VOORAF. Inhoudsopgave

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "VOORAF. Inhoudsopgave"

Transcriptie

1

2 Inhoudsopgave Vooraf pagina 3 Organisaties pagina 4 Basisonderwijs pagina 5 Voortgezet onderwijs pagina 9 Bestelkaart pagina 13 Deze brochure Autisme komt voor bij ruim één procent van de Nederlandse bevolking. Veel kinderen en jongeren met autisme gaan naar een gewone basis- of middelbare school. Grote kans dus dat u te maken krijgt met een leerling met autisme. Er bestaat echter nog veel onwetendheid over deze ontwikkelingsstoornis. Daarom geven de Nederlandse Vereniging voor Autisme (NVA) en het Landelijk Netwerk Autisme in het kader van de Autismeweek 2010 deze nieuwe brochure uit. Hierin vindt u een overzicht van les- en voorlichtingsmateriaal over autisme, onderverdeeld in producten voor basis- en voortgezet onderwijs. Zo kunt u in één oogopslag zien welke informatie voor u interessant is. Bijvoorbeeld als u in de klas aandacht wilt besteden aan dit onderwerp. Of als u wilt weten hoe u een leerling met autisme het beste kunt begeleiden. Tenzij anders vermeld kunt u de materialen bestellen door de bestelkaart achterin deze brochure in te vullen, of via de website Nieuw: spreekbeurtpakket De NVA brengt regelmatig voorlichtings - materiaal uit. Nieuw is het spreekbeurtpakket voor kinderen in de bovenbouw van het basisonderwijs. Met een poster om tijdens de spreekbeurt op te hangen en vriendenboekjes om in de klas uit te delen. Het pakket kan ook gebruikt worden door de leerkracht. In de vriendenboekjes staan verhalen van kinderen met en zonder autisme, om zo op een speelse en laagdrempelige manier duidelijk te maken wat autisme nu eigenlijk is. VOORAF Gebruik van deze brochure De materialen in deze brochure zijn als volgt ingedeeld: Materialen voor het basisonderwijs Materialen voor het voortgezet onderwijs Wat is autisme? Autisme is een stoornis in de informatieverwerking van de hersenen. Informatie die via de zintuigen binnenkomt (zicht, geur, geluid, etc.) wordt bij mensen met autisme anders verwerkt. Zij hebben moeite om de details die zij waarnemen te verwerken tot een samenhangend geheel. Hierdoor hebben mensen met autisme problemen met communicatie, sociale interactie en verbeelding. Bij elk product staat de prijs, de uitgever en een korte omschrijving van de inhoud. De doelgroep wordt als volgt aangegeven: Materiaal voor Dit is voorlichtingsmateriaal of lesmateriaal, waarmee hun kennis over autisme kunnen vergroten. Autisme is een levenslange, vaak onzichtbare handicap die invloed heeft op alle levensgebieden in alle levensfasen. De handicap brengt specifieke sterke en zwakke kanten met zich mee. De meeste mensen met autisme hebben in meer of mindere mate hun leven lang deskundige begeleiding nodig. Met meer begrip van de omgeving en de juiste begeleiding kunnen veel mensen met autisme naar school of werken, relaties met anderen onderhouden en daardoor een zin- en betekenisvolle rol in de samenleving hebben. Materiaal voor Dit is materiaal ter ondersteuning van, voor een goede ondersteuning van met autisme. Ruim één procent van de Nederlanders - ca mensen - heeft een vorm van autisme. De kans is dus groot dat iemand in uw directe omgeving autisme heeft: in uw familie, in uw vrienden- en kennissenkring, op school of op het werk. 3

3 De Nederlandse Vereniging voor Autisme De Nederlandse Vereniging voor Autisme (NVA) is de belangenvereniging voor kinderen en volwassenen met autisme en hun omgeving: familieleden, docenten, hulpverleners en andere geïnteresseerden. De NVA streeft ernaar de maatschappelijke positie van mensen met autisme te versterken. Dit doet zij onder andere door belangenbehartiging, ouderondersteuning, voorlichting, deskundigheidsbevordering, stimulering van onderzoek en kwaliteitsbewaking van de zorg. Het Landelijk Netwerk Autisme Het Landelijk Netwerk Autisme (LNA) staat voor kennismanagement op het gebied van onderwijs en autisme. De organisatie geeft voorlichting en stimuleert scholen om samen te werken ten behoeve van goed onderwijs voor kinderen met autisme in het primair onderwijs, het voortgezet onderwijs, het vervolgonderwijs en het (voortgezet) speciaal onderwijs. Het LNA verzorgt ook voorlichtingsmateriaal, publicaties en cursussen. Als je hersenen anders werken Spreekbeurtpakket voor kinderen in de bovenbouw van het basisonderwijs. Met een poster om tijdens de spreekbeurt op te hangen en vriendenboekjes om in de klas uit te delen. Uitgave van de Nederlandse Vereniging voor Autisme (2010) Gratis Wat is er toch met Kobus? Stripverhaal, voor kinderen van 8 jaar en ouder. De strip is getekend door David Barth (1998), een jongen die zelf het syndroom van Asperger heeft. Bij uw bestelling krijgt u 20 koelkastmagneten met pictogrammen van Kobus. Uitgave van FortMedia Uitgeverij (2010) Telefoon: Website: Telefoon: Website: Steunpunten autisme ORGANISATIES Het AutismeFonds Het AutismeFonds is opgericht door en gelieerd aan de Nederlandse Vereniging voor Autisme (NVA) met het doel fondsen te werven voor onderzoek, voorlichting, educatie en lotgenotencontact. Bijzondere projecten van de NVA worden ook ondersteund vanuit het fonds. Telefoon: Website: Deze regionale steunpunten bieden scholen ondersteuning in de vorm van consultatie, (klassen)voorlichting, scholing en regionale samenwerking. Inmiddels bestaan er ruim 80 van deze steunpunten. Meer informatie en contactgegevens vindt u op Expertiseplatform PASSER Het LNA heeft in 2006 het expertiseplatform PASSER opgericht. Dit platform wil een landelijk dekkend netwerk van scholen (regulier en speciaal) realiseren dat met autisme diplomagericht eindonderwijs biedt en/of naar arbeid toe begeleidt. Meer informatie en contactgegevens vindt u op Ik heb autisme In dit boekje, speciaal voor kinderen in de bovenbouw van het basisonderwijs, vertelt Femke (10 jaar) over haar autisme. Over wat het precies is, welke hulpmiddelen er zijn en hoe je er het beste mee om kunt gaan. Uitgave van Noordhoff Uitgevers (2009) Prijs: 9,- Prijs NVA-leden: 8,- De zus van Einstein Voorlichtingsfilm voor kinderen van 10 tot 14 jaar over kinderen met autisme. Voor hun broertjes, zusjes, klasgenootjes of bijvoorbeeld buurtkinderen. Uitgave van de Nederlandse Vereniging voor Autisme (2004) Prijs: 34,- Weet jij wat autisme is? Doe-boek voor kinderen vanaf 8 jaar. Ook geschikt voor klassikaal gebruik. Op de website van Pica kan een gratis gids worden gedownload met lestips en suggesties. Uitgave van Uitgeverij Pica (2006) Prijs: 15,- Een verrassend begin Voorlichtingsfilm waarin de ouders van Thimo en Ewout op een openhartige manier vertellen over het autisme van hun zoons. Uitgave van de Nederlandse Vereniging voor Autisme/ Wonderland Film (2007) Prijs: 22,- Prijs NVA-leden: 18,- BASISONDERWIJS 4 5

4 Je hoort erbij! Een educatief spel om de acceptatie van kinderen die anders zijn te vergroten en de integratie van met autisme binnen de klas te bevorderen. Uitgave van het Landelijk Netwerk Autisme en het Steunpunt Autisme REC 2 Noord-Nederland (2010) Verkrijgbaar vanaf september 2010 Het Aspergersyndroom Boek met uitleg over wat er bij kinderen met het Aspergersyndroom precies fout gaat bij de sensorische integratieverwerking. En welke problemen dit oplevert. Met voorbeeldsituaties en praktische oplossingen voor thuis en op school. Uitgave van Uitgeverij Pica (2006) Wijzer Onderwijs Autisme Map waarmee docenten hun lessen goed kunnen afstemmen op met autisme. Met praktische tips om het onderwijs voor deze toegankelijker te maken. Uitgave van de CED-Groep (2004) Prijs: 95,- Leerlingen met autisme in de overgang naar het VO Boek over hoe docenten hun didactische aanpak kunnen afstemmen op de leerstijl van met autisme. Wat veroorzaakt probleemgedrag, hoe kan dit worden voorkomen en hoe ziet een autismevriendelijke school eruit? Met cd-rom. Uitgave van het Landelijk Netwerk Autisme (2007) Prijs: 9,71 BASISONDERWIJS Posters: Sterke kanten van autisme Posters die de sterke kanten van mensen met autisme laten zien. Er zijn twee soorten posters: een poster met afbeeldingen van sterke kanten van met autisme, en een poster met afbeeldingen van sterke kanten van leerkrachten die werken met met autisme. Uitgave van Uitgeverij Pica (2010) Prijs: 3,- (per poster) Peuterkoffer autisme Bevat informatie over autisme, een literatuurlijst en praktische tips gericht op autisme in verschillende situaties op de peuterspeelzaal en in de kleuterklas. Uitgave van het Steunpunt Autisme Noordelijk Zuid-Holland (2005) Prijs: 22,- Wijzer Onderwijs Autisme: Wijzer met ouders Sluit aan bij de map Wijzer Onderwijs Autisme. Voor docenten uit het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs. Over communicatie met ouders van kinderen die autisme hebben. Uitgave van de CED-Groep (2008) Prijs: 19,95 Ongewild lastig Boek over problemen die kinderen met onder andere autisme, ADHD, OCD en het syndroom van Gilles de la Tourette ervaren. Voor het tijdig herkennen, accepteren en behandelen van leer- en gedragsproblemen. Met eenvoudige tips. Uitgave van Uitgeverij Pica (2005) Prijs: 9,95 BASISONDERWIJS Leerlingen met autisme in de klas Een praktische gids voor leerkrachten en intern begeleiders. Met aandacht voor de leerstijl van met autisme, probleemgedrag, didactische aanpak en de samenwerking met ouders. Uitgave van het Landelijk Netwerk Autisme (2003) SOS introductie plus Map voor met autisme met problemen bij de overgang van basis- naar voortgezet onderwijs. Met een informatief boekje, lesmateriaal voor leerkrachten, stappenplannen met pictogrammen, informatiebladen voor en een cd-rom met vele extra s. Uitgave van het Landelijk Netwerk Autisme (2006) Prijs: 85,- Het Aspergersyndroom en pesten Nick Dubin, die zelf Asperger heeft en slachtoffer van pesten was, beschrijft in dit boek het negatieve effect van pesten op zijn leven. Met strategieën voor ouders, leerkrachten én slachtoffers om het pesten te stoppen. Uitgave van Uitgeverij Pica (2007) Niet pesten maar aanpakken! Concrete handreiking om pesten van met autisme aan te pakken in het regulier en speciaal (basis)onderwijs en in het voortgezet (speciaal) onderwijs. Uitgave van het Landelijk Netwerk Autisme (2009) 6 7

5 Voor alle duidelijkheid Boek over met autisme in het gewoon onderwijs. Behandelt de verschillende aspecten van een autismevriendelijke onderwijsstijl. Met voorbeelden uit het gewone onderwijs en concrete tips. Uitgave van de Vlaamse Dienst Autisme (2002) Prijs: 18,75 Autisme in de praktijk Boek met 1001 ideeën en tips op verschillende terreinen, zoals sensorische integratie, communicatie en taal, gedrag en sociale omgang. Uitgave van Uitgeverij Pica (2008) Lessencyclus Autisme Lespakket met als doel het kweken van meer begrip tussen mét en zonder autisme. Met docentenhandleiding, werkbladen, de dvd Schakel in Autisme en de folder AUTISME vriendelijk. Uitgave van De Steiger (2009) Prijs: 44,- Het wonderbaarlijke voorval met de hond in de nacht Boek over hoe een jongen de moord op de hond van de buurvrouw oplost. De zoektocht naar de moordenaar leert hem beter omgaan met zijn autisme. Uitgave van Contact/De Fontein (2003) Prijs: 14,95 BASISONDERWIJS ESAT De Early Screening of Autistic Traits (ESAT) is een vragenlijst die bij kinderen vanaf 1 jaar autisme en verwante stoornissen aantoont. Dit is vrijwel de enige test die op zo n jonge leeftijd al uitsluitsel geeft over autisme, waardoor de behandeling al vroeg kan beginnen. Uitgave van Bohn Stafleu van Loghum (2009) Prijs: 75,- Cursus Peuter en kleuter Tijdens deze basiscursus autisme krijgt u in twee middagen informatie over autisme, toegespitst op de situatie op de peuterspeelzaal of in de kleuterklas. Bovendien worden u praktische handvatten aangereikt waarmee u concrete probleemsituaties het hoofd kunt bieden. Training van Centrum Autisme Prijs: Op te vragen bij de steunpunten autisme (afhankelijk van het aantal deelnemers). Geschikt voor: Een zinnenprikkelend leven Voorlichtingsfilm over het leven van de pubers Darryl en Marieke. Wat voor invloed heeft hun autisme op hun vriendschappen, seksualiteit, opleiding en toekomst perspectieven? Uitgave van de Nederlandse Vereniging voor Autisme/Wonderland Film (2006) Prijs: 22,- Prijs NVA-leden: 18,- Ivo, een jongen met Asperger in het voortgezet onderwijs Dvd over Ivo, een jongen met Asperger, die op weg is om zijn gymnasiumdiploma te halen. De ouders van Ivo geven tips aan docenten zodat zij de juiste ondersteuning kunnen geven. Uitgave van het Landelijk Netwerk Autisme (2005) Prijs: 15,- VOORTGEZET ONDERWIJS Training Zo is er maar één Eendaagse training waarin cursisten leren klassenvoorlichting over autisme te geven. Voor professionals op het gebied van autisme. Na de training ontvangen de cursisten een goed gedocumenteerde reader en cd-rom ter ondersteuning van de voorlichting. Training van de Koninklijke Auris Groep Prijs: 335,- Ga voor meer informatie naar Training ASS het zo zit! Eendaagse training waarin cursisten leren teamvoorlichting te geven over autisme. Voor professionals op het gebied van autisme. Na de training ontvangen cursisten een goed gedocumenteerde reader en cd-rom ter ondersteuning van de voorlichting. Training van de Koninklijke Auris Groep Prijs: 235,- Ga voor meer informatie naar De zus van Einstein Voorlichtingsfilm voor kinderen van 10 tot 14 jaar over kinderen met autisme. Voor hun broertjes, zusjes, klasgenootjes of bijvoorbeeld buurtkinderen. Uitgave van de Nederlandse Vereniging voor Autisme (2004) Prijs: 34,- Mafkezen en het Asperger-syndroom Boek waardoor ouders, docenten en therapeuten beter begrijpen wat er in pubers met het syndroom van Asperger omgaat. Uitgave van Uitgeverij Nieuwezijds (2002) Prijs: 19,95 Geschikt voor: Geschikt voor: 8 9

6 Je hoort erbij! Een educatief spel om de acceptatie van kinderen die anders zijn te vergroten en de integratie van met autisme binnen de klas te bevorderen. Uitgave van het Landelijk Netwerk Autisme en het Steunpunt Autisme REC 2 Noord-Nederland (2010) Verkrijgbaar vanaf september 2010 Autismekoffer voortgezet onderwijs Bevat informatie over autisme, een literatuurlijst en praktische tips voor met autisme in het voortgezet onderwijs. Uitgave van het Steunpunt Autisme Noordelijk Zuid-Holland (2005) Prijs: 22,- Wijzer Onderwijs Autisme VO Map waarmee docenten hun lessen goed kunnen afstemmen op met autisme. Met praktische tips om het onderwijs voor deze toegankelijker te maken. Uitgave van de CED-Groep (2007) Prijs: 95,- De weg naar passend onderwijs Boek met praktijkvoorbeelden en tal van praktische tips voor passend vervolgonderwijs aan met autisme. Uitgave van het Landelijk Netwerk Autisme (2008) VOORTGEZET ONDERWIJS Leerlingen met autisme in het voortgezet onderwijs Boek met praktische tips voor het omgaan met met autisme in het voortgezet onderwijs. Geeft onder andere antwoord op vragen over de leeromgeving, communicatie, overgang naar vervolgopleiding en sociale activiteiten. Uitgave van de KPC groep en het Landelijk Netwerk Autisme (2005) SOS introductie plus Map voor met autisme met problemen bij de overgang van basis- naar voortgezet onderwijs. Met een informatief boekje, lesmateriaal voor leerkrachten, stappenplannen met pictogrammen, informatiebladen voor en een cd-rom met vele extra s. Uitgave van het Landelijk Netwerk Autisme (2006) Prijs: 85,- Wijzer Onderwijs Autisme: Wijzer met ouders Sluit aan bij de map Wijzer Onderwijs Autisme VO. Voor docenten uit het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs. Over communicatie met ouders van kinderen met autisme. Uitgave van de CED-Groep (2008) Prijs: 19,95 Ongewild lastig in de pubertijd en adolescentie Boek over problemen die jongeren met o.a. autisme, ADHD, NLD, ODD en OCD, borderline en manischdepressiviteit ervaren. Met tips en adviezen. Hulpmiddelen als weekroosters en studieplanners kunnen gratis via de website van Uitgeverij Pica gedownload worden. Uitgave van Uitgeverij Pica (2006) Prijs: 15,- VOORTGEZET ONDERWIJS Leerlingen met autisme in de overgang naar het VO Boek over hoe docenten hun didactische aanpak kunnen afstemmen op de leerstijl van met autisme. Wat veroorzaakt probleemgedrag, hoe kan dit worden voorkomen en hoe ziet een autismevriendelijke school eruit? Met cd-rom. Uitgave van het Landelijk Netwerk Autisme (2007) Prijs: 9,71 Protocol overgang met autisme van voortgezet onderwijs naar vervolgopleiding Protocol om de keuze van de vervolgopleiding, de overgang en de begeleiding van een leerling met autisme goed te laten verlopen. Het protocol biedt tal van praktische tips. Uitgave van het Landelijk Netwerk Autisme (2009) Prijs: 10,- Het Aspergersyndroom en pesten Nick Dubin, die zelf Asperger heeft en slachtoffer van pesten was, beschrijft in dit boek het negatieve effect van pesten op zijn leven. Met strategieën voor ouders, leerkrachten én slachtoffers om het pesten te stoppen. Uitgave van Uitgeverij Pica (2007) Niet pesten maar aanpakken! Concrete handreiking om het pesten van met autisme aan te pakken in het regulier en speciaal (basis) onderwijs en in het voortgezet (speciaal) onderwijs. Uitgave van het Landelijk Netwerk Autisme (2009) 10 11

7 Voor alle duidelijkheid Boek over met autisme in het gewoon onderwijs. Behandelt de verschillende aspecten van een autismevriendelijke onderwijsstijl. Met voorbeelden uit het gewone onderwijs en concrete tips. Uitgave van de Vlaamse Dienst Autisme (2002) Training ASS het zo zit! Eendaagse training waarin cursisten leren teamvoorlichting te geven over autisme. Voor professionals op het gebied van autisme. Na de training ontvangen cursisten een goed gedocumenteerde reader en cd-rom ter ondersteuning van de voorlichting. Training van de Koninklijke Auris Groep Naam... Naam school... Verzendadres... Postcode... Plaats... U kunt de bestelkaart opsturen naar: Nederlandse Vereniging voor Autisme Antwoordnummer VB Bilthoven Bestellen via kan ook. Factuuradres... Prijs: 18,75 Prijs: 235,- Ga voor meer informatie naar Geschikt voor: Postcode... Plaats Vouw de kaart voor verzenden eerst dubbel en plak hem dicht. Training Zo is er maar één VOORTGEZET ONDERWIJS Eendaagse training waarin cursisten leren klassenvoorlichting over autisme te geven. Voor professionals op het gebied van autisme. Na de training ontvangen de cursisten een goed gedocumenteerde reader en cd-rom ter ondersteuning van de voorlichting. Training van de Koninklijke Auris Groep Prijs: 335,- Ga voor meer informatie naar Geschikt voor: Uitgave basisonderwijs Aantal Als je hersenen anders werken, gratis (ook geen verzendkosten)... Wat is er toch met Kobus?, 17,50... Ik heb autisme, 9,-... Weet jij wat autisme is?, 15,-... De zus van Einstein, 34,-... Een verrassend begin, 22,-... Het Aspergersyndroom, 17,50... Poster: Sterke kanten van autisme (voor ), 3,-... Poster: Sterke kanten van autisme (voor leerkrachten), 3,-... Uitgave voortgezet onderwijs Aantal Lessencyclus Autisme, 44,-... Het wonderbaarlijke voorval met de hond in de nacht, 14,95... Een zinnenprikkelend leven, 22,-... Ivo, een jongen met Asperger in het voortgezet onderwijs, 15,-... De zus van Einstein, 34,-... Mafkezen en het Asperger-syndroom, 19,95... Autismekoffer voortgezet onderwijs, 22,-... Leerlingen met autisme in het voortgezet onderwijs, 7,50... SOS introductie plus, 85,-... BESTELKAART Peuterkoffer autisme, 22,-... Leerlingen met autisme in de klas, 7,50... Leerlingen met autisme in de overgang naar het VO, 9,71... Protocol overgang met autisme van SOS introductie plus, 85,-... voortgezet onderwijs naar vervolgopleiding, 10,-... Leerlingen met autisme in de overgang naar het VO, 9,71... De weg naar passend onderwijs, 7,50... Wijzer Onderwijs Autisme, 95,-... Wijzer Onderwijs Autisme VO, 95,-... Wijzer Onderwijs Autisme: Wijzer met ouders, 19,95... Wijzer Onderwijs Autisme: Wijzer met ouders, 19,95... Ongewild lastig, 9,95... Ongewild lastig in de pubertijd en adolescentie, 15,-... Voor alle duidelijkheid, 18,75... Voor alle duidelijkheid, 18,75... Niet pesten maar aanpakken!, 7,50... Niet pesten maar aanpakken!, 7,50... Het Aspergersyndroom en pesten, 17,50... Het Aspergersyndroom en pesten, 17,50... Autisme in de praktijk, 17,50... ESAT, 75,-... Alle genoemde bedragen zijn exclusief verzendkosten. 12

8 Nederlandse Vereniging voor Autisme Antwoordnummer VB Bilthoven vouw de kaart hier plak de kaart hier dicht

9 Deze brochure is een uitgave van de Nederlandse Vereniging voor Autisme en het Landelijk Netwerk Autisme, april Concept en realisatie: DST Educatieve Communicatie, Baarn

2.6 Literatuurlijst Autisme Spectrum Stoornis

2.6 Literatuurlijst Autisme Spectrum Stoornis 2.6 Literatuurlijst Autisme Spectrum Stoornis Boeken: Algemeen autisme Attwood, T. (2001). Het syndroom van Asperger. Een gids voor ouders en hulpverleners. Swets & Zeitlinger. ISBN 90 265 1672 X Auris

Nadere informatie

Programma Zuidoost Brabant

Programma Zuidoost Brabant Programma Zuidoost Brabant De Autismeweek 2011 is een initiatief van Autismeweek 2011 is een initiatief van: De Nederlandse Vereniging voor Autisme maakt zich al 30 jaar sterk voor mensen met autisme en

Nadere informatie

2010/2011 BAGAGE KWIJT? ADD ASPERG. De J.H. Donnerschool zoekt met u mee k

2010/2011 BAGAGE KWIJT? ADD ASPERG. De J.H. Donnerschool zoekt met u mee k 2010/2011 BAGAGE KWIJT? TIS AU ME OS D-N PD AD HD ADD O ER ASPERG D D De J.H. Donnerschool zoekt met u mee k J.H. Donnerschool Rudolphlaan 5 3794 MZ De Glind Postadres: Postbus 492, 3770 AL Barneveld T:

Nadere informatie

maakt meedoen mogelijk Workshop Wennen aan de brugklas 2014

maakt meedoen mogelijk Workshop Wennen aan de brugklas 2014 maakt meedoen mogelijk Workshop Wennen aan de brugklas 2014 Voorstellen Elly van Vliet Consulent MEE ZK Cursusleider Coördinator autisme netwerken convenant autisme Kennemerland en Amstelland en Meerlanden

Nadere informatie

DESKUNDIG AAN HET WERK MET JEUGD. Vergroten van kennis over psychiatrie en psychische gezondheid

DESKUNDIG AAN HET WERK MET JEUGD. Vergroten van kennis over psychiatrie en psychische gezondheid DESKUNDIG AAN HET WERK MET JEUGD Vergroten van kennis over psychiatrie en psychische gezondheid 2 INHOUDSOPGAVE PAGINA Kennis over psychische problemen bij jongeren nodig?! 4 Praktische informatie 5 Het

Nadere informatie

Wijzer Onderwijs. www.cedgroep.nl/webwinkel. Ondersteuning en praktische tips. Voor wie?

Wijzer Onderwijs. www.cedgroep.nl/webwinkel. Ondersteuning en praktische tips. Voor wie? Wijzer Onderwijs Leerlingen met autisme, ADHD, ODD/CD, angst, depressie of hechtingsproblemen: wie in het onderwijs werkt, krijgt er mee te maken. In de praktijk is het lastig om tegemoet te komen aan

Nadere informatie

Informatieve boeken over autisme en onderwijs

Informatieve boeken over autisme en onderwijs Informatieve boeken over autisme en onderwijs Leerlingen met autisme in de klas Veel leerlingen met een stoornis in het autistische spectrum zitten in het reguliere onderwijs. Dit gaat vaak goed. Maar

Nadere informatie

ondersteuning in het onderwijs

ondersteuning in het onderwijs ondersteuning in het onderwijs School is een centraal onderdeel van het leven van kinderen en jongeren. Ervaringen op school zijn vormend en het wel of niet afmaken van school is bepalend voor hun toekomst.

Nadere informatie

Inhoud - Situaties. - Wat is de oorzaak van autisme? - Wat betekend autisme voor iemand zelf? - Autisme en de omgeving (autisten in de klas)

Inhoud - Situaties. - Wat is de oorzaak van autisme? - Wat betekend autisme voor iemand zelf? - Autisme en de omgeving (autisten in de klas) Inhoud - Situaties - Wat is autisme? - Wat is de oorzaak van autisme? - Boek het wonderbaarlijke voorval van de hond in de nacht - Wat betekend autisme voor iemand zelf? - Autisme en de omgeving (autisten

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Steunpunt Autisme West-Brabant. Cursus Aanbod: januari mei 2012. In dit nummer:

Nieuwsbrief. Steunpunt Autisme West-Brabant. Cursus Aanbod: januari mei 2012. In dit nummer: Steunpunt Autisme West-Brabant Nieuwsbrief Jaargang 2 November 2011 In dit nummer: Cursus aanbod 1 Studiemiddag 2 Hulpwaaier autisme in de klas 2 Workshop 3 Sinterklaas tips en adviezen 4 Contact gegevens

Nadere informatie

Autisme bij pubers. Informatie voor pubers en hun ouders

Autisme bij pubers. Informatie voor pubers en hun ouders Informatie voor pubers en hun ouders Op de foto: De foto s in deze brochure zijn gemaakt voor het project Geef een Gezicht aan Autisme. Bonno (13) heeft PDD-NOS, met een vermoeden van McDD. Elise is 20

Nadere informatie

Externe nieuwsbrief 6 maart 2015, nummer 10

Externe nieuwsbrief 6 maart 2015, nummer 10 Hazenboslaan 101 2343 SZ Oegstgeest 071-5190233 www.leokanner.nl lksvso.secretariaat@leokanner.nl Datum: 6 maart 2015 Deze nieuwsbrief is informatief van aard. Er kunnen dan ook geen rechten aan worden

Nadere informatie

Expertisecentrum Begeleid Leren. Succesvol studeren met steun voor (jong)volwassenen met een psychiatrische aandoening

Expertisecentrum Begeleid Leren. Succesvol studeren met steun voor (jong)volwassenen met een psychiatrische aandoening Expertisecentrum Begeleid Leren Succesvol studeren met steun voor (jong)volwassenen met een psychiatrische aandoening Expertisecentrum Begeleid Leren Ê Succesvol studeren met steun voor (jong)volwassenen

Nadere informatie

3.12 Familie en cliëntenorganisaties in de GGZ. Familie-organisaties. Handleiding Familiebeleid

3.12 Familie en cliëntenorganisaties in de GGZ. Familie-organisaties. Handleiding Familiebeleid 3.12 Familie en cliëntenorganisaties in de GGZ Familie-organisaties Balans Balans is een landelijke vereniging voor ouders van kinderen met ontwikkelingsstoornissen bij leren en/of gedrag, waaronder ADHD,

Nadere informatie

PROJECT PROJECT PROJECT PROJECT PROJECT PR Het Koeriertje

PROJECT PROJECT PROJECT PROJECT PROJECT PR Het Koeriertje Week 42 2014 PROJECT PROJECT PROJECT PROJECT PROJECT PR Het Koeriertje Weekagenda: Maandag 20 oktober t/m vrijdag 24 oktober: Herfstvakantie Mededeling: Na de herfstvakantie zal Danielle Soers één dag

Nadere informatie

Algemene basisvoorlichting

Algemene basisvoorlichting Algemene basisvoorlichting Voorlichting van 2 uur. DATUM De datum wordt in onderling De voorlichting wordt op locatie gegeven. Maximaal 25 deelnemers. De voorlichting kost _ 265. U weet welke soorten drugs

Nadere informatie

Nieuwsbrief 2 april 2012

Nieuwsbrief 2 april 2012 Nieuwsbrief 2 april 2012 Hierbij de 2 e nieuwsbrief van Autlook. Ook als bijlage de eerste nieuwsbrief van het Autisme Collectief. Samen met enkele andere kleine zelfstandige zorgaanbieders worden de krachten

Nadere informatie

DESKUNDIG AAN HET WERK OUDEREN. Trainingen op het gebied van psychische problemen of psychiatrische stoornissen

DESKUNDIG AAN HET WERK OUDEREN. Trainingen op het gebied van psychische problemen of psychiatrische stoornissen DESKUNDIG AAN HET WERK OUDEREN Trainingen op het gebied van psychische problemen of psychiatrische stoornissen 2 3 INHOUDSOPAVE PAGINA Kennis over psychische problemen bij ouderen nodig?! 4 Praktische

Nadere informatie

Kinderen. Hoe Yulius kinderen met autisme kan helpen

Kinderen. Hoe Yulius kinderen met autisme kan helpen Kinderen Hoe Yulius kinderen met autisme kan helpen Voor wie is dit boekje? Je hebt dit boekje gekregen omdat je autisme hebt of omdat je nog niet zeker weet of je autisme hebt. Je bent dan bij Yulius

Nadere informatie

Groepen en cursussen MEE Gelderse Poort voor inwoners van de regio s Arnhem, Nijmegen en Rivierenland

Groepen en cursussen MEE Gelderse Poort voor inwoners van de regio s Arnhem, Nijmegen en Rivierenland Groepen en cursussen MEE Gelderse Poort voor inwoners van de regio s Arnhem, Nijmegen en Rivierenland Alle groepen en cursussen die door MEE Gelderse Poort geboden worden zijn toegankelijk voor mensen

Nadere informatie

Websites voor mentoren en leerlingen Inleiding

Websites voor mentoren en leerlingen Inleiding Websites voor mentoren en leerlingen Inleiding Internet is niet meer weg te denken uit het huidige onderwijs en biedt bovendien een bijna onuitputtelijke bron aan informatie en hulpmiddelen. Dit document

Nadere informatie

Ontwikkeling van een arbeidsidentiteit bij mensen met een autisme spectrum stoornis

Ontwikkeling van een arbeidsidentiteit bij mensen met een autisme spectrum stoornis Ontwikkeling van een arbeidsidentiteit bij mensen met een autisme spectrum stoornis Diana Rodenburg d.rodenburg@leokannerhuis.nl Copyright Dr. Leo Kannerhuis Visie en missie Het Dr. Leo Kannerhuis is een

Nadere informatie

Opvoeding & Ontwikkeling

Opvoeding & Ontwikkeling MEE Utrecht, Gooi & Vecht Ondersteuning bij leven met een beperking Opvoeding & Ontwikkeling Opvoeding & Ontwikkeling MEE is een organisatie voor iedereen met een beperking of chronische ziekte. MEE biedt

Nadere informatie

Overzicht hulpmiddelen Jouw Omgeving

Overzicht hulpmiddelen Jouw Omgeving dinsdag 7 oktober 2014 Overzicht hulpmiddelen Jouw Omgeving Dit document bevat een overzicht van alle hulpmiddelen zoals deze zijn opgenomen in de bibliotheek van Jouw Omgeving en welke worden ontsloten

Nadere informatie

Menukaart Gezonde School Basis- en Voortgezet Onderwijs: Mediawijsheid

Menukaart Gezonde School Basis- en Voortgezet Onderwijs: Mediawijsheid Menukaart Gezonde School Basis- en Voortgezet Onderwijs: Mediawijsheid Inhoud: Om op een effectieve manier invulling te geven aan gezondheidsthema s, is het belangrijk om aan de volgende 4 niveaus aandacht

Nadere informatie

2 GENOTMIDDELEN EN VERSLAVING

2 GENOTMIDDELEN EN VERSLAVING 2 GENOTMIDDELEN EN VERSLAVING Dit is een van de onderdelen uit de catalogus van het Documentatiecentrum van de afdeling Gezondheidsbevordering van de GGD Den Haag. De materialen kunnen alleen geleend worden

Nadere informatie

Onderwijsmogelijkheden voor leerlingen met een autismespectrumstoornis

Onderwijsmogelijkheden voor leerlingen met een autismespectrumstoornis Onderwijsmogelijkheden voor leerlingen met een autismespectrumstoornis Colofon Deze brochure is gemaakt door het Regionaal Intersectoraal Autisme Netwerk Rotterdam Rijnmond Zuid- Holland Zuid in samenwerking

Nadere informatie

Zijn roze gezinnen welkom op uw school?

Zijn roze gezinnen welkom op uw school? Zijn roze gezinnen welkom op uw school? Met succes werken aan een diverse school! Tips voor basisscholen die open willen staan voor lesbische, homoseksuele, biseksuele en transseksuele ouders en hun kinderen

Nadere informatie

Onderwerpen/deelprojecten regionaal uitvoeringsprogramma depressiepreventie 2008 t/m 2011 Gelderse Roos

Onderwerpen/deelprojecten regionaal uitvoeringsprogramma depressiepreventie 2008 t/m 2011 Gelderse Roos Bijlage 2 Onderwerpen/deelprojecten regionaal uitvoeringsprogramma depressiepreventie 2008 t/m 2011 Gelderse Roos A1 Uitbrengen jaarkrant A2 Advertentie huis aan huis bladen A3 Consultatie B1 Brochures

Nadere informatie

RONDE 1: INBREKEN IN DE KLAS Didactische praktijken ter ondersteuning van gelijke onderwijskansen in het KLEUTERONDERWIJS

RONDE 1: INBREKEN IN DE KLAS Didactische praktijken ter ondersteuning van gelijke onderwijskansen in het KLEUTERONDERWIJS CONFERENTIE STEUNPUNT GOK: De lat hoog voor iedereen!, Leuven 18 september STROOM KRACHTIGE LEEROMGEVINGEN RONDE 1: INBREKEN IN DE KLAS Didactische praktijken ter ondersteuning van gelijke onderwijskansen

Nadere informatie

Aanbod Trajekt januari 2013 T 043-763 00 00

Aanbod Trajekt januari 2013 T 043-763 00 00 Aanbod Trajekt januari 2013 T 043-763 00 00 1. Morele dilemma discussie methode 50 minuten Maximale groepsgrootte: 15 leerlingen Benodigdheden: klaslokaal of andere ruimte, stoelen in kring, ruimte in

Nadere informatie

CASTRICUM. Thema: Jong Volwassenheid

CASTRICUM. Thema: Jong Volwassenheid Dinsdag 25 januari 2011 CASTRICUM Thema: Jong Volwassenheid HANDIGE WEBSITES: STUDIE, WERK, WONEN. STUDIE http://www.meenwh.nl/viewobje.asp?ac=show&obj_id=417 Deze brochure mbt autisme in het onderwijs.

Nadere informatie

Autisme, zonder verstandelijke beperking Dr. Martine F. Delfos Cursus voor professionals

Autisme, zonder verstandelijke beperking Dr. Martine F. Delfos Cursus voor professionals Autisme, zonder verstandelijke beperking Dr. Martine F. Delfos Cursus voor professionals Cursus op 6 en 20 maart en 3 en 24 april 2009 Autisme zonder verstandelijke handicap Cursus voor professionals PICOWO

Nadere informatie

Lesbrief Lizzy traint dolfijnen

Lesbrief Lizzy traint dolfijnen Lesbrief Lizzy traint dolfijnen Introductie Deze lesbrief hoort bij Lizzy traint dolfijnen van Suzanne Buis. Leerlingen kunnen dit boek zelfstandig lezen of het boek kan klassikaal worden voorgelezen.

Nadere informatie

RT Praktijk Hengelo. Trainingen, workshops en lezingen 2015-2016

RT Praktijk Hengelo. Trainingen, workshops en lezingen 2015-2016 RT Praktijk Hengelo Trainingen, workshops en lezingen 2015-2016 Voorwoord In deze brochure kunt u het trainingsaanbod van RT Praktijk Hengelo lezen. RT Praktijk Hengelo wil leerkrachten handvatten geven

Nadere informatie

Autisme bij peuters. Informatie voor ouders

Autisme bij peuters. Informatie voor ouders Informatie voor ouders Op de foto: De foto s in deze brochure zijn gemaakt voor het project Geef een Gezicht aan Autisme. Frédérique is 5 en heeft autisme en een ontwikkelingsachterstand. Zij was erg onder

Nadere informatie

A.1. Algemeen Bijv.: luisteren, grenzen stellen, opvoeden, risicogewoonten, etc.

A.1. Algemeen Bijv.: luisteren, grenzen stellen, opvoeden, risicogewoonten, etc. A.1. Algemeen Bijv.: luisteren, grenzen stellen, opvoeden, risicogewoonten, etc. A.1.1. En als we nou weer eens gewoon gingen opvoeden A.1.2. Het 10-minutengesprek met leraren A.1.3. Als kinderen niet

Nadere informatie

Advies en steun voor uw kind en uzelf

Advies en steun voor uw kind en uzelf Advies en steun voor uw kind en uzelf Voor advies en steun aan ouders en hun kinderen Informatie advies cursussen Als u of uw kind psychische klachten heeft of problemen ervaart met alcohol of drugs, heeft

Nadere informatie

Diagnostisch centrum

Diagnostisch centrum REINAERDE Diagnostisch Centrum Als uw kind zich anders ontwikkelt De ontwikkeling van kinderen verloopt niet altijd vanzelfsprekend. Bijvoorbeeld als uw kind een ontwikkelingsachterstand of beperking heeft

Nadere informatie

Met welke vragen. 2 Diagnostisch Centrum

Met welke vragen. 2 Diagnostisch Centrum REINAERDE Diagnostisch Centrum Onderzoek, advies en behandeling Iedereen wordt in het dagelijks leven wel eens geconfronteerd met zijn eigen mogelijkheden én onmogelijkheden. Als die onmogelijkheden uw

Nadere informatie

Voorlichting voor scholen Over gelijke behandeling, discriminatie en vooroordelen

Voorlichting voor scholen Over gelijke behandeling, discriminatie en vooroordelen Voorlichting voor scholen Over gelijke behandeling, discriminatie en vooroordelen Anti Discriminatie Bureau Voor Nijmegen en omgeving 024 32 40 400 www.adbnijmegen.nl Anti Discriminatie Bureau Nijmegen

Nadere informatie

6 MONDGEZONDHEID. Bij het reserveren is de titel en de plaatscode van belang.

6 MONDGEZONDHEID. Bij het reserveren is de titel en de plaatscode van belang. 6 MONDGEZONDHEID Dit is een van de onderdelen uit de catalogus van het Documentatiecentrum van de afdeling Gezondheidsbevordering van de GGD Den Haag. De materialen kunnen alleen geleend worden door intermediairen

Nadere informatie

Verstandelijke beperkingen

Verstandelijke beperkingen 11 2 Verstandelijke beperkingen 2.1 Definitie 12 2.1.1 Denken 12 2.1.2 Vaardigheden 12 2.1.3 Vroegtijdig en levenslang aanwezig 13 2.2 Enkele belangrijke overwegingen 13 2.3 Ernst van verstandelijke beperking

Nadere informatie

Als opgroeien niet vanzelf gaat. voor kinderen, jongeren en hun ouders

Als opgroeien niet vanzelf gaat. voor kinderen, jongeren en hun ouders Als opgroeien niet vanzelf gaat voor kinderen, jongeren en hun ouders Voor kinderen met een psychische stoornis gaat opgroeien niet vanzelf. Ze zijn bijvoorbeeld zo onzeker, angstig of somber dat ze niet

Nadere informatie

Informatie over gastlessen en bedrijfsbezoeken

Informatie over gastlessen en bedrijfsbezoeken Informatie over gastlessen en bedrijfsbezoeken Carrosseriebouw en het vmbo Carrosseriebouw en het vmbo Waarom dit informatiepakket? Carrosseriebouwbedrijven zijn hard op zoek naar gemotiveerde leerlingen

Nadere informatie

DESKUNDIG AAN HET WERK. Vergroten van kennis over psychiatrie en psychische gezondheid bij volwassenen

DESKUNDIG AAN HET WERK. Vergroten van kennis over psychiatrie en psychische gezondheid bij volwassenen DESKUNDIG AAN HET WERK Vergroten van kennis over psychiatrie en psychische gezondheid bij volwassenen 2 INHOUDSOPGAVE PAGINA Kennis over psychische problemen nodig?! 4 Praktische informatie 5 Zicht op

Nadere informatie

Cursussen en Themabesprekingen

Cursussen en Themabesprekingen Cursussen en Themabesprekingen voor NPV-Thuishulpafdelingen en voor Kerkelijke Thuishulpprojecten Cursussen en Themabesprekingen Cursussen en Themabesprekingen NPV-Thuishulp De NPV-Thuishulp richt zich

Nadere informatie

Startpunt. Handleiding voor het bijbelonderwijs op de basisschool. Wat is Startpunt?

Startpunt. Handleiding voor het bijbelonderwijs op de basisschool. Wat is Startpunt? Startpunt Handleiding voor het bijbelonderwijs op de basisschool Wat is Startpunt? Startpunt is een handleiding voor leerkrachten op de basisschool, voortgekomen uit de praktijk van de basisschool. Veel

Nadere informatie

ALS JE PARTNER AUTISME HEEFT

ALS JE PARTNER AUTISME HEEFT Nederlandse Vereniging voor Autisme ALS JE PARTNER AUTISME HEEFT Op het eerste gezicht is er niets aan de hand met mijn partner. Maar in onze relatie loop ik elke keer tegen dezelfde problemen op: alles

Nadere informatie

Woensdag 16 juni 2010 De Eenhoorn, Amersfoort

Woensdag 16 juni 2010 De Eenhoorn, Amersfoort Wegens succes herhaald Beoordeling 7,7 Congres Pedagogische adviezen voor speciale kinderen Woensdag 16 juni 2010 De Eenhoorn, Amersfoort Met onderwerpen als: Goed pedagogisch vakmanschap ASS Hechtingsproblematiek

Nadere informatie

Autisme, zonder verstandelijke beperking Dr. Martine F. Delfos Cursus voor ouders (en hun begeleiders)

Autisme, zonder verstandelijke beperking Dr. Martine F. Delfos Cursus voor ouders (en hun begeleiders) Autisme, zonder verstandelijke beperking Dr. Martine F. Delfos Cursus voor ouders (en hun begeleiders) Cursus op 13 en 27 maart en 10 april en 8 mei 2009 Autisme zonder verstandelijke handicap Cursus voor

Nadere informatie

De Zegge s. Nieuwsbrief 26 Jaargang 9 13-03-2015. Agenda. Johannes 3:1-21; 7:45-52; 19:38-42

De Zegge s. Nieuwsbrief 26 Jaargang 9 13-03-2015. Agenda. Johannes 3:1-21; 7:45-52; 19:38-42 De Zegge s Nieuwsbrief 26 Jaargang 9 13-03-2015 Agenda Dinsdag 17 maart Groep 7 krijgt bezoek van een schrijver in de klas Woensdag 18 maart Groep 7 gaat wandelen voor water Zondag 22 maart Kerk school

Nadere informatie

Kortdurende hulpverleningstrajecten Maasland

Kortdurende hulpverleningstrajecten Maasland Kortdurende hulpverleningstrajecten Maasland 1. Individuele sociale vaardigheidstraining 2. Sociale vaardigheidstraining groep 12-/12+ 3. Gezinsbegeleiding (6+) 4. Gezinsbegeleiding (0-6 jaar) 5. Individuele

Nadere informatie

Lesgeven aan groep 7 en 8

Lesgeven aan groep 7 en 8 Lesgeven aan groep 7 en 8 Heeft u uw ervaring in de onder- of bovenbouw van de basisschool en gaat u nu (of binnenkort) lesgeven aan groep 7 of 8, dan zult u zich wellicht verbazen over de manier waarop

Nadere informatie

Intakevragenlijst ouders Datum van invullen Ingevuld door

Intakevragenlijst ouders Datum van invullen Ingevuld door Intakevragenlijst ouders Datum van invullen Ingevuld door Uw kind komt in aanmerking voor onderzoek naar lees- en spellingsproblemen. Wij willen u vragen om ten behoeve van dit onderzoek onderstaande vragenlijst

Nadere informatie

Hoofdluis, natuurlijk is er iets aan te doen Versie 00.6 Februari 2014. Inhoudsopgave. 1 Voorwoord 2. 2 Informatie over het hoofdluisproject 3

Hoofdluis, natuurlijk is er iets aan te doen Versie 00.6 Februari 2014. Inhoudsopgave. 1 Voorwoord 2. 2 Informatie over het hoofdluisproject 3 Hoofdluis, natuurlijk is er iets aan te doen Versie 00.6 Februari 2014 Inhoudsopgave 1 Voorwoord 2 2 Informatie over het hoofdluisproject 3 3 Uitgangspunten 4 4 Lestips 5 5 Inhoudelijke informatie 6 6

Nadere informatie

Speelwijzer Go VMBO game

Speelwijzer Go VMBO game Speelwijzer Go VMBO game Voor docenten basisonderwijs Welkom bij Go VMBO. Het spel dat uw leerlingen helpt om een gedegen keuze te maken voor het voortgezet onderwijs. Door het spelen van deze uitdagende

Nadere informatie

Oudercursus: Mijn kind op het voortgezet onderwijs, wat nu? Docenten handleiding. Programma Oudercursus VO. Bijeenkomst 1

Oudercursus: Mijn kind op het voortgezet onderwijs, wat nu? Docenten handleiding. Programma Oudercursus VO. Bijeenkomst 1 Oudercursus: Mijn kind op het voortgezet onderwijs, wat nu? Docenten handleiding Programma Oudercursus VO Bijeenkomst 1 - Naar het VO, wat verandert er allemaal voor kind en ouder? - Wederzijdse verwachtingen

Nadere informatie

Hoe Yulius jongeren met autisme kan helpen

Hoe Yulius jongeren met autisme kan helpen Jongeren Hoe Yulius jongeren met autisme kan helpen Vragen? Voor wie is deze brochure? Je hebt deze brochure gekregen omdat je autisme hebt of nog niet zeker weet of je autisme hebt. Je bent dan bij Yulius

Nadere informatie

Beleid (hoog)begaafdheid. Hoe gaan we om met begaafde en hoogbegaafde kinderen op De Krommen Hoek

Beleid (hoog)begaafdheid. Hoe gaan we om met begaafde en hoogbegaafde kinderen op De Krommen Hoek Beleid (hoog)begaafdheid Hoe gaan we om met begaafde en hoogbegaafde kinderen op De Krommen Hoek Uitgangspunt missie en visie n Het onderwijs wordt zodanig ingericht dat de leerlingen een ononderbroken

Nadere informatie

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S 2 Ik en autisme In het vorige hoofdstuk is verteld over sterke kanten die mensen met autisme vaak hebben. In dit hoofdstuk vertellen we over autisme in het algemeen. We beginnen met een stelling. In de

Nadere informatie

Pedagogische kwaliteit in beweging

Pedagogische kwaliteit in beweging Pedagogische kwaliteit in beweging De kinderopvang staat voor grote uitdagingen: kinderen een veilige basis en voldoende uitdaging bieden voor een gezonde ontwikkeling en hen voorbereiden op het basisonderwijs.

Nadere informatie

Autisme in je vrije tijd

Autisme in je vrije tijd Autisme in je vrije tijd KINDEREN MET AUTISME IN EEN GEWONE JEUGDVERENIGING? HET KAN! Een informatieve brochure door Elise Burny - orthopedagoog Jannicke Hurtekant - orthopedagoog Petra Warreyn - klinisch

Nadere informatie

SPECIAAL ONDERWIJS TALENTEN CAMPUS VENLO GELUKT! ELK TALENT TELT! EEN INKIJK BIJ

SPECIAAL ONDERWIJS TALENTEN CAMPUS VENLO GELUKT! ELK TALENT TELT! EEN INKIJK BIJ SPECIAAL ONDERWIJS TALENTEN CAMPUS VENLO GELUKT! ELK TALENT TELT! EEN INKIJK BIJ GELUKT! Ik zit aan mijn ontbijt. Een beetje nerveus neem ik nog snel de krant door. Gek eigenlijk. Ik sta al jaren voor

Nadere informatie

Bouwen, Wonen en Interieur Beroepenoriëntatie. Voorlichtingsactiviteiten

Bouwen, Wonen en Interieur Beroepenoriëntatie. Voorlichtingsactiviteiten Beroepenoriëntatie Voorlichtingsactiviteiten kiezen Adviseur Neem voor een verdere uitwerking van de activiteiten gerust contact op met een van onze adviseurs. Zij kunnen meedenken bij het selecteren,

Nadere informatie

Menukaart Gezonde School voortgezet onderwijs: Roken & Alcohol

Menukaart Gezonde School voortgezet onderwijs: Roken & Alcohol Menukaart Gezonde voortgezet onderwijs: Roken & Alcohol : Plaats: Locatie: Contactpersoon: Telefoonnummer: E-mailadres: Datum invullen: Inhoud: Om op een effectieve manier invulling te geven aan gezondheidsthema

Nadere informatie

DOCENTENHANDLEIDING. Met opdrachten voor het digitale schoolbord. Belangrijke thema s in praktische werkvormen

DOCENTENHANDLEIDING. Met opdrachten voor het digitale schoolbord. Belangrijke thema s in praktische werkvormen DOCENTENHANDLEIDING Met opdrachten voor het digitale schoolbord Belangrijke thema s in praktische werkvormen Kinderrechtenlespakket: opzet en doelen Speciaal voor leraren van groep 7 en 8 stelt Stichting

Nadere informatie

Discriminatie? Niet in onze school!

Discriminatie? Niet in onze school! Discriminatie? Niet in onze school! voorlichting, training, lesmateriaal en advies voortgezet onderwijs Hé homo, doe s normaal! Uitsluiten, uitschelden en pesten horen niet bij een school waar leerlingen

Nadere informatie

Vrouwen en autisme. Lezing 26 mei 2016 bij autismecafé i.o.v Carrefour NOP Emmeloord. Mariëlle Witteveen Mieke Bellinga. www.deuvel.

Vrouwen en autisme. Lezing 26 mei 2016 bij autismecafé i.o.v Carrefour NOP Emmeloord. Mariëlle Witteveen Mieke Bellinga. www.deuvel. Vrouwen en autisme Lezing 26 mei 2016 bij autismecafé i.o.v Carrefour NOP Emmeloord Mariëlle Witteveen Mieke Bellinga Even voorstellen Uitleg autisme Waarneming Informatieverwerking Prikkels Autisme bij

Nadere informatie

Speels oefenen. Relaties tussen vermenigvuldigsommen. Vermenigvuldigen

Speels oefenen. Relaties tussen vermenigvuldigsommen. Vermenigvuldigen Speels oefenen Relaties tussen vermenigvuldigsommen Vermenigvuldigen Speels oefenen Relaties tussen vermenigvuldigsommen Auteur Els van Herpen www.fi.uu.nl/speciaalrekenen Freudenthal Instituut, Utrecht

Nadere informatie

GGzE centrum autisme volwassenen

GGzE centrum autisme volwassenen GGzE centrum autisme volwassenen GGzE centrum autisme volwassenen Centrum voor specialistische zorg, kennis en ontwikkeling op het gebied van autisme Informatie voor verwijzers >> GGzE centrum autisme

Nadere informatie

3. Wat betekent dat voor de manier waarop lesgegeven zou moeten worden in de - voor jou - moeilijke vakken?

3. Wat betekent dat voor de manier waarop lesgegeven zou moeten worden in de - voor jou - moeilijke vakken? Werkblad: 1. Wat is je leerstijl? Om uit te vinden welke van de vier leerstijlen het meest lijkt op jouw leerstijl, kun je dit simpele testje doen. Stel je eens voor dat je zojuist een nieuwe apparaat

Nadere informatie

Auris. De Koninklijke Auris Groep. Speciaal voor gehoor, spraak en taal

Auris. De Koninklijke Auris Groep. Speciaal voor gehoor, spraak en taal Auris De Koninklijke Auris Groep Speciaal voor gehoor, spraak en taal Door met elkaar te communiceren, maak je contact, ontwikkel je jezelf en leer je. Dat begint al direct bij de geboorte. Baby s vragen

Nadere informatie

Wat moet een gemeente weten over autisme? Autisme in het kort

Wat moet een gemeente weten over autisme? Autisme in het kort Wat moet een gemeente weten over autisme? Autisme in het kort Autisme is een stoornis in de informatieverwerking van de hersenen. Informatie die via de zintuigen binnenkomt (zicht, geur, geluid, etc.)

Nadere informatie

Zo gewoon mogelijk verder met ASS Sterker in de samenleving.

Zo gewoon mogelijk verder met ASS Sterker in de samenleving. Zo gewoon mogelijk verder met ASS Sterker in de samenleving. Powered by Pluryn Froukje is een vlotte, jonge meid. Ze staat midden in het leven. Maar soms worden mensen heel boos om haar opmerkingen. Froukje

Nadere informatie

Autisme Spectrum Stoornissen

Autisme Spectrum Stoornissen www.incontexto.nl to nl Autisme Spectrum Stoornissen Drs. Nathalie van Kordelaar Nathalie van Kordelaar en Mirjam Zwaan Opbouw voorlichting Algemene kennis van autisme. Handelen in werksituaties. Alle

Nadere informatie

Bijlage 2 bij Schoolondersteuningsprofiel: De huidige leerling populatie Werkproces 1. Kwaliteitszorg.

Bijlage 2 bij Schoolondersteuningsprofiel: De huidige leerling populatie Werkproces 1. Kwaliteitszorg. Bijlage 2 bij Schoolondersteuningsprofiel: De huidige leerling populatie Werkproces 1. Kwaliteitszorg. Kwaliteitsaspect : De school heeft inzicht in de onderwijsbehoeften van haar leerlingpopulatie en

Nadere informatie

Professionalisering Pedagogisch- en didactisch handelen voor assistenten, leraarondersteuners en overig onderwijsondersteunend personeel

Professionalisering Pedagogisch- en didactisch handelen voor assistenten, leraarondersteuners en overig onderwijsondersteunend personeel FACTSHEET Cursus Bijlagen Professionaliseringsplan KOLOM Professionalisering Pedagogisch- en didactisch handelen voor assistenten, leraarondersteuners en overig onderwijsondersteunend personeel Algemeen

Nadere informatie

Hersenstichting Nederland. Autismespectrumstoornissen

Hersenstichting Nederland. Autismespectrumstoornissen Hersenstichting Nederland Autismespectrumstoornissen 1 Autismespectrumstoornissen Een autismespectrumstoornis (ASS) is een ontwikkelingsstoornis waarbij de informatieverwerking in de hersenen verstoord

Nadere informatie

ADHD. en kinderen (6-12 jaar)

ADHD. en kinderen (6-12 jaar) ADHD en kinderen (6-12 jaar) ADHD, DAAR BEN JE NIET BLIJ MEE Als je bij het buitenspelen een blauwe plek oploopt, dan zit je daar niet mee. Meestal is-ie na een paar dagen weer weg. Bij ADHD is dat anders,

Nadere informatie

1 Introductie. We wensen je veel plezier met deze kaarten! Pieternel Dijkstra en Petra Bunnik

1 Introductie. We wensen je veel plezier met deze kaarten! Pieternel Dijkstra en Petra Bunnik 1 Introductie Leerlingen hebben recht op onderwijs dat bij hen past en dat hun individuele capaciteiten laat opbloeien. Deze kaarten helpen leerkrachten en docenten, intern begeleiders, remedial teachers,

Nadere informatie

School en computers. Paulusse BedrijfsOpleidingen

School en computers. Paulusse BedrijfsOpleidingen School en computers School en computers Computers zijn niet meer weg te denken uit ons leven. Kinderen van nu spelen vaak al computerspelletjes voor ze naar groep 1 gaan. Op school nemen computers een

Nadere informatie

BROCHURE TIENER COLLEGE

BROCHURE TIENER COLLEGE BROCHURE TIENER COLLEGE School is niet een voorbereiding op het leven, maar is het leven zelf. John Dewey loopbaan wilt vervolgen. Door het werken met een speciaal voor jou samengesteld programma willen

Nadere informatie

STUDIEGIDS 2015-2016 SPECIALISATIEMODULE

STUDIEGIDS 2015-2016 SPECIALISATIEMODULE STUDIEGIDS 2015-2016 SPECIALISATIEMODULE NON-VERBAAL LEIDINGGEVEN OP SCHOOL Leuk dat je geïnteresseerd bent in onze specialisatiemodule Non-verbaal leidinggeven op school door Marijke van Dijk van Co-Actief!

Nadere informatie

Prikkelverwerking. Problemen met (sensorische) informatieverwerking bij kinderen en adolescenten CONGRES DINSDAG 11 OKTOBER 2016 ANTROPIA DRIEBERGEN

Prikkelverwerking. Problemen met (sensorische) informatieverwerking bij kinderen en adolescenten CONGRES DINSDAG 11 OKTOBER 2016 ANTROPIA DRIEBERGEN Prikkelverwerking Problemen met (sensorische) informatieverwerking bij kinderen en adolescenten CONGRES DINSDAG 11 OKTOBER 2016 ANTROPIA DRIEBERGEN Prikkelverwerking Een goede prikkelverwerking is van

Nadere informatie

Gedragsexpert. Doelgroep

Gedragsexpert. Doelgroep Gedragsexpert De Post-HBO opleiding Gedragsexpert heeft tot doel leraren, intern begeleiders en zorgcoördinatoren zo goed mogelijk toe te rusten met kennis, inzichten en vaardigheden op het gebied van

Nadere informatie

Ondernemend Initiatiefnemer met nieuwe ideeën Analytisch denkvermogen Inspirerend Interactief lesgeven

Ondernemend Initiatiefnemer met nieuwe ideeën Analytisch denkvermogen Inspirerend Interactief lesgeven Curriculum Vitae Drs. T. Kampstra-Grippeling Achternaam: Kampstra-Grippeling Roepnaam: Theone Geboortejaar: 1974 E-mail: theone@kenniscentrumsiem.nl Competenties Ondernemend Initiatiefnemer met nieuwe

Nadere informatie

Deel I Wat we weten over de stoornis ADHD

Deel I Wat we weten over de stoornis ADHD Inhoud Inleiding 12 Deel I Wat we weten over de stoornis ADHD Hoofdstuk 1 Kenmerken van ADHD 1.1 De basiskenmerken 16 1.2 Aandachts- en concentratiestoornissen 17 1.3 Impulsiviteit 17 1.4 Hyperactiviteit

Nadere informatie

Verslag bijeenkomst alcoholgebruik jongeren thema aandacht voor alcoholmatiging in het Hardenbergse onderwijs 19 januari 2010

Verslag bijeenkomst alcoholgebruik jongeren thema aandacht voor alcoholmatiging in het Hardenbergse onderwijs 19 januari 2010 Verslag bijeenkomst alcoholgebruik jongeren thema aandacht voor alcoholmatiging in het Hardenbergse onderwijs 19 januari 2010 Aanwezig: Nicole Buné, Mark Gortemaker, Dirk Hoek, Rolanda Dijkman, Ineke Odink,

Nadere informatie

Pubers van Nu! Praktijkboek voor iedereen die met pubers werkt. Klaas Jan Terpstra en Herberd Prinsen

Pubers van Nu! Praktijkboek voor iedereen die met pubers werkt. Klaas Jan Terpstra en Herberd Prinsen Pubers van Nu! Pubers van Nu! Praktijkboek voor iedereen die met pubers werkt Klaas Jan Terpstra en Herberd Prinsen Bohn Stafleu van Loghum Houten 2009 2009 Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer

Nadere informatie

De Grote overstap! Inleiding. Autisme.

De Grote overstap! Inleiding. Autisme. DE GROTE OVERSTAP 1 De Grote overstap! Inleiding. Op de basisschool waar ik werkzaam ben als onderwijsassistente, begeleid ik een aantal leerlingen met autisme, die komend jaar de stap naar het voortgezet

Nadere informatie

Autisme als contextblindheid

Autisme als contextblindheid Leerlingen met autisme in het secundair onderwijs Autisme Limburg 18 oktober 2011 KobeVanroy Autisme Centraal, Gent Autisme als contextblindheid P. Vermeulen, 2009 Autisme: prevalentie 2010 Autisme Centraal

Nadere informatie

Discriminatie? Niet in onze school! voorlichting, training, lesmateriaal en advies. basisscholen

Discriminatie? Niet in onze school! voorlichting, training, lesmateriaal en advies. basisscholen Discriminatie? Niet in onze school! voorlichting, training, lesmateriaal en advies basisscholen Zíj zijn stom, gemeen, lelijk Uitsluiten, uitschelden en pesten horen niet bij een school waar leerlingen

Nadere informatie

Concluderend is deze module gericht op trainers/coaches die in reguliere groepen werken met enkele sporters met een autistisch spectrum stoornis.

Concluderend is deze module gericht op trainers/coaches die in reguliere groepen werken met enkele sporters met een autistisch spectrum stoornis. Pilot Generiek leertraject Autisme in de Sport In opdracht van NOC*NSF en het Nationaal Kenniscentrum Gehandicaptensport (NKG) heeft de Academie voor Sportkader (ASK) in samenwerking met: de Nederlandse

Nadere informatie

Sander Begeer Ontwikkelingspsycholoog aan de VU in Amsterdam en the University of Sydney. NVA Congres 2013

Sander Begeer Ontwikkelingspsycholoog aan de VU in Amsterdam en the University of Sydney. NVA Congres 2013 Sander Begeer Ontwikkelingspsycholoog aan de VU in Amsterdam en the University of Sydney NVA Congres 2013 Allemaal Autisme, Allemaal Anders NVA enquête 2013 Sander Begeer (VU) Marlies Wierda (VU) Stance

Nadere informatie

Naar de middelbare school; Puberteit, ieder kind komt er een keer doorheen, ook met een NAH

Naar de middelbare school; Puberteit, ieder kind komt er een keer doorheen, ook met een NAH Cluster B Naar de middelbare school; Puberteit, ieder kind komt er een keer doorheen, ook met een NAH René Steinmann Pubertijd: Van de basisschool naar het voortgezet onderwijs Eindelijk naar de middelbare

Nadere informatie

Inleiding 3. Post-HBO opleiding Sensorische Informatieverwerking 5. Therapeutisch luisteren 6. Borsteldruktechniek 7

Inleiding 3. Post-HBO opleiding Sensorische Informatieverwerking 5. Therapeutisch luisteren 6. Borsteldruktechniek 7 Inhoud Inleiding 3 Post-HBO opleiding Sensorische verwerking 5 Therapeutisch luisteren 6 Borsteldruktechniek 7 Motorprogramma en Sensorische Dieet 8 Werken aan de Werkhouding 9 2 Inleiding Kenniscentrum

Nadere informatie

Beleidsplan 2014-2017

Beleidsplan 2014-2017 Stichting Maatjeswerk Autisme Beleidsplan 2014-2017 Kleinmansbeek 12, Barneveld November 2014 1. Inleiding In 2012 begon het idee van een netwerk-oudergroep te groeien en werd informatie gezocht en ideeën

Nadere informatie

Ouderbrochure PDD-NOS

Ouderbrochure PDD-NOS 1 Ouderbrochure PDD-NOS Maandagmiddag vijf voor vier. Vanuit de keuken hoort ze een auto stoppen op straat. De deur wordt hard dichtgeslagen. Dan is het even stil. De achterdeur wordt opengetrokken en

Nadere informatie