INHOUD Voorwoord Over de voorstelling Acteurs Jan Sobrie Berdine Nusselder Sophie Warnant Regisseur: Raven Ruëll

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "INHOUD Voorwoord Over de voorstelling Acteurs Jan Sobrie Berdine Nusselder Sophie Warnant Regisseur: Raven Ruëll"

Transcriptie

1 BEKDICHTZITSTIL

2 INHOUD Voorwoord 3 Over de voorstelling 4 Acteurs 5 - Jan Sobrie 5 - Berdine Nusselder 5 - Sophie Warnant 5 Regisseur: Raven Ruëll 6 Over Theater Antigone en Theater Artemis 7 Inspiratiebronnen 7 Het Wild Spelen boek 8 Alternatieve opdrachten 8 ADHD 12 Bijlage artikels: 13 - ADHD ers moeten eerst therapie krijgen 13 - Toen ik jong was bestond ADHD nog niet 14 2

3 Voorwoord Beste leerkracht, Wij zijn van mening dat een goede voorbereiding voor het theaterbezoek bijdraagt tot het slagen van de voorstelling. Daarom geven we via deze lesmap een aanzet tot het voorbereiden van de klasgroep. Enkele prikkelende activiteiten zorgen ervoor dat de leerlingen zich open stellen voor de beelden, teksten, geluiden, inhoud, die op hen af zullen komen tijdens de voorstelling. De kans dat leerlingen de voorstelling, ook al is die soms bizar, abstract, ingewikkeld, weten te appreciëren vergroot bij het verzorgen van een goede voorbereiding. Dit wil niet zeggen dat het verhaal, de personages, of de inhoud verklapt moeten worden. Ook beweren wij niet dat deze lesmap de waarheid in pacht heeft. Er bestaan verschillende visies en manieren van interpreteren die elk op zich een verrijking zijn voor de voorstelling. Laat de leerlingen dus vrij in het interpreteren, iedereen ziet de voorstelling op een andere manier. Deze lesmap is deel 1 van de voorbereiding, het tweede deel vindt u in het bijgevoegde boekje voor de leerlingen. Het boekje is een werkinstrument op zich, de leerlingen kunnen er zelf mee aan de slag. Meer uitleg over het opzet en inhoud van het boekje staat verder in de lesmap beschreven. Toch geven we nog een begeleidende lesmap voor leerkrachten mee. Ook voor leerkrachten is het handig om een voorbereiding te krijgen. Zo kunt u op bepaalde aspecten letten die u in een nabespreking kan gebruiken. In deze lesmap is informatie te lezen over de voorstelling, de acteurs en regisseur, de theatergezelschappen, artikels over de voorstelling. daarnaast zullen algemene tips om de klas voor te bereiden en uitleg over het wild-spelen boekje u verder op weg helpen om de voorbereiding uit te werken. Het is zeker niet de bedoeling dat leerlingen deze informatie te zien of te horen krijgen! Bij vragen kunt u steeds terecht bij de educatief medewerkers van Theater Antigone en Theater Artemis. Wij wensen u alvast veel plezier bij het voorbereiden en bekijken van de voorstelling! Liesbeth Verplancke Theater Antigone Korte Kapucijnenstraat z/n 8500 Kortrijk BELGIE / Erica van de Kerkhof Theater Artemis Predikheerenpoort NK Den Bosch NEDERLAND

4 Over de voorstelling Vanuit de vurige wens om jonge mensen weer goesting te geven om het bos in te gaan en in een boom te klimmen' brengt Raven Ruëll een ode aan het wild spelende kind. Als hoofdpersonage bedacht hij een hyperactief en impulsief jongetje. Om hem heen laat hij twee spelers cirkelen, die voortdurend van rol wisselen. Ze spelen de ouders, bij wie het water hoog aan de lippen staat. Begrijpende artsen die hem niet begrijpen. Vriendjes die niet meer met hem mogen spelen. Onder al dit tumult probeert het jongetje moedig zichzelf te blijven. Vanuit een groot gevoel van medemenselijkheid pakt Raven een onderwerp aan dat onze samenleving in haar greep houdt. Als een kind kampt met functioneringsproblemen en zich moeilijk kan concentreren, dan kan dat leiden tot forse problemen in de klas en in het gezin. Raven wil kinderen en volwassenen samen naar dit gegeven laten kijken en raken met momenten van herkenning, humor en verbeeldingskracht. Raven Ruëll is bij Theater Antigone vooral bekend van voorstellingen als Baal en Tribuna(a)l, maar ook met jongerentheater heeft hij zijn strepen al meer dan verdiend. Stoksiealleen (Bronks, 2004) ontving de Nederlands-Vlaamse 1000-Wattprijs, en Pakman (Artemis, 2006) stond in de selectie van het Vlaams Theaterfestival 2007 en won een Zilveren Krekel. Credits Productie: Theater Antigone en Theater Artemis Tekst: Raven Ruëll Jan Sobrie Regie: Raven Ruëll Spel: Jan Sobrie Berdine Nusselder Sophie Warnant Scenografie: Leo De Nijs Kostuums: Liesbeth Swings In Bekdichtzitstil koos Raven voor de spelers Jan Sobrie - met wie hij voor het eerst samen schrijft en werkt-, Berdine Nusselder en Sophie Warnant. Een duivels trio! Verhaal en personages De klas van de restjes, dat is hoe groep 5F door de leerkrachten wordt gezien. Het is de klas met de meeste stoornissen. Maar zelf zijn ze trots: met zo veel stoornissen komen ze misschien in aanmerking voor een vermelding in het Guinness Book of Records! Tijdens de voorstelling zien we de klas door de ogen van Damien, François en Rebecca, drie overleverkes. Damien en Rebecca: Becky voor de vrienden, zijn BFF s: best friends forever. Ze worden vaak uit de klas geroepen omdat ze te lastig zijn of iets verkeerds hebben gedaan. Francois is nieuw op school en wordt al snel in hun groepje opgenomen. De ouders zijn niet tevreden, want François is anders. Hij heeft geen mooie kleren, hij stinkt en zijn vader is een smurf. De dialogen tussen de 3 kinderen zijn grappig, herkenbaar maar telkens ook zeer scherp. Het schept een beeld over hoe kinderen dat anders zijn ervaren. 4

5 De acteurs Acteur, regisseur en theaterauteur JAN SOBRIE (geboren in Gent) studeerde af aan de toneelafdeling van het RITS. In 2009 werd hij genomineerd voor de Vlaamse Cultuurprijs voor Jeugdtheater. Bij de Gentse Kopergietery creëerde hij de succesvolle monoloog Titus. Deze knettergekke préparé van beelden, muziek en tekst werd geselecteerd voor Het Theaterfestival Voor Kopergietery schreef hij de tekst Het verdriet aan de overkant, over verwarring, verlies, loslaten en de helende kracht van verbeelding. Bij HETPALEIS speelde Jan in De Rouwdouwers (7+), geschreven door Pascale Platel met het temperament van Jan in gedachten. Zijn medewerking aan Bekdichtzitstil betekent voor Artemis een eerste kennismaking; bij Antigone keert hij inmiddels voor de vijfde keer terug. Hij speelde in Hola Que Tal en maakte (samen met regisseur Peter Monsaert) Fimosis, twee voorstellingen die het goed deden bij een jongvolwassen publiek en waarvan de laatste werd geselecteerd voor Het Theaterfestival Bij BRONKS/Antigone was Jan te zien in Enkele reis (10+), over identiteit en vluchten, en meest recent trad hij op in De papa, de mama en de nazi van Antigone/Kopergietery, waarin een zoon na het vertrek van zijn moeder op het verkeerde pad raakt. Bekdichtzitstil wordt zijn eerste samenwerking met Raven Ruëll. BERDINE NUSSELDER (geboren in Almelo), volgde toneelopleidingen aan de London Academy of Music and Dramatic Arts en vervolgens in Parijs en Brussel (INSAS). Doorslaggevend was haar ontmoeting met Jean-Marie Piemme tijdens haar studies, dramaturg en een van de belangrijkste Franstalig Belgische toneelschrijvers. In 2012 speelde ze in zijn monoloog King Lear 2.0, een productie van Antigone/ Théâtre Les Tanneurs (Brussel) in regie van Raven Ruëll. Naast een aantal projecten in Franstalig België speelde Berdine in producties bij opera De Munt en liep zij stage in de KVS bij Guy Dermul. Op uitnodiging van Théâtre de la Balsamine (Brussel) maakte ze in 2012 Autoportant/Zelfportret. En ze speelde Marie in Woyzeck bij Théâtre de L Océan Nord te Brussel, in regie van Thibaut Wenger. SOPHIE WARNANT (geboren in Luik) studeerde in 2011 af aan het Conservatorium van Luik. Ze maakte een solo-oefening Ha Tahfénéwai. De titel betekent zoveel als tu as fini, oui? (zal t gaan ja?), een uitspraak die haar broer, die het syndroom van Down heeft, graag in de mond neemt. Ha Tahfénéwai is gebaseerd op thema s uit de psychiatrie. Deze solo speelde Sophie in een special van Kopergietery voor Gevaarlijk Jong. Samen met Raven begeleidt Sophie een theaterproject met Luikse studenten, geïnspireerd op hun verblijf in de psychotherapeutische instelling La Devinière (nabij Charleroi). In het voorjaar van 2013 was Sophie ook te zien zijn in De eenzaamheid van de egel van Toon Tellegen bij LOD, familietheater dat ook door Raven werd geregisseerd. 5

6 De regisseur RAVEN RUËLL, geboren en getogen Brusselaar, studeerde af aan het RITS. Al vanaf zijn eerste eigen geschreven werk dat hij zelf solo opvoerde, viel hij op. Raven maakte naam bij de KVS/de Bottelarij. Als schrijver, acteur en regisseur werkte hij bovendien voor gezelschappen als BRONKS, Theater Antigone (waar hij ook lid is van de artistieke staf) en Theater Artemis. In 2006 maakte Raven bij Artemis Pakman, samen met Bruno Vanden Broecke, Nico Sturm en Michiel Van Cauwelaert, een voorstelling over de herbeleving van de schooltijd van vier volwassen mannen. De voorstelling werd geselecteerd voor het Vlaams Theaterfestival 2007 en won de Zilveren Krekel in de categorie Meest Indrukwekkende Productie. Ook twee succesvolle regies van Raven bij KVS stonden op theaterfestivals: Het Leven en de Werken van Leopold II van Hugo Claus (Vlaams Theaterfestival 2003) en Missie (Nederlands Theaterfestival 2008). Missie, de monoloog van David Van Reybrouck gespeeld door Bruno Vanden Broecke, maakt in diverse talen internationale furore. Niet zelden vormt het theater van Raven een bespiegeling op het persoonlijke en het politieke, de burgerlijke moraal, macht en mensenrecht. Dat hij niet terugdeinst voor stevig teksttheater blijkt uit zijn ensceneringen van Shakespeare, Tsjechov, Camus, Brecht en Koltès waarin de eigen, krachtige taal van de theaterteksten soms werd geactualiseerd en afgestoft. Op andere momenten wil Raven ons dan weer doen wankelen door gevoelige onderwerpen onder een dikke laag stof vandaan te halen. Zoals het geval bij De radicale verliezers, een voorstelling over de plek die de dood inneemt in onze samenleving, geïnspireerd door het werk en leven van Simenon. De fascinatie van Raven voor het leven, de mens en menselijke verlangens wordt zeer fijn uitgekristalliseerd in zijn theater voor een jeugdig publiek. Raven schreef In de meidoorn (2008) voor BRONKS (het Brusselse theater voor kinderen en jongeren), een tekst over kinderverdriet - over het niet bij de pakken neerzitten en gewoon iets doen om het verdriet een plek te geven in je leven. Vroegere teksten die Raven zelf regisseerde bij BRONKS zijn Jan, mijn vriend (2002), over een intense vriendschap tussen twee jongens waarvan een n verschrikkelijk geheim met zich meedraagt, en Stoksiealleen (2004) over een jongen genaamd Filip Vandewiele, die iets op zijn kerfstok had. Jan, mijn vriend werd genomineerd voor de Nederlands Vlaamse 1000-Wattprijs 2002 en Stoksiealleen sleepte die prijs daadwerkelijk in de wacht. Sinds 2010 werkt Raven als freelancer en geeft hij les op het conservatorium van Luik en aan het RITS, waar hij ook lid is van de artistieke staf drama. In 2013 regisseerde hij De eenzaamheid van de egel bij LOD, familietheater gebaseerd op het werk van Toon Tellegen. Van september tot december 2013 speelde Raven mee in de voorstelling Lange dagreis naar de nacht, een productie van Theater Antigone. 6

7 Over Theater Antigone en Theater Artemis Theater Antigone is een theaterproductiehuis in Kortrijk, je kan er terecht voor zowel klassiek repertoiretheater als volledig nieuwe creaties waarbij zowel tekst, voorstelling en decor binnen het huis zelf gemaakt worden. Vaak worden coproducties aangegaan met andere theatergezelschappen zoals nu voor Bekdichtzitstil. Theater Antigone is ook een reizend gezelschap, nadat de voorstellingen in eigen zaal hebben gespeeld, gaan ze op tournee dit zowel nationaal als internationaal. Diverse podiumkunstenaars, schrijvers, spelers, muzikanten, krijgen er een werkplek. Theater Antigone kiest ervoor om jonge makers kansen te geven, hier kunnen ze hun eerste theaterproductie maken met coaching van ervaren theatermakers. Daarnaast beschikt Theater Antigone over een sterke sociaalartistieke werking en een jongerenwerking. Theater Artemis, werd opgericht in 1990 en is gelegen in Nederland, s Hertogenbosch. Het theaterhuis wil de grens tussen volwassenentheater en jeugdtheater laten vervagen. Ze maken producties voor alle leeftijden. Omdat kinderen en volwassenen in dezelfde wereld leven, gaan de stukken van Artemis over de leefwereld van jong én oud. In het theater kun je kinderen en volwassenen op een gelijkwaardige manier behandelen, kinderlijke gedachtegangen laten samengaan met een volwassen manier van verhalen vertellen. Artemis bespeelt de emoties van de toeschouwers op een gelaagde manier en laat veel ruimte open voor eigen associaties. In het beste geval ontstaat er op deze manier een dialoog tussen jong en oud. Maar de keuze om voor een gemengd publiek te spelen reikt verder dan een maatschappelijk betrokken visie op de relatie tussen volwassenen en kinderen: Ik vind een publiek van kinderen en volwassenen in eerste instantie belangrijk voor de voorstelling zelf. Kinderen zijn een andere spiegel dan volwassenen. Een voorstelling wordt veel breder gereflecteerd als er gemengd publiek in de zaal zit. Dat verschaft de voorstelling meer lagen. Aldus Floor Huygen Sinds 2005 levert het gezelschap met Theater voor vele leeftijden een onmiskenbaar eigen bijdrage aan het Nederlandse theaterveld. De jury van de Prins Bernhard Cultuurfonds Theater Prijs (Noord-Brabant) prees Artemis in 2011 voor zijn eigenzinnige koers en de durf, moed, verrassing, continuïteit en een hoge artistieke kwaliteit van producties. Bekdichtzitstil is, na Woeste hoogten rusteloze zielen, de tweede coproductie van Theater Antigone en Theater Artemis. Inspiratiebronnen Voor de voorstelling lazen de regisseur en de dramaturg de volgende boeken ter inspiratie: - Paul Verhaeghe: Identiteit - Dirk De Wachter: Borderline Times - Laura Batstra: Hoe voorkom je ADHD? Door de diagnose niet te stellen - Trudy Dehue: De depressie-epidemie - Jan Buitelaar: Dit is ADHD Inspiratiebronnen die wij gebruikten voor de educatieve verwerking zijn de volgende: - De zelfportretten van Arnulf Rainer - Het boek van Laurent Morneau: à quoi penses-tu? - Dinovember https://medium.com/thoughts-on-creativity/6f4cb1886d41 https://www.facebook.com/dinovember 7

8 Over de cursus Wild-Spelen Waarom in godsnaam een boekje wild-spelen voor de leerlingen? De voorstelling BEKDICHTZITSTIL gaat over de fantasie en energie van jonge kinderen. Regisseur Raven Ruëll hoopt met deze voorstelling kinderen weer zin te geven om vrij te spelen, te fantaseren, kampen te bouwen, te ravotten, Jongeren leven in een wereld vol technologie, nieuwe apps, facebook, computerspelletjes, en weten vaak niet meer wat het is om echt buiten te spelen. In het boek Digitale dementie waarschuwt Manfred Spitzer ons zelfs dat ons denkwerk wordt overgenomen door de computers. Kinderen besteden twee keer zoveel tijd aan sociale media als ze doorbrengen op school, en studieboek en schoolbord zijn vervangen door ipads en laptops. Hoog tijd dus om ze weer te laten bewegen, spelen en de echte wereld te laten ontdekken! Wie met de klas komt kijken naar de voorstelling zit natuurlijk met een probleem, het schoolse gebeuren waar leerlingen verwacht worden op hun stoel te blijven zitten is tegenstrijdig aan het concept wildspelen. Met die tegenstrijdigheid gaan we juist aan de slag in het boek. Wij raden aan de kinderen gedurende 1 lesuur actief met het boek aan de slag te laten gaan. In de speeltijd en thuis kunnen ze de opdrachten verder uitvoeren. Laat de kinderen zelfstandig met het boek werken, zo kunnen ze er hun eigen werkboek van maken. Op elke bladzijde staan activiteiten en opdrachten waarmee de kinderen het wild spelen onder de knie kunnen krijgen. De opdrachten zijn gericht op zelfkennis, concentratie, beweging, geheugen en verbeelding. Het is handig om het boekje zelf ook eens door te nemen, er zijn namelijk opdrachten die je samen met de hele klas kan doen. Veel plezier! Alternatieve opdrachten De cursus wild-spelen is geschikt voor leerlingen uit het lager onderwijs. Indien u met leerlingen uit het secundair onderwijs komt kijken is een aangepaste voorbereiding gewenst. De cursus kan als inspiratie dienen voor het voorbereiden van de klas. Maar we geven toch graag nog wat extra insteken mee. De volgende activiteiten kunnen een aanzet zijn tot een voorbereidende les. 1) Is dit de eerste keer dat de klas naar het theater komt? Laat hen dan eerst kennismaken met het gebeuren. - De codes in het theater zijn anders dan die in de cinema. Je mag er niet eten, drinken, met je gsm bezig zijn. Waarom? Theater is live! Jij kijkt naar de acteurs, maar zij zien jou ook. Als iemand zit te fluisteren, of te eten zien en horen zij dat, zo raken ze misschien de draad kwijt. - Het is niet de bedoeling dat je met je buurman/vrouw zit te praten tijdens de voorstelling, dat wil niet zeggen dat je niet mag reageren! Als iets grappig is mag je 8

9 zeker lachen, de acteurs vinden dat zelfs leuk, zo hebben ze het gevoel dat jullie echt deelnemen aan de voorstelling. - Als de lichten uitgaan en de voorstelling is gedaan is het de bedoeling dat er geapplaudisseerd wordt. Dat kan soms lang duren, het is een gewoonte dat men blijft applaudisseren tot de acteurs 3 keer komen buigen. Zo geef je een blijk van waardering aan de acteurs. Dus niet onmiddellijk weglopen na de voorstelling. Wie de voorstelling echt fantastisch vond mag gaan rechtstaan: een staande ovatie. - Theater is een sociaal gebeuren, hoewel er tijdens de voorstelling niet gepraat mag worden, is er achteraf genoeg tijd om bij te praten over de voorstelling. In onze foyer kan men lang blijven hangen aan de bar. Vroeger was naar het theater gaan iets voor de elite, men ging zich opkleden om te tonen dat ze van een hoge stand waren. Nu is iedereen welkom en is het niet nodig om je beste kleren aan te doen. 2) Klasgesprek over ADHD (indien dit gewenst is in de klasgroep) Probeer met de klas te focussen op de positieve aspecten van ADHD. Het gesprek hoeft niet alleen over ADHD te gaan, ook andere etiketjes zoals dyslexie, hoogbegaafdheid, ADD, kunnen aan bod komen. De artikels, tekstjes, prentjes en het filmpje kunnen een aanknopingspunt zijn. filmpje tegen het labelen van kinderen. ADHDers zijn betere ondernemers Volgens Britse onderzoekers hebben ADHD ers veel kansen om goede ondernemers te worden. Beiden hebben een opvallende voorkeur voor de rechter intuïtieve hersenhelft. Prof. David Kirby en het ADHD-centrum van Surrey halen beroemde voorbeelden aan. Zo kon multimiljonair Richard Branson (Virgin) op zijn achtste nog niet lezen: doordat hij geen minuut kon stilzitten in de klas pikte hij maar een fractie van de leerstof op. Idem voor Bill Gates en Donald Trump. Vandaag hadden ze waarschijnlijk de ADHD-stempel op zich gekregen. Toch bleken ze na frustrerende schooljaren tot grootse prestaties in staat. Kirby vraagt de scholen zich meer op het potentieel van hyperactieve leerlingen te richten. Onze kenniseconomie kan juist hun onorthodoxe denkkracht niet missen, stelt hij. Bron: Klasse voor leraren 2007 nr 180, p 7 9

10 1/ Problemen met concentratie (of gewoon snel afgeleid) 2/ Beweeglijk, te snel opgewonden of gefrustreerd 3/ Impulsief, niet nadenken voordat je wat doet 4/ Problemen met vooruitkijken Voldoe jij aan deze criteria? Dan loop je risico op de diagnose AD(H)D. Maar, weet je ook hoeveel leuke mensen en beroemdheden je al voorgaan? ( beroemde ADHD ers ) 10

11 11

12 3) Prikkel de fantasie Fantasie is een eigenschap van alle kinderen, kinderen met ADHD hebben meestal een extra portie fantasie gekregen. Helaas wordt die fantasie te weinig gewaardeerd en gestimuleerd, met deze twee opdrachten kan je de leerlingen opnieuw laten fantaseren en inbeelden. Laat de leerlingen een kijkje nemen op Laat ze nu zelf foto s maken van alledaagse objecten waar ze gezichten in zien. Kampen bouwen is een van de leukste dingen die er bestaan, maar je hebt er wel fantasie voor nodig, een berg bladeren is een muur, een tak is een geweer, een put in de grond kan diens doen als toilet. Veel kinderen weten niet meer hoe het is om een kamp te bouwen, er zijn geen bossen meer waarin ze mogen of kunnen spelen, en de televisie neemt natuurlijk ook een groot deel van hun vrijetijdsbesteding in. Wanneer maakte je voor het laatst een kamp? Hoe zag dat eruit? Kan je een plan tekenen hoe je kamp eruit zag? Of beschrijf het zo gedetailleerd mogelijk. Zin om opnieuw kampen te bouwen? DOEN! ADHD Het verschil tussen een kind dat creatief is, veel fantasie heeft, vol energie zit en een kind dat bestempeld wordt met ADHD is klein geworden, te klein volgens de regisseur. De diagnose ADHD wordt steeds vaker gesteld. ADHD is geen ziekte maar een benaming voor problematisch gedrag. Tegenwoordig krijgen steeds meer kinderen medicijnen toegediend, terwijl de werking van deze medicijnen nog omstreden is. Kinderen slikken gehoorzaam en juist dat roept vragen op, want wat weten we over de oorzaken van ADHD? Kunnen we kinderen niet leren om zelf rust in hun hoofd te creëren? Raven wil kinderen en volwassenen samen met andere ogen naar dit gegeven laten kijken en hen raken met een voorstelling vol momenten van herkenning, humor en verbeeldingskracht. Bekdichtzitstil wordt tijdens het creatieproces ondersteund door De Gezinsbond, die zich inzet voor alle gezinnen van Vlaanderen en Brussel. Concreet betekent dit dat de artistieke ploeg beroep kan doen op hun expertise voor alles wat betreft de dramaturgische omkadering van het stuk. 12

13 Bijlagen: artikels ADHD'ers moeten eerst therapie krijgen 24/01/2014 om 05:10 Veerle Beel Foto: randall casaer De Hoge Gezondheidsraad zegt het, het expertisecentrum Zit Stil zegt het, dokters zeggen het: oudertrainingen en therapie zijn de eerst aangewezen behandeling voor een kind met ADHD. Waarom krijgen zoveel kinderen dan alleen maar medicatie? Volgens het nieuwste advies dat de Hoge Gezondheidsraad vorig jaar uitbracht, zouden ouders van kinderen met ADHD-klachten in de eerste plaats naar laagdrempelige oudertrainingen moeten worden verwezen. Als er toch behoefte aan een diagnose blijft bestaan, moet die door een multidisciplinair team worden gesteld. Niet door de huisarts. Wanneer sprake is van een milde tot matige vorm van ADHD moet in de eerste plaats verwezen worden naar psycho-educatie, psychotherapie en groepstrainingen voor ouders. Pas als dat onvoldoende blijkt, kunnen er pillen worden voorgeschreven, zegt de Hoge Gezondheidsraad. Bij zware ADHD is medicatie de regel. Maar in de praktijk gaat het anders: de meeste kinderen en jongeren met ADHD krijgen in de eerste plaats medicatie. De Gezinsbond, nog steeds goed voor leden-gezinnen in Vlaanderen, wil daar met een massale petitie verandering in proberen te brengen. De petitie wordt morgen gelanceerd, naar aanleiding van hun ledencongres. De Gezinsbond vindt het bijzonder merkwaardig dat therapie niet terugbetaald wordt, omdat de voorwaarde voor terugbetaling van Rilatine en aanverwante medicijnen ruim een jaar geleden verstrengd zijn. 13

14 14

15 15

INHOUD Voorwoord Over de voorstelling Acteurs Jan Sobrie Berdine Nusselder Sophie Warnant Regisseur: Raven Ruëll

INHOUD Voorwoord Over de voorstelling Acteurs Jan Sobrie Berdine Nusselder Sophie Warnant Regisseur: Raven Ruëll BEKDICHTZITSTIL INHOUD Voorwoord 3 Over de voorstelling 4 Acteurs 5 - Jan Sobrie 5 - Berdine Nusselder 5 - Sophie Warnant 5 Regisseur: Raven Ruëll 6 Over Theater Antigone en Theater Artemis 7 Inspiratiebronnen

Nadere informatie

LESMATERIAAL DE KONING ZONDER SCHOENEN

LESMATERIAAL DE KONING ZONDER SCHOENEN LESMATERIAAL DE KONING ZONDER SCHOENEN LESMATERIAAL 4Hoog DE KONING ZONDER SCHOENEN INTRO Beste leerkracht, beste ouder, binnenkort komen jullie kijken naar De koning zonder schoenen. Als theatermakers

Nadere informatie

Villanella & Club Kathoorn

Villanella & Club Kathoorn LESMAP Villanella & Club Kathoorn Beste leerkracht, Binnenkort komt u met uw leerlingen naar de voorstelling Luchtfietsers kijken. Wij hopen dat jullie er samen van genieten. Hieronder vindt u achtergrondinformatie

Nadere informatie

Nieuwsbrief april 2014

Nieuwsbrief april 2014 Basisschool De Wijngaard Wijngaardstraat 13-2280 Grobbendonk. Tel. 014 / 51 33 82 directie@bs-dewijngaard.be Nieuwsbrief april 2014 INHOUD Paasvakantie P 1 Fietsparcours, loopfietsen P 2 Oudercomité P

Nadere informatie

Lesbrief bij de voorstelling Mijn vriend en ik van Soulshine Connection

Lesbrief bij de voorstelling Mijn vriend en ik van Soulshine Connection Lesbrief bij de voorstelling Mijn vriend en ik van Soulshine Connection 1 Beste docent, Binnenkort gaat u samen met uw klas naar de voorstelling Mijn vriend en ik van Soulshine Connection. Deze lesbrief

Nadere informatie

Lesbrief Schaap met laarsjes. Deel 1. Theater Anna s Steen

Lesbrief Schaap met laarsjes. Deel 1. Theater Anna s Steen Lesbrief Schaap met laarsjes Deel 1 Theater Anna s Steen Lesbrief : Schaap met Laarsjes Binnenkort ga je met je klas naar de theatervoorstelling Schaap met laarsjes van Theater Anna s Steen. Schaap met

Nadere informatie

lesmap Wortel van Glas HETGEVOLG Wortel van Glas 16+

lesmap Wortel van Glas HETGEVOLG Wortel van Glas 16+ Wortel van Glas 16+ Naast de reguliere producties is en blijft het werk met en voor moeilijke doelgroepen een absolute noodzaak voor Stefan Perceval. Binnen dat kader presenteren we ook Wortel van Glas,

Nadere informatie

Lesmap Wij ook HETGEVOLG WIJ OOK

Lesmap Wij ook HETGEVOLG WIJ OOK WIJ OOK Spel: Jason Van Laere en Marjan De Schutter Tekst & Regie: Stijn Van de Wiel Scenografie: Jan Strobbe Camera, Montage: Dries Segers Dramaturgie: Bram Verschueren 1 7+ Ik ben ik. Jason. Dat is mijn

Nadere informatie

LESBRIEF HARTENJAGERS 3.0

LESBRIEF HARTENJAGERS 3.0 INHOUDSOPGAVE Voorwoord Inhoudsopgave Docentenhandleiding Leerlingenbladen: Jonge Harten Theaterfestival FILMmmmmmmmm Wie werkt er mee aan een voorstelling? Opdracht Papagaaienjas Kijkwijzer LESBRIEF HARTENJAGERS

Nadere informatie

Verhaal van verandering

Verhaal van verandering Belgische Ashoka Fellow Ashoka : Kun je ons iets vertellen over je familie en waar je bent opgegroeid? Ingrid : Ik ben opgegroeid in Antwerpen, een belangrijke stad in Vlaanderen, België. Ik heb een oudere

Nadere informatie

BRONKS - Dé Surplus Om zelf in de klas aan de slag te gaan naar aanleiding van de voorstelling:

BRONKS - Dé Surplus Om zelf in de klas aan de slag te gaan naar aanleiding van de voorstelling: BRONKS - Dé Surplus Om zelf in de klas aan de slag te gaan naar aanleiding van de voorstelling: De koning van de Paprikachips. BRONKS Herneming (vele jaren later!) Brussel, 29 oktober 2014 Beste leerkracht,

Nadere informatie

ADHD. en kinderen (6-12 jaar)

ADHD. en kinderen (6-12 jaar) ADHD en kinderen (6-12 jaar) ADHD, DAAR BEN JE NIET BLIJ MEE Als je bij het buitenspelen een blauwe plek oploopt, dan zit je daar niet mee. Meestal is-ie na een paar dagen weer weg. Bij ADHD is dat anders,

Nadere informatie

Theater Speelman DO (8+)

Theater Speelman DO (8+) Theater Speelman DO (8+) Met dank aan Hanne Moors Beste leerkracht, Deze lesmap is bedoeld voor kinderen van de tweede en derde graad lager onderwijs. Er zijn een aantal aspecten die je kunt bespreken

Nadere informatie

Nederlandse voorstellingen in België 1999/2000-2004/2005. Getallen op basis van de database van het TIN

Nederlandse voorstellingen in België 1999/2000-2004/2005. Getallen op basis van de database van het TIN Nederlandse voorstellingen in België 1999/2000-2004/2005 Getallen op basis van de database van het TIN Theater Instituut Nederland Simon van den Berg September 2005 Inleiding Theatermakers uit de lage

Nadere informatie

Ontdek je kracht voor de leerkracht

Ontdek je kracht voor de leerkracht Handleiding les 1 Ontdek je kracht voor de leerkracht Voor je ligt de handleiding voor de cursus Ontdek je kracht voor kinderen van groep 7/8. Waarom deze cursus? Om kinderen te leren beter in balans te

Nadere informatie

Bijeenkomst 1 Zet je eigen Jong ontmoet oud op! Tijdens deze bijeenkomst ontdekken de leerlingen hoe je van de activiteit een succes maakt.

Bijeenkomst 1 Zet je eigen Jong ontmoet oud op! Tijdens deze bijeenkomst ontdekken de leerlingen hoe je van de activiteit een succes maakt. Lesmateriaal: jong ontmoet oud In een lessenreeks van vier bijeenkomsten bereidt u de leerlingen voor op het project Jong Ontmoet Oud: een activiteit dat jong en oud met elkaar in contact brengt. Tijdens

Nadere informatie

LESMAP VINKENSLAG. opdracht: help de vogels op de speelplaats en maak voor hen een voederplaats.

LESMAP VINKENSLAG. opdracht: help de vogels op de speelplaats en maak voor hen een voederplaats. LESMAP VINKENSLAG Welkom op de voorstelling 'Vinkenslag'. Op de volgende bladzijden vind je, en en over de voorstelling om rechtstreeks in de klas te gebruiken. Paragrafen voorzien van een groen bolletje

Nadere informatie

Adios. Beste Docent(e), D O C E N T E N H A N D L E I D I N G

Adios. Beste Docent(e), D O C E N T E N H A N D L E I D I N G Adios Beste Docent(e), U bezoekt binnenkort met uw klas(sen) de theatervoorstelling Adios van Het Houten Huis. Wat fijn dat u voor onze voorstelling hebt gekozen en wij u en uw leerlingen mogen verwelkomen

Nadere informatie

KEIK Concept en regie: Spel: Live muziek en spel: Compositie: Kostuums: Vormgeving: Film:

KEIK Concept en regie: Spel: Live muziek en spel: Compositie: Kostuums: Vormgeving: Film: LESMAP KEIK INTRO CREDITS Voor veel kleuters zal KEIK de eerste theaterervaring zijn. Kinderen moeten zich veilig voelen om van de voorstelling te kunnen genieten, daarom is het belangrijk dat ze voorbereid

Nadere informatie

Het circus komt 3+ Clair de Lune Théâtre (België)

Het circus komt 3+ Clair de Lune Théâtre (België) lesbrief Het circus komt 3+ Clair de Lune Théâtre (België) onderbouw (groep 1 t/m 4) bezoekadres Markendaalseweg 75a Het doek gaat op. Er komt een schaduwcircus aan en alles is ineens mogelijk! Schaduwen

Nadere informatie

LESBRIEF THEATERBEZOEK

LESBRIEF THEATERBEZOEK LESBRIEF THEATERBEZOEK Binnenkort gaan jullie een bezoek brengen aan het Chassé Theater. Om het bezoek zo leuk mogelijk te laten verlopen geven we in deze lesbrief wat meer informatie over het Chassé Theater

Nadere informatie

Eenzaam. De les. Inhoud. Doel. Materiaal. Belangrijk. les

Eenzaam. De les. Inhoud. Doel. Materiaal. Belangrijk. les 8 Inhoud 1 Eenzaam De Soms ben je alleen en vind je dat fijn. Als alleen zijn niet prettig aanvoelt, als je niet in je eentje wilt zijn, dan voel je je eenzaam. In deze leren de leerlingen het verschil

Nadere informatie

Nummer 1 December 2011. Cursusaanbod 2012 Gedeeld verdriet Mindfulness Laat je zelf zien

Nummer 1 December 2011. Cursusaanbod 2012 Gedeeld verdriet Mindfulness Laat je zelf zien Nummer 1 December 2011 Cursusaanbod 2012 Gedeeld verdriet Mindfulness Laat je zelf zien LANDELIJK HEEFT 16% VAN DE JONGEREN PSYCHOSOCIALE PROBLEMEN. Scoop richt zich bij coaching, counseling en training

Nadere informatie

het begin van dit boek

het begin van dit boek De autisme survivalgids 9 het begin van dit boek Ken je dat gevoel? Je bent een kind. Een jongen of een meisje. Om je heen zijn er heel veel andere kinderen. Allemaal zien ze er net een beetje anders uit.

Nadere informatie

Vertel de kinderen, of praat met hen over het verschil tussen film, tv kijken of naar het theater gaan.

Vertel de kinderen, of praat met hen over het verschil tussen film, tv kijken of naar het theater gaan. LESBRIEF Binnenkort gaan jullie met jullie groep naar de voorstelling Biggels en Tuiten Hieronder een aantal tips over hoe je de groep goed kan voorbereiden op de voorstelling. VOOR DE VOORSTELLING Vertel

Nadere informatie

De kinderen zitten in een hoefijzeropstelling, omdat er iets gaan gebeuren vooraan in de klas. Iedereen moet dat goed kunnen zien.

De kinderen zitten in een hoefijzeropstelling, omdat er iets gaan gebeuren vooraan in de klas. Iedereen moet dat goed kunnen zien. Foto s uitbeelden 1 Doel: de leerlingen kunnen een eenvoudige handeling uitbeelden in houding en mimiek Benodigdheden: een fototoestel De kinderen zitten in een hoefijzeropstelling, omdat er iets gaan

Nadere informatie

Sasja en Natasja BRONKS & Tom Dupont

Sasja en Natasja BRONKS & Tom Dupont Sasja en Natasja BRONKS & Tom Dupont Ze komen van ver. Ze zijn bijzonder. 1 lijf, 2 koppen, 2 stemmen, 8 poten. Siamese zusjes reizen door Europa. Van kermis naar kermis. Altijd bij elkaar. Altijd met

Nadere informatie

Theatergroep Locals. www.tgthelocals.com. Lesbrief

Theatergroep Locals. www.tgthelocals.com. Lesbrief Theatergroep Locals www.tgthelocals.com Lesbrief 1. Over de voorstelling De vader van Polle is ooit met de noorderzon vertrokken. Daarom denkt ze dat haar vader ontdekkingsreiziger is en dat zijn schip

Nadere informatie

JA BUKA! Trešnja Municipal Theatre (Kroatië)

JA BUKA! Trešnja Municipal Theatre (Kroatië) lesbrief JA BUKA! Trešnja Municipal Theatre (Kroatië) bovenbouw (groep 5 t/m 8) www.stiltefestival.com E info@destilte.nl afdeling educatie Nieuwe Huizen 41 4811 TL Breda +31 (0)76-515 49 84 afdeling techniek

Nadere informatie

Wielewoelewool, ik ga naar school! Toelichting

Wielewoelewool, ik ga naar school! Toelichting Zwijsen Wielewoelewool, ik ga naar school! Toelichting Inhoud Inleiding 3 Materialen 3 Voor het eerst naar school 4 Doelstelling 4 Opbouw prentenboek en plakboek 4 Werkwijze 5 Ouders 5 2 Inleiding Voor

Nadere informatie

Mijn lichaam is goed! Doe-opdrachten rond lichaamsbeeld voor 5-6 BaO

Mijn lichaam is goed! Doe-opdrachten rond lichaamsbeeld voor 5-6 BaO Mijn lichaam is goed! Doe-opdrachten rond lichaamsbeeld voor 5-6 BaO Hieronder vind je een lesvoorbereiding voor twee lesuren rond lichaamsbeeld bij kinderen van 10 tot 12 jaar. Het bevat verschillende

Nadere informatie

De olifant die woord hield

De olifant die woord hield De olifant die woord hield Een voorstelling van verhalenverteller Peter Faber www.peterfaber.eu Inleiding Aan het eind van haar leven las Annie MG Schmidt al haar sprookjes nog eens door. Genadeloos streepte

Nadere informatie

Shadow Games T42 (Zwitserland)

Shadow Games T42 (Zwitserland) l e s b ri ef Shadow Games T42 (Zwitserland) +31 (0)76-515 49 84 t +31(0)76-513 81 25 stiltefestival techniek@destilte.nl 4811 TL Breda 4811 KB Breda F facebook.com/ +31(0)6-11 62 32 91 Nieuwe Huizen 41

Nadere informatie

Presentatie Ineke Vliem: anders denken, anders leren 9 oktober 2012. anders denken, anders leren. anders denken, anders leren

Presentatie Ineke Vliem: anders denken, anders leren 9 oktober 2012. anders denken, anders leren. anders denken, anders leren Presentatie Ineke Vliem: 9 oktober 2012 Dia 1 anders denken anders leren Ineke Vliem Dia 2 Anders denken, anders leren: en -problemen bij hoogbegaafdheid, ADHD, ADD, dyslexie Hoog sensitiviteit (HSP) Beelddenken

Nadere informatie

Wat is jouw verhaal?

Wat is jouw verhaal? E E N E - B O O K V A N L E T T E R S & C O N C E P T S Wat is jouw verhaal? Passie en plezier overbrengen in een notendop Storytelling Verhalen vertellen is een belangrijk onderdeel van ons leven. Het

Nadere informatie

Overzicht Groepsaanbod. Mindfulness Chronische pijn Instapgroep Kerngroep SOVA Weerbaarheid Angst en depressie

Overzicht Groepsaanbod. Mindfulness Chronische pijn Instapgroep Kerngroep SOVA Weerbaarheid Angst en depressie Overzicht Groepsaanbod Mindfulness Chronische pijn Instapgroep Kerngroep SOVA Weerbaarheid Angst en depressie Waarom een groep of cursus? Waarom in een groep? Het kan zijn dat je het zelf prettiger vindt

Nadere informatie

Lesbrief. Vliegende Koe

Lesbrief. Vliegende Koe Lesbrief Vliegende Koe De Stilte danst Vliegende Koe U gaat met de kinderen naar een voorstelling kijken van dansgezelschap De Stilte. Ter introductie van het gezelschap kunt u het volgende filmpje bekijken.

Nadere informatie

Veilig Thuis. Werkboekje voor kinderen en ouders bij een tijdelijk huisverbod

Veilig Thuis. Werkboekje voor kinderen en ouders bij een tijdelijk huisverbod Veilig Thuis Werkboekje voor kinderen en ouders bij een tijdelijk huisverbod Een stukje uitleg Dat je samen met papa/mama, of een andere persoon in dit boekje gaat werken is niet zo maar. Dat komt omdat

Nadere informatie

3 Hoogbegaafdheid op school

3 Hoogbegaafdheid op school 3 Hoogbegaafdheid op school Ik laat op school zien wat ik kan ja soms nee Ik vind de lessen op school interessant meestal soms nooit Veel hoogbegaafde kinderen laten niet altijd zien wat ze kunnen. Dit

Nadere informatie

KWIJT! tekst & muziek: Frank Cools zang & spel : Frank Cools regie : Koen De Ruyck

KWIJT! tekst & muziek: Frank Cools zang & spel : Frank Cools regie : Koen De Ruyck Lesbrief KWIJT! tekst & muziek: Frank Cools zang & spel : Frank Cools regie : Koen De Ruyck voor wie 5 en (veel) ouder is 1 Binnenkort ga je met je klas naar de voorstelling KWIJT van Frank Cools. Deze

Nadere informatie

Educatief materiaal bij de voorstelling Buurman en Buurvrouw, groep 3 en 4

Educatief materiaal bij de voorstelling Buurman en Buurvrouw, groep 3 en 4 bas Educatief materiaal bij de voorstelling Buurman en Buurvrouw, groep 3 en 4 In deze lesbrief staan een aantal ideeën die u na de voorstelling met de kinderen kunt doen. U krijgt deze lesbrief voorafgaand

Nadere informatie

JUNIOR JOURNALIST- WEDSTRIJD 2016

JUNIOR JOURNALIST- WEDSTRIJD 2016 JUNIOR JOURNALIST- WEDSTRIJD 2016 Thema: Verschillend en toch gelijk Inspiratiebundel InspiratiebundelJrJournalist.docx/pdf INHOUDSTAFEL In deze bundel... 3 Thema 2016: verschillend en toch gelijk... 3

Nadere informatie

EN AVANT, MARCHE! LESBRIEF VOOR LEERKRACHTEN DEEL II: NAVERWERKING

EN AVANT, MARCHE! LESBRIEF VOOR LEERKRACHTEN DEEL II: NAVERWERKING EN AVANT, MARCHE! LESBRIEF VOOR LEERKRACHTEN DEEL II: NAVERWERKING!! OPGELET!! Wij gaan er bij Publiekswerking steeds van uit dat er geen vaststaande antwoorden zijn op onderstaande vragen. De associaties

Nadere informatie

Spoorboekje. Als je het mij vraagt. Onderwijs Vanuit autisme bekeken

Spoorboekje. Als je het mij vraagt. Onderwijs Vanuit autisme bekeken Spoorboekje Als je het mij vraagt Onderwijs Vanuit autisme bekeken 1 Start Wat vinden kinderen en jongeren met autisme eigenlijk van het onderwijs? Vanuit autisme bekeken vroeg hen wat zij willen vertellen

Nadere informatie

Lesbrief. Mongens en Jeisjes

Lesbrief. Mongens en Jeisjes Lesbrief Mongens en Jeisjes Blauw of roze, vanaf de geboorte wordt het onderscheid tussen jongens en meisjes benadrukt. Maar wat als de baby zelf geen kleur bekent? Zes dansers, drie mannen en drie vrouwen,

Nadere informatie

DO'S EN DON'TS VOOR OUDERS

DO'S EN DON'TS VOOR OUDERS WWW.PESTWEB.NL DO'S EN DON'TS VOOR OUDERS Kinderen en jongeren willen je hulp, als je maar (niet)... Wat kinderen zeggen over pesten Kinderen gaan over het algemeen het liefst met hun probleem naar hun

Nadere informatie

Compassie leven. 52 wekelijkse inspiraties vanuit Geweldloze Communicatie. PuddleDancer Press Samengesteld door Monie Doodeman

Compassie leven. 52 wekelijkse inspiraties vanuit Geweldloze Communicatie. PuddleDancer Press Samengesteld door Monie Doodeman Compassie leven 52 wekelijkse inspiraties vanuit Geweldloze Communicatie PuddleDancer Press Samengesteld door Monie Doodeman Inhoudsopgave Voorwoord Wekelijkse inspiraties 01 Geweld in de taal? Wie, ik?

Nadere informatie

Een voorstelling voor groep 5 en 6 van het primair onderwijs door Het Houten Huis

Een voorstelling voor groep 5 en 6 van het primair onderwijs door Het Houten Huis Een voorstelling voor groep 5 en 6 van het primair onderwijs door Het Houten Huis Beste leerkracht, Binnenkort gaat u met uw groep naar de voorstelling Beet! van Het Houten Huis. Met de opdrachten in deze

Nadere informatie

Lesmap bij de voorstelling

Lesmap bij de voorstelling Lesmap bij de voorstelling Vòòr de voorstelling Voorbereiding op het theaterbezoek Afhankelijk van de leeftijd van de kinderen en hun achtergrond, kan het nuttig zijn om het theaterbezoek met hen voor

Nadere informatie

Niet veel mensen krijgen deze ziekte en sommige volwassenen hebben er vaak nog nooit van gehoord of weten er weinig vanaf.

Niet veel mensen krijgen deze ziekte en sommige volwassenen hebben er vaak nog nooit van gehoord of weten er weinig vanaf. Je leest waarschijnlijk dit boekje omdat je mama of papa of iemand anders speciaal in je familie Amyotrofische Lateraal Sclerose heeft. Het is een lang woord en het wordt vaak afgekort tot ALS. Niet veel

Nadere informatie

HOTEL MALARIA LESBRIEF VOOR LEERKRACHTEN DEEL II: NAVERWERKING

HOTEL MALARIA LESBRIEF VOOR LEERKRACHTEN DEEL II: NAVERWERKING HOTEL MALARIA LESBRIEF VOOR LEERKRACHTEN DEEL II: NAVERWERKING!! OPGELET!! Wij gaan er bij Publiekswerking steeds van uit dat er geen vaststaande antwoorden zijn op onderstaande vragen. De associaties

Nadere informatie

DE CLOWN EN DE KUNST VAN HET BEWEGEN

DE CLOWN EN DE KUNST VAN HET BEWEGEN DE CLOWN EN DE KUNST VAN HET BEWEGEN STAGE VAN 3 WEKEN PARIJS 1 Algemene presentatie De clown is een personnage ontstaan vanuit zijn eigen persoonlijkheid, die zijn menselijkheid ervaart en deelt in empathie

Nadere informatie

Een nieuw jaar nieuwe kansen en 9 tips die je helpen je doelen te bereiken. coaching en energetische therapie. www.pranakompas.nl

Een nieuw jaar nieuwe kansen en 9 tips die je helpen je doelen te bereiken. coaching en energetische therapie. www.pranakompas.nl Nieuwsbrief 2015-3: Een nieuw jaar nieuwe kansen en 9 tips die je helpen je doelen te bereiken coaching en energetische therapie www.pranakompas.nl Een nieuw jaar nieuwe kansen! 9 Tips die je helpen je

Nadere informatie

Publiciteit en werving OSA

Publiciteit en werving OSA Publiciteit en werving OSA Bereik de ouders persoonlijk Het is belangrijk om veel aandacht aan werving en publiciteit te besteden. In het bijzonder als u met open inschrijving werkt. Denkt u hierbij aan

Nadere informatie

Praktijktoepassingen ICT. LeesTip. NIEUWSBRIEF ICT november 2013. Lucien Hermans

Praktijktoepassingen ICT. LeesTip. NIEUWSBRIEF ICT november 2013. Lucien Hermans Praktijktoepassingen ICT LeesTip NIEUWSBRIEF ICT november 2013 Lucien Hermans Overhoor jezelf (online) voor Frans! http://www.wrts.nl/lijst App derde graad basisonderwijs Op deze website kunnen leerlingen

Nadere informatie

Achtergrondinformatie opdracht 1, module 1, les 1

Achtergrondinformatie opdracht 1, module 1, les 1 Achtergrondinformatie opdracht 1, module 1, les 1 Er zijn leuke en fijne momenten in de opvoeding, maar ook moeilijke en zware momenten. Deze moeilijke momenten hebben soms te maken met een bepaalde fase

Nadere informatie

De Nederlandse geschiedenis vanuit een onverwachte hoek. Willem van Oranje

De Nederlandse geschiedenis vanuit een onverwachte hoek. Willem van Oranje De Nederlandse geschiedenis vanuit een onverwachte hoek Willem van Oranje Willem van Oranje Wij brengen een muzikaal theaterstuk over prins Willem van Oranje. Tijdens deze familievoorstelling blikt de

Nadere informatie

Achtergrondinformatie

Achtergrondinformatie Achtergrondinformatie opdracht 1, module 2, les 7 Vriendschappen Vriendjes spelen een belangrijke rol in het leven van een kind. Kinderen spelen met elkaar en maken plezier. En vriendjes leren van elkaar.

Nadere informatie

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer Nieske Selles-ten Brinke Jouw reis door de Bijbel Dagboek voor kinderen Uitgeverij Jes! Zoetermeer Onder de naam Jes! Junior verschijnen boeken voor kinderen tot twaalf jaar. Jes! Junior is een imprint

Nadere informatie

SALUUT! LESMAP. Droomedaris-Rex Mellaertsstraat 16 2140 Borgerhout

SALUUT! LESMAP. Droomedaris-Rex Mellaertsstraat 16 2140 Borgerhout SALUUT! LESMAP Droomedaris-Rex Mellaertsstraat 16 2140 Borgerhout 1 SALUUT! is een voorstelling met Sophie Derijcke, Saskia Thijs en Trijn Janssens tekst: regie: spel: poppen: muziek: kostuums: decorontwerp:

Nadere informatie

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering.

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. Bij SNAP leren we ouders en kinderen vaardigheden om problemen op te lossen en meer zelfcontrole te ontwikkelen. Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. SNAP (STOP

Nadere informatie

INFORMATIE VOOR DE LEERKRACHT IK SPEEL

INFORMATIE VOOR DE LEERKRACHT IK SPEEL INFORMATIE VOOR DE LEERKRACHT IK SPEEL Leerlijn Theater Thema Identiteit Groep 1 en 2 Maart 2016 Cultuuronderwijs op zijn Haags Leerlijn Theater Thema Identiteit Groep 1 en 2 Maart 2016 Dit document wordt

Nadere informatie

Lesbrief. Romeo en Julia. Een vertelvoorstelling van Niels Brandaan Cotterink

Lesbrief. Romeo en Julia. Een vertelvoorstelling van Niels Brandaan Cotterink Lesbrief Romeo en Julia Een vertelvoorstelling van Niels Brandaan Cotterink Over de voorstelling De vertelvoorstelling Romeo en Julia is gebaseerd op het gelijknamige toneelstuk van William Shakespeare.

Nadere informatie

HOOFDSTUK 1 WAT IS ADHD?

HOOFDSTUK 1 WAT IS ADHD? HOOFDSTUK 1 WAT IS ADHD? Wat betekent ADHD? ADHD staat voor attention deficit hyperactivity disorder. Er wordt vermoed dat kinderen ADHD hebben wanneer het voor hen moeilijk is om stil te zitten, aandachtig

Nadere informatie

KUNSTkatern basisschool De Regenboog. Locatie Wevelaan Schooljaar 2013-2014

KUNSTkatern basisschool De Regenboog. Locatie Wevelaan Schooljaar 2013-2014 KUNSTkatern basisschool De Regenboog Geachte leerkracht, ouder en/of verzorger, Locatie Wevelaan Schooljaar 2013-2014 Het Utrechts Centrum voor de Kunsten verzorgt dit schooljaar een breed en mooi aanbod

Nadere informatie

Toneelstuk Harde noten : nabespreking

Toneelstuk Harde noten : nabespreking Toneelstuk Harde noten : nabespreking Ondanks alle campagnes en initiatieven blijft pesten een moeilijk uit te roeien probleem dat ook de dertienjarige Kaat, hoofdpersonage uit de boeken Harde noten en

Nadere informatie

VOORBEREIDING OP BEZOEK AAN DE MUSICAL SOLDAAT VAN ORANJE. Een project over Soldaat van Oranje kan uit verschillende onderdelen bestaan :

VOORBEREIDING OP BEZOEK AAN DE MUSICAL SOLDAAT VAN ORANJE. Een project over Soldaat van Oranje kan uit verschillende onderdelen bestaan : VOORBEREIDING OP BEZOEK AAN DE MUSICAL SOLDAAT VAN ORANJE Een project over Soldaat van Oranje kan uit verschillende onderdelen bestaan : - het lezen van het boek Soldaat van Oranje en het maken van de

Nadere informatie

Schriftelijke schrijfcursus op basis van De kleine prins

Schriftelijke schrijfcursus op basis van De kleine prins Schriftelijke schrijfcursus op basis van De kleine prins Een impressie Schrijven naar aanleiding van het verhaal van de kleine prins, hoe doe je dat? Ik kan er veel over schrijven en vertellen, maar het

Nadere informatie

Inhoud. Woord vooraf 7. Het allereerste begin 9. Oervaders 19. Israël als moeder 57. Wijsheid voor ouders en kinderen 83. Koninklijke vaders 113

Inhoud. Woord vooraf 7. Het allereerste begin 9. Oervaders 19. Israël als moeder 57. Wijsheid voor ouders en kinderen 83. Koninklijke vaders 113 Inhoud Woord vooraf 7 Het allereerste begin 9 Oervaders 19 Israël als moeder 57 Wijsheid voor ouders en kinderen 83 Koninklijke vaders 113 Profetische opvoedkunde 145 Kinderen in zijn koninkrijk 177 Leerling

Nadere informatie

De Stilte danst Alice

De Stilte danst Alice Lesbrief Alice Als in het boek begint de voorstelling met het boottochtje op de Theems van Lewis Carroll met de drie zusjes Liddell. Wat er daarna gebeurt? De schrijver verandert in een konijn en de achtervolging

Nadere informatie

Boek 1 De jongen in de gestreepte pyjama

Boek 1 De jongen in de gestreepte pyjama Boek 1 De jongen in de gestreepte pyjama Zakelijke gegevens: 1. Titel van het boek: De jongen in de gestreepte pyjama. 2. Het boek heeft geen ondertitel. 3. De auteur van het boek is John Boyne 4. Het

Nadere informatie

KiesWijzer. een les over kiezen voor het voortgezet onderwijs

KiesWijzer. een les over kiezen voor het voortgezet onderwijs KiesWijzer een les over kiezen voor het voortgezet onderwijs Inleiding Met veel plezier presenteert Intermijn de les KiesWijzer. Uw leerlingen staan in het nieuwe schooljaar weer voor grote keuzes. Welk

Nadere informatie

rome van je De Sleutels Dit is een uitgave van:

rome van je De Sleutels Dit is een uitgave van: Dit is een uitgave van: ITIP school voor leven en werk Marspoortstraat 16 7201 JC Zutphen Telefoon: 0575-510 850 E-mail: opleiding@itip.nl Website: www.itip.nl De Sleutels rome van je Ik hou van de mystieke

Nadere informatie

Tijdschrift Kindermishandeling April 2013 Onderwijsspecial deel 2. 8 tips voor een goed gesprek met je leerling

Tijdschrift Kindermishandeling April 2013 Onderwijsspecial deel 2. 8 tips voor een goed gesprek met je leerling 8 tips voor een goed gesprek met je leerling Edith Geurts voor Tijdschrift Kindermishandeling Het kan zijn dat je als leerkracht vermoedt dat een kind thuis in de knel zit. Bijvoorbeeld doordat je signalen

Nadere informatie

INHOUDSTAFEL: De voorstelling Kus. 3 Sociaal circus 4 Circus krak! 5 Voor de voorstelling 6 Na de voorstelling: Bespreken 8 Circustechniek clownerie 9

INHOUDSTAFEL: De voorstelling Kus. 3 Sociaal circus 4 Circus krak! 5 Voor de voorstelling 6 Na de voorstelling: Bespreken 8 Circustechniek clownerie 9 INHOUDSTAFEL: De voorstelling Kus. 3 Sociaal circus 4 Circus krak 5 Voor de voorstelling 6 Na de voorstelling: Bespreken 8 Circustechniek clownerie 9 2 DE VOORSTELLING Kus VAN CIRCUS KRAK Chantal houdt

Nadere informatie

Judo. Zumba. Bootcamp

Judo. Zumba. Bootcamp Judo Jullie zijn op een speelse manier actief bezig met judo en werken samen met jonge leeftijdsgenootjes die al een tijdje bezig zijn met judo. Daarbij leren jullie actief de fijne kneepjes van een sport

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding. Als je een peuter en tussen 3 en 5 jaar bent. Als je een kleuter en tussen 6 en 8 jaar bent

Inhoudsopgave. Inleiding. Als je een peuter en tussen 3 en 5 jaar bent. Als je een kleuter en tussen 6 en 8 jaar bent Kind-In-Zicht Inhoudsopgave Inleiding Als je een peuter en tussen 3 en 5 jaar bent Als je een kleuter en tussen 6 en 8 jaar bent Als je een tiener en tussen 9 en 12 jaar bent Als je een puber en tussen

Nadere informatie

Kies je route Trainingsmap voor de deelnemer Deze map is van:

Kies je route Trainingsmap voor de deelnemer Deze map is van: Kies je route Trainingsmap voor de deelnemer Deze map is van:... Auteurs: Titia Boers en Anja Valk Projectleiding en eindredactie: Carola van der Voort cwh.vander.voort@let.vu.nl 020 5986575 Vrije Universiteit

Nadere informatie

LESBRIEF Jihad, de voorstelling

LESBRIEF Jihad, de voorstelling LESBRIEF Jihad, de voorstelling LESBRIEF Jihad, de voorstelling Beste docent, Binnenkort bezoekt u met uw leerlingen Jihad, de voorstelling. Hierbij ontvangt u van ons een aantal lessuggesties waarmee

Nadere informatie

LES 2 THEMA S UIT DE FILM GODS LAM EN PANTOMIME

LES 2 THEMA S UIT DE FILM GODS LAM EN PANTOMIME LES 2 THEMA S UIT DE FILM GODS LAM EN PANTOMIME Algemene opzet van de les Doelen: - Kinderen kunnen gedachten, gevoelens en houdingen bij thema s uit de film Gods Lam uitdrukken in dramavorm. - Kinderen

Nadere informatie

KOPPen bij elkaar en schouders eronder. Informatie voor kinderen van ouders met psychiatrische problemen

KOPPen bij elkaar en schouders eronder. Informatie voor kinderen van ouders met psychiatrische problemen KOPPen bij elkaar en schouders eronder Informatie voor kinderen van ouders met psychiatrische problemen Mama, waarom huil je? Mama, ben je nu weer verdrietig? Papa, gaan we naar het zwembad? Waarom niet?

Nadere informatie

ROSIE EN MOUSSA LESMAP. Droomedaris-Rex i.s.m. t ARSENAAL ILLUSTRATIES: JUDITH VANISTENDAEL

ROSIE EN MOUSSA LESMAP. Droomedaris-Rex i.s.m. t ARSENAAL ILLUSTRATIES: JUDITH VANISTENDAEL ROSIE EN MOUSSA Droomedaris-Rex i.s.m. t ARSENAAL LESMAP ILLUSTRATIES: JUDITH VANISTENDAEL ROSIE EN MOUSSA LESMAP 1 ROSIE EN MOUSSA (6+) ROSIE EN MOUSSA is een voorstelling van Sophie Derijcke, Mira Bertels,

Nadere informatie

DaDaKaKa Tuning People

DaDaKaKa Tuning People DaDaKaKa Tuning People Beste leerkracht, Binnenkort gaan jullie met de klas kijken naar de voorstelling DaDaKaKa. In deze bundel vind je achtergrondinformatie over deze voorstelling en inspiratie om ermee

Nadere informatie

www.shine-houten.nl mail@shine-houten.nl 06-26340416 SHINE THE PLACE TO BE FOR PEOPLE WITH A ARTISTIC FLAVOUR!

www.shine-houten.nl mail@shine-houten.nl 06-26340416 SHINE THE PLACE TO BE FOR PEOPLE WITH A ARTISTIC FLAVOUR! www.shine-houten.nl mail@shine-houten.nl 06-26340416 SHINE THE PLACE TO BE FOR PEOPLE WITH A ARTISTIC FLAVOUR! Shine Wij zijn SHINE, een centrum voor podiumkunsten. Graag willen wij u hierbij kennis laten

Nadere informatie

WANNEER EEN SPECIAAL IEMAND ALS HEEFT

WANNEER EEN SPECIAAL IEMAND ALS HEEFT WANNEER EEN SPECIAAL IEMAND ALS HEEFT 1 Je leest waarschijnlijk dit boekje omdat je mama of papa of iemand anders speciaal in je familie Amyotrofische Laterale Sclerose heeft. Het is een lang woord en

Nadere informatie

General information of the questionnaire

General information of the questionnaire General information of the questionnaire Name questionnaire: Early Adolescent Temperament Questionnaire Revised (ouderversie) Original author: Ellis & Rothbart Translated by: Rothbart & Hartmann Date version:

Nadere informatie

FRONT Polyphonie LESBRIEF VOOR LEERKRACHTEN. Deel II: Naverwerking. To see is to know

FRONT Polyphonie LESBRIEF VOOR LEERKRACHTEN. Deel II: Naverwerking. To see is to know FRONT Polyphonie LESBRIEF VOOR LEERKRACHTEN Deel II: Naverwerking To see is to know Wij gaan er bij Publiekswerking steeds van uit dat er geen vaststaande antwoorden zijn wat de tekentaal van een opvoering

Nadere informatie

januari/februari 2014 De Rosa Mentorles Mens & Maatschappij Nederlands Engels Drama PROJECT TITEL Werkboek First ID

januari/februari 2014 De Rosa Mentorles Mens & Maatschappij Nederlands Engels Drama PROJECT TITEL Werkboek First ID januari/februari 2014 De Rosa Mentorles NAAM JAAR KLAS VAK PROJECT TITEL Mens & Maatschappij Nederlands Engels Drama Werkboek First ID Inhoud Werkboek First ID 4 Het gebruik van de Powerpoint 8 Mentorles

Nadere informatie

Buurman in de Winter Plan D / Andreas Denk (Nederland)

Buurman in de Winter Plan D / Andreas Denk (Nederland) lesbrief Buurman in de Winter Plan D / Andreas Denk (Nederland) bovenbouw (groep 5 t/m 8) www.stiltefestival.com E info@destilte.nl F facebook.com/ stiltefestival afdeling educatie Nieuwe Huizen 41 4811

Nadere informatie

Lesbrief bij de voorstelling Tik Tak Slaap

Lesbrief bij de voorstelling Tik Tak Slaap Lesbrief bij de voorstelling Tik Tak Slaap Babette Groenewege Feikes Huis Introductie Binnenkort gaat u met uw klas naar de voorstelling Tik Tak Slaap: een voorstelling over Pop die niet kan slapen en

Nadere informatie

Handreiking bij 40 DAGEN GEBED voor groep 4-8 van de basisschool

Handreiking bij 40 DAGEN GEBED voor groep 4-8 van de basisschool Handreiking bij 40 DAGEN GEBED voor groep 4-8 van de basisschool NAAM September 2009 In september en oktober 2009 was de Levend evangelie Gemeente bezig met het onderwerp 40 DAGEN GEBED. Om gemeente breed

Nadere informatie

MOMOTARO. Beste, Barbara Beel en Sarah Beel www.casablancavzw.be

MOMOTARO. Beste, Barbara Beel en Sarah Beel www.casablancavzw.be Beste, Momotaro is een eeuwenoud Japans verhaal. Het vertelt over een kleine perzikjongen en over groot geluk, over vrienden en vijanden en over hoe je samen sterk, moedig en wijs kan zijn. Het verhaal

Nadere informatie

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Informatie voor cliënten Cliënten en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel hebben vaak nare dingen meegemaakt. Ze zijn geschokt

Nadere informatie

zondagmorgen 14 november 2010 Welkomkerk ds. W.H. Hendriks-Vogelaar

zondagmorgen 14 november 2010 Welkomkerk ds. W.H. Hendriks-Vogelaar Gemeente van de Heer Jezus Christus, Jongeren, ouderen, kinderen van God, Zoals ik voor de lezing al gezegd heb; het gaat vanmorgen niet over trouwen of getrouwd zijn, dat is alleen een voorbeeld verhaal.

Nadere informatie

Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet.

Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet. Bezoek op kantoor Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet. Ton en Toya hebben wat problemen thuis.

Nadere informatie

REFLECTIE VANUIT HET PERSPECTIEF VAN KINDEREN EN JONGEREN

REFLECTIE VANUIT HET PERSPECTIEF VAN KINDEREN EN JONGEREN GEZIN EN SCHOOL-SAMEN OPVOEDEN IN VERSCHIL-Vlor-16 mei 2012 Workshop 1 Een gedeelde en gedragen visie over de relatie gezin-school REFLECTIE VANUIT HET PERSPECTIEF VAN KINDEREN EN JONGEREN door Hilde Lauwers

Nadere informatie

5 manieren om je eigen pad te bewandelen

5 manieren om je eigen pad te bewandelen 5 manieren om je eigen pad te bewandelen Hierbij het nieuwe artikel met als onderwerp: 5 manieren om je eigen pad te bewandelen. Het is geschreven door wandelcoach Tineke Franssen. Tineke wandelt al een

Nadere informatie

- het lezen van het boek van Soldaat van Oranje en het maken van de literatuurwijzer het bekijken van de film Soldaat van Oranje;

- het lezen van het boek van Soldaat van Oranje en het maken van de literatuurwijzer het bekijken van de film Soldaat van Oranje; LESSUGGESTIES blijkt de blijvende grote interesse van scholieren voor de Tweede Wereldoorlog. Zij geven aan vooral gegrepen te worden door persoonlijke verhalen, gekoppeld aan inzet van hedendaagse middelen.

Nadere informatie

ik? Houd je spreekbeurt over GGNet

ik? Houd je spreekbeurt over GGNet ik? Houd je spreekbeurt over GGNet 1 Houd je spreekbeurt over GGNet Krijg je zelf hulp van GGNet Jeugd? Of je vader/moeder/broer(tje)/zus(je) of iemand anders die je kent? Werkt één van je ouders bij GGNet?

Nadere informatie