Mogelijkheden elektronische handtekening en DigiD

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Mogelijkheden elektronische handtekening en DigiD"

Transcriptie

1 Mogelijkheden elektronische handtekening en DigiD Informatie over de elektronische handtekening in combinatie met DigiD datum 24 oktober 2006 plaats Den Haag documentnr 2006/6035 versie Definitief 1.0 auteur Audrie Spelmink onderwerp Mogelijkheden elektronische handtekening en DigiD

2 Documentbeheer Goedkeuring datum versie goedgekeurd door opmerking 28 september Beheerteam DigiD 2/ definitief 2006/6035 Mogelijkheden elektronische handtekening en DigiD

3 Inhoudsopgave 1 Inleiding Achtergrond Reikwijdte Leeswijzer Wat is een elektronische handtekening? Inleiding Elektronische handtekening Functies van een (elektronische) handtekening Niveaus van elektronische handtekeningen Vereist niveau van elektronische handtekening DigiD en een elektronische handtekening: wie doet wat en is waarvoor verantwoordelijk? Wat regelt DigiD? Wat moet een afnemer zoal regelen? Processchema plaatsen elektronische handtekening Bijlage A Voorbeelden van methoden voor het plaatsen van een elektronische handtekening 14 Bijlage A Voorbeelden van methoden voor het plaatsen van een elektronische handtekening 15 Inleiding Voorbeeld methoden voor het plaatsen van een elektronische handtekening bij DigiD door gebruikers Bijlage B Voorbeeldmethode voor het plaatsen van een elektronische handtekening DigiD door een afnemer / definitief 2006/6035 Mogelijkheden elektronische handtekening en DigiD

4 1 Inleiding 1.1 Achtergrond DigiD is een gemeenschappelijk authenticatiesysteem dat overheidsinstellingen in staat stelt om de identiteit te verifiëren van klanten die gebruikmaken van hun elektronische diensten. Aan DigiD wordt door afnemers steeds vaker de vraag gesteld wat de mogelijkheden zijn om met DigiD een elektronische handtekening te plaatsen en of deze handtekening vervolgens rechtsgeldig is. 1.2 Reikwijdte Dit document is bedoeld als een eerste inventarisatie van de mogelijkheden van de elektronische handtekening in combinatie met DigiD. Door middel van uitleg omtrent de elektronische handtekening en bijbehorende wet- en regelgeving streeft DigiD ernaar u inzicht te verschaffen in de elektronische handtekening. Opgemerkt wordt dat DigiD niet adviseert welk niveau van elektronische handtekening vereist is voor bepaalde processen. Evenmin wordt ingegaan op het plaatsen van een elektronische handtekening door een bedrijf. Niet uitgesloten wordt, dat in een volgende release van dit document het plaatsen van een elektronische handtekening in het kader van DigiD voor bedrijven wel wordt uitgewerkt. 1.3 Leeswijzer In hoofdstuk 2 wordt uitgelegd wat een (elektronische) handtekening is en welke functies zij heeft. Daarnaast worden de verschillende niveaus van elektronische handtekeningen uitgelegd. Hoofdstuk 3 behandelt vervolgens de verdeling van verantwoordelijkheden tussen een afnemer en DigiD. Wat is de rol van DigiD in het kader van het gebruik van elektronische handtekeningen door afnemers? Wie is waarvoor verantwoordelijk? Tenslotte wordt dit document afgesloten met een aantal voorbeelden uit de praktijk. 4/ definitief 2006/6035 Mogelijkheden elektronische handtekening en DigiD

5 2 Wat is een elektronische handtekening? 2.1 Inleiding In dit hoofdstuk wordt toegelicht wat een elektronische handtekening is. Vervolgens wordt ingegaan op de verschillende functies van een (elektronische) handtekening. Dit hoofdstuk wordt afgerond met een toelichting op de verschillende niveau s van elektronische handtekeningen en het vereiste niveau van handtekening. 2.2 Elektronische handtekening In tegenstelling tot de elektronische handtekening kent de Nederlandse wetgeving geen definitie van de handgeschreven handtekening. Een synoniem van handtekening is ondertekening. 1 Een handtekening kan worden omschreven als de naam van de ondertekenaar in leestekens, al of niet met zijn voornaam of letters, gesteld in het handschrift van de ondertekenaar, waarbij individualisering mogelijk is. 2 De Hoge Raad verstaat onder ondertekening het plaatsen van den naam, dien de onderteekenaar voert of draagt, met of zonder bijvoeging van den voornaam 3. Onder een elektronische handtekening wordt een handtekening verstaan die bestaat uit elektronische gegevens die zijn vastgehecht aan of logisch geassocieerd zijn met andere elektronische gegevens en die worden gebruikt als middel van authenticatie. 4 Het belangrijkste kenmerk van de handtekening is dat deze persoonsgebonden is. Voorbeelden van een elektronische handtekening zijn de digitale handtekening 5, een ingescande handtekening en een pincode. 1 S. van der Hof, De juridische status van de digitale handtekening, Samsom Bedrijfsinformatie B.V., Alphen aan den Rijn/Diegem, 1997, blz S. van der Hof, De juridische status van de digitale handtekening, Samsom Bedrijfsinformatie B.V., Alphen aan den Rijn/Diegem, 1997, blz HR 17 december 1885, W 5251, HR 6 mei 1910, W Artikel 15a lid 4 Wet elektronische handtekeningen, Staatsblad 2003, Bij een digitale handtekening wordt gebruik gemaakt van encryptie. 5/ definitief 2006/6035 Mogelijkheden elektronische handtekening en DigiD

6 2.3 Functies van een (elektronische) handtekening De handtekening heeft een aantal functies: Authenticatie Integriteit Vastlegging van de wilsuiting Authenticatie Met identificatie wordt het vaststellen van iemands identiteit bedoeld. Identificatie is het proces waarbij iemand aan de hand van een identificatiemiddel bewijst dat hij is wie hij zegt te zijn en dat de wederpartij dit aan de hand van hetzelfde identificatiemiddel vaststelt. 9 Met de geplaatste handtekening is het mogelijk om de identiteit van de ondertekenaar vast te stellen. In het verlengde van identificatiefunctie ligt authenticatie. Authenticatie is het proces waarbij iemand, een computer of applicatie nagaat of een gebruiker, een andere computer of applicatie daadwerkelijk is wie hij beweert te zijn. Bij de authenticatie wordt gecontroleerd of een opgegeven bewijs van identiteit overeenkomt met echtheidskenmerken, bijvoorbeeld het een in het systeem geregistreerde bewijs. De authenticiteit van het object moet worden nagegaan. Authenticatie is de tweede stap in het toegangscontroleproces. De eerste stap in dit proces is identificatie, de derde en laatste stap is autorisatie. Kortom, authenticatie is één van de functies van een handtekening. In het kader van DigiD dient authenticatie ter verificatie van iemands geclaimde identiteit. 10 Integriteit Met integriteit van het bericht wordt bedoeld, dat kan worden nagegaan of een bericht niet op een later tijdstip is gewijzigd. 6 Zie ook Recht en Informatietechnologie, Handboek voor Rechtspraktijk en beleid, elektronische handtekeningen, Simone van der Hof & Sylvia Huydecoper, maart Recht en Computer, H. Franken, H.W.K. Kaspersen, A.H. de Wild, Kluwer Deventer 2001, blz Overigens kent de handtekening meerdere functies. Zie hiervoor S. van der Hof, De juridische status van de digitale handtekening, Samsom Bedrijfsinformatie B.V., Alphen aan den Rijn/Diegem, 1997, blz. 119 e.v. 9 S. van der Hof, De juridische status van de digitale handtekening, Samsom Bedrijfsinformatie B.V., Alphen aan den Rijn/Diegem, 1997, blz Recht en Computer, H. Franken, H.W.K. Kaspersen, A.H. de Wild, Kluwer Deventer 2001, begrippenlijst. 6/ definitief 2006/6035 Mogelijkheden elektronische handtekening en DigiD

7 Wilsuiting Bij het zetten van een (elektronische) handtekening is een essentieel element het vastleggen van een wilsuiting van de ondertekenaar. Het vastleggen van een wilsuiting is van belang in het kader van rechtsgevolg en/of bewijsvoering. In een aantal gevallen stelt de wet de eis van een handtekening. In dat geval is sprake van een vormvereiste. Denk hierbij aan artikel 4:2 Awb (aanvraag), artikel 6:5 eerste lid Awb (bezwaaren beroepschrift) en artikel 9:4 tweede lid Awb (klaagschrift). 2.4 Niveaus van elektronische handtekeningen Op hoofdlijnen worden op grond van de Wet elektronische handtekeningen (WEH) twee soorten elektronische handtekeningen onderscheiden, te weten: een gewone elektronische handtekening en de geavanceerde elektronische handtekening. Daarnaast is een derde vorm te onderscheiden, te weten de gekwalificeerde elektronische handtekening. Deze laatste vorm wordt niet expliciet in de wet genoemd. De gewone elektronische handtekening Met een gewone elektronische handtekening wordt zoals eerder is aangegeven een handtekening bedoeld waarvan de elektronische gegevens zijn vastgehecht aan of logisch zijn geassocieerd met andere elektronische gegevens en die worden gebruikt als middel voor het verifiëren van de identiteit van de ondertekenaar. Hierbij kan bijvoorbeeld worden gedacht aan een gescande handtekening die aan een elektronisch document is toegevoegd. De geavanceerde elektronische handtekening Een geavanceerde elektronische handtekening is daarentegen met meer waarborgen omkleed. Zij stelt eisen die ondermeer zekerheid bieden ten aanzien van de identiteit en de wilsuiting van de ondertekenaar. Volgens de Wet elektronische handtekeningen dient een geavanceerde elektronische handtekening te voldoen aan de volgende eisen: 11 zij is op een unieke wijze aan de ondertekenaar verbonden zij maakt het mogelijk de ondertekenaar te identificeren zij komt tot stand met middelen die de ondertekenaar onder zijn uitsluitende controle kan houden en zij is op zodanige wijze aan het elektronisch bestand waarop zij betrekking heeft verbonden, dat elke wijziging achteraf van de gegevens kan worden opgespoord. 11 Artikel 3:15a lid 2 sub a t/m d Burgerlijk wetboek (Wet elektronische handtekeningen). 7/ definitief 2006/6035 Mogelijkheden elektronische handtekening en DigiD

8 De gekwalificeerde elektronische handtekening Naast de bovengenoemde eisen kent de Wet elektronische handtekeningen de volgende twee aanvullende eisen: 12 zij is gebaseerd op een gekwalificeerd certificaat dat voldoet aan eisen zoals gesteld in de Telecommunicatiewet en zij is gegenereerd door een veilig middel voor het aanmaken van elektronische handtekeningen. Bij een geavanceerde elektronische handtekening die aan de bovengenoemde aanvullende eisen voldoet, wordt de methode voor authenticatie voldoende betrouwbaar geacht en heeft beginsel dezelfde rechtsgevolgen als een handgeschreven handtekening. Deze laatst bedoelde handtekening wordt aangeduid als een gekwalificeerde elektronische handtekening. Deze vorm van handtekening wordt niet expliciet in wet- en regelgeving genoemd maar kan als een derde vorm van handtekening worden gezien. Wanneer sprake is van een gewone elektronische handtekening of geavanceerde elektronische handtekening (zonder gekwalificeerd certificaat en veilig middel) dient hiervan in het geval van een geschil bewezen te worden dat deze gelijk zou zijn aan een handgeschreven handtekening. Tevens dient tussen beide partijen vooraf te worden geregeld dat het een handtekening is. Er is sprake van een omgekeerde bewijslast. Uiteindelijk is het aan de rechter om in geval van een geschil te bepalen of in de gegeven omstandigheden de desbetreffende gebruikte methode voldoende betrouwbaar is voor rechtsgeldigheid van de elektronische handtekening. Een elektronische handtekening geplaatst met een gekwalificeerd certificaat (zoals bijvoorbeeld PKIoverheid, maar ook van diverse marktpartijen) voldoet aan de bovengenoemde eisen en heeft dezelfde rechtsgevolgen als een handgeschreven handtekening. Hierbij hoeven partijen onderling niets meer te regelen. Bovenstaande is hieronder schematisch weergegeven: Elektronische Geavanceerde Gekwalificeerde handtekening elektronische elektronische handtekening handtekening Kenmerken /eisen elektronische gegevens die elektronische gegevens die elektronische gegevens die zijn vastgehecht aan of logisch zijn vastgehecht aan of logisch zijn vastgehecht aan of logisch geassocieerd zijn met andere geassocieerd zijn met andere geassocieerd zijn met andere elektronische gegevens en die elektronische gegevens en die elektronische gegevens en die 12 Artikel 3:15a lid 2 sub e en f Burgerlijk wetboek (Wet elektronische handtekeningen). 8/ definitief 2006/6035 Mogelijkheden elektronische handtekening en DigiD

9 worden gebruikt als middel van worden gebruikt als middel van worden gebruikt als middel van authenticatie authenticatie authenticatie zij is op een unieke wijze aan zij is op een unieke wijze aan de ondertekenaar verbonden de ondertekenaar verbonden zij maakt het mogelijk de zij maakt het mogelijk de ondertekenaar te identificeren ondertekenaar te identificeren zij komt tot stand met middelen zij komt tot stand met middelen die de ondertekenaar onder die de ondertekenaar onder zijn uitsluitende controle kan zijn uitsluitende controle kan houden en houden en zij is op zodanige wijze aan het zij is op zodanige wijze aan het elektronisch bestand waarop elektronisch bestand waarop zij betrekking heeft verbonden, zij betrekking heeft verbonden, dat elke wijziging achteraf van dat elke wijziging achteraf van de gegevens kan worden de gegevens kan worden opgespoord. opgespoord. zij is gebaseerd op een gekwalificeerd certificaat dat voldoet aan eisen zoals gesteld in de Telecommunicatiewet en zij is gegenereerd door een veilig middel voor het aanmaken van elektronische handtekeningen. Rechtsgeldig? Ja, mits partijen hierover Ja, mits partijen hierover Ja, hiervan bestaat het afspraken hebben gemaakt. afspraken hebben gemaakt. vermoeden dat de gebruikte (art. 15a zesde lid BW). (art. 15a zesde lid BW) methode voor authenticatie voldoende betrouwbaar is en In dit geval geldt omgekeerde In dit geval geldt omgekeerde dat deze elektronische bewijslast, hetgeen betekent bewijslast, hetgeen betekent handtekeningen dezelfde dat partijen zullen moeten dat partijen zullen moeten rechtskracht heeft als een aantonen dat de gebruikte aantonen dat de gebruikte handgeschreven handtekening 9/ definitief 2006/6035 Mogelijkheden elektronische handtekening en DigiD

10 methode voor authenticatie gelet op de aard van de transactie voldoende betrouwbaar is. Gedacht kan worden aan een gescande handtekening geplaatst op een document. methode voor authenticatie gelet op de aard van de transactie voldoende betrouwbaar is. (art. 15a tweede lid BW). Als voorbeeld kan worden gedacht aan elektronische handtekeningen geplaatst met een PKIoverheid-certificaat en elektronische Nederlandse Identiteitskaart (enik). 2.5 Vereist niveau van elektronische handtekening Artikel 3:15a van het Burgerlijk Wetboek luidt: Een elektronische handtekening heeft dezelfde rechtsgevolgen als een handgeschreven handtekening indien de methode die daarbij is gebruikt voor authenticatie voldoende betrouwbaar is, gelet op het doel waarvoor de elektronische gegevens werden gebruikt en op alle overige omstandigheden van het geval 13. Voor afnemers is met name de zinsnede gelet op het doel waarvoor de elektronische gegevens werden gebruikt en op alle overige omstandigheden van het geval relevant. Dit betekent dat niet voor alle doeleinden het hoogste niveau van elektronische handtekening is vereist. De mate van betrouwbaarheid dient te worden beoordeeld aan de hand van het doel waarvoor de elektronische gegevens worden gebruikt en alle overige omstandigheden van het geval. 14 Opgemerkt wordt dat een elektronische handtekening strikt genomen betrekking heeft op de authenticiteit van het bericht. De term betrouwbaarheid uit artikel 3:15a BW heeft een veel ruimere reikwijdte en ziet bijvoorbeeld ook op de integriteit 15 van het bericht. Het vaststellen van het benodigde niveau van een handtekening dat voldoende betrouwbaar is voor de desbetreffende webdienst/handeling is net als het vaststellen van de hoogte van het niveau van authenticatie de verantwoordelijkheid van de afnemer. De afnemer dient een risicoafweging te maken. Wederom wordt opgemerkt dat in geval van een geschil uiteindelijk de rechter zal beoordelen of in de gegeven omstandigheden de desbetreffende gebruikte methode voldoende betrouwbaar is voor rechtsgeldigheid van de elektronische handtekening. Dit wordt 13 Zie ook artikel 2:15 Algemene wet bestuursrecht. 14 Memorie van toelichting op de Wet elektronische handtekeningen, Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr Integriteit: is het document na ondertekening door de ondertekenaar gewijzigd? 10/ definitief 2006/6035 Mogelijkheden elektronische handtekening en DigiD

11 niet centraal vanuit DigiD geregeld aangezien het vereiste betrouwbaarheidsniveau afhangt van de processen en eventuele (sector)wetgeving waar een afnemer mee te maken heeft. Voor het maken van de keuze voor het geschikte niveau van elektronische handtekening zijn enkele handreikingen voor handen: Zicht op e-dienstverlening van Egem (www.egem.nl Zie ook Verantwoordelijke Elektronische Overheidsdienstverlening geactualiseerde versie oktober 2004 van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Handleiding voor verwerkers van persoonsgegevens 11/ definitief 2006/6035 Mogelijkheden elektronische handtekening en DigiD

12 3 DigiD en een elektronische handtekening: wie doet wat en is waarvoor verantwoordelijk? DigiD wordt momenteel primair gebruikt voor de functie authenticatie. DigiD verifieert in dat geval iemands identiteit. Omdat DigiD de identiteit van een natuurlijk persoon verifieert, kan het bijdragen aan (de controle die nodig is bij) het gebruik van een elektronische handtekening. Dit betekent dat de afnemer een aantal zaken dient te regelen. In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de verdeling van de verantwoordelijkheden indien een afnemer besluit DigiD te gebruiken als een elektronische handtekening. 3.1 Wat regelt DigiD? Indien een afnemer besluit DigiD in te zetten als een elektronische handtekening verzorgt DigiD het onderdeel authenticatie. DigiD is verantwoordelijk voor: 1. Het onderdeel authenticatie van de elektronische handtekening. 2. Het kenbaar maken in haar gebruiksvoorwaarden dat de DigiD-inlogcode door afnemers zowel als authenticatiemiddel kan worden gebruikt als voor het plaatsen van een elektronische handtekening. Of de DigiD-inlogcode (eveneens) wordt ingezet voor het zetten van een handtekening is de keuze van een afnemer. 3.2 Wat moet een afnemer zoal regelen? Hieronder volgt een indicatief overzicht van een aantal zaken waarvoor een afnemer verantwoordelijk is. Let op, dit is geen limitatieve opsomming! 1. De keuze van niveau van elektronische handtekening voor de desbetreffende webdienst. 12/ definitief 2006/6035 Mogelijkheden elektronische handtekening en DigiD

13 2. Het toestaan van het gebruik van een bepaalde elektronische handtekening. De afnemer dient dit te regelen in zijn beleid, (gebruiks)voorwaarden 16 richting gebruikers (burgers). 3. Het technisch kunnen het plaatsen van de elektronische handtekening. De afnemer dient zorg te dragen voor de logische associatie 17 tussen de ondertekenaar en de elektronische handtekening en vervolgens de elektronische handtekening en het document. De elektronische handtekening dient op zodanige wijze aan het elektronisch bestand waarop zij betrekking heeft, te zijn verbonden, dat elke wijziging achteraf van de gegevens kan worden opgespoord. Dit dient de afnemer zelf te (laten) bouwen. 4. Het informeren van gebruikers wanneer sprake is van authenticatie en wanneer van het plaatsen van een handtekening. Indien een afnemer ten behoeve van zijn webdienst DigiD naast de primaire functie van authenticatie wenst te gebruiken als een elektronische handtekening dan dient het voor gebruikers (burgers en bedrijven) duidelijk te zijn wanneer bij het gebruik van DigiD sprake is van authenticatie en wanneer sprake is van het zetten van een elektronische handtekening. Dit is juist van belang indien voor authenticatie en het plaatsen van elektronische handtekening hetzelfde middel wordt gebruikt (bijvoorbeeld gebruikersnaam met wachtwoord). Opgemerkt wordt dat het gebruik feitelijk dezelfde technische handeling kan zijn, echter de (juridische) consequenties zijn niet hetzelfde! 3.3 Processchema plaatsen elektronische handtekening Zie onderstaand processchema. 16 Zie bijvoorbeeld de gebruiksvoorwaarden die de Belastingdienst hanteert in het kader van de Aangiftesoftware op 17 Met logisch geassocieerd wordt bedoeld dat de elektronische gegevens en de andere elektronische gegevens zodanige elektronische toegangskenmerken bevatten dat de computer die deze kenmerken vergelijkt, vaststelt dat zij bij elkaar horen. 13/ definitief 2006/6035 Mogelijkheden elektronische handtekening en DigiD

14 Gebruiker DigiD Afnemer Handtekening voorziening Aanvraag elektronische dienst bij afnemer Voor dienst is authenticatie vereist Ontvangen verzoek dienst; Redirect naar DigiD Authenticeren bij DigiD authenti catie Authenticatie geslaagd; Vult formulier in Geeft Sofinummer (BSN)/ A-nummer van gebruiker terug aan afnemer Voor dienst moet formulier worden ingevuld/gecontroleerd Identificatie gebruiker ; beschikbaar stellen dienst Indienen ingevuld / gecontroleerd formulier Verzoek akkoord met voorwaarden elektronische handtekening Doornemen voorwaarden ; Voorwaarden handtekening Akkoord met voorwaarden Akkoord Redirect naar handtekening voorziening Zetten van elektronische handtekening Elektronische handtekening geslaagd Verificatie van identiteit gebruiker Verzoek DigiD voor verificatie identiteit gebruiker van handtekening Resultaat Geef resultaat terug aan afnemer Bekijk resultaat en log uit Geef Sofi-nummer (BSN)/ A-nummer gebruiker terug aan afnemer Geef resultaat terug aan gebruiker GBO.Overheid 14/ definitief 2006/6035 Mogelijkheden elektronische handtekening en DigiD

15 Bijlage A Voorbeelden van methoden voor het plaatsen van een elektronische handtekening Inleiding In deze bijlage worden voorbeelden van verschillende methoden voor het plaatsen van een elektronische handtekening in combinatie met DigiD. Allereerst worden voorbeeldmethoden uitgewerkt voor het plaatsen van een handtekening geplaatst door gebruikers. Vervolgens wordt een voorbeeldmethode uitgewerkt voor het plaatsen van een handtekening door een afnemer. Voorbeeld methoden voor het plaatsen van een elektronische handtekening bij DigiD door gebruikers Elektronische handtekening geplaatst door een burger Verschillende methodieken zijn voorhanden voor het plaatsen van een elektronische handtekening bij DigiD voor burgers. Hieronder wordt een aantal voorbeelden gegeven. Voorbeeld Belastingdienst inkomstenbelasting Sinds februari 2006 is het mogelijk om een elektronische aangifte te ondertekenen met de DigiD-inlogcode of met de elektronische handtekening (pincode). De Belastingdienst geeft er de voorkeur aan dat de ondertekening van de elektronische aangifte met een DigiD-inlogcode plaatsvindt in plaats van met een elektronische handtekening (pincode). De Belastingdienst is voornemens op termijn helemaal overstappen op DigiD. De manier waarop de DigiD-inlogcode gebruikt wordt om de aangifte in te vullen, wijkt iets af van het gebruik van de DigiD-inlogcode voor andere overheidsdiensten. Het invullen en ondertekenen van de aangifte vindt namelijk op de computer van de ondertekenaar plaats en niet op een website. Hierdoor ontstaan de volgende verschillen: De ondertekenaar wordt niet naar de DigiD-website geleid om zijn inlogcode in te voeren. Als de ondertekenaar zijn aangifte wil verzenden, vult hij zijn DigiD-inlogcode in het aangifteprogramma in. De code wordt gecontroleerd zodra hij zijn aangifte verzendt. Voorbeeld button ok of onderteken Een ander voorbeeld van een elektronische handtekening kan zijn dat door middel van een button met bijvoorbeeld ok of onderteken een elektronische handtekening wordt geplaatst. Partijen zijn overeengekomen dat het plaatsen van elektronische handtekening op deze wijze beschouwd wordt als een rechtsgeldige handtekening. 15/ definitief 2006/6035 Mogelijkheden elektronische handtekening en DigiD

16 Voorbeeld WebSign Webflex en Gemnet CSP hebben een samenwerkingsovereenkomst gesloten. Doel van de samenwerking is om aan centrale en decentrale overheden een infrastructurele identiteitsvoorziening te kunnen bieden. Hierbinnen kunnen onder meer DigiD en het WebSign dienstenpakket worden opgenomen. WebSign is een pakket van op platformonafhankelijke webservices gebaseerde vertrouwensdiensten waarmee de betrouwbaarheid, authenticiteit en integriteit van documenten wordt gewaarborgd. De webservices zijn bereikbaar via het Internet en via het Gemnetnetwerk. De WebSign-diensten kunnen eenvoudig worden geïntegreerd in de bestaande infrastructuur van een organisatie. WebSign heeft een webapplicatie beschikbaar, waar de gebruiker een document (PDF, Word, of een willekeurig ander formaat) kan aanbieden. Hierna wordt de gebruiker door het proces van plaatsen van de elektronische handtekening geleid. Via WebSign is het ook mogelijk burgers en bedrijven in staat stellen een handtekening te zetten onder elektronische formulieren met hun DigiD-inlogcode. Hiermee is een organisatie in staat verantwoording af te leggen over de verstrekte informatie en voldoet ze aan het schriftelijkheidsvereiste in de wetgeving. Het WebSign-platform is gekoppeld met DigiD. Bij deze vorm van de elektronische handtekening dient de gebruiker zich te authenticeren bij DigiD, waarna WebSign het sofi- of A-nummer van de gebruiker krijgt. De aanvrager vult in de frontoffice een HTML-formulier in en klikt op een button om te verwerken. Vervolgens wordt een PDF-document getekend met behulp van het server-certificaat van de WebSign-server, waarbij het sofi- of A-nummer wordt toegevoegd aan het handtekeningveld. Hierdoor ontstaat een persoonsgebonden handtekening. De dienst ondersteunt het huidige niveau van gebruikersnaam en wachtwoord, maar is ook geschikt voor de zwaardere niveaus die in de toekomst worden voorzien. Het is tevens mogelijk om een afbeelding toe te voegen aan het handtekeningveld. Zo kan bijvoorbeeld het logo van de organisatie of een gescande persoonlijke handtekening worden ingevoegd. Hiermee kan de herkenbaarheid van en het vertrouwen in de elektronische handtekening worden vergroot. De burger plaatst in dit kader van DigiD met naam / wachtwoord een gewone elektronische handtekening, die daarna met een aantal extra waarborgen wordt omgeven. Voorbeeld PKI voor de overheid Wat zijn certificaten? Een digitaal certificaat is uniek gekoppeld aan één persoon en voldoet aan internationale PKI-standaarden. Iemand die gebruik wil maken van PKI moet beschikken over een dergelijk certificaat. Dit certificaat bevat onder meer informatie over de eigenaar van het certificaat zoals de naam en de organisatie die wordt vertegenwoordigd, de uitgever van het certificaat, de periode waarbinnen het certificaat geldig is en voor welke doeleinden het certificaat mag worden gebruikt. Zo kan een certificaat bedoeld zijn voor versleuteling van gegevens, voor identificatie of voor het zetten van een elektronische handtekening. Certificaten worden altijd in een hiërarchie geplaatst. Op het stamcertificaat na, zijn alle certificaten in de hiërarchie onbetwistbaar gekoppeld aan een hoger liggend certificaat. Dit maakt het mogelijk om een certificaat terug te leiden tot een stamcertificaat, de hoogste in de hiërarchie en daarmee het centrale punt van vertrouwen (zie Figuur 1). 16/ definitief 2006/6035 Mogelijkheden elektronische handtekening en DigiD

17 Stamcertificaat Domein- certificaat CSPcertificaat CSPcertificaat CSPcertificaat Eindgebruiker- certificaat Figuur 1 Certificaten hiërarchie De Nederlandse overheid heeft een dergelijk stamcertificaat. Door vertrouwen te leggen in dit stamcertificaat, kunnen ook certificaten lager in de hiërarchie worden vertrouwd. Er zijn hoge eisen gesteld aan uitgevers van certificaten binnen de hiërarchie van de overheid, ofwel certificaten die binnen PKI voor de overheid vallen. Hierdoor hebben certificaten binnen deze hiërarchie een hoog betrouwbaarheidsniveau. Meer informatie vindt u op 17/ definitief 2006/6035 Mogelijkheden elektronische handtekening en DigiD

18 Bijlage B Voorbeeldmethode voor het plaatsen van een elektronische handtekening DigiD door een afnemer Verschillende methodieken zijn voorhanden voor het plaatsen van een elektronische handtekening bij DigiD geplaatst door een afnemer. Hieronder is een voorbeeld opgenomen. Voorbeeld WebSign en gemeente Beverwijk Door integratie van WebSign in de frontoffice van een gemeente kunnen volledig geautomatiseerd uittreksels uit de GBA worden uitgegeven. Het frontoffice-systeem dient daartoe gekoppeld te zijn aan de backoffice, voor het verkrijgen van de juiste gegevens. Het elektronische waarmerk wordt geplaatst met behulp van een PKIoverheidcertificaat, dat op het frontoffice-systeem van de gemeente is geïnstalleerd. De ontvanger heeft alleen een PC met Internet nodig en daarop Acrobat-reader. In geval van Beverwijk is er voor gekozen om een machine de handtekening te laten zetten, hierdoor is er conform de wet op de elektronische handtekening (WEH) sprake van een geavanceerde handtekening. Figuur 2: WebSign-toepassing in Beverwijk: Uitgifte van elektronisch gewaarmerkte uittreksels 18/ definitief 2006/6035 Mogelijkheden elektronische handtekening en DigiD

De elektronische handtekening en de Dienstenrichtlijn De elektronische handtekening Wat zegt een elektronische handtekening?

De elektronische handtekening en de Dienstenrichtlijn De elektronische handtekening Wat zegt een elektronische handtekening? De en de Dienstenrichtlijn Deze factsheet behandelt de Dit is een middel om te kunnen vertrouwen op berichten en transacties. Op 28 december 2009 moet in alle EU-lidstaten de Dienstenrichtlijn zijn ingevoerd.

Nadere informatie

SBR/XBRL Praktijkdag voor intermediairs De rol van certificaten en CSP s (Certificate Service Provider)

SBR/XBRL Praktijkdag voor intermediairs De rol van certificaten en CSP s (Certificate Service Provider) Door: Gerard Bottemanne, onderzoeksbureau GBNED Datum: 14 april 2011 Authenticatie 3 functies te onderscheiden: 1. Authenticatie (identiteit en integriteit); aantonen wie je bent en betrouwbaarheid bericht

Nadere informatie

Richtlijn elektronische diensten en eenvoudige elektronische handtekening voor DKD. Versie 1.0 Datum: 26 februari 2007

Richtlijn elektronische diensten en eenvoudige elektronische handtekening voor DKD. Versie 1.0 Datum: 26 februari 2007 Richtlijn elektronische diensten en eenvoudige elektronische handtekening voor DKD Versie 1.0 Datum: 26 februari 2007 Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 DOELSTELLING DOCUMENT.... 3 1.3

Nadere informatie

Verordening elektronisch berichtenverkeer Waterschap Drents Overijsselse Delta 2016

Verordening elektronisch berichtenverkeer Waterschap Drents Overijsselse Delta 2016 CVDR Officiële uitgave van Waterschap Drents Overijsselse Delta. Nr. CVDR392508_1 8 november 2016 Verordening elektronisch berichtenverkeer Waterschap Drents Overijsselse Delta 2016 Het algemeen bestuur,

Nadere informatie

De Digitale Handtekening uitgelegd

De Digitale Handtekening uitgelegd De Digitale Handtekening uitgelegd Versie: 1.0 Versiedatum: 01-06-2014 Inleiding Met de introductie van de digitale handtekening wordt het mogelijk om op eenvoudige wijze een handtekening te plaatsen onder

Nadere informatie

Handleiding Mijn Websign

Handleiding Mijn Websign Handleiding Mijn Websign Gemnet BV Postbus 19535 2500 CM Den Haag Tel: 070-3436900 www.gemnet.nl info@gemnet.nl Versie 1.1, augustus 2011 Handleiding Mijn WebSign Document nummer 1.1 Augustus 2011 Handleiding

Nadere informatie

ELEKTRONISCHE HANDTEKENINGEN IN CLIENT ONLINE

ELEKTRONISCHE HANDTEKENINGEN IN CLIENT ONLINE ELEKTRONISCHE HANDTEKENINGEN IN CLIENT ONLINE Auteur Gerard Huis in 't Veld Datum 10 februari 2017 Versie 1.0 1 Inleiding Dit document biedt een toelichting op de elektronische handtekening die wordt geleverd

Nadere informatie

Basisinformatie DigiD

Basisinformatie DigiD Basisinformatie DigiD Algemeen 1. Wat is het onderwerp? (naam) DigiD Documenten 2. Wat maakt het programma (resultaat/deliverable) en wat is in hoofdlijnen de impact van die voorziening voor gemeenten?

Nadere informatie

Ondertekendienst binnen eherkenning. Congres eherkenning Publiek Private Samenwerking & Identity Management Jacob Bosma 7 juli

Ondertekendienst binnen eherkenning. Congres eherkenning Publiek Private Samenwerking & Identity Management Jacob Bosma 7 juli Ondertekendienst binnen eherkenning Congres eherkenning Publiek Private Samenwerking & Identity Management Jacob Bosma 7 juli 2015 1 Introductie ZET solutions Identity Solution Provider Z login Marktpartij

Nadere informatie

Aanleiding om een digitale handtekening te gaan gebruiken

Aanleiding om een digitale handtekening te gaan gebruiken Beschrijving Proces Digitale handtekening. Inleiding Tijdens de archiefinspectie 2011 is de aanbeveling gedaan de procedure die wij hanteren rond het gebruik van de digitale handtekening te beschrijven

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2003 199 Wet van 8 mei 2003 tot aanpassing van Boek 3 en Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek, de Telecommunicatiewet en de Wet op de economische delicten

Nadere informatie

De waarde van DE DIGITALE HANDTEKENING. wij doen

De waarde van DE DIGITALE HANDTEKENING. wij doen De waarde van DE DIGITALE HANDTEKENING wij doen Inhoudsopgave Hoofdstuk Paginanummer Inleiding 3 Wat is een handtekening 3 Belang 3 Op afstand 3 De elektronische handtekening 4 Waarde elektronische handtekening

Nadere informatie

Vertrouwende Partij Voorwaarden UZI-register

Vertrouwende Partij Voorwaarden UZI-register Vertrouwende Partij Voorwaarden UZI-register Het UZI-register koppelt op unieke wijze de fysieke identiteit aan een elektronische identiteit en legt deze vast in een certificaat. Hierbij maakt het UZI-register

Nadere informatie

(Verordening nadere eisen elektronisch berichtenverkeer gemeente Edam-Volendam).

(Verordening nadere eisen elektronisch berichtenverkeer gemeente Edam-Volendam). GEMEENTEBLAD Officiële uitgave van gemeente Edam-Volendam. Nr. 13021 4 februari 2016 Verordening nadere eisen elektronisch berichtenverkeer gemeente Edam-Volendam Voorstel no. 10-2016 B Agenda no. 6 Verordening

Nadere informatie

Handleiding DocProof ELA

Handleiding DocProof ELA Handleiding DocProof ELA t.b.v. voor de klant Versie: 2.1 DigiNotar B.V. Postbus 340 1940 AH Beverwijk www.diginotar.nl Inhoudsopgave 1. Inleiding...3 2. Inloggen op DocProof ELA...4 2.1 PASS registratie...

Nadere informatie

Elektronische Handtekeningen. BHIC 13 juni 2012

Elektronische Handtekeningen. BHIC 13 juni 2012 Elektronische Handtekeningen BHIC 13 juni 2012 mr. ir. Frans Dondorp, Decos Information Solutions 13 juni 2012 Frans Dondorp Openingsvraag: Waarom is de elektronische handtekening relevant? Welke bescheiden

Nadere informatie

INFORMATIE VOORZIENING. Elektronisch bestuurlijk verkeer en de elektronische handtekening L. KADIKS VNG

INFORMATIE VOORZIENING. Elektronisch bestuurlijk verkeer en de elektronische handtekening L. KADIKS VNG Elektronisch bestuurlijk verkeer en de elektronische handtekening L. KADIKS VNG Per 1 januari jl. is de Wet elektronisch bestuurlijk verkeer (Webv) 1 van kracht geworden. In hoofdstuk 2 van de Algemene

Nadere informatie

Starten met elektronisch aangeven

Starten met elektronisch aangeven Starten met elektronisch aangeven Bereidt u voor! Vanaf 1 januari 2005 zijn ondernemers die binnenlands belastingplichtig zijn, verplicht hun aangiften inkomstenbelasting, vennootschapsbelasting en omzetbelasting

Nadere informatie

DigiD SSL. Versie 2.1.1. Datum 16 augustus 2010 Status Definitief

DigiD SSL. Versie 2.1.1. Datum 16 augustus 2010 Status Definitief DigiD SSL Versie 2.1.1 Datum 16 augustus 2010 Status Definitief Colofon Projectnaam DigiD Versienummer 2.1.1 Organisatie Logius Postbus 96810 2509 JE Den Haag servicecentrum@logius.nl Pagina 2 van 9 Inhoud

Nadere informatie

Aanvragen en gebruik Overheids IdentificatieNummer (OIN)

Aanvragen en gebruik Overheids IdentificatieNummer (OIN) Aanvragen en gebruik Overheids IdentificatieNummer (OIN) Versie 1.0 Datum 02/06/2014 Status Definitief Colofon Logius Servicecentrum: Postbus 96810 2509 JE Den Haag t. 0900 555 4555 (10 ct p/m) e. servicecentrum@logius.nl

Nadere informatie

HET RECHT ROND ELEKTRONISCHE HANDTEKENINGEN: RICHTLIJN 1999/93/EG EN DE OMZETTING IN BELGIÈ EN NEDERLAND

HET RECHT ROND ELEKTRONISCHE HANDTEKENINGEN: RICHTLIJN 1999/93/EG EN DE OMZETTING IN BELGIÈ EN NEDERLAND HET RECHT ROND ELEKTRONISCHE HANDTEKENINGEN: RICHTLIJN 1999/93/EG EN DE OMZETTING IN BELGIÈ EN NEDERLAND Arno R. Lodder Jos Dumortier Stephanie H. Boi KLUWER ^ f Deventer - 2005 INHOUDSOPGAVE Voorwoord

Nadere informatie

Sec-ID. Certification Practice Statement. en Certificate Policy. Medizorg Services BV

Sec-ID. Certification Practice Statement. en Certificate Policy. Medizorg Services BV Sec-ID Certification Practice Statement en Certificate Policy Medizorg Services BV Medizorg Services BV Molensteijn 3b 3454 PT De Meern Classificatie OPENBAAR Versie 1.4, Nederlands/Dutch Publicatiedatum

Nadere informatie

Authenticatie wat is dat?

Authenticatie wat is dat? Authenticatie wat is dat? Authenticatie Authenticatie is het proces waarbij iemand nagaat of een gebruiker, een andere computer of applicatie daadwerkelijk is wie hij beweert te zijn. Bij de authenticatie

Nadere informatie

Voor burgers. Je eigen inlogcode voor de hele overheid

Voor burgers. Je eigen inlogcode voor de hele overheid Voor burgers Je eigen inlogcode voor de hele overheid Wat is DigiD? DigiD (spreek uit: Die-gie-dee ) staat voor Digitale Identiteit; het is een gemeenschappelijk systeem waarmee de overheid op internet

Nadere informatie

Naam spreker R. Houtsma Plaats ledenbijeenkomst GvIB Datum 26 september 2006 ... ... Met DigiD naar alle elektronische overheidsdiensten op internet 1

Naam spreker R. Houtsma Plaats ledenbijeenkomst GvIB Datum 26 september 2006 ... ... Met DigiD naar alle elektronische overheidsdiensten op internet 1 Naam spreker R. Houtsma Plaats ledenbijeenkomst GvIB Datum 26 september 2006...... Met DigiD naar alle elektronische overheidsdiensten op internet 1 Inhoudsopgave Wat is DigiD? Authenticatie met DigiD

Nadere informatie

Scan nummer 1 van 1 - Scanpagina 1 van 6

Scan nummer 1 van 1 - Scanpagina 1 van 6 Regelgeving - 008 Scan nummer 1 van 1 - Scanpagina 1 van 6 W 6 emeente- Heemskerk B / Verordening bestuurlijk verkeer gemeente elektronisch Heemskerk 20 1 maad 201 81V0/201/008 111111 111111111111111111111111111

Nadere informatie

- Scanpagina 1 van 8

<SCANSEQUENCE> - Scanpagina 1 van 8 W 6 gemeente- Heemskerk / Verordening digitaal berichtenverkeer gemeente Heemskerk 2040 September 2010 - Scanpagina 1 van 8 Geregistreerd onder nummer: 81V0/2010/29787 Wettelijke grondslag:

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2008 275 Besluit van 3 juli 2008, houdende regels aangaande de betrouwbaarheid en vertrouwelijkheid van het elektronisch verzenden van verzoeken en

Nadere informatie

Regeling elektronisch verkeer Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier 2011

Regeling elektronisch verkeer Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier 2011 Regeling elektronisch verkeer Hoogheemraadschap Hollands Registratienummer 10.36996 1 van 8 Regeling elektronisch verkeer Hoogheemraadschap Hollands Artikel 1 : Begripsbepalingen In deze regeling wordt

Nadere informatie

Vertrouwende Partij Voorwaarden ZOVAR

Vertrouwende Partij Voorwaarden ZOVAR Vertrouwende Partij Voorwaarden ZOVAR ZOVAR koppelt op unieke wijze de fysieke identiteit aan een elektronische identiteit en legt deze vast in een certificaat. Hierbij maakt ZOVAR gebruik van een Public

Nadere informatie

E-Facturering. Leuker kunnen we het niet maken. Fou-Khan Tsang RA. Alfa Accountants en Adviseurs, de ondernemende mens centraal

E-Facturering. Leuker kunnen we het niet maken. Fou-Khan Tsang RA. Alfa Accountants en Adviseurs, de ondernemende mens centraal E-Facturering Leuker kunnen we het niet maken Fou-Khan Tsang RA EVEN VOORSTELLEN WAAR MOET U AAN DENKEN Fiscus Administratieve organisatie en interne beheersing Wat is een elektronische factuur? Voor de

Nadere informatie

Algemene Voorwaarden PKIoverheid Certificaten

Algemene Voorwaarden PKIoverheid Certificaten Algemene Voorwaarden PKIoverheid Certificaten Dossierhouder BCT Datum 15 maart 2011 Status Concept Versie 1.0 Inhoud 1 Definities 3 2 Toepassing 3 3 Verplichtingen en garanties Dossierhouder BCT 3 4 Verplichtingen

Nadere informatie

Memo Regiegroep OSO Datum: 7 januari 2016 Marjan Frijns Onderwerp: Voorstel wijziging PKI infrastructuur OSO

Memo Regiegroep OSO Datum: 7 januari 2016 Marjan Frijns Onderwerp: Voorstel wijziging PKI infrastructuur OSO Memo Aan: Regiegroep OSO Datum: 7 januari 2016 Van: Marjan Frijns Onderwerp: Voorstel wijziging PKI infrastructuur OSO Aanleiding: Binnen OSO speelt de kwestie van het vervangen van de huidige OSO certificaten

Nadere informatie

DIGITALE HANDTEKENINGEN De hele organisatie profiteert

DIGITALE HANDTEKENINGEN De hele organisatie profiteert DIGITALE HANDTEKENINGEN De hele organisatie profiteert INLEIDING Online transacties en digitale interactie In een snel veranderende markt met veel concurrentie willen uw klanten het papierwerk steeds meer

Nadere informatie

Deutsche Bank www.deutschebank.nl. Voorwaarden Internetbeleggen

Deutsche Bank www.deutschebank.nl. Voorwaarden Internetbeleggen Deutsche Bank www.deutschebank.nl Voorwaarden Internetbeleggen 02 Voorwaarden Internetbeleggen 2012.04.26 Inhoudsopgave 1. Definities 4 2. Toegang 4 3. Aansprakelijkheid en vrijwaring 5 4. Waarborgen bij

Nadere informatie

PROTOCOL ELEKTRONISCH BERICHTENVERKEER GEMEENTE HENGELO 2005

PROTOCOL ELEKTRONISCH BERICHTENVERKEER GEMEENTE HENGELO 2005 PROTOCOL ELEKTRONISCH BERICHTENVERKEER GEMEENTE HENGELO 2005 HOOFDSTUK 1. BEGRIPSBEPALING, REIKWIJDTE EN DOELEINDEN Artikel 1. Begripsbepaling In dit protocol wordt verstaan onder: Algemene postbus Elektronische

Nadere informatie

Naar de digitale handtekening

Naar de digitale handtekening Whitepaper over digitale handtekeningen vanuit juridisch perspectief Auteur(s): Arnoud Engelfriet (ICTRecht b.v.) Versie: 1.0 Datum: november 2015 Moreelsepark 48 3511 EP Utrecht Postbus 19035 3501 DA

Nadere informatie

VOORSTEL AAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS. Van: Tel nr: A. Paap / S. Nicolasen / L. Rödel Datum: 28 juni Nummer: 16A.

VOORSTEL AAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS. Van: Tel nr: A. Paap / S. Nicolasen / L. Rödel Datum: 28 juni Nummer: 16A. VOORSTEL AAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS Van: A. Paap / S. Nicolasen / L. Rödel Datum: 28 juni 2016 Tel nr: 8878 Team: Informatiebeleid Tekenstukken: Nee Bijlagen: 2 Afschrift aan: K. Alders, A. Monkel,

Nadere informatie

Patiënt identificatie en authenticatie voor zorgportalen;

Patiënt identificatie en authenticatie voor zorgportalen; Patiënt identificatie en authenticatie voor zorgportalen; de stand van zaken. PATIENT GEZONDHEID 2.0 BEVEILIGING Datum ID Nummer 11 november 2010 KA10044 Auteur Nictiz - Gé Klein Wolterink Zorgportalen

Nadere informatie

Wijziging Bevoegd vertegenwoordiger / Wijziging Contactpersoon v1.11

Wijziging Bevoegd vertegenwoordiger / Wijziging Contactpersoon v1.11 vertegenwoordiger / Wijziging v1.11 Domein Organisatie Met behulp van dit formulier kunnen zowel een nieuwe Bevoegd vertegenwoordiger als een nieuwe geregistreerd worden. Dat is nodig in die situatie,

Nadere informatie

B&W.nr , d.d Reglement Elektronisch berichtenverkeer

B&W.nr , d.d Reglement Elektronisch berichtenverkeer B&W.nr. 11.0686, d.d. 12-7-2011 Reglement Elektronisch berichtenverkeer Besluiten:Behoudens advies van de commissie 1. Akkoord te gaan met het wijzigen van het emailreglement teneinde het gebruik van webformulieren

Nadere informatie

AFKONDIGINGSBLAD VAN SINT MAARTEN

AFKONDIGINGSBLAD VAN SINT MAARTEN AFKONDIGINGSBLAD VAN SINT MAARTEN Jaargang 2013 No. 13 Regeling van de Minister van Financiën van 20 februari 2013, ter uitvoering van artikel 6, zesde lid, van de Algemene landsverordening landsbelastingen

Nadere informatie

Burgerservicenummer Eén nummer is genoeg

Burgerservicenummer Eén nummer is genoeg 1 Burgerservicenummer Eén nummer is genoeg I. Ruiter Programmabureau BSN 1 Eén nummer is genoeg 1. Historie en context 2. Hoofdlijnen BSN-stelsel 3. Betekenis BSN 4. Beheervoorziening BSN en Architectuur

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2009 235 Besluit van 2 juni 2009, houdende regels aangaande de registratie van elektronische adressen van derden en het elektronisch betekenen in

Nadere informatie

Gebruiksvoorwaarden DigiD

Gebruiksvoorwaarden DigiD Gebruiksvoorwaarden DigiD 15 mei 2012, versie 6.0 Artikel 1 Begrippen en afkortingen De hierna met een hoofdletter aangeduide begrippen hebben in deze Gebruiksvoorwaarden de volgende betekenis: 1.1 Afnemer:

Nadere informatie

Elektronische handtekening

Elektronische handtekening RWS BEDRIJFSINFORMATIE Elektronische handtekening Aandachtspunten, veelgestelde vragen en Tips & trucs Datum 28 januari 2016 Status definitief Colofon Uitgegeven door Rijkswaterstaat Informatie Telefoon

Nadere informatie

Ondertekenen & validatie bij de digitale Rechtspraak

Ondertekenen & validatie bij de digitale Rechtspraak Ondertekenen & validatie bij de digitale Rechtspraak Programma Kwaliteit & Innovatie Björn Henselmans 20 april 2016 Modernisering van de rechtspraak Digitaal procederen in civiele- en bestuurs- en strafzaken

Nadere informatie

Cliënten handleiding PwC Client Portal

Cliënten handleiding PwC Client Portal Cliënten handleiding PwC Client Portal Mei 2011 (1) 1. Portal van de cliënt Deze beschrijving gaat ervan uit dat u beschikt over inloggegevens voor de portal en over de url van de portal website. Als u

Nadere informatie

Handleiding DocZend. Versie 1.2 januarie 2014. 2014 Copyright KPN Lokale Overheid

Handleiding DocZend. Versie 1.2 januarie 2014. 2014 Copyright KPN Lokale Overheid Handleiding DocZend Versie 1.2 januarie 2014 2014 Copyright KPN Lokale Overheid Alle rechten voorbehouden. Zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van KPN Lokale overheid mag niets uit dit document

Nadere informatie

Wijziging Bevoegd vertegenwoordiger / Wijziging Contactpersoon v1.10

Wijziging Bevoegd vertegenwoordiger / Wijziging Contactpersoon v1.10 vertegenwoordiger / Wijziging v1.10 Domein Organisatie Met behulp van dit formulier kunnen zowel een nieuwe Bevoegd vertegenwoordiger als een nieuwe geregistreerd worden. Dat is nodig in die situatie,

Nadere informatie

Ja. Tevens antwoord op vraag 1, van de schriftelijke vragen van het lid Dezentjé Hamming-Bluemink (kenmerk 2060711700).

Ja. Tevens antwoord op vraag 1, van de schriftelijke vragen van het lid Dezentjé Hamming-Bluemink (kenmerk 2060711700). 2060711690 Vragen van het lid Jules Kortenhorst (CDA) aan de staatssecretaris van Financiën en de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over het advies van de Belastingdienst over het

Nadere informatie

HANDLEIDING SMTP DIENST BEDRIJVENWEB NEDERLAND B.V.

HANDLEIDING SMTP DIENST BEDRIJVENWEB NEDERLAND B.V. HANDLEIDING SMTP DIENST BEDRIJVENWEB NEDERLAND B.V. Uitgave : 1.0 KORTE OMSCHRIJVING In dit document wordt beschreven hoe u gebruik kunt maken van de SMTP dienst van Bedrijvenweb Nederland B.V. om e-mail

Nadere informatie

3 Algemene normen voor elektronische communicatie met de overheid

3 Algemene normen voor elektronische communicatie met de overheid 3 Algemene normen voor elektronische communicatie met de overheid 3.1 Inleiding Communicatie tussen burger en overheid is essentieel voor een goed functionerende overheid. Een recht op communicatie met

Nadere informatie

Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, enz. enz. enz.

Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, enz. enz. enz. Besluit van, houdende regels aangaande de betrouwbaarheid en vertrouwelijkheid van het elektronisch verzenden van verzoeken en mededelingen met betrekking tot de rol (Besluit betrouwbaarheid en vertrouwelijkheid

Nadere informatie

Versleutelen e-mail met Microsoft Outlook

Versleutelen e-mail met Microsoft Outlook Versleutelen e-mail met Microsoft Outlook Versie 2.0 Datum 25 november 2014 Status definitief (UZ68.01) UZI-register Ondertekenen e-mail met Microsoft Outlook versie 2.0 definitief (UZ69.03) 24 november

Nadere informatie

Bijzondere Voorwaarden BAPI CERTIFICATEN (ASQQ11017) Versie 1.0 18 december 2011

Bijzondere Voorwaarden BAPI CERTIFICATEN (ASQQ11017) Versie 1.0 18 december 2011 Bijzondere Voorwaarden BAPI CERTIFICATEN (ASQQ11017) Versie 1.0 18 december 2011 De in deze KPN BAPI Bijzondere Voorwaarden vermelde bepalingen zijn, naast de Algemene Bepalingen van de Algemene Leveringsvoorwaarden

Nadere informatie

Handleiding Nalevingsmodule. Gebruikershandleiding voor de nalevingsmodule van het Zorginkoopportaal

Handleiding Nalevingsmodule. Gebruikershandleiding voor de nalevingsmodule van het Zorginkoopportaal Handleiding Nalevingsmodule Gebruikershandleiding voor de nalevingsmodule van het Zorginkoopportaal Handleiding Nalevingsmodule Datum : 16-2-2015 Versie : 1.2 Copyright Dit is een uitgave van VECOZO. Niets

Nadere informatie

Definities en afkortingen (bijlage bij CP DigiNotar gekwalificeerd 2.16.528.1.1001.1.2)

Definities en afkortingen (bijlage bij CP DigiNotar gekwalificeerd 2.16.528.1.1001.1.2) Definities en afkortingen (bijlage bij CP DigiNotar gekwalificeerd 2.16.528.1.1001.1.2) Abonnee (=Cliënt=Subscriber) De natuurlijke persoon of rechtspersoon of groep van natuurlijke en/of rechtspersonen

Nadere informatie

Toelichting en instructie Aanvraag beroepsgebonden Certificaten

Toelichting en instructie Aanvraag beroepsgebonden Certificaten Toelichting en instructie Aanvraag beroepsgebonden Certificaten Domein Organisatie Algemeen Met dit formulier kunt u Beroepsgebonden Certificaten aanvragen bij KPN. Beroepsgebonden Certificaten zijn Certificaten

Nadere informatie

Wijziging Contactpersoon v1.17. Domein Organisatie

Wijziging Contactpersoon v1.17. Domein Organisatie Wijziging Contactpersoon v1.17 Domein Organisatie Met behulp van dit formulier kunnen wijzigingen worden aangebracht in de registratie van Contactpersonen. De gegevens en autorisaties van bestaande Contactpersonen

Nadere informatie

DE ELEKTRONISCHE IDENTITEITSKAART (EID)

DE ELEKTRONISCHE IDENTITEITSKAART (EID) DE ELEKTRONISCHE IDENTITEITSKAART (EID) MS OFFICE 2007 (WINDOWS - WORD EN EXCEL) VERSIE 1.1.1 NL Disclaimer Fedict is niet verantwoordelijk voor om het even welke schade die een derde zou ondervinden ingevolge

Nadere informatie

Onderwerp Verordening Elektronisch bestuurlijk verkeer Waterschap Limburg

Onderwerp Verordening Elektronisch bestuurlijk verkeer Waterschap Limburg Verordeining Elektronisch bestuurlijk verkeer Waterschap Limburg schriftelijk GEEN Venlo, Sittard, 30 augustus 2016 AAN DE VOORBEREIDINGSCOMMISSIE FUSIE Onderwerp Verordening Elektronisch bestuurlijk verkeer

Nadere informatie

De elektronische handtekening

De elektronische handtekening De elektronische handtekening de effectiviteit van de elektronische handtekening in het kader van het Nederlands civiel bewijsrecht Masterscriptie Privaatrechtelijke Rechtspraktijk Auteur: W.A. Smith Studentnummer:

Nadere informatie

Gedragscode Stichting BrowseSafe. Normen en waarden voor een betere online veiligheid, bescherming en vertrouwen op het internet

Gedragscode Stichting BrowseSafe. Normen en waarden voor een betere online veiligheid, bescherming en vertrouwen op het internet Gedragscode Stichting BrowseSafe Normen en waarden voor een betere online veiligheid, bescherming en vertrouwen op het internet Voorwoord Deze Gedragscode behorend bij het BrowseSafe Keurmerk is tot stand

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2010 278 Besluit van 7 juli 2010, houdende regels inzake elektronisch verkeer met de bestuursrechter (Besluit elektronisch verkeer met de bestuursrechter)

Nadere informatie

Agentschap BPR DGBK/BPR

Agentschap BPR DGBK/BPR Agentschap BPR DGBK/BPR In het verzoek van 26 november 2012, BPR2012/53973, heeft het Universitair Medisch Centrum Utrecht verzocht om autorisatie voor de systematische verstrekking van gegevens uit een

Nadere informatie

De app kan gedownload worden in de Appstore en de Playstore door te zoeken op sportlinked of via www.sportlinked.nl.

De app kan gedownload worden in de Appstore en de Playstore door te zoeken op sportlinked of via www.sportlinked.nl. Downloaden De app kan gedownload worden in de Appstore en de Playstore door te zoeken op sportlinked of via www.sportlinked.nl. Registreren Nadat de applicatie is gedownload en geïnstalleerd kan de gebruiker

Nadere informatie

MyBroker. Gebruikershandleiding

MyBroker. Gebruikershandleiding MyBroker Gebruikershandleiding Inhoudsopgave 1. WAT MOET IK DOEN OM TOEGANG TE KRIJGEN TOT MIJN KLANTENZONE?... 3 1.1. PER E-MAIL... 3 1.2. VIA ONZE WEBSITE... 4 2. DE TOEGANG TOT MYBROKER... 5 3. CONSULTATIE

Nadere informatie

Het digitaal tekenplatform. 12 mei 2016 Martine Waeckens

Het digitaal tekenplatform. 12 mei 2016 Martine Waeckens Het digitaal tekenplatform 12 mei 2016 Martine Waeckens 1 Agenda DTP: 3 luiken SigningHub Nieuwe Europese regelgeving Digitaal Teken Platform DTP bestaat uit 3 luiken: 1. DTP V1 (huidige situatie) Tekenklaar

Nadere informatie

Een architectuur voor authenticatie en autorisatie van burgers en bedrijven voor de overheid (een tussenstand)

Een architectuur voor authenticatie en autorisatie van burgers en bedrijven voor de overheid (een tussenstand) GOA Een architectuur voor authenticatie en autorisatie van burgers en bedrijven voor de overheid (een tussenstand) Kees de Jong Overheden en overheidsinstellingen bieden burgers en bedrijven in toenemende

Nadere informatie

1. De dienst in het kort 3. 2. Voordelen 3. 3. Context 3. 4. Huidige en beoogde klanten 4. 5. Beschrijving van de dienst 4 5.

1. De dienst in het kort 3. 2. Voordelen 3. 3. Context 3. 4. Huidige en beoogde klanten 4. 5. Beschrijving van de dienst 4 5. DIENST: EID DSS Dienstcode: Dienstengroep: Infrastructuur Doelpubliek: Partners Documentversie: V 1.0 Inhoudsopgave 1. De dienst in het kort 3 2. Voordelen 3 3. Context 3 4. Huidige en beoogde klanten

Nadere informatie

Wijziging Bevoegd vertegenwoordiger v1.19

Wijziging Bevoegd vertegenwoordiger v1.19 Wijziging Bevoegd vertegenwoordiger v1.19 Domein Organisatie Met behulp van dit formulier kan de geregistreerde Bevoegd vertegenwoordiger van de Abonnee worden gewijzigd. Belangrijk: Lees eerst de bijgevoegde

Nadere informatie

Gebruikershandleiding Mijn cliëntportaal www.arienszorgpalet.nl

Gebruikershandleiding Mijn cliëntportaal www.arienszorgpalet.nl Gebruikershandleiding Mijn cliëntportaal www.arienszorgpalet.nl Versie 1 mei 2016 1 Inhoudsopgave Inleiding 3 Inloggen Mijn cliëntportaal 4 Voorbeeld Mijn cliëntportaal 7 Mijn afspraken 8 Mijn dossier

Nadere informatie

Certificate Policy Bedrijfstestomgeving ZOVAR

Certificate Policy Bedrijfstestomgeving ZOVAR Certificate Policy Bedrijfstestomgeving ZOVAR Uitgave : agentschap Versie : 1.0 Definitief Datum : 26-7-2007 Bestandsnaam : 20070726 CP bedrijfstestomgeving ZOVAR 1.0.doc Organisatie ZOVAR Pagina 2 van

Nadere informatie

Klanthandleiding Digitale Services. Versie 1.0

Klanthandleiding Digitale Services. Versie 1.0 Klanthandleiding Digitale Services Versie 1.0 Inhoudsopgave 1 Systeemeisen/Inloggen... 3 1.1 Systeemeisen... 3 1.2 Inloggen... 3 2 Algemeen... 4 3 Dashboard... 5 3.1 Algemeen... 5 3.2 Taken... 5 3.2.1

Nadere informatie

Sdu Salaris Office Handleiding Certificaten 2012 Inhoudsopgave

Sdu Salaris Office Handleiding Certificaten 2012 Inhoudsopgave Inhoudsopgave 1 Inleiding...2 2 Certificaten in SSO...2 3 Update...2 4 Pincode per werkgever...2 5 Persoonlijk certificaat...2 5.1 KPN BAPI certificaten...3 5.2 Ander softwarepakket...5 5.2.1 Elsevier...5

Nadere informatie

Versturen XBRL BTW & ICP-aangiften via Digipoort naar de belastingdienst. behorend bij changelist v6.0.0

Versturen XBRL BTW & ICP-aangiften via Digipoort naar de belastingdienst. behorend bij changelist v6.0.0 Versturen XBRL BTW & ICP-aangiften via Digipoort naar de belastingdienst. behorend bij changelist v6.0.0 Eerste beschikbaarheid: 21 februari 2011 Twinfield International NV De Beek 9-15 3871 MS Hoevelaken

Nadere informatie

Klanthandleiding. Versie 2.0

Klanthandleiding. Versie 2.0 Klanthandleiding Versie 2.0 Inhoudsopgave 1. SYSTEEMEISEN/INLOGGEN... 3 1.1 SYSTEEMEISEN... 3 1.2 INLOGGEN... 3 2. ALGEMEEN... 4 3. DASHBOARD... 5 3.1 ALGEMEEN... 5 3.2 UW TAKEN... 5 3.3 TAKEN... 6 3.3.1

Nadere informatie

Gelet op de artikelen 3.1 en 3.2 van de Wet basisregistratie personen wordt op dit verzoek als volgt besloten.

Gelet op de artikelen 3.1 en 3.2 van de Wet basisregistratie personen wordt op dit verzoek als volgt besloten. In het verzoek van 11 november 2014, 2014-0000607450, heeft de Raad van State, Afdeling Bestuursrechtspraak verzocht om autorisatie voor de systematische verstrekking van gegevens uit de basisregistratie

Nadere informatie

Online aanvragen - Gebruikershandleiding. Online aanvragen Gebruikershandleiding

Online aanvragen - Gebruikershandleiding. Online aanvragen Gebruikershandleiding Online aanvragen Gebruikershandleiding 01 / 11 Online aanvragen Gebruikershandleiding Inhoud Inloggen registreren Wachtwoord vergeten Mijn account Mijn account - Functies Het aanvraagformulier Het aanvraagformulier

Nadere informatie

DE IDENTITEITSKAART EN MICROSOFT OFFICE

DE IDENTITEITSKAART EN MICROSOFT OFFICE DE IDENTITEITSKAART EN MICROSOFT OFFICE Deze handleiding is bedoeld voor iedereen die met een elektronische identiteitskaart documenten van Microsoft Office wil ondertekenen. In deze handleiding leggen

Nadere informatie

Datum 24 september Kenmerk

Datum 24 september Kenmerk In het verzoek van 15 juli 2015, 2015-0000408831, heeft de Onderlinge Waarborgmaatschappij Zorgverzekeraar Zorg en Zekerheid U.A., verzocht om de selectieverstrekking van gegevens als bedoeld in artikel

Nadere informatie

Handleiding Communicatie eherkenning. eherkenning. dé digitale sleutel voor ondernemers en de overheid

Handleiding Communicatie eherkenning. eherkenning. dé digitale sleutel voor ondernemers en de overheid dé digitale sleutel voor ondernemers en de overheid INHOUDSOPGAVE 1 Inleiding... 3 2 De Stappen... 4 2.1 Stap 1 Informatie verzamelen... 4 2.2 Stap 2 - Website inrichten volgens de richtlijnen... 4 2.2.1

Nadere informatie

Elektronische handtekening

Elektronische handtekening RWS BEDRIJFSINFORMATIE Elektronische handtekening Aandachtspunten, veelgestelde vragen en Tips & trucs Datum 15 april 2016 Status definitief Colofon Uitgegeven door Rijkswaterstaat Informatie Telefoon

Nadere informatie

Elektronische indiening van offertes

Elektronische indiening van offertes Elektronische indiening van offertes Een checklist voor inschrijvers van overheidsopdrachten Wat heb ik nodig om via de applicatie e-tendering elektronische offertes in te dienen? Hoe ga ik te werk om

Nadere informatie

Privé berichten Elektronische berichten die een medewerk(st)er niet uit hoofde van zijn of haar functie ontvangt of

Privé berichten Elektronische berichten die een medewerk(st)er niet uit hoofde van zijn of haar functie ontvangt of CVDR Officiële uitgave van Echt-Susteren. Nr. CVDR70878_1 25 november 2015 E-mail protocol Echt-Susteren 2006 De raad van de gemeente Echt-Susteren, gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van

Nadere informatie

Samenwerkingsprotocol Logius. Agentschap Telecom

Samenwerkingsprotocol Logius. Agentschap Telecom - Samenwerkingsprotocol Logius Agentschap Telecom Partijen: Agentschap Telecom, vertegenwoordigd door de Directeur - Hoofdinspecteur mr. drs. P.A. Spijkerman, verder te noemen: AT. en De Minister van Binnenlandse

Nadere informatie

Digitale post van de Belastingdienst

Digitale post van de Belastingdienst Belastingdienst Digitale post van de Belastingdienst Steeds meer mensen regelen via internet allerlei zaken. Denk bijvoorbeeld aan het bestellen van een boek, het boeken van een vakantie en internetbankieren.

Nadere informatie

De regulering van elektronische handtekeningen

De regulering van elektronische handtekeningen ARTIKELEN De regulering van elektronische handtekeningen SIMONE VAN DER HOF De handgeschreven handtekening wordt in bepaalde in verschillende rechtsstelsels overigens zeer uiteenlopende gevallen over het

Nadere informatie

Logius Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

Logius Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Logius Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties > Retouradres Postbus 9681 259 JE Den Haag Dhr. Rejo Zenger Nachtwachtlaan 114 158ED AMSTERDAM Logius Ministerie van Binnenlandse Zaken en

Nadere informatie

Authenticatie wat is dat? Hoe bewijs je achter de computer wie je bent!

Authenticatie wat is dat? Hoe bewijs je achter de computer wie je bent! Authenticatie wat is dat? Hoe bewijs je achter de computer wie je bent! Veilig online winkelen & bankieren Hackers azen op uw geld op het moment dat u met geldzaken bezig bent. De belangrijkste tips bij

Nadere informatie

Aandachtspunten PKIoverheid

Aandachtspunten PKIoverheid Aandachtspunten PKIoverheid Tips en aanbevelingen bij PKIoverheid-certificaten en PKI-enabled applicaties Auteur GBO.overheid / PKIoverheid Versie Versie 1.0 Status Definitief Den Haag, 18 oktober 2007

Nadere informatie

GEMEENTEBLAD Officiële publicatie van Gemeente Ede (Gelderland)

GEMEENTEBLAD Officiële publicatie van Gemeente Ede (Gelderland) Intitulé Besluit nadere eisen elektronisch berichtenverkeer gemeente Ede De raad, het college van burgemeester en wethouders, de burgemeester en de heffingsambtenaar genoemd in artikel 231, tweede lid,

Nadere informatie

Digitale post van de Belastingdienst

Digitale post van de Belastingdienst Belastingdienst Digitale post van de Belastingdienst Steeds meer mensen regelen via internet allerlei zaken. Denk bijvoorbeeld aan het bestellen van een boek, het boeken van een vakantie en internetbankieren.

Nadere informatie

Handleiding vragenlijst zelfevaluatie Registratie Niet-Ingezetenen 2016

Handleiding vragenlijst zelfevaluatie Registratie Niet-Ingezetenen 2016 Handleiding vragenlijst zelfevaluatie Registratie Niet-Ingezetenen 2016 Versie 1.0 Datum 30 maart 2016 Status Definitief Vraag 1 Inschrijving in en actualisering van de RNI zijn processen die met veel

Nadere informatie

DE IDENTITEITSKAART EN MICROSOFT OUTLOOK E-MAIL

DE IDENTITEITSKAART EN MICROSOFT OUTLOOK E-MAIL DE IDENTITEITSKAART EN MICROSOFT OUTLOOK E-MAIL Deze handleiding is bedoeld voor iedereen die in Microsoft Outlook e-mails wil ondertekenen met een elektronische identiteitskaart. In deze handleiding leggen

Nadere informatie

Beschrijving pseudonimisatieplatform ZorgTTP

Beschrijving pseudonimisatieplatform ZorgTTP Beschrijving pseudonimisatieplatform ZorgTTP copyright ZorgTTP 2016 De rechten van intellectuele en industriële eigendom, waaronder het auteursrecht, op alle informatie in dit document berusten bij ZorgTTP

Nadere informatie

Aanvraag Beroepsgebonden Certificaten RA en AA v1.12

Aanvraag Beroepsgebonden Certificaten RA en AA v1.12 Aanvraag Beroepsgebonden Certificaten RA en AA v1.12 Domein Organisatie Met behulp van dit formulier kunt u een Beroepsgebonden Certificaat aanvragen bij CreAim. Belangrijk: lees eerst de bijgevoegde toelichting

Nadere informatie

Ondertekenen van een ingevulde aangifte

Ondertekenen van een ingevulde aangifte Ondertekenen van een ingevulde aangifte... 1 De PDF wordt weergegeven in de webpagina Ondertekenen... 1 PDF Handtekening... 1 Verzenden... 3 Er wordt voorgesteld om de PDF te downloaden op de pagina Ondertekenen...

Nadere informatie

Gebruikershandleiding ZorgInfo Verstrekkingen Portaal (VP)

Gebruikershandleiding ZorgInfo Verstrekkingen Portaal (VP) Gebruikershandleiding ZorgInfo Verstrekkingen Portaal (VP) Gebruikershandleiding depothouder 2.0.docx 29-12-14 1 van 16 Inleiding Het ZorgInfo Verstrekkingen Portaal (VP) is een internetapplicatie waarmee

Nadere informatie