op orde worden gebracht door met het taakveld te starten in een kraamkamer en bij voldoende volwassenheid deze op te nemen in de samenwerkingsorganisatie. In alle praktijkvoorbeelden vraagt de verrekeningsmethodiek voortdurend om aandacht. In eerste instantie lijkt dit hoofdzakelijk een financieel technisch onderwerp, maar het gaat in feite om een verdeelvraagstuk van (financiële) 4

5 middelen. Lokale belangen spelen dan een grote rol en er kunnen conflicten ontstaan. Investeer in de ontwerpfase voldoende in de ontwikkeling van een adequate en gedragen verrekeningsmethodiek. Maak de methodiek zeer helder, transparant en uitvoerbaar. ICT is een cruciale voorwaarde Goed functionerende en uniforme ICT-systemen en infrastructuur zijn cruciaal voor: het stimuleren van samenwerking. het verhogen van kwaliteit. het verlagen van kwetsbaarheid. het verhogen van efficiency door uniformering van systemen, werkprocessen en werkwijzen. 5

6 1 Typering, doelen en doelrealisatie van de vier casus Typering en vorm Doelen Realisatie Drechtsteden Typering Gedeeltelijke symmetrische samenwerking. Vorm Er worden verschillende vormen toegepast: Medewerkers voor bepaalde taken bijeen brengen in een gemeenschappelijke regeling Drechtsteden. Medewerkers voor bepaalde taken bijeenbrengen binnen een gemeente. Capaciteit uitwisselen tussen gemeenten. Servicepunt71 Typering Gedeeltelijke symmetrische samenwerking. Vorm Staftaken, ICT en Inkoop zijn ondergebracht in een gemeenschappelijke regeling die werkt conform het shared service principe. 1 Waarborgen van kwaliteit. 2 Waarborgen van continuïteit. 3 Het realiseren van 20% schaalvoordelen. 4 De bestuurlijke positie van de Drechtsteden in de regio verbeteren. 1 Waarborgen continuïteit. 2 Verhogen kwaliteit van de processen en professionaliteit en deskundigheid van medewerkers. 3 Het realiseren van schaalvoordelen. 4 Bijdragen aan betere dienstverlening aan burgers, bedrijven en instellingen. 1 Er is een hogere kwaliteit gerealiseerd (noot 1). 2 De kwetsbaarheid is verminderd (noot 1). 3 Afhankelijk van het taakveld is tussen 15% en 35% kostenbesparing gerealiseerd, waarvan het grootste deel op het terrein van sociale zaken en bedrijfsvoering. 4 De bestuurlijke positionering van de Drechtsteden is verbeterd. In de periode vanaf 2005 tot medio 2012 hebben de medeoverheden meer dan 225 miljoen euro aan extra overheidsbijdragen verstrekt voor steun aan grote en ingewikkelde projecten. Verdere doorontwikkeling richt zich op: De knip tussen de lokale en regionale agenda - en het gebied daartussen - en het aansluiten van lokale en regionale bestuurlijke bevoegdheden op deze agenda s. Ontwikkelen van voldoende regionale bestuurskracht voor ontwikkeling van de regionaal strategische agenda. Ontwikkelen van voldoende uitvoeringskracht: verhoging kwaliteit, verlagen kwetsbaarheid en verbetering van efficiency. Noot 1: is niet evalueerbaar door het ontbreken van nulmetingen. 1 In ontwikkeling. 2 In ontwikkeling. 3 Er is 20% aan besparingen ingeboekt. 4 In ontwikkeling. Een ontwikkelprogramma is lopende. Gericht op doorontwikkeling naar een werkwijze conform het shared service principe. Hier is 2.5 miljoen voor begroot. 6

7 Typering/vorm Doelen Realisatie Interne Dienstencentrum gemeente Den Haag Typering Is geen samenwerking tussen gemeenten maar een samenwerking tussen diensten binnen een grote gemeente. Vorm Ondersteunende activiteiten zijn ondergebracht in een interne shared service organisatie. BEL-samenwerking Typering Volledige symmetrische samenwerking. Vorm Gemeenschappelijke regeling waarin de volledige ambtelijke organisaties en alle taken zijn ondergebracht. De GR verzorgt totstandkoming en uitvoering van beleid en dienstverlening. Onderstaande doelstellingen zijn nadrukkelijk een gezamenlijke verantwoordelijkheid: 1 Verhogen van gemak. Diensten kunnen zich concentreren op kernactiviteit. 2 Verhogen van kwaliteit. 3 Realiseren van schaalvoordelen. 1 Bestuurlijke slagkracht vergroten. 2 Verbeteren dienstverlening aan de burger. 3 Kwetsbaarheid ambtelijk apparaat verminderen. Eigenaar, klanten en SSC trekken de laatste twee jaar gezamenlijk op om de doelen te realiseren. 1 Klanttevredenheid is voldoende. 2 Kwaliteit is voldoende, blijkt uit klanttevredenheid. 3 Er is inmiddels 20% bespaard; 10% op personeel en 10% inkoopvoordelen. 80% is nu basispakket en 20% is maatwerk. Drie jaar geleden is een ontwikkelprogramma gestart met een ontwikkelbudget van 3.6 miljoen. 1 Meer ruimte voor bestuurders om zich met belangrijke thema s bezig te houden en zich regionaal in te zetten. Er wordt beleidsinhoudelijk meer gerealiseerd. Beleidshiaten zijn opgevuld en verder verdiept. 2 Kwaliteit dienstverlening is toegenomen. 3 Kwetsbaarheid is afgenomen. De samenwerking heeft niet geleid tot aanzienlijke besparingen. Efficiency behoorde ook niet tot de doelstellingen. Als nadelen ervaart men de complexe structuur en coördinatielast, beperkt zicht op kostenniveau en spanningsveld tussen confectie en maatwerk. 7

8 2 Casus Drechtsteden 2.1 Algemene beschrijving. Zes gemeenten werken nauw samen op diverse terreinen en in verschillende vormen: Dordrecht, Zwijndrecht, Papendrecht, Hendrik-Ido-Ambacht, Sliedrecht en Alblasserdam (ook wel samenwerking Drechtsteden genoemd). Deze samenwerking kent een lange geschiedenis en is voortdurend in ontwikkeling. Al in de jaren 90 werkten de gemeenten samen op het terrein van ruimtelijke ontwikkeling om samen beleid te ontwikkelen en hierover bestuurlijke afspraken te maken. De samenwerking heeft zich verder ontwikkeld, waarbij op meerdere beleidsterreinen - zowel op beleid als uitvoering - personeel en middelen zijn gebundeld. De samenwerking tussen de Drechtsteden gemeenten bestaat uit verschillende vormen. Binnen de Drechtsteden wordt er dan ook gesproken over een organisatienetwerk. Hierbij worden verschillende vormen van samenwerking getypeerd: Poolen: capaciteit uitwisselen en het werk doen samen vanuit de lokale organisaties; Hosten: de medewerkers voor bepaalde taken bijeenbrengen binnen één van de gemeenten; Regionaal clusteren: de medewerkers voor bepaalde taken bijeenbrengen binnen de gemeenschappelijke regeling Drechtsteden (GRD). In het kader van de verkenning van intensivering van ambtelijke samenwerking van de zes taakvelden 1 binnen de DUO+ gemeenten zal deze casusbeschrijving zich beperken tot de vorm van regionaal clusteren. Hierbij dient te worden opgemerkt dat voor beleids- en planontwikkeling binnen het zevende taakveld, te weten Decentralisatie Sociale Domein, 1 De zes taakvelden zijn: (1) Staf, (2) ICT en Informatisering, (3) Vergunningverlening, Handhaving en Toezicht, (4) Beheer Openbare Ruimte, (5) Dienstverlening en (6) Sociale Zaken. 8

9 gekozen is voor de vorm van poolen. De beoogde werkwijze die hierbij zal worden gehanteerd is die van een opgave gestuurde organisatie Doel van de samenwerking en doelrealisatie DOEL De zes gemeenten zijn eigenaar van de GRD. Zij hebben ervoor gekozen om een gemeenschappelijke regeling op te richten om een aantal taken regionaal te clusteren met als doel: 1 Het waarborgen van kwaliteit. 2 Het waarborgen van continuïteit. 3 Het realiseren van schaalvoordelen (20% besparing). REALISATIE De samenwerking heeft geleid tot een hogere kwaliteit en vermindering van de kwetsbaarheid. Dit is echter niet te kwantificeren. Nulmetingen ontbreken waardoor het moeilijk is dit aan te tonen. De samenwerking heeft een efficiencyvoordeel opgeleverd. De benodigde formatie van de GRD is in 2013 circa 772 fte. Dit is een reductie van circa 25%. In de jaren daarvoor lag de benodigde formatieomvang ten behoeve van de uitvoering van taken die nu bij de GRD liggen naar schatting op circa fte. De reductie is in vijf jaar gerealiseerd. De personeelsreductie is voornamelijk het resultaat van verbetering van processen, productvernieuwing en slimmere inzet van medewerkers. Het grootste deel van de besparing is gerealiseerd op het terrein van sociale zaken, bedrijfsvoering en facilitair. Het doel was 20% besparing op de middelenfuncties. Dit moest binnen 2 jaar worden gerealiseerd en is direct ingeboekt. Afhankelijk van het terrein van samenwerking (zie hoofdstuk 3) is nu tussen de 15% tot 35% bespaard, maar dat heeft wel langer geduurd. Neem bijvoorbeeld het Servicecentrum Drechtsteden. De gemeenten gaven voor dat takenpakket circa 52 miljoen euro per jaar uit. In 2013 (6 jaar na oprichting van de servicecentrum) is de begroting 42 miljoen euro. Dit is een besparing van 15%. Dit heeft lang geduurd door onvoldoende voorbereiding en sturing. Tevens is door de samenwerking de positionering van de Drechtsteden verbeterd als gevolg van betere aansluiting bij de strategische agenda s van medeoverheden zoals de provincie, het Rijk en Europa. In de periode vanaf 2005 tot medio 2012 hebben de medeoverheden meer dan 225 miljoen euro aan extra overheidsbijdragen verstrekt voor steun aan grote en ingewikkelde projecten. 2 Naar een opgave gestuurde organisatie, Samen meer realiseren, Partners+Pröpper november

10 2.3 Reikwijdte van de samenwerking VERZORGINGSGEBIED De zes gemeenten zijn samen eigenaar van de GRD. Hiermee omvat het verzorgingsgebied van de GRD een gebied met inwoners en de zes bestuurlijkeen ambtelijke organisaties van de gemeenten. TAKEN EN ACTIVITEITEN De GRD voert taken uit op verschillende terreinen, die elk afzonderlijk zijn ondergebracht in vijf verschillende dochterorganisaties: Dochter Taak Begroting 2013 x 1.000,- Formatie 2013 (fte) Sociale Dienst Drechtsteden Sociale Zaken ,- 260 Servicecentrum Drechtsteden Bedrijfsvoering en ,- 348 facilitair Gemeentebelastingen Drechtsteden Heffing en inning 4.779,- 46 lokale belastingen Ingenieursbureau Drechtsteden Realiseren 7.522,- 73 projecten openbare ruimte en beheer/onderhoud gebouwen Onderzoekcentrum Drechtsteden Allerlei onderzoek 1.568,- 15 voor deelnemende gemeenten Centraal regiebureau: Bureau Drechtsteden Programmering regionaal beleid 4.341, Regie, sturing en organisatie Sinds 2006 is de samenwerking geformaliseerd in een gemeenschappelijke regeling met de Drechtraad als algemeen bestuur en het Drechtstedenbestuur als dagelijks bestuur. De Drechtraad bestaat uit een vertegenwoordiging van de lokale raden, waarbij iedere lokale fractie een vertegenwoordiging heeft. De Drechtraad stelt vooraf de beleidskaders en controleert achteraf op het uitgevoerde beleid en de resultaten daarvan. Het Drechtstedenbestuur bestaat uit portefeuillehouders (burgemeester of wethouder) vanuit de lokale colleges. 10

11 De GRD bestaat uit de vijf dochterorganisaties en het centraal regiebureau Bureau Drechtsteden. De organisatie wordt aangestuurd door een algemeen directeur en de vijf directeuren van de dochterorganisaties. Een deel is regionaal beleid en een ander deel is lokaal beleid. Het lastige punt zit in het grijze gebied, daar waar het niet precies helder is. Het is dan moeilijk om te bepalen hoe om te gaan met lokale belangen. Op een aantal beleidsterreinen is het wel helder gemaakt, doordat de Drechtraad daar het primaat heeft. Deze terreinen zijn benoemd in de gemeenschappelijke regeling. 2.5 Implementatie en toekomstige ontwikkelingen IMPLEMENTATIE In de Drechtsteden is het adagium inhoud stuurt de beweging. Dit geeft aan dat de samenwerking is gestart - en nog steeds wordt ontwikkeld - vanuit de inhoud. De inhoud maakt de samenwerking vanzelfsprekend en bepaalt de wijze van de besturing en organisatie van samenwerking. Op deze wijze is het huidige samenwerkingsmodel min of meer op een organische wijze gegroeid tot de huidige mix van verschillende vormen. Voor het realiseren van efficiencyvoordelen is standaardisatie belangrijk en voor de termijn van besparing is de uitgangspositie van het desbetreffende taakveld belangrijk. Neem bijvoorbeeld de Sociale Dienst; dit was al een sterke organisatie, waardoor in een redelijk korte tijd van twee jaar al een flinke besparing is gerealiseerd. Het is belangrijk om rekening te houden met de uitgangspositie en frictiekosten, maar over het algemeen is het moeilijk om over de hoogte van deze kosten een uitspraak te doen. Dat is per onderdeel van de samenwerking verschillend en hangt zeer sterk af van de uitgangspositie van het desbetreffende onderdeel. Daarom is een nulmeting belangrijk (deze metingen zijn binnen de Drechtsteden niet uitgevoerd). Let goed op de achterblijvende organisatie want ook daar is een ontwikkeltraject noodzakelijk. De opdrachtgeversrol binnen gemeenten wordt ingevuld door middel van een contramalfunctie. Tegelijkertijd is het zaak om een goede governance te ontwikkelen. Er moet een plek zijn waar besluiten worden genomen over standaardisatie-maatwerk en de verdeling van baten en lasten. Voor het Servicecentrum Drechtsteden zijn randvoorwaarden gesteld als de aanwezigheid van een lokaal loket en behoud van beleidsruimte. De verwachtingen ten aanzien van besparingen zijn naar beneden bijgesteld door wijzigingen in het basispakket en het niet overgaan van diensten. Het is belangrijk om bij het ontwerp en de inrichting van de samenwerking de gewenste schaalgrootte als uitgangspunt te nemen. Niet alleen voor de inrichting van processen maar ook voor de benodigde competenties van mensen! Dit laatste is binnen de Drechtsteden niet goed gegaan: het principe was dat iedere medewerker werd geplaatst in de samenwerking. Inmiddels zijn echter veel mensen vervangen omdat de benodigde competenties om in een grotere 11

12 schaal te werken niet aanwezig waren. Ook vraagt samenwerking en dienstverlening een andere attitude. EVALUATIE VAN DE REKENKAMERCOMMISSIES IN 2009 In 2009 hebben rekenkamercommissies van vier gemeenten in samenwerking een onderzoek uitgevoerd naar de samenwerking via de GRD 3. Het onderzoek heeft geresulteerd in vier hoofdconclusies: 1 Het besturingsmodel functioneert goed ondanks de complexiteit. 2 Directe sturingsmogelijkheden van gemeenteraden zijn beperkt en indirecte mogelijkheden zijn weinig gebruikt. 3 Financiële doelen zijn gedeeltelijk bereikt. 4 Zicht op prestaties is voor verbetering vastbaar. Het besturingsmodel functioneert goed, maar er kan op verschillende punten verdere aanscherping plaatsvinden. Deze punten hebben onder meer betrekking op het functioneren van de Drechtraad: (1) wenselijkheid van regionale fractievorming, (2) intensiteit van betrokkenheid niet-drechtraadsleden, (3) structurering van informatievoorziening en (4) opzet en frequentie van Drechtraadvergaderingen. De mate waarin lokale gemeenteraden sturing geven aan beleid en uitvoering van de GRD-diensten is beperkt. De sturing vanuit de gemeenteraad gebeurt direct alleen via de raadsleden die namens de gemeente vertegenwoordigd zijn in de Drechtraad. De organisaties onder de GRD verlenen vooral uitvoerende diensten. De rol van de raad beperkt zich daardoor tot controle op financiën. Alleen de diensten van Sociale Dienst Drechtsteden zijn beleidsrijk. Daarom is hiervoor in de meeste gemeenten wel aandacht geweest voor behoud van sturingsmogelijkheden. Drechtraadsleden vormen de relatie tussen de gemeente en de regio. In de praktijk zien raadsleden in de afstemming tussen gemeenteraad en Drechtraad knelpunten. Zo zorgt de voorbereidingsfase voor veel overleg, zowel op lokaal als regionaal niveau. Het is daarbij lastig om niet- Drechtraadsleden te betrekken. Voor de Sociale Dienst Drechtsteden is te concluderen dat de samenwerking in financieel opzicht loont. Voor het Service Centrum Drechtsteden zal dit nog moeten blijken. Deze dochter heeft te maken met aanloopproblemen, waardoor de transactiekosten hoger uitvallen dan begroot (voor een belangrijk deel veroorzaakt door ICT). TOEKOMSTIGE ONTWIKKELINGEN In 2010 zijn twee rapporten gepubliceerd van twee commissies: de Commissie Meijdam en de Commissie Scholten II 4. De externe visitatiecommissie Meijdam heeft de samenwerking beoordeeld op inhoud, bestuur, organisatie en bedrijfsvoering en heeft 3 Onderzoek naar de regionalisering van de Drechtsteden, Rekenkamercommissies Alblasserdam, Hendrik Ido Ambacht en Sliedrecht en de rekenkamer Dordrecht, juli Voor deze casusbeschrijving is een samenvatting van de conclusies van de twee rapporten gebruikt uit een hoofdnotitie van Drechtsteden Samenwerking en toekomst Drechtsteden, 4 juli

13 van daaruit kansen voor doorontwikkeling benoemd. De Commissie Scholten II heeft aanbevelingen voor het bestuurlijke model gedaan. Op basis van deze rapporten is inzicht ontstaan over de toekomstige ontwikkeling van de samenwerking. Uit discussies van lokale gemeenteraden zijn vijf principes van samenwerking vastgesteld: 1 Samenwerking op basis van autonomie van de deelnemende gemeenten. 2 Intensieve samenwerking bij regionale beleidsafhankelijkheden, samenwerking moet meerwaarde hebben. 3 Samenwerking ter versterking van maatschappelijke resultaten en behalen van financiële voordelen. 4 Vereenvoudiging van de sturing van de bestuurlijke structuur van de samenwerking. 5 Behoud democratische legitimatie van volksvertegenwoordiging. Deze principes zijn verder vertaald naar drie ontwikkelsporen: programmering, bestuurskracht en uitvoeringskracht. Hieronder volgt een beknopte samenvatting en per spoor een toelichting. Programmering: helderheid krijgen over de knip tussen de lokale en regionale agenda en het gebied daartussen. Alsook het aansluiten van lokale en regionale bestuurlijke bevoegdheden op deze agenda s. Bestuurskracht: ontwikkelen van voldoende regionale bestuurskracht voor ontwikkeling van de regionaal strategische agenda. Uitvoeringskracht: ontwikkelen van voldoende uitvoeringskracht, waarbij geldt: verhoging kwaliteit, verlagen kwetsbaarheid en verbetering van efficiency. Programmering Er blijkt een behoefte aan versterking van de politieke en maatschappelijke invloed op de strategische agenda van de Drechtsteden. Het meerjarenprogramma voor de volgende raadsperiode wordt een politiek-gestuurde regionale strategische agenda. De Drechtraad neemt in dat proces een duidelijke, leidende en opdrachtgevende rol. Het Drechtstedenbestuur is opdrachtnemer. In principe behoren alle onderwerpen tot de lokale bevoegdheid, tenzij de deelnemende gemeenten gezamenlijk het besluit nemen om onderwerpen over te dragen aan de regio. Het zijn dus lokale raden die besluiten over een eventuele overbrenging van bevoegdheden aan de regio. Telkens wordt bij de start van een nieuwe raadsperiode beoordeeld of (on)gewijzigde voortzetting van de tot dan toe geldende bevoegdhedentoedeling gewenst is. De regionale agenda moet een focus hebben: beperkt in aantal en tegelijkertijd groot in het belang van dossiers. Dossiers die bijdragen aan het profiel van de Drechtsteden en/of waarvoor het belangrijk is dat de Drechtsteden een gezamenlijke lobby voeren. Het kunnen ook dossiers zijn die door de regionale gezamenlijke aanpak een efficiency- of effectiviteitsvoordeel opleveren. Een belangrijke randvoorwaarde voor een succesvolle uitvoering van de strategische agenda is dat er een cultuur en houding ontstaan van vanzelfsprekendheid en actief 13

14 delen van informatie met collega Drechtsteden. Zeker ook waar het onderwerpen betreft die tot het lokale domein behoren, maar die wel bovenlokale impact kunnen hebben. Uitgaande van het bovenstaande zal de programmering worden opgebouwd en ingedeeld in vier ringen: 1 Lokaal-individueel: lokale agenda met lokale bevoegdheid. 2 Lokaal-gemeenschappelijk: lokale agenda met lokale bevoegdheid en met gemeenteoverstijgende impact. Er vindt afstemming plaats tussen betrokken gemeenten. 3 Regionaal gezamenlijke ambitie coördinatie: regionale agenda met coördinerende bevoegdheid. De beleidstaken die hiertoe behoren worden op regionaal niveau bezien, uitgewerkt en gecoördineerd. Besluiten van de Drechtraad binden de gemeenten en de daaruit voortvloeiende uitvoering behoort tot het lokale domein en lokale bevoegdheid. 4 Regionaal gezamenlijke ambitie delegatie: de regionale agenda met gedelegeerde regionale bevoegdheid. De volledige taak is overgegaan in delegatie naar de Drechtsteden, waarmee beleidsvorming, uitvoering en inzet van financiële middelen zijn gedelegeerd naar de Drechtraad en het Drechtstedenbestuur. Bestuurskracht Om de politiek en maatschappelijk gestuurde strategische agenda te kunnen invullen en te realiseren is bestuurskracht nodig. Daarom worden in aansluiting op het voorgaande opties uitgewerkt voor de vormgeving van het netwerkbestuur. Kernelementen van elk van de opties zijn: 1 Het proces voor de totstandkoming van de regionale strategische agenda. 2 Adviserende/besluitvoorbereidende raadscommissies. 3 Kracht, compact Drechtstedenbestuur dat structureel samenwerkt met bedrijfsleven en kennisinstellingen. 4 Onderscheid tussen regionaal-, coördinerend- en opdrachtportefeuillehouderschap. 5 Omvang van de Drechtraad. De Drechtraad is in aantal leden zo groot als het aantal politieke fracties van elk van de zes gemeenten. In de samenstelling en werking gelden de randvoorwaarden van democratische legitimatie, verlengd lokaal bestuur en politieke fractievorming. Uitvoeringskracht Er is ambtelijke kracht nodig voor de uitvoering van de strategische agenda. Er zijn ervaringen opgedaan met ambtelijke samenwerking als ware het één ambtelijke netwerkorganisatie. De resultaten worden als succesvol ervaren. Voordelen bleken in verhoging van kwaliteit, vermindering van kwetsbaarheid en verbetering van efficiency. Nu worden een aantal stappen voorbereid voor de toekomst van de ambtelijke netwerkorganisatie op het gebied van uitvoering: bundeling van capaciteit, versterking van eenduidige sturing van het ambtelijk netwerk, uniformering van processen en systemen. Vergaande convergentie van werkprocessen en systemen zal de kosten van bedrijfsvoering en de ambtelijke samenwerking doen verlagen. Voor specifieke klussen is het poolen, ofwel het uitwisselen van capaciteit en kennis, het geëigende instrument. Uniformering van het personeelsbeleid creëert meer flexibiliteit in de uitwisseling en 14

15 levert minder frictiekosten op. In de visie van de gemeentesecretarissen is een mogelijke efficiencykorting op de gezamenlijke ambtelijke organisaties genoemd van 4 miljoen euro in 2015 oplopend tot 6 miljoen euro in Lessen voor de DUO+ gemeenten Inhoud stuurt de beweging! De inhoud maakt de samenwerking vanzelfsprekend en de inhoud bepaald de wijze van de besturing en organisatie van samenwerking. Op deze wijze kan het samenwerkingsmodel min of meer op een organische wijze groeien tot een mix van verschillende vormen voor verschillende taakvelden. Eén formule voor samenwerking bestaat dus niet en er is per onderdeel een goede analyse nodig. Ga niet samenwerken enkel om de kostenvoordelen. Samenwerking heeft veel meer fundament nodig. Zaken als kwaliteitsverhoging, het realiseren van een hoger ambitieniveau geven de juiste energie voor samenwerking. De inhoudelijke knip tussen lokaal en regionaal moet volstrekt helder zijn. Op basis hiervan kan de benodigde regionale bestuurs- en uitvoeringskracht worden ontwikkeld en vorm gegeven. Ga bij het ontwerp en de inrichting van de samenwerking direct uit van de gewenste schaalgrootte. Dit geldt voor de inrichting van systemen, processen en middelen maar ook voor de benodigde competenties van mensen! Hou een nulmeting om de uitgangspositie per taakveld goed vast te stellen. Dit is belangrijk voor het ontwerp van een goed implementatieplan en de hieruit voortvloeiende frictiekosten. 15

BEL Combinatie. De eerste geprivatiseerde gemeente van Nederland

BEL Combinatie. De eerste geprivatiseerde gemeente van Nederland BEL Combinatie De eerste geprivatiseerde gemeente van Nederland BEL Combinatie 3 De eerste geprivatiseerde gemeente van Nederland 5 Opgave Kwaliteitsmeting bestuur Gezamenlijk onderzoek naar kwaliteit

Nadere informatie

Servicecentrum Drechtsteden. Workshop Integrale (Externe) Dienstverlening 7 november 2012 Lenny Mans & Jos Boer

Servicecentrum Drechtsteden. Workshop Integrale (Externe) Dienstverlening 7 november 2012 Lenny Mans & Jos Boer Servicecentrum Drechtsteden Workshop Integrale (Externe) Dienstverlening 7 november 2012 Lenny Mans & Jos Boer 1 Het netwerkconcept van het servicecentrum Drechtsteden is vernieuwend! Deelnemers Deelnemers

Nadere informatie

Control binnen het samenwerkingsverband Drechtsteden

Control binnen het samenwerkingsverband Drechtsteden Control binnen het samenwerkingsverband Drechtsteden Verbindend in samenwerking Jacko van der Windt Voormalig controller Papendrecht Hoofd bedrijfsvoering/ controller Bergeijk 26 maart 2013 Netwerkstad

Nadere informatie

Het BEL-model werkt voor Blaricum, Eemnes en Laren 2011

Het BEL-model werkt voor Blaricum, Eemnes en Laren 2011 Het BEL-model werkt voor Blaricum, Eemnes en Laren 2011 27 juni 2011 De gemeenten Blaricum, Eemnes en Laren zijn een vreemde eend in het huidige krachtenspel van fuserende gemeenten. Tegen de tijdsgeest

Nadere informatie

Intergemeentelijke samenwerking: de businesscase Drechtsteden

Intergemeentelijke samenwerking: de businesscase Drechtsteden Intergemeentelijke samenwerking: de businesscase Drechtsteden Verbindend in samenwerking Rob Beek Gemeentesecretaris en algemeen directeur Papendrecht/ lid ONS-D/ coördinerend secretaris veiligheid Zuid-Holland

Nadere informatie

Servicecentrum Drechtsteden

Servicecentrum Drechtsteden Servicecentrum Drechtsteden Resultaatgerichte dienstverlener voor de regio Werkbezoek Sliedrecht Jan Hijzelendoorn, 20 juni 202 Deze presentatie: - Start en cijfers - Resultaten - Doorontwikkelen - Stand

Nadere informatie

Strategische agenda Drechtsteden en de programmering

Strategische agenda Drechtsteden en de programmering sterke, aantrekkelijke, bereikbare regio politiek/maatschappelijk gestuurd rmjp Strategische agenda Drechtsteden en de programmering Subnotitie programmering: helder belegde bevoegdheden doortastend bestuur,

Nadere informatie

Samenwerken: waarom eigenlijk?

Samenwerken: waarom eigenlijk? Samenwerken: waarom eigenlijk? Samenwerking is geen doel op zich maar een keus om een bepaald doel te bereiken. Over het algemeen zijn er vijf hoofdredenen te onderscheiden waarom gemeenten samenwerken:

Nadere informatie

Steenwinkel Kruithof Associates Management en Informatica Consultants. Opzetten en inrichten Shared Service Center in de zorg

Steenwinkel Kruithof Associates Management en Informatica Consultants. Opzetten en inrichten Shared Service Center in de zorg Opzetten en inrichten Shared Service Center in de zorg Hoe zet je gezamenlijk een nieuw en succesvol (ICT) Shared Service Center (SSC) op? En hoe zorg je ervoor dat de samenwerking tussen de deelnemende

Nadere informatie

1. Burgemeester en Wethouders van Leiden, ter uitvoering van het besluit van Burgemeester en Wethouders d.d. 29 april 2008 nr. 08.

1. Burgemeester en Wethouders van Leiden, ter uitvoering van het besluit van Burgemeester en Wethouders d.d. 29 april 2008 nr. 08. CONVENANT SHARED SERVICE CENTER LEIDSE REGIO DE ONDERGETEKENDEN: 1. Burgemeester en Wethouders van Leiden, ter uitvoering van het besluit van Burgemeester en Wethouders d.d. 29 april 2008 nr. 08.0355;

Nadere informatie

White Paper. Basisregistratie Personen (BRP), mogelijkheden

White Paper. Basisregistratie Personen (BRP), mogelijkheden Basisregistratie Personen (BRP), mogelijkheden en kansen door samenwerking van gemeenten Samen voor ons eigen. Inleiding Gemeenten kunnen bijna niet meer zonder elkaar. Bezuinigingen, efficiency en steeds

Nadere informatie

Samen aan de IJssel Inleiding

Samen aan de IJssel Inleiding Samen aan de IJssel Samenwerking tussen de gemeenten Capelle aan den IJssel en Krimpen aan den IJssel, kaders voor een intentieverklaring en voor een onderzoek. Inleiding De Nederlandse gemeenten bevinden

Nadere informatie

Aan : -de Colleges van B&W van de Drechtstedengemeenten. - de leden van het Drechtstedenbestuur

Aan : -de Colleges van B&W van de Drechtstedengemeenten. - de leden van het Drechtstedenbestuur Postbus 619 3300 AP Dordrecht. Aan : -de Colleges van B&W van de Drechtstedengemeenten - de leden van het Drechtstedenbestuur Bezoekadres Noordendijk 250 3311 RR Dordrecht BNG 28.51.27.748 Telefoon (078)

Nadere informatie

INTERGEMEENTELIJKE SAMENWERKING OP HET TERREIN VAN BEDRIJFSVOERING

INTERGEMEENTELIJKE SAMENWERKING OP HET TERREIN VAN BEDRIJFSVOERING INTERGEMEENTELIJKE SAMENWERKING OP HET TERREIN VAN BEDRIJFSVOERING Start, ervaringen, leringen en dilemma s van het in de praktijk werken met een gezamenlijk SSC SSC-congres, 7 november 2012, EO, Servicepunt71

Nadere informatie

Onderwerp: Besluit tot aangaan samenwerking Haarlem en Zandvoort op sociaal domein Reg. Nummer: 2014/241618

Onderwerp: Besluit tot aangaan samenwerking Haarlem en Zandvoort op sociaal domein Reg. Nummer: 2014/241618 Collegebesluit Onderwerp: Besluit tot aangaan samenwerking Haarlem en Zandvoort op sociaal domein Reg. Nummer: 2014/241618 1. Inleiding De gemeenten Haarlem en Zandvoort willen een ambtelijke samenwerking

Nadere informatie

Raadscommissie ABZ 7 maart 2011. Ina Sjerps Directeur SCD. Sterke service voor de regio!

Raadscommissie ABZ 7 maart 2011. Ina Sjerps Directeur SCD. Sterke service voor de regio! Raadscommissie ABZ 7 maart 2011 Ina Sjerps Directeur SCD Sterke service voor de regio! Programma Start SCD Eerste ervaringen en resultaten Samenwerking Papendrecht & SCD Samenwerking op inkoopgebied Hoe

Nadere informatie

Samenvatting. Pagina 7

Samenvatting. Pagina 7 Samenvatting De rijksoverheid ziet zich de komende jaren voor grote uitdagingen gesteld. Als gevolg van de financiële en economische crisis is de overheidsbegroting uit het lood geslagen. De oplopende

Nadere informatie

Raadscommissievoorstel

Raadscommissievoorstel Raadscommissievoorstel Status: Informerend Agendapunt: 7 Onderwerp: Stand van zaken bestuurlijke samenwerking Datum: 14 januari 2013 Portefeuillehouder: drs. H.C.P. Noten Decosnummer: 16 Informant: Tim

Nadere informatie

Kaders en principes voor sturing, bekostiging, bedrijfsvoering en verantwoording AAA

Kaders en principes voor sturing, bekostiging, bedrijfsvoering en verantwoording AAA Programma samenwerking UvA-VU Kaders en principes voor sturing, bekostiging, bedrijfsvoering en verantwoording AAA 2 oktober 2013 Een belangrijke bijdrage op instellingsniveau aan het succes van de AFS

Nadere informatie

THEMAONDERZOEK SAMENWERKING EN BEDRIJFSVOERING

THEMAONDERZOEK SAMENWERKING EN BEDRIJFSVOERING THEMAONDERZOEK SAMENWERKING EN BEDRIJFSVOERING ONDERZOEK NAAR DE HAALBAARHEID VAN BEZUINIGINGEN VOOR DE JAREN 2015 EN VERDER INGEVOLGE DE KADERNOTA 2014 Ambtelijk opdrachtgever: C.A. de Haas Steller: H.W.

Nadere informatie

Investeringsplan 2015 Krachtig Noordoostpolder

Investeringsplan 2015 Krachtig Noordoostpolder Investeringsplan 2015 Krachtig Noordoostpolder Gemaakt Genop 10/29/2014 12:17:00 PM Gemeente Noordoostpolder 29 oktober 2014 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 1. Inleiding... 3 1.1. Achtergrond... 3 1.2.

Nadere informatie

Verkennen van mogelijke vormen van intergemeentelijk samenwerken

Verkennen van mogelijke vormen van intergemeentelijk samenwerken BIJLAGE 1 Verkennen van mogelijke vormen van intergemeentelijk samenwerken Algemeen De motivatie voor samenwerking binnen het zich uitbreidende en vernieuwende, gemeentelijke, sociale domein is al in de

Nadere informatie

Structuur regionale samenwerking in Regio Rivierenland

Structuur regionale samenwerking in Regio Rivierenland Structuur regionale samenwerking in Regio Rivierenland Gemeenteraden Ambitiebepaling, kaderstelling en controle op hoofdlijnen van beleid Besluiten over meerjarenprogramma s speerpunten Besluiten over

Nadere informatie

Scenario s samenwerking in de regio

Scenario s samenwerking in de regio Scenario s samenwerking in de regio Opmerkingen vooraf: * Drie varianten naast elkaar gezet; 1. Gemeente blijft zelfstandig verder gaan; 2. Samenwerking BCH met 3D brede blik (dus vizier is vanuit gehele

Nadere informatie

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING DRECHTSTEDEN

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING DRECHTSTEDEN GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING DRECHTSTEDEN FEITEN EN CIJFERS 2014 De Gemeenschappelijke Regeling Drechtsteden (GRD) is voor de regiogemeenten de uitvoeringsorganisatie waarmee we beter, sneller en goedkoper

Nadere informatie

Kennis van de Overheid. Samenwerken met omgevingsdiensten? Richting goed opdrachtgeverschap. Training

Kennis van de Overheid. Samenwerken met omgevingsdiensten? Richting goed opdrachtgeverschap. Training Kennis van de Overheid Samenwerken met omgevingsdiensten? Training Inleiding Herkent u zich in de worsteling met uw rol als opdrachtgever van de omgevingsdienst? Gemeenten en provincies zijn immers zowel

Nadere informatie

Samenwerken maakt sterker

Samenwerken maakt sterker Samenwerken maakt sterker Stand van zaken Uitloopcommissie Sociaal d.d. 27-09-2012 Inhoud presentatie Aanleiding Start Intentieverklaring 2012 Voorjaar 2012 Besluit juli 2012 Besluit oktober 2012 Het vervolg

Nadere informatie

Bedrijfsvoering voor Rotterdam en Amsterdam. Directeurennetwerk Shared Services Bedrijfsvoering 31 maart 2015

Bedrijfsvoering voor Rotterdam en Amsterdam. Directeurennetwerk Shared Services Bedrijfsvoering 31 maart 2015 Bedrijfsvoering voor en Directeurennetwerk Shared Services Bedrijfsvoering 31 maart 2015 ! Kern en overeenkomsten Opbouw! Maatschappelijke ontwikkelingen! Organisatorische context in en in! Interventies

Nadere informatie

Gefaseerde invulling congruent samenwerkingsverband 3 decentralisaties sociaal domein

Gefaseerde invulling congruent samenwerkingsverband 3 decentralisaties sociaal domein Gefaseerde invulling congruent samenwerkingsverband 3 decentralisaties sociaal domein Inleiding Op 1 januari 2015 krijgen gemeenten de verantwoordelijkheid voor een aantal nieuwe taken in het sociale domein

Nadere informatie

Inhuur in de Kempen. Eersel, Oirschot en Reusel-De Mierden. Onderzoeksaanpak

Inhuur in de Kempen. Eersel, Oirschot en Reusel-De Mierden. Onderzoeksaanpak Inhuur in de Kempen Eersel, Oirschot en Reusel-De Mierden Onderzoeksaanpak Rekenkamercommissie Kempengemeenten 21 april 2014 1. Achtergrond en aanleiding In gemeentelijke organisaties met een omvang als

Nadere informatie

Kansrijke Samenwerking. Presentatie In gesprek Elkaar ontmoeten

Kansrijke Samenwerking. Presentatie In gesprek Elkaar ontmoeten Kansrijke Samenwerking Presentatie In gesprek Elkaar ontmoeten November 2012 Even voorstellen: Harrie van den Bergh Manager Facility Services, GGZ Oost Brabant Facility Services: Inkoop & Magazijn, Techniek

Nadere informatie

ICT helpt de gemeente presteren. Jeroen van der Hulst, Programmamanager Informatisering

ICT helpt de gemeente presteren. Jeroen van der Hulst, Programmamanager Informatisering beter ICT helpt de gemeente presteren Jeroen van der Hulst, Programmamanager Informatisering Moet mee! - 90% huishoudens heeft snel internet - 10,4 miljoen smartphones -9 miljoen mobieltjes -2013: 4 miljard

Nadere informatie

Ambtelijke samenvoeging: Briljant idee of slap compromis? VNG congres 30 november 2015: 10.30-11.45

Ambtelijke samenvoeging: Briljant idee of slap compromis? VNG congres 30 november 2015: 10.30-11.45 VNG congres 30 november 2015: 10.30-11.45 * Proces dat heeft geleid tot besluit Bollenstreek * Inrichtingsvragen en keuzes * Discussie * Afsluiting Bij handopsteken: Wie is voor een ambtelijke samenvoeging

Nadere informatie

Servicecentrum Drechtsteden

Servicecentrum Drechtsteden Servicecentrum Drechtsteden Resultaatgerichte dienstverlener voor de regio 8 november 2012 SSC congres 1 Deze presentatie: - Wie zijn wij en waar staan we - Uitdagingen rond nieuwe klanten en ontvlechtingsoperaties

Nadere informatie

Motie Ondersteuning Standaardisatie Uitvoeringsprocessen. voor BALV 17 november 2014

Motie Ondersteuning Standaardisatie Uitvoeringsprocessen. voor BALV 17 november 2014 Motie Ondersteuning Standaardisatie Uitvoeringsprocessen voor BALV 17 november 2014 Gemeente Zaanstad namens gemeenten Zwolle, Leeuwarden, Amersfoort, Haarlemmermeer, Rotterdam, Utrecht, Enschede en Apeldoorn

Nadere informatie

Besluit op de organisatie van het ambtelijk apparaat van de gemeente Zuidhorn.

Besluit op de organisatie van het ambtelijk apparaat van de gemeente Zuidhorn. Het college van de gemeente Zuidhorn; gelet op artikel 160 van de Gemeentewet; gehoord de OR; B E S L U I T : vast te stellen het: Besluit op de organisatie van het ambtelijk apparaat van de gemeente Zuidhorn.

Nadere informatie

INNOVATIE VAN VERGUNNINGVERLENING EN HANDHAVING

INNOVATIE VAN VERGUNNINGVERLENING EN HANDHAVING Infosheet 1 INNOVATIE VAN VERGUNNINGVERLENING EN HANDHAVING De overheid wil werken vanuit het perspectief van burger en ondernemer: efficiënter, effectiever, integraler, transparanter en digitaler. Op

Nadere informatie

Voorstel aan de Raad Onderwerp: Onderdeel raadsprogramma: Portefeuillehouder: Voorgesteld besluit Korte samenvatting Aanleiding

Voorstel aan de Raad Onderwerp: Onderdeel raadsprogramma: Portefeuillehouder: Voorgesteld besluit Korte samenvatting Aanleiding Raadsvergadering, 10 mei 2011 Voorstel aan de Raad Onderwerp: Oprichting van een gemeenschappelijke regeling Regionale ICT Dienst (RID) Oost Utrecht. Onderdeel raadsprogramma: Besturen Portefeuillehouder:

Nadere informatie

Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking A2-gemeenten

Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking A2-gemeenten Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking A2-gemeenten 1 Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking A2-gemeenten De gemeenten Cranendonck, Heeze-Leende, Valkenswaard werken sinds 2004 op verschillende onderdelen

Nadere informatie

Risicomanagement Transities

Risicomanagement Transities Risicomanagement Transities 1. Inleiding In deze rapportage worden de risico s en de mogelijke beheersmaatregelen benoemd die verband houden met de te realiseren transities rondom Jeugdzorg, Participatie

Nadere informatie

Beoogd effect een efficiënte en klantgerichte uitvoering van de taken op het vlak van belastingen, met geminimaliseerde bedrijfsrisico's.

Beoogd effect een efficiënte en klantgerichte uitvoering van de taken op het vlak van belastingen, met geminimaliseerde bedrijfsrisico's. Portefeuillehouder Datum raadsvergadering E.Th. Kamminga 25 oktober 2012 Datum voorstel 18 september 2012 Agendapunt Onderwerp Samenwerking op het vlak van belastingen De raad wordt voorgesteld te besluiten:

Nadere informatie

Bestuursconvenant samenwerking U10-gemeenten

Bestuursconvenant samenwerking U10-gemeenten Bestuursconvenant samenwerking U10-gemeenten De colleges van Burgemeester en Wethouders van de gemeenten Bunnik, De Bilt, Houten, IJsselstein, Nieuwegein, Utrecht, Stichtse Vecht, Vianen, Woerden en Zeist

Nadere informatie

BEDRIJFSVOERING METERS MAKEN

BEDRIJFSVOERING METERS MAKEN SLIM SAMENWERKEND NETWERK TWENTE BEDRIJFSVOERING EN METERS MAKEN Bron: Nota aan de Colleges en Visiedocument SHARED SERVICES NETWERK TWENTE, een ontwikkelingsgerichte aanpak (december 2011) UITGANGSSITUATIE

Nadere informatie

: Omgevingsdienst Groningen: Stand van zaken en ontwerpprogrammabegroting

: Omgevingsdienst Groningen: Stand van zaken en ontwerpprogrammabegroting Raadsvoorstel Raadsvergadering d.d. : 24 september 2013 Agendapunt : 7 Portefeuillehouder Onderwerp : dhr. H.W. van Gelder : Omgevingsdienst Groningen: Stand van zaken en ontwerpprogrammabegroting 2013

Nadere informatie

Profiel. Hoofd Beleid en Advies. 2 juni 2016. Opdrachtgever Stichting de Haagse Scholen

Profiel. Hoofd Beleid en Advies. 2 juni 2016. Opdrachtgever Stichting de Haagse Scholen Profiel Hoofd Beleid en Advies 2 juni 2016 Opdrachtgever Stichting de Haagse Scholen Voor meer informatie over de functie Jeannette van der Vorm, adviseur Leeuwendaal Telefoon (088) 00 868 00 Voor sollicitatie

Nadere informatie

Netwerkdemocratie Drechtsteden

Netwerkdemocratie Drechtsteden Netwerkdemocratie Drechtsteden Drechtstedendinsdag 7 december 2010 Opdracht Drechtraad 16 juni jl. Op basis van de rapporten commissies Scholten II en Meijdam 1. Instellen en organiseren van de Drechtstedendinsdag

Nadere informatie

SAMENWERKING IN DE VEILIGHEIDSREGIO Uitwerking van criterium 8 uit het Slotdocument VGS-congres 2013

SAMENWERKING IN DE VEILIGHEIDSREGIO Uitwerking van criterium 8 uit het Slotdocument VGS-congres 2013 SAMENWERKING IN DE VEILIGHEIDSREGIO Uitwerking van criterium 8 uit het Slotdocument VGS-congres 2013 In het Slotdocument van het VGS-congres 2013 Gemeentesecretaris in Veiligheid staat een leidraad voor

Nadere informatie

Algemeen bestuur Veiligheidsregio Groningen

Algemeen bestuur Veiligheidsregio Groningen AGENDAPUNT 2 Algemeen bestuur Veiligheidsregio Groningen Vergadering 12 december 2014 Strategische Agenda Crisisbeheersing In Veiligheidsregio Groningen werken wij met acht crisispartners (Brandweer, Politie,

Nadere informatie

Onderwerp: Onderzoek naar de overschrijding van de raming Brandweerkazerne Cothen-Langbroek

Onderwerp: Onderzoek naar de overschrijding van de raming Brandweerkazerne Cothen-Langbroek Raadsvergadering, 22 april 2008 Voorstel aan de Raad Nr: 228 Agendapunt: 6 Datum: 9 april 2008 Onderwerp: Onderzoek naar de overschrijding van de raming Brandweerkazerne Cothen-Langbroek Onderdeel raadsprogramma:

Nadere informatie

Kaderstelling en controle bij verbonden partijen

Kaderstelling en controle bij verbonden partijen Kaderstelling en controle bij verbonden partijen Lessen voor Lelystad Dr. John Smits Draaiboekje Vraagstelling en opzet onderzoek Wat valt op in Lelystad? Lessen uit ervaringen elders Aandachtspunten voor

Nadere informatie

Gemeente Langedijk. Voorstel aan de raad

Gemeente Langedijk. Voorstel aan de raad Gemeente Langedijk Raadsvergadering : Agendanummer : Portefeuillehouder Afdeling Opsteller : H.J.M. Schrijver : Beleid en Projecten : E.J. (Eric) van Tatenhove Voorstel aan de raad Onderwerp : Gefaseerde

Nadere informatie

Gemeentelijke samenwerking juridische functie - workshop

Gemeentelijke samenwerking juridische functie - workshop Gemeentelijke samenwerking juridische functie - workshop Lustrumcongres Prettig Contact met de Overheid Den Haag, Dr. Henriëtte van den Heuvel Prof.dr. Heinrich Winter Bespreking essentie Handreiking Juridisch

Nadere informatie

Convenant Versterking Samenwerking Verkeer en Vervoer

Convenant Versterking Samenwerking Verkeer en Vervoer Convenant Versterking Samenwerking Verkeer en Vervoer 1 december 2014, eindversie ten behoeve van de ondertekening door de vertegenwoordigers van het het openbaar lichaam Stadsregio Amsterdam, de gemeenten

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 33 763 Toekomst van de krijgsmacht Nr. 27 BRIEF VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag,

Nadere informatie

Jaargang 2015, Nummer 64, 22 december 2015

Jaargang 2015, Nummer 64, 22 december 2015 Update P-Direkt Jaargang 2015, Nummer 64, 22 december 2015 P-Direkt is het rijksbrede shared service organisatie (SSO) voor personeelszaken van de rijksambtenaar. Deze nieuwsbrief is opgesteld voor stakeholders

Nadere informatie

ONDERSTAANDE TEKST BEVAT ENKELE RELEVANTE DELEN UIT HET CONCEPT-FUSIERAPPORT.

ONDERSTAANDE TEKST BEVAT ENKELE RELEVANTE DELEN UIT HET CONCEPT-FUSIERAPPORT. BEOOGDE ONTWIKKELINGEN ONDERSTAANDE TEKST BEVAT ENKELE RELEVANTE DELEN UIT HET CONCEPT-FUSIERAPPORT. BESTUURS- EN MANAGEMENT FILOSOFIE We zien de nieuwe organisatie als een vehikel om zowel de basisscholen

Nadere informatie

Samenwerking vanuit het perspectief van de Shared Service Organisatie

Samenwerking vanuit het perspectief van de Shared Service Organisatie Samenwerking vanuit het perspectief van de Shared Service Organisatie 10 juni 2010 A.W. Siebenga MBA Directeur van ICT Samenwerking Zuidwest Fryslân De andere overheid werkt samen! ICT shared services

Nadere informatie

Vergadernotitie voor de Drechtraad van 18 juni 2008

Vergadernotitie voor de Drechtraad van 18 juni 2008 bijlage 10 Vergadernotitie voor de Drechtraad van 18 juni 2008 Onderwerp Begrotingswijziging 2008 Service Centrum Drechtsteden agendapunt 10 datum 19 mei 2008 steller J. van Dijk doorkiesnummer 078 6398513

Nadere informatie

Profiel. Manager Financiën en Bedrijfsvoering. 16 juni 2016. Opdrachtgever Cosis. Voor meer informatie over de functie 088 8393253

Profiel. Manager Financiën en Bedrijfsvoering. 16 juni 2016. Opdrachtgever Cosis. Voor meer informatie over de functie 088 8393253 Profiel Manager Financiën en Bedrijfsvoering 16 juni 2016 Opdrachtgever Cosis Voor meer informatie over de functie 088 8393253 Voor sollicitatie www.cosis.nu/vacatures rvb@cosis.nu Promens Care en NOVO

Nadere informatie

Van fundament naar strategisch partner. Eindrapport evaluatie governance en directiemodel ODZOB

Van fundament naar strategisch partner. Eindrapport evaluatie governance en directiemodel ODZOB Van fundament naar strategisch partner Eindrapport evaluatie governance en directiemodel ODZOB Inhoud Wat gedaan? Analyse o.b.v. interviews en digitale vragenlijst Realisatie ambities Besturing (governance

Nadere informatie

Startnotitie Interactieve Beleidsvorming

Startnotitie Interactieve Beleidsvorming Startnotitie Interactieve Beleidsvorming Status: concept Bestuurlijk opdrachtgever: Drs J.F.N. Cornelisse Ambtelijk opdrachtgever: Drs H.J. Beumer Ambtelijk opdrachtnemer: Drs M.M.H. de Boer Datum 17-03-2010

Nadere informatie

Samenwerking decentraal: opdracht in het sociaal domein

Samenwerking decentraal: opdracht in het sociaal domein Samenwerking decentraal: opdracht in het sociaal domein Floris Bannink Il Shik Sloover 13 maart 2013 1 Agenda - Introductie - Inleiding - Modellen - Uw randvoorwaarden - Casus - Inhoudelijk - Afwegingskader

Nadere informatie

Rob van Veen. 22 mei 2013. Algemeen Bestuur waterschap De Dommel

Rob van Veen. 22 mei 2013. Algemeen Bestuur waterschap De Dommel Rob van Veen 22 mei 2013 Algemeen Bestuur waterschap De Dommel Waarom ook al weer Winnend Samenwerken? In het verlengde van de actie Storm zochten ook de waterschappen Brabantse Delta, De Dommel en Aa

Nadere informatie

Afdeling: Concernzaken Leiderdorp, 26-05-2009

Afdeling: Concernzaken Leiderdorp, 26-05-2009 Pagina 1 van 10 Versie 2 Afdeling: Concernzaken Leiderdorp, 26-05-2009 Onderwerp: Shared Service Center Leidse Regio Aan de raad. Beslispunten 1. Het voor de jaren 2009 tot en met 2011 beschikbaar stellen

Nadere informatie

Programma doorontwikkeling veiligheidshuizen. Informatiemanagement en privacy 21 november 2011

Programma doorontwikkeling veiligheidshuizen. Informatiemanagement en privacy 21 november 2011 Programma doorontwikkeling veiligheidshuizen Informatiemanagement en privacy 21 november 2011 Presentatie Privacy Binnen het programma doorontwikkeling veiligheidshuizen is Privacy een belangrijk onderwerp.

Nadere informatie

Regio Drechtsteden, programmateam Wmo, 3 december 2013

Regio Drechtsteden, programmateam Wmo, 3 december 2013 Stand van zaken decentralisatie Wmo in de Drechtsteden Regio Drechtsteden, programmateam Wmo, 3 december 2013 Stand van zaken Landelijke ontwikkelingen: Wettekst nieuwe Wmo 2015 bij Raad van State: Q3

Nadere informatie

Plan van Aanpak Deelproject: Inrichting & Infrastructuur SSC

Plan van Aanpak Deelproject: Inrichting & Infrastructuur SSC Plan van Aanpak Deelproject: Inrichting & Infrastructuur SSC Versie: februari 2006 Doel overkoepelend deelproject Het project ontwikkeling Shared Service Center van de gemeente Leiden bestaat uit een vijftal

Nadere informatie

B&W voorstel. c.vanhelvert@shertogenbosch.nl

B&W voorstel. c.vanhelvert@shertogenbosch.nl B&W voorstel Steller : van Helvert Tel. : 06 1586 2307 Portefeuille : Weyers e-mail. : c.vanhelvert@shertogenbosch.nl B&W : Agenda nr. : Reg.nr. : 3597514 Openbaar : ja Onderwerp : BewonersBedrijf Hambaken

Nadere informatie

Uitwerking programmering

Uitwerking programmering sterke, aantrekkelijke, bereikbare regio politiek/maatschappelijk gestuurd rmjp Uitwerking programmering Procesnotitie voor debatten en regionaal 29 november 2013 programmering: helder belegde bevoegdheden

Nadere informatie

MEMO. : Commissie Burger en Bestuur. : Zonneveld. Datum : 21 december 2005. : Regionaal Shared Service Center Drechtsteden (RSSC-D) 1.

MEMO. : Commissie Burger en Bestuur. : Zonneveld. Datum : 21 december 2005. : Regionaal Shared Service Center Drechtsteden (RSSC-D) 1. MEMO Voor Van : Commissie Burger en Bestuur : Zonneveld Datum : 21 december 2005 Betreft : Regionaal Shared Service Center Drechtsteden (RSSC-D) 1. INLEIDING Op verzoek van de commissie BB geeft deze memo

Nadere informatie

Profielschets Controller / Manager Bedrijfsvoering

Profielschets Controller / Manager Bedrijfsvoering Profielschets Controller / Manager Bedrijfsvoering Ellen Bruin, september 2015 Over de Dienst Gezondheid en Jeugd De Dienst Gezondheid & Jeugd verzorgt namens 17 gemeenten in Zuid-Holland Zuid de uitvoering

Nadere informatie

Verkenning van kansen voor intensivering van ambtelijke samenwerking in DUOplus-verband Status: 7 oktober 2013

Verkenning van kansen voor intensivering van ambtelijke samenwerking in DUOplus-verband Status: 7 oktober 2013 Verkenning van kansen voor intensivering van ambtelijke samenwerking in DUOplus-verband Status: 7 oktober 0 Aanleiding en doelstelling De colleges van B&W van Diemen, Ouder-Amstel en Uithoorn (DUO) hebben

Nadere informatie

Programma 9. Bestuur

Programma 9. Bestuur Programma 9 Aandeel programma 9 in totale begroting 17% Overige programma's 83% 55 Programma 9 Beleidsvelden Binnen het programma bestuur werken we met de volgende beleidsvelden: 1. sorganen 2. sondersteuning

Nadere informatie

Publieksversie op basis van Discussienotitie Bestuurlijke Toekomst Alblasserdam

Publieksversie op basis van Discussienotitie Bestuurlijke Toekomst Alblasserdam Publieksversie op basis van Discussienotitie Bestuurlijke Toekomst Alblasserdam Alblasserdam stap verder in discussie bestuurlijke toekomst De gemeente Alblasserdam bezint zich op haar bestuurlijke toekomst.

Nadere informatie

FORMATIESCAN, RESULTATEN EN IMPLEMENTATIE

FORMATIESCAN, RESULTATEN EN IMPLEMENTATIE FORMATIESCAN, RESULTATEN EN IMPLEMENTATIE 1. Inleiding Sinds de kanteling van de provinciale organisatie in juli 2007 kent de provinciale organisatie een nieuwe organisatiestructuur: van vakdirecties naar

Nadere informatie

memo Startnotitie inrichten serviceorganisatie

memo Startnotitie inrichten serviceorganisatie memo Startnotitie inrichten serviceorganisatie Achtergrond en aanleiding De gemeenten in de Regio Zuid-Holland Zuidhebben de intentie uitgesprokenin gezamenlijkheid werk te gaan maken van de inbedding

Nadere informatie

Voorstel voor de Raad

Voorstel voor de Raad Voorstel voor de Raad Datum raadsvergadering : 10 mei 2012 Agendapuntnummer : VIII, punt 6 Besluitnummer : 389 Portefeuillehouder : Wethouder Mirjam Pauwels Aan de gemeenteraad Onderwerp: Programma Decentralisaties.

Nadere informatie

De transitie van een omvangrijk contract van KPN

De transitie van een omvangrijk contract van KPN De transitie van een omvangrijk contract van KPN Het is cruciaal dat het KPN-netwerk 24/7 in de lucht is, ook omdat vitale communicatiediensten ervan afhankelijk zijn. Onderhoud, schoonmaak en beveiliging

Nadere informatie

Het Nieuwe Werken 111

Het Nieuwe Werken 111 Het Nieuwe Werken 111 Inleiding Het Nieuwe Werken De laatste jaren heeft Het Nieuwe Werken zich sterk ontwikkeld en veel bekendheid gekregen. Maatschappelijke ontwikkelingen als files, de balans tussen

Nadere informatie

Regio Rivierenland Team Onderzoek & Ontwikkeling J.S. de Jongplein 2 4001 WG Tiel Telefoon 0344-638555. Businessplan: Basismobiliteit Fase 2

Regio Rivierenland Team Onderzoek & Ontwikkeling J.S. de Jongplein 2 4001 WG Tiel Telefoon 0344-638555. Businessplan: Basismobiliteit Fase 2 Regio Rivierenland Team Onderzoek & Ontwikkeling J.S. de Jongplein 2 4001 WG Tiel Telefoon 0344-638555 INHOUD 1. Basismobiliteit: wat is de huidige situatie?... 2 2. Waarom nu actie?... 2 3. De oplossing...

Nadere informatie

Bouwstenen voor Shared Services De relatie opdrachtnemer en opdrachtgever

Bouwstenen voor Shared Services De relatie opdrachtnemer en opdrachtgever Bouwstenen voor Shared Services De relatie opdrachtnemer en opdrachtgever Den Haag 9 december 2004 Almar-Wimer Siebenga MBA directeur ICT Samenwerkingsverband Zuidwest Fryslân Taken ISZF Werkplek-, netwerk-

Nadere informatie

Doorkiesnummer : (0495) 575 287 Agendapunt: 22 ONDERWERP

Doorkiesnummer : (0495) 575 287 Agendapunt: 22 ONDERWERP Eggengoor, Harriet PO S1 RAD: RAD131211 2013-12-11T00:00:00+01:00 BW: BW131105 voorstel gemeenteraad Vergadering van de gemeenteraad van 11 december 2013 Portefeuillehouder : H.A. Litjens Behandelend ambtenaar

Nadere informatie

Slimmer organiseren door samenwerken. Workshop Digitaal Bestuur Congres 20 januari 2011

Slimmer organiseren door samenwerken. Workshop Digitaal Bestuur Congres 20 januari 2011 Slimmer organiseren door samenwerken Workshop Digitaal Bestuur Congres 20 januari 2011 Wenkend perspectief Conglomeraat/federatie van SSC (regionaal/functioneel) SSC in Cloud Samen innovaties oppakken

Nadere informatie

Voorstel: instemmen met de uitgangspunten zoals verwoord in de kadernota.

Voorstel: instemmen met de uitgangspunten zoals verwoord in de kadernota. Aan de raad AGENDAPUNT 6.11 Kadernota regionalisering brandweer Voorstel: instemmen met de uitgangspunten zoals verwoord in de kadernota. In 2006 besloten de gemeenten Bronckhorst, Doetinchem, Montferland

Nadere informatie

Vragenlijst effectmeting herindeling gemeenten provincie Zuid-Holland

Vragenlijst effectmeting herindeling gemeenten provincie Zuid-Holland Vragenlijst effectmeting herindeling gemeenten provincie Zuid-Holland De Rijksuniversiteit Groningen (RuG) en Berenschot onderzoeken in opdracht van de provincie Zuid-Holland gemeentelijke herindelingen.

Nadere informatie

Evaluatie P&C Cyclus Projectdefinitie

Evaluatie P&C Cyclus Projectdefinitie Evaluatie P&C Cyclus 2014 Projectdefinitie februari 2015 INLEIDING Als onderdeel van het implementatietraject CGM is in 2013 in de 3 afzonderlijke raden van Cuijk, Grave en Mill en st Hubert besloten tot

Nadere informatie

Uitgangspunten en randvoorwaarden bij implementatie BiSL

Uitgangspunten en randvoorwaarden bij implementatie BiSL Uitgangspunten en randvoorwaarden bij implementatie BiSL Auteurs: Frank van Outvorst, Henri Huisman Datum: Januari 2009 Inleiding Veel organisaties zijn momenteel bezig met het (her)inrichten van de vraagzijde

Nadere informatie

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Doel Zorgdragen voor de vorming van beleid voor de eigen functionele discipline, alsmede zorgdragen voor de organisatorische en personele aansturing van een of

Nadere informatie

Gemeenten, bezuinigingen en HRstrategie

Gemeenten, bezuinigingen en HRstrategie Personeelsinstrumenten passend bij verschillende benaderingen van personele bezuinigingen Gemeenten, bezuinigingen en HRstrategie Door: Mariëlle Sluiter (Hoofd Organisatieadvies in Zeist) en Bert van Ravenhorst

Nadere informatie

Profielschets van gemeentesecretaris/algemeen directeur bij de gemeente Schiedam

Profielschets van gemeentesecretaris/algemeen directeur bij de gemeente Schiedam Profielschets van gemeentesecretaris/algemeen directeur bij de gemeente Schiedam Profielschets gemeentesecretaris/algemeen directeur bij de gemeente Schiedam De stad en het bestuur Schiedam is een stad

Nadere informatie

Convenant samenwerking Middelsee Gemeenten.

Convenant samenwerking Middelsee Gemeenten. Definitieve versie Convenant samenwerking Middelsee Gemeenten. De colleges van burgemeester en wethouders van de gemeenten het Bildt, Leeuwarderadeel, Ferwerderadiel en Menaldumadeel; Overwegende: - dat

Nadere informatie

NEO en andere ontwikkelingen rond intergemeentelijke samenwerking

NEO en andere ontwikkelingen rond intergemeentelijke samenwerking NEO en andere ontwikkelingen rond intergemeentelijke samenwerking Nieuwsbrief 1. Jaargang 1. November 2015 De aanpak van NEO Pragmatische benadering Hoe werken we op dit moment aan NEO? Hoe organiseren

Nadere informatie

Het Nieuwe Werken: Transitie van Controle naar Vertrouwen

Het Nieuwe Werken: Transitie van Controle naar Vertrouwen Het Nieuwe Werken: Transitie van Controle naar Vertrouwen Het Nieuwe Werken (HNW) is een van de meest populaire trends op het gebied van organisatieontwikkeling van de laatste jaren; meer dan een kwart

Nadere informatie

Onderwerp: Gemeentelijke opschaling, regionale samenwerking en decentralisaties

Onderwerp: Gemeentelijke opschaling, regionale samenwerking en decentralisaties Voorstel aan de raad Nummer: 131027418 Portefeuille: Programma: Programma onderdeel: Steller: Afdeling: Telefoon: E-mail: G.M. Asselman BLD Beleid Burgemeester 2.6 Voor de Lelystedeling 2.6.1 Gemeentelijke

Nadere informatie

Rekenkamercommissie Oostzaan

Rekenkamercommissie Oostzaan Rekenkamercommissie Oostzaan Jaarplan 2015 Missie Rekenkamercommissie De rekenkamer heeft de ambitie om door middel van haar onderzoeken een positieve bijdrage te leveren aan de kwaliteit van het bestuur

Nadere informatie

Jaarverslag 2015. Bouwen aan een gezamenlijke toekomst, de ODBN verandert

Jaarverslag 2015. Bouwen aan een gezamenlijke toekomst, de ODBN verandert Jaarverslag 2015 Bouwen aan een gezamenlijke toekomst, de ODBN verandert Voorwoord Hierbij bied ik u het jaarverslag 2015 aan. Een jaar waarin de Omgevingsdienst Brabant Noord (ODBN) aanzienlijk is doorontwikkeld

Nadere informatie

1. Onderwerp Uitwerking inhoudelijk en technisch opdrachtgeverschap jeugdhulp 2. Rol van het samenwerkingsorgaan Holland Rijnland

1. Onderwerp Uitwerking inhoudelijk en technisch opdrachtgeverschap jeugdhulp 2. Rol van het samenwerkingsorgaan Holland Rijnland In Holland Rijnland werken samen: Alphen aan den Rijn, Hillegom, Kaag en Braassem, Katwijk, Leiden, Leiderdorp, Lisse, Nieuwkoop, Noordwijk, Noordwijkerhout, Oegstgeest, Rijnwoude, Teylingen, Voorschoten

Nadere informatie

Discussiestuk oordeelsvorming 22 januari 2015

Discussiestuk oordeelsvorming 22 januari 2015 Discussiestuk oordeelsvorming 22 januari 2015 In de oordeelsvormende fase gaat de raad plenair in debat met als achtergrondinformatie de volgende stukken: Procesvoorstel voor de beeldvormende fase Studie

Nadere informatie

Raadsvoorstel. Vergadering: : 18 december 2007 Agendanummer : 6 Opiniërende vergadering : 4 december 2007 Portefeuillehouder : W.H.

Raadsvoorstel. Vergadering: : 18 december 2007 Agendanummer : 6 Opiniërende vergadering : 4 december 2007 Portefeuillehouder : W.H. Raadsvoorstel Vergadering: : 18 december 2007 Agendanummer : 6 Opiniërende vergadering : 4 december 2007 Portefeuillehouder : W.H. van der Hoeven Onderwerp : Shared Service Center ICT Altena Aan de raad,

Nadere informatie

opzet onderzoek BAR-samenwerking

opzet onderzoek BAR-samenwerking opzet onderzoek BAR-samenwerking 1 Inleiding Vanaf 2007 is sprake van samenwerking tussen de gemeenten Barendrecht, Albrandswaard en Ridderkerk. Het eerste richtinggevende document voor deze samenwerking

Nadere informatie