Hoe bereikt u mensen met een laag opleidingsniveau?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Hoe bereikt u mensen met een laag opleidingsniveau?"

Transcriptie

1 Hoe bereikt u mensen met een laag opleidingsniveau? Sociale marketing onderzoek naar het bereiken van mensen met een lage sociaaleconomische status op het platteland van Zuid-Holland Zuid

2 Dit onderzoek is uitgevoerd door het programma mentale weerbaarheid van de Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ. Dordrecht, november 2013 Anne van Dorst Functionaris gezondheidsbevordering, Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ Merel Schutten Epidemiologisch onderzoeker, Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ Sander Bruggeling Communicatieadviseur, HollandSpoor 2

3 Inhoudsopgave SAMENVATTING INLEIDING Achtergrond Aanleiding van het onderzoek Doelstelling en onderzoeksvragen van het onderzoek Leeswijzer ONDERZOEKSMETHODEN Extra analyses op gegevens uit de Gezondheidsenquête Literatuur onderzoek Interviews met experts, sleutelfiguren en volwassenen met een lage ses Brainstormsessies met professionals RESULTATEN Kenmerken van volwassenen met een lage ses op het platteland in ZHZ Hoe kunnen volwassenen met een lage ses op het platteland in ZHZ bereikt worden met interventies op het gebied van mentale weerbaarheid?

4 3.3 Wat zijn geschikte vormen en inhoud van interventies op het gebied van mentale weerbaarheid voor volwassenen met een lage ses op het platteland in ZHZ? SAMENVATTING EN AANKNOPINGSPUNTEN VOOR SUCCESVOLLE INTERVENTIES Samenvatting Aanknopingspunten voor succesvolle interventies Het huidige aanbod van interventies op het gebied van mentale weerbaarheid in de regio Zuid-Holland Zuid Kansrijke interventies gericht op het bevorderen van mentale weerbaarheid bij volwassenen met een lage ses op het platteland BIJLAGEN LITERATUUR

5 Samenvatting Waarom een onderzoek naar mensen met een lage opleiding op het platteland? Mensen met een laag opleidingsniveau leven gemiddeld zes jaar korter dan hoogopgeleiden. Daarnaast brengen ze zestien tot negentien jaar korter in goede gezondheid door. Het verkleinen van sociaaleconomische gezondheidsverschillen is onderdeel van de missie van de Dienst Gezondheid & Jeugd. Met het programma mentale weerbaarheid wil de Dienst Gezondheid & Jeugd, in samenwerking met gemeenten en ketenpartners, mensen mentaal weerbaar maken en depressie voorkomen door middel van (effectief bewezen) interventies. Uit onderzoek blijkt dat mensen met een laag opleidingsniveau hierbij niet of nauwelijks worden bereikt. Zij voelen zich niet aangesproken door de gezondheidsbevorderende interventies die nu worden aangeboden. Vanuit het programma mentale weerbaarheid is onderzoek gedaan naar de leefwereld en behoeften van mensen met een lage opleiding in de plattelandsgemeenten Korendijk, Sliedrecht en Zederik. Bij dit onderzoek zijn de principes van sociale marketing toegepast. Sociale marketing is de toepassing van commerciële marketing concepten en technieken om positieve maatschappelijke of sociale veranderingen te bewerkstelligen. Sociale marketing biedt een planmatige aanpak om de doelgroep te begrijpen en te verleiden met voor hén aantrekkelijke vooruitzichten. Welke vragen worden in dit onderzoek beantwoord? Het doel van het onderzoek is inzicht krijgen in de wijze waarop volwassenen met een lage opleiding en woonachtig op het platteland kunnen worden bereikt met interventies op het gebied van mentale weerbaarheid. Dit gebeurt door het beantwoorden van de volgende onderzoeksvragen: - Wat zijn kenmerken van volwassenen met een lage ses op het platteland in Zuid-Holland Zuid? - Hoe kunnen volwassenen met een lage ses op het platteland van ZHZ bereikt worden met interventies op het gebied van mentale weerbaarheid? - Wat zijn geschikte vormen en inhoud van interventies op het gebied van mentale weerbaarheid voor volwassene met een lage ses op het platteland in ZHZ? Welke onderzoeksmethoden zijn gebruikt om de vragen te beantwoorden? Om de onderzoeksvragen te beantwoorden zijn de volgende methoden toegepast: - Literatuuronderzoek naar interventies en strategieën gericht op het bereiken van mensen met een laag opleidingsniveau in Nederland; 5

6 - Analyse van gegevens uit de Gezondheidsmonitor van de Dienst Gezondheid & Jeugd (2012) om kenmerken van de doelgroep te identificeren; - Interviews met landelijke experts over het bereiken van mensen met een laag opleidingsniveau; - Interviews met sleutelfiguren uit Korendijk, Sliedrecht en Zederik, zoals een kapper, een leraar en een Wmo-consulent over de leefwereld van de doelgroep; - Interviews met volwassenen met een laag opleidingsniveau over hun leefwereld en behoeften; - Brainstormsessies met professionals over mogelijkheden om laag opgeleiden te bereiken naar aanleiding van de verzamelde onderzoeksgegevens. Wat zijn de belangrijkste resultaten van het onderzoek? Volwassenen met een laag opleidingsniveau op het platteland kennen een aantal specifieke kenmerken. Deze groep is vaker getrouwd, heeft vaker een gereformeerde geloofsovertuiging, heeft een lager beroepsniveau en doet vaker vrijwilligerswerk vergeleken met de gemiddelde inwoner van Zuid-Holland Zuid. Verder valt op dat deze groep weinig regie ervaart over zijn eigen leven en te kampen heeft met meerdere gezondheidsproblemen (zowel lichamelijk als psychisch). In hun vrije tijd gaan mensen uit de doelgroep vaak op de koffie bij vrienden, familie of buren. Verder staat voetbal in veel gezinnen centraal. Ook gaan ze regelmatig een dagje winkelen in de grote stad. Vrouwen hebben hobby s als breien, knutselen en sieraden maken. De doelgroep kijkt naar sport op televisie, maar ook programma s als Goede Tijden, Slechte Tijden en Ik Hou van Holland zijn populair. De doelgroep komt vaak bij de huisarts met vage klachten. Verder nemen volwassenen met een lage opleiding deel aan activiteiten in het dorp en hebben ze interesse in het lokale nieuws. Volwassenen met een lage opleiding op het platteland zijn trouwe lezers van de lokale huis-aan-huisbladen en soms ook van de regionale editie van het Algemeen Dagblad. De lokale/regionale radio en televisie worden nauwelijks beluisterd/bekeken. Tenslotte is de doelgroep op twee moment intrinsiek gemotiveerd om hun (gezondheids-) gedrag te veranderen, namelijk op het moment dat ze kinderen krijgen en wanneer zij gezondheidsproblemen krijgen. Dit onderzoek maakt duidelijk dat volwassen met een lage opleiding zich aangesproken voelen door interventies met leuke en concrete activiteiten. Het is belangrijk dat interventies aansluiten bij de leefwereld, interesses en huidige activiteiten van de doelgroep. Groepscursussen gericht op het versterken van mentale weerbaarheid lijken niet geschikt voor volwassenen met een lage opleiding op het platteland. 6

7 Aanknopingspunten voor succesvolle interventies Het onderzoek levert de volgende aanknopingspunten op voor interventies om mensen met een laag opleidingsniveau te bereiken: De doelgroep heeft een gelovige achtergrond; De kerkelijke gemeenschap is voor de praktiserende gelovigen een bron van steun; Stress en spanning komen veel voor. Op zoek gaan naar ontspanning is een manier om hiermee om te gaan; De doelgroep verricht vaak vrijwilligerswerk en mantelzorg; De huisarts is bij gezondheidsproblemen een vertrouwenspersoon; Mensen uit de doelgroep staan open voor aanpassing van hun leefstijl op het moment dat ze kinderen krijgen en/of gezondheidsproblemen ervaren; Interventies die aansluiten bij bestaande activiteiten in het dorp zijn kansrijk; De doelgroep heeft interesse in lokaal nieuws. Met bovenstaande aanknopingspunten in het achterhoofd, zijn de huidige interventies van regionale instellingen gericht op het versterken van de mentale fitheid van volwassenen bekeken. Dit aanbod bestaat veelal uit groepscursussen met meerdere bijeenkomsten. Het huidige aanbod sluit onvoldoende aan bij de wensen, behoeften en mogelijkheden van volwassenen met een lage opleiding zoals hierboven beschreven. Kansrijke interventies gericht op het bevorderen van mentale weerbaarheid bij volwassen met een lage opleiding op het platteland Met de bovenstaande aanknopingspunten is gezocht naar interventies gericht op het bevorderen van de mentale weerbaarheid van de doelgroep. Hierbij is gebruik gemaakt van informatie over de interventies die elders in het land zijn ontwikkeld en uit de diverse brainstormsessies met professionals. Hieronder volgt een korte beschrijving van een viertal kansrijke interventies en/of ideeën om de mentale weerbaarheid van volwassenen met een lage opleiding op het platteland te bevorderen. Welzijn op Recept: bij vage klachten zonder medische oorzaak verwijst de huisarts niet door naar het medisch circuit, maar naar een welzijnsorganisatie. Klachtgerichte mini-interventies: deelnemers gaan direct aan de slag met de aanpak van een specifieke klacht zoals slecht slapen, piekeren en stress (in maximaal zes sessies). Gezondheidsrace: een wedstrijd om de titel fitste dorpskern. Dit stimuleert mensen om hun sociale contacten te benutten en actief met hun gezondheid aan de slag te gaan. Vrijwilligerswerk stimuleren: vrijwilligerswerk zorgt voor sociale contacten en het gevoel nuttig te zijn. Dit heeft een positief effect op de mentale weerbaarheid. 7

8 De resultaten uit dit onderzoek zijn tijdens een werkconferentie gepresenteerd aan gemeenten en professionals als input voor gesprekken over het (beter) bereiken van mensen met een laag opleidingsniveau op het platteland. De Dienst Gezondheid & Jeugd gebruikt de uitkomsten van deze conferentie bij de verdere invulling van het programma mentale weerbaarheid. 8

9 1 Inleiding 1.1 Achtergrond Er is in Nederland al jarenlang een verschil in levensverwachting en gezondheid tussen mensen met een hoge en een lage sociaaleconomische status (ses). Het hoogst behaalde opleidingsniveau wordt vaak gebruikt als indicator voor sociaaleconomische status. Mensen met een lage ses leven gemiddeld zes jaar korter en brengen 16 tot 19 jaar korter door in goede gezondheid dan mensen met een hoge ses (Schrijvers & Storm, 2009). Het terugdringen van deze sociaal-economische gezondheidsverschillen is een landelijk speerpunt van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. De Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid (ZHZ) heeft in haar missie aangegeven de gezondheidsverschillen tussen hoog en laag opgeleiden te willen verminderen. Sociaal-economische gezondheidsverschillen in Zuid-Holland Zuid In Zuid-Holland Zuid zijn de verschillen in gezondheid tussen hoog- en laagopgeleiden vergelijkbaar met de rest van Nederland (rvtv, 2010). Extra analyses op de gegevens van de gezondheidsenquête ZHZ van 2009 maken duidelijk dat er gezondheidsverschillen zijn tussen de stad en het platteland. Op het platteland voelt de bevolking zich gezonder dan in de stad (83% vs. 79% in de stad) (SCP, 2013). Een mogelijke verklaring hiervoor is dat de fysieke omgeving op het platteland gezonder is. Plattelandsbewoners zijn vaker tevreden met het groen in hun omgeving (85% vs. 75% in de stad) en hebben minder last van geluidsoverlast, stankoverlast, criminaliteit en verloedering (SCP, 2013). Er zijn ook op het platteland verschillen in gezondheid tussen laag- en hoogopgeleiden. De gezondheid van laag opgeleiden op het platteland van ZHZ is op bijna alle fronten slechter dan hoog opgeleiden op het platteland in ZHZ. Laag opgeleiden op het platteland hebben bijvoorbeeld een hoger risico op angst en depressie, gebruiken meer slaapmiddelen en voelen zich vaker eenzaam in vergelijking met hoog opgeleiden op het platteland. Mogelijke verklaringen van sociaal-economische gezondheidsverschillen Verschillen in gezondheid tussen bevolkingsgroepen kennen allerlei oorzaken. Eén van de verklaringen voor de gezondheidsverschillen tussen hoog en laag opgeleiden is dat laag opgeleiden een ongezondere leefstijl hebben (Schrijvers & Storm, 2009). Ongezonde leefgewoonten zoals roken, weinig bewegen, ongezond eten en (hoge) alcoholconsumptie komen vaker voor bij deze doelgroep. Naast verschillen in leefstijl gaan mensen met een lage ses vaker naar de huisarts en komen bepaalde ziekten (o.a. depressie) vaker voor bij mensen met een lage ses (o.a. Peters, Pos & Bouwens, 2005; van Rijnsoever et al., 2011). 9

10 Ook de fysieke leefomgeving is van invloed op gezondheidsverschillen. Volwassenen met een lage ses leven vaker in achterstandswijken, waar sprake is van minder groen, meer (geluids)overlast, slechte kwaliteit van de woningen (vocht en koude), slechte verkeersveiligheid en minder buitenspeelmogelijkheden voor kinderen (Smits, Droomers & Westert, 2002; Savelkoul, et al., 2010). Daarnaast bestaat er volgens onderzoekers een direct causaal verband tussen lage opleiding en ongezonde leefstijl (van de Berg, et al., 2000). Een verklaring voor deze samenhang is dat scholing de kennis van gezondheid en gezond gedrag vergroot. Ook beïnvloedt onderwijs de tijdspreferentie: hoger opgeleide mensen zijn vaker in staat directe behoeftebevrediging uit te stellen. Met de opleiding vermindert de relatieve voorkeur voor consumptie direct in het heden, ten opzichte van de voorkeur voor consumptie in de toekomst (Notenboom e.a., 2010). Dit maakt dat hoger opgeleiden beter in staat zijn om bijvoorbeeld te stoppen met roken (roken geeft directe behoeftebevrediging) omdat dat op de langere termijn beter is voor de gezondheid. Het terugdringen van sociaal-economische gezondheidsverschillen is één van de doelstellingen van de Nederlandse overheid. Er zijn op diverse beleidsterreinen initiatieven en maatregelen genomen gericht op het terugdringen van gezondheidsverschillen, zoals de Gezonde Wijk aanpak en het aanbieden van interventies gericht op omgaan met somberheid en het stimuleren van mentale weerbaarheid. Doel van de Gezonde Wijk aanpak is de gezondheid van inwoners van een bepaald gebied te verbeteren. Dit gebeurt middels een samenhangende set van interventies gericht op verbeteringen in de leefomgeving, participatie en leefstijl van inwoners in een specifieke wijk. Volwassenen met een lage ses maken weinig gebruik van leefstijl interventies In Nederland zijn verschillende interventies ontwikkeld die zich richten op het stimuleren van mentale weerbaarheid en een gezonde leefstijl. Denk hierbij bijvoorbeeld aan cursussen gericht op stoppen met roken of cursussen gericht op omgaan met depressieve gevoelens. Ondanks beleidsmaatregelen om de gezondheidsverschillen te verkleinen en de gezondheid te bevorderen, blijkt uit onderzoek dat de groep lage ses niet of onvoldoende bereikt wordt met deze interventies (van de Berg et al., 2000). Met andere woorden, volwassenen met een lage ses maken weinig gebruik van deze gezondheidsbevorderende interventies. Eén van de mogelijke oorzaken hiervan is dat de doelgroep zich niet aangesproken voelt door de bestaande interventies, voorlichtingen en projecten. Volwassenen met een lage ses ervaren deze interventies vaak als betuttelend en dwingend (Heutink et al., 2010). Deze interventies worden veelal ontwikkeld door mensen met een hoge ses. Hierdoor zouden deze interventies onvoldoende aansluiten bij de belevingswereld van volwassenen met een lage ses. 10

11 1.2 Aanleiding van het onderzoek De Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ (Dienst G&J ZHZ) werkt in opdracht van de 19 gemeenten van ZHZ aan het bevorderen van gezondheid. Dit doet de Dienst G&J ZHZ middels uitvoeringsprogramma s op een drietal thema s namelijk gezond gewicht, alcohol preventie en mentale weerbaarheid. Het uitvoeringsprogramma Mentale Weerbaarheid richt zich in eerste instantie op het algemene publiek. Daarnaast is binnen het programma extra aandacht voor groepen die een verhoogd risico lopen op het ontwikkelen van een depressie. Landelijk onderzoek wijst uit dat volwassenen met een lage ses zo n risicogroep vormen (Cuijpers & Smit, 2004). In de regio Zuid-Holland Zuid heeft 1 op de 3 volwassenen een matig tot hoog risico op een depressie of angststoornis (rvtv, 2010). Dit risico is hoger voor de groep volwassenen met een lage ses. Verschillen tussen stedelijke en plattelandsgemeenten in Zuid-Holland Zuid In de regio Zuid-Holland Zuid zijn er grote verschillen tussen gemeenten, bijvoorbeeld waar het gaat om de bevolkingssamenstelling en verstedelijking. In de grotere gemeenten zoals Dordrecht en Gorinchem wonen mensen met een lage ses meestal geclusterd in bepaalde wijken. Bij kleinere gemeenten ligt dit anders. Hier wonen zij meer verspreid over de gemeente. Uit analyses van gegevens van de gezondheidsenquête ZHZ van 2009 blijkt dat de groep volwassenen met een lage ses in plattelandsgemeenten (<1500 adressen per km 2, CBS) andere kenmerken heeft vergeleken dan volwassenen met een lage ses in stedelijk gebied. Op het platteland heeft de groep met een lage ses vaker de Nederlandse etniciteit, is getrouwd, huisvrouw/-man en heeft een gereformeerd geloofsovertuiging. De uitvoeringsprogramma s stimuleren mentale weerbaarheid en een gezonde leefstijl onder andere door het aanbieden van leefstijl interventies. In Dordrecht is bijvoorbeeld de landelijke aanpak van Jongeren op Gezond Gewicht (JOGG) ingezet in Dordrecht West onder de noemer Doe ff Gezond. Soortgelijke interventies bestaan niet voor plattelandsgemeenten. Om interventies te kunnen ontwikkelen gericht op het bevorderen van mentale weerbaarheid op het platteland is informatie nodig over de leefwereld van volwassenen met een lage ses uit plattelandsgemeente. Daarom is besloten om onderzoek te doen naar leefwereld van volwassenen met een lage ses op het platteland in de regio Zuid-Holland Zuid. Sociale marketing onderzoek naar lage ses Om volwassenen met een lage ses te bereiken met interventies gericht op het bevorderen van mentale weerbaarheid is het belangrijk om onderzoek te doen naar de leefwereld en behoeften van deze doelgroep. In dit onderzoek is gebruik gemaakt van Sociale maketing om onderzoek te doen naar de leefwereld van lage ses op het platteland in ZHZ. Sociale marketing is de toepassing van commerciële marketing concepten en technieken om positieve maatschappelijke of sociale veranderingen te bewerkstelligen (French en Blair-Stevens, 2010). Met sociale marketing hef je geen vingertje, maar speel je in op de behoeften van de doelgroep. Sociale marketing biedt een planmatige aanpak om de doelgroep te begrijpen en te verleiden met voor hén aantrekkelijke vooruitzichten. 11

12 Het onderzoek is uitgevoerd in drie plattelandsgemeenten in ZHZ. Per subregio te weten, de Hoeksche Waard, Drechtsteden en Albasserwaard-Vijfherenlanden is één gemeente geselecteerd. Het onderzoek is uitgevoerd in de gemeenten Korendijk (Hoeksche Waard), Sliedrecht (Drechtsteden) en Zederik (Albasserwaard-Vijfherenlanden). 1.3 Doelstelling en onderzoeksvragen van het onderzoek Het doel van dit onderzoek is: Nagaan hoe volwassenen met een lage ses op het platteland in ZHZ kunnen worden bereikt met interventies op het gebied van mentale weerbaarheid. Hiertoe beantwoorden we de volgende onderzoeksvragen: 1. Wat zijn kenmerken van volwassenen met een lage ses op het platteland in ZHZ? Het gaat hierbij om zaken zoals demografische kenmerken, gezondheid en dagbesteding. 2. Langs welke kanalen kunnen volwassenen met een lage ses op het platteland in ZHZ worden bereikt met interventies op het gebied van mentale weerbaarheid? 3. Wat zijn geschikte vorm en inhoud van interventies op het gebied van mentale weerbaarheid voor volwassenen met een lage ses op het platteland in ZHZ? 1.4 Leeswijzer In dit rapport vindt u in hoofdstuk 2 een beschrijving van de onderzoeksmethode. Hoofdstuk 3 gaat in op de resultaten van het onderzoek. Tenslotte worden de belangrijkste conclusies en aanbevelingen van het onderzoek beschreven in hoofdstuk 4. 12

13 2 Onderzoeksmethoden Om de onderzoeksvragen te beantwoorden zijn verschillende methoden ingezet. In onderstaand tabel een overzicht van de gebruikte methoden voor het beantwoorden van de onderzoeksvragen. Tabel 1: Overzicht van gebruikte methoden voor het beantwoorden van de onderzoeksvragen Onderzoeksvraag Methode 1. Wat zijn kenmerken van volwassenen met een lage ses op het platteland in ZHZ? - Extra analyses op gegevens uit de Gezondheidsenquête ZHZ Interviews met sleutelfiguren uit Korendijk, Sliedrecht en Zederik - Interviews met volwassenen met een lage ses uit Korendijk, Sliedrecht en Zederik 2. Langs welke kanalen kunnen volwassenen met een lage ses op het platteland in ZHZ worden bereikt met interventies op het gebied van mentale weerbaarheid? - Literatuur onderzoek - Interviews met experts - Interviews met sleutelfiguren uit Korendijk, Sliedrecht en Zederik - Interviews met volwassenen met een lage ses uit Korendijk, Sliedrecht en Zederik - Brainstormsessies met professionals 3. Wat zijn geschikte vorm en inhoud van interventies op het gebied van mentale weerbaarheid voor volwassenen met een lage ses op het platteland in ZHZ? - Literatuur onderzoek - Interviews met experts - Interviews met sleutelfiguren uit Korendijk, Sliedrecht en Zederik - Interviews met volwassenen met een lage ses uit Korendijk, Sliedrecht en Zederik - Brainstormsessies met professionals Hierna volgt een korte beschrijving van de diverse ingezette onderzoeksmethoden. 13

14 2.1 Extra analyses op gegevens uit de Gezondheidsenquête Extra analyses zijn uitgevoerd op de gegevens van de Gezondheidsmonitor van de Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ uit Er is gekeken naar verschillen in gezondheid naar opleidingsniveau en verstedelijking. De volgende definities zijn hierbij gehanteerd: - Opleiding: o Lage opleiding: hoogst afgeronde opleiding basisonderwijs, mavo, lbo, vmbo of onderwijs van vergelijkbaar niveau. o Hoge opleiding: hoogst afgeronde opleiding havo, vwo, mbo, ho of wo - Verstedelijking: o Plattelandsgemeenten: gemeenten met een bevolkingsdichtheid van minder dan 1500 adressen per km 2. o Stedelijke gemeenten: gemeenten met een bevolkingsdichtheid van meer dan 1500 adressen per km 2 In de analyses is de groep laag opgeleiden vergeleken met de groep met een midden- en hoge opleiding op een aantal achtergrondkenmerken en gezondheidsdeterminanten. Inwoners uit plattelandsgemeenten zijn vergeleken met inwoners uit meer verstedelijkte gemeenten. De verschillen zijn niet op significantie getoetst. In het bestand van de Gezondheidsmonitor is de groep 65-plussers met een lage ses op het platteland groter dan in de stad of de rest van ZHZ. Om te voorkomen dat gevonden verschillen in gezondheid toe te schrijven zijn aan leeftijdsverschil, is ervoor gekozen om de analyses uit te voeren op gegevens van de jarige. 2.2 Literatuur onderzoek Er is een kleinschalig literatuur onderzoek uitgevoerd. Hierbij is gezocht naar artikelen over onderzoek uitgevoerd in de Nederlandse bevolking, zowel in het Nederlands als het Engels. Voor het onderzoek zijn diverse databanken en zoekmachines gebruikt. Er is gezocht met een groot aantal zoektermen, zoals bereik preventie, bereikbaarheid volwassenen, deelname interventies, gezondheidsbevordering, krachtwijken, laagopgeleiden, lage SES. In bijlage 1 staan de geraadpleegde databanken en gehanteerde zoektermen uitgebreid beschreven. In het literatuuronderzoek zijn 22 artikelen en 3 websites relevant bevonden voor dit onderzoek en geanalyseerd. 14

15 2.3 Interviews met experts, sleutelfiguren en volwassenen met een lage ses Interviews met experts Uit het literatuuronderzoek werd duidelijk dat er in Nederland diverse experts zijn die onderzoek hebben gedaan naar het bereiken van volwassenen met een lage ses, veel contact hebben met volwassenen met een lage ses of interventies hebben ontwikkeld die erin geslaagd zijn volwassenen met lage ses te bereiken. Er zijn vijf experts geïnterviewd. In de bijlagen vindt u een beschrijving van de achtergrondinformatie over de geïnterviewde experts (bijlage 2), de vragen die gesteld zijn tijdens de interviews (bijlage 3) en de wijze van codering en de codeboom van de analyses van de interviews (bijlage 4). Interviews met sleutelfiguren De ambtenaren volksgezondheid van de gemeenten Korendijk, Sliedrecht en Zederik hebben aangeven welke organisaties, instanties of personen invloedrijk zijn in hun gemeente, de zogenoemde sleutelfiguren. Op basis van de inzichten uit de literatuur en de interviews met experts heeft het projectteam Mentale Weerbaarheid 10 sleutelfiguren geselecteerd en geïnterviewd, verspreid over de 3 gemeenten. Dit is een gemêleerde groep met daarin bijvoorbeeld een kapper, een voorzitter van de vrouwenvereniging, een huisarts, een leraar en een wmo-consulent. In de bijlagen vindt u een beschrijving van de achtergrondinformatie over de geïnterviewde sleutelfiguren (bijlage 5), de vragen die gesteld zijn tijdens de interviews (bijlage 6) en de wijze van codering en de codeboom van de analyses van de interviews (bijlage 7). Interviews met volwassenen met een lage ses De respondenten voor de interviews met de doelgroep volwassenen met een lage ses zijn geworven via een vijftal sleutelfiguren uit Korendijk, Sliedrecht en Zederik. Zij hebben aangegeven dat zij een bemiddelende rol wilden spelen bij de werving van respondenten. Niet alle sleutelfiguren hebben respondenten kunnen aanleveren. Het is ook niet gelukt om in alle drie de gemeenten een evenredig aantal respondenten te werven. Uiteindelijk zijn 16 personen geïnterviewd. Uit de interviews met experts en sleutelfiguren werd duidelijk dat de doelgroep moeite heeft met moeilijke woorden en taalgebruik. Daarop zijn de vragen voor de interviews met volwassenen met een lage ses herschreven naar eenvoudig Nederlands (B1-taalniveau), terwijl de essentie van de vraag hetzelfde blijft. B1-taalniveau is het taalniveau dat bijna iedereen (95% van de bevolking) begrijpt, ook mensen met beperkte taalvaardigheden. 15

16 In de bijlagen vindt u een beschrijving van de achtergrondinformatie van de geïnterviewde volwassenen met een lage ses (bijlage 8), de vragen die gesteld zijn tijdens de interviews (bijlage 9) en de wijze van codering en de codeboom van de analyses van de interviews (bijlage 10). Analyse van de interviews Alle interviews zijn afgenomen door twee onderzoekers: de een deed het interview en de ander fungeerde als notulist. De aantekeningen van de interviews zijn zo letterlijk mogelijk uitgewerkt. Deze uitwerkingen zijn geanalyseerd volgens de methode beschreven door Boeijen (2005). Het interviewverslag is gecodeerd aan de hand van een codeer systeem. Codes die een duidelijke aansluiting hebben met voorgaande resultaten en/of door drie of meer respondenten genoemd worden, worden in de resultaten opgenomen. 2.4 Brainstormsessies met professionals Met de extra analyses op de Gezondheidsmonitor, het literatuuronderzoek en alle interviews is veel informatie verzameld over volwassenen met een lage ses op het platteland in ZHZ. In de theorie van Sociale marketing wordt beschreven dat alleen informatie verzamelen over de doelgroep niet voldoende is om de doelgroep te begrijpen. Het is noodzakelijk dat men inzicht krijgt in de doelgroep. Waar worden ze enthousiast van? Wat zijn hun wensen en behoeften? De informatie verzameld over volwassenen met een lage ses op het platteland in ZHZ is aan diverse professionals gepresenteerd. Deze professionals kregen na de presentatie en discussie een opdracht om met deze informatie aan de slag te gaan. De essentie van de opdracht was te komen tot een aanpak/interventie/werkwijze waarbij mensen met een lage ses op het platteland gestimuleerd wordt te werken aan hun mentale weerbaarheid. Met deze opdracht worden de aanwezig professionals gestimuleerd om zich te verplaatsen in de doelgroep, en daarmee begrip en inzicht te krijgen in hun leefwereld. Uitkomst was een aantal ideeën om mensen met een lage ses op het platteland te bereiken. Aan deze bijeenkomsten hebben ruim 50 regionale en landelijke professionals op het gebied van preventie, communicatie en mentale weerbaarheid deelgenomen. 16

17 3 Resultaten Dit hoofdstuk beschrijft de resultaten van de verschillende onderdelen van het onderzoek. Paragraaf 3.1 geeft een beschrijving van de kenmerken van volwassenen met een lage ses op het platteland in ZHZ. Paragraaf 3.2 beschrijft de kanalen waarlangs deze groep bereikt kan worden met interventies op het gebied van mentale weerbaarheid. Tenslotte beschrijf paragraaf 3.3 geschikte vormen en inhoud van interventies op het gebied van mentale weerbaarheid voor volwassenen met een lage ses op het platteland in ZHZ. 3.1 Kenmerken van volwassenen met een lage ses op het platteland in ZHZ Om de kenmerken van de groep volwassenen met een lage ses op het platteland in ZHZ te beschrijven, wordt deze groep allereerst middels kwantitatieve gegevens afgezet tegen het gemiddelde in de regio. Vervolgens wordt gekeken in hoeverre volwassenen met een lage ses op het platteland andere kenmerken hebben dan volwassenen met een lage ses in de stad. Deze kwantitatieve gegevens worden verrijkt met kwalitatieve data uit de interviews. Tenslotte staan we stil bij de leefwereld en mediagebruik van volwassenen met een lage ses op het platteland in ZHZ. Verschillen volwassenen met een lage ses op het platteland van de gemiddelde inwoner in de regiozhz? Allereerst is de groep volwassenen met een lage ses op het platteland op basis van kwantitatieve gegevens in beeld gebracht. Op een aantal achtergrondkenmerken en gezondheidsdeterminanten is de groep volwassenen met een lage ses afgezet tegen het gemiddelde van de regio (zie tabel 2). 17

18 Tabel 2: Kenmerken van volwassenen (19-65 jaar) met een lage ses op het platteland van ZHZ afgezet tegen het gemiddelde in ZHZ Lage ses op het platteland Gemiddelde ZHZ Vrouw 62% 56% Leeftijd jaar 63% 38% Leeftijd jaar 9% 28% Gereformeerd 52% 41% Getrouwd 77% 66% Huisvrouw/-man 27% 11% Betaalde werkkring 62% 78% Roken 24% 19% Overgewicht 60% 49% Geen regie over het eigen leven 13% 7% Mantelzorg geven 21% 17% Niet lekker in je vel zitten - en doet niks - en zoekt afleiding - en zoekt steun bij omgeving - en zoekt informatie op internet - en vraagt advies aan de huisarts Bron: Gezondheidsmonitor, Dienst Gezondheid & Jeugd, % 34% 35% 28% 2% 4% 17% 27% 27% 39% 4% 4% Uit tabel 2 wordt duidelijk dat de gemiddelde inwoner met een lage ses van een plattelandsgemeente in ZHZ wat ouder is, getrouwd en huisvrouw/-man is. Daarnaast heeft hij/zij vaker een gereformeerd geloofsovertuiging. Hij of zij ervaart weinig regie over het eigen leven, heeft iets vaker overgewicht en rookt vaker dan de gemiddelde inwoner in ZHZ. Volwassenen met een lage ses op het platteland van ZHZ geven vaker aan niet lekker in hun vel te zitten dan de gemiddelde inwoner in ZHZ. Volwassenen met een lage ses op het platteland van ZHZ doen dan vaker niks of zoeken afleiding en zoeken minder vaak steun bij hun omgeving. Dit beeld wordt bevestigd met de gegevens uit de interviews met sleutelfiguren en volwassenen met een lage ses. Sleutelfiguren geven aan dat volwassenen met een lage ses op het platteland veelal in een sociale huurwoning wonen, een zwaar beroep hebben (waarbij zij veel met hun handen werken), werkeloos zijn en/of een uitkering ontvangen. Daarnaast is er sprake van 18

19 multiproblematiek; een combinatie van financiële problemen, psychische problemen (zoals depressie en stress), overgewicht en overmatig alcohol gebruik. De geïnterviewde volwassenen met een lage ses hebben voor een groot deel een gelovige achtergrond. Hoe het geloof in de praktijk wordt gebracht verschilt per respondent. Een klein gedeelte van de respondenten belijdt het geloof op een actieve manier en gaat regelmatig naar de kerk. De overige respondenten lezen de bijbel of bidden regelmatig, maar gaan niet (meer) naar de kerk of hebben gebroken met de kerk. De dominee wordt niet gezien als een belangrijke vertrouwenspersoon. Daarnaast wordt uit de interviews met volwassenen met een lage ses duidelijk dat de respondenten gezondheidsproblemen ervaren. Bijna alle geïnterviewden geven aan last te hebben (gehad) van stress en spanning. Dit hangt samen met de vele ingrijpende levensgebeurtenissen die de geïnterviewden hebben meegemaakt. Respondenten geven aan dat wanneer ze stress of spanning voelen, ze bewust leuke dingen doen ter ontspanning. Dit wordt bevestigd door de gegevens uit tabel 2. Activiteiten die genoemd worden zijn bijvoorbeeld winkelen, vissen, sporten of in de moestuin werken. Hierbij wordt wel aangegeven dat ze soms beperkt worden door hun financiële situatie waardoor vakantie of een voetbalwedstrijd bezoeken niet altijd mogelijk is. Respondenten hebben allemaal te maken (gehad) met de zorg voor een ziek familielid of echtgenoot, een overleden familielid, scheiding of problemen op het werk. Andere problemen die genoemd worden zijn depressie, somberheid, vermoeidheid, hoofdpijn, hoge bloeddruk of overgewicht. Tenslotte blijkt uit de interviews dat een deel van de respondenten een of meer chronische aandoeningen heeft zoals diabetes, hoge bloeddruk, fybromyalgie of reuma. De geïnterviewde sleutelfiguren geven aan dat volwassenen met een lage ses op het platteland problemen op meerdere levensdomeinen hebben. Deze problematiek is echter veelal verborgen. Er wordt niet over gesproken, vaak uit schaamte of angst voor roddels. Concluderend is de groep volwassenen met een lage ses op het platteland van ZHZ niet vergelijkbaar met een gemiddelde inwoner in ZHZ. In hoeverre verschilt de groep volwassenen met een lage ses op het platteland van de groep volwassenen met een lage ses in de stad in ZHZ? Verschillen tussen volwassenen met een lage ses op het platteland en in de stad Uit landelijke cijfers blijkt dat de groep laag opgeleide op het platteland groter is vergeleken met stedelijk gebied (19-26% hoog opgeleiden op het platteland vs. 31% in de stad) (SCP, 2013). Daarnaast verschillen plattelandsbewoners nog op andere kenmerken van stedelingen, namelijk: - plattelandsbewoners hebben vaker een laag beroepsniveau (71 tot 78% vs. 67% in de stad); - plattelandsbewoners leven minder in armoede (4,5 tot 5.5% vs. 6.5% in de stad); 19

20 - plattelandsbewoners verrichten vaker vrijwilligerswerk (50% vs. 38% in de stad); - plattelandsbewoners zetten zich vaker in voor lokale kwesties (30% vs. 23% in de stad) (SCP, 2006). De geïnterviewde experts bevestigen dat er in Nederland belangrijke verschillen zijn tussen volwassenen met een lage ses op het platteland en in stedelijk gebied. De geïnterviewde volwassenen met een lage ses in Korendijk, Sliedrecht en Zederik bevestigen op een paar punten de landelijke verschillen tussen mensen met een lages ses op het platteland en in de stad. Veel van de geïnterviewde volwassenen met een lage ses op het platteland in ZHZ geven aan vrijwilligerswerk te doen. Men is actief bij de sociale moestuin, het verpleeghuis, de jongerensoos, het asiel, de dierenambulance of een monumentenboerderij. Ook doen veel respondenten aan mantelzorg door voor (schoon)ouders schoon te maken en/of boodschappen te doen, of door bijvoorbeeld de kleinkinderen op te vangen. Een aantal respondenten vertelt dat ze voor (zieke) buren of dorpsgenoten zorgen. Volwassenen met een lage ses op het platteland in ZHZ verschillen ook op een aantal achtergrondkenmerken en gezondheidsdeterminanten van volwassenen met een lage ses in stedelijke gemeenten in ZHZ (zie tabel 3). Tabel 3: Kenmerken van volwassenen (19-65 jaar) met een lage ses op het platteland van ZHZ en volwassenen met lage ses in stedelijk gebied van ZHZ Platteland Stedelijk Nederlands 93% 78% Getrouwd 77% 67% Huisvrouw/- man 26% 20% Arbeidsongeschikt 7% 10% Bijstand 1% 6% Drinkt alcohol 76% 69% Roken 24% 30% Slechte ervaren gezondheid 3% 8% Moeite rondkomen 18% 28% Psychisch matig/ernstig ongezond 3% 7% Niet eenzaam 63% 53% Matig/hoog risico angst depressie 32% 42% Bron: Gezondheidsmonitor, Dienst Gezondheid & Jeugd,

Factsheet. Meet the Needs. Onderzoek naar de behoefte aan leefstijlaanbod van mensen met een lage SES in Maastricht

Factsheet. Meet the Needs. Onderzoek naar de behoefte aan leefstijlaanbod van mensen met een lage SES in Maastricht Factsheet Meet the Needs Onderzoek naar de behoefte aan leefstijlaanbod van mensen met een lage SES in Maastricht ZIO, Zorg in Ontwikkeling Regio Maastricht-Heuvelland Maart 2013 Colofon: Onderzoeksteam

Nadere informatie

Ouderenonderzoek Kennemerland

Ouderenonderzoek Kennemerland Ouderenonderzoek Kennemerland Een onderzoek naar de gezondheid en het wel bevinden van 65-plussers en hun behoefte aan voor zieningen, zorg en vervoer. Ouderenonderzoek Kennemerland HET ONDERZOEK In het

Nadere informatie

Ouderenmonitor 2011. Gezondheidsonderzoek 65-plussers regio Nijmegen. Gezondheidsonderzoek kinderen 0-12 jaar regio Nijmegen

Ouderenmonitor 2011. Gezondheidsonderzoek 65-plussers regio Nijmegen. Gezondheidsonderzoek kinderen 0-12 jaar regio Nijmegen Ouderenmonitor 2011 Gezondheidsonderzoek 65-plussers regio Nijmegen Gezondheidsonderzoek kinderen 0-12 jaar regio Nijmegen De Ouderenmonitor is een onderzoek naar de lichamelijke, sociale en geestelijke

Nadere informatie

Achterstand buiten de stad. sociaaleconomische gezondheidsverschillen buiten de steden: wat weten we ervan? En wat moeten we ermee?

Achterstand buiten de stad. sociaaleconomische gezondheidsverschillen buiten de steden: wat weten we ervan? En wat moeten we ermee? Achterstand buiten de stad sociaaleconomische gezondheidsverschillen buiten de steden: wat weten we ervan? En wat moeten we ermee? 1 29 september 2011 Inhoud 1. Gezondheidsachterstanden 2. SES of wijk/dorp

Nadere informatie

Factsheet. Eenzaamheid. Gelderland-Zuid. Onderzoek onder volwassenen en ouderen

Factsheet. Eenzaamheid. Gelderland-Zuid. Onderzoek onder volwassenen en ouderen Gelderland-Zuid Factsheet Eenzaamheid Onderzoek onder volwassenen en ouderen Onderzoek naar eenzaamheid De Volwassenen- en ouderenmonitor is eind 2012 onder ruim 22.000 zelfstandig wonende inwoners van

Nadere informatie

Kernboodschappen Gezondheid Haaksbergen

Kernboodschappen Gezondheid Haaksbergen Kernboodschappen Gezondheid Haaksbergen De GGD Twente verzamelt in opdracht van de gemeente Haaksbergen epidemiologische gegevens over de gezondheid van de bevolking in Haaksbergen en de factoren die hierop

Nadere informatie

Onderwerpen/deelprojecten regionaal uitvoeringsprogramma depressiepreventie 2008 t/m 2011 Gelderse Roos

Onderwerpen/deelprojecten regionaal uitvoeringsprogramma depressiepreventie 2008 t/m 2011 Gelderse Roos Bijlage 2 Onderwerpen/deelprojecten regionaal uitvoeringsprogramma depressiepreventie 2008 t/m 2011 Gelderse Roos A1 Uitbrengen jaarkrant A2 Advertentie huis aan huis bladen A3 Consultatie B1 Brochures

Nadere informatie

LOKAAL GEZONDHEIDSBELEID BERGEIJK 2017/2020

LOKAAL GEZONDHEIDSBELEID BERGEIJK 2017/2020 1 LOKAAL GEZONDHEIDSBELEID BERGEIJK 2017/2020 FRANK VAN DER MEIJDEN (WETHOUDER GEZONDHEIDSBELEID) MARJON JACOBS (BELEIDSMEDEWERKER GEZONDHEIDSBELEID) TINEKE MEELDIJK (GGD) 2 DOEL VAN DEZE AVOND Integraal

Nadere informatie

Ouderenmonitor 2009-2010

Ouderenmonitor 2009-2010 A. Algemene kenmerken % Geslacht Man 44 43 Vrouw 56 57 Leeftijd 65 t/m 74 jaar 56 52 75 jaar en ouder 44 48 Burgerlijke staat Gehuwd/ samenwonend 62 62 Ongehuwd/ nooit gehuwd geweest 5 5 Gescheiden/ gescheiden

Nadere informatie

Kernboodschappen Gezondheid Hengelo

Kernboodschappen Gezondheid Hengelo Kernboodschappen Gezondheid Hengelo De GGD Twente verzamelt in opdracht van de gemeente Hengelo epidemiologische gegevens over de gezondheid van de bevolking in Hengelo en de factoren die hierop van invloed

Nadere informatie

Samenvatting Losser. 2 van 5 Twentse Gezondheids Verkenning Losser. Versie 1, oktober 2013

Samenvatting Losser. 2 van 5 Twentse Gezondheids Verkenning Losser. Versie 1, oktober 2013 Samenvatting Losser Versie 1, oktober 2013 Lage SES, bevolkingskrimp en vergrijzing punt van aandacht in Losser In de gemeente Losser wonen 22.552 mensen; 11.324 mannen en 11.228 vrouwen. Als we de verschillende

Nadere informatie

Conclusies en aanbevelingen

Conclusies en aanbevelingen Achtergrondinformatie Opvoeding en opvoedingsondersteuning Gezondheid Lichamelijke en leefstijl gezondheid leefstijl en psychosociaal welbevinden Conclusies en aanbevelingen Ouderenmonitor Monitor kinderen

Nadere informatie

Samenvatting Noaberkracht Dinkelland Tubbergen

Samenvatting Noaberkracht Dinkelland Tubbergen Samenvatting Noaberkracht Dinkelland Tubbergen Versie 1, oktober 2013 Bevolkingskrimp en vergrijzing punt van aandacht in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen In Noaberkracht Dinkelland Tubbergen wonen 47.279

Nadere informatie

Voorbeeldadvies Cijfers

Voorbeeldadvies Cijfers Voorbeeldadvies GGD Twente heeft de taak de gezondheid van de Twentse jeugd, volwassenen en ouderen in kaart te brengen. In dit kader worden diverse gezondheidsmonitoren afgenomen om inzicht te verkrijgen

Nadere informatie

Kernboodschappen Gezondheid Dinkelland & Tubbergen

Kernboodschappen Gezondheid Dinkelland & Tubbergen Kernboodschappen Gezondheid Dinkelland & Tubbergen De GGD Twente verzamelt in opdracht van Noaberkracht Dinkelland Tubbergen epidemiologische gegevens over de gezondheid van de bevolking in Noaberkracht

Nadere informatie

Ouderenbeleid met specifieke aandacht voor volksgezondheid. Raadsrotonde 22 september 2011

Ouderenbeleid met specifieke aandacht voor volksgezondheid. Raadsrotonde 22 september 2011 Ouderenbeleid met specifieke aandacht voor volksgezondheid Raadsrotonde 22 september 2011 Doelstelling Gedachtenwisseling over het ouderenbeleid en de uitvoering daarvan met specifieke aandacht voor volksgezondheid

Nadere informatie

Gezondheid in beeld: Gemeente Laarbeek

Gezondheid in beeld: Gemeente Laarbeek Gezondheid in beeld: Gemeente Laarbeek Gezondheidsmonitor 2012/2013 www.regionaalkompas.nl Inleiding Eind 2012 zijn de Volwassenenmonitor en Ouderenmonitor tegelijkertijd verzonden naar ongeveer 44.000

Nadere informatie

IJsselland. Wijkgezondheidsprofiel Borgele en Platvoet Deventer

IJsselland. Wijkgezondheidsprofiel Borgele en Platvoet Deventer IJsselland Wijkgezondheidsprofiel Deventer Januari 2015 Wijkgezondheidsprofiel Dit wijkgezondheidsprofiel bestaat uit gegevens afkomstig van diverse bronnen, registraties en (bewoners)onderzoeken. Voor

Nadere informatie

PROGRAMMABEGROTING 2015-2018

PROGRAMMABEGROTING 2015-2018 PROGRAMMABEGROTING 2015-2018 Programma 1 : Zorg, Welzijn, Jeugd en Onderwijs 1A Lokale gezondheidszorg Inleiding Op grond van de Wet publieke gezondheid (Wpg) heeft de gemeente de taak door middel van

Nadere informatie

Utrecht gezond!2008-2013

Utrecht gezond!2008-2013 Utrecht gezond!2008-2013 Utrecht Zuid Wijkgezondheidsprofiel 2010 Asn Actieplan fase 1, 2009-2010 1 2 Inhoud 1 Inleiding Wijkgerichte aanpak 4 Gerichte keuzes 4 Gebruikte gegevens 4 Utrecht Zuid en subwijken

Nadere informatie

Gezondheid en sterfte naar onderwijsniveau

Gezondheid en sterfte naar onderwijsniveau Gezondheid en sterfte naar onderwijsniveau Den Haag, 28 maart 212 Jan-Willem Bruggink (Centraal Bureau voor de Statistiek) Seminar: De opleidingsgradiënt in de demografie Wat gaat er komen? Gezondheid,

Nadere informatie

Op weg naar de speerpuntennotitie lokaal gezondheidsbeleid Boxmeer 2009 2011: Speerpunten voor Boxmeer?? Esther Hendriks 24 september 2009

Op weg naar de speerpuntennotitie lokaal gezondheidsbeleid Boxmeer 2009 2011: Speerpunten voor Boxmeer?? Esther Hendriks 24 september 2009 Op weg naar de speerpuntennotitie lokaal gezondheidsbeleid Boxmeer 2009 2011: Speerpunten voor Boxmeer?? Esther Hendriks 24 september 2009 Op weg naar speerpuntennotitie? Wat doen/deden we al? Welke gezondheidsproblemen

Nadere informatie

Verslaglegging bijeenkomst voor informatie en opinie 3 februari 2010 van 19.30 uur tot 20.30 uur

Verslaglegging bijeenkomst voor informatie en opinie 3 februari 2010 van 19.30 uur tot 20.30 uur Verslaglegging bijeenkomst voor informatie en opinie 3 februari 2010 van 19.30 uur tot 20.30 uur Aanwezigen: Dhr. R. van Lavieren, voorzitter Mw. M.J.H. Barra-Leenheer, PvdA Dhr. O. Yilmaz, PvdA Dhr. dr.ir.

Nadere informatie

Onderzoek woon-, welzijn- en zorgbehoeften in Sterksel en Gerwen WELKOM. Korte toelichting op project 1 e resultaten Discussie in kleine groepjes

Onderzoek woon-, welzijn- en zorgbehoeften in Sterksel en Gerwen WELKOM. Korte toelichting op project 1 e resultaten Discussie in kleine groepjes Onderzoek woon-, welzijn- en zorgbehoeften in Sterksel en Gerwen WELKOM Korte toelichting op project 1 e resultaten Discussie in kleine groepjes Toelichting op project Waarom Doelstellingen: Daadwerkelijke

Nadere informatie

Welzijn en (gezondheids)zorg

Welzijn en (gezondheids)zorg Hoofdstuk 14 Welzijn en (gezondheids)zorg 14.1 Inleiding Een belangrijke doelgroep voor het welzijns- en zorgbeleid zijn de ouderen. Dit hoofdstuk begint daarom met het in kaart brengen van deze groep

Nadere informatie

23 65-plussers in de regio Gelre-IJssel. Resultaten van de ouderenmonitor 2010

23 65-plussers in de regio Gelre-IJssel. Resultaten van de ouderenmonitor 2010 23 65-plussers in de regio Gelre-IJssel Resultaten van de ouderenmonitor 2010 2011 Het gaat over het algemeen goed met onze 65-plussers. Zij voelen zich beter dan vijf jaar geleden en de deelname aan sportieve

Nadere informatie

Noord gezond en wel?

Noord gezond en wel? Factsheet Amsterdamse Gezondheidsmonitor 2012 gezond en wel? Meer dan twee derde van de inwoners van heeft een positief oordeel over de eigen gezondheid, zo blijkt uit de gegevens van de Amsterdamse Gezondheidsmonitor

Nadere informatie

Gezondheidsprofiel Boxtel Oost

Gezondheidsprofiel Boxtel Oost Gezondheidsprofiel Boxtel Oost Verbinden preventie-curatie Presentatie wijkteam 6 februari 2014 Marije Scholtens (GGD Hart voor Brabant), Nicole de Baat (Robuust) Programma 16.00 16.05 welkom en voorstelrondje

Nadere informatie

30 Gezondheid van volwassenen en ouderen in de regio Noord- en Oost-Gelderland

30 Gezondheid van volwassenen en ouderen in de regio Noord- en Oost-Gelderland 3 Gezondheid van volwassenen en ouderen in de regio Noord- en Oost-Gelderland resultaten van de monitor volwassenen en ouderen 12 13 Gezondheid is belangrijk! Mensen die zich gezond voelen kunnen beter

Nadere informatie

Algemeen. Tabellenboek volwassenenmonitor 2008-2009 Maasdriel

Algemeen. Tabellenboek volwassenenmonitor 2008-2009 Maasdriel Tabellenboek volwassenenmonitor 2008-2009 Toelichting: In de eerste kolommen staan de cijfers van de gemeente, uitgesplitst naar geslacht, leeftijd en opleidingsniveau. In de kolom "R'land" staat het totaalcijfer

Nadere informatie

IJsselland. Wijkgezondheidsprofiel Voorstad Deventer

IJsselland. Wijkgezondheidsprofiel Voorstad Deventer IJsselland Wijkgezondheidsprofiel Deventer Januari 2015 Wijkgezondheidsprofiel Dit wijkgezondheidsprofiel bestaat uit gegevens afkomstig van diverse bronnen, registraties en (bewoners)onderzoeken. Voor

Nadere informatie

Gezondheidsbeleid 2013. Onderzoek onder gemeentepanel Venlo

Gezondheidsbeleid 2013. Onderzoek onder gemeentepanel Venlo Gezondheidsbeleid 2013 Onderzoek onder gemeentepanel Venlo Afdeling Bedrijfsvoering Team informatievoorziening Onderzoek en Statistiek Venlo, mei 2013 2 Samenvatting Inleiding In mei 2011 is de landelijke

Nadere informatie

hoog risico angststoornis/depressie matig of hoog risico angststoornis/depressie hulp stress/spanningen 7 8 - te weinig regie over eigen leven

hoog risico angststoornis/depressie matig of hoog risico angststoornis/depressie hulp stress/spanningen 7 8 - te weinig regie over eigen leven Bron: Gezondheidsmonitor Regio Kennemerland 2012 Aantal ouderen (65 jaar en ouder) in Haarlemmermeer per 1-1-2013: 19.700 Functioneren en kwaliteit van leven Ziekten en aandoeningen Uitkomsten ouderen

Nadere informatie

Op de fiets naar school

Op de fiets naar school In beweging Voorlichting over calorieën of aansporingen tot meer beweging zijn niet genoeg in de strijd tegen overgewicht. Wat beter helpt is een wijkgerichte aanpak om het bewoners zo gemakkelijk mogelijk

Nadere informatie

Hoofdstuk 6. Gemeentelijke informatievoorziening en Stadskrant

Hoofdstuk 6. Gemeentelijke informatievoorziening en Stadskrant Hoofdstuk 6. Gemeentelijke informatievoorziening en Stadskrant Samenvatting Vergelijkbaar met voorgaande jaren vindt ruim acht op de tien Leidenaren dat de gemeente hen voldoende op de hoogte houdt van

Nadere informatie

Utrecht gezond!2008-2013

Utrecht gezond!2008-2013 Utrecht gezond!2008-2013 Utrecht Overvecht Wijkgezondheidsprofiel 2010 Asn Actieplan fase 1, 2009-2010 1 2 Inhoud 1 Inleiding Wijkgerichte aanpak 4 Gerichte keuzes 4 Gebruikte gegevens 4 Utrecht Overvecht

Nadere informatie

Geestelijke Gezondheid (19 64 jaar)

Geestelijke Gezondheid (19 64 jaar) 3a Geestelijke Gezondheid (19 64 jaar) Deze factsheet beschrijft de resultaten van de gezondheidspeiling najaar 2005 van volwassenen tot 65 jaar in Zuid-Holland Noord met betrekking tot de geestelijke

Nadere informatie

Nieuw-West gezond en wel?

Nieuw-West gezond en wel? Factsheet Amsterdamse Gezondheidsmonitor 2012 Nieuw-West gezond en wel? Twee derde van de inwoners van Nieuw-West heeft een positief oordeel over de eigen gezondheid, zo blijkt uit de gegevens van de Amsterdamse

Nadere informatie

Welzijnsbezoek. Voorbeelden van aanpassingen aan het huis die nodig zijn:

Welzijnsbezoek. Voorbeelden van aanpassingen aan het huis die nodig zijn: Welzijnsbezoek 2014 Inhoud 1. Conclusies 2. Figuren en tabellen MEE Drechtsteden voerde in 2014 welzijnsbezoeken uit onder ouderen van 75, 80 en. Aan de hand van een vragenlijst komen zes onderwerpen aan

Nadere informatie

Samenvatting Jong; dus gezond!?

Samenvatting Jong; dus gezond!? Samenvatting Jong; dus gezond!? Deel III Gezondheidsprofiel regio Nieuwe Waterweg Noord, 2005-2008 Samenvatting rapport Jong; dus gezond!? Gezondheidssituatie van de Jeugd (2004-2006) Regio Nieuwe Waterweg

Nadere informatie

Call Gebiedsgerichte gezondheidsaanpakken fase 1 voor Programma Gezonde Toekomst Dichterbij

Call Gebiedsgerichte gezondheidsaanpakken fase 1 voor Programma Gezonde Toekomst Dichterbij Call Gebiedsgerichte gezondheidsaanpakken fase 1 voor Programma Gezonde Toekomst Dichterbij Aanleiding Fonds NutsOhra heeft met het programma Gezonde Toekomst Dichterbij de ambitie om de gezondheidsachterstanden

Nadere informatie

Gezondheidsmonitoren jongeren en ouderen. Meta Moerman Cie Welzijn gemeente Neerijnen 19 juni 2012

Gezondheidsmonitoren jongeren en ouderen. Meta Moerman Cie Welzijn gemeente Neerijnen 19 juni 2012 Gezondheidsmonitoren jongeren en ouderen Meta Moerman Cie Welzijn gemeente Neerijnen 19 juni 2012 Wat is E-MOVO q Onderzoek onder 2 e en 4 e klassers, nu 3 e keer q Vragenlijst wordt digitaal in klas ingevuld

Nadere informatie

Conclusies: leefstijlscore

Conclusies: leefstijlscore Nationale Leefstijlbarometer / P.8 : Veenbrand speelt een rol bij de hele bevolking Bij iets meer dan de helft van de bevolking is er sprake van een veenbrand van slechte leefgewoonten: een opeenstapeling

Nadere informatie

Samenvatting Twente. 2 van 6 Kernboodschappen Twente. Versie 2, oktober 2013

Samenvatting Twente. 2 van 6 Kernboodschappen Twente. Versie 2, oktober 2013 Samenvatting Twente Versie 2, oktober 2013 Twente varieert naar stad en platteland In Twente wonen 626.500 mensen waarvan de helft woont in één van de drie grote steden. Tot 2030 zal de Twentse bevolking

Nadere informatie

waardering Zwolle Jonge mantelzorgers (jonger dan 18 jaar) zijn in de onderzoeken van de gemeente niet meegenomen,

waardering Zwolle Jonge mantelzorgers (jonger dan 18 jaar) zijn in de onderzoeken van de gemeente niet meegenomen, Zwolle Rapportage Mantelzorg in beeld Resultaten uit onderzoeken onder mantelzorgers 2012 en 2014 De gemeente Zwolle wil de positie van de mantelzorger versterken en hun taak verlichten. Met de komst van

Nadere informatie

WAAR KAN IK HULP VINDEN? Informatie over geestelijke gezondheidsproblemen

WAAR KAN IK HULP VINDEN? Informatie over geestelijke gezondheidsproblemen WAAR KAN IK HULP VINDEN? Informatie over geestelijke gezondheidsproblemen Tekst: Aziza Sbiti & Cha-Hsuan Liu Colofon: Deze brochure is totstandgekomen met hulp van het Inspraak Orgaan Chinezen. De inhoud

Nadere informatie

Onderzoek POD en Sport

Onderzoek POD en Sport 2015 Onderzoek POD en Sport Inhoud Inleiding... 2 Conclusie... 3 Aanbevelingen... 6 Het bestuur... 7 Jeugdtrainers... 8 Jeugdleden... 9 Vrijwilligers... 10 Ouders... 11 Resultaten... 12 1 Inleiding Het

Nadere informatie

OInleiding1c Psychische ongezondheid Psychische problemen Ervaren gezondheid Eenzaamheid

OInleiding1c Psychische ongezondheid Psychische problemen Ervaren gezondheid Eenzaamheid OInleiding 1 c Depressie is één van de belangrijkste psychische stoornissen waar met preventie gezondheidswinst is te behalen. Depressie is daarom als landelijk speerpunt gekozen. In deze factsheet zal

Nadere informatie

JOGG HELLEVOETSLUIS 2014 2016

JOGG HELLEVOETSLUIS 2014 2016 JOGG HELLEVOETSLUIS 2014 2016 Afdeling Samenlevingszaken, november 2013 Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Achtergrond... 4 2.1. Gezondheidsbevordering... 4 2.2. Integrale aanpak... 4 3. Probleemstelling... 5

Nadere informatie

Gezond? Dat is als je je goed voelt! Een behoefteonderzoek naar preventieve gezondheidszorg onder jongeren van 13-19 jaar

Gezond? Dat is als je je goed voelt! Een behoefteonderzoek naar preventieve gezondheidszorg onder jongeren van 13-19 jaar Gezond? Dat is als je je goed voelt! Een behoefteonderzoek naar preventieve gezondheidszorg onder jongeren van 13-19 jaar Eva Klooster Onderzoek & Advies Aanleiding Op dit moment spelen er in de JGZ vragen

Nadere informatie

Voorlopig tabellenboek Volwassenen- en seniorenenquête 2012 Flevoland

Voorlopig tabellenboek Volwassenen- en seniorenenquête 2012 Flevoland Voorlopig tabellenboek Volwassenen- en seniorenenquête 2012 Flevoland 1 Dit is een voorlopige uitgave. Na de zomer 2013 komen definitieve tabellen beschikbaar. Gezondheidsenquête: volwassenen en senioren

Nadere informatie

Mantelzorg. Figuur 1. Mantelzorg per GGD regio. 2 van 6 Rapport Mantelzorg. Bron: Zorgatlas RIVM

Mantelzorg. Figuur 1. Mantelzorg per GGD regio. 2 van 6 Rapport Mantelzorg. Bron: Zorgatlas RIVM Mantelzorg Op 10 november 2014 is het de Dag van de Mantelzorg. Dit jaar wordt deze dag voor de 16 e maal georganiseerd. De Dag van de Mantelzorg is bedoeld om mantelzorgers in het zonnetje te zetten en

Nadere informatie

Eenzaamheid onder ouderen

Eenzaamheid onder ouderen Eenzaamheid onder ouderen Een inventarisatie van de stand van zaken en van een mogelijke aanpak in Ede (versie 31 oktober 2011) Op 3 februari 2011 heeft de gemeenteraad een motie aangenomen over eenzaamheid

Nadere informatie

Het project in fasen. Waarom dit project? Gebiedsgerichte Zorg. Resultaten fase 1 en 2. Dit Zorgbelang Fryslân project wil:

Het project in fasen. Waarom dit project? Gebiedsgerichte Zorg. Resultaten fase 1 en 2. Dit Zorgbelang Fryslân project wil: Waarom dit project? Dit Zorgbelang Fryslân project wil: Gebiedsgerichte Zorg Klaas de Jong & Trees Flapper Burgers meelaten denken in een pracht gebied met veel veranderingen (krimp, belangen e.d.) Hun

Nadere informatie

Utrecht gezond!2008-2013

Utrecht gezond!2008-2013 Utrecht gezond!2008-2013 Utrecht Noordwest Wijkgezondheidsprofiel 2010 Asn Actieplan fase 1, 2009-2010 1 2 Inhoud 1 Inleiding Wijkgerichte aanpak 4 Gerichte keuzes 4 Gebruikte gegevens 4 Noordwest en subwijken

Nadere informatie

Lokaal gezondheidsbeleid 2016-2020. Workshop 18 februari 2016

Lokaal gezondheidsbeleid 2016-2020. Workshop 18 februari 2016 Lokaal gezondheidsbeleid 2016-2020 Workshop 18 februari 2016 Programma 9.30 uur Welkom Toelichting VTV 2014 en Kamerbrief VWS landelijk gezondheidsbeleid Concept Positieve Gezondheid Wat is integraal gezondheidsbeleid?

Nadere informatie

Gezond meedoen in Stein. Samenvatting Lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2014

Gezond meedoen in Stein. Samenvatting Lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2014 Gezond meedoen in Stein Samenvatting Lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 214 Dit is de samenvatting van het lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 214 Een nieuwe kijk op gezondheid

Nadere informatie

Gezond meedoen in Sittard-Geleen. Samenvatting Lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2014

Gezond meedoen in Sittard-Geleen. Samenvatting Lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2014 Gezond meedoen in Sittard-Geleen Samenvatting Lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 214 Dit is de samenvatting van het lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 214 Een nieuwe kijk

Nadere informatie

OUDEREN SAMENVATTING EN AANBEVELINGEN. Seniorenonderzoek 2008 Onderzoek bij zelfstandig wonenden van 65 jaar en ouder. Vitaal.

OUDEREN SAMENVATTING EN AANBEVELINGEN. Seniorenonderzoek 2008 Onderzoek bij zelfstandig wonenden van 65 jaar en ouder. Vitaal. Ouderen SAMENVATTING EN AANBEVELINGEN OUDEREN 11 Seniorenonderzoek 2008 Onderzoek bij zelfstandig wonenden van 65 jaar en ouder. De GGD Zuid-Holland West voorziet gemeenten in haar werkgebied van inzicht

Nadere informatie

Gezondheid in beeld:

Gezondheid in beeld: Gezondheid in beeld: Gemeente Son en Breugel Gezondheidsmonitor 2012/2013 www.ggdgezondheidsatlas.nl Inleiding Eind 2012 zijn de Volwassenmonitor en Ouderenmonitor tegelijkertijd verzonden naar ruim 35.000

Nadere informatie

Lichamelijke gezondheid (19-64 jaar)

Lichamelijke gezondheid (19-64 jaar) 2a GEZONDHEIDSPEILING 2005 Het doel van de gezondheidspeiling is het volgen van ontwikkelingen in gezondheid en gezond gedrag. Ruim.0 personen in de leeftijd van t/m 94 in de regio Zuid-Holland Noord hebben

Nadere informatie

Gezondheidsbevordering 2012 2015 regio Zuid-Holland Zuid

Gezondheidsbevordering 2012 2015 regio Zuid-Holland Zuid Gezondheidsbevordering 2012 2015 regio Zuid-Holland Zuid Uitvoeringsprogramma s Juli 2012 GGD Zuid-Holland Zuid Gezondheidsbevordering 2012 2015 regio Zuid-Holland Zuid De gemeenten in Zuid-Holland Zuid

Nadere informatie

Psycho-sociale gezondheid - Bouwstenen voor bereik

Psycho-sociale gezondheid - Bouwstenen voor bereik Psycho-sociale gezondheid - Bouwstenen voor bereik Verslag van het seminar Depressiepreventie en lage SES: hoe verhogen we het bereik? 16 november 2010 bij Trimbos Inleiding & aanleiding Jaarlijks worden

Nadere informatie

Schakelen naar het juiste recept

Schakelen naar het juiste recept Schakelen naar het juiste recept Onderzoek naar verwijswerkwijze van huisartsen en praktijkondersteuners in Amsterdam-Zuid Voorjaar 2013 Aanleiding onderzoek Er is veel aandacht voor de inzet van de wijkverpleegkundige

Nadere informatie

LANDELIJKE EN REGIONALE SCENARIO S VOOR TOEKOMST VAN ZORG EN GEZONDHEID

LANDELIJKE EN REGIONALE SCENARIO S VOOR TOEKOMST VAN ZORG EN GEZONDHEID LANDELIJKE EN REGIONALE SCENARIO S VOOR TOEKOMST VAN ZORG EN GEZONDHEID Momenteel zijn er veel veranderingen op het gebied van zorg en gezondheid. Het is daardoor moeilijk te voorspellen hoe dit veld er

Nadere informatie

Volwassenen (19-65 jaar) Gemeente Nijmegen

Volwassenen (19-65 jaar) Gemeente Nijmegen Volwassenen (19-65 jaar) Gemeente Nijmegen Opleidingsniveau man vrouw 19-35 jaar 35-50 jaar 50-65 jaar laag midden hoog Totaal Regio Nijmegen Oost NL 2012 Totaal 2008 Aantal correct ingevulde vragenlijsten,

Nadere informatie

Welkom. Regiobijeenkomst onderwijs: Psychische kwetsbaarheid

Welkom. Regiobijeenkomst onderwijs: Psychische kwetsbaarheid Welkom Regiobijeenkomst onderwijs: Psychische kwetsbaarheid Datum: : Spreker: https://www.youtube.com/watch?v=lym WPSKpRpE Programma Missie & Visie Stichting 113Online Diensten 113Online / 113Preventie

Nadere informatie

Stappenplan Jong & Natuur. Betrek jongeren in 8 stappen bij uw organisatie

Stappenplan Jong & Natuur. Betrek jongeren in 8 stappen bij uw organisatie Stappenplan Jong & Natuur Betrek jongeren in 8 stappen bij uw organisatie In deze handleiding beschrijven wij een achttal stappen die u kunnen helpen om meer jongeren bij uw organisatie te betrekken. Bij

Nadere informatie

Factsheet Amsterdamse Gezondheidsmonitor 2012

Factsheet Amsterdamse Gezondheidsmonitor 2012 Factsheet Amsterdamse Gezondheidsmonitor 2012 Zuid gezond en wel? Van de inwoners van Zuid heeft 81% een positief oordeel over de eigen gezondheid, zo blijkt uit de gegevens van de Amsterdamse Gezondheidsmonitor

Nadere informatie

Omgevingsanalyse Urk 19-11-2013

Omgevingsanalyse Urk 19-11-2013 Omgevingsanalyse Urk 19-11-2013 Programma Onderdeel Tijd Presentatie omgevingsanalyse 18.00-18.45 Interactief deel in twee groepen 18.45-19.30 Plenaire terugkoppeling 19.30-19.45 Afsluiting 19.45-20.00

Nadere informatie

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Wolbert (PvdA) over kinderen van allochtone afkomst die overgewicht hebben (2014Z07817).

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Wolbert (PvdA) over kinderen van allochtone afkomst die overgewicht hebben (2014Z07817). > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 2008 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 255 XP Den Haag www.rijksoverheid.nl Bijlage(n)

Nadere informatie

Depressie bij ouderen

Depressie bij ouderen Depressie bij ouderen Bij u of uw familielid is een depressie vastgesteld. Hoewel relatief veel ouderen last hebben van depressieve klachten, worden deze niet altijd als zodanig herkend. In deze folder

Nadere informatie

PREVENTIE VOOR POH-GGZ

PREVENTIE VOOR POH-GGZ PREVENTIE VOOR POH-GGZ ZORG BIEDEN DIRECT EN DICHTBIJ. DAAR STAAT INDIGO VOOR. HET LIEFST IN DE WIJK, LAAGDREMPELIG EN TOEGANKELIJK. VOOR IEDEREEN. MENTALE ONDERSTEUNING DIRECT EN DICHTBIJ INDIGO BIEDT

Nadere informatie

Naam. Datum. Noteer het aantal GFI punten op dit onderdeel Nadere omschrijving problematiek

Naam. Datum. Noteer het aantal GFI punten op dit onderdeel Nadere omschrijving problematiek Inventarisatie (A) Zet een kruisje of omcirkel het aantal punten bij het antwoord van uw keuze. A Sociale aspecten (wonen, werken, zelfstandigheid) Ervaart u op onderstaande onderwerpen problemen? SOMS

Nadere informatie

Verslag regionale werkconferenties kiezen voor gezond leven

Verslag regionale werkconferenties kiezen voor gezond leven Verslag regionale werkconferenties kiezen voor gezond leven Aanleiding voor de werkconferenties Het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) brengt in het najaar van 2006 een tweede Preventienota

Nadere informatie

V O LW A S S E N E N

V O LW A S S E N E N LICHAMELIJKE GEZONDHEID V O LW A S S E N E N Volwassenen 2009 2 Volwassenenonderzoek 2009 Om inzicht te krijgen in de van de inwoners in haar werkgebied, heeft de GGD Zuid-Holland West in 2009 een schriftelijke

Nadere informatie

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Informatie voor cliënten Cliënten en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel hebben vaak nare dingen meegemaakt. Ze zijn geschokt

Nadere informatie

Volwassenen (19-65 jaar) Druten

Volwassenen (19-65 jaar) Druten Volwassenen (19-65 jaar) Druten Opleidingsniveau man vrouw 19-35 jaar 35-50 jaar 50-65 jaar laag midden hoog Totaal Regio Nijmegen Oost NL 2012 Totaal 2008 Aantal correct ingevulde vragenlijsten, bruikbaar

Nadere informatie

Samenvatting (summary in Dutch)

Samenvatting (summary in Dutch) Samenvatting (summary in Dutch) 149 Samenvatting (summary in Dutch) Één van de meest voorkomende en slopende ziektes is depressie. De impact op het dagelijks functioneren en op de samenleving is enorm,

Nadere informatie

preventie mentale ondersteuning direct en dichtbij

preventie mentale ondersteuning direct en dichtbij preventie ZORG BIEDEN DIRECT EN DICHTBIJ. DAAR STAAT INDIGO VOOR. HET LIEFST IN DE WIJK, LAAGDREMPELIG EN TOEGANKELIJK. VOOR IEDEREEN. mentale ondersteuning direct en dichtbij Indigo biedt niet alleen

Nadere informatie

Volwassenen (19-65 jaar) West Maas en Waal

Volwassenen (19-65 jaar) West Maas en Waal Volwassenen (19-65 jaar) West Maas en Waal Opleidingsniveau man vrouw 19-35 jaar 35-50 jaar 50-65 jaar laag midden hoog Totaal Regio Nijmegen Oost NL 2012 2008 Aantal correct ingevulde vragenlijsten, bruikbaar

Nadere informatie

Volwassenen (19-65 jaar) Millingen aan de Rijn

Volwassenen (19-65 jaar) Millingen aan de Rijn Volwassenen (19-65 jaar) Millingen aan de Rijn Opleidingsniveau man vrouw 19-35 jaar 35-50 jaar 50-65 jaar laag midden hoog Totaal Regio Nijmegen Oost NL 2012 Totaal 2008 Aantal correct ingevulde vragenlijsten,

Nadere informatie

Gezond meedoen in Nuth. Samenvatting Lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2014

Gezond meedoen in Nuth. Samenvatting Lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2014 Gezond meedoen in Nuth Samenvatting Lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 214 Dit is de samenvatting van het lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 214 Een nieuwe kijk op gezondheid

Nadere informatie

Rapportage Huisbezoek Allochtone Ouderen 60+ 2010-2012

Rapportage Huisbezoek Allochtone Ouderen 60+ 2010-2012 Rapportage Huisbezoek Allochtone Ouderen 60+ 2010-2012 Almelo, juli 2012 Rapportage Huisbezoek Allochtone Ouderen 60+ 2010-2012 In 2006 is Scoop gestart met het bezoeken van 75-plussers in de gemeente

Nadere informatie

Jong & Natuur. Een onderzoek naar hoe meer jongeren betrokken kunnen worden bij natuur- en milieuorganisaties. Luuk de Vries

Jong & Natuur. Een onderzoek naar hoe meer jongeren betrokken kunnen worden bij natuur- en milieuorganisaties. Luuk de Vries 29-2-2016 Jong & Natuur Een onderzoek naar hoe meer jongeren betrokken kunnen worden bij natuur- en milieuorganisaties Luuk de Vries Onderzoeksvraag Hoe kunnen jonge vrijwilligers geworven worden door

Nadere informatie

Onkundig en onaangepast: eenzaamheid en sociaal isolement

Onkundig en onaangepast: eenzaamheid en sociaal isolement Onderwerpen Onkundig en onaangepast: eenzaamheid en sociaal isolement Wat is sociaal isolement? Oorzaken en gevolgen De leefsituatie van sociaal geïsoleerden Wat kunnen we doen aan sociaal isolement? Conclusies

Nadere informatie

Zelfstandig wonen: de mening van senioren en mantelzorgers uit de stadsregio Rotterdam

Zelfstandig wonen: de mening van senioren en mantelzorgers uit de stadsregio Rotterdam Zelfstandig wonen: de mening van senioren en mantelzorgers uit de stadsregio Rotterdam Inleiding Het Tympaan Instituut heeft in de zomer van 2013 verschillende groepen (potentiële) zorgvragers en mantelzorgers

Nadere informatie

Gezondheidsenquête 2008

Gezondheidsenquête 2008 Gezondheidsenquête 008 De gezondheid van volwassenen in deelgemeente Hoogvliet Wijkrapportage (CBS-buurt) Augustus 009 GGD Rotterdam-Rijnmond Berdi Christiaanse Gea Schouten Bianca Stam Voorwoord In dit

Nadere informatie

GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE BERGEN. Resultaten uit de volwassenen- en ouderenmonitor 2012

GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE BERGEN. Resultaten uit de volwassenen- en ouderenmonitor 2012 GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE BERGEN Resultaten uit de volwassenen- en ouderenmonitor 2012 INHOUDSOPGAVE INLEIDING: LEESWIJZER... 3 HOOFDSTUK 1: DEMOGRAFISCHE KENMERKEN GEMEENTE BERGEN... 4 1.1. Algemene

Nadere informatie

Hartrevalidatie. Uw afspraak. U wordt verwacht op: datum:. tijdstip:...

Hartrevalidatie. Uw afspraak. U wordt verwacht op: datum:. tijdstip:... Hartrevalidatie Uw afspraak U wordt verwacht op: datum:. tijdstip:... Inhoudsopgave Hartrevalidatie... 1 Waarom hartrevalidatie... 1 De belangrijkste doelen van hartrevalidatie zijn:... 1 Hoe komt u in

Nadere informatie

Denkt u. vast te lopen. in uw werk?

Denkt u. vast te lopen. in uw werk? Denkt u vast te lopen in uw werk? Het leven kan veel van u vragen. Soms misschien teveel. Zeker als u langdurig onder druk staat of een tegenslag te verwerken krijgt. U heeft bijvoorbeeld al lange tijd

Nadere informatie

"50+ in Europe" Enquête onderzoek naar de leefsituatie van 50-plussers in Europa. Zelf in te vullen vragenlijst

50+ in Europe Enquête onderzoek naar de leefsituatie van 50-plussers in Europa. Zelf in te vullen vragenlijst Huishouden ID 1 4 0 0 Persoon ID Datum interview : Interviewer ID: Voornaam respondent: Volgnummer: "50+ in Europe" Enquête onderzoek naar de leefsituatie van 50-plussers in Europa 2006 Zelf in te vullen

Nadere informatie

Rotterdams Ambassadrices Netwerk

Rotterdams Ambassadrices Netwerk De ambassadrice als werver van inburgeraars 1. Inleiding; eigen ervaringen 2 A. Wat is werven 2 B. Het belang van werven 2 C. Verwachtingen 3 D. Rollenspel 4 E. Opdracht 4 2. Voortraject: 4 A. Doel 4 B.

Nadere informatie

Patiëntenbrochure. Antidepressiva. Afbouwen of doorgaan?

Patiëntenbrochure. Antidepressiva. Afbouwen of doorgaan? Patiëntenbrochure Antidepressiva Afbouwen of doorgaan? Antidepressiva Afbouwen of doorgaan? Heeft u - in overleg met uw (huis)arts - besloten te stoppen met het gebruik van de antidepressiva? Of overweegt

Nadere informatie

Lokale Verkenning Gemeente Amersfoort 2011

Lokale Verkenning Gemeente Amersfoort 2011 Lokale Verkenning Gemeente Amersfoort 11 Met deze Lokale Verkenning biedt de GGD Midden-Nederland u inzicht in uw lokale gezondheidssituatie. U treft cijfers aan over gezondheidsspeerpunten en risicogroepen.

Nadere informatie

Gezondheid in de Achterhoek

Gezondheid in de Achterhoek Gezondheid in de Achterhoek Resultaten van de Monitor volwassenen en ouderen 2012 mw. A. de Lange Barsukoff, MSc., epidemioloog mw. ir. P. Boluijt, epidemioloog mw. ir. C. Capel, beleidsadviseur mw. dr.

Nadere informatie

Stimuleringsprogramma lokale aanpak gezondheidsachterstanden

Stimuleringsprogramma lokale aanpak gezondheidsachterstanden Stimuleringsprogramma lokale aanpak gezondheidsachterstanden Inleiding Gezondheid is het belangrijkste dat er is. Ook gemeenten hebben baat bij gezonde en actieve burgers. Ze participeren meer, zijn zelfredzamer,

Nadere informatie

Samenvatting, conclusies en discussie

Samenvatting, conclusies en discussie Hoofdstuk 6 Samenvatting, conclusies en discussie Inleiding Het doel van het onderzoek is vast te stellen hoe de kinderen (10 14 jaar) met coeliakie functioneren in het dagelijks leven en wat hun kwaliteit

Nadere informatie

Management Summary. Auteur Tessa Puijk. Organisatie Van Diemen Communicatiemakelaars

Management Summary. Auteur Tessa Puijk. Organisatie Van Diemen Communicatiemakelaars Management Summary Wat voor een effect heeft de vorm van een bericht op de waardering van de lezer en is de interesse in nieuws een moderator voor dit effect? Auteur Tessa Puijk Organisatie Van Diemen

Nadere informatie

Samenvatting voor niet-ingewijden

Samenvatting voor niet-ingewijden voor niet-ingewijden Type 2 diabetes Diabetes is een ernstige chronische ziekte, die wordt gekenmerkt door te hoge glucosespiegels (de suikers ) in het bloed. Er zijn verschillende typen diabetes, waarvan

Nadere informatie