Kunnen sociale media zorgen voor gewenst sociaal gedrag?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Kunnen sociale media zorgen voor gewenst sociaal gedrag?"

Transcriptie

1 Kunnen sociale media zorgen voor gewenst sociaal gedrag? Een experiment om het principe Commitment & consistency te toetsen op sociale media 20 februari 2013 Jorgen Trommelen s Masterscriptie Communicatiewetenschap Radboud Universiteit Nijmegen Begeleider: dr. Paul Ketelaar

2 Voorwoord Deze scriptie is niet het product van een gemakkelijk en snel afstuderen. Dat blijkt alleen al uit de lijst van de achttien personen die ik wil bedanken. Wel is het een mooi en leerzaam project geworden. Ik vind het geweldig dat we een dergelijke onderzoeksopzet hebben uitgevoerd zonder dat hier enig budget voor was. Dank aan alle partners voor jullie inzet en enthousiasme! Allereerst wil ik de vraagbaken bedanken die tevens nooit te beroerd zijn om een afspraak met een van de partners in Amsterdam van gewicht en waardevolle input te voorzien; scriptiebegeleider dr. Paul Ketelaar en vanuit het Behavioral Science Institute dr. Madelijn Strick. Dat mijn afstuderen niet in enkele maanden is geschied blijkt ook uit de hoeveelheid contactpersonen bij Hyves. Alle vier erg bedankt voor jullie inzet; Jolijn van Cruchten, Judith Hordijk, Saskia Wijsman en Linsey Bouwes. Natuurlijk ook mijn contactpersoon bij TBWA\Neboko, Ira Spits, en iedereen bij TBWA die heeft geprobeerd dit project te laten slagen, zoals Joeri Bakker, Wim Jan Zijlstra, Bas Vroonland en Daan Remarque. Veel technische dank gaat uit naar Lukas Pauka van Hyves en Regina Brinksma en collega s van MediaMonks. En nogmaals dank voor TBWA, omdat zij Pearle zover hebben gekregen om mee te werken en het contact hebben verzorgd. Ook Ilonka Deijkers en José de Jong van VVN bedankt voor het vertrouwen dat ze in dit afstudeerproject hadden waardoor we een bericht mochten verzenden uit naam van VVN. Van een andere, maar niet minder belangrijke, orde wil ik de enige vriendin bedanken die de zes principes van Cialdini kan dromen zonder er ooit een boek of artikel van gelezen te hebben. Jolien, nu mijn tijd minder schaars (1) is, uit ik als communicatiewetenschapper (2) het commitment (3) dat ik je aandacht zal wederkeren (4). Lief (5) toch? Althans, dat vinden ondervraagden (6) in het panel van Maurice de Hond. En tot slot uiteraard veel dank aan mijn ouders voor het geduld dat zij in mijn studie hebben gehad. Zeker nu ik trots kan zeggen dat het een schone zaak is geweest.

3 Samenvatting Het is veelvuldig aangetoond dat een offline commitment leidt tot offline consistent handelen (Burger, 1999; Cialdini et al., 1999; Cioffi & Garner, 1996; Deutsch & Gerard, 1955; Dillard, 1991; Freedman & Fraser, 1966; Schienker, Dlugolecki & Doherty, 1994; Sherman, 1980; Stimpson & Waranusuntikule, 1987; Zuckerman, Iazzaro & Waldgeir, 1979), maar is dat ook op sociale media het geval? Commitment & consistency houdt in dat mensen graag consistent met een commitment handelen (Aronson, 1992, p.305; Cialdini, 2001, p. 52). Oftewel; wie A zegt, zal op een later tijdstip ook handelen naar A. Het is interessant om na te gaan of Commitment & consistency ook online werkt, want Nederlanders brengen steeds meer tijd online door (Van Dijk & Van Deursen, 2012, p.57) en alleen al op sociale media zijn ongeveer 10 miljoen Nederlanders actief (Van Dijk, 2011, p.19). Daarbij is een commitment op sociale media snel gemaakt, bijvoorbeeld met een enkele muisklik in de vorm van een like. Een ander verschil van deze studie met onderzoek dat Commitment & consistency offline aantoont, is dat gebruikers van sociale media denktijd hebben om al dan niet consistent met het commitment te handelen. In face-to-face of telefooncontact is van denktijd meestal geen sprake. Omdat een commitment op sociale media snel gemaakt is en de denktijd het daaropvolgende gedrag wellicht beïnvloedt, is het van belang om het principe Commitment & constency te toetsen op sociale media. Deze studie onderzoekt middels een experiment (N=62) op het sociale medium Hyves of Commitment & consistency ook op sociale media werkt. Hiervoor is een campagne uitgezet op Hyves. Na het spelen van een game over het belang van goed zicht in het verkeer, is de respondent ingedeeld in één van de twee experimentele condities of in de controleconditie. In de experimentele condities heeft de respondent een private of een publieke commitment geuit, in de controleconditie heeft de respondent geen mogelijkheid gehad om een commitment te uiten. Drie dagen na het spelen van de game is het consistente gedrag gemeten. Alle respondenten hebben een persoonlijke mail gekregen met als afzender Veilig Verkeer Nederland om lid te worden van de belangenvereniging. In tegenstelling tot de verwachting hebben de respondenten die een private commitment uiten niet vaker consistent gedrag vertoond dan respondenten die geen commitment uiten. De verwachting dat respondenten die een publieke commitment uiten vaker consistent gedrag vertonen dan respondenten die een private commitment uiten is eveneens niet bevestigd. Voordat definitief geconcludeerd kan worden dat een online commitment niet tot online consistent gedrag leidt, dient dit onderzoek herhaald te worden

4 met een grotere onderzoekspopulatie, een commitment die gepretest is zodat het zeker is dat het commitment sterk genoeg is om consistent gedrag te verwachten en consistent gedrag dat niet groter is dan het openen van een mail.

5 Inleiding Er is een groot geloof in internetreclame. Dat blijkt uit cijfers van mediabudgetten van adverteerders wereldwijd (Barnard, 2012). Van alle mediabudgetten stijgt alleen het aandeel van internet: van 16% in 2011 naar 17,8% in 2012 tot naar verwachting zelfs 21,5% in 2014 (Barnard, 2012). De totale uitgaven aan internetreclame wereldwijd zijn in 2011 gestegen met maarliefst 12% ( Uitgaven internetreclame op recordniveau, 2012). Het is niet vreemd dat er steeds meer geld omgaat in internetreclame gezien het potentiële bereik van het internet. Zo brengt een Nederlander gemiddeld op een vrije dag 4,3 uur door op internet en op een werkdag 4,8 uur (Van Dijk & Van Deursen, 2012, p.57). Daar komt bij dat 10 miljoen Nederlanders actief zijn op sociale media (Van Dijk, 2011, p.19). Dit is een cijfer van eind 2010, dus waarschijnlijk ligt het werkelijke aantal nog hoger. Een enorme vijver voor adverteerders om in te vissen. Maar hoe hoog het mediabudget ook is en hoeveel mensen er ook gebruik maken van sociale media, mensen vermijden reclame ongeacht het medium (Cho & Cheon, 2004; Speck & Elliott, 1997; Tsang, Ho & Liang, 2004). Om de mediabudgetten zo goed mogelijk in te zetten wordt er constant gezocht naar mogelijkheden om reclamevermijding te voorkomen. De vraag is onder welke voorwaarden de mediagebruiker geen reclame vermijdt. Reclamevermijding kan op verschillende wijze worden tegengegaan. Volgens Cialdini (2001, p.7) hebben mensen tegenwoordig niet meer de tijd, energie of capaciteit om alle beslissingen bewust te maken. Onderzoek toont aan dat mensen onbewust betere keuzes maken in vergelijking met snelle of bewuste keuzes (Dijksterhuis, 2004; Dijksterhuis & Van Olden, 2006). Daar komt bij dat onbewust handelen de meest effectieve vorm van handelen is, aangezien relatief snelle keuzes op basis van onbewust handelen evengoed of beter zijn dan meer tijdrovende rationele keuzes (Gigerenzer & Goldstein, 1996). Het is dan ook niet verwonderlijk dat het gros van het handelen onbewust is (Dijksterhuis, 2007, p.191). Hoeveel procent van het gedrag onbewust plaatsvindt is onbekend. Wel is bijvoorbeeld bekend dat mensen elkaars gedrag onbewust imiteren. Ook wanneer dit onbelangrijk gedrag is zoals het wiebelen met een voet of wrijven over de neus (Chartrand & Bargh, 1999). En zelfs motivationeel gedrag wordt door onbewuste processen beïnvloed (Aarts, Gollwitzer en Hassin (2004). Dat het gros van het menselijk handelen onbewust is kan worden gebruikt bij het tegengaan van reclamevermijding. Een manier om reclamevermijding tegen te gaan is gebruik te maken van de zes principes van sociale beïnvloeding die Cialdini (2001) heeft onderscheiden. Bij het opstellen

6 van de zes principes is hij uitgegaan van onbewust handelen. Omdat mensen geen tijd, energie of capaciteit hebben om alle beslissingen bewust te maken, maken mensen gebruik van snelkoppelingen, oftewel heuristieken (Cialdini, 2001, p.7). Op basis van deze automatische gedragspatronen heeft Cialdini zes principes van sociale beïnvloeding onderscheiden, waaronder Commitment & consistency. Commitment & consistency houdt in dat mensen graag consistent met een commitment handelen (Aronson, 1992, p.305; Cialdini, 2001, p. 52). Oftewel; wie A zegt, zal op een later tijdstip ook handelen naar A. Zo zijn mensen na het inzetten van hun geld (wie A zegt) bij een paardenracewedstrijd zekerder dat hun paard wint (zal op een later tijdstip ook handelen naar A), dan voordat zij inzetten (Knox & Inkster, 1968). Dit onderzoek richt zich op Commitment & consistency, omdat het offline in de snel veranderende en bovenal individualistische Westerse samenleving een sterk werkend principe is (Cialdini, Wosinska, Barrett, Butner & Gornik-Durose, 1999). Het principe Commitment & consistency is offline ruimschoots bewezen (Cialdini, 2001). Behalve het genoemde onderzoek van Knox en Inkster (1968) naar paardenracewedstrijden, kunnen ook goede doelen baat hebben bij Commitment & consistency. Sherman (1980) heeft in een survey gevraagd om te voorspellen of respondenten drie uur willen collecteren voor American Cancer Society. Volgens Cialdini (2001, p.60) willen mensen vriendelijk op een vragensteller overkomen en antwoorden daarom positief. Pas na de survey heeft American Cancer Society de respondent gebeld met de daadwerkelijke vraag om te collecteren. Omdat het antwoord op de survey een commitment is (wie A zegt), handelt de respondent consistent hiermee (zal op een later tijdstip ook handelen naar A) waardoor het aantal collecteurs verzevenvoudigde. Commitment & consistency zou juist op sociale media goed kunnen werken omdat sociale media een laagdrempelige manier faciliteren om een private of publieke commitment te uiten. Een commitment kan vaak in enkele muisklik, bijvoorbeeld in de vorm van een like. Ten tweede leiden campagnes die goede vrienden doorsturen via sociale media tot een positievere attitude ten opzichte van zowel het merk als de campagne en ook maakt de bevriende afzender het aannemelijker dat de campagne door de ontvanger verder wordt verspreid (Van Noort, Antheunis & Reijmersdal, 2012). Mocht Commitment & consistency op sociale media blijken te werken, dan kunnen marketeers via sociale media aanzetten tot gewenst gedrag. Dan kunnen bijvoorbeeld overheidscampagnes Commitment & consistency bewust gebruiken, zodat daadwerkelijke gedragsverandering ten doel kan worden gesteld.

7 Vooralsnog is er geen reden om aan te nemen dat Commitment & consistency niet werkt op sociale media. Bovendien kan via sociale media een groter publiek worden bereikt. Dat maakt het aannemelijk dat een commitment op een sociaal medium leidt tot consistent gedrag op het sociaal medium. Het doel van dit onderzoek is na te gaan of volgens het principe Commitment & consistency een commitment op een sociaal medium leidt tot consistent gedrag op een sociaal medium.

8 Theorie Het idee van Commitment & consistency is dat zodra iemand een keuze maakt, hij of zij denkt dat dit de juiste keuze is en zich beter voelt over de gemaakte keuze. Dit is ongeacht of de keuze daadwerkelijk de juiste is (Fazio, Blascovich & Driscoll, 1992). Het tegenovergestelde is ook waar. Inconsistentie wordt over het algemeen gezien als een ongewilde karaktereigenschap (Allgeier, Byrne, Brooks & Revnes, 1979). Daarom handelen mensen graag consistent met een commitment (Aronson, 1992, p.305; Cialdini, 2001, p. 52). Mensen handelen zelfs consistent wanneer het commitment een kleine commitment is (Burger, 1999; Dillard, 1991). Zo hebben Freedman en Fraser (1966) onderzocht of ook een kleine commitment op een later tijdstip leidt tot consistent gedrag. Ze hebben twee onderzoekers langs de deuren gestuurd in een Amerikaanse wijk. Zij hebben bewoners gevraagd een petitie te tekenen over het belang van veilig rijden of een oproep om de staat schoon te houden. Twee weken later kwam een andere onderzoeker langs met het verzoek om een levensgroot bord in de voortuin te plaatsen. De tekst op het bord gaat over het belang van veilig rijden. Ongeacht of de respondent de petitie over het veilig rijden of het schoon houden van de staat heeft getekend, heeft 47% van de respondenten het plaatsen van het levensgrote bord geaccepteerd. Met andere woorden leidt ook een kleine commitment (het tekenen van een petitie over een volstrekt ander onderwerp) tot consistent gedrag (het plaatsen van een levensgroot bord in de voortuin). Waarom Commitment & consistency werkt heeft alles te maken met de aanpassing van het zelfbeeld (Burger, 1999, p. 323; Cialdini, 2001, p.66), the self-perception theory (Bem, 1972). Nadat iemand akkoord gaat met een eerste verzoek ziet hij of zij zichzelf als een meewerkend, hulpvaardig persoon (Freedman & Fraser, 1966, p.201; Guadagno, Asher, Demaine & Cialdini, 2001). In het experiment van Freedman en Fraser (1966) is het eerste verzoek het tekenen van een petitie ongeacht het onderwerp. Mensen ervaren vanuit zichzelf druk om het zelfbeeld in lijn te brengen met diens handelingen (Cialdini, 2001, p.68). Hierdoor gaat men vaker in op een tweede verzoek. In het onderzoek van Freedman en Fraser (1966) is het tweede verzoek het plaatsen van een levensgroot bord in de voortuin. Er is ook onderzoek dat the self-perception theory tegenspreekt. Zo beredeneert DeJong (1981) dat respondenten vaker een uitgebreide survey invullen wanneer de onderzoekers in de experimentele conditie nadruk leggen op het unieke zelfbeeld ( van de 51 personen die ik heb gesproken ben je de vierde die deze survey invult ), dan wanneer het zelfbeeld van de respondent in de controleconditie wordt benadrukt als niet uniek ( van de 51

9 personen die ik heb gesproken ben je de 48 e die deze survey invult ). De zin waarmee het unieke zelfbeeld wordt benadrukt vertelt de respondent dat hij of zij uniek is ten opzichte van anderen. De vierde persoon zijn die meewerkt van de 51 personen die de onderzoeker heeft gesproken is unieker dan de 48 e zijn die meewerkt van de 51. In tegenstelling tot de verwachtingen hebben respondenten in de experimentele conditie niet vaker meegedaan aan een andere survey twee dagen later, dan respondenten in de controleconditie. Ook Gorassini en Olsen (1995) hebben resultaten gevonden die niet stroken met the self-perception theory. Zij hebben respondenten een uur lang tests laten maken over het zelfbeeld. Voordat de respondenten aan het uur zijn begonnen heeft de onderzoeker gevraagd of de respondent na het uur nóg vijf tot tien minuten langer tests wil invullen (het commitment). Aan het einde van het uur heeft de respondent ingevuld of hij of zij vaker wil meedoen aan experimenten (consistent handelen). De tests over het zelfbeeld kunnen het consistent handelen niet voorspellen. Op basis van onder andere deze onderzoeken zijn er kanttekeningen te plaatsen bij the self-perception theory. Guadagno et al. (2001, p.863) tonen aan dat de tegenovergestelde conclusies te wijten zijn aan de aan- of afwezigheid van factoren die inspelen op het zelfbeeld. Een van deze factoren is bijvoorbeeld de vraag of men een behulpzaam persoon is. Uit het eerste experiment van Guadagno et al. (2011) blijkt dat na een dergelijke vraag het consistente gedrag sterker is. Dat wil niet zeggen dat de aanwezigheid van factoren die inspelen op het zelfbeeld altijd leiden tot consistent gedrag (Gorassini & Olsen, 1995). Het al dan niet vertonen van consistent gedrag is namelijk ook afhankelijk van het individu. Cialdini, Trost en Newsom (1995) hebben daarom de preference for consistency scale ontwikkeld. Deze schaal bestaat uit achttien vragen en brengt de persoonlijke neiging tot consistent handelen in kaart. Het blijkt dat tenminste de helft van de respondenten geen neiging tot consistent handelen heeft. Dit resultaat verklaart volgens de auteurs waarom niet alle onderzoeken over Commitment & consistency eenduidige resultaten laten zien. Omdat de helft van de respondenten geen neiging heeft tot consistent gedrag zou the self-perception theory wel degelijk Commitment & consistency verklaren. Om het toch zo aannemelijk mogelijk te maken dat een commitment leidt tot consistent gedrag zijn er drie voorwaarden opgesteld: het commitment is actief, vrijwillig en publiek (Cialdini, 2001, p.66; Cialdini et al., 1999, p.1245; Gorassini & Olsen, 1995, p.91). Allereerst dient een commitment actief te zijn. Cioffi en Garner (1996) hebben dit onderzocht door studenten te werven voor vrijwilligerswerk. Zij hebben twee groepen onderscheiden. De respondenten in de eerste groep hebben zichzelf opgeven om te participeren. De

10 respondenten in de tweede groep moesten participeren, omdat zij zichzelf niet hebben uitgeschreven. De respondenten die een actieve commitment (zichzelf opgeven om te participeren) hebben gemaakt zijn zekerder en geven meer redenen waarom ze participeren dan de respondenten uit de tweede groep (die moesten participeren omdat zij zichzelf niet hebben uitgeschreven). Een actieve commitment leidt dus tot consistenter gedrag dan een passieve commitment. De tweede voorwaarde is dat het commitment vrijwillig is (Gorassini & Olsen, 1995, p.95). Mensen zijn eerder geneigd gedrag te vertonen waar ze vrijwillig voor kiezen dan gedrag dat is opgelegd op straffe van een disciplinaire sanctie (Freedman, 1965). Een andere vorm van al dan niet vrijwillig gedrag is een beloning. Zo handelen mensen vaker consistent met het commitment wanneer het commitment niet gestimuleerd wordt middels een riante beloning, maar voortkomt uit een vrijwillige keuze (Zuckerman, Iazzaro & Waldgeir, 1979). Als mensen gedrag vertonen dat gestimuleerd wordt door een riante beloning vindt er namelijk geen verandering in het zelfbeeld plaats, maar is de drijfveer van de handeling de riante beloning. Tot slot leidt een commitment vaker tot consistent gedrag wanneer het commitment publiek is (Nyer & Dellande, 2009; Stimpson & Waranusuntikule, 1987). Zodra iemand zich publiekelijk ergens hard voor maakt, ontstaat er een druk om (tenminste de indruk te wekken) hiermee consistent te handelen (Schienker, Dlugolecki & Doherty, 1994). Hij of zij ervaart druk van buitenaf om zich aan te passen aan het beeld dat anderen verwachten. Daarom is een publieke commitment sterker dan een private commitment, waar een private commitment al sterker is dan geen commitment (Deutsch & Gerard, 1955). Des te sterker het commitment, des te meer men geneigd zal zijn consistent met het commitment te handelen (Aronson, 1992, p.305; Cialdini, 2001, p. 52). De vraag is of Commitment & consistency ook werkt op sociale media. Sociale media faciliteren een omgeving waarin het mogelijk is makkelijke en snel een commitment te maken. Zo zijn sociale media laagdrempelig en worden berichten van vrienden positief ontvangen (Van Noort, Antheunis & Reijmersdal, 2012). Maar leidt een commitment op een sociaal medium tot consistent handelen op ditzelfde sociale medium? Door de komst van sociale media zijn nabijheid en tijd geen belemmeringen meer voor contact (Nash, 2009, p.4). Een consequentie van het wegvallen van barrières als nabijheid en tijd is dat de gebruiker meer denktijd heeft om ergens op te reageren in vergelijking met face-to-face of telefooncontact. Voor dit onderzoek betekent dat, dat gebruikers van sociale media die een commitment hebben geuit, voldoende denktijd hebben om hier al dan niet consistent mee te handelen. Denktijd komt niet voor bij onderzoek waarbij gebruik wordt gemaakt van face-to-face of telefooncontact. Omdat het zou kunnen dat

11 denktijd het daaropvolgende gedrag beïnvloedt, is het van belang om te toetsen of een private dan wel publieke commitment op een sociaal medium ook leidt tot consistent gedrag op het sociale medium. Er is slechts één onderzoek dat Commitment & consistency in een online omgeving heeft getoetst. Guéguen en Jacob (2001) hebben de helft van de respondenten (N=506) een petitie laten tekenen. De andere helft (N=502) heeft de petitie niet getekend. Vervolgens is aan alle respondenten gevraagd op een link te klikken om een donatie te doen. De respondenten die de petitie hebben getekend, hebben vaker op de link geklikt dan de respondenten die de petitie niet hebben getekend. Aan de hand van de conclusies van Guéguen en Jacob (2001) is te zeggen dat een online private commitment leidt tot online consistent gedrag. Het is aannemelijk dat ook een publieke online commitment tot online consistent gedrag leidt. Samengevat zijn er verschillende redenen om aan te nemen dat een commitment ook op sociale media leidt tot consistent gedrag. Zo onderschrijft de literatuur het principe Commitment & consistency offline en is er een onderzoek dat de werking van het principe online aantoont. Daarnaast is een commitment op sociale media makkelijk en snel gemaakt. Omdat een kleine commitment al leidt tot consistent gedrag (Burger, 1999; Dillard, 1991; Freedman & Fraser, 1966) wordt verwacht dat ook een relatief makkelijk en snel gemaakte commitment op sociale media leidt tot consistent gedrag. Tevens is er voldoende denktijd voor het consistente handelen. Hoewel Commitment & consistency gebaseerd is op onbewust gedrag en denktijd bewust gedrag impliceert, is er gezien eerder onderzoek (Guéguen & Jacob, 2001) geen reden om aan te nemen dat Commitment & consistency niet werkt vanwege de denktijd die mensen hebben. Ook wordt verondersteld dat des te publieker een commitment is, des te meer men geneigd zal zijn consistent met het commitment te handelen (Aronson, 1992, p.305; Cialdini, 2001, p. 52; Nyer & Dellande, 2010). De verwachting is daarom dat ook op sociale media een publieke commitment sterker is dan een private commitment, waar een private commitment al sterker is dan geen commitment (Deutsch & Gerard, 1955). Om deze aannames te toetsen zijn de volgende twee hypothesen geformuleerd: H1: Een private commitment op een sociaal medium zal vaker tot consistent gedrag leiden dan geen commitment. H2: Een publieke commitment op een sociaal medium zal vaker tot consistent gedrag leiden dan een private commitment op een sociaal medium.

12 Methode Dit onderzoek maakt gebruik van een experiment, omdat er in de hypothesen causaliteit verwacht wordt. Het kent een 3x1 tussen-persoons design zoals weergegeven in Tabel 1. In de praktijk betekent een dergelijk design dat respondenten worden ingedeeld in één van de twee experimentele- of in de controleconditie. In de controleconditie uiten de respondenten geen commitment, in de experimentele condities uiten de respondenten een private of een publieke commitment. Voor dit onderzoek is een campagne uitgezet op Hyves. Het sociale medium heeft 3,1 miljoen unieke bezoekers per maand, aldus cijfers uit november 2012 (Marketingfacts, 2012). Dit maakt de kans groot dat er voldoende respondenten geworven worden voor het onderzoek. De campagne bestaat uit een game die betrekking heeft op goed zicht in het verkeer en het brillenmerk Pearle promoot. De banner is blootgesteld aan gebruikers van Hyves. Alleen de gebruikers van Hyves die tijdens de looptijd van de campagne hebben ingelogd, hebben de banner van de campagne gezien. Hoeveel dit er zijn is onbekend. In totaal hebben 684 unieke Hyvesgebruikers op de banner geklikt. 161 respondenten hebben nadat zij op de banner hebben geklikt ook de game gespeeld en vervolgens al dan niet (afhankelijk van de conditie) een private of prublieke commitment geuit. Drie dagen na het spelen van de game hebben de respondenten een persoonlijke gekregen met als afzender Veilig Verkeer Nederland (VVN). Het consistente is gemeten door bij te houden wie de openen. Tabel 1: 3x1 tussen-persoons design Uitoefenen consistent gedrag Geen commitment Private commitment Publieke commitment ja/ nee ja/ nee ja/ nee Om het zo aannemelijk mogelijk te maken dat een commitment leidt tot consistent gedrag zijn er drie voorwaarden opgesteld: het commitment is publiek, actief en vrijwillig (Cialdini, 2001, p.66; Cialdini et al., 1999, p.1245; Gorassini & Olsen, 1995, p.91). De hypothesen hebben betrekking op de mate van publiekelijkheid van het commitment. Zo uiten de respondenten geen, een private of een publieke commitment. De andere twee voorwaarden om het zo aannemelijk mogelijk te maken dat een commitment tot consistent

13 gedrag leidt zijn doorgevoerd in het onderzoek: Het commitment is actief, omdat de respondent zelf een handeling moet verrichten om het commitment te uiten. Ook heeft de respondent de mogelijkheid om geen commitment te uiten en daarom voldoet dit onderzoek ook aan de tweede voorwaarde, namelijk dat het commitment vrijwillig is. Onderzoekspopulatie en steekproef Om uitspraken te doen of Commitment & consistency op sociale media werkt, is idealiter een aselecte steekproef op meerdere sociale media vereist. Om het onderzoek behapbaar te houden beperkt dit onderzoek zich tot een aselecte steekproef op het sociale medium Hyves. In totaal zijn ruim 1,2 miljoen Hyvesgebruikers ouder dan 18 jaar op diens persoonlijke Hyvesstartpagina van 12 december 2012 tot 24 januari 2013 blootgesteld aan een banner die verwijst naar de campagne van Pearle. Iedereen die hier op heeft geklikt is in de Hyvesomgeving terecht gekomen waar respondenten de game spelen. Jongeren onder de 18 jaar zijn buiten het onderzoek gehouden, omdat zij nog geen rijbewijs kunnen hebben en de campagne betrekking heeft op goed zicht in het verkeer. Materiaal Er is gebruik gemaakt van een campagne om de respondenten op een sociaal medium in een omgeving te krijgen waarbinnen zij een commitment kunnen uiten. In de campagne spelen de respondenten een game. Een game zorgt namelijk voor meer betrokkenheid bij de respondenten (Ivory & Kalyanaraman, 2007) en verhoogde betrokkenheid maakt het aannemelijker dat respondenten vaker consistent gedrag vertonen. De game heeft tweeënhalf jaar voor het uitvoeren dit onderzoek gedurende een maand op de site van Pearle gestaan. Hier is destijds weinig ruchtbaarheid aan gegeven en in verband met het geringe budget van dit onderzoek is de game opnieuw gebruikt. Hoeveel respondenten in dit onderzoek de game eerder hebben gezien of gespeeld is onbekend. De campagne is ontwikkeld door een participerend reclamebureau en een digitaal productiebedrijf. De campagne ziet er als volgt uit. De respondent klikt op een banner waarop de tekst staat: Eén op de tien automobilisten ziet niet optimaal. Speel de game! Door op de banner te klikken komt de respondent in de omgeving van de campagne terecht. Hier verschijnt de vraag of hij of zij wil weten hoe het voelt om niet optimaal te zien achter het stuur. Eronder staan de spelregels en gebruiksaanwijzing van de game. Door op start te klikken, zit men vanuit het perspectief van de bestuurder in een personenauto met onduidelijk zicht. Het zicht staat gelijk aan sterkte -8, aldus de tekst onderin beeld. Botsen tegen medeweggebruikers is niet mogelijk, want de auto remt op tijd af waarna er bijna botsing in beeld te lezen is zoals

14 te zien is in Figuur 1. Op de weg liggen brillen, maar ongeacht of de respondent de brillen pakt wordt het zicht steeds beter. Na ongeveer 50 seconden heeft de speler goed zicht, maar net voor de finish rijdt een medeweggebruiker de speler aan. In beeld is de volgende tekst te lezen: Eén op de tien automobilisten ziet niet goed in het verkeer. Schrikken, hè. Zonder de pagina van de game te verlaten verschijnt afhankelijk van de conditie 1) de tekst bedankt voor je deelname, 2) de vraag tot een private commitment 3) en al dan niet de mogelijkheid om de game te delen op je persoonlijke profiel. Figuur 1: Screenshot van de game na ongeveer 15 seconden spelen Meetinstrument In dit onderzoek wordt met één afhankelijke variabele daadwerkelijk gedrag gemeten. Namelijk of de respondenten het persoonlijke bericht openen dat men drie dagen na het spelen van de game krijgt. De afzender van het bericht is VVN en roept op om lid te worden van de belangenvereniging. Op de controlevariabelen leeftijd en geslacht zal worden gecontroleerd om uit te sluiten dat leeftijd of geslacht de resultaten beïnvloeden. Procedure gebruikers van Hyves die tijdens de looptijd van de campagne hebben ingelogd, hebben de banner van de campagne gezien. Iedereen die op de banner heeft geklikt is zo in de Hyvesomgeving terecht gekomen waar de respondent de mogelijkheid heeft om de game te spelen. De participatie berust op een vrijwillige keuze en vindt plaats in de natuurlijke online omgeving van de Hyvesgebruiker. Dit waarborgt de ecologische validiteit (Beentjes,

15 Hendriks Vettehen & Scheepers, 2006, p. 423). Gedurende het gehele onderzoek zijn de respondenten niet op de hoogte dat zij participeren in een onderzoek, hetgeen de betrouwbaarheid ten goede komt. In dit onderzoek zijn drie groepen te onderscheiden. De eerste groep kan na het spelen van de game geen commitment uiten. De tweede groep uit een private commitment en de derde uit na een private commitment ook een publieke commitment. De respondenten worden via toevalsverdeling (De Goede, Boeije & Hox, 2005, p.187) verdeeld over een van de groepen om al dan niet een commitment te uiten. Een derde van hen vormt een controlegroep en zij kunnen geen commitment uiten. Bij de overige tweederde verschijnt de stelling: Ik vind het belangrijk dat iedereen die aan het verkeer deelneemt goed ziet. Deze stelling kan worden beantwoord met Ja, dat vind ik en Nee, dat vind ik niet. Indien de respondent de laatste optie aanklikt, uit men geen commitment en wordt hij of zij niet meegenomen in het onderzoek omdat deze respondenten de groep zouden vertekenen door geen commitment te uiten. De respondenten die klikken op Ja, dat vind ik uiten een private commitment. De respondenten die zijn ingedeeld in de experimentele groep om een publieke commitment te uiten, delen nadat zij een private commitment uiten de game via een statusupdate. Een link naar de game wordt dan op diens openbare persoonlijke profiel geplaatst via een statusupdate met de tekst Ik vind het belangrijk dat iedereen die aan het verkeer deelneemt goed ziet. Jij ook? Speel dan net als ik de game van Pearle! De statusupdate is zichtbaar voor alle vrienden op het sociale medium. Hiermee uiten deze respondenten een publieke commitment. Tot slot is iedere respondent bedankt voor deelname en de respondenten die een commitment uiten kregen goed gedaan in beeld. Dergelijke sociale goedkeuring leidt tot consistenter gedrag (Crano & Sivacek, 1982; Goldman, Seever & Seever, 1982). Alle gegevens van de respondenten worden opgeslagen in een database zodat zij drie dagen later kunnen worden aangeschreven in verband met het consistent handelen. Het meten van de consistentie voldoet aan drie voorwaarden. Ten eerste vindt de consistentie op een later tijdstip plaats. Dit sluit uit dat het om een korte termijn effect gaat. Er is geen reden om aan te nemen dat er hierdoor geen resultaten worden gevonden, want onderzoek van Freedman & Fraser (1966, p.200) laat zien dat consistent gedrag na een commitment zelfs twee weken later nog aantoonbaar is. In dit onderzoek wordt de consistentie na drie dagen gemeten. De tweede voorwaarde is dat het consistente gedrag op hetzelfde medium plaatsvindt als het commitment. Hierdoor worden externe factoren uitgesloten die andere media met zich meebrengen. Ook maakt het uitspraken mogelijk over gedrag op sociale media. En tot slot meet dit onderzoek daadwerkelijk gedrag, aangezien

16 wordt gemeten of respondenten de persoonlijke openen. Hierdoor treedt geen confabulatie op dat kan ontstaan door te vragen naar gedrag (Slors, 2010, p.27). Confabulatie houdt in dat mensen na een onbewuste keuze een bewuste, maar foutieve redenering als verklaring voor het gedrag geven (Nisbett & Wilson, 1977). Drie dagen na het commitment krijgen de respondenten een afkomstig van VVN. De afzender van het bericht dat consistentie meet is verschillend van de afzender van de campagne waar de respondenten het commitment (Pearle) maken, om de respondenten geen aanknopingspunten te geven dat de twee uitingen iets met elkaar te maken hebben. De verschillende afzenders komt de betrouwbaarheid ten goede. Het logo van VVN is wel te zien in de campagne, omdat het in verband met privacyregelingen anders niet mogelijk is respondenten vanuit VVN aan te schrijven met het verzoek tot consistent gedrag. Het bericht van VVN roept respondenten op lid te worden, oftewel consistent te handelen. Het onderwerp van de mail is Hi [voornaam], vind jij verkeersveiligheid belangrijk? De tekst in de mail luidt: Jij bent iemand die verkeersveiligheid belangrijk vindt. Als lid van Veilig Verkeer Nederland (VVN) draag je bij aan goede verkeerseducatie op scholen en vaardigheidstrainingen voor ouderen. Jouw steun is belangrijk! -> JA, ik word lid van VVN. Het onderwerp en de eerste zin zijn de onderdelen van de mail die vaak te zien zijn zonder de mail te openen. Deze tekst, Jij bent iemand die verkeersveiligheid belangrijk vindt, activeert de status van behulpzaamheid. Uit onderzoek van Gorassini & Olsen (1995) blijkt dat door de status van behulpzaamheid te activeren mensen vaker consistent gedrag uitvoeren dan wanneer deze status niet geactiveerd wordt. Door de tekst Jij bent iemand die verkeersveiligheid belangrijk vindt te gebruiken is het daarom aannemelijker dat respondenten consistent met de commitment handelen.

17 Resultaten Uit de totale groep van 161 respondenten die op de banner hebben geklikt en de game hebben gespeeld zijn alle missings verwijderd. Doordat de missings zijn verwijderd kunnen de respondenten die niet het volledige onderzoek hebben doorlopen de resultaten niet vertekenen. Zo is de data van 75 respondenten verwijderd omdat zij de mail die consistent gedrag meet niet hebben gekregen, bijvoorbeeld omdat het adres onbekend is doordat de respondenten de pagina hebben weggeklikt tijdens of te snel na het spelen van de game. Ook gaat het hier om de gegevens van 47 respondenten die de campagne tussen 12 december en 17 december 2012 hebben doorlopen, maar door een fout geen mail hebben ontvangen. Daarnaast zijn de gegevens van respondenten verwijderd wanneer zij de keuze hebben gehad een commitment te uiten, maar dat uit eigen beweging niet hebben gedaan. Daarom zijn de gegevens van 7 respondenten verwijderd die een private commitment konden uiten, maar dat niet hebben gedaan. Evenals gegevens van 17 respondenten die geen publieke commitment hebben geuit, maar hier wel de mogelijkheid toe hadden. Met andere woorden hebben alle respondenten de mail gehad die consistent gedrag meet. Daarbij hebben de respondenten in de groep private commitment daadwerkelijk een private commitment geuit en hebben de respondenten in de groep publieke commitment ook echt een publieke commitment geuit. Door het verwijderen van de missings is de getoetste populatiegrootte 62. De getoetste populatie (28 mannen, 34 vrouwen) kent een leeftijdsrange van 20 tot en met 68 jaar (M=44,77 jaar; SD= 10,13 jaar). Uit een x²-toets blijkt het verschil in populatiegrootte tussen mannen en vrouwen niet significant (x²(1, N=62)=0,581, p=0,446) en dus op toeval te berusten. De groepen zijn ingedeeld via toevalsverdeling. De groep die geen commitment uit bestaat uit 24 respondenten, de groep die een private commitment uit, uit 21 respondenten en de groep die een publieke commitment uit, uit 17 respondenten. Er bestaat geen significant verschil (x²(2, N=62)=0,194, p>0,907) in de verdeling van geslacht tussen de groep die geen (10 mannen, 14 vrouwen), een private (10 mannen, 11 vrouwen) en een publieke (8 mannen, 9 vrouwen) commitment uiten. Aan de hand van een enkelvoudige ANOVA zijn er net geen significante verschillen op basis van leeftijd (F(2, N=62)=3,058, p=0,054) tussen de groep die geen (M=45,46 jaar, SD=7,69), een private (M=40,86 jaar, SD=11,14) en een publieke (M=48,65 jaar, SD=10,71) commitment uiten. Op de resultaten van deze 62 respondenten zijn de analyses verricht. De eerste hypothese stelt dat de groep respondenten die een private commitment uit vaker consistent gedrag uitoefent dan de groep respondenten die geen commitment uit. Dit

18 verband blijkt niet significant (x²(1, N=45)=0,118, p=0,731). De tweede hypothese gaat er vanuit dat de groep respondenten die een publieke commitment uit vaker consistent gedrag uitoefent dan de groep die een private commitment uit. Ook dit verband is niet significant. (x²(1, N=38)=2,335, p=0,126). Het gehele 3x1 design, waarbij een publieke commitment sterker is dan een private commitment en een private commitment sterker is dan geen commitment, is niet significant (x²(2, N=62)=2,629, p=0,269). Om de hypothesen te toetsen zijn Pearson Chikwadraattoetsen uitgevoerd. Tabel 2 geeft het aantal keer dat respondenten consistent gedrag hebben vertoond onderverdeeld per commitment weer. Geen enkele respondent heeft op de link geklikt om lid te worden van VVN. In tabel 3 zijn de uitkomsten van de x²-toetsen van de hypothesen te vinden. Tabel 2: Aantal keer dat respondenten consistent gedrag hebben vertoond onderverdeeld per commitment Consistent gedrag Ja Nee Totaal Geen commitment Private commitment Publieke commitment Totaal Tabel 3: Uitkomsten x²-toetsen op hypothesen x² df sig. Hypothese 1 0,118 1 p>0,05 Hypothese 2 2,335 1 p>0,05 De uitkomsten van beide hypothesen blijken niet significant, maar wellicht heeft dat te maken met de geringe groepsgrootte. Om te toetsen of een grotere groep respondenten in de experimentele conditie wel tot significante resultaten leidt, zijn de respondenten die een private of een publieke commitment hebben geuit in één variabele commitment geuit samengevoegd. Zo ontstaat een grotere groep respondenten in de experimentele conditie (N=38). Uit een x²-toets blijkt of de groep respondenten die een commitment hebben geuit

19 vaker consistent gedrag vertonen dan de groep respondenten die geen commitment hebben geuit. Dit blijkt niet het geval (x²(1, N=62)=0,238, p=0,626). Tot slot is er gecontroleerd op de variabelen leeftijd en geslacht. De controle is gedaan door een multivariabele lineaire regressieanalyse uit te voeren. Het commitment, leeftijd en geslacht verklaren 12% van de variantie van de scores voor het vertonen van consistent gedrag, maar dit percentage is net niet significant (F(3, N=62)=2,608, p=0,060). In dit model zijn noch commitment (b=-0,87, t(62)=-1,161, p=0,251), noch leeftijd (b=0,004, t(62)=0,569, p=0,572) of geslacht (b=0,258, t(62)=1,900, p=0,062) significant.

20 Discussie De doelstelling van dit onderzoek is nagaan of volgens het principe Commitment & consistency een commitment op een sociaal medium leidt tot consistent gedrag op een sociaal medium. Uit de resultaten van dit onderzoek blijkt dat niet het geval. Een private commitment op een sociaal medium leidt niet vaker tot consistent gedrag dan geen commitment. En een publieke commitment op een sociaal medium leidt niet vaker tot consistent gedrag dan een private commitment op een sociaal medium. In tegenstelling tot de verwachtingen van dit onderzoek druisen de conclusies in tegen veel eerdere onderzoeken (Burger, 1999; Cialdini et al., 1999; Cioffi & Garner, 1996; Deutsch & Gerard, 1955; Dillard, 1991; Freedman & Fraser, 1966, experiment 2; Schienker, Dlugolecki & Doherty, 1994; Sherman, 1980; Stimpson & Waranusuntikule, 1987; Zuckerman, Iazzaro & Waldgeir, 1979). De conclusies lijken aan te sluiten bij die van Gorassini en Olsen (1995) en DeJong (1981), die aanwijzingen geven dat met the selfperception theorie het principe Commitment & consistency niet kan worden aangetoond. Met andere woorden, na een commitment passen mensen het zelfbeeld niet aan om op een later tijdstip hiermee consistent te handelen. Voordat gesteld kan worden dat de resultaten uit dit onderzoek het principe Commitment & consistency niet staven, moet er gekeken worden naar mogelijke verklaringen voor het verwerpen van de hypothesen. De eerste verklaring betreft de geringe grootte van de steekproef. Zo heeft de campagne waar de dataset van dit onderzoek uit voortkomt weliswaar op ruim 1,2 miljoen Hyvesprofielen gestaan, maar zijn de conclusies getrokken over 62 respondenten. De kleine getoetste populatie zou een verklaring kunnen zijn voor het ontbreken van significante verbanden, zeker met het oog op onderzoek van Cialdini, Trost en Newsom (1995) dat stelt dat tenminste de helft van de respondenten geen neiging tot consistent handelen heeft. Dat zou betekenen dat er in dit onderzoek verdeeld over drie groepen slechts 31 respondenten overblijven waar conclusies over worden getrokken. Het lijkt om die reden aannemelijk dat de uiteindelijk getoetste populatiegrootte te klein is om een valide conclusie aan te verbinden. Toch zijn er andere onderzoeken waar een relatief kleine populatie van respectievelijk 101, 100 en 82 wel tot significante bevestiging van de hypothesen leidt (Deutsch & Gerard, 1955; Schienker, Dlugolecki & Doherty, 1994; Sherman, 1980). Omdat een kleine populatie niet altijd leidt tot het uitblijven van significante uitkomsten is het waarschijnlijk dat er nog een reden is waarom significante uitkomsten in dit

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur M. Zander MSc. Eerste begeleider: Tweede begeleider: dr. W. Waterink drs. J. Eshuis Oktober 2014 Faculteit Psychologie en Onderwijswetenschappen

Nadere informatie

De Foot-in-the-Door techniek in computer gemedieerde communicatie

De Foot-in-the-Door techniek in computer gemedieerde communicatie De Foot-in-the-Door techniek in computer gemedieerde communicatie Foot-in-the-Door techniek: consistent zijn voor jezelf of voor anderen? Maud Ebbekink Universiteit Twente Enschede, september 2008 Afstudeerbegeleiders:

Nadere informatie

Management Summary. Auteur Tessa Puijk. Organisatie Van Diemen Communicatiemakelaars

Management Summary. Auteur Tessa Puijk. Organisatie Van Diemen Communicatiemakelaars Management Summary Wat voor een effect heeft de vorm van een bericht op de waardering van de lezer en is de interesse in nieuws een moderator voor dit effect? Auteur Tessa Puijk Organisatie Van Diemen

Nadere informatie

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS Gezondheidsgedrag als compensatie voor de schadelijke gevolgen van roken COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS Health behaviour as compensation for the harmful effects of smoking

Nadere informatie

Waarom nee zeggen zo moeilijk is: De psychologie van sociale beïnvloeding

Waarom nee zeggen zo moeilijk is: De psychologie van sociale beïnvloeding Waarom nee zeggen zo moeilijk is: De psychologie van sociale beïnvloeding Loes Janssen Ben jij ook zo iemand die regelmatig ja zegt, terwijl je eigenlijk liever nee had willen zeggen? Dit artikel gaat

Nadere informatie

Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten?

Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten? De Modererende rol van Persoonlijkheid op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten 1 Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve

Nadere informatie

De Invloed van Familie op

De Invloed van Familie op De Invloed van Familie op Depressie- en Angstklachten van Verpleeghuisbewoners met Dementie The Influence of Family on Depression and Anxiety of Nursing Home Residents with Dementia Elina Hoogendoorn Eerste

Nadere informatie

De Relatie Tussen Persoonskenmerken en Ervaren Lijden bij. Verslaafde Patiënten met PTSS

De Relatie Tussen Persoonskenmerken en Ervaren Lijden bij. Verslaafde Patiënten met PTSS Persoonskenmerken en ervaren lijden bij verslaving en PTSS 1 De Relatie Tussen Persoonskenmerken en Ervaren Lijden bij Verslaafde Patiënten met PTSS The Relationship between Personality Traits and Suffering

Nadere informatie

De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag. The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior

De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag. The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior Martin. W. van Duijn Student: 838797266 Eerste begeleider:

Nadere informatie

Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van. zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten

Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van. zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten met diabetes mellitus type 2 in de huisartsenpraktijk Thinking

Nadere informatie

Het effect van risicoperceptie en zelf en response effectiviteit op het zelfbeschermend gedrag van burgers met betrekking tot overstromingsrisico s.

Het effect van risicoperceptie en zelf en response effectiviteit op het zelfbeschermend gedrag van burgers met betrekking tot overstromingsrisico s. Het effect van risicoperceptie en zelf en response effectiviteit op het zelfbeschermend gedrag van burgers met betrekking tot overstromingsrisico s. Onderzoek uitgevoerd in het kader van het onderzoek

Nadere informatie

Testattitudes van Sollicitanten: Faalangst en Geloof in Tests als. Antecedenten van Rechtvaardigheidspercepties

Testattitudes van Sollicitanten: Faalangst en Geloof in Tests als. Antecedenten van Rechtvaardigheidspercepties Testattitudes van Sollicitanten: Faalangst en Geloof in Tests als Antecedenten van Rechtvaardigheidspercepties Test-taker Attitudes of Job Applicants: Test Anxiety and Belief in Tests as Antecedents of

Nadere informatie

Leidt de maatregel rechtsaf door rood (RADR) voor fietsers tot een toename van roodrijden elders?

Leidt de maatregel rechtsaf door rood (RADR) voor fietsers tot een toename van roodrijden elders? Leidt de maatregel rechtsaf door rood (RADR) voor fietsers tot een toename van roodrijden elders? Tim De Ceunynck Instituut voor Mobiliteit (IMOB) - Universiteit Hasselt tim.deceunynck@uhasselt.be Inleiding

Nadere informatie

Game Usability. Les 3 jaar 2. Ontwerp doelstellingen en randvoorwaarden

Game Usability. Les 3 jaar 2. Ontwerp doelstellingen en randvoorwaarden Game Usability Les 3 jaar 2 Ontwerp doelstellingen en randvoorwaarden Wat gaan we doen? Herhaling vorige week Ontwerpdoelen en ontwerpdoelstellingen ISO Definition of Usability (9241-11) Usability is the

Nadere informatie

Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: The Manager as a Resource.

Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: The Manager as a Resource. Open Universiteit Klinische psychologie Masterthesis Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: De Leidinggevende als hulpbron. Emotional Job Demands, Vitality and Opportunities

Nadere informatie

Workshop Aan de slag met een persoonlijk ontwikkeldoel door het brein te prikkelen. Simone Schenk www.simoneschenk.nl

Workshop Aan de slag met een persoonlijk ontwikkeldoel door het brein te prikkelen. Simone Schenk www.simoneschenk.nl Workshop Aan de slag met een persoonlijk ontwikkeldoel door het brein te prikkelen Simone Schenk www.simoneschenk.nl 2 Denk na over een onderwerp Jullie gaan een gesprek voeren Onderwerp eigen gedrag Samenwerken

Nadere informatie

De Invloed van Identificatie met Actieve Ouderen en Welbevinden op de. Lichaamsbeweging van Ouderen

De Invloed van Identificatie met Actieve Ouderen en Welbevinden op de. Lichaamsbeweging van Ouderen Running head: ACTIEVE OUDEREN EN BEWEGEN 1 De Invloed van Identificatie met Actieve Ouderen en Welbevinden op de Lichaamsbeweging van Ouderen The Influence of Identification with 'Active Elderly' and Wellbeing

Nadere informatie

/hpm. Onderzoek werkstress, herstel en cultuur. De rol van vrijetijdsbesteding. 6 februari 2015. Technische Universiteit Eindhoven

/hpm. Onderzoek werkstress, herstel en cultuur. De rol van vrijetijdsbesteding. 6 februari 2015. Technische Universiteit Eindhoven Onderzoek werkstress, herstel en cultuur De rol van vrijetijdsbesteding 6 februari 2015 Technische Universiteit Eindhoven Human Performance Management Group ir. P.J.R. van Gool prof. dr. E. Demerouti /hpm

Nadere informatie

Samenvatting 3-meting effectonderzoek integratiecampagne. Onderzoek onder allochtone Nederlanders

Samenvatting 3-meting effectonderzoek integratiecampagne. Onderzoek onder allochtone Nederlanders Samenvatting 3-meting effectonderzoek integratiecampagne Onderzoek onder allochtone Nederlanders Samenvatting 3-meting effectonderzoek integratiecampagne Onderzoek onder allochtonen 1) Integratiecampagne

Nadere informatie

Wie a zegt, zegt ook b

Wie a zegt, zegt ook b Wie a zegt, zegt ook b Een onderzoek naar de werking van commitment en consistentie op social media Imke Kuiper 0519731 Master s Thesis Graduate School of Communication Master s programme Communication

Nadere informatie

18 december 2012. Social Media Onderzoek. MKB Nederland

18 december 2012. Social Media Onderzoek. MKB Nederland 18 december 2012 Social Media Onderzoek MKB Nederland 1. Inleiding Er wordt al jaren veel gesproken en geschreven over social media. Niet alleen in kranten en tijdschriften, maar ook op tv en het internet.

Nadere informatie

De Relatie tussen Momentaan Affect en Seksueel Verlangen; de Modererende Rol van de Aanwezigheid van de Partner

De Relatie tussen Momentaan Affect en Seksueel Verlangen; de Modererende Rol van de Aanwezigheid van de Partner De Relatie tussen Momentaan Affect en Seksueel Verlangen; de Modererende Rol van de Aanwezigheid van de Partner The association between momentary affect and sexual desire: The moderating role of partner

Nadere informatie

gegevens analyseren Welk onderzoekmodel gebruik je? Quasiexperiment ( 5.5) zonder controle achtergronden

gegevens analyseren Welk onderzoekmodel gebruik je? Quasiexperiment ( 5.5) zonder controle achtergronden een handreiking 71 hoofdstuk 8 gegevens analyseren Door middel van analyse vat je de verzamelde gegevens samen, zodat een overzichtelijk beeld van het geheel ontstaat. Richt de analyse in de eerste plaats

Nadere informatie

GfK Group Media RAB Radar- Voorbeeldpresentatie Merk X fmcg. Februari 2008 RAB RADAR. Radio AD Awareness & Respons. Voorbeeldpresentatie Merk X

GfK Group Media RAB Radar- Voorbeeldpresentatie Merk X fmcg. Februari 2008 RAB RADAR. Radio AD Awareness & Respons. Voorbeeldpresentatie Merk X RAB RADAR Radio AD Awareness & Respons Voorbeeldpresentatie Inhoud 1 Inleiding 2 Resultaten - Spontane en geholpen bekendheid - Herkenning radiocommercial en rapportcijfer - Teruggespeelde boodschap -

Nadere informatie

De Modererende Invloed van Sociale Steun op de Relatie tussen Pesten op het Werk. en Lichamelijke Gezondheidsklachten

De Modererende Invloed van Sociale Steun op de Relatie tussen Pesten op het Werk. en Lichamelijke Gezondheidsklachten De Modererende Invloed van Sociale Steun op de Relatie tussen Pesten op het Werk en Lichamelijke Gezondheidsklachten The Moderating Influence of Social Support on the Relationship between Mobbing at Work

Nadere informatie

Het begrijpelijk communiceren van een gezondheidsrisico

Het begrijpelijk communiceren van een gezondheidsrisico Het begrijpelijk communiceren van een gezondheidsrisico Dr. Olga Damman Dr. Maaike van den Haak Nina Bogaerts, Msc Amber van der Meij, Bsc Prof.dr. Danielle Timmermans Quality of Care EMGO Institute for

Nadere informatie

Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women. Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere

Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women. Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere vrouwen: Onderzoek naar de relatie tussen angst, depressieve

Nadere informatie

Pesten op het werk en de invloed van Sociale Steun op Gezondheid en Verzuim.

Pesten op het werk en de invloed van Sociale Steun op Gezondheid en Verzuim. Pesten op het werk en de invloed van Sociale Steun op Gezondheid en Verzuim. Bullying at work and the impact of Social Support on Health and Absenteeism. Rieneke Dingemans April 2008 Scriptiebegeleider:

Nadere informatie

Samenvatting (Summary in Dutch)

Samenvatting (Summary in Dutch) Samenvatting (Summary in Dutch) Het aantal eerste en tweede generatie immigranten in Nederland is hoger dan ooit tevoren. Momenteel wonen er 3,2 miljoen immigranten in Nederland, dat is 19.7% van de totale

Nadere informatie

Trendonderzoek: Alcoholkennis bij jongeren tussen 12 en 25 jaar

Trendonderzoek: Alcoholkennis bij jongeren tussen 12 en 25 jaar - Factsheet - Trendonderzoek: Alcoholkennis bij jongeren tussen 12 en 25 jaar NIGZ, Project Alcohol Voorlichting en Preventie 3 juli 2003 Inleiding Het NIGZ voert elk jaar, als onderdeel van het Alcohol

Nadere informatie

Multi-Screen Consument

Multi-Screen Consument Multi-Screen Consument Multiscreen: wat weten we al? What s on their Screens, what s on their minds? Multiscreen consumer research Microsoft Advertising USA EIAA Multi-Screeners Report Pan europees onderzoek

Nadere informatie

Twee en een half jaar Kwaliteitsmeting in de Fysiotherapie

Twee en een half jaar Kwaliteitsmeting in de Fysiotherapie Twee en een half jaar Kwaliteitsmeting in de Fysiotherapie Feiten en cijfers tot nu toe Managementsamenvatting Na twee en een half jaar kwaliteitsmetingen in de fysiotherapie is het een geschikt moment

Nadere informatie

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Bottlenecks in Independent Learning: Self-Regulated Learning, Stress

Nadere informatie

Afstudeeronderzoek over het perspectief van de burger op het verrichten van vrijwilligerswerk

Afstudeeronderzoek over het perspectief van de burger op het verrichten van vrijwilligerswerk Afstudeeronderzoek over het perspectief van de burger op het verrichten van vrijwilligerswerk EEN BEELD VAN HET TYPE VRIJWILLIGER EN HET TYPE NIET-VRIJWILLIGER De centrale vraag in het onderzoek Hebben

Nadere informatie

Effecten van contactgericht spelen en leren op de ouder-kindrelatie bij autisme

Effecten van contactgericht spelen en leren op de ouder-kindrelatie bij autisme Effecten van contactgericht spelen en leren op de ouder-kindrelatie bij autisme Effects of Contact-oriented Play and Learning in the Relationship between parent and child with autism Kristel Stes Studentnummer:

Nadere informatie

Hoe passen booking.com en klm persuasive design toe op Hun websites?

Hoe passen booking.com en klm persuasive design toe op Hun websites? Hoe passen booking.com en klm persuasive design toe op Hun websites? naam: esther Ziengs docent: madris duric studentnummer: 1606847 specialisatie: content Format: essay datum: 17 december 2014 Inleiding

Nadere informatie

Hoe autonomie-ondersteunend werkt een docent binnen honoursonderwijs? Tineke Kingma Elanor Kamans Marjolein Heijne-Penninga Marca Wolfensberger

Hoe autonomie-ondersteunend werkt een docent binnen honoursonderwijs? Tineke Kingma Elanor Kamans Marjolein Heijne-Penninga Marca Wolfensberger Hoe autonomie-ondersteunend werkt een docent binnen Tineke Kingma Elanor Kamans Marjolein Heijne-Penninga Marca Wolfensberger Fellow onderzoeker Adviseur en coördinator 2 Opzet onderzoekspresentatie 1.

Nadere informatie

Fort van de Democratie

Fort van de Democratie Fort van de Democratie Stichting Vredeseducatie / peace education projects Het Fort van de Democratie WERKT! Samenvatting van een onderzoek door de Universiteit van Amsterdam naar de effecten van de interactieve

Nadere informatie

De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en. Discrepantie

De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en. Discrepantie De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en Discrepantie The Relationship between Involvement in Bullying and Well-Being and the Influence of Social Support

Nadere informatie

Volgens Nederland. Analyse van de nieuwe corporate campagne van Achmea. 15 november 2012. Sanne Gaastra Mirjam Lasthuizen Sonja Utz

Volgens Nederland. Analyse van de nieuwe corporate campagne van Achmea. 15 november 2012. Sanne Gaastra Mirjam Lasthuizen Sonja Utz Volgens Nederland Analyse van de nieuwe corporate campagne van Achmea 15 november 2012 Sanne Gaastra Mirjam Lasthuizen Sonja Utz Achtergrond Volgens Nederland Nederland kent een aantal belangrijke maatschappelijke

Nadere informatie

Klantonderzoek: statistiek!

Klantonderzoek: statistiek! Klantonderzoek: statistiek! Statistiek bij klantonderzoek Om de resultaten van klantonderzoek juist te interpreteren is het belangrijk de juiste analyses uit te voeren. Vaak worden de mogelijkheden van

Nadere informatie

Monitoring gebruikerstevredenheid invoering 130 km/h

Monitoring gebruikerstevredenheid invoering 130 km/h TNS Nipo Grote Bickersstraat 74 1013 KS Amsterdam t 020 5225 444 e info@tns-nipo.com www.tns-nipo.com Rapport Monitoring gebruikerstevredenheid invoering 130 km/h Rick Heldoorn & Matthijs de Gier H1630

Nadere informatie

Enkelvoudige ANOVA Onderzoeksvraag Voorwaarden

Enkelvoudige ANOVA Onderzoeksvraag Voorwaarden Er is onderzoek gedaan naar rouw na het overlijden van een huisdier (contactpersoon: Karolijne van der Houwen (Klinische Psychologie)). Mensen konden op internet een vragenlijst invullen. Daarin werd gevraagd

Nadere informatie

INVLOED VAN CHRONISCHE PIJN OP ERVAREN SOCIALE STEUN. De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren

INVLOED VAN CHRONISCHE PIJN OP ERVAREN SOCIALE STEUN. De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren Sociale Steun The Effect of Chronic Pain and the Moderating Effect of Gender on Perceived Social Support Studentnummer:

Nadere informatie

Onderzoeksopzet. Marktonderzoek Klantbeleving

Onderzoeksopzet. Marktonderzoek Klantbeleving Onderzoeksopzet Marktonderzoek Klantbeleving Utrecht, september 2009 1. Inleiding De beleving van de klant ten opzichte van dienstverlening wordt een steeds belangrijker onderwerp in het ontwikkelen van

Nadere informatie

Inhoudsopgave Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.

Inhoudsopgave Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Validatie van het EHF meetinstrument tijdens de Jonge Volwassenheid en meer specifiek in relatie tot ADHD Validation of the EHF assessment instrument during Emerging Adulthood, and more specific in relation

Nadere informatie

Handleiding E-mail marketing met Google Analytics

Handleiding E-mail marketing met Google Analytics Handleiding E-mail marketing met Google Analytics Inhoudsopgave Basisbeginselen e-mail marketing met Google Analytics... 3 De implementatie van de metingen voor je e-mail campagnes... 3 Haal actiegerichte

Nadere informatie

Succesvol campagne voeren

Succesvol campagne voeren Succesvol campagne voeren Spread the word, spread the feeling! Campagne voeren: íedereen kan het! In deze toolkit vind je tips voor het campagne voeren. Dit is gegarandeerd het leukste onderdeel van jouw

Nadere informatie

De acht mechanismen van geefgedrag

De acht mechanismen van geefgedrag De acht mechanismen van geefgedrag Pamala Wiepking www.wiepking.com Erasmus Centre for Strategic Philanthropy (ECSP) / Sociologie Erasmus Universiteit Rotterdam Fundraising Day 15 mei 2012 Geven aan goede

Nadere informatie

Proeftuinplan: Meten is weten!

Proeftuinplan: Meten is weten! Proeftuinplan: Meten is weten! Toetsen: hoog, laag, vooraf, achteraf? Werkt het nu wel? Middels een wetenschappelijk onderzoek willen we onderzoeken wat de effecten zijn van het verhogen cq. verlagen van

Nadere informatie

Verbeterde klantenservice omgeving Toepassing van neuro-usability onderzoek

Verbeterde klantenservice omgeving Toepassing van neuro-usability onderzoek Verbeterde klantenservice omgeving Toepassing van neuro-usability onderzoek Insights -2015 Dennis de Weerd Meer Makkelijk Mogelijk VOORSTELLEN DENNIS DE WEERD 29 Almere Reizen ONLINE ERVARING Information

Nadere informatie

30 Facebook Tips Voor Meer Bezoekers, Klanten & Omzet!

30 Facebook Tips Voor Meer Bezoekers, Klanten & Omzet! 30 Facebook Tips Voor Meer Bezoekers, Klanten & Omzet! Auteur: Copyright 2011, Alle rechten voorbehouden www.tomdehaan.nl 1 Voordat je de tips gaat lezen Dit ebook is een verzameling van tips voor je Facebook

Nadere informatie

LinkedIn Profiles and personality

LinkedIn Profiles and personality LinkedInprofielen en Persoonlijkheid LinkedIn Profiles and personality Lonneke Akkerman Open Universiteit Naam student: Lonneke Akkerman Studentnummer: 850455126 Cursusnaam en code: S57337 Empirisch afstudeeronderzoek:

Nadere informatie

Implementations of Tests on the Exogeneity of Selected Variables and Their Performance in Practice M. Pleus

Implementations of Tests on the Exogeneity of Selected Variables and Their Performance in Practice M. Pleus Implementations of Tests on the Exogeneity of Selected Variables and Their Performance in Practice M. Pleus Dat economie in essentie geen experimentele wetenschap is maakt de econometrie tot een onmisbaar

Nadere informatie

Onderzoek in het kader van de 100 ste editie van de Internationale Vierdaagse Afstandsmarsen Nijmegen. Nienke Lammertink en Koen Breedveld

Onderzoek in het kader van de 100 ste editie van de Internationale Vierdaagse Afstandsmarsen Nijmegen. Nienke Lammertink en Koen Breedveld NEDERLANDERS OVER DE VIERDAAGSE Onderzoek in het kader van de 100 ste editie van de Internationale Vierdaagse Afstandsmarsen Nijmegen Nienke Lammertink en Koen Breedveld Mei 2016 1 Nederlanders over de

Nadere informatie

Online marketing. College 4

Online marketing. College 4 Online marketing College 4 Tot nu toe Hebben we gekeken naar het ontstaan van web 2.0. Hebben we bekeken hoe het web 2.0 landschap eruit ziet. Hebben we bekeken wat web 2.0 betekent voor beslissingsprocessen

Nadere informatie

Adverteren op one2xs

Adverteren op one2xs Adverteren op one2xs GPT advertenties die wél rendabel zijn. Laat u overtuigen door de vele mogelijkheden die one2xs u biedt. www.one2xs.com 28-11-2008 Adverteren op one2xs. Waarom? Enorm brede doelgroep

Nadere informatie

TV reclame creëert sterke en blijvende emotionele banden met het merk

TV reclame creëert sterke en blijvende emotionele banden met het merk TV reclame creëert sterke en blijvende emotionele banden met het merk Leveraging Synergy and Emotion in a Multi-platform World A Neuroscience-Informed Model of Engagement, Journal of Advertising Research

Nadere informatie

De relatie tussen intimiteit, aspecten van seksualiteit en hechtingsstijl in het dagelijks leven van heteroseksuele mannen en vrouwen.

De relatie tussen intimiteit, aspecten van seksualiteit en hechtingsstijl in het dagelijks leven van heteroseksuele mannen en vrouwen. De relatie tussen intimiteit, aspecten van seksualiteit en hechtingsstijl in het dagelijks leven van heteroseksuele mannen en vrouwen. The Relationship between Intimacy, Aspects of Sexuality and Attachment

Nadere informatie

Effecten van embedded advertising. Vandaag. Waarom Werkt Embedded Advertising? Bewijs van effectiviteit en 3 verklaringen. Effecten van regelgeving

Effecten van embedded advertising. Vandaag. Waarom Werkt Embedded Advertising? Bewijs van effectiviteit en 3 verklaringen. Effecten van regelgeving Effecten van embedded advertising en de bijbehorende regelgeving dr. Eva van Reijmersdal (dr.) Sophie Boerman Universiteit van Amsterdam Vandaag Bewijs van effectiviteit en 3 verklaringen 1. Likeability

Nadere informatie

Hoofdstuk 5 Naamsbekendheidonderzoek

Hoofdstuk 5 Naamsbekendheidonderzoek Hoofdstuk 5 5.1 Inleiding Achtergrond en doel van het onderzoek Bonnema Weert wenst inzicht te verkrijgen in haar naamsbekendheid. Bonnema Weert wil in het bijzonder antwoord krijgen op de volgende onderzoeksvragen:

Nadere informatie

Meervoudige ANOVA Onderzoeksvraag Voorwaarden

Meervoudige ANOVA Onderzoeksvraag Voorwaarden Er is onderzoek gedaan naar rouw na het overlijden van een huisdier (contactpersoon: Karolijne van der Houwen (Klinische Psychologie)). Mensen konden op internet een vragenlijst invullen. Daarin werd gevraagd

Nadere informatie

Beschrijving resultaten onderzoek biseksualiteit AmsterdamPinkPanel Oktober 2014 Joris Blaauw

Beschrijving resultaten onderzoek biseksualiteit AmsterdamPinkPanel Oktober 2014 Joris Blaauw Beschrijving resultaten onderzoek biseksualiteit AmsterdamPinkPanel Oktober 2014 Joris Blaauw Dit document beschrijft kort de bevindingen uit het onderzoek over biseksualiteit van het AmsterdamPinkPanel.

Nadere informatie

Whitepaper SEA Haal maximale resultaten vanuit zoekmachine adverteren door structuur, optimalisatie en analyse.

Whitepaper SEA Haal maximale resultaten vanuit zoekmachine adverteren door structuur, optimalisatie en analyse. Haal maximale resultaten vanuit zoekmachine adverteren door structuur, optimalisatie en analyse. Versie: 1.0 Datum: 14-1-2010 Auteur: Onetomarket Inhoudsopgave 1. Wat is Search Engine Advertising?... 3

Nadere informatie

Onderzoek Passend Onderwijs

Onderzoek Passend Onderwijs Rapportage Onderzoek passend onderwijs In samenwerking met: Algemeen Dagblad Contactpersoon: Ellen van Gaalen Utrecht, augustus 2015 DUO Onderwijsonderzoek drs. Liesbeth van der Woud drs. Tanya Beliaeva

Nadere informatie

TNO-rapport TNO/LS 2015 R11197. Earth, Life & Social Sciences Schipholweg 77-89 2316 ZL Leiden Postbus 3005 2301 DA Leiden. www.tno.

TNO-rapport TNO/LS 2015 R11197. Earth, Life & Social Sciences Schipholweg 77-89 2316 ZL Leiden Postbus 3005 2301 DA Leiden. www.tno. TNO-rapport TNO/LS 2015 R11197 Het effect van media-aandacht voor het gebruik van mogelijk ondeugdelijke naalden in het voorjaar van 2015 op de bereidheid van moeders om hun dochter te laten vaccineren

Nadere informatie

CASI MODEL (Pag 122) Stappen. Antwoorden

CASI MODEL (Pag 122) Stappen. Antwoorden CASI MODEL (Pag 122) HOE KANSRIJK IS UW CAMPAGNE? Het Campagne Strategie Instrument (CASI) is een hulpmiddel om tot onderbouwde keuzes te komen voor het opzetten van een campagne. Het gaat hierbij om campagnes

Nadere informatie

Langdurig ziekteverzuim van werknemers met een chronische ziekte of beperking Geeke Waverijn, Mieke Rijken

Langdurig ziekteverzuim van werknemers met een chronische ziekte of beperking Geeke Waverijn, Mieke Rijken Deze factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (Langdurig ziekteverzuim van werknemers met een chronische ziekte of beperking, G. Waverijn & M. Rijken, NIVEL, januari

Nadere informatie

ESSAY M-COMMERCE NEUROMARKETING

ESSAY M-COMMERCE NEUROMARKETING ESSAY M-COMMERCE NEUROMARKETING Hoe kunnen m-commerce marketeers van Pull & Bear de app met behulp van neuromarketing de verkoop effectief stimuleren? Dennis Hofman 1603083 Concept design Rob van den Idsert

Nadere informatie

Informatie over de deelnemers

Informatie over de deelnemers Tot eind mei 2015 hebben in totaal 45558 mensen deelgenomen aan de twee Impliciete Associatie Testen (IATs) op Onderhuids.nl. Een enorm aantal dat nog steeds groeit. Ook via deze weg willen we jullie nogmaals

Nadere informatie

Inhoudsopgave. 2 Danique Beeks Student Advanced Business Creation Stage JH Business Promotions

Inhoudsopgave. 2 Danique Beeks Student Advanced Business Creation Stage JH Business Promotions Onderzoeksopzet Danique Beeks Studentnummer: 2054232 Advanced Business Creation Stagebedrijf: JH Busines Promotions Bedrijfsbegeleider: John van den Heuvel Datum: 12 September 2013 Inhoudsopgave Inleiding

Nadere informatie

Nieuwe tijden, nieuwe collectieve pensioenen

Nieuwe tijden, nieuwe collectieve pensioenen Nieuwe tijden, nieuwe collectieve pensioenen Werkgevers en werknemers aan het woord Onderzoek verricht in opdracht van Nationale-Nederlanden door Motivaction. Wat vinden werkgevers en werknemers van pensioenen.

Nadere informatie

Meer Merkbeleving door Merkextensies Een onderzoek naar de invloed van merkextensies op de merkbeleving van de consument

Meer Merkbeleving door Merkextensies Een onderzoek naar de invloed van merkextensies op de merkbeleving van de consument Meer Merkbeleving door Merkextensies Een onderzoek naar de invloed van merkextensies op de merkbeleving van de consument - Marieke van Westerlaak 2007 - 1. Inleiding Libelle Idee, Libelle Balans, Libelle

Nadere informatie

De app kan gedownload worden in de Appstore en de Playstore door te zoeken op sportlinked of via www.sportlinked.nl.

De app kan gedownload worden in de Appstore en de Playstore door te zoeken op sportlinked of via www.sportlinked.nl. Downloaden De app kan gedownload worden in de Appstore en de Playstore door te zoeken op sportlinked of via www.sportlinked.nl. Registreren Nadat de applicatie is gedownload en geïnstalleerd kan de gebruiker

Nadere informatie

HANDLEIDING WEBSITE WWW.MIJNBUURTWELZIJN.NL STICHTING BUURTWELZIJN INFO@MIJNBUURTWELZIJN.NL

HANDLEIDING WEBSITE WWW.MIJNBUURTWELZIJN.NL STICHTING BUURTWELZIJN INFO@MIJNBUURTWELZIJN.NL HANDLEIDING WEBSITE WWW.MIJNBUURTWELZIJN.NL STICHTING BUURTWELZIJN INFO@MIJNBUURTWELZIJN.NL Inhoudsopgave Contents... 1 AANMELDEN... 2 Welkom op onze site!... 2 Mijn Profiel... 3 Basis gegevens:... 3 Profiel

Nadere informatie

Attitude Sociale Wetenschappen

Attitude Sociale Wetenschappen Attitude Sociale Wetenschappen Samenvatting van een onderzoek naar de houding van de Nederlandse bevolking en Nederlandse jeugd ten opzichte van Sociale Wetenschappen Enschede, november 2005 Rapportage

Nadere informatie

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind.

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Bullying among Students with Autism Spectrum Disorders in Secondary

Nadere informatie

OV-plangedrag Breng-reizigers

OV-plangedrag Breng-reizigers OV-plangedrag Breng-reizigers Lectoraat Human Communication Development Auteurs: Daphne Hachmang Renée van Os Els van der Pool Datum: 9-9-2014 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Achtergrond onderzoek 4 2.1

Nadere informatie

De effectiviteit van technologie op verbetering van de leesprestaties: een meta-analyse Samenvatting voor onderwijsgevenden

De effectiviteit van technologie op verbetering van de leesprestaties: een meta-analyse Samenvatting voor onderwijsgevenden De effectiviteit van technologie op verbetering van de leesprestaties: een meta-analyse Samenvatting voor onderwijsgevenden Mei 2011 Nederlandse samenvatting door TIER op 28 juni 2011 Dit overzicht beoordeelt

Nadere informatie

Mindfulness - de 8-weekse training in vogelvlucht

Mindfulness - de 8-weekse training in vogelvlucht Mindfulness - de 8-weekse training in vogelvlucht Flip Kolthoff, psychiater Radboud Universitair Centrum voor Mindfulness, GGZ Noord-Holland-Noord Flip Kolthoff, VUmc, 20-01-2012 1 Inleiding Flip Kolthoff,

Nadere informatie

Arjan Marsman 6 jaar Webplace4u. Voorstellen

Arjan Marsman 6 jaar Webplace4u. Voorstellen Welkom Arjan Marsman 6 jaar Webplace4u Voorstellen Social Media Feiten Facebook Waar gaan we het over hebben Social Media Feiten 10,7 uur per week kijkt een Nederlander TV (65+ uitgezonderd). 19,5

Nadere informatie

Usability. Les 3 jaar 2. Ontwerp doelstellingen en randvoorwaarden

Usability. Les 3 jaar 2. Ontwerp doelstellingen en randvoorwaarden Usability Les 3 jaar 2 Ontwerp doelstellingen en randvoorwaarden Wat gaan we doen? Herhaling vorige week ISO Definition of Usability (9241-11) Usability is the effectiveness, efficiency and satisfaction

Nadere informatie

Werkt uw website goed?

Werkt uw website goed? Werkt uw website goed? EEN OPLOSSING VOOR DE MEEST VOORKOMENDE PROBLEMEN reachlocal.nl 020-3178-6956 U heeft alles gedaan wat u kon om uw doelgroep naar uw website te halen, maar hoeveel tijd steekt u

Nadere informatie

GEBRUIKSAANWIJZING WEBSITE

GEBRUIKSAANWIJZING WEBSITE GEBRUIKSAANWIJZING WEBSITE INHOUDSOPGAVE Definities... 3 Aanmelden... 4 Inloggen op je eigen account (LEERKRACHT)... 4 Je gegevens wijzigen... 5 Aanmelden voor deelname aan een opdracht... 6 Een Inzendpagina

Nadere informatie

Handleiding aangepaste rapporten

Handleiding aangepaste rapporten Handleiding aangepaste rapporten Inhoudsopgave 1. Wat zijn aangepaste rapporten?... 3 2. Naar welke statistieken kijk je eigenlijk?... 4 3. Hoe stel je aangepaste rapporten in?... 7 4. Gebruik je tabbladen

Nadere informatie

(In)effectiviteit van Angstcommunicaties op Verminderen van Lichamelijke Inactiviteit: Rol van Attitudefuncties, Self-Monitoring en Self-Esteem

(In)effectiviteit van Angstcommunicaties op Verminderen van Lichamelijke Inactiviteit: Rol van Attitudefuncties, Self-Monitoring en Self-Esteem (In)effectiviteit van Angstcommunicaties 1 (In)effectiviteit van Angstcommunicaties op Verminderen van Lichamelijke Inactiviteit: Rol van Attitudefuncties, Self-Monitoring en Self-Esteem (In)effectiveness

Nadere informatie

Voorbeeldcase RAB RADAR

Voorbeeldcase RAB RADAR Voorbeeldcase RAB RADAR Radio AD Awareness & Respons Private Banking (19725) Inhoud 2 Inleiding Resultaten - Spontane en geholpen merkbekendheid - Spontane en geholpen reclamebekendheid - Herkenning radiocommercial

Nadere informatie

De Invloed van Werkeisen en Hulpbronnen op de. Psychische Vermoeidheid en het Plezier in het Werk bij Werknemers. and Work Satisfaction of Employees

De Invloed van Werkeisen en Hulpbronnen op de. Psychische Vermoeidheid en het Plezier in het Werk bij Werknemers. and Work Satisfaction of Employees De Invloed van Werkeisen en Hulpbronnen op de Psychische Vermoeidheid en het Plezier in het Werk bij Werknemers The Influence of Job Demands and Job Resources on Psychological Fatigue and Work Satisfaction

Nadere informatie

E-resultaat aanpak. Meer aanvragen en verkopen door uw online klant centraal te stellen

E-resultaat aanpak. Meer aanvragen en verkopen door uw online klant centraal te stellen E-resultaat aanpak Meer aanvragen en verkopen door uw online klant centraal te stellen 2010 ContentForces Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie,

Nadere informatie

Beïnvloeden en beïnvloed worden: wapen jezelf! Tim Koomen TestNet Najaarsevenement 2014

Beïnvloeden en beïnvloed worden: wapen jezelf! Tim Koomen TestNet Najaarsevenement 2014 Beïnvloeden en beïnvloed worden: wapen jezelf! Tim Koomen TestNet Najaarsevenement 2014 2 3 Invloed (in de woordenboeken) Positief / neutraal Werking, verandering Zeggenschap Gezag, gewicht Gevolg The

Nadere informatie

GEBRUIKSAANWIJZING BRAINWEB

GEBRUIKSAANWIJZING BRAINWEB GEBRUIKSAANWIJZING BRAINWEB INHOUDSOPGAVE Definities... 4 Alles vastzetten en artikelen vergroten... 5 Aanmelden... 6 Inloggen op je eigen account... 6 Je gegevens wijzigen... 7 Aanmelden voor deelname

Nadere informatie

De Relatie tussen Angst en Psychologische Inflexibiliteit. The Relationship between Anxiety and Psychological Inflexibility.

De Relatie tussen Angst en Psychologische Inflexibiliteit. The Relationship between Anxiety and Psychological Inflexibility. RELATIE ANGST EN PSYCHOLOGISCHE INFLEXIBILITEIT 1 De Relatie tussen Angst en Psychologische Inflexibiliteit The Relationship between Anxiety and Psychological Inflexibility Jos Kooy Eerste begeleider Tweede

Nadere informatie

Pascale Peters (Radboud Universiteit) Laura den Dulk (Universiteit Utrecht) Judith de Ruijter (A&O Consult)

Pascale Peters (Radboud Universiteit) Laura den Dulk (Universiteit Utrecht) Judith de Ruijter (A&O Consult) Mag ik thuiswerken? Een onderzoek naar de attitudes van managers t.a.v. telewerkverzoeken Pascale Peters (Radboud Universiteit) Laura den Dulk (Universiteit Utrecht) Judith de Ruijter (A&O Consult) Nederland

Nadere informatie

gegeven met informatie over risico, complexiteit, duur, ernst en een doorverwijzingsadvies.

gegeven met informatie over risico, complexiteit, duur, ernst en een doorverwijzingsadvies. Geachte, Pearson start een onderzoek naar Innerview. Innerview is een beslissingsondersteunend instrument (BOI) voor doorverwijzing in de geestelijke gezondheidszorg en is uniek in zijn soort als het gaat

Nadere informatie

Sekseverschillen in Huilfrequentie en Psychosociale Problemen. bij Schoolgaande Kinderen van 6 tot 10 jaar

Sekseverschillen in Huilfrequentie en Psychosociale Problemen. bij Schoolgaande Kinderen van 6 tot 10 jaar Sekseverschillen in Huilfrequentie en Psychosociale Problemen bij Schoolgaande Kinderen van 6 tot 10 jaar Gender Differences in Crying Frequency and Psychosocial Problems in Schoolgoing Children aged 6

Nadere informatie

Just Stream It. De effectiviteit van online video. 4 november 2008 MIE, Rotterdam. Menno van der Steen, Universal Media Andy Santegoeds, RTL Nederland

Just Stream It. De effectiviteit van online video. 4 november 2008 MIE, Rotterdam. Menno van der Steen, Universal Media Andy Santegoeds, RTL Nederland Just Stream It De effectiviteit van online video 4 november 2008 MIE, Rotterdam Menno van der Steen, Universal Media Andy Santegoeds, RTL Nederland Agenda 2 Online video is booming Uitgesteld kijken Grootschalig

Nadere informatie

Wat bepaalt de effectiviteit van gedragsbeïnvloedende campagnes. Dr Bert Pol Tabula Rasa Den Haag Universiteit Twente

Wat bepaalt de effectiviteit van gedragsbeïnvloedende campagnes. Dr Bert Pol Tabula Rasa Den Haag Universiteit Twente Wat bepaalt de effectiviteit van gedragsbeïnvloedende campagnes Dr Bert Pol Tabula Rasa Den Haag Universiteit Twente 1. Cruciale factoren De aard van het gedrag: onbewust versus bewust gedrag Wordt het

Nadere informatie

Huiswerk, het huis uit!

Huiswerk, het huis uit! Huiswerk, het huis uit! Een explorerend onderzoek naar de effecten van studiebegeleiding op attitudes en gedragsdeterminanten en de bijdrage van de sociale- en leeromgeving aan deze effecten Samenvatting

Nadere informatie

HANDLEIDING TRACK & 1. Track & Trace e-mails bewerken 2. 1.1 Algemeen 3 1.2 E-mails 3 1.3 E-mails bewerken 4 1.4 Triggers 4 1.5 Beschikbare Tags 5

HANDLEIDING TRACK & 1. Track & Trace e-mails bewerken 2. 1.1 Algemeen 3 1.2 E-mails 3 1.3 E-mails bewerken 4 1.4 Triggers 4 1.5 Beschikbare Tags 5 HANDLEIDING TRACK & INHOUDSOPGAVE Trigger Based Track & Trace e-mails 1. Track & Trace e-mails bewerken 2 1.1 Algemeen 3 1.2 E-mails 3 1.3 E-mails bewerken 4 1.4 Triggers 4 1.5 Beschikbare Tags 5 2. Track

Nadere informatie