Internationaal ondernemen Verover nieuwe buitenlandse markten

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Internationaal ondernemen Verover nieuwe buitenlandse markten"

Transcriptie

1 Internationaal ondernemen Verover nieuwe buitenlandse markten

2 Internationaal ondernemen Verover nieuwe buitenlandse markten

3 Voorwoord Leendert-Jan Visser Willem Prinsen 3 4 Directeur MKB-Nederland Managing Director TNT Express Benelux Je hoeft niet groot te zijn om multinational te zijn. Met een goed idee en een gezonde dosis lef, is de stap over de grens dichterbij dan je denkt. Het is een misvatting te denken dat alleen grote bedrijven uit- of invoeren. Integendeel, juist het midden- en kleinbedrijf heeft een hele belangrijke plek hierin. Ruim één op de drie mkb-bedrijven is op enige wijze actief op de internationale markt met export, import, buitenlandse investeringen en of internationale samenwerking. Nederland is van oudsher een handelsnatie. Nederland staat hoog in alle ranglijsten die over internationale handel gaan. Al in de zeventiende en achttiende eeuw bevoeren we de wereldzeeën. Anno 2012 bedraagt de totale waarde van de export zo n 70 procent van wat we in Nederland verdienen het bruto binnenlands product en dit stijgt nog steeds. We nemen ruim 3 procent van de wereldhandel voor onze rekening. Vier keer meer dan je op grond van de economie

4 5 en inwoneraantal zou verwachten. Die gunstige positie is vooral te danken aan het sterk ontwikkelde ondernemerschap in Nederland. Wat ook helpt, is de gunstige ligging van ons land ten opzichte van het Europese achterland, gecombineerd met goede infrastructuur zoals de haven van Rotterdam en luchthaven Schiphol. Onze afzetmarkt ligt vooral over de grens. Andersom is er een veelvoud aan mogelijkheden om producten van ver naar dichtbij te brengen. Ver is in dit verhaal overigens relatief; vooral de Europese markt is belangrijk. Nog een belangrijke: Nederland is het distributiecentrum voor Europa. Ben je nog niet internationaal actief, maar denk je erover de gok te wagen: neem die stap! Maar, zoals altijd geldt natuurlijk ook hier dat je je niet zomaar in het avontuur moet storten. Goed ondernemerschap betekent dat je je voorbereidt. Waar liggen de kansen? Wat zijn de valkuilen? Zijn er concurrenten op de markt? Hoe ga je om met wet- en regelgeving? Mag je zomaar alles exporteren of importeren? om te doen waar je goed in bent: ondernemen. Samen met MKB Servicedesk, het online ondernemersplatform van MKB-Nederland, hebben we dit boek ontwikkeld: Eerste Hulp bij Internationaal Ondernemen. Zelfs met de beste voorbereiding is het soms vallen en opstaan. Laat je daardoor niet uit het veld slaan. De ervaringsverhalen van collega-ondernemers die je door het hele boek heen vindt, tonen aan dat succes heus niet zomaar komt aanwaaien. Of je nu alleen voor de binnenlandse markt werkt of ook over de grenzen kijkt: ondernemerschap is hard werken, keuzes maken en leren van fouten. En vooral: durven en passie hebben in wat je doet. Wij wensen je veel internationaal handelsplezier toe. 6 MKB-Nederland en TNT Express, willen helpen bij jouw (eerste) stappen naar en van het buitenland. MKB-Nederland uiteraard met onze lobby om regelgeving mkb-vriendelijk te maken. We steunen en dragen bij aan handelsmissies, bieden praktische informatie, zoals landenboekjes en zijn het platform waar o.a. exporterende ondernemers elkaar ontmoeten. TNT Express helpt met kennis van zaken van lokale markten, alle douaneformaliteiten en de zekerheid dat jouw product op het juiste moment onder de juiste voorwaarden op de juiste plek komt. Dat bespaart je geld én tijd, zodat jij tijd overhoudt

5 Inhoudsopgave Hoe werkt dit boek? 8 Interview Dirk Muller Marktrade 108 Uitleg iconen 1 Ondernemen over grenzen 10 Hoe internationaal is het mkb? 12 Waarom internationaal ondernemen? 16 Interview Gerard Kool senz umbrellas 20 Interview Ruud Goesten A Brand New Day 24 2 Plannen maken 30 Een import- of exportplan schrijven 32 5 Wet- en regelgeving 112 Wat doet de douane? 114 Goederen importeren uit landen buiten de EU 117 Stappenplan bij import en export 121 Verpakkingseisen en documentatie bij internationaal transport 130 Belangrijke keurmerken, documenten en certificaten 133 Checklist douaneformaliteiten 139 Interview Dirk Jasper Barnyard Far East ltd Lees meer Handige tip Doe de check Doe de scan Informatieve video Interview Marc Derks Staco 44 Interview Jacqueline van der Weijden Limeta BV 48 3 Je weg vinden in het buitenland 54 Kiezen tussen een importeur, distributeur of handelsagent? 56 Hoe vind ik als exporteur een betrouwbare afnemer? 59 Hoe vind ik als importeur een geschikte leverancier? 63 Welke afspraken maak ik met mijn buitenlandse zakenpartner? 66 Offshoring, hoe werkt dat precies? 70 Interview Bas Verhoogt wegodutch 74 4 Logistiek 80 Hoe regel ik de logistiek bij internationale handel? 82 Hoe verloopt de transportketen? 86 Welke vorm van transport moet ik kiezen? 89 Waar moet ik op letten bij het vervoer van gevaarlijke goederen? 94 Wat zijn de Incoterms 2010 bij internationale leveringen? 98 Als je het vervoer niet zelf wil regelen 102 Goed om te regelen Import en export financieren 146 Hoe gaat een internationale betaling? 148 Wat zijn valutarisico s? 153 Welke financiering is er voor internationale ondernemers? 156 Inschrijven voor een subsidie of programma 159 Interview Lourens Poorter Equiplite Europe BTW 166 Btw en export van goederen 168 Btw en export van diensten 172 Btw en import van goederen en diensten 175 Btw betalen en terugvragen bij importeren 178 Ik wil mijn webshop producten leveren aan EU-landen 181 Interview Abner Abee GSM Display 185 Begrippenlijst internationaal ondernemen 189 Handige links 193 Lijst met bronnen 194 Colofon 196

6 Hoe werkt dit boek? uitleg Zo werkt het: Ga naar 9 Tijdens het lezen zul je in dit boek regelmatig een verwijzing naar het internet tegenkomen. Om het overzichtelijk te houden, hebben we een speciale overzichtspagina aangemaakt op de website van MKB Servicedesk. Hier vind je alle interessante informatie waar we in het boek naar doorverwijzen. Je komt op de overzichtspagina, waar de inhoudsopgave per thema staat. Lees je in het boek een doorverwijzing naar handige informatie, dan vind je dat hier onder het betreffende thema. Waar verwijzen we allemaal naar door? Handige links Aan het eind van veel hoofdstukken staat een lijstje met handige links. Op de overzichtspagina vind je de links terug onder het betreffende thema en hoofdstuk. Informatieve Video's Zie je dit icoon staan, ga dan naar de overzichtspagina voor een handige video van de webinars over export, import, logistiek of wet- en regelgeving. 10 Scans Dit icoon verwijst naar een online scan. Ga naar de overzichtspagina voor de link naar de scan. We wensen je veel plezier met dit interactieve boek!

7 1 Ondernemen over grenzen Nederland is te klein om een wereldbedrijf te starten - Gerard Kool, senz umbrellas Wat is jouw reden om naar het buitenland te gaan? In dit thema lees je tien redenen 11 om je grenzen te verleggen. 12

8 Ondernemen over grenzen Ondernemen over grenzen Hoe internationaal is het mkb? Context en Cijfers Het EIM doet in opdracht van het ministerie van Economische Zaken, Landbouw & Innovatie (EL&I) onderzoek naar het Nederlandse mkb. In het rapport Kerngegevens mkb 2011 staan de belangrijkste uitkomsten uit het afgelopen jaar beschreven. Naast importerende en exporterende ondernemers zijn er ook mkb ers die op een andere manier internationaal actief zijn, door samen te werken met buitenlandse bedrijven (13 procent) of te investeren in buitenlandse bedrijven (4 procent). Bedrijfsomvang Als we kijken naar bedrijfsomvang, is het middenbedrijf (tien tot honderd werknemers) vaker internationaal actief dan het kleinbedrijf (nul tot tien werknemers). Vooral ondernemers in de groothandel (81 procent), industrie (58 procent) en transportsector (47 procent) ondernemen in het buitenland. Financiële dienstverleners (16 procent) en de horeca (15 procent) zijn het minst internationaal. 14 Percentage bedrijven per branche dat internationaal actief is Ruim één op de drie ondernemers is internationaal actief, zo stelt onderzoeksbureau EIM in Het grootse deel daarvan importeert (27 procent), een iets kleiner deel exporteert (19 procent). Je kunt dus gerust stellen dat het mkb houdt van over de grenzen kijken. Groothandel Industrie Transportsector Financiële dienstverlening Horeca Internationale handel is een flinke bron van inkomsten voor Nederland. De totale exportwaarde lag in 2010 op 371 miljard euro. Ter vergelijking: bij import lag de waarde op 332 miljard euro. Op Duitsland na is ons 1 Bron:

9 land zelfs de grootste goederenexporteur van de EU. Als het om de export van diensten gaat, staat Nederland op de vijfde plek. Vijf meest geëxporteerde en geïmporteerde goederen Wat wordt er dan zoal verhandeld? Als we afgaan op de cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) zijn het im- en exportgoederen als machines, chemische producten en minerale brandstoffen. Dit komt omdat Nederland ook heel veel goederen doorvoert voor grote multinationals via de Rotterdamse haven. 15 Als we het meer op mkb-niveau bekijken, ziet de top vijf er heel anders uit. Zo verhandelen volgens de Kamer van Koophandel/ondernemerspleinen2 de meeste ondernemers kleding, handtassen, levensmiddelen, technische apparaten (zoals mobiele telefoons), bloemen en speelgoed.3 Op het gebied van diensten is Nederland groot in de export van ontwerp (denk maar aan Dutch design) en architectuur, research en ontwikkeling en ingenieursen financiële diensten. Vijf meest populaire handelslanden Nederlandse ondernemers houden het duidelijk graag dicht bij huis, ook wat betreft export. De landen waar we het meest naar uitvoeren zijn Duitsland (absolute 16 Export nummer één!), België, Frankrijk, Verenigd Koninkrijk en Italië. Importeurs zoeken het iets verder weg, ook al blijven de nummers één en twee hetzelfde: Duitsland en België. Dan volgen de Verenigde Staten, China en het Verenigd Koninkrijk. Uit de VS worden veel medicinale en farmaceutische producten ingevoerd. En China staat zo hoog in de lijst, omdat Nederlandse handelaren daar veel van hun goederen inkopen of hun producten daar goedkoop kunnen laten maken om ze daarna naar Nederland te transporteren. Dit heet offshoring: ook een vorm van import. Offshoring 2 In de periode worden de KvK en Syntens samengevoegd tot onder nemerspleinen. In dit boek wordt daarom vanaf nu niet meer gesproken van KvK of Syntens, maar van ondernemerspleinen. 3 Deze top vijf is samengesteld op basis van de dagelijkse dienstverlening van de ondernemerspleinen. Import pag. 72

10 Ondernemen over grenzen Missie Waarom internationaal ondernemen? Redenen om te im- of exporteren De stap naar het buitenland kan een flinke boost beteken voor je bedrijf. Je boort nieuwe markten aan, leert nieuwe culturen kennen en krijgt met andere handelsgewoonten te maken. Er zijn kansen genoeg voor zowel importerende als exporterende ondernemers. Al blijft de gouden tip: bereid je goed voor! Voor export gelden doorgaans hele andere motieven dan voor import. Daarom zetten we voor allebei de meest voorkomende redenen op een rijtje. Vijf redenen om te importeren 1. Je hebt een gat in de Nederlandse markt ontdekt en kunt dit exploiteren met een mooi product uit het buitenland. 2. Je kunt op je productiekosten besparen door (een deel van) je productie in het buitenland te laten doen (offshoring). 3. Je kunt de Nederlandse concurrentie aftroeven met een product dat beter en goedkoper is. 4. Sommige grondstoffen of onderdelen voor jouw product zijn niet in Nederland verkrijgbaar of niet voldoende aanwezig (zoals ijzererts, hout en olie) en dus moet je ze uit het buitenland halen. 5. De klant wil keuze; en sommige producten zijn in Nederland niet beschikbaar of lastig te verbouwen (zoals koffiebonen, rijst en katoen). Bekijk ook het webinar over import, met tips van ervaringsexpert Ruud Goesten van A Brand New Day! Vijf redenen om te exporteren 1. Je wilt groeien met je bedrijf en daarvoor zijn nieuwe afzetmarkten nodig. 2. Je wilt je risico s spreiden over een grotere regio. Bijvoorbeeld omdat je last hebt van flinke concurrentie in Nederland. 3. Je hebt een mooi product in Nederland en denkt dat dit ook wel in het buitenland aan zal slaan. 4. De Nederlandse markt is verzadigd. Door jouw product ook in het buitenland op de markt te brengen, wordt het bedrijf minder afhankelijk van de Nederlandse markt. 18

11 Missie 5. Steeds meer bedrijven gaan internationaal ondernemen en handelsbarrières verdwijnen. Over de grens kijken is nodig om je concurrentiepositie goed te houden. Bekijk ook het webinar over export, met tips van ervaringsexpert Gerard Kool van senz umbrellas! Vijf valkuilen Natuurlijk liggen er veel kansen op je te wachten in het buitenland, maar daar horen ook een aantal valkuilen bij. En die kun je maar beter van tevoren weten, zodat je je erop kunt voorbereiden. 1. Onderschat de voorbereiding niet. Maak een uitgebreid import- of exportplan, dat bestaat uit een interne analyse, externe analyse, marktonderzoek, doelstellingen, kosteninschattingen, een logistiek plan en een overzicht van wet- en regelgeving. 2. Houd rekening met schaalbaarheid. Wat als de vraag naar jouw product opeens zo groot wordt dat je het niet meer kunt bijbenen? Denk daarover na. 3. In het buitenland gelden andere regels, zowel op cultureel als op zakelijk vlak. Zo zeggen ze in India bijvoorbeeld nooit nee en komen ze in de VS graag meteen ter zake. Ook moet je goed op de hoogte zijn van wetten en regels. Denk bijvoorbeeld aan eisen en vergunningen voor jouw product. Een overtreding kan je een flinke boete opleveren. 4. Uitbreiding naar het buitenland heeft consequenties voor iedereen in jouw bedrijf. Het hele bedrijf moet er dus ook voor willen gaan. Inventariseer dit van tevoren. Houd ook iedereen op de hoogte van je internationale plannen. 5. Als je een product gaat importeren dat in Nederland nog niet bestaat, kan daar best wel eens een reden voor zijn. Misschien is de Nederlandse smaak anders, voldoet het product niet aan de wettelijke eisen of zijn er invoerverboden. Doe hier onderzoek naar. Missie formuleren Het antwoord op de vraag Waarom wil ik internationaal zakendoen? is je missie. Je kunt natuurlijk ook een hele andere reden hebben dan de hiervoor genoemde. Kom je er alleen niet uit? Het helpt om er met mensen over te praten die de stap al hebben gezet. Laat je goed voorlichten, kijk rond in je netwerk en ga naar bijeenkomsten over internationaal ondernemen Ben jij klaar voor export? Doe de exportscan bij AgentschapNL en kom erachter of je klaar bent om te exporteren. Met de marktscan van AgentschapNL, kun je zakenpartners in het buitenland vinden. Een import- of exportplan schrijven pag. 34 Handige links Hoe doe ik marktonderzoek? Over de SWOT-analyse

12 Opgericht 2006 Aantal werknemers 19 Exportproduct Stormparaplu Exporteert naar West-Europa, Noord-Amerika, Azië 21 Gerard Kool senz umbrellas 'Nederland Niet iedereen houdt ervan, maar senz zou zonder nooit hebben bestaan: de regen. In 2004 bedacht Gerwin Hoogendoorn, student aan de TU-Delft, een paraplusysteem dat zelfs bij windkracht tien niet kapot te krijgen is. Medestudenten Gerard Kool en Philip Hess zagen wel brood in het ontwerp en eind 2006 ging de eerste stormparaplu de wijde wereld in. 22 is te klein om een Ultieme droom De droom van de drie heren: overal ter wereld hun paraplu s verkopen. Gerard Kool: Nederland is te klein om een wereldbedrijf mee te bouwen. De hele wereld moet van onze producten kunnen genieten. wereldbedrijf te starten' Geen onmogelijk plan Een ambitieus idee, maar niet onbereikbaar. Overal ter wereld regent het immers. Al snel is de droom werkelijkheid geworden. De eerste tienduizend exemplaren waren binnen negen dagen uitverkocht. Hoogendoorn, Kool en Hess hadden zo n goed en uniek product bedacht dat het wereldwijd in de media kwam en bijna alle grote designprijzen in de wacht sleepte,

13 23 waaronder de Dutch Design Award maar ook vele internationale prijzen. Het ging en gaat de bedenkers van de stormparaplu voor de wind. De eerste paraplu de grens over Inmiddels exporteert senz naar ongeveer twintig landen, voornamelijk binnen de Europese Unie (EU). De eerste paraplu s vonden via het Nederlandse modebedrijf Mexx hun weg naar het buitenland: Duitsland, Oostenrijk en België. Mexx vormde de eerste partij die zei: Jullie hebben iets geweldigs in handen. Als jullie dit tot een product weten te maken, zorgen wij dat het in de winkel komt. Een zoektocht naar een goede distributeur heeft Kool sindsdien nooit hoeven doen. De partijen kwamen naar ons toe: of ze alsjeblieft onze distributeur mochten worden. Landenselectie Om te bepalen naar welke landen de export zou gaan plaatsvinden, selecteerden we op demografische gegevens, zoals populatie, welvaart en ook welk weertype er in dat land heerst, aldus Kool, de financiële man bij senz. Slim marktonderzoek deed senz bijvoorbeeld ook in Japan. Daar bracht het bedrijf een paar jaar geleden een paraplu op de markt met een UV-coating. In Japan willen mensen namelijk niet graag bruin worden en lopen ze onder een paraplu omdat de zon schijnt, niet omdat het regent. Later hoefde marktonderzoek eigenlijk niet meer. In de aanloopfase hebben we wel onderzoek gedaan, onder andere via NL EVD Internationaal, onderdeel van AgentschapNL. Later kwamen de verzoeken vanzelf, dankzij aandacht van de media, vertelt Gerard. Free publicity Heel handig natuurlijk, als je dankzij de media aan nieuwe afzetlanden komt. Toch ging het niet overal even hard. Gerard: Nadat we via Mexx eenmaal in het buitenland actief waren, zijn we zelf op zoek gegaan naar nog meer afzetmarkten. Maar niet alle landen adopteerden zomaar ons product. In Nederland ging het heel snel door alle publiciteit, maar een stad als Delft spreekt in het buitenland niet zo aan als bijvoorbeeld Amsterdam. Zeker niet als het om drie studentjes met een paraplu gaat. Hoe ze toch de markt voor zich hebben weten te winnen? Volledig met behulp van free publicity. Het is zaak om op te vallen, dat deden we bijvoorbeeld met goed Point Of Sale (POS) materiaal, zoals posters, en media-aandacht, aldus Kool. Lokale partners Voor de marktverkenning en logistiek maakt senz veel gebruik van lokale partners. Zo ook voor de verspreiding van de producten. Gerard: De paraplu s worden in China gemaakt en na productie gegroepeerd en eventueel opgeslagen in Hong Kong. Wij of onze klanten verschepen ze vervolgens naar de uiteindelijke bestemming. Het vervoer gebeurt voornamelijk via containerschepen, maar ook wel via de lucht en lokaal via wegtransport. Lokale kennis en krachten Het gebruik van lokale kennis en krachten is een belangrijke tip die Kool wil meegeven aan startende exporteurs: Denk goed na over wat en waarom je wilt exporteren, maar ga daarna vooral aan de slag. Lokale partners beschikken over kennis die voor hen vanzelfsprekend is, maar die jij mist." "Dus: zoek snel een lokale partner en focus op sales. Maak het vooral niet te moeilijk voor jezelf. 24

14 Opgericht 1 oktober 2005 Aantal werknemers 26 importeert Dranken uit de hele wereld importeert uit zo n 15 landen, zoals Amerika, Zuid-Afrika, Polen, Dominicaanse Republiek, Finland en Duitsland 25 Ruud Goesten A Brand New Day Wij willen Al twintig jaar zit hij in de drankenbranche: Ruud Goesten van A Brand New Day. Zes jaar geleden begon hij voor zichzelf, want hij was toe aan iets nieuws en had het welbekende gat in de markt gespot: importeren van voornamelijk third party -merken. Een succesvol gat, want A Brand New Day behoort inmiddels tot de grote spelers in Nederland. 26 de beste distributeur van Europa worden Ruud was tot maart 2005 algemeen directeur van drankendistributeur Allied Domecq Benelux voor hij A Brand New Day oprichtte. Ik was toe aan een volgende stap en besloot mezelf zes maanden te geven om uit te vogelen wat ik leuk vond om te gaan doen, vertelt hij. Net in die tijd gebeurde er iets opvallends. Ruud: Nog geen zes weken later werd bekend gemaakt dat het bedrijf werd overgenomen. Er kwamen distributiecontracten vrij, dat was een mooie kans. Ik heb meteen de toenmalige commercieel directeur van Allied Domecq gebeld. Samen zijn we gaan ondernemen.

15 27 Kansen pakken die anderen laten liggen Zes jaar na oprichting is A Brand New Day de vijfde grote speler op de Nederlandse markt. We importeren eigenlijk twee typen merken. Op de eerste plaats merken die al op de Nederlandse markt bestaan, zoals Jack Daniels en Southern Comfort, maar waarvan wij denken dat wij meer kunnen bieden op het gebied van sales en marketing dan de bestaande importeurs. Het tweede type zijn de merken die ergens anders wel een grote positie hebben, maar nog niet in Nederland bekend zijn en zelf ook nog niet groot genoeg zijn om internationaal te gaan handelen: de bewuste third party -merken. Denk bijvoorbeeld aan Savannah Dry Cider uit Zuid-Afrika. Per toeval een hit Laatstgenoemde drankje ontdekte Ruud eigenlijk per toeval, jaren terug op vakantie in Zuid-Afrika. Ruud: Ik reis veel voor zaken, maar ook voor m n plezier. En natuurlijk hoor je dan werk en privé gescheiden te houden, maar met drankenmerken kan en wil ik dat niet. Ik let altijd op wat er wordt gedronken in de horeca en op terrassen. Ik had in Zuid-Afrika een informele afspraak met een bedrijf, gewoon om kennis te maken. Ze vertelden me vol vuur over Savannah Dry, maar ik zag er niks in en hield de boot af. Tot ik daarna door het land ging reizen. Overal zag ik mensen het drinken, van jong tot oud, rijk tot arm, man en vrouw. Dus bij thuiskomst heb ik meteen teruggebeld. Zo is het balletje gaan rollen en uiteindelijk waren we de eerste in Nederland die premium cider op de markt zette. Maar zo spontaan gaat het zeker niet altijd. Bij 90 tot 95 procent van onze klanten hebben we eerst uitvoerig naar het merk gekeken, ze pro-actief benaderd en een uitgebreid plan op tafel gelegd. Bewuste keuze voor distributeur Bij de oprichting van A Brand New Day hebben Ruud en zijn compagnon bewust voor het importeurschap gekozen. Primair omdat we het hele verhaal van prijzen volledig onder controle willen kunnen houden. We kunnen nu zelf beslissingen maken over de voorraad, marges, dat soort dingen. Puur vanuit het plezier om te ondernemen nemen we de risico s en verantwoordelijkheid. Het vergt structuur, voldoende mensen én financieringsmogelijkheden, maar dat hebben we er graag voor over, vertelt hij. Wetten en regels Ondanks dat ze niet eigenaar van het drankmerk willen zijn, krijgt A Brand New Day toch te maken met de bijkomende wetten en regels. De hele Warenwet is natuurlijk op ons van toepassing. De hoeveelheid alcohol, het formaat, het percentage, noem maar op. En omdat we handelen in alcohol moeten we ons ook houden aan communicatie- en reclamewetgeving voor verantwoord alcoholgebruik. Toch heeft Ruud nog nooit een fles opengetrokken om te kijken of het juiste drankje er wel in zat. Daarover hebben we afspraken gemaakt met de merkeigenaren. Zij zijn op de 28

16 29 hoogte van wet- en regelgeving in Nederland en dus verantwoordelijk voor de inhoud van de fles. Mochten er ingrediënten in zitten die niet zijn toegestaan, dan ligt het risico bij hen, legt hij uit. Ook heeft hij harde afspraken gemaakt over exclusiviteit. Voor alle merken hebben wij exclusieve distributiecontracten, we zijn voor die klanten dus de enige importeur in Nederland. Doe waar je goed in bent Uiteindelijk komt het er bij Ruud allemaal op neer dat hij doet wat hij het leukst vindt: sales en marketing. Ook het logistieke stuk heeft hij daarom volledig uitbesteed, inclusief de financiële afhandeling ervan. Ruud: Samen met een aantal andere drankmerken zijn we eigenaar van een gezamenlijke logistieke partner, die ervoor zorgt dat de lading wordt gelost en afgeleverd bij de klant, zoals supermarkten en horeca. Ook beheren ze de voorraad, regelen ze de zaken met de douane en handelen ze orders af. Of zijn logistieke partner wel eens tegen problemen aanloopt? Nou, heel soms komt het voor dat er zaken verkeerd worden begrepen. Neem als voorbeeld Zuid-Afrika. We bestellen altijd producten per pallet. Dat stapelt goed en laadt ook handig weer uit in de haven. Alleen dit keer hadden ze daar losse dozen met Savannah Dry in een container gestouwd, zodat hij zo vol mogelijk kon. Wij konden in Rotterdam dus ook al die losse dozen weer handmatig gaan uitladen. Terwijl zij dachten: Ach, daar heb je toch mannetjes voor?. Ruud laat zich er niet door uit het veld slaan. Zijn missie: de beste distributeur van Europa worden. Er is veel concurrentie, dus dat houdt ons scherp. De standaard ligt hoog, dus de uitdaging is om er steeds weer bovenuit te blijven stijgen. Weet waar je aan wilt beginnen. "Waarom wil je importeren? Als je dat duidelijk hebt, zorg dan dat je ruimte creëert om dat deel te doen waar je goed in bent. En zoek voor de andere zaken de allerbeste partners. Dat geeft je de tijd en geestelijke ruimte om te blijven doen wat je leuk vindt. 30

17 2 Plannen maken 31 In een import- of exportplan beschrijf je zaken als cultuurverschillen, wet- en regelgeving, transport en financiën. Een goede voorbereiding vergroot de kans op succes. In dit thema lees je hoe je tot zo n plan komt. 32

18 Plannen maken Plannen maken Een import- of exportplan schrijven In tien stappen de grens over Je weet het zeker: het buitenland heeft een hoop kansen voor je te bieden. Het liefst wil je meteen aan de slag, maar wacht nog heel even. Voordat je overgaat tot de praktijk, is het slim om een uitgebreid plan te schrijven. In dit hoofdstuk vind je een checklist met punten waar je als potentieel internationaal ondernemer aan moet denken. Stap 1: Bedenk waarom je de grens over wil In het vorige hoofdstuk heb je redenen kunnen lezen om je grenzen te verleggen. Als je een antwoord weet op de vraag waarom je wilt importeren of exporteren, heb je je missie te pakken. Stap 2: Praat met ervaringsdeskundigen Kom je er alleen niet uit of wil je weten hoe anderen het hebben aangepakt? Het helpt om te praten met ondernemers die zelf de stap hebben gezet of experts die verstand van zaken hebben. Kijk dus eens goed rond binnen jouw netwerk of ga naar seminars, bijvoorbeeld van de ondernemerspleinen of Fenedex. Andere instanties waar je terecht kunt, zijn ambassades, AgentschapNL, Netherlands Business Support Offices (NBSOs), je branchevereniging, je bank en commerciële partijen. Op de website van AgentschapNL vind je een agenda met evenementen waar je als (potentiële) internationale ondernemer aan mee kunt doen. Kijk op of 34

19 Plannen maken 35 Kostprijs berekenen Voordat je met je plan begint, is het slim om de kostprijs voor je product of dienst uit te rekenen. Zo kun je betere prijsafspraken maken en weet je zeker dat je een goede prijs rekent. In een kostprijs zitten directe en indirecte kosten. Directe kosten zijn bijvoorbeeld inkoopprijs, transportkosten en invoerrechten. Indirecte kosten zijn je vaste bedrijfskosten, zoals salarissen. Op de website van de toekomstige ondernemerspleinen vind je een handig voorbeeld van een kostprijsberekening. Handige link Kostprijs berekenen tionale markt? Heb je de juiste organisatiestructuur? Heb je er zelf genoeg tijd en energie voor? Hoe ga je het marketingtechnisch aanpakken en hoe regel je de logistiek? Is het product wel geschikt voor de Nederlandse of buitenlandse markt? Wat als er ineens veel vraag naar jouw product komt, hoe los je dat op? En ook niet geheel onbelangrijk... heb je er geld voor? Om intern alles goed op rolletjes te laten lopen, is het slim een team internationale handel samen te stellen en / of een extern adviseur in te schakelen. Voor kleine bedrijven met weinig personeel is een extern adviseur zeker de overweging waard. 36 Via internet kan je makkelijk in contact komen met andere internationale bedrijven die je voor zijn gegaan. Op fora als zijn veel ondernemers en adviseurs actief die je de nodige tips kunnen geven. Stap 3: Maak een SWOT-analyse Een interne en externe analyse vormen samen jouw SWOT-analyse. Hierin bepaal je de sterktes, zwaktes, kansen en bedreigingen. Sterktes en zwaktes zijn intern, kansen en bedreigingen extern. Interne analyse Zowel voor import als voor export geldt dat je bedrijf er klaar voor moet zijn. Hoe staat jouw personeel tegenover internationalisering? Is er genoeg kennis in huis? Wie wordt verantwoordelijk voor de interna- Externe analyse In de externe analyse kijk je naar kansen en bedreigingen op de Nederlandse of buitenlandse markt. In het marktonderzoek beschrijf je onder andere wie je concurrenten zijn, wie je doelgroep is (consumenten, bedrijven of de handel) en in welk gebied ze zitten. Ga je je product verkopen aan consumenten? Breng je potentiële klanten dan in kaart aan de hand van gegevens als beroep, inkomen, leeftijd, geslacht, woonplaats, enzovoort. Ook trends en veranderende voorkeuren zijn belangrijk. Richt je je op bedrijven? Dan zijn strategische en organisatorische factoren belangrijk. Wat is de bedrijfsstructuur, wie beslist over aankopen en wat is hun beleid? Focus je je op handel (indirecte levering aan consumenten), vraag jezelf dan af welk distributiekanaal je gaat gebruiken. Via de detailhandel, horeca, webwinkels, markt- of groothandel?

20 Plannen maken 37 Ben jij klaar voor export? Doe de exportscan bij AgentschapNL en kom erachter of je klaar bent om te exporteren. Stap 4: Hoe kies je voor de juiste afzetmarkt? Het kiezen van de juiste regio of het juiste land kan best lastig zijn. Maak het jezelf makkelijker door je het volgende af te vragen: Is de economische groei (bruto binnenlands product) de laatste vijf jaar positief geweest? Is de koopkracht op peil gebleven of gegroeid? Ben je in staat je producten of diensten makkelijk aan te passen aan de omstandigheden op die buitenlandse markten? Is er voldoende geschoold personeel in de nieuwe markt aanwezig om al je wensen uit te voeren? Handelsmissies Om kennis te maken met het land waarmee jij zaken wilt doen, is het slim om mee te gaan op een (meerdaagse) handelsmissie. Je komt dan in contact met potentiële zakenpartners in het buitenland. Je krijgt vaak een programma met afspraken op maat. Een ideale manier om de lokale markt te leren kennen. Soms is het ook andersom: dan komen buitenlandse bedrijven naar Nederland om kennis te maken. Ook hier kun je je voor inschrijven. nisaties. Daarnaast wil de overheid initiatieven voor commerciële handelsreizen stimuleren als onderdeel van het nieuwe Bedrijvenbeleid. In veel gevallen zijn handelsmissies gekoppeld aan het bezoek van een vakbeurs of een ander evenement. Daarnaast organiseert AgentschapNL regelmatig economische missies, onder leiding van een minister of staatssecretaris. Handige sites voor het verkennen van landen en markten: De site van AgentschapNL biedt veel informatie over het verkennen van landen en markten, cultuur van het zakendoen, exportprogramma s en internationale wetgeving. Ook hebben ze marktadviseurs waar je vragen aan kunt stellen per of telefoon. Op de site vind je veel tips en informatie. Via de website van de Nederlandse ondernemerspleinen kun je doorklikken naar Buitenlandse Kamers of de zogenoemde tweelandenkamers. Wie meer wil weten over de cultuurverschillen in verschillende landen kan ook kijken bij het Koninklijk Instituut voor de Tropen. Op de website van het ministerie van Buitenlandse Zaken staat een overzicht van alle ambassades waar je als ondernemer terecht kunt voor handelsinformatie. 38 Handelsmissies worden georganiseerd door AgentschapNL, Fenedex, brancheorganisaties zoals Metaalunie en andere handelsbevorderende orga-

Internationaal ondernemen Verover nieuwe buitenlandse markten

Internationaal ondernemen Verover nieuwe buitenlandse markten Internationaal ondernemen Verover nieuwe buitenlandse markten Internationaal ondernemen Verover nieuwe buitenlandse markten Voorwoord Leendert-Jan Visser Willem Prinsen 3 4 Directeur MKB-Nederland Managing

Nadere informatie

Exportmonitor 2011. Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler

Exportmonitor 2011. Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler Exportmonitor 2011 Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler Uit de Exportmonitor 2011 blijkt dat het noordelijk bedrijfsleven steeds meer aansluiting vindt bij de wereldeconomie. De Exportmonitor

Nadere informatie

Internationaal succesvol, ook voor u dichtbij!? TNS Nipo

Internationaal succesvol, ook voor u dichtbij!? TNS Nipo Internationaal succesvol, ook voor u dichtbij!? TNS Growth Map Achtergrond De Kamer van Koophandel Amsterdam heeft zich tot doel gesteld bedrijven in de regio internationaal meer actief te krijgen om zo

Nadere informatie

Goed voorbereid zakendoen met het buitenland De kansen en valkuilen!

Goed voorbereid zakendoen met het buitenland De kansen en valkuilen! Een eerste stap naar succesvol internationaal ondernemen Goed voorbereid zakendoen met het buitenland De kansen en valkuilen! Bent u op zoek naar nieuwe afzetmarkten voor uw producten of diensten? Wilt

Nadere informatie

Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner

Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner Internationaal Ondernemen Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner In opdracht van het ministerie van Buitenlandse Zaken Partners for International Business Internationaal ondernemen

Nadere informatie

Wat kan de Nederlandse ambassade in België voor u betekenen?

Wat kan de Nederlandse ambassade in België voor u betekenen? Wat kan de Nederlandse ambassade in België voor u betekenen? walgierscapetowndhakakuwaitmaputoriodejaneirosarajevovilniusammancanberradohakualalumpurmexicocityrigaseoulviennaankaracairo Wat kan de Nederlandse

Nadere informatie

Internationaal ondernemen

Internationaal ondernemen Internationaal ondernemen De kortste weg naar informatie en advies in Noord-Brabant en Zeeland markt wet- en regelgeving promotie personeel en organisatie financiering logistiek cursus en training partnerkeuze

Nadere informatie

Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner

Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner Partners for International Business Als het gaat om internationaal ondernemen en samenwerken Partners for International Business (PIB) is een

Nadere informatie

7 op 10 internationale bedrijven ondervinden problemen. Vlaamse exportondersteuning onvoldoende gekend en gebruikt

7 op 10 internationale bedrijven ondervinden problemen. Vlaamse exportondersteuning onvoldoende gekend en gebruikt PERSBERICHT Hasselt, 12 april 2012 Onderzoek UNIZO-Limburg en VKW Limburg: 7 op 10 internationale bedrijven ondervinden problemen Vlaamse exportondersteuning onvoldoende gekend en gebruikt UNIZO-Limburg

Nadere informatie

Starters International Business

Starters International Business Internationaal Ondernemen Starters International Business >> Als het gaat om duurzaamheid, innovatie en internationaal Go abroad, well prepared U denkt erover te beginnen met exporteren of een nieuwe buitenlandse

Nadere informatie

Overheidsondersteuni ng bij export & investeren. >> Als het gaat om internationaal ondernemen en samenwerken

Overheidsondersteuni ng bij export & investeren. >> Als het gaat om internationaal ondernemen en samenwerken Overheidsondersteuni ng bij export & investeren >> Als het gaat om internationaal ondernemen en samenwerken Wat is NL EVD Internationaal? Onderdeel van Agentschap NL Ministerie van Economische Zaken, Landbouw

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO-BB 2004

Examenopgaven VMBO-BB 2004 Examenopgaven VMBO-BB 2004 tijdvak 2 dinsdag 22 juni 11.30 13.00 uur ECONOMIE CSE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Dit examen bestaat uit 30 vragen. Voor dit

Nadere informatie

Zakendoen met België. Jurgen Moors, MA Adviseur Internationale Zaken/Euregio Centre of Excellence België

Zakendoen met België. Jurgen Moors, MA Adviseur Internationale Zaken/Euregio Centre of Excellence België Zakendoen met België Jurgen Moors, MA Adviseur Internationale Zaken/Euregio Centre of Excellence België Overzicht 1. Kamer van Koophandel 2. KvK: afdeling Internationale Zaken 3. België: kansen en ontwikkelingen

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding 6. 1 Introductie 7 Ondernemerschap in Nederland 8 Drie manieren om een bedrijf te starten 8 IK als ondernemer 9

Inhoud. Inleiding 6. 1 Introductie 7 Ondernemerschap in Nederland 8 Drie manieren om een bedrijf te starten 8 IK als ondernemer 9 Inhoud Inleiding 6 1 Introductie 7 Ondernemerschap in Nederland 8 Drie manieren om een bedrijf te starten 8 IK als ondernemer 9 2 Instanties in Nederland 13 Belangrijke instanties voor ondernemers 14 Kamer

Nadere informatie

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 7-8. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 7-8. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag Hoi! Blijf even aan de lijn. Ik zit namelijk op de andere. Wacht even. Hoi, ik kom zo even terug want ik moet even iets zeggen over

Nadere informatie

LAAT JE BEDRIJF GROEIEN DOOR HET INZETTEN VAN JE NETWERK!

LAAT JE BEDRIJF GROEIEN DOOR HET INZETTEN VAN JE NETWERK! LAAT JE BEDRIJF GROEIEN DOOR HET INZETTEN VAN JE NETWERK! In dit E-book leer je hoe je door het inzetten van je eigen netwerk je bedrijf kan laten groeien. WAAROM DIT E-BOOK? Veel ondernemers beginnen

Nadere informatie

M200612. Positieve exportontwikkeling zet door. Exportthermometer 2006. drs. S.C. Oudmaijer

M200612. Positieve exportontwikkeling zet door. Exportthermometer 2006. drs. S.C. Oudmaijer M200612 Positieve exportontwikkeling zet door Exportthermometer 2006 drs. S.C. Oudmaijer Zoetermeer, november 2006 Exportthermometer Het gaat goed met de Nederlandse export, zowel in het grootbedrijf als

Nadere informatie

Start up Case. Sendcloud. Remi van Buul Soufian Touil Ellen Burghoorn 22-03-2015

Start up Case. Sendcloud. Remi van Buul Soufian Touil Ellen Burghoorn 22-03-2015 Start up Case Sendcloud Remi van Buul Soufian Touil Ellen Burghoorn 22-03-2015 Interne analyse Algemene informatie SendCloud SendCloud is opgericht in 2012 door Rob van den Heuvel, Bas Smeulders en Sabi

Nadere informatie

de Renminbi rekening

de Renminbi rekening de Renminbi rekening Kansrijk inspelen op de internationalisering van de Chinese Renminbi Doet u zaken in of met China? ABN AMRO biedt u nu de mogelijkheid om een Renminbi rekening in Hongkong te openen;

Nadere informatie

Examen economie thema 2 deel 1 Theorie thema 2: Produceren voor de wereldmarkt

Examen economie thema 2 deel 1 Theorie thema 2: Produceren voor de wereldmarkt Examen economie thema 2 deel 1 Theorie thema 2: Produceren voor de wereldmarkt Door: F. De Smyter en P. Holvoet 1. Geef een correcte omschrijving van de volgende economische begrippen: a) Globalisering:.

Nadere informatie

IDEE > PLAN > PITCH. In 3 stappen van idee { naar financiering

IDEE > PLAN > PITCH. In 3 stappen van idee { naar financiering In 3 stappen van idee { naar financiering Inhoud 1. Inleiding 2. De stappen 3. Stap 1: Het idee 4. Stap 2: Het plan 5. Stap 3: De pitch 6. Tips en Adressen Inleiding Je hebt een idee voor een nieuw bedrijf.

Nadere informatie

Meer succes met je website

Meer succes met je website Meer succes met je website Hoeveel geld heb jij geïnvesteerd in je website? Misschien wel honderden of duizenden euro s in de hoop nieuwe klanten te krijgen. Toch levert je website (bijna) niets op Herkenbaar?

Nadere informatie

Internationale handel visproducten

Internationale handel visproducten Internationale handel visproducten Marktmonitor ontwikkelingen 27-211 en prognose voor 212 Januari 213 Belangrijkste trends 27-211 Ontwikkelingen export De Nederlandse visverwerkende industrie speelt een

Nadere informatie

Uw totaalpakket in logistiek. www.packntrace.nl

Uw totaalpakket in logistiek. www.packntrace.nl Uw totaalpakket in logistiek www.packntrace.nl Uw totaalpakket in logistiek Als dienstverlener op het gebied van pakketlogistiek, biedt packntrace eersteklas diensten die betrekking hebben op alle aspecten

Nadere informatie

Ondernemerschap in Nederland

Ondernemerschap in Nederland Ondernemerschap in Nederland Je neemt deel aan het profiel Ondernemerschap. Dit betekent dat je erover denkt om in de toekomst als ondernemer te gaan werken. Dat is anders dan werken in loondienst. Dan

Nadere informatie

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s In een globaliserende economie moeten regio s en ondernemingen internationaal concurreren. Internationalisatie draagt bij tot de economische

Nadere informatie

De IMVO-thermometer. Een onderzoek naar de handelsrelaties tussen Nederlandse MKB ers en ontwikkelingslanden en opkomende markten

De IMVO-thermometer. Een onderzoek naar de handelsrelaties tussen Nederlandse MKB ers en ontwikkelingslanden en opkomende markten De IMVO-thermometer Een onderzoek naar de handelsrelaties tussen Nederlandse MKB ers en ontwikkelingslanden en opkomende markten Juni 2013 Ontwikkelingslanden en opkomende markten domineren de lijst van

Nadere informatie

SALARISADMINISTRATIE

SALARISADMINISTRATIE SALARISADMINISTRATIE Zelf doen of uitbesteden? Leuk dat je ons partner kennisdocument hebt gedownload. In kennisdocumenten in samenwerking met horecabranche experts brengen wij je op de hoogte van de voor

Nadere informatie

MARK HUIJSMANS VIJF CARRIÈRETIPS VAN. Marketingdirecteur bij Miele. Op 7 februari opent Miele als derde Top Marketing

MARK HUIJSMANS VIJF CARRIÈRETIPS VAN. Marketingdirecteur bij Miele. Op 7 februari opent Miele als derde Top Marketing in het hart van de marketing VIJF CARRIÈRETIPS VAN MARK HUIJSMANS Marketingdirecteur bij Miele Door: Tristan Lavender, bestuurslid NIMA Young Professionals Op 7 februari opent Miele als derde Top Marketing

Nadere informatie

4 juni 2015. Algemene Ledenvergadering

4 juni 2015. Algemene Ledenvergadering 4 juni 2015 Algemene Ledenvergadering Algemene ledenvergadering programma: Opening Goedkeuring notulen algemene ledenvergadering 17 april 2014 Ingekomen stukken en mededelingen VNT 2014-2015 Financiën

Nadere informatie

wat zijn je kansen? Jij toch ook!? Ik wil later leuk werk! Wist je dat 55% van de jongeren bij het kiezen

wat zijn je kansen? Jij toch ook!? Ik wil later leuk werk! Wist je dat 55% van de jongeren bij het kiezen wat zijn je kansen? Je hebt vast al nagedacht over wat je na de middelbare school wilt gaan doen! Waarschijnlijk ga je nog een opleiding volgen. Maar kun je daarmee straks een baan vinden? Dat gaan we

Nadere informatie

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 5-6. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 5-6. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag Hoi! Blijf even aan de lijn. Ik zit namelijk op de andere. Wacht even. Hoi, ik kom zo even terug, want ik moet even iets zeggen over

Nadere informatie

Verkopen zonder voorraad

Verkopen zonder voorraad Verkopen zonder voorraad Inhoudsopgave Introductie Over dropshipping De voordelen De valkuilen Het proces Over Volare Cycles Introductie Wat is dropshipping? Is dropshipping een verzendmethode? Ja, maar

Nadere informatie

Ondernemingsplan. De basis in 10 stappen. Een leidraad om je bedrijf, de markt en jezelf goed in kaart te brengen. Ik ga starten

Ondernemingsplan. De basis in 10 stappen. Een leidraad om je bedrijf, de markt en jezelf goed in kaart te brengen. Ik ga starten Ondernemingsplan De basis in 10 stappen Een leidraad om je bedrijf, de markt en jezelf goed in kaart te brengen Ik ga starten Hoe maak je een ondernemingsplan? Een ondernemingsplan is de eerste stap naar

Nadere informatie

ENTRY2MARKET biedt u aan "Groeikansen over de grens"

ENTRY2MARKET biedt u aan Groeikansen over de grens ENTRY2MARKET biedt u aan "Groeikansen over de grens" Denkt u al na over internationaliseren? Weet u niet waar u moet beginnen? Starters International Business Gratis coaching door Experts Wat is Starters

Nadere informatie

Doelstelling. Het aanwerven van een Duitse account manager, die werk gaat maken van de gekozen marketing- en distributiestrategie in Duitsland.

Doelstelling. Het aanwerven van een Duitse account manager, die werk gaat maken van de gekozen marketing- en distributiestrategie in Duitsland. Business Case Doelstelling Het aanwerven van een Duitse account manager, die werk gaat maken van de gekozen marketing- en distributiestrategie in Duitsland. 2 Business case Duitsland is de belangrijkste

Nadere informatie

Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële

Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële uitingen. Als startend ondernemer is alles nieuw. De boekhouding,

Nadere informatie

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd 1 Joppe (13): Mijn ouders vertelden alle twee verschillende verhalen over waarom ze gingen

Nadere informatie

De kredietverzekering

De kredietverzekering Euler Hermes Nederland De kredietverzekering Met een gerust hart zaken doen. Exclusief voor klanten van de Rabobank www.eulerhermes.nl Euler Hermes is wereldmarktleider op het gebied van kredietverzekeren

Nadere informatie

Panelonderzoek Vernieuwing & Internationalisering

Panelonderzoek Vernieuwing & Internationalisering Panelonderzoek Vernieuwing & Internationalisering Resultaten onderzoek KvK-Ondernemerspanel over Vernieuwing en Internationalisering In december 2014 is onder alle 6000 deelnemers van het KvK-Ondernemerspanel

Nadere informatie

Samenvatting mediapartners Shopping2020

Samenvatting mediapartners Shopping2020 Samenvatting eindrapport expertgroep Online Ondernemen Webwinkeliers te optimistisch over overlevingskansen. Op basis van data van de Kamer van Koophandel (N=26.250), een online enquête (N=500) en interviews

Nadere informatie

Succesvol worden in het buitenland. SMA congres 28 oktober 2015 Evert Jan Schouwstra Managing Director

Succesvol worden in het buitenland. SMA congres 28 oktober 2015 Evert Jan Schouwstra Managing Director Succesvol worden in het buitenland SMA congres 28 oktober 2015 Evert Jan Schouwstra Managing Director WTC Concept: Ontzorgen van bedrijven met internationale ambitie Stimuleren van regionale ontwikkeling

Nadere informatie

De beveiligingsscan sta voor je zaak.nl

De beveiligingsscan sta voor je zaak.nl m in i ster beve ili gings ie v a n E c o n o m isc he ke n ili Za et h n n va ake tief he Z e e n i nitia ngs beve ngs gings De beveiligingsscan sta voor je zaak.nl 2011 De beveiligingsscan Op naar een

Nadere informatie

Euler Hermes Nederland. Corporate. Uw waardevolle en kwetsbare business beschermd. www.eulerhermes.nl

Euler Hermes Nederland. Corporate. Uw waardevolle en kwetsbare business beschermd. www.eulerhermes.nl Euler Hermes Nederland Corporate Uw waardevolle en kwetsbare business beschermd www.eulerhermes.nl Euler Hermes is wereldmarktleider op het gebied van kredietverzekeren en corporate incasso en is onderdeel

Nadere informatie

Concurrentiekracht van de Nederlandse ondernemer

Concurrentiekracht van de Nederlandse ondernemer samenvatting onderzoek Concurrentiekracht van de Nederlandse ondernemer Kwalitatief internationaal onderzoek onder ondernemers in buurlanden over zakendoen met Nederlandse bedrijven Hoe is het gesteld

Nadere informatie

MET GEMAK MEER GASTEN

MET GEMAK MEER GASTEN MET GEMAK MEER GASTEN OVER IAMHORECA.NL Gratis horecanetwerk Online gesloten netwerk, geen leveranciers Leren dankzij delen van kennis en contacten Gratis en snel up-to-date blijven HALLO! VOOR WIE IS

Nadere informatie

Aandeel MKB in buitenlandse handel en investeringen

Aandeel MKB in buitenlandse handel en investeringen Rapport Aandeel MKB in buitenlandse handel en investeringen Drie afbakeningen van het MKB Oscar Lemmers Dit onderzoek werd uitgevoerd in opdracht van het Ministerie van Buitenlandse Zaken. Er waren geen

Nadere informatie

Uw koopkracht in de toekomst

Uw koopkracht in de toekomst Een goed gesprek over Uw koopkracht in de toekomst Nadenken over de toekomst. Dat is wat ons kantoor dagelijks doet. De toekomst van u, en die van de andere relaties van ons kantoor. De ene keer gaat het

Nadere informatie

KREDIETAANVRAAG. Stappen:

KREDIETAANVRAAG. Stappen: KREDIETAANVRAAG Stappen: 1. De Ondernemer 2. De Onderneming en de kredietaanvraag 3. Het Business Model van de onderneming 4. Het Financiële Plan 5. Bijlage(n) Kredietaanvraag Stichting Impulsfonds Utrecht

Nadere informatie

Maartje Voorbeeld 10.03.2014

Maartje Voorbeeld 10.03.2014 Maartje Voorbeeld 10.03.2014 Maartje Voorbeeld / 10.03.2014 / Inzetbaarheidsscan 2 Ben jij duurzaam inzetbaar? Blijf van waarde in de wereld van werk Iedereen wil graag gezond, productief en met plezier

Nadere informatie

APQ rapportage. Bea Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email:

APQ rapportage. Bea Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email: APQ rapportage Naam: Bea Voorbeeld Datum: 16.06.2015 Email: support@meurshrm.nl Bea Voorbeeld / 16.06.2015 / APQ rapportage 2 Inleiding Dit rapport geeft inzicht in jouw inzetbaarheid. We bespreken hoe

Nadere informatie

Al uw online aankopen in no-time verzekerd met Nsure van Nationale Nederlanden

Al uw online aankopen in no-time verzekerd met Nsure van Nationale Nederlanden Al uw online aankopen in no-time verzekerd met Nsure van Nationale Nederlanden Nsure Met Nsure creëren wij voor Nationale Nederlanden een nieuwe dienst. Een dienst met de potentie om universeel geaccepteerd

Nadere informatie

Exportprestaties van het industriële MKB in 2003

Exportprestaties van het industriële MKB in 2003 M200410 Exportprestaties van het industriële MKB in 2003 Exportthermometer Jolanda Hessels Kees Bakker Zoetermeer, november 2004 Exportprestaties van het industriële MKB in 2003 In 2003 laat de export

Nadere informatie

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole Sociale media hebben individuen meer macht gegeven. De wereldwijde beschikbaarheid van gratis online netwerken, zoals Facebook,

Nadere informatie

Eenvoudig nieuwe klanten. Voor adviseurs, trainers en coaches

Eenvoudig nieuwe klanten. Voor adviseurs, trainers en coaches Eenvoudig nieuwe klanten Voor adviseurs, trainers en coaches Leer hoe ideale klanten naar je toe komen. Wiep de Jong Online Business Trainer Eenvoudig nieuwe klanten 2 Welkom bij mijn E-Book 'Eenvoudig

Nadere informatie

Financial planning voor ondernemers. Heb jij al poen voor je pensioen?

Financial planning voor ondernemers. Heb jij al poen voor je pensioen? Financial planning voor ondernemers Heb jij al poen voor je pensioen? 1! van 12! Voorwoord De pensioenen van ondernemers zijn al langere tijd onderwerp van discussie. Terwijl in Den Haag wordt gediscussieerd

Nadere informatie

U heeft zojuist een voorbeeld ondernemingsplan gedownload vanuit MKB Bankadvies. Wij wensen u veel succes. Vragen?...info@mkbbankadvies.

U heeft zojuist een voorbeeld ondernemingsplan gedownload vanuit MKB Bankadvies. Wij wensen u veel succes. Vragen?...info@mkbbankadvies. U heeft zojuist een voorbeeld ondernemingsplan gedownload vanuit MKB Bankadvies. Wij wensen u veel succes. Vragen?...info@mkbbankadvies.nl Samenvatting Het woord samenvatting zegt hier natuurlijk eigenlijk

Nadere informatie

Ondernemen over de grens

Ondernemen over de grens Kennisdocument Ondernemen over de grens De kansen en valkuilen Bent u op zoek naar nieuwe afzetmarkten voor uw producten of diensten en wilt u internationaal de stap gaan zetten? Dan adviseren wij u de

Nadere informatie

Internationale handel H7 1. Internationale handel. Waarom importeren: 25-2-2013. Waar komt het vandaan?

Internationale handel H7 1. Internationale handel. Waarom importeren: 25-2-2013. Waar komt het vandaan? Internationale handel H7 1 Waar komt het vandaan? Economie voor het vmbo (tot 8,35 m.) Internationale handel Importeren = invoeren (betalen) Exporteren = uitvoeren (verdienen) Waarom importeren: Meer keuze

Nadere informatie

ZAKEN DOEN MET DUITSLAND. HASSELT 15 mei 2014

ZAKEN DOEN MET DUITSLAND. HASSELT 15 mei 2014 ZAKEN DOEN MET DUITSLAND HASSELT 15 mei 2014 ENKELE THEMA S Ken je Duitsland? Ken je de Duitsers? Kennen de Duitsers ons? Duitsers ontmoeten. Zijn culturele verschillen zo belangrijk? De taalbarriere.

Nadere informatie

Programma Startersdag Groningen

Programma Startersdag Groningen Programma Startersdag Groningen Zaterdag 1 november 2014 Welkom op de Startersdag Workshops Je kunt vandaag verschillende workshops bijwonen over het starten van een eigen bedrijf. Bij het aanmelden voor

Nadere informatie

Belangrijke stappen in je voorbereiding

Belangrijke stappen in je voorbereiding Belangrijke stappen in je voorbereiding Een bedrijf starten kan op allerlei manieren: fulltime, parttime of als zzp'er. Wat je ook kiest, je moet goed voorbereid aan de slag. Onderstaande punten helpen

Nadere informatie

PROJECT ONDERNEMEN FRIESLAND COLLEGE 2012-2013 LOOPBAAN & BURGERSCHAP ECONOMISCHE DOMEIN 1.2

PROJECT ONDERNEMEN FRIESLAND COLLEGE 2012-2013 LOOPBAAN & BURGERSCHAP ECONOMISCHE DOMEIN 1.2 PROJECT ONDERNEMEN FRIESLAND COLLEGE 2012-2013 LOOPBAAN & BURGERSCHAP ECONOMISCHE DOMEIN 1.2 INHOUDSOPGAVE Inleiding... 3 Opdracht... 4 Doelen... 4 Inhoud... 4 Werkwijze... 5 Productinhouden en beoordeling...

Nadere informatie

2.4 Tekstopbouw In deze paragraaf oefen je in het schrijven van een tekst met een indeling in inleiding, kern en slot.

2.4 Tekstopbouw In deze paragraaf oefen je in het schrijven van een tekst met een indeling in inleiding, kern en slot. Fase.4 Tekstopbouw In deze paragraaf oefen je in het schrijven van een tekst met een indeling in inleiding, kern en slot. 1 In fase 1 heb je geoefend met het schrijven van teksten. Je hebt ook geleerd

Nadere informatie

GRATIS Marketing & Sales Scan

GRATIS Marketing & Sales Scan GRATIS Marketing & Sales Scan BUILD YOUR BRAND LIVE YOUR BRAND BOOST YOUR BUSINESS 1 OPT IONS UNLIMITED 1. Over jou OVER JOU 1. Hoe lang ben je zelfstandig ondernemer? 2. Wat is je achtergrond? Wat deed

Nadere informatie

M-commerce, sociale media en veranderend winkelgedrag beïnvloeden de ontwikkelingen in de globale retailmarkt. Dat blijkt uit de enquête

M-commerce, sociale media en veranderend winkelgedrag beïnvloeden de ontwikkelingen in de globale retailmarkt. Dat blijkt uit de enquête DigitasLBi presenteert nieuwe enquête over wereldwijd winkelgedrag en onthult enkele belangrijke trends voor Belgische markt Brussel, 24 april, 2014 M-commerce, sociale media en veranderend winkelgedrag

Nadere informatie

2. Beter nu dan later

2. Beter nu dan later Daarom Duits 1. Engels is niet voldoende Natuurlijk is kennis van de Engelse taal essentieel, maar: Englisch ist ein Muss, Deutsch ist ein Plus. Uit een enquête onder bedrijven die actief zijn in Duitsland

Nadere informatie

China: Kansen en Knelpunten voor de Technologische Industrie

China: Kansen en Knelpunten voor de Technologische Industrie China: Kansen en Knelpunten voor de Technologische Industrie Aanleiding China is een land met veel kansen voor het Nederlandse bedrijfsleven. Ondanks de mogelijkheden is het een lastige markt om in te

Nadere informatie

3 vragen die managers hun medewerkers nooit stellen

3 vragen die managers hun medewerkers nooit stellen 3 vragen die managers hun medewerkers nooit stellen en die het managen veel simpeler en succesvoller maken! Door Esther Mallant 2012 Esther Mallant www.hrmallant.nl Introductie De 3 vragen die managers

Nadere informatie

SRA-Retailscan Uitkomsten 2014 & verwachtingen 2015

SRA-Retailscan Uitkomsten 2014 & verwachtingen 2015 SRA-Retailscan Uitkomsten 2014 & verwachtingen 2015 SRA-Retailscan De Retailscan 2014 is 350 x ingevuld. 24% van de respondenten is werkzaam in de foodsector en 76% in de non food. Van de respondenten

Nadere informatie

Enquête Internationalisering Rapportage Persbericht januari 2011

Enquête Internationalisering Rapportage Persbericht januari 2011 Enquête Internationalisering Rapportage Persbericht januari 2011 Auteurs: P. M. Walison MSc, Trainee Internationaal Ondernemen Dhr. P. van Kuijen, Sectormanager Zoetermeer, 24 januari 2011 Hoewel aan de

Nadere informatie

Internationale Marketing H4. Week 1 1. Executive summary 2. Inhoudsopgave 3. Inleiding en achtergrond 4. Externe analyse

Internationale Marketing H4. Week 1 1. Executive summary 2. Inhoudsopgave 3. Inleiding en achtergrond 4. Externe analyse Internationale Marketing H4 Week 1 1. Executive summary 2. Inhoudsopgave 3. Inleiding en achtergrond 4. Externe analyse Executive summary Een samenvatting voor het management 1 à 2 pagina s belangrijkste

Nadere informatie

ONLINE MARKETING ANGELCOACHING

ONLINE MARKETING ANGELCOACHING ONLINE MARKETING ANGELCOACHING MARCA VAN DEN BROEK Met mijn bedrijf AngelCoaching zet ik me in voor succesvol ondernemen als kunstenaar//creatief. WAAR GAAT HET OM? Zichtbaarheid Onderscheidend (en authentiek)

Nadere informatie

MKB-ondernemers met oog voor de toekomst

MKB-ondernemers met oog voor de toekomst M200803 MKB-ondernemers met oog voor de toekomst Bedrijfsstrategieën in het MKB drs. M. Mooibroek Zoetermeer, juli 2008 MKB-ondernemers met oog voor de toekomst Ongeveer de helft van de MKB-ondernemers

Nadere informatie

Plan Aanpak promotie en programmering Kulthus Wekerom

Plan Aanpak promotie en programmering Kulthus Wekerom Plan Aanpak promotie en programmering Kulthus Wekerom Geschreven door: Daan Boers Inleiding Om het Kulturhus Wekerom bekendheid te geven en om de mensen te informeren over de activiteiten in het Kulturhus,

Nadere informatie

Nieuwe exportmarkten voor software product bedrijven:

Nieuwe exportmarkten voor software product bedrijven: De Nederlandse software product sector Nieuwe exportmarkten voor software product bedrijven: het Midden-Oosten en Golfgebied Woerden, 20 februari 2013 Paul Tjia, GPI Consultancy Product software sector

Nadere informatie

Internationale Kansen & Knelpunten

Internationale Kansen & Knelpunten Onderzoeksrapport Internationale Kansen & Knelpunten Onderzoeksrapport van- en voor de Nederlandse Life Sciences & Health sector Versie 2015 Mede mogelijk gemaakt door: www.tfhc.nl Task Force Health Care

Nadere informatie

VOORDAT JE START ALS ZZP ER

VOORDAT JE START ALS ZZP ER www.damd.nl Voordat je start als zzp er Voordat je als zzp er gaat starten, is het verstandig om na te gaan of je inderdaad ondernemer wil zijn. Dit kun je doen door aan jezelf vragen te stellen als: zie

Nadere informatie

Werkvel opdracht 9 (Onderhandelingsspel: hoe neem je samen moeilijke besluiten?)

Werkvel opdracht 9 (Onderhandelingsspel: hoe neem je samen moeilijke besluiten?) Werkvel opdracht 9 (Onderhandelingsspel: hoe neem je samen moeilijke besluiten?) Toelichting op de opdracht Tijdens deze opdracht gaan jullie in kleine groepjes in onderhandeling met elkaar over een pakket

Nadere informatie

In welke landen liggen kansen?

In welke landen liggen kansen? 2 Heb je een sterk onderscheidend product? Bijv: Enige in de wereld Unieke eigenschappen geschiedenis, geografie, sociale betekenis Functioneel/performance Ambachtelijke kwaliteit Beschikbaarheid / prijs

Nadere informatie

Internationaal Ondernemen. Starters International Business

Internationaal Ondernemen. Starters International Business Internationaal Ondernemen Starters International Business Go abroad, well prepared U denkt erover te beginnen met exporteren of een nieuwe buitenlandse markt te betreden. Maar hoe pakt u dat goed aan?

Nadere informatie

M200719. Een 'directe buitenlandse investering' is méér dan investeren alleen. Buitenlandse investeringen door MKB-bedrijven

M200719. Een 'directe buitenlandse investering' is méér dan investeren alleen. Buitenlandse investeringen door MKB-bedrijven M200719 Een 'directe buitenlandse investering' is méér dan investeren alleen Buitenlandse investeringen door MKB-bedrijven drs. R.M. Braaksma dr. J. Meijaard Zoetermeer, november 2007 Een 'directe buitenlandse

Nadere informatie

Exact Online BUSINESS CASE MET EXACT ONLINE MEER FOCUS OP ACCOUNTMANAGEMENT EN ADVISERING. De 5 tips van Marc Vosse. www.exactonline.

Exact Online BUSINESS CASE MET EXACT ONLINE MEER FOCUS OP ACCOUNTMANAGEMENT EN ADVISERING. De 5 tips van Marc Vosse. www.exactonline. BUSINESS CASE Exact Online MET EXACT ONLINE MEER FOCUS OP ACCOUNTMANAGEMENT EN ADVISERING De 5 tips van Marc Vosse www.exactonline.nl 2 EXACT ONLINE CASE STUDY ACCOUNTANCY DE 5 TIPS VAN MARC VOSSE Voor

Nadere informatie

Verover Europa via Amazon

Verover Europa via Amazon Verover Europa via Amazon Verover Europa via Amazon Zonder investeringen en taalbarrières verkopen over de grens. Het handboek dat precies vertelt hoe. Marco Coninx Verover Europa via Amazon Copyright

Nadere informatie

Wat is maatschappelijk verantwoord ondernemen?

Wat is maatschappelijk verantwoord ondernemen? Wat is maatschappelijk verantwoord ondernemen? Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) wordt ook wel maatschappelijk ondernemen, maatschappelijk betrokken ondernemen, duurzaam ondernemen of ethisch

Nadere informatie

Word jij Bakker Bart?

Word jij Bakker Bart? Word jij Bakker Bart? Welkom bij Bakker Bart Je kent Bakker Bart. Net als tienduizenden andere mensen, die dagelijks bij één van de Bakker Bartwinkels komen voor heerlijk vers brood, zo n beroemde supersaucijs

Nadere informatie

Hoe maak je van je Business Card een uitgelezen marketinginstrument?

Hoe maak je van je Business Card een uitgelezen marketinginstrument? Hoe maak je van je Business Card een uitgelezen marketinginstrument? Business Cards zijn één van de meest krachtige en goedkoopste marketing middelen. De Networking Coach biedt je meer dan 30 tips om ze

Nadere informatie

Van baan naar eigen baas

Van baan naar eigen baas M200912 Van baan naar eigen baas drs. A. Bruins Zoetermeer, juli 2009 Van baan naar eigen baas Ruim driekwart van de ondernemers die in de eerste helft van 2008 een bedrijf zijn gestart, werkte voordat

Nadere informatie

- De herexamenvragen mag u houden! -

- De herexamenvragen mag u houden! - Datum : donderdag 30 juni 2011 Opleiding : CCM16 Herexamen : Module 3 IB&CM Tijd : 3 klokuren Herexamen: Dit herexamen bestaat uit 5 opgaven, verdeeld over 8 pagina s. Controleer dit! De vragen van dit

Nadere informatie

Starten met een plan. Alles op een rij. Robert Loontjens & Anne de Jong

Starten met een plan. Alles op een rij. Robert Loontjens & Anne de Jong Starten met een plan Alles op een rij Robert Loontjens & Anne de Jong Even voorstellen Robert Loontjens en Anne de Jong Accountmanager MKB Rabobank Parkstad Limburg (045) 533 44 44 bedrijven@parkstadlimburg.rabobank.nl

Nadere informatie

SABA adhesives & sealants. Samenwerken met je buitenlandse partner

SABA adhesives & sealants. Samenwerken met je buitenlandse partner adhesives & sealants Samenwerken met je buitenlandse partner - in het kort Lijmen & Kitten Producent van hoogwaardige lijmen & kitten Professionele & Industriële markten (B2B) Internationale scope /wereldspeler

Nadere informatie

VERSIE 2.5 WELKOM. Zo start je een webwinkel. Door: Pieter Smits

VERSIE 2.5 WELKOM. Zo start je een webwinkel. Door: Pieter Smits VERSIE 2.5 WELKOM Zo start je een webwinkel. Door: Pieter Smits - Inhoudsopgave - Algemene introductie Persoonlijke achtergrond Voor- en nadelen van verkopen via internet Internet als verkoopkanaal Een

Nadere informatie

E V E R B I N D I N G, N I E

E V E R B I N D I N G, N I E innovatie Syntens N I E U W E V E R B I N D I N G, N I E U W E B U S I N E S S Het veld waarin bedrijven opereren is voortdurend in beweging. Om een bedrijf gezond en succesvol te houden, is het belangrijk

Nadere informatie

FISCALE TIPS & BLUNDERS. 2016 1e druk Copyright Finovion

FISCALE TIPS & BLUNDERS. 2016 1e druk Copyright Finovion FISCALE TIPS & BLUNDERS 2016 1e druk Copyright Finovion Wij heten u van harte welkom. WELKOM Dit handzame boekje met financiële blunders en fiscale tips ontvangt u van Finovion. Wij zijn een ondernemend

Nadere informatie

Programma Startersdag Amsterdam

Programma Startersdag Amsterdam Programma Startersdag Amsterdam Zaterdag 1 november 2014 Welkom op de Startersdag Workshops Je kunt vandaag verschillende workshops bijwonen over het starten van een eigen bedrijf. Bij het aanmelden voor

Nadere informatie

De toekomst van handelsmissies

De toekomst van handelsmissies De toekomst van handelsmissies 1 Deze rapportage is een uitgave van het lectoraat International Business. Lectoraat International Business School of Business, Media en Recht Windesheim Campus 2-6 Postbus

Nadere informatie

1 3 N u t t i g e LinkedIn Tips. Haal direct meer uit je netwerk!

1 3 N u t t i g e LinkedIn Tips. Haal direct meer uit je netwerk! 1 3 N u t t i g e LinkedIn Tips Haal direct meer uit je netwerk! Inleiding Allereerst wil ik u bedanken voor het downloaden van dit e-book. Na weken van voorbereiding kunnen we dan nu eindelijk dit e-book

Nadere informatie

Een eigen bedrijf is leuk!

Een eigen bedrijf is leuk! M200815 Een eigen bedrijf is leuk! Ervaringen van starters uit de jaren 1998-2000 drs. A. Bruins drs. D. Snel Zoetermeer, december 2008 2 Een eigen bedrijf is leuk! Een eigen bedrijf geeft ondernemers

Nadere informatie

Creatieve Kansen, Grenzeloos Innoveren 21-10-2008

Creatieve Kansen, Grenzeloos Innoveren 21-10-2008 Creatieve Kansen, Grenzeloos Innoveren 21-10-2008 Inhoud Productontwikkelingomgeving Waar zijn we goed in? Producten pakket en product beleid. Strategische opties Innovatie? Product innoveren Synthem Philips

Nadere informatie

FACTSHEET CHAMPIGNONS

FACTSHEET CHAMPIGNONS FACTSHEET CHAMPIGNONS Fruit & Vegetable Facts; Jan Kees Boon; +31654687684; fruitvegfacts@gmail.com NEDERLAND VERLIEST STEEDS MEER TERREIN BIJ HANDEL IN VERSE CHAMPIGNONS Positie op wereldmarkt van champignonconserven

Nadere informatie