IMPRESSIE HOORZITTING VERKOOP AANDELEN URENCO 5 DECEMBER 2013

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "IMPRESSIE HOORZITTING VERKOOP AANDELEN URENCO 5 DECEMBER 2013"

Transcriptie

1 IMPRESSIE HOORZITTING VERKOOP AANDELEN URENCO 5 DECEMBER 2013 Op donderdagochtend 5 december 2013 hield de Vaste Commissie Financiën van de Tweede Kamer een hoorzitting over de juridische en maatschappelijke aspecten en de financiële en economische gevolgen van de voorgenomen verkoop van het Nederlandse aandeel in Urenco. Van de zijde van de Kamer waren Paulus Jansen (SP), Aukje de Vries (VVD), Mei Li Vos (PvdA) en Tonny van Dijk (PVV) de hele hoorzitting aanwezig; Wouter Koolmees (D66) en initiatiefnemer Eddy van Hijum (CDA) feitelijk alleen de tweede ronde (vanwege een ander Kamerdebat over financiën dat gelijktijdig gepland stond) en met name Liesbeth van Tongeren (GroenLinks) schitterde door afwezigheid. Onduidelijk is of er een fractiemedewerker van GroenLinks aanwezig was. De eerste ronde werd geopend door de heer Van Marle, wethouder financiën en economische zaken en locoburgemeester van Almelo. Hij benadrukte het belang van Urenco voor Almelo en Twente, met name sinds het verdwijnen van de textielindustrie door de regio is overgeschakeld naar innovatieve maakindustrie. Urenco zorgt voor 10% van de industriële werkgelegenheid in Almelo en de gemeente vreest dat verkoop van het bedrijf aan een buitenlandse partner op de langere termijn leidt tot negatieve ontwikkelingen zoals we die eerder bij Thales hebben gezien. Hij onderstreept ook het aandeel van Urenco spin off Aeronamics in de productie van onderdelen voor de Joint Strike Fighter. [Twee militaire voorbeelden, derhalve JS] Hoewel hij slechts wethouder financiën is en geen minister meent Van Marle dat het financieel voordeel van de staat bij verkoop beperkt is en hij pleit ervoor het aandeel in overheidshanden te houden en het aandeel desnoods te vergroten. Roel Kuiper was voorzitter van de parlementaire onderzoekscommissie privatisering / verzelfstandiging overheidsdiensten van de Eerste Kamer. De aanleiding van dat onderzoek waren de vele negatieve ervaringen met privatiseringen van overheidsdiensten. De onderzoekscommissie heeft een stappenplan ontwikkeld dat Kuiper op Urenco afloopt en constateert dan: 1. de leidinggevenden bij Urenco hebben grote reserves bij de privatisering; dat is beslist iets om rekening mee te houden; 2. de commissie pleit voor een maatschappelijke impacttoets, maar deze heeft nog niet plaatsgevonden [Kuiper heeft het dan vooral over werkgelegenheid en in navolging van Van Marle over de economische positie van de regio rond Almelo, maar je zou het ook over de impact voor kernenergie en kernwapens kunnen hebben JS]; 3. past het bij het generieke beleid van de overheid? Kuiper wijst erop dat de nota van Dijsselbloem over staatsdeelnemingen in het algemeen juist het belang onderstreept om deze te houden in relevante economische sectoren, dus de eventuele verkoop van Urenco is daarmee in tegenspraak tot het algemeen beleid; 4. ten aanzien van het publieke belang meent Kuiper dat dit duidelijker gedefinieerd moet worden en ook moet worden afgezet tegenover het maatschappelijk belang en het werknemersbelang. Zijn oordeel is dat de motivatie om te verkopen zeer beperkt is en hij wijst erop dat ook een minderheidsbelang van 33% aandeelhouderszeggenschap met zich meebrengt (in tegenstelling tot wat Dijsselbloem daarover in zijn brief beweert). Verder is het eigendom de sterkste vorm van sturing; sterker dan wetgeving en toezicht. Hij haalt daarbij een recent proefschrift van een zeker J. Nijland aan de Universiteit Leiden aan. Tot slot vraagt hij zich af dat als de rijksoverheid geen geld heeft om extra aandelen te kopen, waarom de provincie of een groep gemeentes niet bij zou kunnen springen en een stuk eigendom zou kunnen verwerven. Ronald Prins is mede-eigenaar van het bedrijf Fox-IT dat zeer gevoelige informatietechnologie voor de Nederlandse overheid vervaardigd en daarom onder verscherpt staatstoezicht staat en feitelijk met dezelfde bepalingen te maken heeft die minister Dijsselbloem voorstelt om de publieke belangen bij een privatisering van Urenco te waarborgen. Fox-IT is echter, zelfs niet ten dele, in overheidshanden. Hij benadrukt dat je voor een streng toezichtregiem als overheid wel de benodigde kennis nodig hebt en dat de missie van het bedrijf in overeenstemming met dat van de overheid moet zijn (in dit geval: de bevordering van de staatsveiligheid). Het feit dat het bedrijf onder zwaar overheidstoezicht staat drukt volgens hem zonder meer op de (verkoop)waarde van het bedrijf. Maarten Veraart heeft vanuit Andersson Elffers Felix de privatisering van de Nederlandse elektriciteitsinfrastructuur begeleid. Net als Kuiper benadrukt hij dat het begrip publiek belang nauwkeuriger omschreven moet worden; het fungeert nu te veel als containerbegrip. Hij onderscheidt naast het publiek belang, het bedrijfsbelang (waaronder volgens hem het werknemersbelang zou vallen) en het aandeelhouders belang (dat dus in de plaats komt van Kuipers maatschappelijk belang). Verder meent hij dat je de discussie over

2 privatisering alleen goed kunt voeren zodra je concreter kunt zijn over een nieuwe eigenaar. In tegenstelling tot Kuiper meent hij dat je als overheid maar weinig aan eigendom hebt als het om het sturingsinstrument gaat. Eigendom is echter wel een effectief beschermingsinstrument. In zijn optiek zijn de borgingsvoorwaarden van Dijsselbloem wel heel erg zwaar. Hij betreurt het dat het zgn. Gouden Aandeel is afgeschaft. Ira Helsloot corrigeert eerst de titel waaronder hij is uitgenodigd. Hij is geen hoogleraar nucleaire veiligheid maar hoogleraar sturing van veiligheid. In zijn optiek is het bezit van 33% van de aandelen vergelijkbaar met een beetje zwanger zijn als het om de uitoefening van eigendomsrechten gaat. Belangrijker dan het eigendom is echter dat effectief toezicht kennis van zaken vereist en die is met de afslanking van de Kernfysische Dienst vrijwel verdwenen bij de overheid. Zijn advies is: of je laat het bedrijf helemaal los, of jje verwerft een meerderheidsaandeel. Hij benadrukt dat bedrijfsgeheimen (de grootste zorg als het om proliferatie gaat) bij commerciële bedrijven in goede handen zijn omdat het weglekken daarvan de marktpositie van het bedrijf schaadt. Het weglekken van Urenco s nucleair kennis naar Pakistan speelde dan ook toen Urenco een staatsbedrijf was [en is JS]. Wim Turkenburg, emiritus hoogleraar natuurwetenschap en samenleving, was de laatste spreker in dit blokje. Net als Dirk Bannink tijdens de aanvullende hoorzitting afgelopen maandag benadrukte hij de relatie tussen de marktwaarde van Urenco en de ontwikkelingen in de mondiale kernenergiesector. In de scenario s over die kernenergiesector zijn erg veel onzekerheden. Er komen ongetwijfeld nog wel kerncentrales bij die met verrijkt uranium gestookt zullen worden, maar plutonium en MOX spelen ook een rol als brandstof. Verder is er sprake van een forse overcapaciteit aan verrijkt uranium en moet rekening gehouden worden met het feit dat de groei van kernenergie vooral in het Verre Oosten plaatsvindt [Dirk had het echter over een stagnatie van die groei JS] en dat niet ondenkbaar is dat men daar zelf verrijkingsfabrieken wil bouwen in plaats van afhankelijk te blijven van verrijkingsfabrieken in Europa en Amerika. Tot slot speelt ook de opkomst van laserverrijkingstechnologie een rol. De proliferatie van kernwapentechnologie moet vooral voorkomen worden door een 100% naleving van de verdragen daarover, waaronder het Verdrag van Almelo. De vrees dat private eigenaren van Urenco eerder geneigd zijn om daarmee te marchanderen is volgens Turkenburg reëel en de door Dijsselbloem voorgestelde waarborgen zijn niet in staat om dat marchanderen tegen te gaan. De kracht van het Verdrag van Almelo is volgens Turkenburg bovendien dat er sprake is van drie toezichthouders die samen toezicht moeten houden en dus ook in zekere zin toezicht houden op elkaar invulling van dat toezichterschap. Paulus Jansen (SP) vroeg Veraart nog eens naar de risico s en Turkenburg naar de wetenschappelijke kennis die door Urenco geproduceerd wordt ( of produceren ze daar alleen maar machines en verrijkt uranium? ). Aukje de Vries (VVD) wilde van Prins weten waar het strenge toezicht bij Fox IT uit bestaat en van Veraart en Helsloot welke bevoegdheden zeker door de overheid gewaarborgd moeten worden. Mei Li Vos (PvdA) stelde Helsloot en Kuiper de vraag of zij konden inschatten of de te stellen randvoorwaarden teruggeschroefd kunnen worden als de mondiale vraag naar verrijkt uranium zal dalen en vroeg Prins wat er zou gebeuren als zich bij Fox IT een Chinese koper zou aandienen. Tonny van Dijk (PVV) wilden van Turkenburg de werkelijke marktwaarde van Urenco weten; van Veraart en Turkenburg of de publieke belangen alleen met staatseigendom geborgd konden worden en van alle sprekers wat zij zouden doen (verkopen; 33% houden of bijkopen). Van Marlo meende dat het ook financieel aantrekkelijk kon zijn om aandelen bij te kopen. Als het bedrijf door de beperkende maatregelen minder waard wordt zou zo n extra aandeel immers ook goedkoper zijn. Kuiper benadrukte dat de druk van de aandeelhouders om zoveel mogelijk gewin uit het bedrijf te halen groter zou zijn wanneer dit private partijen zouden zijn. Hij benadrukte ook nog eens dat er zo langzamerhand een kentering was te bespeuren in de drang naar deregulering in de economie en dat er steeds meer energie werd gestoken in sterke instituties om toezicht te houden. Daarnaast wees hij op de Duitse situatie waar met name de deelstaten weinig terughoudend zijn om zich via allerlei deelnemingen met de industriële infrastructuur bezig te houden en dat Nederland met Petten-Almelo een interessante nucleaire industrie in handen had. Prins benadrukte dat de overheid ongeveer evenveel geld uitgaf aan de controle van de producten van Fox IT als het bedrijf aan de ontwikkeling ervan uitgaf. De toezichthouder (in dit geval de AIVD) heeft voldoende kennis in huis om dat ook te doen. Verder gelden er zware exportbeperkingen (wat Prins betreft mocht dat na de NSA-onthullingen ook wel t.a.v. de VS gaan gelden) en zou overname door een Chinees bedrijf uitgesloten zijn. Veraart vond het een heel vreemde situatie dat Dijsselbloem leveringszekerheid als publiek belang opvoerde terwijl Nederland zelf nauwelijks afhankelijk is van de geleverde uranium (met slechts één kerncentrale). Ook Duitsland zal in de nabije toekomst steeds minder belang hebben bij de leveringszekerheid. Dat belang speelt vooral in het Verre Oosten en hij verwacht dat geïnteresseerde financiële partijen vooral uit het Verre Oosten zullen komen. Hetchfondsen e.d. zullen niet geïnteresseerd zijn vanwege alle waarborgen die door de overheid

3 gesteld worden. De derde, ook door Dijsselbloem genoemde, optie is een beursgang. Dat maakt de toekomst echter helemaal onzeker omdat je dan bijna geen afspraken met aandeelhouders kunt maken over doorverkoop aan een volgende eigenaar. Een koper in het Verre Oosten is dus het meest waarschijnlijk en die zal op termijn de verrijkingsfabrieken liever in het Verre Oosten willen hebben dan dat hij zal blijven investeren in de uitbouw van bestaande fabrieken in onder andere Almelo. Helsloot benadrukt dat het proliferatierisico bij een verkoop minder groot is dan gedacht wordt. Voor de kernenergiekant benadrukt hij dat Nederland nauwelijks kernenergie produceert en het dus heel vreemd is wel een verrijkingsfabriek in dit land te hebben en te handhaven. Volgens hem raakt het voortbestaan van een nucleaire industrie in Nederland niet aan de vitale belangen van ons land. Turkenburg stelt dat Urenco zelf geen interessante economische spin off heeft. Die zit vooral in de dochter ETC: daar zit de kennis en daar wordt aan innovatie gedaan. Urenco laat de door ETC vervaardigde ultracentrifuges alleen maar draaien. Dat doen ze overigens goed, want Urenco heeft 26% van de wereldwijde verrijkingscapaciteit en 30% van de markt in handen; dus ze hebben veel minder last van de wereldwijde overcapaciteit dan hun concurrenten. Hij heeft een lichte voorkeur om niet te verkopen en wijst erop dat er [door Duitsland en Groot-Brittannië, neem ik aan JS] druk op Nederland wordt uitgeoefend om minder strenge voorwaarden te stellen aan de verkoop van de aandelen. Na een korte pauze wordt de tweede ronde geopend door Huub Rakhorst, directeur van de Urenco-vestiging in Almelo. Hij benadrukt nog even dat Urenco niet alleen voor kerncentrales produceert maar samen met Petten ook voor de medische sector. Het is een belangrijke industrie voor Almelo, voor Twente en ook voor Nederland. Wereldwijd is het kernenergie-aandeel in de elektriciteitsproductie 12% en omdat de elektriciteitsproductie de komende jaren zal verdubbelen mag verwacht worden dat de kernenergiesector ook nog wel blijft groeien. Als directeur van de Nederlandse vestiging gaat Rakhorst niet over de Nederlandse aandelen, maar hij benadrukt het belang van een stabiele aandeelhouder voor het vertrouwen dat klanten in het bedrijf stellen en voor de kostbare investeringen die gedaan moeten worden om de marktpositie te behouden. De afgelopen jaren is de capaciteit in Almelo verdrievoudigd [??! JS] en onlangs is nog voor 1 miljard euro in het Almelose bedrijf geïnvesteerd. Ook is Urenco Almelo dit jaar uitgeroepen tot beste werkgever van Nederland. Het bedrijf is gebaat bij stabiliteit aan de eigendomskant. George Verberg is lid van het bestuur van de Urenco Group. Ook dit internationale bestuur, dat in Groot- Brittannië zetelt, heeft niets te zeggen over de aandelen, maar heeft wel zo z n wensen ten aanzien van mogelijk nieuwe aandeelhouders. Het waarborgen van non-proliferatie staat bij hem voorop. Daarnaast moet een (nieuwe) aandeelhouder het belang van lange-termijn-contracten erkennen. De klanten (kerncentrales) verwachten leveringszekerheid die voor meerdere jaren (soms meerdere decennia) wordt vastgelegd. Hij bestrijdt de koppeling die in het eerste blok gelegd werd tussen de productie van verrijkt uranium en het gebruik daarvan door één hetzelfde land. Laten we blij zijn dat niet elk land dat kerncentrales heeft ook over verrijkingsfabrieken beschikt. Voorts benadrukt hij dat het bedrijf door een eventuele verkoop onder de voorgestelde voorwaarden beslist minder waard zal worden. Bart le Blanc was niet alleen interim CFO van Urenco tijdens de ziekenhuisopname van Friso van Oranje, maar ook diens voorganger als CFO. Toen hij als zodanig aantrad in 2004 wilde Nederland zijn aandelen in Urenco verkopen; een jaar later wilde ze dat juist niet. Le Blanc benadrukt dat voortdurende discussie over het aandeelhouderschap (houden of afstoten) slecht is voor een onderneming. Het grootste belang van Urenco is dat de rust op dit front zo snel mogelijk terugkeert en dat er iets geregeld wordt over het in- en uittreden van aandeelhouders. Urenco moet voldoende vlees op de botten hebben om noodzakelijke investeringen te doen. Noodzakelijk vanuit het bedrijfsbelang maar ook om aan (nieuwe) wettelijke voorschriften te kunnen voldoen. Bij staatsaandeelhouders is dat beter geregeld dan bij private aandeelhouders. In het slechtste geval zou in het geval private aandeelhouders de financiële reserves van het bedrijf volledig afgeroomd hebben, de overheid zich verplicht kunnen voelen om met geld van de belastingbetalers de door haar noodzakelijk geachte (veiligheids)maatregelen in het bedrijf te financieren. Een beslissing om te verkopen kun je pas nemen zodra je alles over de nieuwe koper en de randvoorwaarden duidelijk is. Tot slot merkt hij nog op dat alle verrijkingsfabrieken wereldwijd direct of indirect in handen zijn van de respectievelijke overheden. Er is slechts één uitzondering: USEC, en daar gaat het uitgesproken slecht mee. Het enig bestaande voorbeeld van privatisering van een uraniumverrijker verdient dus geen navolging. Paul Wilke van Clingendael begint zijn inleiding eigenlijk al met de conclusie: beter niet verkopen en misschien zelfs beter om tot 50% bij te kopen. In financiële zin levert Urenco volgens hem nooit meer op dan wat we er nu aan dividend uit krijgen. Zeker als je daar ook de winstbelasting bij betrekt die bij verkoop aan een andere eigenaar mogelijk naar een ander land kan weglekken. In het geval Areva het bedrijf zou kopen, dan is ETC volledig in handen van Areva en daarmee ook de gevoelige technologie die thans nog in een soort

4 black-box constructie zit. Daarmee geeft Nederland dus een stuk proliferatie-toezicht uit handen. Verder moet Nederland er rekening mee houden dat de waarborgconstructies die Dijsselbloem voorstelt ook toezichtkosten met zich meebrengen. Tot slot waarschuwt Wilke voor de tegenstelling die kan ontstaan tussen de belangen van de toezichthouder en de belangen van de private eigenaar. Michiel Bijlsma van het Centraal Planbureau was de laatste spreker in dit tweede blok. Van zijn hele betoog heb ik vier dingen genoteerd: de waarde van het bedrijf zal netto niet toe- of afnemen door de privatisering. Van de drie publieke belangen die Dijsselbloem noemt zijn veiligheid en nonproliferatie inderdaad publieke belangen, maar leveringszekerheid niet. Het waarborgen van deze publieke belangen vergt een hands on, dus een vrij directe bemoeienis van de overheid bij het bedrijf. En tot slot moet ook volgens hem het hele raamwerk helder zijn vóór de verkoop. Paulus Jansen (SP) vraagt Rakhorst naar het belang van ETC en Urenco Gronau voor de regionale economie en Wilke naar de stand van zaken van de discussie over de verkoop van Urenco in Duitsland en Groot- Brittannië. Aukje de Vries (VVD) vraagt Verberg welke sturing Nederland feitelijk uitoefent als aandeelhouder en vraagt hem en Le Blanc wat de gevolgen zullen zijn als Duitsland en Groot-Brittannië wel verkopen. Mei Li Vos (PvdA) vraagt Verberg waarom Groot-Brittannië wil verkopen (Duitsland snapt ze) en Wilke en Rakhorst waarom proliferatie in het geding is als Rusland of China de aandelen zouden kopen; dat zijn immers al kernwapenstaten. Tonny van Dijk (PVV) vraagt Rakhorst waarom het uitgekeerde dividend dit jaar de helft was van het jaar ervoor, Le Blanc waarom toekomstige eigenaren een greep in de kas zouden willen doen en Wilke wat het bijkomen van de 16,7% aandelen ons gaat kosten. Wouter Koolmees (D66) vraagt Verberg en Le Blanc of zij denken dat de publieke belangen geborgd kunnen worden zonder aandeelhouderschap. Volgens Eddy van Hijum is dat de kernvraag van het debat. Zelf vraagt hij Rakhorst nog naar het strategisch belang van de technologische kennis die Urenco / ETC beheert en Verburg naar de redenen waarom Groot- Brittannië wil verkopen en of dat nog teruggedraaid kan worden. Rakhorst wijst op het belang van de samenwerking op kennisgebied met de Universiteit Twente en de TU Delft en ook met de NRG Petten en nogmaals op Aeronamics als spin off van Urenco. Rusland en China hebben inderdaad de kennis en productiecapaciteit voor het maken van hoogverrijkt uranium, maar deze is niet zo geavanceerd als wat Urenco in huis heeft. Hij meent dat het belang om de aandelen te houden vooral een Nederlands belang is: we hebben niet veel hoogwaardig technologische bedrijven, dus wat we hebben kunnen we maar beter houden. In tegenstelling tot wat eerder genoemd werd, meent hij dat juist ETC gemakkelijker naar een ander land verplaatst kan worden dan de verrijkingsfabrieken van Urenco zelf. In ieder geval op de korte termijn. Urenco Gronau is volgens hem ook een spin off van Urenco Almelo en de Urencoregio is dus zelfs nog iets groter dan Twente. Verberg draait in mijn ogen de aan hem gestelde vraag om en noemt twee voorbeelden hoe het bedrijf haar (Nederlandse) aandeelhouder bijstuurt. Hij benadrukt de gemakkelijke toegang die Urenco tot relevante ambtenaren binnen de ministeries heeft als het bijvoorbeeld over exportvergunningen gaat. Het tweede voorbeeld is tevens een antwoord op de vraag naar het dividend: die viel dit jaar lager uit omdat het bedrijf moest investeren. Naast de 1 miljard in Almelo ook nog 3 miljard in Amerika. De overheidsaandeelhouder geeft daar dan ook ruimte voor. Hij maakte overigens ook duidelijk dat de investering in Amerika op verzoek was van de afnemers in de VS en Japan en dat het hier om een marktgedreven vraag ging [dus zelfs met overheidsaandeelhouders is verplaatsing van de productiecapaciteit naar derde landen niet uitgesloten, omdat de afnemers dan kunnen eisen. Daar gaat het argument van de gemeente Almelo! JS]. Maar het voorbeeld laat ook weer zien hoe belangrijk het hebben van aandeelhouders met een langetermijn-agenda is voor een bedrijf als Urenco. Wat Nederland met haar 33% aan zeggenschap heeft is nauwkeurig omschreven in de bedrijfsstatuten, maar bij nieuwe aandeelhouders zullen die statuten sowieso veranderd worden dus daar is niets over te zeggen. Volgens hem zijn de drie verdragspartijen bij het Verdrag van Almelo intensief bezig met de nieuwe governance structuren [al eerder merkte, ik meen Turkenburg, op dat eerder was toegezegd dat die structuren na de zomer of in november al wereldkundig gemaakt zouden zijn; dat is ook wat ik begrepen had JS]. De reden waarom Groot-Brittannië haar aandelen wil verkopen heeft te maken met de politiekideologische wind die daar waait. De nieuw aangetreden conservatieve regering wil van de staatsbedrijven af die Tatcher nog niet had verkocht. Hij wijst daarbij ook op de verkoop van de Royal Mail. Dat is inderdaad een ander belang dan E.on en RWE die vooral geld nodig hebben voor hun investeringen in de kernenergie vervangende energieproductie. Le Blanc benadrukte dat onder de gestelde voorwaarden een nieuwe aandeelhouder uitsluitend financieel aandeelhouder is en verder eigenlijk niets te zeggen heeft over de bedrijfsvoering. Het aantal geïnteresseerde

5 kopers zal daardoor een stuk minder worden en tot de hierdoor minder geïnteresseerde kopers behoren gelukkig ook de hetchfondsen. Wilke herhaalde het betoog van Verberg over de redenen waarom Groot-Brittannie respectievelijk de Duitse energiebedrijven hun aandelen willen verkopen. Het Nederlandse belang om de aandelen te houden of ervoor te zorgen dat Urenco in Nederland blijft is dat dankzij Urenco Nederland een plak heeft binnen de AIEA; de andere twee aandeelhouders hebben die al op basis van hun omvang als politiek-economische macht, maar Nederland dankt deze uitsluitend aan haar deelname in Urenco. Hij beaamt de opmerking van Vos dat Rusland en China de Urenco-kennis niet nodig hebben om kernwapens te kunnen maken, maar stelt dat de productie van hoogverrijkt uranium wel een stuk sneller gaat met Urenco-technologie. Het bijkopen van 16,7% aan aandelen kost volgens hem 1,5 tot 2 miljard euro. Verder stelt hij dat als de verkoop van de aandelen in Urenco volgens Dijsselbloem geen gevolgen heeft voor het Nederlandse EMU-saldo [het staatstekort dat onder de EU-norm van 3% moet blijven JS] datzelfde logischerwijs ook zou moeten gelden voor de koop van extra aandelen in Urenco. Bijlsma stelde vast dat aan hem geen nadere vragen waren gesteld en daarmee was een einde gekomen aan deze hoorzitting. Jan Schaake 5 december 2013

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 'S-GRAVENHAGE. Datum 23 mei 2013 Betreft Voorgenomen verkoop aandelen URENCO

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 'S-GRAVENHAGE. Datum 23 mei 2013 Betreft Voorgenomen verkoop aandelen URENCO > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 'S-GRAVENHAGE Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

CONCEPTVERSLAG VAN EEN NOTAOVERLEG OVER:

CONCEPTVERSLAG VAN EEN NOTAOVERLEG OVER: Samengesteld door Enschede voor Vrede, onderdeel van VEDAN PDF afkomstig van website www.laka.org CONCEPTVERSLAG VAN EEN NOTAOVERLEG OVER: Nota Deelnemingenbeleid Rijksoverheid 2013 ( ) VERSLAG VAN EEN

Nadere informatie

Enkele kanttekeningen bij de voorgenomen verkoop van URENCO

Enkele kanttekeningen bij de voorgenomen verkoop van URENCO Enkele kanttekeningen bij de voorgenomen verkoop van URENCO Bijdrage aan het rondetafelgesprek van vaste commissies uit de Tweede Kamer, 5 december 2013 Door: Prof. Dr Wim C. Turkenburg In deze korte notitie

Nadere informatie

Aantekening ten behoeve van rondetafelgesprek voorgenomen verkoop aandelen URENCO, Tweede Kamer, 5 december 2013

Aantekening ten behoeve van rondetafelgesprek voorgenomen verkoop aandelen URENCO, Tweede Kamer, 5 december 2013 Aantekening ten behoeve van rondetafelgesprek voorgenomen verkoop aandelen URENCO, Tweede Kamer, 5 december 2013 Samenvatting Om een aantal redenen zou de voorgenomen verkoop van de staatsaandelen URENCO

Nadere informatie

Clingendael Policy Brief

Clingendael Policy Brief Clingendael Policy Brief No. 26, December 2013 Instituut Clingendael De voorgenomen verkoop van de staatsaandelen URENCO Paul Wilke De Nederlandse regering is voornemens de staatsaandelen URENCO te verkopen.

Nadere informatie

voor tegen gemaakt door: 2009

voor tegen gemaakt door: 2009 In oktober 2008 maakte De Argumentenfabriek in opdracht van De Volkskrant een overzicht van de argumente n - en het bouwen van nieuwe kerncentrales in Nederlan d. De Argumenten kaart Kernenergie is gefabriceerd

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 33 964 Wijziging van de Wet op het financieel toezicht houdende regels met betrekking tot het beloningsbeleid van financiële ondernemingen (Wet

Nadere informatie

Memo. Informatienotitie stand van zaken aandeelhouderschap Eneco, Inleiding

Memo. Informatienotitie stand van zaken aandeelhouderschap Eneco, Inleiding Centrale Staf Bestuurlijke processturing Doorkiesnummers: Telefoon 015 2602545 Aan College van B & W Van S. Bolten Afschrift aan Memo Datum 04-11-2008 Opsteller M.R.Ram Bijlage Onderwerp Stand van zaken

Nadere informatie

Datum 9 december 2013 Betreft Kamervraag/vragen van het lid Klaver over investeringen van financiele instellingen in kernwapens

Datum 9 december 2013 Betreft Kamervraag/vragen van het lid Klaver over investeringen van financiele instellingen in kernwapens > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

trends en ervaringen

trends en ervaringen 5 "ntwi''elingen op de energiemar't in het 3uitenland trends en ervaringen 1 "ondiale trends van marktmacht naar staatsmacht "e sterk gestegen vraag en onvoldoende 0itbreiding van de prod04tie- 4apa4iteit

Nadere informatie

Publieke Aandelen Monitor 2015. De overheid als één van de grootste aandelenbeleggers in Nederland

Publieke Aandelen Monitor 2015. De overheid als één van de grootste aandelenbeleggers in Nederland Publieke Aandelen Monitor 0 De overheid als één van de grootste aandelenbeleggers in Nederland De Publieke Aandelen Monitor heeft als doel inzicht te verschaffen in de omvang van het aandelenbezit van

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 28 165 Deelnemingenbeleid Rijksoverheid Nr. 162 VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEG Vastgesteld 11 juli 2013 De vaste commissie voor Financiën heeft

Nadere informatie

Provinciale Staten van Flevoland Statenvergadering d.cj^i Conform besloten «nei

Provinciale Staten van Flevoland Statenvergadering d.cj^i Conform besloten «nei PROVINCIE FLEVOLAND Provinciale Staten van Flevoland Statenvergadering d.cj^i Conform besloten «nei statenvoorstel Aan Provinciale Staten statenvergadering 11 mei 2009 Ondenwerp Verkoop aandelen Essent.

Nadere informatie

28 november 2015. Onderzoek: Klimaattop Parijs

28 november 2015. Onderzoek: Klimaattop Parijs 28 november 2015 Onderzoek: Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek. De uitslag van de

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 33 626 Oprichting Stichting Voorbereiding Pallas-reactor Nr. 6 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer

Nadere informatie

22 april 2015 OPENBAAR LICHAAM CREMATORIA TWENTE

22 april 2015 OPENBAAR LICHAAM CREMATORIA TWENTE 22 april 2015 OPENBAAR LICHAAM CREMATORIA TWENTE ONTWERPBEGROTING 2016 Inhoudsopgave Bladz. 1. Aanbieding begroting 2016 1 2. Beleidsbegroting 2016 3 2.1 Programma 2.2 Paragrafen 3. Financiële begroting

Nadere informatie

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Milieu Onderzoeksreactoren

Milieu Onderzoeksreactoren Koninklijk Instituut van Ingenieurs - Afdeling Kerntechniek Netherlands Nuclear Society Programma 2003-2005 De afdeling Kerntechniek van het Koninklijk Instituut van Ingenieurs en de Netherlands Nuclear

Nadere informatie

Whitepaper Verbonden Partijen

Whitepaper Verbonden Partijen Whitepaper Verbonden Partijen Om meer aandacht te kunnen besteden aan hun kernactiviteiten zijn steeds meer lokale overheden geneigd om organisatieonderdelen te verzelfstandigen al dan niet in samenwerking

Nadere informatie

Verkiezingen Tweede Kamer 2012

Verkiezingen Tweede Kamer 2012 Verkiezingen Tweede Kamer 2012 Nederlandse politieke partijen langs de Europese meetlat Financiën dr. Edwin van Rooyen Update: 6-9-2012 Tussen de politieke partijen in Nederland bestaat aanzienlijke verdeeldheid

Nadere informatie

7 november 2014. Onderzoek: Wapenindustrie

7 november 2014. Onderzoek: Wapenindustrie 7 november 2014 Onderzoek: Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 30.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek. De uitslag van de

Nadere informatie

NATIONAAL ENERGIEFORUM 2007 FINANCIEEL-ECONOMISCHE GEVOLGEN VAN NETWERKSPLITSING

NATIONAAL ENERGIEFORUM 2007 FINANCIEEL-ECONOMISCHE GEVOLGEN VAN NETWERKSPLITSING NATIONAAL ENERGIEFORUM 2007 Splitsingsdebat, Hilton Amsterdam, 21 November 2007 Aan de Vooravond van de Splitsing van Netten FINANCIEEL-ECONOMISCHE GEVOLGEN VAN NETWERKSPLITSING Prof Dr Hans J.G.A. van

Nadere informatie

Onderzoek. Wie is de grootste producent van duurzame elektriciteit in Nederland 2012. Auteur: C. J. Arthers, afd. Corporate Responsibility, Essent

Onderzoek. Wie is de grootste producent van duurzame elektriciteit in Nederland 2012. Auteur: C. J. Arthers, afd. Corporate Responsibility, Essent Onderzoek Wie is de grootste producent van duurzame elektriciteit in Nederland 2012 Auteur: C. J. Arthers, afd. Corporate Responsibility, Essent Datum: 9 september 2013 Vragen of reacties kunt u sturen

Nadere informatie

CHINA NU Tekst: Maaike Okano-Heijmans en Frans-Paul van der Putten. Economie

CHINA NU Tekst: Maaike Okano-Heijmans en Frans-Paul van der Putten. Economie Economie CHINA NU Tekst: Maaike Okano-Heijmans en Frans-Paul van der Putten China als investeerder in Europa Chinese investeringen in Europa nemen snel in omvang toe. Volvo Cars is tegenwoordig eigendom

Nadere informatie

Wijziging van de Wet op het Centraal bureau voor de statistiek in verband met de herpositionering van zelfstandige bestuursorganen

Wijziging van de Wet op het Centraal bureau voor de statistiek in verband met de herpositionering van zelfstandige bestuursorganen Wijziging van de Wet op het Centraal bureau voor de statistiek in verband met de herpositionering van zelfstandige bestuursorganen MEMORIE VAN ANTWOORD Inleiding Met belangstelling heb ik kennis genomen

Nadere informatie

Uitkering superdividend aan EZ 20.000.000 EZ opteert voor uitbetaling in twee tranches: - 10.000.000 in 2015-10.000.000 in 2016

Uitkering superdividend aan EZ 20.000.000 EZ opteert voor uitbetaling in twee tranches: - 10.000.000 in 2015-10.000.000 in 2016 Concept tekst Bestuurlijk Principeakkoord EZ Noord Nederland inzake NOM. Versie 12 april 2016 (inclusief aanvullende afspraken m.b.t. Onderneming X) 1. De provincies Fryslân, Groningen en Drenthe enerzijds

Nadere informatie

maatschappijwetenschappen pilot vwo 2015-II

maatschappijwetenschappen pilot vwo 2015-II Aanwijzing voor de kandidaat Als in een vraag staat dat je een hoofd- of kernconcept moet gebruiken, dan gebruik je in het antwoord die elementen uit de omschrijving van het hoofd- of kernconcept die nodig

Nadere informatie

Windenergie goedkoper dan kernenergie!

Windenergie goedkoper dan kernenergie! Go Wind - Stop nuclear Briefing 1 26 june 2002 Windenergie goedkoper dan kernenergie! Electrabel geeft verkeerde informatie over kostprijs van kernenergie en windenergie. Electrabel beweert dat windenergie

Nadere informatie

mevrouw R. Leeuwenburgh notulistenbureau Leeuwenburgh Vendrig

mevrouw R. Leeuwenburgh notulistenbureau Leeuwenburgh Vendrig VERSLAG VOORBESPREKING Overname aandelen BIGA BV 19 mei 2015 Samenvattend verslag van de openbare voorbespreking van de gemeenteraad van de gemeente Wijk bij Duurstede Gespreksleider Griffiemedewerker

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der staten Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

De voorzitter van de Tweede Kamer der staten Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag !! Directie Financieringen Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl Uw brief (kenmerk) > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag De voorzitter van de Tweede

Nadere informatie

Gevolgen voor de werkgelegenheid

Gevolgen voor de werkgelegenheid KRACHTIG ADVISEREN BIJ FUSIES EN OVERNAMES Met een divers team van organisatieadviseurs ondersteunen we ondernemingsraden bij het beoordelen van voorgenomen verkoop, fusies en overnames van bedrijven.

Nadere informatie

Betreft vergadering Provinciale Staten 12 december 2014. Commissiegriffier Margreeth Trimpe 0118 63 14 37 me.trimpe@zeeland.nl

Betreft vergadering Provinciale Staten 12 december 2014. Commissiegriffier Margreeth Trimpe 0118 63 14 37 me.trimpe@zeeland.nl Griffier van de Staten Geleidebrief Kaderstellend 1-1 Naam voorstel Nummer SERV-187 Statenvoorstel verkoop aandelen DELTA in Windpark Kreekraksluis B.V. Betreft vergadering Provinciale Staten 12 december

Nadere informatie

Olie, terreur, afpersing en economie.

Olie, terreur, afpersing en economie. Olie, terreur, afpersing en economie. Op de blog van Guido staat een interessante bijdrage over onze economie of wat daarvoor nog moet doorgaan. Wij zijn het bijna helemaal eens met dit opiniestuk maar

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst. Overwegingen. Herstructurering

Informatiebijeenkomst. Overwegingen. Herstructurering 19 januari 2016 Informatiebijeenkomst Overwegingen Herstructurering Opdelen van de onderneming in onderdelen is onvermijdelijk Centrales & Trade Levering Retail Multimedia Zelfstandig levensvatbaar Verlieslatend

Nadere informatie

Care IS klantbijeenkomst. Hotel Van der Valk oktober 2015

Care IS klantbijeenkomst. Hotel Van der Valk oktober 2015 Care IS klantbijeenkomst Hotel Van der Valk oktober 2015 Welkom Wij heten u van harte welkom in Van der Valk Hotel 2 Programma 19.00 uur Ontvangst 19.30 uur Opening 19.40 uur Chinese groeivertraging 20.00

Nadere informatie

Internationale varkensvleesmarkt 2012-2013

Internationale varkensvleesmarkt 2012-2013 Internationale varkensvleesmarkt 212-213 In december 212 vond de jaarlijkse conferentie van de GIRA Meat Club plaats. GIRA is een marktonderzoeksbureau, dat aan het einde van elk jaar een inschatting maakt

Nadere informatie

Beginselen van de politieke partijen die in 2006 in de Tweede Kamer vertegenwoordigd waren

Beginselen van de politieke partijen die in 2006 in de Tweede Kamer vertegenwoordigd waren Beginselen van de politieke partijen die in 2006 in de Tweede Kamer vertegenwoordigd waren Partij van de Arbeid (PvdA) Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD) Christen-democratisch Appèl (CDA) Democraten

Nadere informatie

Hierbij doe ik u de antwoorden op de vragen van het lid Van Hijum (CDA) over het Nederlandse goud toekomen.

Hierbij doe ik u de antwoorden op de vragen van het lid Van Hijum (CDA) over het Nederlandse goud toekomen. > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Advies- en Arbitragecommissie Rijksdienst

Advies- en Arbitragecommissie Rijksdienst Advies- en Arbitragecommissie Rijksdienst Aan: De vakorganisaties ABVA/KABO en CFO Dienstleiding Belastingdienst Bijlagen: 1. hoorverslag AAC/00.00102 22 september 2000 2. arbitrageverzoek AAC.71 Onderwerp:

Nadere informatie

Verkiezingen Tweede Kamer 2012

Verkiezingen Tweede Kamer 2012 Verkiezingen Tweede Kamer 2012 Nederlandse politieke partijen langs de Europese meetlat Europese Unie dr. Edwin van Rooyen 10-9-2012 PvdA, VVD en SP zijn voorstander van het vergroten van de controle op

Nadere informatie

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 'S-GRAVENHAGE

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 'S-GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 'S-GRAVENHAGE Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Technologie is essentieel voor de verdere groei van ons land.

Technologie is essentieel voor de verdere groei van ons land. Interview door Sandra Heuts en Cees Jorissen Technologie is essentieel voor de verdere groei van ons land. Egbert ten Cate is op het moment van dit gesprek zowel directeur van Bank Ten Cate & Cie als commissaris

Nadere informatie

Subsidiëring Investerings- en Ontwikkelingsmaatschappij voor Noord-Nederland ten behoeve van de Drentse Participatie Maatschappij

Subsidiëring Investerings- en Ontwikkelingsmaatschappij voor Noord-Nederland ten behoeve van de Drentse Participatie Maatschappij 2004-98 Subsidiëring Investerings- en Ontwikkelingsmaatschappij voor Noord-Nederland ten behoeve van de Drentse Participatie Maatschappij Voorgestelde behandeling: - Statencommissie Bestuur, Financiën

Nadere informatie

Opening Majesteit, dames en heren, ook ik heet u vandaag van harte welkom op het jaarlijkse pensioenseminar van DNB.

Opening Majesteit, dames en heren, ook ik heet u vandaag van harte welkom op het jaarlijkse pensioenseminar van DNB. Speech Joanne Kellermann Pensioenseminar 2014 Opening Majesteit, dames en heren, ook ik heet u vandaag van harte welkom op het jaarlijkse pensioenseminar van DNB. Voor mij is dit een bijzonder moment:

Nadere informatie

ADVIES VAN DE COMMISSIE. van 1.7.2013

ADVIES VAN DE COMMISSIE. van 1.7.2013 EUROPESE COMMISSIE Brussel, 1.7.2013 C(2013) 4206 final ADVIES VAN DE COMMISSIE van 1.7.2013 overeenkomstig artikel 3, lid 1, van Verordening (EG) nr. 714/2009 en artikel 10, lid 6, van Richtlijn 2009/72/EG

Nadere informatie

HOW TO GET RID OF THE BOMB IN 5 STEPS. Praktische voorstellen voor Kamerleden om Nederland kernwapenvrij te maken

HOW TO GET RID OF THE BOMB IN 5 STEPS. Praktische voorstellen voor Kamerleden om Nederland kernwapenvrij te maken HOW TO GET RID OF THE BOMB IN 5 STEPS Praktische voorstellen voor Kamerleden om Nederland kernwapenvrij te maken 1 In vijf stappen naar een kernwapenvrij Nederland Op 20 december 2012 nam uw Kamer de motie

Nadere informatie

SUPPLEMENT AANDEELHOUDERSCIRCULAIRE KONINKLIJKE KPN N.V.

SUPPLEMENT AANDEELHOUDERSCIRCULAIRE KONINKLIJKE KPN N.V. SUPPLEMENT d.d. 29 augustus 2013 bij de AANDEELHOUDERSCIRCULAIRE d.d. 21 augustus 2013 voor de Buitengewone Algemene Vergadering van Aandeelhouders van KONINKLIJKE KPN N.V. te houden op 2 oktober 2013

Nadere informatie

mevrouw W.A.J. Kosterman (waarnemend portefeuillehouder) mevrouw J.M. Kiep-de Jongh notulistenbureau Leeuwenburgh Vendrig

mevrouw W.A.J. Kosterman (waarnemend portefeuillehouder) mevrouw J.M. Kiep-de Jongh notulistenbureau Leeuwenburgh Vendrig VERSLAG VOORBESPREKING Aankoop aandelen BIGA en toekomst Sociale Werkvoorziening 17 november 2015 Samenvattend verslag van de openbare voorbespreking van de gemeenteraad van de gemeente Wijk bij Duurstede

Nadere informatie

Startnotitie. Procedure vervreemding aandelen Essent. 1 Context

Startnotitie. Procedure vervreemding aandelen Essent. 1 Context Startnotitie 1 Context Op 1 juli 2008 is het groepsverbod uit de Wet Onafhankelijk Netbeheer (WON) in werking getreden. Als gevolg daarvan dient het beheer en eigendom van energienetwerken en de productie

Nadere informatie

Hoeveel bewegings ruimte gunt het kabinet het po?

Hoeveel bewegings ruimte gunt het kabinet het po? Hoeveel bewegings ruimte gunt het kabinet het po? Tijdens de begrotingsbehandeling van het ministerie van OCW is er relatief weinig gesproken over het primair onderwijs. Wel kwamen voor het po belangrijke

Nadere informatie

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Uitgebreide samenvatting

Uitgebreide samenvatting Uitgebreide samenvatting Bereik van het onderzoek De Nederlandse minister van Economische Zaken heeft een voorstel gedaan om het huidig toegepaste systeem van juridische splitsing van energiedistributiebedrijven

Nadere informatie

Kernenergie en kernproliferatie: De mythe van het vreedzaam gebruik van kernsplijtstoffen Henk van der Keur, stichting Laka Volkel, 3 april 2010

Kernenergie en kernproliferatie: De mythe van het vreedzaam gebruik van kernsplijtstoffen Henk van der Keur, stichting Laka Volkel, 3 april 2010 Kernenergie en kernwapenproliferatie: India en Iran Het staat niet met chocoladeletters in de kranten en de Nederlandse media vinden het niet eens de moeite waard om er over te berichten: twee jaar na

Nadere informatie

Debat: Nationalisering of privatisering?

Debat: Nationalisering of privatisering? Debat: Nationalisering of privatisering? Korte omschrijving werkvorm: Uw leerlingen leren wat een collectieve voorziening is. Doorgaans worden collectieve voorzieningen in Nederland door de overheid gefinancierd,

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456

Nadere informatie

SAMENVATTING RAADSVOORSTEL EN -BESLUIT. 285075 Van Bree, 9287 FBV El. Jaarstukken 2008 en begroting 2010 Regionaal Bedrijventerrein Twente

SAMENVATTING RAADSVOORSTEL EN -BESLUIT. 285075 Van Bree, 9287 FBV El. Jaarstukken 2008 en begroting 2010 Regionaal Bedrijventerrein Twente SAMENVATTING RAADSVOORSTEL EN -BESLUIT REGISTRATIENR. BEHANDELEND AMBTENAAR SECTOR PORTEFEUILLEHOUDER 285075 Van Bree, 9287 FBV El ONDERWERP Jaarstukken 2008 en begroting 2010 Regionaal Bedrijventerrein

Nadere informatie

Buitenlandse investeringen door het MKB

Buitenlandse investeringen door het MKB M00408 Buitenlandse investeringen door het MKB Toenemende investeringen in lagelonenlanden of op kousenvoeten naar buurlanden? Jolanda Hessels Maarten Overweel Zoetermeer, 13 oktober 004 Buitenlandse investeringen

Nadere informatie

JAARMONITOR 2015 JANUARI 2016. Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland

JAARMONITOR 2015 JANUARI 2016. Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland JAARMONITOR 2015 JANUARI 2016 Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland Inhoud 3 NÚ KAN DE WERKLOOSHEID OMLAAG 4 FREELANCERS EN FLEXWERKERS STIMULEREN GROEI BEDRIJVEN 5 OMZETONTWIKKELING

Nadere informatie

De groei voorbij. Jaap van Duijn september 2007

De groei voorbij. Jaap van Duijn september 2007 De groei voorbij Jaap van Duijn september 2007 1 Een welvaartsexplosie Na WO II is de welvaart meer gestegen dan in de 300 jaar daarvoor Oorzaken: inhaalslag, technologische verandering en bevolkingsgroei

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 22 112 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie Nr. 1811 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN

Nadere informatie

Politieke bijdrage fractie PvdA begroting 2012. Voorzitter,

Politieke bijdrage fractie PvdA begroting 2012. Voorzitter, Politieke bijdrage fractie PvdA begroting 2012 Voorzitter, In uw inleidende tekst geeft u aan dat zich niet wil laten gijzelen door het rijksbeleid en de daarbij behorende bezuinigingen. U wilt nu duidelijkheid

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal Vergaderjaar 20 202 32 68 Wijziging van het Wetboek van Strafvordering en de Wet DNA-onderzoek bij veroordeelden in verband met de introductie van DNA-verwantschapsonderzoek

Nadere informatie

Betreft:vragen naar aanleiding van de (voorgenomen) tracéwijziging 380kV Zuid West

Betreft:vragen naar aanleiding van de (voorgenomen) tracéwijziging 380kV Zuid West Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie Directoraat generaal voor Energie, Telecom en Mededinging Directie Energiemarkt t.a.v. de directeur drs. J.C. de Groot Postbus 20401 2500 EK Den

Nadere informatie

E.ON S FOCUS OP NIEUWE ENERGIE VERDIENT NAVOLGING

E.ON S FOCUS OP NIEUWE ENERGIE VERDIENT NAVOLGING E.ON S FOCUS OP NIEUWE ENERGIE VERDIENT NAVOLGING MAARTEN VAN DER KLOOT MEIJBURG Er komt onherroepelijk een aardverschuiving in het energielandschap nu alternatieve energie steeds belangrijker wordt. Het

Nadere informatie

D66-notitie. Veiliger omgaan met Chemie

D66-notitie. Veiliger omgaan met Chemie D66-notitie Veiliger omgaan met Chemie Stientje van Veldhoven, Tweede Kamerlid Paul Breitbarth, Statenlid Zuid-Holland 20 juni 2013 Kansen, maar ook risico s Nederland kent een grote chemische industrie

Nadere informatie

Eindexamen vwo maatschappijwetenschappen 2013-I

Eindexamen vwo maatschappijwetenschappen 2013-I Opgave De eurocrisis Bij deze opgave horen de teksten 9 en. Inleiding De situatie rond de gemeenschappelijke munt, de euro, is tien jaar na de introductie verre van stabiel (mei 2012). In tekst 9 beschrijft

Nadere informatie

Simulatiespel: Bron: The Economist. Crisisoverleg Rusland en de EU

Simulatiespel: Bron: The Economist. Crisisoverleg Rusland en de EU Simulatiespel: Bron: The Economist Crisisoverleg Rusland en de EU Inleiding: Simulatiespel: crisisoverleg EU en Rusland Dit simulatiespel is gebaseerd op realistische veronderstellingen. Rusland heeft

Nadere informatie

Collegebesluit. Onderwerp: herstructurering Paswerk BBV nr: 2014/426241

Collegebesluit. Onderwerp: herstructurering Paswerk BBV nr: 2014/426241 Collegebesluit Onderwerp: herstructurering Paswerk BBV nr: 2014/426241 1. Inleiding Naar aanleiding van de invoering van de Participatiewet per 1 januari 2015 hebben drie van de vijf deelnemende gemeenten

Nadere informatie

- Vaststelling van de jaarrekening 2014 van ABN AMRO Group N.V.

- Vaststelling van de jaarrekening 2014 van ABN AMRO Group N.V. Verantwoording stemgedrag eerste half jaar 2015 Stemgedrag op vergaderingen van aandeelhouders en genomen aandeelhoudersbesluiten buiten vergadering 1. Inleiding NLFI onderschrijft het belang van de Nederlandse

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 28 165 Deelnemingenbeleid Rijksoverheid Nr. 143 VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEG Vastgesteld 21 januari 2013 De vaste commissie voor Financiën

Nadere informatie

De dip duurt niet eeuwig

De dip duurt niet eeuwig De dip duurt niet eeuwig Remko Nods (Elsevier) redactie.emedia@reedbusiness.nl De dip duurt niet eeuwig De Nederlandse bouw is in crisis door bezuinigingen van overheden en de problemen op de woningmarkt.

Nadere informatie

Uw nummer (letter): 2014/28122 Uw brief van: 29 juli 2014 Ons nummer: 14082014.01 Willemstad, 14 augustus 2014

Uw nummer (letter): 2014/28122 Uw brief van: 29 juli 2014 Ons nummer: 14082014.01 Willemstad, 14 augustus 2014 Aan De Minister van Verkeer, Vervoer en Ruimtelijke Planning. De heer Earl Balborda Seru Arrarat z/n Alhier Uw nummer (letter): 2014/28122 Uw brief van: 29 juli 2014 Ons nummer: 14082014.01 Willemstad,

Nadere informatie

Het Vijfkrachtenmodel van Porter

Het Vijfkrachtenmodel van Porter Het Vijfkrachtenmodel van Porter (een concurrentieanalyse en de mate van concurrentie binnen een bedrijfstak) 1 Het Vijfkrachtenmodel van Porter Het vijfkrachtenmodel is een strategisch model wat de aantrekkelijkheid

Nadere informatie

Onderzoek over zaken doen in Duitsland. Januari 2014

Onderzoek over zaken doen in Duitsland. Januari 2014 Onderzoek over zaken doen in Duitsland Januari 2014 Samenvatting - Nederlands middenbedrijf wil meer groei halen uit Duitse markt Middelgrote Nederlandse bedrijven willen meer groei realiseren in Duitsland.

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 32 820 Nieuwe visie cultuurbeleid Nr. 170 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der

Nadere informatie

De Staat van Nederland Innovatieland: een gouden ei? Walter Manshanden

De Staat van Nederland Innovatieland: een gouden ei? Walter Manshanden De Staat van Nederland Innovatieland: een gouden ei? Walter Manshanden Van der Zee, F., W. Manshanden, F. Bekkers, T. van der Horst ea (2012). De Staat van Nederland Innovatieland 2012. Amsterdam: AUP

Nadere informatie

Naslagwerk Economie van Duitsland. Hoofdstuk 8: Financiële stelsel. 8.1 Overzicht

Naslagwerk Economie van Duitsland. Hoofdstuk 8: Financiële stelsel. 8.1 Overzicht Naslagwerk Economie van Duitsland 8.1 Overzicht Het Duitse bankenstelsel is anders georganiseerd dan in de meeste andere landen. Naast een centrale bank, de Bundesbank, de reguliere zaken en retailbanken

Nadere informatie

Evaluatieverslag De Nederlandsche Bank NV (DNB)

Evaluatieverslag De Nederlandsche Bank NV (DNB) Evaluatieverslag De Nederlandsche Bank NV (DNB) Beschrijving De Nederlandsche Bank (hierna: DNB) is verantwoordelijk voor het bewaken van de financiële stabiliteit. Dit doet zij door haar drie hoofdtaken

Nadere informatie

Rapport Concept Nota Vervoer Gevaarlijke Stoffen

Rapport Concept Nota Vervoer Gevaarlijke Stoffen Rapport Concept Nota Vervoer Gevaarlijke Stoffen Datum behandeling OVW i : 1 juni 2005 Kenmerk: OVW-2005-484 Aanleiding Het ministerie heeft het Overlegorgaan Goederenvervoer (OGV) advies gevraagd over

Nadere informatie

2016D22881 INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG

2016D22881 INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG 2016D22881 INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG De vaste commissie voor Financiën heeft op 2 juni 2016 een aantal vragen en opmerkingen voorgelegd aan de Minister van Financiën over zijn brief

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA 's-gravenhage

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA 's-gravenhage > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA 's-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

ADVIES UITGEBRACHT DOOR DE ECONOMISCHE EN SOCIALE RAAD VOOR HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST TIJDENS ZIJN ZITTING VAN 16 DECEMBER 2010.

ADVIES UITGEBRACHT DOOR DE ECONOMISCHE EN SOCIALE RAAD VOOR HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST TIJDENS ZIJN ZITTING VAN 16 DECEMBER 2010. ADVIES UITGEBRACHT DOOR DE ECONOMISCHE EN SOCIALE RAAD VOOR HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST TIJDENS ZIJN ZITTING VAN 16 DECEMBER 2010 inzake het ontwerp van besluit van de Brusselse Hoofdstedelijke

Nadere informatie

Probleemanalyse Vaststellen nul- alternatief Definitie beleidsalternatieven

Probleemanalyse Vaststellen nul- alternatief Definitie beleidsalternatieven Probleemanalyse De vuilstort van de AVRI in Geldermalsen is gesloten. Het idee is om op deze gesloten vuilstort alsmede op de gebouwen van de AVRI in totaal 9,3 MWp zonpv te realiseren. Daarnaast kunnen

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal Centraal Informatiepunt

Eerste Kamer der Staten-Generaal Centraal Informatiepunt Eerste Kamer der Staten-Generaal Centraal Informatiepunt Den Haag, 27 november 2000 Aan de leden en de plv. leden van de Vaste Commissie voor Economische Zaken HERZIENE VERSIE I.V.M. TOEVOEGEN STEMVERHOUDING

Nadere informatie

Belangen: Macht van de Eerste Kamer

Belangen: Macht van de Eerste Kamer Belangen: Macht van de Eerste Kamer Korte omschrijving werkvorm: Aan de hand van een werkblad ontdekken leerlingen dat de plannen van het kabinet waarschijnlijk wel door de Tweede Kamer komen, maar niet

Nadere informatie

Referendumwet kerncentrales

Referendumwet kerncentrales Referendumwet kerncentrales GroenLinks wil dat kiezers een referendum kunnen eisen over de bouw van nieuwe kerncentrales. De keuze om wel of geen kerncentrales te bouwen is bepalend voor hoe onze energievoorziening

Nadere informatie

Wat is Newco, de portefeuille van Newco en wie vormt het bestuur.

Wat is Newco, de portefeuille van Newco en wie vormt het bestuur. Postbus 7817 1008 AA Amsterdam www.stichtinghomburgbonds.nl SAMENVATTING NEWCO In deze memo informeren wij u over het volgende onderwerp: Wat is Newco, de portefeuille van Newco en wie vormt het bestuur.

Nadere informatie

mevrouw R. Leeuwenburgh notulistenbureau Leeuwenburgh Vendrig

mevrouw R. Leeuwenburgh notulistenbureau Leeuwenburgh Vendrig VERSLAG VOORBESPREKING Notitie Kansen voor starters 1 april 2008 Samenvattend verslag van de openbare voorbespreking van de gemeenteraad van de gemeente Wijk bij Duurstede Gespreksleider Griffiemedewerker

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag. Datum 20 maart 2013 Betreft Beantwoording vragen lid Van Hijum

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag. Datum 20 maart 2013 Betreft Beantwoording vragen lid Van Hijum > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 33 872 Wijziging van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (verbetering vergunningverlening, toezicht en handhaving) Nr. 2 VOORSTEL VAN WET

Nadere informatie

The Netherlands of 2040. www.nl2040.nl

The Netherlands of 2040. www.nl2040.nl The Netherlands of 2040 www.nl2040.nl 1 Tijden veranderen 2 Tijden veranderen 3 Nieuwe CPB scenario studie Vraag Waarmee verdienen we ons brood in 2040? Aanpak Scenario s, geven inzicht in onzekerheid

Nadere informatie

Presentatie titel. Is er leven na Vestia? Corporaties en hun onderhoudsbedrijven: begin van het einde of. doorstart naar een nieuw leven?

Presentatie titel. Is er leven na Vestia? Corporaties en hun onderhoudsbedrijven: begin van het einde of. doorstart naar een nieuw leven? Is er leven na Vestia? Corporaties en hun onderhoudsbedrijven: begin van het einde of Presentatie titel doorstart naar een nieuw leven? KOVON Themacongres 2012 Apeldoorn, 11 oktober 2012 mr Arnoud L.M.

Nadere informatie

32635 Strategie van Nederlands buitenlandbeleid. Brief van de minister van Buitenlandse Zaken

32635 Strategie van Nederlands buitenlandbeleid. Brief van de minister van Buitenlandse Zaken 32635 Strategie van Nederlands buitenlandbeleid Nr. 5 Brief van de minister van Buitenlandse Zaken Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 26 april 2012 Mede namens de Staatssecretaris

Nadere informatie

R&D in Roemenië: begin van het einde voor de Nederlandse technologische industrie?

R&D in Roemenië: begin van het einde voor de Nederlandse technologische industrie? R&D in Roemenië: begin van het einde voor de Nederlandse technologische industrie? Hans Pol, PBF Group B.V., Almelo 15 Oktober 2009 Even voorstellen. Hans Pol, Directeur, PBF Group B.V. Voorzitter vereniging

Nadere informatie

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s In een globaliserende economie moeten regio s en ondernemingen internationaal concurreren. Internationalisatie draagt bij tot de economische

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1999 2000 25 097 Structuurverandering elektriciteitssector Nr. 28 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Gelijke naleving van de wet?

Gelijke naleving van de wet? Gelijke naleving van de wet? Niraï Melis Maart 2014 Politiek en Gender in Nederland en Europa? In maart 2014 waren in een week tijd drie belangrijke onderwerpen in het nieuws. Er is nog steeds sprake van

Nadere informatie

Factsheet van de nationale, provinciale en lokale beslismomenten van windparken in de Veenkoloniën

Factsheet van de nationale, provinciale en lokale beslismomenten van windparken in de Veenkoloniën Factsheet van de nationale, provinciale en lokale beslismomenten van windparken in de Veenkoloniën 2008 In 2008 is het Nationaal Plan van Aanpak Windenergie opgesteld als uitwerking van het coalitieakkoord

Nadere informatie

Aangenomen en overgenomen amendementen

Aangenomen en overgenomen amendementen Overzicht van stemmingen in de Tweede Kamer afdeling Inhoudelijke Ondersteuning Gewijzigd stemmingsoverzicht i.v.m. stemming aangehouden motie * aan De leden van de vaste commissie voor Volksgezondheid,

Nadere informatie