Langer doorwerken. Resultaten van een narratief onderzoek naar de visie van werkgevers en pensioenfondsen op. langer doorwerken

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Langer doorwerken. Resultaten van een narratief onderzoek naar de visie van werkgevers en pensioenfondsen op. langer doorwerken"

Transcriptie

1 Langer doorwerken Resultaten van een narratief onderzoek naar de visie van werkgevers en pensioenfondsen op langer doorwerken In opdracht van: Towers Watson Auteurs: Lucie Hasková Merel van Krieken Eline den Ouden Irene van Wijngaarden Hogeschool Rotterdam Juli 2011

2 Voorwoord Beste lezer, Voor u ligt een samenvatting van de resultaten uit ons onderzoek naar de visie van werkgevers en pensioenfondsen op langer doorwerken. Wij hebben dit onderzoek uitgevoerd om onze studies aan de Hogeschool Rotterdam af te ronden. Wij willen u nogmaals heel hartelijk danken voor uw bijdrage aan ons onderzoek. In uw overvolle agenda hebt u een gaatje kunnen vinden om met ons in gesprek te gaan en openhartig uw verhaal op tafel te leggen. Zonder uw verhaal hadden wij onze studie niet zo mooi af kunnen ronden. Inmiddels zijn wij alle vier afgestudeerd met een acht! Wij wensen u veel leesplezier. Lucie, Merel, Eline en Irene Rotterdam, juli 2011 V.l.n.r. Lucie Haskovà, Eline den Ouden (Personeel & Arbeid), Merel van Krieken en Irene van Wijngaarden (Financial Services Management) 2

3 Inhoudsopgave Voorwoord... 2 H1. Aanleiding Aanpak... 4 H2. Resultaten... 5 H3. Tot slot... 8 Bijlage: Deelnemende organisaties, pensioenfondsen en pensioenuitvoerders

4 H1. Aanleiding We gaan met zijn allen langer doorwerken. Het pensioenakkoord en daarbij voorgestelde verhoging van de AOW- en pensioenleeftijd is momenteel een hot item in de politiek en bij de vakbonden. Het verhogen van de pensioenleeftijd en daarmee het langer doorwerken wordt gezien als de beste oplossing om het pensioenstelsel betaalbaar te houden en de krapte op de arbeidsmarkt te beperken. Het feit dat we met zijn allen langer door moeten werken heeft zowel invloed op werknemers als op werkgevers. Het Lectoraat Pensioenmanagement van de Hogeschool Rotterdam en Towers Watson hebben naar aanleiding van deze ontwikkelingen een onderzoek opgezet: zij zijn geïnteresseerd in de visie van werkgevers en pensioenfondsen op langer doorwerken en in hoeverre zij dit reeds doorvertalen naar de praktijk. 1.1 Aanpak In totaal zijn negentien organisaties geïnterviewd waarvan dertien werkgevers, vijf pensioenfondsen en één pensioenuitvoerder. Deze zijn werkzaam in verschillende sectoren (zie de bijlage voor een overzicht van de geïnterviewde bedrijven). Voor de verwerking van de gegevens zijn wij niet uitgegaan van aantallen of uitspraken per sector of branche, maar bespreken wij integraal de grote lijnen die wij ontdekt hebben in de uitspraken die gedaan zijn in de interviews. Het is dus mogelijk, dat u uzelf niet herkent in de uitspraken die wij hieronder doen. 4

5 H2. Resultaten Hieronder komen de voornaamste resultaten uit het onderzoek aan bod. We hebben deze resultaten gecategoriseerd naar de elf meest opvallende resultaten die naar voren zijn gekomen tijdens de interviews. 1. Problemen worden onderkend, maar een concreet beleid ontbreekt Werkgevers en pensioenfondsen zien de gevolgen die de vergrijzing en de stijgende levensverwachting met zich meebrengen, maar hebben nog geen concreet beleid voor de voorziene problemen. Men ziet het langer doorwerken over het algemeen als een onontkoombaar gegeven. Werkgevers zien wel een rol weggelegd voor zichzelf om langer doorwerken mogelijk te maken, maar hebben nog geen duidelijke ideeën op welke manier zij deze rol gaan vervullen. Pensioenfondsen noemen langer doorwerken als dé oplossing voor de dreigende onbetaalbaarheid van pensioenen. 2. Verband langer doorwerken en betaalbaarheid pensioenen ontbreekt Werkgevers zien geen verband tussen langer doorwerken en de betaalbaarheid van de pensioenen. Ondanks dat zij de krapte op arbeidsmarkt als probleem erkennen, noemen zij het langer doorwerken ook niet als oplossing voor dit probleem. 3. Langer doorwerken wordt niet als wenselijk ervaren Oudere werknemers zouden niet bevorderend zijn voor de creativiteit en de innovatie van organisaties. Volgens de meesten is het daarnaast ook niet wenselijk voor de werknemers om langer door te werken. Er wordt aangegeven, dat werknemers de eindstreep op 65 jaar hebben gezet en zij daar naartoe leven. 4. Als werknemers langer moeten doorwerken, ziet men deze ouderen het liefst in een coachende/begeleidende rol Als werknemers tot op latere leeftijd door moeten werken, zien de werkgevers en pensioenfondsen deze ouderen het liefst in een coachende/ begeleidende functie. Dat houdt in, dat ze de jongeren kennis en vaardigheden bijbrengen voordat ze de organisatie verlaten. Deze overdracht wordt als belangrijk ervaren om te voorkomen dat kennis de organisatie verlaat. 5. Werkgevers richten hun wervingsbeleid vooral op jongeren Werkgevers zien over het algemeen de krapte op de arbeidsmarkt als een probleem. Ze vinden dat ze onderscheidend zullen moeten zijn als werkgever om jongeren aan te trekken. Het valt op dat men het over het aantrekken van jongeren heeft, terwijl Nederland steeds meer te maken krijgt met oudere werknemers. Organisaties lijken zich voornamelijk op jongeren te richten bij de werving. De manieren die genoemd worden om onderscheidend te zijn: goed imago; goede arbeidsvoorwaarden; ontwikkelingsmogelijkheden; iets betekenen voor de samenleving (medemens); flexibiliteit voor de werknemer; persoonlijke aandacht voor medewerkers (luisterend oor). 5

6 6. Problemen worden vaak niet op de eigen organisatie of branche betrokken Opvallend is dat men de problemen voor de toekomst wel voorziet, maar veelal niet betrekt op de eigen organisatie of branche. De problemen worden vooral betrokken op de zorg-, industrie- en bouwsector waar sprake is van fysiek belastende beroepen. 7. Alleen fysieke belasting wordt als probleem onderkend Dit zou kunnen betekenen dat mentale achteruitgang in bepaalde functies niet wordt gesignaleerd, aangezien men veelal spreekt over fysieke slijtage. Dit is opvallend aangezien mentale problemen, zoals werkdruk en stress de meest voorkomende redenen zijn van langdurige uitval. 8. Met de gezondheidsmaatregelen die organisaties treffen wordt veelal de verkeerde doelgroep bereikt Verreweg de meeste organisaties doen er veel aan om hun personeel gezond te houden. Er worden personal health checks aangeboden, men kan gebruik maken van een interne bedrijfsfitness of een aangesloten sportschool en in de kantine worden gezonde maaltijden aangeboden. Men geeft echter wel aan dat deze maatregelen voornamelijk het gezonde publiek aantrekken, waardoor de beoogde doelgroep (mensen met een ongezonde leefstijl) niet wordt bereikt. De mensen die een ongezonde leefstijl hebben weten dat vaak van zichzelf en doen dus bewust niet mee aan de personal health checks. Hierdoor komen er alleen gezonde resultaten uit de health checks. Toch blijkt dit de meest voorkomende maatregel te zijn die werkgevers treffen om het langer doorwerken te realiseren. 9. Met levensfasebewust doelt men op seniorenbeleid Wanneer men het over leeftijdsbewust- of levensfasebewustbeleid heeft, spreekt men voornamelijk over seniorenbeleid. Velen vinden dat het langer doorwerken makkelijker moet worden gemaakt voor de oudere werknemers. Dit door bijvoorbeeld flexibele werktijden en flexibele werkplekken aan te bieden (Het Nieuwe Werken). Er wordt niet veel gesproken over beleid voor de jongere generaties. 10. Werknemers zijn pensioenonbewust, maar zelf verantwoordelijk voor financiële toekomst Over het algemeen geven pensioenfondsen en werkgevers aan dat werknemers niet pensioenbewust zijn. Ze weten niet welk inkomen ze ontvangen op het moment van pensionering, ze hebben vaak geen interesse en vinden het te ingewikkeld. Indien werknemers wel een beeld hebben van het pensioen, dan komt dit beeld niet overeen met de werkelijkheid. Goede communicatie zou een grote bijdrage (kunnen) leveren aan de bewustwording van de werknemer. Werknemers zijn zelf verantwoordelijk voor hun financiële toekomst. Langer doorwerken zou een faciliteit voor de werknemer kunnen zijn hem te voorzien van een gewenst pensioeninkomen. Om werknemers bewust te maken van die eigen verantwoordelijkheid vinden werkgevers en pensioenfondsen dat er voor hen ook een rol is weggelegd. Pensioenfondsen horen helder en begrijpelijk te communiceren. Echter wat de rol van de werkgever moet zijn is onduidelijk. 11. Een gebrek aan verantwoordelijkheid voor pensioen(communicatie) bij HR leidt tot een gebrek aan kennis van pensioen De verantwoordelijkheid voor pensioen(communicatie) ligt bij werkgevers die aangesloten zijn bij een bedrijfstakpensioenfonds in de meeste gevallen expliciet niet bij de werkgever. De verantwoordelijkheid ligt in zijn geheel bij het pensioenfonds. Bij werkgevers met een 6

7 ondernemingspensioenfonds wordt de verantwoordelijkheid voor pensioen(communicatie) gezamenlijk gedragen door de werkgever en het pensioenfonds. De kennis die HR-medewerkers hebben van pensioen lijkt bij werkgevers die niet verantwoordelijk zijn voor pensioen(communicatie) (voor een groot deel) te ontbreken. Dit impliceert dat een gebrek aan verantwoordelijkheid voor pensioen(communicatie) leidt tot een gebrek aan kennis van pensioen. Hierdoor wordt tevens het nut van langer doorwerken door werkgevers zonder verantwoordelijkheid voor pensioen niet ingezien. 7

8 H3. Tot slot Op basis van bovenstaande kan gesteld worden dat werkgevers en pensioenfondsen langer doorwerken als een maatschappelijk gegeven zien. Maar vooral ook dat werkgevers nog zoekende zijn naar de relevantie hiervan voor hun eigen organisatie en de invulling hiervan. Daarom is er vaak nog geen concreet beleid geformuleerd om langer doorwerken gemakkelijker en aantrekkelijk te maken. Werkgevers noemden de volgende feitelijk ondernomen acties om langer doorwerken te stimuleren: Er wordt een seniorenbeleid ontwikkeld; Een jongere werknemer wordt begeleid door een oudere werknemer; Deeltijdpensionering is mogelijk; Er worden sportarrangementen aangeboden; Er wordt gezonde voeding aangeboden; Er worden verschillende workshops aangeboden op het gebied van gezondheid en vitaliteit; Het Nieuwe Werken wordt ingevoerd; Er wordt een persoonlijk ontwikkelplan aangeboden aan de werknemers; Er wordt een vitaliteitsbeleid ontwikkeld; Er wordt meer geld besteed aan preventie van ziekteverzuim; Er worden externe bedrijven ingehuurd om de arbeidsomstandigheden te optimaliseren. Om verder invulling te geven aan beleid om langer doorwerken te stimuleren, zijn de volgende ideeën door de geïnterviewden genoemd: Flexibiliteit op het gebied van arbeidstijden/arbeidstempo; Draagvlak creëren door medewerkers persoonlijke aandacht te geven; Ruilen van functies; Kritisch kijken naar het vermogen om taken binnen de functie uit te kunnen voeren; Ouderen gelijk behandelen als jongeren, dus ook ontwikkelingsmogelijkheden aanbieden; Mensen belonen die werken aan de gezondheid en vitaliteit; Prijzen van ongezonde voeding in de bedrijfskantines moeten worden verhoogd; Vitaliteitgroepjes opzetten; Hulpmiddelen aanbieden om fysiek zwaar werk te verlichten; Zorgen dat de werkplekken deugen, niet alleen voor 50-jarigen, maar ook voor mensen die net beginnen met werken. Een breed scala aan onderwerpen en ideeën dus waarmee de geïnterviewde organisaties worstelen om een voorbereid te zijn op de veranderingen in pensioen en op de arbeidsmarkt. 8

9 Bijlage: Deelnemende organisaties, pensioenfondsen en pensioenuitvoerders Sector Organisatie Werkgever Financiële dienstverlening Delta Lloyd Financiële dienstverlening Atradius Gezondheid Laurens Gezondheid Ikazia ziekenhuis Gezondheid Diaconessenhuis Openbare voorzieningen Alliander Openbare voorzieningen Essent Zakelijke dienstverlening Atos Origin Industrie Smurfit Kappa Overig Mediq Overig Diversey Overig Hogeschool Rotterdam Overig Ecolab Pensioenfonds Financiële dienstverlening Rabobank pensioenfonds Financiële dienstverlening Delta Lloyd pensioenfonds Gezondheid Pensioenfonds Zorg & Welzijn Industrie Smurfit Kappa pensioenfonds Zakelijke dienstverlening Atos Origin pensioenfonds Pensioenuitvoerder Overig MPD 9

(Hoe) houden organisaties zich bezig met duurzame inzetbaarheid? Uitkomsten onderzoek. Uitkomsten enquête duurzame inzetbaarheid

(Hoe) houden organisaties zich bezig met duurzame inzetbaarheid? Uitkomsten onderzoek. Uitkomsten enquête duurzame inzetbaarheid (Hoe) houden organisaties zich bezig met duurzame inzetbaarheid? Uitkomsten onderzoek Datum: november 2012 Samensteller: Nicole Plugge, onderzoeker Business development, marketing en communicatie E-mail:

Nadere informatie

Leeftijdbewust personeelsbeleid De business case

Leeftijdbewust personeelsbeleid De business case Leeftijdbewust personeelsbeleid De business case Inleiding Binnen de sector ziekenhuizen is leeftijdsbewust personeelsbeleid een relevant thema. De studie RegioMarge 2006, De arbeidsmarkt van verpleegkundigen,

Nadere informatie

PENSIOENBAROMETER 2012 Onderzoek van GfK Panel Services in opdracht van Montae

PENSIOENBAROMETER 2012 Onderzoek van GfK Panel Services in opdracht van Montae PENSIOENBAROMETER 2012 Onderzoek van GfK Panel Services in opdracht van Montae Op macroniveau begrijpt de grote meerderheid van de Nederlandse werknemers dat ingrepen in het pensioenstelsel noodzakelijk

Nadere informatie

5 augustus Onderzoek: Werknemers over verhoging AOW-leeftijd

5 augustus Onderzoek: Werknemers over verhoging AOW-leeftijd 5 augustus 2017 Onderzoek: Werknemers over verhoging AOW-leeftijd Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van

Nadere informatie

Aan de slag met duurzame inzetbaarheid 3 november 2015

Aan de slag met duurzame inzetbaarheid 3 november 2015 Duurzame inzetbaarheid uitgangspunt personeelsbeleid Het voorstel is duurzame inzetbaarheid centraal te stellen in het personeelsbeleid om medewerkers van alle levensfasen optimaal inzetbaar te houden

Nadere informatie

OR & Duurzame inzetbaarheid

OR & Duurzame inzetbaarheid OR & Duurzame inzetbaarheid Laat je oudere collega s niet in de steek! Percentage Arbeidsparticipatie bij 55+ 80% 70% 60% 2011 50% 40% 30% 20% 1995 10% 0% 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 Leeftijd

Nadere informatie

Onderzoek vitaliteit en arbeidsmotivatie in de zorg Achtergrond van het Odyssee onderzoek

Onderzoek vitaliteit en arbeidsmotivatie in de zorg Achtergrond van het Odyssee onderzoek Onderzoek vitaliteit en arbeidsmotivatie in de zorg Achtergrond van het Odyssee onderzoek Bij onze opdrachtgevers en relaties in de zorg zien wij een veelheid aan discussies en projecten die ons inziens

Nadere informatie

Workshop opleiding op leeftijd. Margreet Verbeek

Workshop opleiding op leeftijd. Margreet Verbeek Workshop opleiding op leeftijd Margreet Verbeek Workshop opleiding op leeftijd Werken aan een gezonde toekomst Kom in beweging! 2 Wat gaan we doen? Kennismaking: Wie zijn wij? Actieve kennismaking Ik ga

Nadere informatie

Duurzame Inzetbaarheid. Marieke Schapers Manager Hr Business Support & Aegon Health Center

Duurzame Inzetbaarheid. Marieke Schapers Manager Hr Business Support & Aegon Health Center Duurzame Inzetbaarheid Marieke Schapers Manager Hr Business Support & Aegon Health Center 1 Hoera! We worden steeds ouder Vergrijzing en ontgroening Ook op de arbeidsmarkt Gevolgen Uitstroom expertise,

Nadere informatie

Duurzame Inzetbaarheid

Duurzame Inzetbaarheid Duurzame Inzetbaarheid Het vermogen van werknemers om gezond, plezierig en productief te werken, gedurende hun hele arbeidsleven. Het gaat met andere woorden om gezondheid, vakmanschap, motivatie, werk-privé

Nadere informatie

DE LAATSTE 10 JAAR TOT AAN HET PENSIOEN

DE LAATSTE 10 JAAR TOT AAN HET PENSIOEN HEALTH WEALTH CAREER MERCER WERKNEMERS- ONDERZOEK SERIES DE LAATSTE 10 JAAR TOT AAN HET PENSIOEN VORM RUIM VOOR DE FORMELE PENSIOENDATUM EEN STRATEGIE VOOR DE LAATSTE JAREN TOT AAN PENSIOEN De AOW-leeftijd

Nadere informatie

Wat draagt bij aan een gelukkig pensioen? Een vergelijking tussen Nederland, België, Denemarken en Zweden

Wat draagt bij aan een gelukkig pensioen? Een vergelijking tussen Nederland, België, Denemarken en Zweden Wat draagt bij aan een gelukkig pensioen? Een vergelijking tussen Nederland, België, Denemarken en Zweden Onderzoek van GfK november 2015 Inleiding Delta Lloyd is continu bezig het pensioenbewustzijn te

Nadere informatie

In PErson happy & healthy at work inperson.nl

In PErson happy & healthy at work inperson.nl inperson.nl happy & healthy inperson.nl Happy & Healthy at Work Geluk als businessmodel Gelukkige medewerkers presteren beter en zorgen voor succesvolle organisaties. Dat bewijst tal van wetenschappelijk

Nadere informatie

Een duurzaam gezondheidsbeleid

Een duurzaam gezondheidsbeleid Een duurzaam gezondheidsbeleid Bart Dijckmans Stafmedewerker Gezond Werken 14 juni 2017 @dijckmans_bart bart.dijckmans@vigez.be www.gezondwerken.be Uitdagingen op arbeidsmarkt Stijgende werkdruk Pensioenleeftijd

Nadere informatie

WERKNEMERS ZELF AAN DE SLAG MET HUN DUURZAME INZETBAARHEID

WERKNEMERS ZELF AAN DE SLAG MET HUN DUURZAME INZETBAARHEID HEALTH WEALTH CAREER MERCER WERKNEMERS- ONDERZOEK SERIES WERKNEMERS ZELF AAN DE SLAG MET HUN DUURZAME INZETBAARHEID DUURZAME INZETBAARHEID PRODUCTIEVE, GEMOTIVEERDE EN GEZONDE WERKNEMERS DIE IN STAAT ZIJN

Nadere informatie

Iedereen energie. Netwerkbijeenkomst Radboud Universiteit Nijmegen. Karin Hofman Paul Jongenelen

Iedereen energie. Netwerkbijeenkomst Radboud Universiteit Nijmegen. Karin Hofman Paul Jongenelen Iedereen energie Netwerkbijeenkomst Radboud Universiteit Nijmegen Karin Hofman Paul Jongenelen Iedereen energie Grootste energienetwerkbedrijf van Nederland 1 Aanleggen, onderhouden, beheren van energienetwerken

Nadere informatie

Scripts voor vitaliteit. 16 februari 2011 Tinka van Vuuren

Scripts voor vitaliteit. 16 februari 2011 Tinka van Vuuren Scripts voor vitaliteit 16 februari 2011 Tinka van Vuuren Inhoud Wat is vitaliteit? Welke scripts gericht op vitaliteit zijn het beste? Wat is de rol van werknemer en werkgever hierbij? Wat is vitaliteitmanagement?

Nadere informatie

ESF Subsidie Duurzame Inzetbaarheid voor bedrijven en (overheids)instellingen T: +31 (0) E:

ESF Subsidie Duurzame Inzetbaarheid voor bedrijven en (overheids)instellingen T: +31 (0) E: ESF Subsidie Duurzame Inzetbaarheid voor bedrijven en (overheids)instellingen 2017 www.charlygreen.nl T: +31 (0)88 73 055 59E: info@charlygreen.nl ESF subsidie Het Europees Sociaal Fonds verstrekt voor

Nadere informatie

Goed werkgeverschap loont. Rob Gründemann (kenniscentrum sociale innovatie) Themabijeenkomst Management FMR, 31 januari 2008

Goed werkgeverschap loont. Rob Gründemann (kenniscentrum sociale innovatie) Themabijeenkomst Management FMR, 31 januari 2008 Goed werkgeverschap loont Rob Gründemann (kenniscentrum sociale innovatie) Themabijeenkomst Management FMR, 31 januari 2008 Leeftijdsopbouw HBO, overheid en totaal in 2005 40% 35% 30% 25% 20% 15% 10% 5%

Nadere informatie

Duurzame Inzetbaarheid. Tiemen van der Worp Hoger Veiligheidskundige & Adviseur Ergonomie

Duurzame Inzetbaarheid. Tiemen van der Worp Hoger Veiligheidskundige & Adviseur Ergonomie Duurzame Inzetbaarheid Tiemen van der Worp Hoger Veiligheidskundige & Adviseur Ergonomie Waarom dit onderwerp? Aanleiding(en) Getriggerd door lezing bij KU Leuven. In België wettelijke plicht om de werkgelegenheidsgraad

Nadere informatie

Secundaire arbeidsvoorwaarden van primair belang. Sandra Terwolbeck, Amstelveen 8 oktober 2008

Secundaire arbeidsvoorwaarden van primair belang. Sandra Terwolbeck, Amstelveen 8 oktober 2008 Secundaire arbeidsvoorwaarden van primair belang Sandra Terwolbeck, Amstelveen 8 oktober 2008 Secundaire arbeidsvoorwaarden van primair belang Huidige uitdagingen voor organisaties Veranderd werknemersperspectief

Nadere informatie

7411 BM Deventer T 0570-61 96 23 M 06 506 95 887 info@chardes.nl www.chardes.nl

7411 BM Deventer T 0570-61 96 23 M 06 506 95 887 info@chardes.nl www.chardes.nl Zandpoort 14 7411 BM Deventer T 0570-61 96 23 M 06 506 95 887 info@chardes.nl www.chardes.nl Charles Beugelink Chardes pensioencommunicatie Organisatie gericht op informatie en communicatie aan werkgevers

Nadere informatie

PRINCIPE AKKOORD PROTOCOL CAO

PRINCIPE AKKOORD PROTOCOL CAO PRINCIPE AKKOORD 13 maart 2014 PROTOCOL CAO Tata Steel IJmuiden BV en de aangesloten bedrijven te IJmuiden, gezamenlijk vormend de Sociale Eenheid IJmuiden (verder te noemen Tata Steel) en FNV Bondgenoten,

Nadere informatie

Duurzame Inzetbaarheid bij Schiphol Group. Inzet op Maat Tine Versteeg 7 november 2016

Duurzame Inzetbaarheid bij Schiphol Group. Inzet op Maat Tine Versteeg 7 november 2016 Duurzame Inzetbaarheid bij Schiphol Group Inzet op Maat Tine Versteeg 7 november 2016 Duurzame Inzetbaarheid: Werken is Bewegen 4 aspecten van DI Schiphol Vitaliteit & gezondheid Intrinsieke motivatie

Nadere informatie

Duurzame inzetbaarheid = Langer werken?

Duurzame inzetbaarheid = Langer werken? Duurzame inzetbaarheid Verzilveren in Drenthe? 10 maart 2011, Carry Goedhart, directeur Duurzame inzetbaarheid = Langer werken? Drie onderwerpen: Publiek debat over langer doorwerken Arbeidsmarkt en productiviteit

Nadere informatie

Pensioencommunicatie start bij de werkgever

Pensioencommunicatie start bij de werkgever Pensioencommunicatie start bij de werkgever Artikel Senior adviseur collectieve pensioenen J. Arts (Pon) Pensioencommunicatie start bij de werkgever Welke maatregelen kan de werkgever nemen om het pensioenbewustzijn

Nadere informatie

Dit artikel is met toestemming van de redactie overgenomen uit TvZ Tijdschrift voor verpleegkundigen 2011, nr. 5

Dit artikel is met toestemming van de redactie overgenomen uit TvZ Tijdschrift voor verpleegkundigen 2011, nr. 5 Dit artikel is met toestemming van de redactie overgenomen uit TvZ Tijdschrift voor verpleegkundigen 2011, nr. 5 Panel V&V 50-plussers in de zorg: loopbaanbegeleiding en maatwerk Werken in de zorg is interessant,

Nadere informatie

ESF Subsidie Duurzame Inzetbaarheid voor bedrijven en (overheids)instellingen T: +31 (0) E:

ESF Subsidie Duurzame Inzetbaarheid voor bedrijven en (overheids)instellingen T: +31 (0) E: ESF Subsidie Duurzame Inzetbaarheid voor bedrijven en (overheids)instellingen 2017 www.charlygreen.nl T: +31 (0)88 73 055 59E: info@charlygreen.nl ESF subsidie Het Europees Sociaal Fonds verstrekt voor

Nadere informatie

Verdieping Hoe gaat Nederland met pensioen?

Verdieping Hoe gaat Nederland met pensioen? Verdieping Hoe gaat Nederland met pensioen? Een onderzoek over hoe bewust werknemers zich voorbereiden op hun pensioen op verschillende thema s, waaronder aanpak werkgevers bij langer doorwerken opdracht

Nadere informatie

In PErson happy & healthy at work inperson.nl

In PErson happy & healthy at work inperson.nl inperson.nl happy & healthy inperson.nl Happy & Healthy at Work Geluk als businessmodel Gelukkige medewerkers presteren beter en zorgen voor succesvolle organisaties. Dat bewijst tal van wetenschappelijk

Nadere informatie

Verhoging pensioenleeftijd in praktijk

Verhoging pensioenleeftijd in praktijk Verhoging pensioenleeftijd in praktijk Claudette Blankestijn Elianne Janssen 30 januari 2012 Pensioenseminar Maastricht University Verhoging pensioenleeftijd in praktijk Onderzoek onder werkgevers Wat

Nadere informatie

1. De detailhandel in Nederland

1. De detailhandel in Nederland 1 2 1. De detailhandel in Nederland De detailhandel is een belangrijke economische sector die wordt gekenmerkt door een zeer arbeidsintensief karakter. Er werken ongeveer 750.000 mensen. Het belang voor

Nadere informatie

Wetsvoorstel pensioencommunicatie: kansen voor Financieel Planners mr Onno de Lange secretaris IVP donderdag 9 oktober 2014

Wetsvoorstel pensioencommunicatie: kansen voor Financieel Planners mr Onno de Lange secretaris IVP donderdag 9 oktober 2014 Wetsvoorstel pensioencommunicatie: kansen voor Financieel Planners mr Onno de Lange secretaris IVP donderdag 9 oktober 2014 Agenda - Introductie - In zevenmijlslaarzen door pensioenland - Wat is pensioencommunicatie

Nadere informatie

Duurzame inzetbaarheid tot 67 jaar: Hoe doe je dat? Prof Lex Burdorf Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg Erasmus MC, Rotterdam

Duurzame inzetbaarheid tot 67 jaar: Hoe doe je dat? Prof Lex Burdorf Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg Erasmus MC, Rotterdam Duurzame inzetbaarheid tot 67 jaar: Hoe doe je dat? Prof Lex Burdorf Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg Erasmus MC, Rotterdam Duurzame inzetbaarheid in het nieuws Duurzame inzetbaarheid in het nieuws

Nadere informatie

Investeren in werkgeluk als business model

Investeren in werkgeluk als business model Investeren in werkgeluk als business model Zandvoort, 15 juni 2017 Visie op relatie medewerker - bedrijfsresultaat Gezondheid Succesvolle organisatie Bart van Opstal Client Consultant Health & Benefits

Nadere informatie

De ouderwordende verpleegkundige, waardevol in de zorg?! Anita Wassink 2010-2011

De ouderwordende verpleegkundige, waardevol in de zorg?! Anita Wassink 2010-2011 De ouderwordende verpleegkundige, waardevol in de zorg?! Anita Wassink 2010-2011 Inhoud Situering Onderzoek Resultaten Eigen onderzoek Vergelijking resultaten met ander onderzoek Interpretatie - besluit

Nadere informatie

Arbeidsparticipatie van oudere werknemers. Studienamiddag Ageing at work

Arbeidsparticipatie van oudere werknemers. Studienamiddag Ageing at work Arbeidsparticipatie van oudere werknemers Studienamiddag Ageing at work Leuven, 28 oktober 2009 Dr. Rob Gründemann, Senior Onderzoeker/Adviseur TNO Arbeid Lector Hogeschool Utrecht (Nederland) Opzet van

Nadere informatie

Themabijeenkomst ouderenbeleid

Themabijeenkomst ouderenbeleid MHP, Culemborg, Rob Gründemann, senior TNO Arbeid Lector Sociale Innovatie, Hogeschool Utrecht De opzet van de presentatie Stand van zaken Arbeidsmarkt Kwaliteit van de arbeid Gewenst preventief HR-beleid

Nadere informatie

Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak

Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak Inhoud Inleiding 3 Stap 1 De noodzaak vaststellen 4 Stap 2 De business case 5 Stap 3 Probleemverdieping 6 Stap 4 Actieplan 8 Stap 5

Nadere informatie

Hoe gaat Nederland met pensioen?

Hoe gaat Nederland met pensioen? Hoe gaat Nederland met pensioen? Een onderzoek over hoe bewust werknemers zich voorbereiden op hun pensioen op verschillende thema s, waaronder aanpak werkgevers bij langer doorwerken. In opdracht van

Nadere informatie

Bedrijfskundige opbrengsten van investeren in Vitaliteit en Gezondheid. Prof. Dr. Gerard I.J.M. Zwetsloot

Bedrijfskundige opbrengsten van investeren in Vitaliteit en Gezondheid. Prof. Dr. Gerard I.J.M. Zwetsloot Bedrijfskundige opbrengsten van investeren in Vitaliteit en Gezondheid Prof. Dr. Gerard I.J.M. Zwetsloot Programma Workshop Eerste deel: Presentatie Visie op Gezond Ondernemen Een paar voorbeelden van

Nadere informatie

Duurzame Inzetbaarheid. Plan van Aanpak. Verstarring erger dan vergrijzing

Duurzame Inzetbaarheid. Plan van Aanpak. Verstarring erger dan vergrijzing Duurzame Inzetbaarheid Plan van Aanpak Verstarring erger dan vergrijzing Energiek zijn en blijven is motivatie x competenties x conditie Definitie: Duurzame inzetbaarheid is de mate, waarin medewerkers

Nadere informatie

WERKNEMERS MOETEN CONTROLE KRIJGEN OVER HUN FINANCIËLE PLANNING

WERKNEMERS MOETEN CONTROLE KRIJGEN OVER HUN FINANCIËLE PLANNING HEALTH WEALTH CAREER MERCER WERKNEMERS- ONDERZOEK SERIES WERKNEMERS MOETEN CONTROLE KRIJGEN OVER HUN FINANCIËLE PLANNING PENSIOENCOMMUNICATIE ALLEEN IS NIET VOLDOENDE WERKNEMERS MOETEN ECHT AAN DE SLAG

Nadere informatie

Goed werkgeverschap loont. Rob Gründemann (kenniscentrum sociale innovatie) Bijeenkomst personeelsgeleding CMR, 9 april 2008

Goed werkgeverschap loont. Rob Gründemann (kenniscentrum sociale innovatie) Bijeenkomst personeelsgeleding CMR, 9 april 2008 Goed werkgeverschap loont Rob Gründemann (kenniscentrum sociale innovatie) Bijeenkomst personeelsgeleding CMR, 9 april 2008 Opzet van de presentatie 1. Leeftijdsopbouw Hoger onderwijs 2. Ontwikkelingen

Nadere informatie

GENERATIE Y IS RAMP VOOR WERKGEVERS

GENERATIE Y IS RAMP VOOR WERKGEVERS GENERATIE Y IS RAMP VOOR WERKGEVERS Auteur: Wiebe Zijlstra - (26 augustus 2011) Generatie Y word alom geroemd om haar flexibiliteit, om haar vermogen tot multi tasking en om het op natuurlijke wijze kunnen

Nadere informatie

Huizenprijzen. Rendementen. kunnen stijgen. Of juist dalen. kunnen meevallen. Of juist tegenvallen. UW PENSIOEN

Huizenprijzen. Rendementen. kunnen stijgen. Of juist dalen. kunnen meevallen. Of juist tegenvallen. UW PENSIOEN Huizenprijzen kunnen stijgen. Of juist dalen. Rendementen kunnen meevallen. Of juist tegenvallen. Tegen de tijd dat u met pensioen gaat, weet u één ding zeker: ú heeft uw pensioen goed geregeld. UW PENSIOEN

Nadere informatie

Vragenlijst Leeftijdsscan

Vragenlijst Leeftijdsscan De leeftijdsscan Dit document is een blanco vragenlijst ter voorbereiding van het invullen van de leeftijdsscan op www.leeftijdsscan.be. Die website helpt u in real time om een duidelijk beeld te vormen

Nadere informatie

P O S I T I O N P A P E R

P O S I T I O N P A P E R Pensioenfederatie Prinses Margrietplantsoen 90 2595 BR Den Haag Postbus 93158 2509 AD Den Haag T +31 (0)70 76 20 220 info@pensioenfederatie.nl www.pensioenfederatie.nl P O S I T I O N P A P E R KvK Haaglanden

Nadere informatie

Achtergrond. Visie op arbeidsverzuim

Achtergrond. Visie op arbeidsverzuim Deze visienota richt zich specifiek op preventie van arbeidsverzuim. Deze visie is door te vertalen naar terugkeer vanuit arbeidsverzuim en op instroom, doorstroom en uitstroom vraagstukken. Deze doorvertaling

Nadere informatie

Duurzame Inzetbaarheid Seminar Ontwikkelingen in arbeid Windesheim Zwolle Maandag, 9 november 2015

Duurzame Inzetbaarheid Seminar Ontwikkelingen in arbeid Windesheim Zwolle Maandag, 9 november 2015 Duurzame Inzetbaarheid Seminar Ontwikkelingen in arbeid Windesheim Zwolle Maandag, 9 november 2015 Rob Gründemann Lector Hogeschool Utrecht Suzanne Jungjohann HR directeur Delta Lloyd Opzet presentatie

Nadere informatie

duurzame inzetbaarheid Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg Erasmus MC Rotterdam

duurzame inzetbaarheid Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg Erasmus MC Rotterdam De feiten en mythen van werkvermogen en duurzame inzetbaarheid Lex Burdorf Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg Erasmus MC Rotterdam Het gaat uitstekend met ons.. 84 82 80 78 76 74 72 70 68 66 64

Nadere informatie

Betaalbaarheid van pensioen in de toekomst

Betaalbaarheid van pensioen in de toekomst Betaalbaarheid van pensioen in de toekomst Vereniging Bedrijfstakpensioenfondsen Jubileum / 21-4-2010 / P.1 / 21-4-2010 / P.1 Onderzoeksrapportage Amsterdam April 2010

Nadere informatie

Samenvatting rapportage. Baan je toekomst: werken aan duurzame inzetbaarheid. Contractcatering

Samenvatting rapportage. Baan je toekomst: werken aan duurzame inzetbaarheid. Contractcatering Samenvatting rapportage Baan je toekomst: werken aan duurzame inzetbaarheid Contractcatering In samenwerking met: Rijnland Advies 1 Inleiding Even terugkijken.. De komende jaren verandert de arbeidsmarkt

Nadere informatie

Vitaliteitsmanagement: je hoeft niet ziek te zijn om beter te worden! Tinka van Vuuren

Vitaliteitsmanagement: je hoeft niet ziek te zijn om beter te worden! Tinka van Vuuren Vitaliteitsmanagement: je hoeft niet ziek te zijn om beter te worden! Tinka van Vuuren Online Talent Manager event 12 mei 2014 Inhoud presentatie Wat is vitaliteit? Welke factoren beïnvloeden de vitaliteit

Nadere informatie

Factsheet Vraag en antwoord argumentatie Generatiepact

Factsheet Vraag en antwoord argumentatie Generatiepact Factsheet Vraag en antwoord argumentatie Generatiepact Rondom het generatiepact leven veel vragen bij HRM-adviseurs, bestuurders en OR-leden. De meest voorkomende hebben we bij elkaar gebracht en voorzien

Nadere informatie

3 Hoe pensioenbewust zijn we?

3 Hoe pensioenbewust zijn we? 3 Hoe pensioenbewust zijn we? Door verschillende instanties en bedrijven wordt onderzoek gedaan naar het pensioenbewustzijn van burgers, hun houding tegenover pensioen en de kennis die zij hebben van (hun)

Nadere informatie

Zorg- en verzuimmanagement

Zorg- en verzuimmanagement Zorg- en verzuimmanagement Regie op verzuim en arbeidsongeschiktheid Vanuit een integraal perspectief Gezonde werknemers, weinig verzuim Uw belang is onze drijfveer Vitaliteit en weinig verzuim, dat is

Nadere informatie

Geef elke Nederlander een persoonlijke pensioenrekening. Position paper: Toekomst pensioenstelsel

Geef elke Nederlander een persoonlijke pensioenrekening. Position paper: Toekomst pensioenstelsel Geef elke Nederlander een persoonlijke pensioenrekening Position paper: Toekomst pensioenstelsel Publicatiedatum: juni 2016 Autoriteit Financiële Markten De AFM maakt zich sterk voor eerlijke en transparante

Nadere informatie

Status quo: werven, binden, ontwikkelen van personeel en werkgever aantrekkelijkheid Vragenlijst

Status quo: werven, binden, ontwikkelen van personeel en werkgever aantrekkelijkheid Vragenlijst Status quo: werven, binden, ontwikkelen van personeel en werkgever aantrekkelijkheid Vragenlijst Blok A: Werving van personeel (1) Aantal verwachte aan te nemen werknemers (korte-, middellang- en lang

Nadere informatie

Gezondheid en werk Rondetafellezing Langer leven, langer werken 13 mei 2014

Gezondheid en werk Rondetafellezing Langer leven, langer werken 13 mei 2014 Gezondheid en werk Rondetafellezing Langer leven, langer werken 13 mei 2014 Jac van der Klink Gezondheid en werk Duurzame inzetbaarheid Rondetafellezing Langer leven, langer werken 13 mei 2014 Jac van

Nadere informatie

In totaal hebben 525 Achmea medewerkers interesse getoond in de enquête. Hiervan hebben 453 medewerkers alle vragen beantwoord, een score van 86%

In totaal hebben 525 Achmea medewerkers interesse getoond in de enquête. Hiervan hebben 453 medewerkers alle vragen beantwoord, een score van 86% Uitkomst van de cao-enquête (deel 1 arbeidsvoorwaarden) uitgezet door FNV Finance in de periode eind juli tot begin september 2015. In de enquête wordt het algemeen arbeidsvoorwaardenbeleid van de FNV

Nadere informatie

De gevolgen van een verminderd werkvermogen voor duurzame inzetbaarheid

De gevolgen van een verminderd werkvermogen voor duurzame inzetbaarheid De gevolgen van een verminderd werkvermogen voor duurzame inzetbaarheid Tilja van den Berg & Lex Burdorf Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg Erasmus MC, Rotterdam Aanleiding Zorgsector Aanleiding

Nadere informatie

2a. Individueel jaargesprek Format medewerker

2a. Individueel jaargesprek Format medewerker 2a. Individueel jaargesprek Format medewerker 1 Introductie Vraagt u zich ook wel eens af doe ik in mijn werk de dingen waar ik goed in ben en waar ik plezier in heb, heb ik een goede werk/privé balans

Nadere informatie

Passend werk voor iedereen Maak kennis met HelioMaatwerk en doe er uw voordeel mee!

Passend werk voor iedereen Maak kennis met HelioMaatwerk en doe er uw voordeel mee! Leer/werktrajecten voor jongeren uit het speciaal en praktijkonderwijs Passend werk voor iedereen Maak kennis met HelioMaatwerk en doe er uw voordeel mee! Werk is belangrijk voor een mens. Het is een goede

Nadere informatie

Studiedag Economie. Pensioen. A presentation to Guido de Bres by Willem Eikelboom. 15 November Towers Watson. All rights reserved.

Studiedag Economie. Pensioen. A presentation to Guido de Bres by Willem Eikelboom. 15 November Towers Watson. All rights reserved. Studiedag Economie Pensioen A presentation to Guido de Bres by Willem Eikelboom 15 November 2011 2011 Towers Watson. All rights reserved. Agenda Waarom pensioen? Kapitaaldekking of omslagstelsel? Pensioenakkoord

Nadere informatie

Onderzoek Arbeidsongeschiktheid. In opdracht van Loyalis. juni 2013

Onderzoek Arbeidsongeschiktheid. In opdracht van Loyalis. juni 2013 Onderzoek Arbeidsongeschiktheid In opdracht van Loyalis juni 2013 Inleiding» Veldwerkperiode: 27 maart - 4 april 2013.» Doelgroep: werkende Nederlanders» Omdat er specifiek uitspraken gedaan wilden worden

Nadere informatie

Hoe varen we met het pensioenakkoord

Hoe varen we met het pensioenakkoord 1 Hoe varen we met het pensioenakkoord De marktsituatie Pensioen staat in het nieuws, een understatement voor een ieder die de pensioensector volgt. De aandacht die pensioen krijgt is veelal negatief,

Nadere informatie

DOORWERKEN NA DE AOW-GERECHTIGDE LEEFTIJD

DOORWERKEN NA DE AOW-GERECHTIGDE LEEFTIJD DOORWERKEN NA DE AOW-GERECHTIGDE LEEFTIJD VAN IMPACT EN DRIJFVEREN NAAR IMPLICATIES VOOR BELEID Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt / ROA DOORWERKEN NA DE AOW-GERECHTIGDE LEEFTIJD VAN IMPACT

Nadere informatie

Samenvatting onderzoek Zorg en Gezondheid

Samenvatting onderzoek Zorg en Gezondheid Samenvatting onderzoek Zorg en Gezondheid Aanleiding en achtergrond van het onderzoek Goede gezondheidszorg wordt steeds belangrijker: ook in Nederland nemen problemen als overgewicht, diabetes en hartproblemen

Nadere informatie

Uitwerkingen tafelwerk werkconferentie Duurzame inzetbaarheid: hoe ga ik het doen? Tafelwerk 1

Uitwerkingen tafelwerk werkconferentie Duurzame inzetbaarheid: hoe ga ik het doen? Tafelwerk 1 Tafelwerk 1 Stakeholder Werkenden/werknemers/ potentieel werkenden Overheid Werkgevers/leidinggevende Belang bij duurzame inzetbaarheid Vervulling basale behoeften. 1 Autonomie, 2 Competentie, 3 Verbinding

Nadere informatie

Workshop De preventiemedewerker neemt de leiding, 25 oktober 2012

Workshop De preventiemedewerker neemt de leiding, 25 oktober 2012 Workshop De preventiemedewerker neemt de leiding, 25 oktober 2012 Uitwerking van de resultaten, 6 nov. 2012 Pieter Diehl (Voorzitter BvAA en Management & Consultant bij Edux te Breda, pdiehl@edux.nl) Jos

Nadere informatie

SITA Vitaal. Appeltje Eitje. Roel Botter. Inhoud. 1. Aanleiding 2. Programma Appeltje Eitje 3. Resultaten 4. Vervolg 5. Partners/stakeholders

SITA Vitaal. Appeltje Eitje. Roel Botter. Inhoud. 1. Aanleiding 2. Programma Appeltje Eitje 3. Resultaten 4. Vervolg 5. Partners/stakeholders SITA Vitaal Appeltje Eitje Roel Botter Inhoud 1. Aanleiding 2. Programma Appeltje Eitje 3. Resultaten 4. Vervolg 5. Partners/stakeholders 2 1 1. Aanleiding Vergrijzing en ontgroening krappe arbeidsmarkt

Nadere informatie

En we werken nog lang en gelukkig. over duurzame inzetbaarheid

En we werken nog lang en gelukkig. over duurzame inzetbaarheid En we werken nog lang en gelukkig over duurzame inzetbaarheid Remco Fransen 26 september 2013 1 Wist u dat 2 Duurzame inzetbaarheid in het nieuws 3 Wil u werken, kan u werken? % van de werkende beroepsbevolking

Nadere informatie

Haal meer uit Uw personeelskosten

Haal meer uit Uw personeelskosten FC Eindhoven HR the next level 25 november 2015 Haal meer uit Uw personeelskosten Peter de Hond Lennert van der Hoeven Wat kost een arbeidsongeschikte werknemer? Werknemer in vaste dienst 40 jaar oud,

Nadere informatie

flits+ Het is veel in het nieuws, maar ik weet niet exact hoe mijn eigen pensioen eruit ziet Ik vind dat ik het moet lezen bpfhibin.

flits+ Het is veel in het nieuws, maar ik weet niet exact hoe mijn eigen pensioen eruit ziet Ik vind dat ik het moet lezen bpfhibin. pensioen Hoe warm loop jij voor het onderwerp pensioen? Informatie over uw pensioen Minder kans op verlaging, ook minder kans op indexatie Bpf HiBiN kiest voor online en digitaal Waar houdt het bestuur

Nadere informatie

Pensioenbijeenkomst Abvakabo FNV Het pensioen van nu en de toekomst in zicht November 2010. Welkom

Pensioenbijeenkomst Abvakabo FNV Het pensioen van nu en de toekomst in zicht November 2010. Welkom Pensioenbijeenkomst Abvakabo FNV Het pensioen van nu en de toekomst in zicht November 2010 Welkom Waar willen wij het met elkaar over hebben? Pensioen anno 2010 Stand van Zaken AOW en Pensioenakkoord 4

Nadere informatie

Duurzame Inzetbaarheid: Vitaliteitprogramma Levensmiddelenindustrie. Bijeenkomst Innofood 5 juli 2016 Benno Hermelink en Jennifer van der Voorn

Duurzame Inzetbaarheid: Vitaliteitprogramma Levensmiddelenindustrie. Bijeenkomst Innofood 5 juli 2016 Benno Hermelink en Jennifer van der Voorn Duurzame Inzetbaarheid: Vitaliteitprogramma Levensmiddelenindustrie Bijeenkomst Innofood 5 juli 2016 Benno Hermelink en Jennifer van der Voorn Waarom HumanCapitalCare? Wij zijn een innovatieve onafhankelijke

Nadere informatie

Hoe gaat Nederland met pensioen? - Spiegelmeting werkgevers -

Hoe gaat Nederland met pensioen? - Spiegelmeting werkgevers - Hoe gaat Nederland met pensioen? - Spiegelmeting werkgevers - Een onderzoek onder werkgevers naar de verwachtingen ten aanzien van langer doorwerken door hun werknemers en hun eigen rol daarin. In opdracht

Nadere informatie

PROGRAMMA WORKSHOP ZOEKEN EN VINDEN

PROGRAMMA WORKSHOP ZOEKEN EN VINDEN LANCERING ACTIEMAP BA[L]AN S WORKSHOP MYRIAM HEEREMANS PROJECTONTWIKKELAAR DUURZAAM PERSONEELSBELEID EN DIVERSITEIT - RESOC MECHELEN LUDO COOLS STAFMEDEWERKER PERSONEELSZAKEN PSYCHIATRISCH CENTRUM DUFFEL

Nadere informatie

Sociale Zekerheid 2013. Wegwijzer personeelsverzekeringen

Sociale Zekerheid 2013. Wegwijzer personeelsverzekeringen Sociale Zekerheid 2013 Wegwijzer personeelsverzekeringen WEKA Business Media BV, 2013 Inhoud Voorwoord 1. Volksverzekeringen 1.1 Algemene ouderdomswet (AOW) 1.2 Algemene nabestaandenwet 1.3 Algemene wet

Nadere informatie

Investeren in vertrouwen. Samenvatting Meerjarenbeleidsplan 2011-2015

Investeren in vertrouwen. Samenvatting Meerjarenbeleidsplan 2011-2015 Investeren in vertrouwen Samenvatting Meerjarenbeleidsplan 2011-2015 1 Pensioenfonds Zorg en Welzijn: het pensioenfonds voor de sector zorg en welzijn Het meerjarenbeleidsplan 2011-2015 beschrijft welke

Nadere informatie

Veerkracht. FKB Textielgroothandel. Duurzame Inzetbaarheid & Scholing. binnen de cao voor textielgroothandel

Veerkracht. FKB Textielgroothandel. Duurzame Inzetbaarheid & Scholing. binnen de cao voor textielgroothandel FKB Textielgroothandel Veerkracht Duurzame Inzetbaarheid & Scholing binnen de cao voor textielgroothandel Fonds Kollektieve Belangen (FKB) Textielgroothandel Toelichting bij cao Duurzame Inzetbaarheid

Nadere informatie

Haal het beste uit uw mensen. Vandaag én morgen. Eindbijeenkomst 3 juni

Haal het beste uit uw mensen. Vandaag én morgen. Eindbijeenkomst 3 juni Haal het beste uit uw mensen. Vandaag én morgen Eindbijeenkomst 3 juni Inhoud presentatie Waarom dit project De visie op duurzame inzetbaarheid Behoefte-inventarisatie in de branche Aan de slag met DI:

Nadere informatie

Dip in aantal bedrijven dat aan bewegingsstimulering doet.

Dip in aantal bedrijven dat aan bewegingsstimulering doet. Dip in aantal bedrijven dat aan bewegingsstimulering doet. Monique Simons, Claire Bernaards, Vincent H. Hildebrandt, TNO Kwaliteit van leven Inleiding Sinds 1996 meet TNO periodiek hoeveel bedrijven in

Nadere informatie

Informatiebrochure voor bedrijven en intermediairs. Versie: januari 2012-1 -

Informatiebrochure voor bedrijven en intermediairs. Versie: januari 2012-1 - Informatiebrochure voor bedrijven en intermediairs - 1 - Inhoudsopgave Inleiding Fys Optima, wie zijn we? Werkwijze Diensten en producten in leaflets Diensten en producten, korte omschrijving - 2 - Inleiding

Nadere informatie

Investeren in een gezonde toekomst. Gezond Transport helpt u op weg.

Investeren in een gezonde toekomst. Gezond Transport helpt u op weg. Investeren in een gezonde toekomst. Gezond Transport helpt u op weg. Gezond Transport is een organisatie van de sociale partners in het wegvervoer: TLN, Vereniging Verticaal Transport, FNV Bondgenoten

Nadere informatie

CZ VITALITEITSPEILING 2012

CZ VITALITEITSPEILING 2012 CZ VITALITEITSPEILING 2012 Klik om tekst toe te voegen Klik om tekst toe te voegen Intomart GfK 2012 CZ Vitaliteitspeiling 2012 February 2012 1 Inleiding Intomart GfK 2012 CZ Vitaliteitspeiling 2012 February

Nadere informatie

Marjolein Vloothuis m. 06 177 04 356 www.vloothuisadvies.nl

Marjolein Vloothuis m. 06 177 04 356 www.vloothuisadvies.nl Almere, 2010. Beste lezer, Leeftijdsbewust personeelsbeleid is een thema dat wellicht ook in uw bedrijf of organisatie actueel is. Deze presentatie is slechts een impressie over wat zich thans afspeelt

Nadere informatie

Zou u het de laatste jaren vóór uw pensioen ook al rustiger aan willen doen? Dan is de regeling 80-85-85 wellicht wel iets voor u

Zou u het de laatste jaren vóór uw pensioen ook al rustiger aan willen doen? Dan is de regeling 80-85-85 wellicht wel iets voor u Zou u het de laatste jaren vóór uw pensioen ook al rustiger aan willen doen? Dan is de regeling 80-85-85 wellicht wel iets voor u De Stichting Fonds Collectieve Belangen voor het Kartonnage- en Flexibele

Nadere informatie

BIJLAGE 1: OVERZICHT LEVENSFASEN

BIJLAGE 1: OVERZICHT LEVENSFASEN BIJLAGE 1: OVERZICHT LEVENSFASEN 1. Twintigers Jonge starters 20 tot 30 jaar verzuim Positief ingesteld, willen graag snelle stappen maken en kennis maken met de verschillende facetten van hun baan en

Nadere informatie

6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN

6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN 6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN INLEIDING Het Nieuwe Werken is in de afgelopen jaren op vele plekken geïntroduceerd om slimmer om te gaan met de beschikbare middelen binnen organisaties

Nadere informatie

Hoeveel pensioen krijg ik straks? Denk je daar wel eens over na?

Hoeveel pensioen krijg ik straks? Denk je daar wel eens over na? Hoeveel pensioen krijg ik straks? Denk je daar wel eens over na? Waar bestaat mijn pensioen uit? Je pensioen bestaat uit 3 belangrijke onderdelen: AOW Pensioen via je werkgever Eigen aanvulling AOW Hoeveel

Nadere informatie

OR & Gezondheid. Inzetten op leefstijl, wie durft? bloomıng

OR & Gezondheid. Inzetten op leefstijl, wie durft? bloomıng OR & Gezondheid Inzetten op leefstijl, wie durft? Aandoeningen bij werkenden in Nederland Fysieke aandoeningen Hart- en vaat Luchtwegen Chronische pijn 30% 16% Psychische aandoeningen Angststoornissen

Nadere informatie

Vrijwilligersbeleidsplan

Vrijwilligersbeleidsplan Vrijwilligersbeleidsplan Nieuw-Buinen, juli 2012 Voorwoord Een vereniging staat of valt met de hulp die een vereniging krijgt van vrijwilligers. Heel kort; zonder vrijwilligers geen v.v. Nieuw Buinen.

Nadere informatie

Afschrijven of juist investeren? Welke rol hebben O&O fondsen bij langer doorwerken?

Afschrijven of juist investeren? Welke rol hebben O&O fondsen bij langer doorwerken? Afschrijven of juist investeren? Welke rol hebben O&O fondsen bij langer doorwerken? In de eerste bijeenkomst van het Platform O&O op 18 mei jl. in Zaltbommel, is aandacht besteed aan het thema langer

Nadere informatie

Aan de centrale organisaties van werkgevers en werknemers aangesloten bij de Stichting van de Arbeid. Geachte dames en heren,

Aan de centrale organisaties van werkgevers en werknemers aangesloten bij de Stichting van de Arbeid. Geachte dames en heren, Aan de centrale organisaties van werkgevers en werknemers aangesloten bij de Stichting van de Arbeid Den Haag : 4 juli 2013 Ons kenmerk : S.A.13.030.62 EH/JS Uw kenmerk : Betreft : Aanbeveling pensioencommunicatie

Nadere informatie

Goede inzetbaarheid oudere medewerkers vereist beter HR-beleid

Goede inzetbaarheid oudere medewerkers vereist beter HR-beleid Goede inzetbaarheid oudere medewerkers vereist beter HR-beleid Andries de Grip, Didier Fouarge en Raymond Montizaan Context Netspar Brief Het Nederlandse pensioenstelsel is de afgelopen jaren sterk veranderd:

Nadere informatie

Nieuwe tijden, nieuwe collectieve pensioenen

Nieuwe tijden, nieuwe collectieve pensioenen Nieuwe tijden, nieuwe collectieve pensioenen Werkgevers en werknemers aan het woord Onderzoek verricht in opdracht van Nationale-Nederlanden door Motivaction. Wat vinden werkgevers en werknemers van pensioenen.

Nadere informatie

De pensioenleeftijd in beweging

De pensioenleeftijd in beweging Verschenen: 'De pensioenleeftijd in beweging', Jaarverslag Stichting Instituut Gak, blz. 5-8. De pensioenleeftijd in beweging Kees Goudswaard Wereldwijd worden stelsels van sociale zekerheid en pensioenen

Nadere informatie