sociale innovatie in de creatieve industrie onderzoek Beeld: Netwerk6

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "sociale innovatie in de creatieve industrie onderzoek Beeld: Netwerk6"

Transcriptie

1 sociale innovatie in de creatieve industrie onderzoek Beeld: Netwerk6

2 samenvatting beschrijving en conclusies van het onderzoek inhoud samenvatting 2 tekst & uitleg 4 resultaten - onderwerpen van sociale innovatie 6 - sectoren vergeleken 13 - samenwerken 16 - bedrijfskenmerken 18 tenslotte 21 bijlagen 22 colofon opdrachtgever: A&O Fonds Grafimediabranche uitvoering: (KVGO, NDP nieuwsmedia, FNV Kiem, CNV media) GOC, kenniscentrum creatieve industrie projectleiders: Hermien Mijnen datum: mei 2012 Jos Teunen Onderzoek laat het keer op keer zien: 75% van het succes van innovatie en economisch rendement hangt af van sociale aspecten en slechts 25% van technische aspecten. Dit onderzoek gaat over sociale innovatie activiteiten bij bedrijven binnen de creatieve industrie. In hoeverre zijn zij actief aan de slag met sociale vernieuwing? Zijn er verschillen tussen de deelsectoren? En hebben deze bedrijven ook betere economische resultaten? Hierover zijn 908 bedrijven telefonisch geïnterviewd. De onderwerpen waren geordend rond de volgende vijf thema s: 1. Activiteiten om een meer flexibele organisatie te ontwikkelen. 2. Het stimuleren en benutten van talenten binnen de organisatie. 3. Het creëren van een innovatieve cultuur. 4. Het actief bezig zijn met het ontwikkelen van nieuwe producten en diensten. 5. Het zoeken naar meer samenwerking met andere organisaties om tot innovaties te komen. Waarmee zijn organisaties vooral bezig? Nog weinig organisaties zijn bezig met het flexibel maken van hun arbeidsvoorwaardepakket, het zoeken van samenwerking met onderzoeksinstellingen, het stimuleren van telewerken en het inspelen op de vergrijzing. Bedrijven zijn wel actief bezig met het verbeteren van efficiënt werken, het stimuleren om out of the box-oplossingen te bedenken, het ontwikkelen van nieuwe producten en diensten en het stimuleren van meer eigen verantwoordelijkheid onder uitvoerende medewerkers. 2

3 sector. De grootste bereidheid tot samenwerken treffen we aan in de it & internetsector, de minste bereidheid bij de uitgeverijen. Bedrijven vinden daarbij een creatieve werkgroep maar ook een goed gestructureerde bijeenkomst de beste manier om kennis te delen met bedrijven uit andere branches. Er is weinig belangstelling voor het zelf organiseren van bijeenkomsten. Jos Teunen Wat zijn verschillen en overeenkomsten tussen de deelsectoren? De sector film en televisie is vooral bezig met het stimuleren van out of the box-denken. De gamesector is opvallend actiever op een groot aantal onderwerpen, vooral met het samen met de klant ontwikkelen van nieuwe games. De bedrijven binnen de grafimediasector zijn in mindere mate actief aan de slag met sociale innovatie en zijn het st gericht op het verhogen van de efficiëntie in de productie. Dit geldt ook voor de media- en communicatiesector, maar naast efficiënt werken wordt daar ook ingezet op het stimuleren van out of the box-denken. Bedrijven in de podium- en evenementensector zijn massaal actief om medewerkers te inspireren en met het stimuleren van eigen initiatief. Ook zijn ze opvallend vaak bezig met flexibele werktijden. De uitgeverijsector is het st gericht op productinnovatie en het stimuleren van out of the box-denken. De it & internetsector is weer gericht op het inspireren van hun medewerkers en stimuleren daarbij het nemen van eigen initiatief. Daarnaast is deze sector ook gericht op bereiken van meer efficiënte werkprocessen. Het algemene beeld: de gamesector, podiumkunsten en it & internetsector zijn duidelijk actiever op meerdere terreinen van sociale innovatie dan de andere deelsectoren. Hoe staan bedrijven tegenover samenwerken? Er zijn grote verschillen tussen de sectoren met betrekking tot de bereidheid om samen te werken met bedrijven uit andere branches binnen de creatieve Relatie met de managementstijl? We hebben aan bedrijven gevraagd hun managementstijl te typeren als voornamelijk top-down aansturing versus voornamelijk professionele autonomie. Een top-downbenadering komen we vaker tegen bij grotere bedrijven dan bij kleine bedrijven, maar de verschillen zijn heel groot. Zo n 45% van de 100+ bedrijven herkent zichzelf meer in een managementstijl, waarbij wordt uitgegaan van de professionele autonomie bij medewerkers en bij de kleine bedrijfjes (<5 personen) is dit 60%. Dit bevestigt eerder onderzoek dat sociale innovatie het best gedijt binnen een managementstijl die uitgaat van professionele autonomie. Relatie met economisch rendement? Naast managementstijl is gekeken naar verschillen tussen bedrijven met een zeer positief bedrijfsresultaat in 2011 en bedrijven met een zeer negatief bedrijfsresultaat. Bedrijven met een zeer positief bedrijfsresultaat blijken actiever bezig te zijn met sociale innovatie dan bedrijven met een zeer negatief bedrijfsresultaat. Bedrijven met een zeer positief bedrijfsresultaat hebben veel meer aandacht voor het stimuleren van eigen initiatief bij uitvoerenden. Ze leggen daarom verantwoordelijkheden laag in de organisatie en zoeken actief de samenwerking met hun klanten. 75% van het succes van innovatie en economisch rendement hangt af van sociale aspecten 3

4 tekst en uitleg Sociale innovatie? Sociale innovatie is vernieuwing in de arbeidsorganisatie en in arbeidsrelaties die leidt tot het beter benutten van talenten en betere bedrijfsresultaten. Opbrengsten sociale innovatie Voor de samenleving Concurrentiepositie vert, welvaartsniveau behouden. Meer mensen actief op de arbeidsmarkt. Voor het bedrijf Verhogen van arbeidsproductiviteit. Versneld en beter ontwikkelen van nieuwe producten en diensten. Aantrekkelijke werkgever in war for talent Voor medewerkers Blijvend inzetbaar door competentie ontwikkeling en juiste belasting. Aantrekkelijke werknemer in war for talent. Beeld: Netwerk6 4

5 Onderzoek sociale innovatie Doel Inventarisatie van de stand van zaken om zo de hoofdthema s van het sociale innovatie-project vast te stellen. Wat - Inventarisatie van de actieve aandacht van organisaties aan de hand van 25 items rond 5 thema s, afgeleid van wetenschappelijk onderzoek naar sociale innovatie. - Peiling samenwerkingsbereidheid (halen, brengen en met wie). - Peiling van de manier waarop bedrijven willen leren van elkaar. Doelgroep Hoe Bedrijven in de creatieve industrie geclusterd naar film & televisie gaming grafimedia it & internet media & communicatie podiumkunsten uitgeverijen Telefonische enquête bij 908 bedrijven (zie bijlage 1) met directeur/eigenaar of management. Extra aandacht voor samenwerken met andere bedrijven en branches Bedrijven die goed samenwerken met hun klanten, leveranciers, collega bedrijven en kennisinstituten, hebben een hoger bedrijfsrendement. Succesvolle samenwerkingsverbanden zorgen voor meer efficiency, innovatie en kennisdeling. In de netwerkeconomie en via de nieuwe digitale media zijn de mogelijkheden om partners te vinden en aan te haken op nieuwe kennisnetwerken groter dan ooit! Samen verbeteren, vernieuwen en leren gaat vanzelf, maar is te ontwikkelen. In het onderzoek vragen we naar de stand van zaken en de behoefte aan samenwerken (hoe en met wie). Sociale innovatie kan de arbeidsproductiviteit verhogen. 5

6 resultaten Met welke onderwerpen zijn bedrijven actief aan de slag? Overall beeld efficiënte werkprocessen (T1) stimuleren van out of the box-denken (T3) productinnovatie (T4) eigen initiatief uitvoerenden stimuleren (T3) iets nieuws ontwikkelen samen met een klant (T5) inspireren voor een gezamenlijk doel (T3) bredere inzetbaarheid personeel (T1) bedrijfsblindheid doorbreken (T3) flexibele werktijden (T1) samenwerking aangaan met collegabedrijven (T5) iets nieuws ontwikkelen samen met een leverancier (T5) coachen op individuele talenten (T2) verantwoordelijkheden lager in de organisatie leggen (T3) samenwerken in brede teams (T1) meer flexibele arbeidscontracten (T1) zelf roosteren werktijden (T1) samenwerken met bedrijven uit andere branches (T5) samenwerken met onderwijsinstellingen (T5) persoonlijke opleidingsplannen maken (T2) meer deeltijdbanen (T1) levensfasegericht personeelsbeleid (T2) faciliteren externe stages (T2) telewerken (T1) samenwerken met onderzoeksinstellingen (T5) keuzemenu arbeidsvoorwaarden (T1) 100% 75% 50% 25% 0% 25% 50% 75% 100% In de creatieve industrie zijn bedrijven vooral gericht op het verbeteren van efficiënte werkprocessen en het stimuleren van out of the box-denken. Thema s: T1 Flexibele organisatie T2 Talentontwikkeling T3 Innovatieve Cultuur T4 Productinnovatie T5 Samenwerking 6

7 Film & televisie stimuleren van out of the box-denken (T3) productinnovatie (T4) eigen initiatief uitvoerenden stimuleren (T3) inspireren voor een gezamenlijk doel (T3) bedrijfsblindheid doorbreken (T3) efficiënte werkprocessen (T1) flexibele werktijden (T1) iets nieuws ontwikkelen samen met een klant (T5) bredere inzetbaarheid personeel (T1) samenwerking aangaan met collegabedrijven (T5) coachen op individuele talenten (T2) zelf roosteren werktijden (T1) meer flexibele arbeidscontracten (T1) verantwoordelijkheden lager in de organisatie leggen (T3) samenwerken in brede teams (T1) samenwerken met onderwijsinstellingen (T5) iets nieuws ontwikkelen samen met een leverancier (T5) samenwerken met bedrijven uit andere branches (T5) persoonlijke opleidingsplannen maken (T2) meer deeltijdbanen (T1) faciliteren externe stages (T2) telewerken (T1) levensfasegericht personeelsbeleid (T2) samenwerken met onderzoeksinstellingen (T5) keuzemenu arbeidsvoorwaarden (T1) 100% 75% 50% 25% 0% 25% 50% 75% 100% De sector film & televisie is vooral actief bezig met het stimuleren van out of the box-denken. 7

8 Gaming productinnovatie (T4) iets nieuws ontwikkelen samen met een klant (T5) stimuleren van out of the box-denken (T3) eigen initiatief uitvoerenden stimuleren (T3) inspireren voor een gezamenlijk doel (T3) iets nieuws ontwikkelen samen met een leverancier (T5) efficiënte werkprocessen (T1) coachen op individuele talenten (T2) samenwerken in brede teams (T1) bedrijfsblindheid doorbreken (T3) flexibele werktijden (T1) bredere inzetbaarheid personeel (T1) verantwoordelijkheden lager in de organisatie leggen (T3) meer flexibele arbeidscontracten (T1) samenwerken met onderwijsinstellingen (T5) telewerken (T1) zelf roosteren werktijden (T1) samenwerken met bedrijven uit andere branches (T5) samenwerking aangaan met collegabedrijven (T5) meer deeltijdbanen (T1) samenwerken met onderzoeksinstellingen (T5) persoonlijke opleidingsplannen maken (T2) faciliteren externe stages (T2) keuzemenu arbeidsvoorwaarden (T1) levensfasegericht personeelsbeleid (T2) 100% 75% 50% 25% 0% 25% 50% 75% 100% De gamesector is vooral bezig met productinnovatie, iets nieuws ontwikkelen met de klant en het stimuleren van out of the box-denken. 8

9 Beeld: Roy Korpel Grafimedia efficiënte werkprocessen (T1) productinnovatie (T4) eigen initiatief uitvoerenden stimuleren (T3) bredere inzetbaarheid personeel (T1) iets nieuws ontwikkelen samen met een klant (T5) stimuleren van out of the box-denken (T3) inspireren voor een gezamenlijk doel (T3) samenwerking aangaan met collegabedrijven (T5) verantwoordelijkheden lager in de organisatie leggen (T3) iets nieuws ontwikkelen samen met een leverancier (T5) bedrijfsblindheid doorbreken (T3) flexibele werktijden (T1) coachen op individuele talenten (T2) samenwerken in brede teams (T1) persoonlijke opleidingsplannen maken (T2) meer flexibele arbeidscontracten (T1) samenwerken met onderwijsinstellingen (T5) samenwerken met bedrijven uit andere branches (T5) zelf roosteren werktijden (T1) meer deeltijdbanen (T1) levensfasegericht personeelsbeleid (T2) Faciliteren externe stages (T2) samenwerken met onderzoeksinstellingen (T5) telewerken (T1) keuzemenu arbeidsvoorwaarden (T1) 100% 75% 50% 25% 0% 25% 50% 75% 100% In de grafimediasector zijn bedrijven het st gericht op het vergroten van de efficiency van werkprocessen. 9

10 It & internetsector inspireren voor een gezamenlijk doel (T3) eigen initiatief uitvoerenden stimuleren (T3) productinnovatie (T4) stimuleren van out of the box-denken (T3) efficiënte werkprocessen (T1) coachen op individuele talenten (T2) zelf roosteren werktijden (T1) iets nieuws ontwikkelen samen met een leverancier (T5) iets nieuws ontwikkelen samen met een klant (T5) samenwerking aangaan met collegabedrijven (T5) verantwoordelijkheden lager in de organisatie leggen (T3) flexibele werktijden (T1) bedrijfsblindheid doorbreken (T3) samenwerken met bedrijven uit andere branches (T5) persoonlijke opleidingsplannen maken (T2) samenwerken met onderwijsinstellingen (T5) samenwerken met onderzoeksinstellingen (T5) samenwerken in brede teams (T1) levensfasegericht personeelsbeleid (T2) telewerken (T1) bredere inzetbaarheid personeel (T1) faciliteren externe stages (T2) meer flexibele arbeidscontracten (T1) meer deeltijdbanen (T1) keuzemenu arbeidsvoorwaarden (T1) 100% 75% 50% 25% 0% 25% 50% 75% 100% Opvallend veel bedrijven zijn actief op meerdere aspecten van sociale innovatie. De it & internetsector is gericht op inspireren en stimuleren van eigen initiatief, evenals op het vergroten van de efficiency van werkprocessen. 10

11 Media & communicatie stimuleren van out of the box-denken (T3) efficiënte werkprocessen (T1) productinnovatie (T4) eigen initiatief uitvoerenden stimuleren (T3) inspireren voor een gezamenlijk doel (T3) iets nieuws ontwikkelen samen met een klant (T5) bedrijfsblindheid doorbreken (T3) coachen op individuele talenten (T2) verantwoordelijkheden lager in de organisatie leggen (T3) iets nieuws ontwikkelen samen met een leverancier (T5) samenwerken in brede teams (T1) samenwerking aangaan met collegabedrijven (T5) bredere inzetbaarheid personeel (T1) flexibele werktijden (T1) samenwerken met bedrijven uit andere branches (T5) zelf roosteren werktijden (T1) samenwerken met onderwijsinstellingen (T5) persoonlijke opleidingsplannen maken (T2) meer flexibele arbeidscontracten (T1) meer deeltijdbanen (T1) faciliteren externe stages (T2) levensfasegericht personeelsbeleid (T2) telewerken (T1) samenwerken met onderzoeksinstellingen (T5) keuzemenu arbeidsvoorwaarden (T1) 100% 75% 50% 25% 0% 25% 50% 75% 100% De media & communicatiesector is gericht op het stimuleren van out of the box-denken en het veren van efficiënte werkprocessen. 11

12 Podiumkunsten flexibele werktijden (T1) eigen initiatief uitvoerenden stimuleren (T3) inspireren voor een gezamenlijk doel (T3) zelf roosteren werktijden (T1) efficiënte werkprocessen (T1) samenwerking aangaan met collegabedrijven (T5) stimuleren van out of the box-denken (T3) productinnovatie (T4) bredere inzetbaarheid personeel (T1) iets nieuws ontwikkelen samen met een klant (T5) meer flexibele arbeidscontracten (T1) meer deeltijdbanen (T1) bedrijfsblindheid doorbreken (T3) coachen op individuele talenten (T2) samenwerken met onderwijsinstellingen (T5) samenwerken in brede teams (T1) iets nieuws ontwikkelen samen met een leverancier (T5) verantwoordelijkheden lager in de organisatie leggen (T3) samenwerken met bedrijven uit andere branches (T5) faciliteren externe stages (T2) persoonlijke opleidingsplannen maken (T2) levensfasegericht personeelsbeleid (T2) telewerken (T1) keuzemenu arbeidsvoorwaarden (T1) samenwerken met onderzoeksinstellingen (T5) 100% 75% 50% 25% 0% 25% 50% 75% 100% Podiumkunsten zijn massaal actief om medewerkers te inspireren en het eigen initiatief te stimuleren. Ook zijn ze actief bezig met flexibele werktijden. Uitgeverijen Productinnovatie (T4) Stimuleren van out of the box denken (T3) Efficiënte werkprocessen (T1) Flexibele werktijden (T1) Iets nieuws ontwikkelen samen met een klant (T5) Inspireren voor een gezamenlijk doel (T3) Iets nieuws ontwikkelen samen met een leverancier (T5) Eigen initiatief uitvoerenden stimuleren (T3) Bredere inzetbaarheid personeel (T1) Samenwerken in brede teams (T1) Coachen op individuele talenten (T2) Samenwerken met onderwijsinstellingen (T5) Meer flexibele arbeidscontracten (T1) Samenwerking aangaan met collegabedrijven (T5) Verantwoordelijkheden lager in de organisatie leggen (T3) Samenwerken met bedrijven uit andere branches (T5) Bedrijfsblindheid doorbreken (T3) Meer deeltijdbanen (T1) Zelf roosteren werktijden (T1) Telewerken (T1) Keuzemenu arbeidsvoorwaarden (T1) Samenwerken met onderzoeksinstellingen (T5) Persoonlijke opleidingsplannen maken (T2) Levensfasegericht personeelsbeleid (T2) Faciliteren externe stages (T2) 100% 75% 50% 25% 0% 25% 50% 75% 100% De uitgeverijsector is het st gericht op productinnovatie en het stimuleren van out of the box-denken 12

13 resultaten Sectoren vergeleken Beeld: Britta van Bergeijk Actief aan de slag met flexibele organisatie it & internet podiumkunsten gaming film & tv uitgeverij grafimedia media & communicatie 40% 20% 0% 20% 40% 60% 80% 100% Vooral de it & internetsector is actief bezig met het realiseren van een meer flexibele organisatie. Bedrijven in de sectoren grafimedia en media & communicatie zijn er het minst mee bezig. 13

14 Actief aan de slag met talentontwikkeling it & internet podiumkunsten media & communicatie grafimedia film & tv uitgeverij gaming 60% 40% 20% 0% 20% 40% 60% 80% 100% Bedrijven in de it & internetsector zijn het meest actief op het gebied van talentontwikkeling. Opmerkelijk veel bedrijven zijn of nauwelijks met talentontwikkeling bezig. Actief aan de slag met innovatieve cultuur gaming it & internet podiumkunsten film & tv media & communicatie uitgeverij grafimedia 40% 20% 0% 20% 40% 60% 80% 100% In alle sectoren is de meerderheid van de bedrijven actief bezig met het veren van een innovatieve cultuur. De gamebedrijven zijn er het st mee bezig. 14

15 Actief aan de slag met productinnovatie it & internet gaming film & tv uitgeverij media & communicatie grafimedia podiumkunsten 40% 20% 0% 20% 40% 60% 80% 100% Bijna alle bedrijven zijn bezig met productinnovatie. Het st geldt dat voor it & internet bedrijven, de podia zijn er relatief het minst mee bezig. Actief aan de slag met samenwerking met andere partijen it & internet gaming podiumkunsten film & tv media & communicatie uitgeverij grafimedia 40% 20% 0% 20% 40% 60% 80% 100% Het merendeel van de bedrijven in alle sectoren werkt op een of andere wijze samen met andere partijen. 15

16 resultaten Samenwerking Beeld: Jan Groeneweg Willen bedrijven halen en brengen? kennis brengen kennis halen samenwerking productinnovatie bedrijfscultuur flexibele organisatie talentontwikkeling 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% Er is iets vaker behoefte aan kennis halen dan aan zelf brengen. Op het gebied van talentontwikkeling is meer aanbod dan vraag. De meeste bedrijven willen kennisdelen op het gebied van het aangaan en onderhouden van samenwerkingsrelaties. 16

17 Willen bedrijven samenwerken met bedrijven uit andere branches? it & internet podiumkunsten film & tv media & communicatie grafimedia gaming uitgeverij 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% De interesse om met bedrijven uit andere branches samen te werken is het grootst bij it & internetbedrijven en het minst bij de uitgeverijen. Bedrijven uit alle sectoren willen vooral graag samenwerken met bedrijven uit de media- en communicatiesector. Op welke manier willen ze kennisdelen? veel creatieve werkgroep gestructureerde bijeenkomst praktische werkgroep vormen van social media conferentie met sprekers informele bijeenkomst zelf organiseren 60% 40% 20% 0% 20% 40% 60% 80% 100% Bedrijven vinden een creatieve werkgroep en goed gestructureerde bijeenkomsten de beste manier om kennisdelen met bedrijven uit andere branches te organiseren. Er is weinig belangstelling voor het zelf organiseren van kennisdelen. 17

18 resultaten Bedrijfskenmerken Typering managementstijl top down aansturing professionele autonomie it & internet overig media & communicatie grafimedia film & tv podiumkunsten uitgeverij gaming 80% 60% 40% 20% 0% 20% 40% 60% 80% Gamebedrijven typeren zich het vaakst als een bedrijf, waarin de managementstijl is gericht op professionele autonomie. Beeld: Kevin Roodhorst 18

19 Managementstijl en actief met sociale innovatie top down aansturing top down aansturing eigen initiatief uitvoerenden eigen initiatief stimuleren uitvoerenden (T3) stimuleren (T3) professionele autonomie professionele autonomie productinnovatie productinnovatie (T4) (T4) efficiënte werkprocessen efficiënte werkprocessen (T1) (T1) stimuleren van stimuleren out of the van box-denken out of the (T3) box-denken (T3) inspireren voor inspireren een gezamenlijk voor een doel gezamenlijk (T3) doel (T3) iets nieuws ontwikkelen iets nieuws samen ontwikkelen met een samen klant met (T5) een klant (T5) bedrijfsblindheid bedrijfsblindheid doorbreken (T3) doorbreken (T3) verantwoordelijkheden verantwoordelijkheden lager in de organisatie lager in de leggen organisatie (T3) leggen (T3) coachen op individuele talenten (T2) coachen op individuele talenten (T2) bredere inzetbaarheid personeel (T1) bredere inzetbaarheid personeel (T1) samenwerking aangaan met collegabedrijven (T5) samenwerking aangaan met collegabedrijven (T5) flexibele werktijden (T1) flexibele samenwerken werktijden in (T1) brede teams (T1) iets nieuws samenwerken ontwikkelen in samen brede met teams een (T1) leverancier (T5) iets nieuws ontwikkelen samen samenwerken met een met leverancier onderwijsinstellingen (T5) (T5) samenwerken met persoonlijke onderwijsinstellingen opleidingsplannen (T5) maken (T2) persoonlijke samenwerken opleidingsplannen met bedrijven maken uit andere (T2) branches (T5) samenwerken met bedrijven uit andere zelf branches roosteren (T5) werktijden (T1) zelf roosteren meer flexibele werktijden arbeidscontracten (T1) (T1) meer flexibele arbeidscontracten meer deeltijdbanen (T1) (T1) levensfasegericht meer deeltijdbanen personeelsbeleid (T1) (T2) levensfasegericht personeelsbeleid (T2) telewerken (T1) samenwerken met telewerken onderzoeksinstellingen (T1) (T5) samenwerken met onderzoeksinstellingen faciliteren externe (T5) stages (T2) faciliteren keuzemenu externe stages arbeidsvoorwaarden (T2) (T1) keuzemenu arbeidsvoorwaarden (T1) 0 0,5 1 1,5 2 2,5 0 0,5 1 1,5 2 2,5 Bedrijven die zijn gericht op professionele autonomie zijn op alle terreinen actiever aan de slag met sociale innovatie. 19

20 Managementstijl en grootteklasse? top down aansturing professionele autonomie 100+ wp wp wp wp 5 9 wp 1 4 wp 60% 40% 20% 0% 20% 40% 60% Bij grotere bedrijven (>50) is vaker een meer top-down aansturing, bij kleinere bedrijven is vaker sprake van een managementstijl die op professionele autonomie is gericht. Relatie sociale innovatie en bedrijfsresultaat? 20 zeer positief bedrijfsresultaat zeer negatief bedrijfsresultaat eigen initiatief uitvoerenden stimuleren (T3) productinnovatie (T4) inspireren voor een gezamenlijk doel (T3) efficiënte werkprocessen (T1) stimuleren van out of the box-denken (T3) iets nieuws ontwikkelen samen met een klant (T5) coachen op individuele talenten (T2) verantwoordelijkheden lager in de organisatie leggen (T3) bedrijfsblindheid doorbreken (T3) bredere inzetbaarheid personeel (T1) samenwerking aangaan met collegabedrijven (T5) iets nieuws ontwikkelen samen met een leverancier (T5) samenwerken in brede teams (T1) flexibele werktijden (T1) samenwerken met bedrijven uit andere branches (T5) persoonlijke opleidingsplannen maken (T2) meer flexibele arbeidscontracten (T1) zelf roosteren werktijden (T1) samenwerken met onderwijsinstellingen (T5) levensfasegericht personeelsbeleid (T2) meer deeltijdbanen (T1) samenwerken eigen met initiatief onderzoeksinstellingen uitvoerenden stimuleren (T5) (T3) faciliteren externe productinnovatie stages (T2) (T4) inspireren voor een gezamenlijk telewerken doel (T1) (T3) efficiënte werkprocessen (T1) keuzemenu arbeidsvoorwaarden (T1) stimuleren van out of the box-denken (T3) zeer positief bedrijfsresultaat zeer negatief bedrijfsresultaat iets nieuws ontwikkelen samen met een klant (T5) coachen op individuele talenten (T2) verantwoordelijkheden lager in de organisatie leggen (T3) bedrijfsblindheid doorbreken (T3) bredere inzetbaarheid personeel (T1) 0 0,5 1 1,5 2 2,5 Bedrijven samenwerking met aangaan een met zeer collegabedrijven positief (T5) bedrijfsresultaat in 2011 zijn actiever bezig met iets nieuws ontwikkelen samen met een leverancier (T5) sociale innovatie dan bedrijven met een zeer negatief bedrijfsresultaat in samenwerken in brede teams (T1) flexibele werktijden (T1) Bedrijven met samenwerken een zeer met bedrijven positief uit andere bedrijfsresultaat branches (T5) worden gekenmerkt door veel meer aandacht voor persoonlijke opleidingsplannen maken (T2) eigen initiatief, verantwoordelijkheden laag in de organisatie en het samenwerken met klanten. meer flexibele arbeidscontracten (T1) zelf roosteren werktijden (T1) samenwerken met onderwijsinstellingen (T5) levensfasegericht personeelsbeleid (T2) meer deeltijdbanen (T1) samenwerken met onderzoeksinstellingen (T5) faciliteren externe stages (T2) telewerken (T1) keuzemenu arbeidsvoorwaarden (T1) 0 0,5 1 1,5 2 2,5

21 tenslotte De resultaten zeggen iets over waar bedrijven nu actief mee bezig zijn. Dat betekent dat bedrijven aan de andere onderwerpen weinig of geen aandacht besteden. Het is mogelijk dat bedrijven de onderwerpen waar ze actief mee bezig zijn, wel belangrijk vinden (maar dat is hen gevraagd). Het onderzoek krijgt een vervolg in een Sociale Innovatieproject in opdracht van het A&O Fonds Grafimediabranche Toelichting? Neem contact op met GOC. Resultaten zijn (op verzoek) nog te verfijnen per sector. Beeld: Afra Klinkenberg 21

22 bijlagen Bijlage 1 Deelnemers sociale innovatie naar branche en grootteklasse Grootteklasse bedrijf Totaal Branche 1-4 wp 5-9 wp wp wp wp 100+ wp N % Film & Tv ,9% Gaming ,8% Grafimedia ,5% Media & Communicatie ,0% Podiumkunsten ,6% Uitgeverij ,5% It & internet ,9% Overig ,8% Totaal % % 29,1% 24,6% 19,3% 16,0% 5,0% 6,2% 100% GOC april 2012 Beeld: Karin van Hengel 22

23 Bijlage 2 Sociale innovatie index Thema Item 1. Meer flexibele arbeidscontracten 2. Bredere inzetbaarheid personeel 3. Flexibele werktijden 4. Meer deeltijdbanen 1. Flexibele Organisatie 5. Telewerken 6. Samenwerken in brede teams 7. Efficiënte werkprocessen 8. Zelf roosteren werktijden 9. Keuzemenu arbeidsvoorwaarden 10. Persoonlijke opleidingsplannen maken 2. Talentontwikkeling 11. Levensfasegericht personeelsbeleid 12. Faciliteren externe stages 13. Coachen op individuele talenten 14. Verantwoorddelijkheden lager in de organisatie leggen 15. Eigen initiatief uitvoerenden stimuleren 3. Bedrijfscultuur 16. Stimuleren van out of the box-denken 17. Bedrijfsblindheid doorbreken 18. Inspireren voor een gezamenlijk doel 4. Productinnovatie 19. Productinnovatie 20. Iets nieuws ontwikkelen samen met een leverancier 21. Iets nieuws ontwikkelen samen met een klant 5. Samenwerking 22. Samenwerking aangaan met collegabedrijven 23. Samenwerken met bedrijven uit andere branches 24. Samenwerken met onderwijsinstellingen 25. Samenwerken met onderzoeksinstellingen GOC april

24 T (0318) facebook.com/goc.creatieveindustrie

SOCIALE INNOVATIE. in de creatieve industrie. Onderzoek bij 908 bedrijven in de creatieve industrie. Mei 2012

SOCIALE INNOVATIE. in de creatieve industrie. Onderzoek bij 908 bedrijven in de creatieve industrie. Mei 2012 SOCIALE INNOVATIE in de creatieve industrie Onderzoek bij 908 bedrijven in de creatieve industrie Mei 2012 Colofon Opdrachtgever: A&O fonds Grafimedia (KVGO, NDP Nieuwsmedia, FNV Kiem, CNV Media) Uitvoering:

Nadere informatie

Grafimedia. in cijfers

Grafimedia. in cijfers Grafimedia in cijfers 2015 Inhoud Branche in cijfers 5 Ontwikkeling bedrijven 6 Soorten bedrijven 7 Mutaties in bedrijven 8 Faillissementen 9 Poducentenprijsindex (PPI) grafimediabranche 10 Omzetontwikkeling

Nadere informatie

HET NIEUWE WERKEN IN RELATIE TOT PERSOONLIJKE DRIJFVEREN VAN MEDEWERKERS. Onderzoek door TNO in samenwerking met Profile Dynamics

HET NIEUWE WERKEN IN RELATIE TOT PERSOONLIJKE DRIJFVEREN VAN MEDEWERKERS. Onderzoek door TNO in samenwerking met Profile Dynamics HET NIEUWE WERKEN IN RELATIE TOT PERSOONLIJKE DRIJFVEREN VAN MEDEWERKERS Onderzoek door TNO in samenwerking met Profile Dynamics 1 Inleiding Veel organisaties hebben de afgelopen jaren geïnvesteerd in

Nadere informatie

DE MENS EEN MERKWAARDIGE TREND GELDERLAND DRENTHE OVERIJSSEL /16 TRENDS IN DE CREATIEVE INDUSTRIE

DE MENS EEN MERKWAARDIGE TREND GELDERLAND DRENTHE OVERIJSSEL /16 TRENDS IN DE CREATIEVE INDUSTRIE GELDERLAND DRENTHE OVERIJSSEL DE MENS EEN MERKWAARDIGE TREND TRENDS IN DE CREATIEVE INDUSTRIE 2015 /16 GELDERLAND DRENTHE OVERIJSSEL DE MENS EEN MERKWAARDIGE TREND SUCCESVOL INNOVEREN DOE JE DOOR IN MENSEN

Nadere informatie

Leiderschap in Turbulente Tijden

Leiderschap in Turbulente Tijden De Mindset van de Business Leader Leiderschap in Turbulente Tijden Onderzoek onder 175 strategische leiders Maart 2012 Inleiding.. 3 Respondenten 4 De toekomst 5 De managementagenda 7 Leiderschap en Ondernemerschap

Nadere informatie

C3 werkt! biedt perspectief

C3 werkt! biedt perspectief C3 werkt! biedt perspectief Beeld: Afra Klinkenberg Sta je aan het begin van je carrière, ben je een ervaren professional, of sta je je op het het punt een een nieuwe uitdaging aan aan te te gaan? gaan?

Nadere informatie

Macrodoelmatigheid Creatieve Opleidingen MBO Noord-Holland 2014-2015 Jos Teunen GOC

Macrodoelmatigheid Creatieve Opleidingen MBO Noord-Holland 2014-2015 Jos Teunen GOC Macrodoelmatigheid Creatieve Opleidingen MBO Noord-Holland 2014-2015 Jos Teunen GOC Werkgelegenheidsontwikkeling In onderstaande grafiek is de ontwikkeling van de werkgelegenheid specifiek voor mbo ers

Nadere informatie

Docent als innovator. Symposium: Innovaties in het onderwijs? Help, mijn team wil wel! 13 november 2012, Breda PSW Danny Willems senior adviseur

Docent als innovator. Symposium: Innovaties in het onderwijs? Help, mijn team wil wel! 13 november 2012, Breda PSW Danny Willems senior adviseur Docent als innovator Symposium: Innovaties in het onderwijs? Help, mijn team wil wel! 13 november 2012, Breda PSW Danny Willems senior adviseur Een korte introductie PSW Een expertisecentrum op het terrein

Nadere informatie

Niets is moeilijk voor wie weet hoe het werkt.

Niets is moeilijk voor wie weet hoe het werkt. Kennis in beweging eten werkt Niets is moeilijk voor wie weet hoe het werkt. Weten werkt Partner in praktijkleren en personeelsontwikkeling. Dat wil Kenniscentrum GOC zijn voor alle bedrijven en medewerkers

Nadere informatie

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together Gids voor werknemers Rexel, Building the future together Editorial Beste collega s, De wereld om ons heen verandert snel en biedt ons nieuwe uitdagingen en kansen. Aan ons de taak om effectievere oplossingen

Nadere informatie

Afschrijven of juist investeren? Welke rol hebben O&O fondsen bij langer doorwerken?

Afschrijven of juist investeren? Welke rol hebben O&O fondsen bij langer doorwerken? Afschrijven of juist investeren? Welke rol hebben O&O fondsen bij langer doorwerken? In de eerste bijeenkomst van het Platform O&O op 18 mei jl. in Zaltbommel, is aandacht besteed aan het thema langer

Nadere informatie

Beleidsprogramma A+O fondsen gemeenten, provincies en waterschappen KEUZE VOOR SPEERPUNTEN OVERHEID IN BEWEGING EN MEESTER IN JE WERK

Beleidsprogramma A+O fondsen gemeenten, provincies en waterschappen KEUZE VOOR SPEERPUNTEN OVERHEID IN BEWEGING EN MEESTER IN JE WERK Beleidsprogramma A+O fondsen gemeenten, provincies en waterschappen 1 Beleidsprogramma A+O fondsen gemeenten, provincies en waterschappen De A+O fondsen van gemeenten, provincies en waterschappen hebben

Nadere informatie

Ledenpanel VNO-NCW Midden. Resultaten Enquête Bijeenkomsten en Activiteiten

Ledenpanel VNO-NCW Midden. Resultaten Enquête Bijeenkomsten en Activiteiten Ledenpanel VNO-NCW Midden Resultaten Enquête Bijeenkomsten en Activiteiten Samenvatting In totaal heeft zo n 20 % van de leden van VNO-NCW Midden gereageerd. De respons kwam evenredig verdeeld uit alle

Nadere informatie

Nameting Scan Mijn Bedrijf 2.0 2011-2012

Nameting Scan Mijn Bedrijf 2.0 2011-2012 Sociale innovatie De volgende vragen gaan over sociale innovatie en innovatief ondernemingsbeleid. Sociale Innovatie is een vernieuwing of een verbetering in de arbeidsorganisatie en in de arbeidsrelaties

Nadere informatie

Het Nieuwe Werken, een haalbaar doel voor uw organisatie. Congres Over Het Nieuwe Werken, 18 november 2009

Het Nieuwe Werken, een haalbaar doel voor uw organisatie. Congres Over Het Nieuwe Werken, 18 november 2009 Het Nieuwe Werken, een haalbaar doel voor uw organisatie Congres Over Het Nieuwe Werken, 18 november 2009 even voorstellen Experts Jeroen Freijser MBA (manager Facility Management KPN) Anneke de Graaf

Nadere informatie

Bedrijven die investeren in sociale innovatie hebben minder last van de crisis

Bedrijven die investeren in sociale innovatie hebben minder last van de crisis Erasmus Concurrentie en Innovatie Monitor 2009 Bedrijven die investeren in sociale innovatie hebben minder last van de crisis Rotterdam, 6 oktober 2009 INSCOPE: Research for Innovation heeft in opdracht

Nadere informatie

Uitwerkingen tafelwerk werkconferentie Duurzame inzetbaarheid: hoe ga ik het doen? Tafelwerk 1

Uitwerkingen tafelwerk werkconferentie Duurzame inzetbaarheid: hoe ga ik het doen? Tafelwerk 1 Tafelwerk 1 Stakeholder Werkenden/werknemers/ potentieel werkenden Overheid Werkgevers/leidinggevende Belang bij duurzame inzetbaarheid Vervulling basale behoeften. 1 Autonomie, 2 Competentie, 3 Verbinding

Nadere informatie

Amsterdamse haven en innovatie

Amsterdamse haven en innovatie Amsterdamse haven en innovatie 26 september 2011, Hoge School van Amsterdam Haven Amsterdam is een bedrijf van de gemeente Amsterdam Oostelijke handelskade (huidige situatie) Oostelijke handelskade (oude

Nadere informatie

Grafimediabranche: 10 kerncijfers Age Unlimited

Grafimediabranche: 10 kerncijfers Age Unlimited Grafimediabranche: 1 kerncijfers Age Unlimited Januari 24 Drs. Jos Teunen Figuur 1 45% Structuur Grafimediabranche Veel kleine bedrijven, werkgelegenheid vooral bij midden- en grootbedrijf bedrijven werkzame

Nadere informatie

concurrentiefactor arbeid Arbeid Werkt! Logistic Labour Survey 2014 NDL, TLN, Tempo-Team Agenda

concurrentiefactor arbeid Arbeid Werkt! Logistic Labour Survey 2014 NDL, TLN, Tempo-Team Agenda Logistiek Nederland en de concurrentiefactor arbeid Arbeid Werkt! Logistic Labour Survey 2014 NDL, TLN, Tempo-Team Agenda Waarom dit onderzoek? Logistieke arbeidsmarkt Arbeid als concurrentiefactor Slim

Nadere informatie

Slimmer werken met mensen

Slimmer werken met mensen Slimmer werken met mensen Paul Breman Mijn Bedrijf 2.0 wordt mede gefinancierd met steun van het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling van de Europese Commissie, de Provincie Utrecht en de Gemeente

Nadere informatie

Grafimedia in cijfers

Grafimedia in cijfers Grafimedia in cijfers 2013 beeld: Karin van Hengel Inhoud 1 Aantal grafische bedrijven naar grootteklasse 2 Aantal grafische bedrijven naar hoofdactiviteit 3 Ontwikkeling van de omzet in de industrie en

Nadere informatie

HET NIEUWE WERKEN IN RELATIE TOT PERSOONLIJKE DRIJFVEREN VAN MEDEWERKERS. Onderzoek door TNO in samenwerking met Profile Dynamics

HET NIEUWE WERKEN IN RELATIE TOT PERSOONLIJKE DRIJFVEREN VAN MEDEWERKERS. Onderzoek door TNO in samenwerking met Profile Dynamics HET NIEUWE WERKEN IN RELATIE TOT PERSOONLIJKE DRIJFVEREN VAN MEDEWERKERS Onderzoek door TNO in samenwerking met Profile Dynamics 1 Inleiding Veel organisaties hebben de afgelopen jaren geïnvesteerd in

Nadere informatie

Enquête MEDIA Desk Vlaanderen

Enquête MEDIA Desk Vlaanderen Enquête MEDIA Desk Vlaanderen 1. Ken je het MEDIA Programma van de Europese Commissie? Ja 79,8% 103 Nee 20,2% 26 answered question 129 skipped question 15 1 of 12 2. Hoe goed ken je deze steunmaatregelen

Nadere informatie

Personeelsvoorziening van de toekomst

Personeelsvoorziening van de toekomst Personeelsvoorziening van de toekomst een transitienetwerk voor Noordoost-Brabant Food & Feed Noordoost-Brabant Wie doet over tien jaar het werk? Waar staat uw bedrijf over tien jaar? De crisis voorbij,

Nadere informatie

Duurzame inzetbaarheid: de visie van ITS

Duurzame inzetbaarheid: de visie van ITS Duurzame inzetbaarheid: de visie van ITS Duurzame inzetbaarheid is een onderwerp dat de laatste jaren steeds meer aandacht krijgt van werkgevers en werknemers. De mate waarin bedrijven erin slagen medewerkers

Nadere informatie

Innovatiepotentieel. De index bedraagt 115 (Nederland = 100) Er is een kennisintensieve en innovatieve (diensten) economie MARKT

Innovatiepotentieel. De index bedraagt 115 (Nederland = 100) Er is een kennisintensieve en innovatieve (diensten) economie MARKT taat van 2014 nnovatiepotentieel at is de index van het innovatiepotentieel van de provincie? e index bedraagt 115 ( = 100) et innovatie creëren bedrijven en instellingen efficiëntie en onderscheidend

Nadere informatie

Ingrid Mulder Jaap van Till Jos van Hillegersberg

Ingrid Mulder Jaap van Till Jos van Hillegersberg Ingrid Mulder Jaap van Till Jos van Hillegersberg Toenemende druk door veranderde wensen omgeving Overheid eist nog steeds aantallen en fabrieksmatige productie Als tegenreactie wordt kwaliteits- en efficiency

Nadere informatie

Tweede evaluatie Pieken in de Delta

Tweede evaluatie Pieken in de Delta Tweede evaluatie Pieken in de Delta Datum 30 augustus 2012 Status Definitief Pagina 1 van 1 Definitief Tweede evaluatie Pieken in de Delta 30 augustus 2012 Colofon Contactpersoon Maarten van Leeuwen Aantal

Nadere informatie

Afbakening van de opleidingen:

Afbakening van de opleidingen: Opleidings- en doelmatigheidsinformatie creatieve mbo-opleidingen Periode 25 t/m 21 Landelijk en regio Amsterdam e.o. Drs. os Teunen Senior onderzoeker GOC Afbakening van de opleidingen: A. Opleidingen

Nadere informatie

VANDAAG IN VLAANDEREN INDUSTRIEËN CREATIEVE MAPPING EN BEDRIJFSECONOMISCHE ANALYSE

VANDAAG IN VLAANDEREN INDUSTRIEËN CREATIEVE MAPPING EN BEDRIJFSECONOMISCHE ANALYSE CREATIEVE INDUSTRIEËN IN VLAANDEREN VANDAAG MAPPING EN BEDRIJFSECONOMISCHE ANALYSE WAT? WAA 2 WAT ZIJN CREATIEVE INDUSTRIEËN? Het geheel van sectoren en activiteiten die een beroep doen op de input van

Nadere informatie

Tijdbom onder arbeidsmarkt financiële dienstverlening

Tijdbom onder arbeidsmarkt financiële dienstverlening Marktvisie Finance Tijdbom onder arbeidsmarkt financiële dienstverlening Marktvisie > Finance 3 Inleiding In de financiële dienstverlening zullen de komende jaren mede onder invloed van de digitalisering

Nadere informatie

Partnership in de zorg: voor- en nadelen van een joint venture Tom Fransen en Erik Vrijhoeven

Partnership in de zorg: voor- en nadelen van een joint venture Tom Fransen en Erik Vrijhoeven Partnership in de zorg: voor- en nadelen van een joint venture Tom Fransen en Erik Vrijhoeven Congres 2011 Samenwerken aan FM www.factomagazine.nl Koploper & doorpakker UVIT HNW in Arnhem 2 Wat is Het

Nadere informatie

Benieuwd naar andere producten en diensten? Vraag naar de binnendienst van GOC. 16,3%

Benieuwd naar andere producten en diensten? Vraag naar de binnendienst van GOC. 16,3% in cijfers Inleiding Binnen de creatieve industrie vormt de branche een belangrijke speler. Sterk in ontwikkeling en in staat over grenzen heen te gaan en tot nieuwe uitdagingen te komen. Een interessante

Nadere informatie

MEDIACOMPETENTIES Bevindingen en aanbevelingen fase 2 Ontwikkeling

MEDIACOMPETENTIES Bevindingen en aanbevelingen fase 2 Ontwikkeling MEDIACOMPETENTIES Bevindingen en aanbevelingen fase 2 Ontwikkeling tussenrapportage Februari 2010 DOEL MEDIACOMPETENTIES Stimuleer leren en ontwikkelen in de media- en communicatiesector. Speel in op de

Nadere informatie

Zorgbarometer 7: Flexwerkers

Zorgbarometer 7: Flexwerkers Zorgbarometer 7: Flexwerkers Onderzoek naar de positie van flexwerkers in de zorg Uitgevoerd door D. Langeveld, MSc Den Dolder, mei 2012 Pagina 2 Het auteursrecht op dit rapport berust bij ADV Market Research

Nadere informatie

Goed werkgeverschap loont. Rob Gründemann (kenniscentrum sociale innovatie) Themabijeenkomst Management FMR, 31 januari 2008

Goed werkgeverschap loont. Rob Gründemann (kenniscentrum sociale innovatie) Themabijeenkomst Management FMR, 31 januari 2008 Goed werkgeverschap loont Rob Gründemann (kenniscentrum sociale innovatie) Themabijeenkomst Management FMR, 31 januari 2008 Leeftijdsopbouw HBO, overheid en totaal in 2005 40% 35% 30% 25% 20% 15% 10% 5%

Nadere informatie

26 november 2015 Rapportage & achtergronden

26 november 2015 Rapportage & achtergronden 26 november 2015 Rapportage & achtergronden Inhoud 1. Inleiding 1. Onderzoeksopdracht 2. Onderzoeksmethode 3. Respons en betrouwbaarheid 2. Steekproefsamenstelling 3. Resultaten 1. Eerder onderzoek 2.

Nadere informatie

HNW en de werk-privé balans

HNW en de werk-privé balans HNW en de werk-privé balans Oplossing of uitdaging? Saskia de Bel en Maud van Aalderen 9 maart 2012 Programma workshop Korte introductie HNW Welke aspecten spelen een rol? Uitwisseling ervaringen en gereedschappen

Nadere informatie

Talent-O-Meter Onderzoeksresultaten Wave 6, Mei 2013 Module: Gebruik van Sociale Media

Talent-O-Meter Onderzoeksresultaten Wave 6, Mei 2013 Module: Gebruik van Sociale Media Talent-O-Meter Onderzoeksresultaten Wave 6, Mei 2013 Module: Gebruik van Sociale Media 1 De 4 dimensies van Talent Management 1. Aantrekken 2. Ontwikkelen 4. Behouden 3. Benutten 2 1 op de 3 organisaties

Nadere informatie

INNOVATIEMANAGEMENT HOOFDSTUK 14 INNOVEREN ORGANISEREN. Eva Strengers & Stéphanie Konings & Jacky van Angelen

INNOVATIEMANAGEMENT HOOFDSTUK 14 INNOVEREN ORGANISEREN. Eva Strengers & Stéphanie Konings & Jacky van Angelen INNOVATIEMANAGEMENT HOOFDSTUK 14 INNOVEREN ORGANISEREN Eva Strengers & Stéphanie Konings & Jacky van Angelen 14.1 MANAGEMENT VAN INNOVEREN Twee verantwoordelijkheden van het topmanagement ten aanzien van

Nadere informatie

Seminar Sociale Innovatie 3 februari 2011

Seminar Sociale Innovatie 3 februari 2011 Seminar Sociale Innovatie 3 februari 2011 Workshop Werken op maat Nog even terugblikken.. Waar hebben we het ook al weer over gehad..? De arbeidsrelatie van nu, en het steeds groter wordende verschil met

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

MKB investeert in kennis, juist nu!

MKB investeert in kennis, juist nu! M201016 MKB investeert in kennis, juist nu! drs. B. van der Linden drs. P. Gibcus Zoetermeer, september 2010 MKB investeert in kennis, juist nu! MKB-ondernemers blijven investeren in bedrijfsopleidingen,

Nadere informatie

Burgerpanel ondervraagd over Competitie Buiten Bedrijf

Burgerpanel ondervraagd over Competitie Buiten Bedrijf Burgerpanel ondervraagd over Competitie Buiten Bedrijf In juni 2012 is het panel ondervraagd over Competitie Buiten Bedrijf. Dit is een verzamelnaam voor een aantal competities in verschillende sporten,

Nadere informatie

Functieprofiel Innovatiemanager Provincie Zuid-Holland

Functieprofiel Innovatiemanager Provincie Zuid-Holland Functieprofiel Innovatiemanager Provincie Zuid-Holland Provincie Zuid-Holland Innovatiemanager De provincie Zuid-Holland is een bedrijvige, veelzijdige provincie met 3,5 miljoen inwoners op een gebied

Nadere informatie

Open innovatie in MKB vooral door samenwerking bedrijven

Open innovatie in MKB vooral door samenwerking bedrijven M201217 Open innovatie in MKB vooral door samenwerking bedrijven drs. B. van der Linden drs. P. Gibcus Zoetermeer, 30 oktober 2012 Open innovatie in MKB vooral door samenwerking bedrijven Open innovatie

Nadere informatie

Workshop opleiding op leeftijd. Margreet Verbeek

Workshop opleiding op leeftijd. Margreet Verbeek Workshop opleiding op leeftijd Margreet Verbeek Workshop opleiding op leeftijd Werken aan een gezonde toekomst Kom in beweging! 2 Wat gaan we doen? Kennismaking: Wie zijn wij? Actieve kennismaking Ik ga

Nadere informatie

Succesvol verzekeren in 2015: wat vraagt dat van onze medewerkers? Taskforce Samenhangend Inzetbaarheidsbeleid

Succesvol verzekeren in 2015: wat vraagt dat van onze medewerkers? Taskforce Samenhangend Inzetbaarheidsbeleid MT-presentatie Succesvol verzekeren in 2015: wat vraagt dat van onze medewerkers?. Taskforce Samenhangend Inzetbaarheidsbeleid Campagne De verzekeringsbranche werkt aan inzetbaarheid Start Startsein in

Nadere informatie

Innovatie HR. Innovatie. Modewoord of toverstaf InspiHRe 19 oktober 2015

Innovatie HR. Innovatie. Modewoord of toverstaf InspiHRe 19 oktober 2015 Innovatie HR Modewoord of toverstaf InspiHRe 19 oktober 2015 1 Innovatie Wat is innovatie? Product Proces Instrumenten Conventies In onze wereld veelal de term Sociale innovatie: d.i. is vernieuwing van

Nadere informatie

Op zoek naar de juiste professional? Smart Recruitment

Op zoek naar de juiste professional? Smart Recruitment Op zoek naar de juiste professional? Smart Recruitment hebbes! Herkenbaar? Het moment dat u met absolute zekerheid weet dat u de juiste kandidaat voor uw bedrijf heeft gevonden? Of dat u gewoon weet dit

Nadere informatie

Voorwoord. Richard Leloux voorzitter A&O Fonds Grafimediabranche

Voorwoord. Richard Leloux voorzitter A&O Fonds Grafimediabranche Voorwoord Deze publicatie geeft voor de grafimediabranche een groot aantal cijfers over de economische ontwikkelingen, het aantal ledenbedrijven van de werkgeversorganisatie KVGO, de arbeidsmarkt en het

Nadere informatie

Afspraak met de medewerker van morgen EEN TOEKOMSTBESTENDIG HR- BELEID VOOR DE VLAAMSE OVERHEID

Afspraak met de medewerker van morgen EEN TOEKOMSTBESTENDIG HR- BELEID VOOR DE VLAAMSE OVERHEID Afspraak met de medewerker van morgen EEN TOEKOMSTBESTENDIG HR- BELEID VOOR DE VLAAMSE OVERHEID Werknemer in de toekomst? Welke werkgever moeten we zijn om: Het nodige talent aan te trekken & te houden

Nadere informatie

(Hoe) houden organisaties zich bezig met duurzame inzetbaarheid? Uitkomsten onderzoek. Uitkomsten enquête duurzame inzetbaarheid

(Hoe) houden organisaties zich bezig met duurzame inzetbaarheid? Uitkomsten onderzoek. Uitkomsten enquête duurzame inzetbaarheid (Hoe) houden organisaties zich bezig met duurzame inzetbaarheid? Uitkomsten onderzoek Datum: november 2012 Samensteller: Nicole Plugge, onderzoeker Business development, marketing en communicatie E-mail:

Nadere informatie

CO2 prestatieladder Actieve Deelname Initiatief 2015

CO2 prestatieladder Actieve Deelname Initiatief 2015 CO2 prestatieladder Actieve Deelname Initiatief 2015 Projectgegevens Opsteller TAJ van Deijzen Versie 2015-1 Status Definitief Datum CO2 verantwoordelijke TAJ van Deijzen 6-8-2015 Directievertegenwoordiger

Nadere informatie

De student kan vanuit een eigen idee en artistieke visie een concept ontwikkelen voor een ontwerp en dat concept tot realisatie brengen.

De student kan vanuit een eigen idee en artistieke visie een concept ontwikkelen voor een ontwerp en dat concept tot realisatie brengen. Competentie 1: Creërend vermogen De student kan vanuit een eigen idee en artistieke visie een concept ontwikkelen voor een ontwerp en dat concept tot realisatie brengen. Concepten voor een ontwerp te ontwikkelen

Nadere informatie

Beleidsonderzoek & Analyse. BOA LeidenPanel. draagt bij aan de kwaliteit van beleid en besluitvorming. April 2016.

Beleidsonderzoek & Analyse. BOA LeidenPanel. draagt bij aan de kwaliteit van beleid en besluitvorming. April 2016. Beleidsonderzoek & Analyse BOA LeidenPanel draagt bij aan de kwaliteit van beleid en besluitvorming April 2016 Leiden Kennisstad Leiden Kennisstad In 2012 is het programma Kennisstad gestart met als doel

Nadere informatie

Duurzame Inzetbaarheid Forbo Flooring Coevorden

Duurzame Inzetbaarheid Forbo Flooring Coevorden Duurzame Inzetbaarheid Forbo Flooring Coevorden Introductie Eddie van der Weide, Kadergroep Forbo Novilon, vakbondsbestuurder/cao en het bedrijf Forbo Novilon. Levensfasegericht personeelsbeleid op de

Nadere informatie

WHITEPAPER ORGANISEREN IN 2023

WHITEPAPER ORGANISEREN IN 2023 ORGANISEREN IN 2023 DE VISIE VAN GENERATIE Y OP ORGANISATIES EN (E-)HRM IN DE TOEKOMST Door Geert Boon & Suzanne van de Schraaf Uit onderzoek van Peperclip in opdracht van AFAS Software en HRcommunity

Nadere informatie

Samenvatting (Summary in Dutch)

Samenvatting (Summary in Dutch) Samenvatting (Summary in Dutch) Een bedrijf dat bereid is om te investeren in innovatie, zal er in de regel ook zeker van willen zijn dat het profiteert van deze innovatie zonder dat een concurrent de

Nadere informatie

. Winstgevendheid door wenbaarheid. Wendbare organisaties bieden zekerheid voor de toekomst. 24 april 2012

. Winstgevendheid door wenbaarheid. Wendbare organisaties bieden zekerheid voor de toekomst. 24 april 2012 . Winstgevendheid door wenbaarheid Wendbare organisaties bieden zekerheid voor de toekomst 24 april 2012 wie zijn wij Optines Consultancy is als HRM business partner gespecialiseerd in verandermanagement,

Nadere informatie

Resultaten eerste peiling digitaal burgerpanel Externe communicatiemiddelen gemeente Oirschot. Januari 2015

Resultaten eerste peiling digitaal burgerpanel Externe communicatiemiddelen gemeente Oirschot. Januari 2015 Resultaten eerste peiling digitaal burgerpanel Externe communicatiemiddelen gemeente Oirschot Januari 2015 Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Resultaten... 4 2.1 Onderzoeksverantwoording... 4 2.2 Hoe tevreden

Nadere informatie

Ellen van Wijk - Ruim baan voor creatief talent B 3. Survey commitment van medewerkers

Ellen van Wijk - Ruim baan voor creatief talent B 3. Survey commitment van medewerkers Survey commitment van medewerkers B 3 Survey commitment van medewerkers 229 230 Ruim baan voor creatief talent, bijlage 3 Voor je ligt een vragenlijst waarin gevraagd wordt naar verschillende aspecten

Nadere informatie

Arjen van Halem STZ advies & onderzoek Miniconferentie Sociale Innovatie 25 februari 2010

Arjen van Halem STZ advies & onderzoek Miniconferentie Sociale Innovatie 25 februari 2010 Arjen van Halem STZ advies & onderzoek Miniconferentie Sociale Innovatie 25 februari 2010 Nederland is veel te duur oude industrie heeft geen toekomst meer in Nederland low tech industrie kan beter worden

Nadere informatie

Gewijzigde voorstellenbrief betreffende de onderhandelingen voor de Grafimedia-cao

Gewijzigde voorstellenbrief betreffende de onderhandelingen voor de Grafimedia-cao 12-12-2014 Gewijzigde voorstellenbrief betreffende de onderhandelingen voor de Grafimedia-cao Met deze (opnieuw) gewijzigde voorstellenbrief brengen wij het volgende onder uw aandacht: Hernieuwd inzicht

Nadere informatie

Nieuwe arbeidsrelaties: een uitnodiging tot dialoog!

Nieuwe arbeidsrelaties: een uitnodiging tot dialoog! Whitepaper Nieuwe arbeidsrelaties: een uitnodiging tot dialoog! Inleiding Op dit moment is nog 9 van de 10 werkenden in Nederland werknemer. Het aandeel zelfstandigen groeit echter gestaag. Er zijn zelfs

Nadere informatie

Proactiviteit op de arbeidsmarkt. Minder mensen & meer beweging

Proactiviteit op de arbeidsmarkt. Minder mensen & meer beweging Proactiviteit op de arbeidsmarkt Minder mensen & meer beweging Drie belangrijke trends Op de arbeidsmarkt zijn een drietal trends te onderscheiden die van invloed zijn op de beschikbaarheid van personeel

Nadere informatie

Student en ondernemen. Inleiding Eigen bedrijf starten Opleiding Studenten motiveren Loyal.ICT en innovatie Vragen

Student en ondernemen. Inleiding Eigen bedrijf starten Opleiding Studenten motiveren Loyal.ICT en innovatie Vragen De sprekers Student en Ondernemen (Ayvaz Keskin) Ondernemerschap en innovatie (Wim Looije) De ondernemende organisatie (Hans Verkaart) Stimulering Ondernemerschap & Innovatie (Roel Endert) Ayvaz Keskin

Nadere informatie

(Alle) Hout werkt voor jou! scholings- en werkgelegenheidsplan houthandel 2012 2013

(Alle) Hout werkt voor jou! scholings- en werkgelegenheidsplan houthandel 2012 2013 (Alle) Hout werkt voor jou! scholings- en werkgelegenheidsplan houthandel 2012 2013 augustus 2012 INLEIDING Vijf ton voor scholing en werkgelegenheid In de CAO voor de houthandel over 2012/2013 hebben

Nadere informatie

Sector en keteninitiatieven

Sector en keteninitiatieven Sector en keteninitiatieven Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder 2.2 Auteur(s) Marco Vermeulen Kenmerk 1.D.1_1, 3.D.1_1, 3.D.1_2 en 3.D.2_1 Sector en keteninitiatieven Datum 13 maart 2015 Versie

Nadere informatie

Haal het beste uit uw mensen. Vandaag èn morgen. Rapportage 1 werkgeversenquête

Haal het beste uit uw mensen. Vandaag èn morgen. Rapportage 1 werkgeversenquête Haal het beste uit uw mensen. Vandaag èn morgen Rapportage 1 werkgeversenquête September 2013 Inhoudsopgave Samenvatting... 3 Leeswijzer... 4 Representativiteit van de respons... 6 Ondernemingsdoelstellingen:...

Nadere informatie

Plan van Aanpak Format. Pilot functiecreatie gemeente/provincie SW bedrijf

Plan van Aanpak Format. Pilot functiecreatie gemeente/provincie SW bedrijf Plan van Aanpak Format Pilot functiecreatie gemeente/provincie SW bedrijf Inhoudsopgave 1 Naar een inclusieve arbeidsorganisatie met functiecreatie. 1 2 Plan van aanpak pilot functiecreatie... 2 3 Projectstructuur

Nadere informatie

Marktonderzoek naar de markt van personeelsplanningssystemen, tijdregistratiesystemen en urenverantwoordingssystemen.

Marktonderzoek naar de markt van personeelsplanningssystemen, tijdregistratiesystemen en urenverantwoordingssystemen. Marktonderzoek naar de markt van personeelsplanningssystemen, tijdregistratiesystemen en urenverantwoordingssystemen. Uitgevoerd in opdracht van: Anneke Kersten Augustus 2009 1 Inhoudsopgave Pagina 1.

Nadere informatie

Langer doorwerken. Resultaten van een narratief onderzoek naar de visie van werkgevers en pensioenfondsen op. langer doorwerken

Langer doorwerken. Resultaten van een narratief onderzoek naar de visie van werkgevers en pensioenfondsen op. langer doorwerken Langer doorwerken Resultaten van een narratief onderzoek naar de visie van werkgevers en pensioenfondsen op langer doorwerken In opdracht van: Towers Watson Auteurs: Lucie Hasková Merel van Krieken Eline

Nadere informatie

hr Duurzaam succesvol

hr Duurzaam succesvol hr Duurzaam succesvol Duurzaamheid is een thema binnen veel organisaties. Logisch, iedere organisatie wil graag goed gekwalificeerde, gemotiveerde en gezonde medewerkers. In steeds meer Cao s worden dan

Nadere informatie

Sector- en keteninitiatieven

Sector- en keteninitiatieven Sector- en keteninitiatieven Conform 1.D.1, 1.D.2 en 3.D.1 Onderzoek naar initiatieven en toelichting op de actieve deelname aan het initiatief van A.N. van Impelen en Zonen Werkhoven B.V. Auteur(s): Dhr.

Nadere informatie

Onderzoeksrapportage Leadership Connected 2016

Onderzoeksrapportage Leadership Connected 2016 Onderzoeksrapportage Leadership Connected 2016 Zaltbommel 30 mei 2016 Leadership Connected! Where Business meets Science 1 Inleiding Onderzoeksrapport Leadership Connected In tijden waarin ontwikkelingen

Nadere informatie

5 CRUCIALE COMPETENTIES VOOR EEN DUURZAAM HRM/L&D DIMITRI MAENHOUDT

5 CRUCIALE COMPETENTIES VOOR EEN DUURZAAM HRM/L&D DIMITRI MAENHOUDT 5 CRUCIALE COMPETENTIES VOOR EEN DUURZAAM HRM/L&D DIMITRI MAENHOUDT WAT BETEKENT DUURZAAM? Duurzaam betekent aansluiten op de behoeften van het heden zonder het vermogen van toekomstige generaties om in

Nadere informatie

Gemo%veerd aan het werk blijven bij de Vlaamse overheid!

Gemo%veerd aan het werk blijven bij de Vlaamse overheid! Gemo%veerd aan het werk blijven bij de Vlaamse overheid! gerda.serbruyns@kb.vlaanderen.be Event Loopbaansporen 12 juni 2015 Inhoud Work out lee=ijdsbewust personeelsbeleid Duurzaam personeelsbeleid: 3

Nadere informatie

BETA. Young Professionals. Concept & Vormgeving door Pien Geerlings

BETA. Young Professionals. Concept & Vormgeving door Pien Geerlings BETA Young Professionals Concept & Vormgeving door Pien Geerlings BETA Belangenvereniging tankstations, zet zich in voor zelfstandige pomphouders. De vereniging kent 450 aangesloten leden. Sinds 1990 zijn

Nadere informatie

Presentatie onderzoek Richard van Hoorn. Nieuwegein 26 mei 2011

Presentatie onderzoek Richard van Hoorn. Nieuwegein 26 mei 2011 Presentatie onderzoek Richard van Hoorn Nieuwegein 26 mei 2011 Agenda Nieuwe Drukvormen, 2009 Actuele trends en ontwikkelingen Nieuwe structuur bedrijfstak 2009: Nieuwe Drukvormen Wat maakt drukkerijen

Nadere informatie

Goede zorg van groot belang. Nederlanders staan open voor private investeringen

Goede zorg van groot belang. Nederlanders staan open voor private investeringen Goede zorg van groot belang Nederlanders staan open voor private investeringen Index 1. Inleiding p. 3. Huidige en toekomstige gezondheidszorg in Nederland p. 6 3. Houding ten aanzien van private investeerders

Nadere informatie

Peiling Flexibel werken in de techniek 2015

Peiling Flexibel werken in de techniek 2015 Peiling Flexibel werken in de techniek 2015 Peiling Flexibel werken in de techniek 2015 Inleiding Voor goede bedrijfsresultaten is het voor bedrijven van belang om te kunnen beschikken over voldoende goede,

Nadere informatie

Leergang januari - juni 2013. HRM en arbeidsverhoudingen Leergang voor vakbondsbestuurders

Leergang januari - juni 2013. HRM en arbeidsverhoudingen Leergang voor vakbondsbestuurders Leergang januari - juni 2013 HRM en arbeidsverhoudingen Leergang voor vakbondsbestuurders In de afgelopen jaren is er een kloof ontstaan tussen de wereld van de cao en het sociaal beleid binnen ondernemingen.

Nadere informatie

Meer mannenhanden aan het bed

Meer mannenhanden aan het bed Meer mannenhanden aan het bed Hoe zorgen we ervoor dat meer mannelijke zijinstromers voor een baan in de zorg kiezen? Introductie Deze presentatie geeft handen en voeten aan het enthousiasmeren van mannelijke

Nadere informatie

Projectmanagement onderzoek. www.bitti.nl. Meest succesvolle projectmanagement methodiek is PINO. 6 december 2006 Barry Derksen MSc MMC CISA CGEIT RI

Projectmanagement onderzoek. www.bitti.nl. Meest succesvolle projectmanagement methodiek is PINO. 6 december 2006 Barry Derksen MSc MMC CISA CGEIT RI Projectmanagement onderzoek Meest succesvolle projectmanagement methodiek is PINO 6 december 2006 Barry Derksen MSc MMC CISA CGEIT RI Agenda Aanleiding & werkwijze Projecten mislukken Projectmethodieken

Nadere informatie

Is dit iets voor jou? Traineeship Hemmink GROEIT

Is dit iets voor jou? Traineeship Hemmink GROEIT Is dit iets voor jou? Traineeship Hemmink GROEIT Traineeship Hemmink B.V. Pagina 2 Is dit iets voor jou? Dit traineeship biedt je een unieke kans om het werkveld, jezelf en Hemmink te ontdekken. Je doet

Nadere informatie

Mats Werkt! WWW.MATSWERKT.NL DÉ CURSUS VOOR HET BEGELEIDEN VAN MENSEN MET EEN ARBEIDSBEPERKING OP DE WERKVLOER.

Mats Werkt! WWW.MATSWERKT.NL DÉ CURSUS VOOR HET BEGELEIDEN VAN MENSEN MET EEN ARBEIDSBEPERKING OP DE WERKVLOER. Mats Werkt! DÉ CURSUS VOOR HET BEGELEIDEN VAN MENSEN MET EEN ARBEIDSBEPERKING OP DE WERKVLOER. WWW.MATSWERKT.NL Mats werkt: Dé cursus voor het begeleiden van mensen met een arbeidsbeperking op de werkvloer.

Nadere informatie

Sectorplan. grafimediabranche Alle subsidiemaatregelen op een rijtje 2014-2016

Sectorplan. grafimediabranche Alle subsidiemaatregelen op een rijtje 2014-2016 Sectorplan grafimediabranche Alle subsidiemaatregelen op een rijtje 2014-2016 2 Inhoudsopgave Inleiding Wijzigingen op het sectorplan Over het sectorplan 5 5 5 Opleiden en ontwikkelen Ervaringsprofiel

Nadere informatie

Huidig economisch klimaat

Huidig economisch klimaat Huidig economisch klimaat 1.1 Beschrijving respondenten Er hebben 956 ondernemers meegedaan aan het onderzoek, een respons van 38. De helft van de respondenten is zzp er (465 ondernemers, 49). Het aandeel

Nadere informatie

Goede Zaken MBO voor Dummies

Goede Zaken MBO voor Dummies Goede Zaken MBO voor Dummies Kansen voor ideëel en commercieel www.goedezaken.eu 1 Onderneming van de 21 e eeuw People (mensen) MVO Planet (milieu) Profit (winst) MBO als onderdeel van MVO Verzoeken aan

Nadere informatie

ICO 2020: meer dan 1 op 3 bedrijven voert een strategisch competentiebeleid

ICO 2020: meer dan 1 op 3 bedrijven voert een strategisch competentiebeleid ICO 2020: meer dan 1 op 3 bedrijven voert een strategisch competentiebeleid Delagrange, H. 2011. IOA 2011: Indicatoren voor het Pact 2020: ICO 2020 en product- of dienstinnovatiecijfer. Sociaal-Economische

Nadere informatie

Sector- en keteninitiatieven

Sector- en keteninitiatieven Sector- en keteninitiatieven Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder 3.0 Auteur: Mariëlle de Gans - Hekman Datum: 16 januari 2016 Versie: 2.0 Status: Definitief Inhoudsopgave 1 Inleiding...2 2 Onderzoek

Nadere informatie

Blijvend beter inzetbaar. Levensfasegericht personeelsmanagement: een praktische uitwerking

Blijvend beter inzetbaar. Levensfasegericht personeelsmanagement: een praktische uitwerking Blijvend beter inzetbaar Levensfasegericht personeelsmanagement: een praktische uitwerking mogelijkheden Aanleiding Door vergrijzing en ontgroening kan in de nabije toekomst het aantal mensen dat met pensioen

Nadere informatie

Reflect Personeelsadvies

Reflect Personeelsadvies Werving & Selectie 1 Reflect Personeelsadvies Reflect Personeelsadvies is een onafhankelijk adviesbureau dat zich sinds 1993 bezighoudt met loopbaanontwikkeling, individuele coaching en persoonlijke vaardigheidstrainingen.

Nadere informatie

Bron: NIDAP, in samenwerking met Springest

Bron: NIDAP, in samenwerking met Springest Bron: NIDAP, in samenwerking met Springest NIDAP onderzoeken - samenwerking met NRTO De informatie op de volgende sheets heeft uitsluitend betrekking op organisaties met meer dan 100 werknemers én een

Nadere informatie

Plan van aanpak Het plan van aanpak voor dit project bestaat uit drie fasen:

Plan van aanpak Het plan van aanpak voor dit project bestaat uit drie fasen: Samenvatting tussenrapport Toekomstvisie FNV KIEM Testen van de geformuleerde visies op de vakbond van de toekomst aan de huidige behoeften van leden en potentiële leden. Aanleiding Project FNV KIEM in

Nadere informatie

Werkoverleg in de groothandel in Levensmiddelen, Zoetwaren, Tabaksproducten en Bakkerijgrondstoffen

Werkoverleg in de groothandel in Levensmiddelen, Zoetwaren, Tabaksproducten en Bakkerijgrondstoffen Werkoverleg in de groothandel in Levensmiddelen, Zoetwaren, Tabaksproducten en Bakkerijgrondstoffen Maart 2002 INLEIDING Deze brochure is ontwikkeld door vertegenwoordigers van medewerkers en werkgevers

Nadere informatie

Mediacompetenties. Toekomstprofielen voor een digitaal vaardige media- en communicatiesector! PROJECTPLAN. 16 april 2012

Mediacompetenties. Toekomstprofielen voor een digitaal vaardige media- en communicatiesector! PROJECTPLAN. 16 april 2012 PROJECTPLAN Mediacompetenties Toekomstprofielen voor een digitaal vaardige media- en communicatiesector! 16 april 2012 Van: BTB fonds, A&O fonds Grafimedia. 1 Korte projectbeschrijving. Aanleiding De media-

Nadere informatie