handleiding Docentenhandleiding Lesmateriaal over orgaan- en weefseldonatie voor het MBO

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "handleiding Docentenhandleiding Lesmateriaal over orgaan- en weefseldonatie voor het MBO"

Transcriptie

1 Docentenhandleiding Lesmateriaal over orgaan- en weefseldonatie voor het MBO

2 Inleiding Xtralife is een digitaal lespakket over orgaan- en weefseldonatie voor jongeren in het middelbaar beroepsonderwijs (MBO). In het lespakket wordt aandacht besteed aan de maatschappelijke, persoonlijke en biologische aspecten van orgaandonatie. Voor MBO-studenten is aandacht voor orgaandonatie relevant. Jongeren krijgen namelijk in het jaar nadat zij achttien jaar worden een brief van de minister van VWS met de vraag of zij na de dood organen of weefsels af willen staan voor transplantatie. Veel jongeren volgen op dat moment een MBO-opleiding. Het doel van Xtralife is de jongeren voor te bereiden op deze lastige vraag. Zodat zij een weloverwogen keuze kunnen maken en deze laten vastleggen in het Donorregister. De Nederlandse Transplantatie Stichting (NTS) verzorgt in opdracht van het ministerie van VWS de voorlichting over orgaan- en weefseldonatie. De afdeling NTS-Donorvoorlichting heeft de digitale lesmodule Xtralife ontwikkeld om jongeren in het MBO correct te informeren over orgaan- en weefseldonatie en hiermee samenhangende aspecten zoals donorschap en registratie in het Donorregister. Xtralife bestaat uit diverse werkvormen waarmee de studenten hun kennis kunnen uitbreiden en zich een mening vormen over orgaanen weefseldonatie. Op de bijbehorende website staan onder andere filmpjes, een kennisquiz, een meningentest, prikkelende stellingen en diverse hulpmiddelen voor het uitvoeren van de opdrachten. Xtralife is fleibel opgezet. Na een basismodule bepaalt u als docent zelf welke onderwerpen en werkvormen er aan bod komen en welke accenten u legt. In de handleiding vindt u achtergrondinformatie over Xtralife, achtergrondinformatie over orgaan- en weefseldonatie en beschrijvingen van de lesmodules. Op vindt u zowel de complete handleiding als de handleiding in delen. 2

3 1. Achtergrondinformatie over de module Doelgroep Dit lesmateriaal over orgaan- en weefseldonatie is speciaal ontwikkeld voor het MBO. Bij elke module wordt aangegeven voor welk niveau deze geschikt is. Doel van het lesmateriaal Het doel van dit lesmateriaal is tweeledig. Aan de ene kant wil de Nederlandse Transplantatie Stichting bereiken dat jongeren goed voorbereid zijn op de keuze die zij voorgelegd krijgen ten aanzien van orgaan- en weefseldonatie. Aan de andere kant ontwikkelen studenten verschillende vaardigheden en competenties die passen bij de kwalificatie-eisen Loopbaan en Burgerschap in het MBO uit het vernieuwde Brondocument Burgerschap MBO. Het lesmateriaal sluit ook goed aan bij vaardigheden die bij het vak Nederlands aan de orde komen: mondelinge taalvaardigheid, leesvaardigheid en schrijfvaardigheid. Meer hierover vindt u in Bijlage 2 (zie docentendeel op Aandacht voor het maatschappelijk vraagstuk Het tekort aan donoren is een maatschappelijk vraagstuk, er is namelijk een groot tekort aan met name donororganen. Op 1 januari 2012 stonden 1311 mensen op de wachtlijst voor een orgaan en 853 mensen voor een weefsel. De gemiddelde wachttijd voor een nieuwe nier is ruim vier jaar, voor andere organen een jaar. Daardoor moeten mensen lang op een transplantatie wachten. En regelmatig overlijden patiënten omdat er niet tijdig een geschikt donororgaan beschikbaar is. Daarnaast steekt de discussie over het meest wenselijke donorregistratiesysteem regelmatig de kop op. Nederland heeft een toestemmingssysteem. Dit betekent dat een persoon zijn uitdrukkelijke toestemming moet geven voordat zijn organen en weefsels gebruikt mogen worden voor donatie. In de Tweede Kamer staat dit registratiesysteem met enige regelmaat op de agenda. Begin 2011 liet minister Schippers van VWS weten geen voorstander te zijn van een geen bezwaar - systeem. Bij dit systeem is iedereen automatisch donor, tenzij hiertegen bezwaar wordt gemaakt. Aandacht voor de persoonlijke keuze Orgaan- en weefseldonatie is natuurlijk niet alleen een maatschappelijk vraagstuk, maar vooral ook een persoonlijke keuze over een lastig onderwerp. Zeker op het MBO is aandacht voor de persoonlijke keuze relevant, omdat iedereen in het jaar nadat hij of zij achttien jaar wordt de vraag krijgt om een keuze te maken. 3

4 Achtergrondinformatie over orgaan- en weefseldonatie In Bijlage 1 in het docentendeel op vindt u uitgebreide achtergrondinformatie over orgaan- en weefseldonatie, transplantatie en registratie. Voor de studenten is de achtergrondinformatie beschikbaar op in het onderdeel Veelgestelde vragen van het Snel naarmenu. Hier vindt u ook een pdf met deze veelgestelde vragen en antwoorden die u kunt printen. De informatie op is minder uitgebreid dan Bijlage 1. Studenten die behoefte hebben aan meer informatie kunt u verwijzen naar Gebruik computer Een belangrijk uitgangspunt van Xtralife is dat u de beschikking heeft over een groot scherm met internetverbinding voor het klassikaal bekijken van Dit kan zowel een beamer als een digitaal schoolbord zijn. Er zijn diverse opdrachten waarbij studenten individueel of in kleine groepjes opdrachten uitvoeren achter de computer. Wanneer er onvoldoende computers aanwezig zijn, vindt u in de handleiding voor veel opdrachten een alternatief voor een verwerking zonder computer. Opbouw lespakket Het lespakket bestaat uit zeven modules. Het is niet noodzakelijk om de zeven modules allemaal uit te voeren. In hoofdstuk 3 van deze handleiding vindt u meer informatie over de relatie tussen de verschillende modules. In het docentendeel op Xtralife staat per module stap voor stap beschreven wat er van u en de studenten verwacht wordt bij de uitvoering van de module. De meeste modules nemen meerdere lesuren in beslag. In de module staat per onderdeel aangegeven hoe lang het betreffende onderdeel duurt zodat u eenvoudig de module over meerdere lesuren kunt verspreiden. U bepaalt zelf hoeveel lessen u aan het onderwerp wilt besteden. De minimale variant bestaat uit twee lesuren. U doet dan alleen Module 1. 4

5 Aanvullende suggesties Nodig een ervaringsdeskundige uit Als aanvulling op het lespakket is het mogelijk om een gastspreker in de klas uit te nodigen. U kunt hiervoor terecht bij NTS-Donorvoorlichting. Bij Donorvoorlichting zijn vrijwilligers actief. Dit zijn mensen die getransplanteerd zijn of nabestaanden van donoren. Zij verzorgen op verzoek voorlichtingen over orgaandonatie en -transplantatie en vertellen hun (eigen) ervaringsverhaal. Dit ervaringsverhaal staat los van deze lesmodule, maar het is een mooie aanvulling op lessen over orgaandonatie met Xtralife. Via kunt u een voorlichting aanvragen. Tentoonstelling voor een projectweek De NTS biedt scholen de mogelijkheid om een tijdelijke interactieve tentoonstelling over orgaan- en weefseltransplantatie aan te vragen. Meer informatie vindt u op 5

6 2. Opbouw Startmenu Het is raadzaam de site vooraf zelf goed door te nemen zodat u bekend met vorm en inhoud van de site. De verschillende onderdelen op de startpagina worden hier kort toegelicht. Via deze knop kunt u altijd terugkeren naar de homepagina. Studenten kunnen inloggen. Wanneer ze ingelogd zijn, blijven de resultaten van de Kennisquiz (Module 1 en Afsluiting) en van het datingprofiel (Module 3) bewaard. Hier staat onder andere de docentenhandleiding van Xtralife. U kunt de handleiding in zijn geheel downloaden of alleen de onderdelen die u op dat moment nodig heeft. Hier kunt u snel naar belangrijke onderdelen op de site. De onderdelen worden op de volgende pagina besproken. Dit zijn de zeven modules. 6

7 Kennisquiz Onderdelen van het Snel naar-menu De Kennisquiz maakt deel uit van Module 1 en de afronding maar kan ook op andere momenten gedaan worden. De quiz bestaat uit vijftien vragen over orgaan- en weefseldonatie. Na elke vraag volgt een korte inhoudelijke feedback. Wanneer studenten inloggen worden de resultaten bewaard. Als ze op een later tijdstip de Kennisquiz nogmaals uitvoeren, wordt het nieuwe resultaat vergeleken met het eerste resultaat. Meningentest De Meningentest maakt deel uit van Module 1 en de afronding maar kan ook op andere momenten gedaan worden. De studenten geven hun mening over tien stellingen. De stellingen gaan onder andere over het Nederlandse registratiesysteem en over het stellen van voorwaarden aan de ontvanger van een donororgaan of weefsel. Postertool en Protestbordtool De Postertool (Module 6) en de Protestbordtool (Module 7) zijn digitale hulpmiddelen voor het maken van een Poster of Protestbord. Door de verschillende stappen te volgen maken de studenten een Poster of Protestbord. Als een student zijn gegevens doorgeeft, krijgt hij een persoonlijke url toegestuurd. Via deze url kan de student de Poster of het Protestbord op een later tijdstip bewerken. YouTube Gallery In Module 6 en Module 7 maken de studenten een filmpje. Dit filmpje kunnen ze eenvoudig naar de YouTube Gallery uploaden. Binnen de YouTube Gallery wordt een onderscheid gemaakt tussen een Campagnefilmpje (Module 6) en een Politiek filmpje (Module 7). In de You Tube Gallery staan ook alle filmfragmenten uit de verschillende modules. Spelletjes De spelletjes zijn een onderdeel van Module 1 maar kunnen ook prima op een ander moment gespeeld worden. Bij het spelletje Wat zit waar? moeten de studenten verschillende organen en weefsels op de juiste plek in een lichaam slepen. Bij de Kruiswoordpuzzel staan de functies van organen en weefsels centraal. 7

8 Lichaam In het lichaam (Module 1 onderdeel B) staan de organen en weefsels die getransplanteerd kunnen worden. Wanneer een orgaan of weefsel wordt aangeklikt dan volgt er meer informatie over: De functie van het orgaan of weefsel. De gevolgen als het orgaan of weefsel niet meer optimaal werkt. De transplantatie van het betreffende orgaan of weefsel. Veelgestelde vragen Hier staan de meest gestelde vragen en antwoorden over orgaanen weefseldonatie. Links Op deze sites staat nog meer relevante informatie over orgaanen weefseldonatie. Xtralife PowerPoint Studenten kunnen met dit sjabloon een PowerPoint maken in de stijl van Xtralife. 8

9 Modulemenu Het beginscherm van een module ziet er als volgt uit: Met deze knop keert u terug naar de vorige pagina Dit zijn de verschillende onderdelen van de module. Wanneer u op een bepaald onderdeel klikt, komt u in een nieuw scherm. Hier staan alle downloads van de module overzichtelijk onder elkaar. WERKBLADEN In verschillende modules van Xtralife wordt gewerkt met Werkbladen en Stappenplannen. Deze kunt u downloaden op Om de pdf s te kunnen openen moet u het gebruik van popups toestaan. Wanneer uw computer hier niet standaard op is ingesteld, krijgt u de vraag of u het gebruik van popups wilt toestaan. U kunt dit bevestigen. Dit is veilig. 9

10 3. Overzicht modules Xtralife is fleibel opgezet. Module 1 vormt de basis van het lespakket. Deze module moet altijd uitgevoerd worden. Na Module 1 kiest u, afhankelijk van opleidingsniveau, opleiding en vak een of meer van de overige modules voor etra verdieping. In onderstaand schema staat per module de belangrijkste informatie aangegeven. Dit schema biedt houvast voor het vaststellen van uw lessen over orgaan- en weefseldonatie. Module Inhoud Opleidingsniveau Brondocument Burgerschap kwalificatie-eis Doelen Tijd in minuten 1. Introductie orgaanen weefseldonatie 2. Religies en orgaanen weefseldonatie 3. Profiel aanmaken voor een datingsite In deze module wordt vooral basiskennis aangedragen over orgaan- en weefseldonatie. Ook oefenen studenten met het invullen van een donorformulier. Hoe staan verschillende religies en levensbeschouwingen tegenover orgaan- en weefseldonatie? In deze module leren studenten hier meer over. Ook komen ze erachter hoeveel (of hoe weinig) ze al van dit onderwerp wisten. Studenten leven zich in in het leven van een patiënt met een bepaalde ziekte of aandoening. Zij maken een profiel aan voor deze persoon op een fictieve datingsite. Hierdoor wordt duidelijk welke gevolgen een transplantatie of het uitblijven van een donororgaan of weefsel kan hebben. 1,2,3 en Kennis 100 min. 1,2,3 en en 1.3 Kennis 50 min. 1,2,3 en Inleven 60 min. Door het interviewen van elkaar en van mensen in hun 4. Interviewen en presenteren 1,2,3 en omgeving oriënteren studenten zich op verschillende opvattingen over orgaan- en weefseldonatie. Er is aandacht voor interview- en presentatievaardigheden. Vaardigheden 110 á 145 min. 10

11 Module Inhoud Opleidingsniveau Brondocument LLB Kerntaak Doelen Tijd in minuten Door een stille wanddiscussie of een Lagerhuisdebat (afhankelijk van de groep die 5. Klassikale discussie u heeft) krijgen studenten informatie over standpunten en belangen van anderen. Op basis van deze informatie kunnen studenten zich een eigen mening vormen over orgaan- en weefseldonatie. 1,2,3 en Meningsvorming 30 of 50 min. 6. Voorlichtingscampagne Studenten bedenken in groepjes een campagne die mensen moet stimuleren om zich als donor te registreren. 1,2,3 en Creativiteit 80 á 100 min. Hoe kun je een besluitvor- 7. Politieke campagne mingsproces beïnvloeden? Studenten vormen belangengroepen en bedenken een strategie om politici en/of de publieke opinie te overtuigen van een bepaald donorregistratiesysteem. 3,4 1.1 Creativiteit 105 min. Afsluiting Herhaling Kennisquiz en Meningentest 1,2,3 en Kennis 15 min. 11

12 COLOFON Xtralife is een digitale lesmodule over orgaan- en weefseldonatie voor jongeren in het MBO. Het lesmateriaal is kosteloos beschikbaar op De lesmodule is geïnitieerd door de afdeling Donorvoorlichting van de Nederlandse Transplantatie Stichting (NTS). Xtralife is samengesteld door het Instituut voor Publiek en Politiek (IPP) en Podium Bureau voor Educatieve Communicatie bv, en kwam tot stand in samenwerking met MBO-docenten van verschillende disciplines. NTS-Donorvoorlichting houdt zich in opdracht van de overheid bezig met publieksvoorlichting over orgaan- en weefseldonatie. Voor meer informatie over NTS-Donorvoorlichting kunt u terecht op Voor vragen en opmerkingen over kunt u mailen naar Vormgeving Xtralife door: Bureau Booy, Noordwijk.

handleiding Docentenhandleiding Lesmateriaal over orgaan- en weefseldonatie voor het MBO.

handleiding Docentenhandleiding Lesmateriaal over orgaan- en weefseldonatie voor het MBO. handleiding x Docentenhandleiding Lesmateriaal over orgaan- en weefseldonatie voor het MBO. COLOFON Xtralife is een digitale lesmodule over orgaan- en weefseldonatie voor jongeren in het MBO. Het lesmateriaal

Nadere informatie

bovenbouw Lesmodule over orgaanen weefseldonatie voor het voortgezet onderwijs. Docentenhandleiding - DonorWise 1

bovenbouw Lesmodule over orgaanen weefseldonatie voor het voortgezet onderwijs. Docentenhandleiding - DonorWise 1 Docentenhandleiding bovenbouw Lesmodule over orgaanen weefseldonatie voor het voortgezet onderwijs. Docentenhandleiding - DonorWise 1 Colofon DonorWise DonorWise is ontwikkeld in opdracht van het ministerie

Nadere informatie

DOCENTENHANDLEIDING VOORGEZET ONDERWIJS: BIOLOGIE, MAATSCHAPPIJLEER, NEDERLANDS MBO: BURGERSCHAPSVORMING

DOCENTENHANDLEIDING VOORGEZET ONDERWIJS: BIOLOGIE, MAATSCHAPPIJLEER, NEDERLANDS MBO: BURGERSCHAPSVORMING donorwise.nl ren e g n o j atie oor n v o d e l l e u d fs Lesmo aan- en wee rg over o DOCENTENHANDLEIDING VOORGEZET ONDERWIJS: BIOLOGIE, MAATSCHAPPIJLEER, NEDERLANDS MBO: BURGERSCHAPSVORMING CONTACT EN

Nadere informatie

Handleiding lespakket over orgaanen weefseldonatie voor groep 7/8

Handleiding lespakket over orgaanen weefseldonatie voor groep 7/8 lespakket over orgaanen weefseldonatie voor groep 7/8 Inhoudsopgave 1. Inleiding...................................................................... 1 2. Doelgroep en Doelstellingen......................................................

Nadere informatie

Handleiding lespakket over orgaanen weefseldonatie voor groep 7/8

Handleiding lespakket over orgaanen weefseldonatie voor groep 7/8 lespakket over orgaanen weefseldonatie voor groep 7/8 Inhoudsopgave 1. Inleiding...................................................................... 1 2. Doelgroep en Doelstellingen......................................................

Nadere informatie

Docentenhandleiding. NEDERLANDS BIOLOGIE Maatschappijleer/ NEDERLANDS. -wetenschappen. Maatschappijleer/

Docentenhandleiding. NEDERLANDS BIOLOGIE Maatschappijleer/ NEDERLANDS. -wetenschappen. Maatschappijleer/ Docentenhandleiding Lesmodule over orgaanen weefseldonatie voor het voortgezet onderwijs. NEDERLANDS NEDERLANDS BIOLOGIE BIOLOGIE Maatschappijleer/ Maatschappijleer/ -wetenschappen NEDERLANDS Docentenhandleiding

Nadere informatie

Communicatietoolkit 1

Communicatietoolkit 1 Communicatietoolkit 1 Inhoud 1. Doel van de communicatietoolkit 2. Communicatie- en persplan in uw gemeente 3. Communicatiemiddelen 4. Wat kunt u nog meer doen? 1. Doel van de communicatietoolkit Voor

Nadere informatie

8a. Wat en hoe? Het stappenplan, tips en ideeën

8a. Wat en hoe? Het stappenplan, tips en ideeën 8a. Wat en hoe? Het stappenplan, tips en ideeën Ga je een sectorwerkstuk maken? Dan is orgaan- en weefseldonatie een goed onderwerp! Hier vind je allerlei tips, bronnen en ideeën om een sectorwerkstuk

Nadere informatie

Dit is een uitgave van NTS-Donorvoorlichting Donoren zijn van levensbelang

Dit is een uitgave van NTS-Donorvoorlichting  Donoren zijn van levensbelang Dit is een uitgave van NTS-Donorvoorlichting www.transplantatiestichting.nl Donoren zijn van levensbelang Donoren zijn van levensbelang Donororganen en donorweefsels zijn nodig om ernstig zieke mensen

Nadere informatie

Meer weten? Ga naar www.donorvoorlichting.nl.

Meer weten? Ga naar www.donorvoorlichting.nl. Vraag 1 Wat is doneren? Doneren betekent geven of schenken. Iemand die orgaan- of weefseldonor is, geeft na zijn dood zijn organen of weefsels weg voor transplantatie. Dit heet donatie. Bekijk het filmfragment

Nadere informatie

Profielwerkstuk Het stappenplan, tips en ideeën

Profielwerkstuk Het stappenplan, tips en ideeën Profielwerkstuk Het stappenplan, tips en ideeën Ga je een profielwerkstuk maken? Dan is orgaan- en weefseldonatie een goed onderwerp! Hier vind je allerlei tips, bronnen en ideeën om een profielwerkstuk

Nadere informatie

HANDLEIDING VOOR DE LESSEN ORGAANDONATIE EN REGISTRATIE

HANDLEIDING VOOR DE LESSEN ORGAANDONATIE EN REGISTRATIE HANDLEIDING VOOR DE LESSEN ORGAANDONATIE EN REGISTRATIE Voor meer informatie of vragen: Donorregister www.donorregister.nl (0900) 821 21 66 (lokaal tarief) E-mail: info@donorregister.nl copyright 2008

Nadere informatie

1. Inleiding. Pagina 1

1. Inleiding. Pagina 1 Pagina 1 1. Inleiding Nederland is een van de weinige landen met een euthanasiewet. Alleen in België en Luxemburg is euthanasie net als bij ons in een wet geregeld. Veel mensen hebben een mening over euthanasie.

Nadere informatie

HANDLEIDING ROC SCHOLEN VOOR DE LESSEN ORGAANDONATIE EN REGISTRATIE

HANDLEIDING ROC SCHOLEN VOOR DE LESSEN ORGAANDONATIE EN REGISTRATIE HANDLEIDING ROC SCHOLEN VOOR DE LESSEN ORGAANDONATIE EN REGISTRATIE Copyright 2013 Niets van deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden op welke wijze dan ook zonder voorafgaande

Nadere informatie

Bent u al donor? Ja Nee

Bent u al donor? Ja Nee Nederland zegt Bent u al donor? Ja Nee Wist u dat u als donor in één keer acht levens kunt redden? En dat het heel makkelijk is om u als donor te registreren? Of u nu oud, jong, groot, klein, dik, dun,

Nadere informatie

Donoren zijn van levensbelang Inclusief donorformulier

Donoren zijn van levensbelang Inclusief donorformulier Dit is een uitgave van NTS-Donorvoorlichting www.donorvoorlichting.nl Donoren zijn van levensbelang Inclusief donorformulier Donoren zijn van levensbelang Donororganen en donorweefsels zijn nodig om ernstig

Nadere informatie

Wilt u donor worden? Of juist niet?

Wilt u donor worden? Of juist niet? Wilt u donor worden? Of juist niet? Het Donorregister is een onderdeel van het CIBG, een uitvoeringsorganisatie van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Het Donorregister registreert persoonlijke

Nadere informatie

Weefseldonatie. gemini-ziekenhuis.nl

Weefseldonatie. gemini-ziekenhuis.nl Weefseldonatie gemini-ziekenhuis.nl Inhoudsopgave Weefseldonatie: de gang van zaken 3 Wet op de orgaandonatie 3 De donor-operatie 4 Is uw naaste thuis overleden? 5 Na de donor-operatie 5 Wat gebeurt er

Nadere informatie

17 oktober Onderzoek: Orgaandonatie

17 oktober Onderzoek: Orgaandonatie 17 oktober 2014 Onderzoek: Orgaandonatie 1 Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 30.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek. De

Nadere informatie

Toestemming geven voor orgaandonatie

Toestemming geven voor orgaandonatie Universitair Medisch Centrum Groningen Toestemming geven voor orgaandonatie Informatie voor nabestaanden Toestemming geven voor orgaandonatie 2 Universitair Medisch Centrum Groningen Inleiding Als iemand

Nadere informatie

DONOR IN HART EN NIEREN

DONOR IN HART EN NIEREN DONOR IN HART EN NIEREN vmbo MODULE: blz blz donor in hart en nieren Module 2 DONOR IN HART EN NIEREN vmbo MODULE: blz Lessen over orgaandonatie Dit boekje gaat over orgaandonatie Donororganen en donorweefsels

Nadere informatie

BELEID NVN ROND ORGAANDONATIE

BELEID NVN ROND ORGAANDONATIE BELEID NVN ROND ORGAANDONATIE 26-11-2011 1 Stand van zaken: enkele cijfers In totaal in Nederland ± 61.500 mensen met een nieraandoening Waarvan 15.500 mensen met nierfunctievervangende therapie hiervan

Nadere informatie

Docentenhandleiding Digitale les Studiekeuze123

Docentenhandleiding Digitale les Studiekeuze123 Docentenhandleiding Digitale les Studiekeuze Elk jaar staan veel scholieren voor een belangrijke keuze in hun leven: welke studie ga ik volgen als ik mijn diploma straks op zak heb? Dit lespakket is ontwikkeld

Nadere informatie

SnelStart handleiding ARGO zelfbouwmodule

SnelStart handleiding ARGO zelfbouwmodule Inhoudsopgave Voorwoord Stap 1 Onderwerpkeuze Stap 2 Aanmaken module Stap 3 Keuze soort module: les of toets Stap 4 Module bewerken 3 4 5 6 7 Stap 5 Gebruik module editor Toelichting editor toolbar functionaliteit

Nadere informatie

INFORMATIE VOOR NABESTAANDEN. Dit is een uitgave van de Nederlandse Transplantatie Stichting transplantatiestichting.nl.

INFORMATIE VOOR NABESTAANDEN. Dit is een uitgave van de Nederlandse Transplantatie Stichting transplantatiestichting.nl. INFORMATIE VOOR NABESTAANDEN Dit is een uitgave van de Nederlandse Transplantatie Stichting transplantatiestichting.nl Orgaandonatie Waarom krijgt u deze brochure? Iemand in uw naaste omgeving is overleden

Nadere informatie

Informatie voor nabestaanden. Dit is een uitgave van NTS-Donorvoorlichting www.donorvoorlichting.nl. Orgaandonatie

Informatie voor nabestaanden. Dit is een uitgave van NTS-Donorvoorlichting www.donorvoorlichting.nl. Orgaandonatie Informatie voor nabestaanden Dit is een uitgave van NTS-Donorvoorlichting www.donorvoorlichting.nl Orgaandonatie Waarom krijgt u deze brochure? Iemand in uw naaste omgeving kan orgaandonor worden na het

Nadere informatie

Orgaandonatie. gemini-ziekenhuis.nl

Orgaandonatie. gemini-ziekenhuis.nl Orgaandonatie gemini-ziekenhuis.nl Inhoud Orgaandonatie: de gang van zaken 3 Voorbereiding op orgaandonatie 4 De donor-operatie 6 Na de donor-operatie 7 Algemene informatie over orgaandonatie 8 De donatiecoördinator

Nadere informatie

Studentenhandleiding Studentenpagina STUDENTENPAGINA HANDLEIDING VOOR STUDENTEN. Handleiding Studentenpagina 1

Studentenhandleiding Studentenpagina STUDENTENPAGINA HANDLEIDING VOOR STUDENTEN. Handleiding Studentenpagina 1 Studentenhandleiding Studentenpagina STUDENTENPAGINA HANDLEIDING VOOR STUDENTEN Handleiding Studentenpagina 1 Inhoud van de handleiding Inhoud van de handleiding... 2 1. Inleiding... 3 2. Inloggen op de

Nadere informatie

Mediawijs met Kidsweek in de Klas

Mediawijs met Kidsweek in de Klas Handleiding 2015-2016 Mediawijs met Kidsweek in de Klas Inhoud 1. Inleiding pag.2 Mediawijs met Kidsweek in de Klas 2. Opbouw methode pag.3 Les 1 Inzicht hebben in de medialisering van de samenleving Les

Nadere informatie

Campagnemiddelen en -activiteiten

Campagnemiddelen en -activiteiten 18-jarigencampagne 2014 Campagnemiddelen en -activiteiten Op dinsdag 15 april ontvangen alle jongeren die vorig jaar 18 werden een brief van minister Edith Schippers van Volksgezondheid (VWS) met de vraag

Nadere informatie

Handleiding voor de digitale les Internet in 2025 Kinderen tekenen de toekomst

Handleiding voor de digitale les Internet in 2025 Kinderen tekenen de toekomst Handleiding voor de digitale les Internet in 2025 Kinderen tekenen de toekomst Een digitale les voor groep 6, 7 en 8 van het primair onderwijs waarbij leerlingen nadenken over innovatieve toepassingen

Nadere informatie

Handleiding. Digitale leeromgeving. Schooljaar

Handleiding. Digitale leeromgeving. Schooljaar Handleiding Digitale leeromgeving Schooljaar 2015-2016 1. Inleiding Digitale leeromgeving Kidsweek in de Klas is het educatieve lesprogramma van Kidsweek. Het lesmateriaal van Kidsweek in de Klas is te

Nadere informatie

SnelStart handleiding ARGO zelfbouwmodule

SnelStart handleiding ARGO zelfbouwmodule Inhoudsopgave Voorwoord 3 Stap 1 Onderwerpkeuze 4 Stap 2 Aanmaken module 5 Stap 3 Keuze soort module: les of toets 6 Stap 4 Module bewerken 7 Stap 5 Gebruik module editor 8 Toelichting editor toolbar functionaliteit

Nadere informatie

UTRECHT AAN ZEE: Hoe houd jij droge voeten? Docentenhandleiding

UTRECHT AAN ZEE: Hoe houd jij droge voeten? Docentenhandleiding UTRECHT AAN ZEE: Hoe houd jij droge voeten? Docentenhandleiding DOCENTENHANDLEIDING UTRECHT AAN ZEE: HOE HOUD JIJ DROGE VOETEN? 2 April 2011 Utrecht aan Zee: hoe houd jij droge voeten? is ontwikkeld door

Nadere informatie

Boekwerk. Voorstel voor een project omschrijving. 1.1 Doelstelling

Boekwerk. Voorstel voor een project omschrijving. 1.1 Doelstelling Boekwerk Voorstel voor een project omschrijving 1.1 Doelstelling Het doel van het te ontwikkelen lespakket Boekwerk is leerlingen op een nieuwe manier bezig te laten zijn met taal, boeken en vakinhoud.

Nadere informatie

Handleiding. Mediawijs met Kidsweek in de Klas. Inhoud 1. Inleiding pag.2

Handleiding. Mediawijs met Kidsweek in de Klas. Inhoud 1. Inleiding pag.2 Handleiding Mediawijs met Kidsweek in de Klas Inhoud 1. Inleiding pag.2 Mediawijs met Kidsweek in de Klas 2. Opbouw methode pag.3 Les 1 Inzicht hebben in de medialisering van de samenleving Les 2 Apparaten,

Nadere informatie

Handleiding VKKOnline

Handleiding VKKOnline Handleiding VKKOnline Welkom bij de Online cursus van de Vrij-Katholieke Kerk. Deze handleiding neemt je bij de hand om de cursus te kunnen starten. 1 Donatie Het volgen van de cursus is kosteloos. Wel

Nadere informatie

Docentenhandleiding Derde Kamer - Handboek Politiek 1

Docentenhandleiding Derde Kamer - Handboek Politiek 1 Docentenhandleiding Derde Kamer - Handboek Politiek 1 De Derde Kamer der Staten-Generaal is een interactief lesprogramma over politiek voor leerlingen van groep 7 en 8. Wij raden aan om het lesprogramma

Nadere informatie

Socrative. Voorbeeld: Meningsvorming / Kennis toetsen

Socrative. Voorbeeld: Meningsvorming / Kennis toetsen Socrative Doel Meningsvorming / Kennis toetsen Tool die door docenten gebruikt kan worden om studenten tijdens de les antwoord te laten geven op vragen of stellingen. Korte beschrijving Fase van ervaringsleren

Nadere informatie

DONOR IN HART EN NIEREN

DONOR IN HART EN NIEREN DONOR IN HART EN NIEREN vmbo MODULE: blz blz donor in hart en nieren Module 1 DONOR IN HART EN NIEREN vmbo MODULE: blz Lessen over orgaandonatie Dit boekje gaat over orgaandonatie Donororganen en donorweefsels

Nadere informatie

Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis (dubbele les) Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis voorbereiding. Leerkrachtinformatie

Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis (dubbele les) Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis voorbereiding. Leerkrachtinformatie Leerkrachtinformatie (dubbele les) Lesduur: 2 x 50 minuten (klassikaal) Introductie van de activiteit 1. Deze klassikale les bestaat uit twee delen: Voorbereiding Uitvoering voorbereiding Lesduur: 50 minuten

Nadere informatie

ALV NVN 17 november 2012 WELKOM

ALV NVN 17 november 2012 WELKOM ALV NVN 17 november 2012 WELKOM ALV NVN 17 november 2012 10.30 12.00 uur ochtenddeel: Achterbanraadpleging, kennismaking Kennisgroep Orgaandonatie en stand van zaken NVN 12.45 14.30 uur middagdeel: Algemene

Nadere informatie

GASTLES ONDERNEMERSCHAP. Handreiking. voor ondernemers. Ondernemerschap in de klas

GASTLES ONDERNEMERSCHAP. Handreiking. voor ondernemers. Ondernemerschap in de klas GASTLES ONDERNEMERSCHAP Handreiking voor ondernemers Ondernemerschap in de klas Ondernemerschap in de klas WAAROM ALS GASTDOCENT VOOR DE KLAS Er zijn allerlei redenen te noemen waarom praktijkmensen als

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal Aan de leden van de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) Postbus 20018 2500 EA Den Haag

Tweede Kamer der Staten-Generaal Aan de leden van de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) Postbus 20018 2500 EA Den Haag Tweede Kamer der Staten-Generaal Aan de leden van de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) Postbus 20018 2500 EA Den Haag Bussum 17 februari 2015 Betreft Vervolg op het Masterplan

Nadere informatie

Uw rechten bij wilsverklaringen

Uw rechten bij wilsverklaringen Uw rechten bij wilsverklaringen Behandelverbod, niet-reanimeren, euthanasie, weefsel- en orgaandonatie, ter beschikking stellen van de wetenschap gemini-ziekenhuis.nl Inhoudsopgave Wilsverklaringen 3 Levenstestament

Nadere informatie

Toestemming geven voor orgaandonatie na een hartstilstand

Toestemming geven voor orgaandonatie na een hartstilstand Universitair Medisch Centrum Groningen Toestemming geven voor orgaandonatie na een hartstilstand Informatie voor nabestaanden Toestemming geven voor orgaandonatie na een hartstilstand 2 Universitair Medisch

Nadere informatie

Handleiding voor het presenteren van uw kunstwerken op www.kunstinlochem.nl

Handleiding voor het presenteren van uw kunstwerken op www.kunstinlochem.nl Handleiding voor het presenteren van uw kunstwerken op www.kunstinlochem.nl Tip: print deze handleiding uit! Als deelnemer aan de kunstroute kunt u uw kunstaanbod presenteren op de website van kunst in

Nadere informatie

Presenteren vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/74547

Presenteren vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/74547 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 18 April 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/74547 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein. Wikiwijsleermiddelenplein

Nadere informatie

Integratie. Wat weten we over nieuwkomers? 3 VMBO. docentenhandleiding

Integratie. Wat weten we over nieuwkomers? 3 VMBO. docentenhandleiding Integratie Wat weten we over nieuwkomers? 3 VMBO docentenhandleiding Colofon Deze lessen zijn gemaakt in opdracht van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Realisatie: Codename Future: www.codenamefuture.nl

Nadere informatie

Mediawijs met Kidsweek in de Klas

Mediawijs met Kidsweek in de Klas Handleiding 2016-2017 Mediawijs met Kidsweek in de Klas Inhoud 1. Inleiding pag.2 Mediawijs met Kidsweek in de Klas 2. Opbouw methode pag.3 Les 1 Participeren in sociale netwerken Les 2 Participeren in

Nadere informatie

DOCENTENHANDLEIDING. Met opdrachten voor het digitale schoolbord. Belangrijke thema s in praktische werkvormen

DOCENTENHANDLEIDING. Met opdrachten voor het digitale schoolbord. Belangrijke thema s in praktische werkvormen DOCENTENHANDLEIDING Met opdrachten voor het digitale schoolbord Belangrijke thema s in praktische werkvormen Kinderrechtenlespakket: opzet en doelen Speciaal voor leraren van groep 7 en 8 stelt Stichting

Nadere informatie

Uw rechten bij wilsverklaringen

Uw rechten bij wilsverklaringen Uw rechten bij wilsverklaringen Behandelverbod, niet-reanimeren, euthanasie, weefsel- en orgaandonatie, ter beschikking stellen van de wetenschap mca.nl Inhoudsopgave Wilsverklaringen 3 Levenstestament

Nadere informatie

Handleiding voor docenten

Handleiding voor docenten Handleiding voor docenten Oktober 2017 Inhoudsopgave... Inleiding.... 4 Aan de slag!... 5 Het inloggen... 5 Nog geen account?.... 5 Een account aanmaken.... 6 Stap 1. Jouw gegevens.... 6 Stap 2. Jouw school....

Nadere informatie

Migratie. Ik vertrek - Zij vertrokken VMBO 2. docentenhandleiding

Migratie. Ik vertrek - Zij vertrokken VMBO 2. docentenhandleiding Migratie Ik vertrek - Zij vertrokken VMBO 2 docentenhandleiding Colofon Deze lessen zijn gemaakt in opdracht van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Realisatie: Codename Future: www.codenamefuture.nl

Nadere informatie

Werkwijze voor de website projectmatig werken

Werkwijze voor de website projectmatig werken Werkwijze voor de website projectmatig werken De eerste stap Ontdekken hoe de lessenserie projectmatig werken gebruikt moet worden YouTube clips Studie- en beroepsvaardigheden Samenwerkend leren Differentiëren

Nadere informatie

EVIDES IN DE KLAS BASISLES EN VERDIEPING. Beste docent,

EVIDES IN DE KLAS BASISLES EN VERDIEPING. Beste docent, EVIDES IN DE KLAS Beste docent, In deze docentenhandleiding geven we je graag een indruk van de educatieve materialen van Evides in in de klas. Het materiaal is ontwikkeld voor basisschoolleerlingen van

Nadere informatie

Uw rechten bij wilsverklaringen

Uw rechten bij wilsverklaringen Uw rechten bij wilsverklaringen Behandelverbod, niet-reanimeren, euthanasie, weefsel- en orgaandonatie, ter beschikking stellen van de wetenschap www.nwz.nl Inhoud Wilsverklaringen 3 Levenstestament 4

Nadere informatie

Wanneer de aanmelding goed is verlopen verschijnt het volgende scherm:

Wanneer de aanmelding goed is verlopen verschijnt het volgende scherm: Wanneer u wilt werken met het Digitaal Veiligheidsplan kunt u zich intuïtief laten leiden door de tool. Wanneer u er niet helemaal uitkomt vindt u in deze handleiding antwoord op al uw vragen. We loodsen

Nadere informatie

Op dit moment zijn er drie agrarische ondernemers netwerken operationeel. Er zullen er nog meer volgen. De bestaande drie zijn:

Op dit moment zijn er drie agrarische ondernemers netwerken operationeel. Er zullen er nog meer volgen. De bestaande drie zijn: Hoe werkt het? Welkom op deze website, voor ondernemersnetwerken in agrarisch Nederland. Je vindt hier kennis en informatie uit verschillende agrarische sectoren en je kunt netwerken met collega s, adviseurs

Nadere informatie

Handleiding Moodle leerlingen

Handleiding Moodle leerlingen Handleiding Moodle leerlingen Welkom op ons nieuw leerplatform Moodle. In deze handleiding kan je nalezen hoe je de belangrijkste functies gebruikt. Een docent kan per cursus bepalen welke functies worden

Nadere informatie

In 2011 werd de Donorstand van Nederland gelanceerd. Voor het eerst was het mogelijk om via

In 2011 werd de Donorstand van Nederland gelanceerd. Voor het eerst was het mogelijk om via De Donorstand van Nederland In 2011 werd de Donorstand van Nederland gelanceerd. Voor het eerst was het mogelijk om via jaofnee.nl de cijfers uit het Donorregister te bekijken en te vergelijken. De Donorstand

Nadere informatie

Codename Future professionaliseert jongeren aan de hand van hun maatschappelijke positie. >>> Belastingdienst

Codename Future professionaliseert jongeren aan de hand van hun maatschappelijke positie. >>> Belastingdienst Codename Future professionaliseert jongeren aan de hand van hun maatschappelijke positie >>> Belastingdienst voorbereiding Het doel van dit project Met het project de Belastingdienst willen we uw leerlingen:

Nadere informatie

Handleiding Hoe vind ik mijn weg in mijn.capabel.nl

Handleiding Hoe vind ik mijn weg in mijn.capabel.nl Handleiding Hoe vind ik mijn weg in mijn.capabel.nl Klaar voor de start Gebruik bij voorkeur altijd Google Chrome of Mozilla Firefox 1 Inhoud Inhoudsopgave Inhoud... 2 1 Inleiding... 3 2. Aanmelden...

Nadere informatie

> Orgaan- en weefseldonatie na het vaststellen van de hersendood

> Orgaan- en weefseldonatie na het vaststellen van de hersendood www.azstlucas.be > Orgaan- en weefseldonatie na het vaststellen van de hersendood Informatie voor nabestaanden Voorwoord Wanneer u geconfronteerd wordt met orgaandonatie, wil dat zeggen dat u een familielid,

Nadere informatie

Verlegen om woorden Lesbrief voor vmbo

Verlegen om woorden Lesbrief voor vmbo Verlegen om woorden Lesbrief voor vmbo Voor de lessen Nederlands, PSO en LOB. Verlegen om woorden is een pakket met tips en handvatten om een ouderbijeenkomst te organiseren over ouderbetrokkenheid en

Nadere informatie

Kahoot! Kennis toetsen

Kahoot! Kennis toetsen Kahoot! Doel Korte beschrijving Leerfase Didactiek Soort werkvorm Website Materiaal Voorbereidingstijd Uitvoeringstijd Aantal studenten Moeilijkheidsgraad Taal Gebruik Kennis toetsen Tool waarmee je een

Nadere informatie

Migratie. Ik vertrek - Zij vertrokken 2 HAVO\VWO. docentenhandleiding

Migratie. Ik vertrek - Zij vertrokken 2 HAVO\VWO. docentenhandleiding Migratie Ik vertrek - Zij vertrokken 2 HAVO\VWO docentenhandleiding Colofon Deze lessen zijn gemaakt in opdracht van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Realisatie: Codename Future: www.codenamefuture.nl

Nadere informatie

Docentenhandleiding. Thema. Dromen zijn bedrog!? Chiel Jan van Hofwegen

Docentenhandleiding. Thema. Dromen zijn bedrog!? Chiel Jan van Hofwegen Docentenhandleiding Thema Dromen zijn bedrog!? Chiel Jan van Hofwegen Oktober 2009 Inleiding. Deze handleiding is bedoeld als een gids voor de lessen die rondom het thema Dromen zijn bedrog!? gegeven zullen

Nadere informatie

Begeleidershandleiding Voedingscentrum Meer dan lekker in de super

Begeleidershandleiding Voedingscentrum Meer dan lekker in de super Begeleidershandleiding Voedingscentrum Meer dan lekker in de super Helpdesk online module: Spring Instituut Tel: 0318-493133 Mail: info@springinstituut.nl 1 Inhoud Hoofdstuk 1 Algemene informatie... 3

Nadere informatie

Toestemming geven voor weefseldonatie

Toestemming geven voor weefseldonatie Universitair Medisch Centrum Groningen Toestemming geven voor weefseldonatie Informatie voor nabestaanden Toestemming geven voor weefseldonatie 2 Universitair Medisch Centrum Groningen Inleiding Als iemand

Nadere informatie

Handleiding Word Press voor de bewoners Westerkaap 1

Handleiding Word Press voor de bewoners Westerkaap 1 1 Handleiding Word Press voor de bewoners Westerkaap 1 Inhoud: Inloggen Pagina 1 Algemeen Pagina 2 Berichten Pagina 2 Bericht bewerken, Linken Pagina 3-4 Plaatje toevoegen bericht Pagina 5-6 Bericht publiceren

Nadere informatie

Orgaan- en weefseldonatie DCD III, donor na circulatiestilstand. Brochure voor nabestaanden

Orgaan- en weefseldonatie DCD III, donor na circulatiestilstand. Brochure voor nabestaanden Orgaan- en weefseldonatie DCD III, donor na circulatiestilstand Brochure voor nabestaanden 2 Orgaan- en weefseldonatie Voorwoord Donatie van organen en weefsels is voor nabestaanden vaak een ingrijpende

Nadere informatie

DONOR IN HART EN NIEREN

DONOR IN HART EN NIEREN DONOR IN HART EN NIEREN havo/vwo MODULE: blz Inleiding Dit boekje gaat over orgaandonatie Het maakt deel uit van de lessenserie Donor in hart en nieren De lessenserie is uitgegeven door NIGZ-Donorvoorlichting

Nadere informatie

Leren, Loopbaan en Burgerschap

Leren, Loopbaan en Burgerschap MOVE! MBO, niveau 3-4 MVO EN DUURZAAM ONDERNEMEN MBO, NIVEAU 3-4 KLAAS VAN DEN HERIK PIERRE WINKLER Leren, Loopbaan en Burgerschap Lesmateriaal voor Competentiegericht leren 2010 Het lesmateriaal voor

Nadere informatie

Handleiding Mezzedo.nl

Handleiding Mezzedo.nl Handleiding Mezzedo.nl voor deelnemers (Versie 26 augustus 2014) Deze handleiding vindt u ook op: www.resultaatmeetgroep.nl Weten waar je staat en waar je naar toe gaat? 1 Inhoud Korte introductie... 3

Nadere informatie

Draaiboek voor een gastles

Draaiboek voor een gastles Draaiboek voor een gastles Dit draaiboek geeft jou als voorlichter van UNICEF Nederland een handvat om gastlessen te geven op scholen. Kinderen, klassen, groepen en scholen - elke gastles is anders. Een

Nadere informatie

Geen keuzedwang, wel keuzedrang

Geen keuzedwang, wel keuzedrang Orgaandonatie, een zaak van mensen onderling Geen keuzedwang, wel keuzedrang ChristenUnie-fractie in de Tweede Kamer April 2008 1 Inleiding Dit jaar zal de Tweede Kamer opnieuw uitgebreid debatteren over

Nadere informatie

Obductie Informatie voor nabestaanden

Obductie Informatie voor nabestaanden 00 Obductie Informatie voor nabestaanden 1 Inleiding U heeft deze folder gekregen omdat uw echtgenoot, familielid of dierbare is overleden. De behandelend arts heeft u gevraagd of obductie gedaan mag worden.

Nadere informatie

Spreken - Presenteren vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Spreken - Presenteren vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 25 August 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/74577 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Handleiding Procesarchitectuur Herziening

Handleiding Procesarchitectuur Herziening Handleiding Procesarchitectuur Herziening Beheerders scholen procesarchitectuur.ihks.nl Inhoud Inleiding... 3 Meerdere schooleigen omgevingen... 3 Contact... 3 Inloggen... 4 Beveiliging... 4 Inloggen beheerdersaccount...

Nadere informatie

Ik en geld Gastlessen 2016 - Handleiding

Ik en geld Gastlessen 2016 - Handleiding Ik en geld Gastlessen 2016 - Handleiding Voorwoord Nederlandse jongeren hebben steeds meer geld te besteden, maar ze hebben ook vaker schulden. Om te voorkomen dat deze problemen groter worden naarmate

Nadere informatie

Oriëntatie: Samen Scholen Beeldende Kunsteducatie. Helma Molenaars en Grada Buren.

Oriëntatie: Samen Scholen Beeldende Kunsteducatie. Helma Molenaars en Grada Buren. Oriëntatie: Het doel van deze lessenserie is: bestaande foto s zoeken met een eigen verhaal erbij. Dan gaan jullie mensen deze fotoserie voorleggen en vragen welk verhaal zij erin zien. Tot slot gaan jullie

Nadere informatie

Portfolio lesmateriaal Basisonderwijs Zwerfafval

Portfolio lesmateriaal Basisonderwijs Zwerfafval Portfolio lesmateriaal Basisonderwijs Zwerfafval Deze portfolio is in 2014 samengesteld door de werkgroep Zwerfafval van het Netwerk NME Diensten. In deze werkgroep zitten 24 NME centra die landelijk samenwerken

Nadere informatie

Integratie. Wat weten we over nieuwkomers? Docentenhandleiding

Integratie. Wat weten we over nieuwkomers? Docentenhandleiding Integratie Wat weten we over nieuwkomers? 3 HAVO-VWO Docentenhandleiding Colofon Deze lessen zijn gemaakt in opdracht van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Realisatie: Codename Future: www.codenamefuture.nl

Nadere informatie

Handleiding gebruik Toolbox 55

Handleiding gebruik Toolbox 55 Handleiding gebruik Toolbox 55 Zorgorganisaties 1 Voor u ligt de handleiding gebruik Toolbox 55 voor zorgorganisaties. Deze handleiding leidt u stapsgewijs door het registratiesysteem en maakt het mogelijk

Nadere informatie

weefsel D O NATIE DONATIE informatie voor nabestaanden

weefsel D O NATIE DONATIE informatie voor nabestaanden weefsel D O NATIE DONATIE informatie voor nabestaanden Voorwoord Donatie van organen en weefsels is voor nabestaanden vaak een ingrijpende gebeurtenis. Naast een gesprek met de arts blijken nabestaanden

Nadere informatie

Werken met de Elektronische Leeromgeving Moodle

Werken met de Elektronische Leeromgeving Moodle Werken met de Elektronische Leeromgeving Moodle In dit eerste hoofdstuk overlopen we de belangrijkste functies van onze Elektronische Leeromgeving, ELO Moodle, kortom Moodle. Dit digitaal platform is onontbeerlijk

Nadere informatie

Week 1 twee weken voorafgaand aan het Voorleesontbijt. Bijeenkomst 1. Materiaal

Week 1 twee weken voorafgaand aan het Voorleesontbijt. Bijeenkomst 1. Materiaal Introductie Deze lesmodule is geschreven voor een project van 5 bijeenkomsten van elk 60 minuten, waarvan de laatste bijeenkomst het werkelijke Voorleesontbijt is. Het aantal, de duur en inhoud van de

Nadere informatie

docentenhandleiding Sprekende beelden in de klas

docentenhandleiding Sprekende beelden in de klas 1 docentenhandleiding Sprekende beelden in de klas Deze digitale les is gemaakt in opdracht van het Nationaal Comité 4 en 5 mei. De les is geschikt voor de bovenbouw van havo en vwo en kan gegeven worden

Nadere informatie

Onderzoek: Nieuwe donorwet

Onderzoek: Nieuwe donorwet 16 september 2016 Onderzoek: Nieuwe donorwet Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek.

Nadere informatie

Handleiding DocZend. Versie 1.2 januarie 2014. 2014 Copyright KPN Lokale Overheid

Handleiding DocZend. Versie 1.2 januarie 2014. 2014 Copyright KPN Lokale Overheid Handleiding DocZend Versie 1.2 januarie 2014 2014 Copyright KPN Lokale Overheid Alle rechten voorbehouden. Zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van KPN Lokale overheid mag niets uit dit document

Nadere informatie

WERKVORMEN MAGAZIJN. Wat is netwerken? Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo

WERKVORMEN MAGAZIJN. Wat is netwerken? Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo WERKVORMEN MAGAZIJN Wat is netwerken? Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo Voorwoord Voor u heeft u Thema boekje 1 Wat is netwerken? Dit themaboekje is een onderdeel van de lessenserie Netwerken.

Nadere informatie

Inhoud. Handleiding Dododent. Beste tandarts of praktijkmanager,

Inhoud. Handleiding Dododent. Beste tandarts of praktijkmanager, Handleiding Dododent Beste tandarts of praktijkmanager, Hartelijk dank voor de aanschaf van een website bij Dodoworks. Hieronder volgt een uitgebreide handleiding van het Dododent systeem waarmee de website

Nadere informatie

Lesbrief Het is de Max op Ketnet

Lesbrief Het is de Max op Ketnet 1 Lesbrief Het is de Max op Ketnet Doel van de lesbrief Deze lesbrief is voor docenten in het basisonderwijs en biedt een leidraad om leerlingen aan te sturen bij het gebruiken van het lesmateriaal Het

Nadere informatie

LES: Vier op een rij 2

LES: Vier op een rij 2 LES: Vier op een rij 2 DOEL oefenen van keersommen; inzicht ontwikkelen in welke verschillende keersommen dezelfde uitkomst hebben; het patroon herkennen van keersommen in de tabel. BENODIGDHEDEN Per leerling

Nadere informatie

HANDLEIDING VOOR MEDEWERKERS

HANDLEIDING VOOR MEDEWERKERS HANDLEIDING VOOR MEDEWERKERS Bent u een nieuwe gebruiker? Als u surft naar medewerker.mydranouter.be komt u op deze pagina. Als u zich al eens eerder hebt ingeschreven op MyDranouter, kan u met die gegevens

Nadere informatie

MINDSTORM LEGO ROBOTS

MINDSTORM LEGO ROBOTS MINDSTORM LEGO ROBOTS Les 1: Robot basis, en programma aanpassen Les 2 & 3 & 4 : Eigen robot bouwen Les 5 & 6 : Robot programmeren Les 7: Geschiedenis opzoeken robots Les 8 & 9 & 10 : Film maken en op

Nadere informatie

Orgaan- en weefseldonatie. Soms zou ik willen dat gisteren nooit voorbijging, omdat vandaag zo anders is.

Orgaan- en weefseldonatie. Soms zou ik willen dat gisteren nooit voorbijging, omdat vandaag zo anders is. Orgaan- en weefseldonatie Soms zou ik willen dat gisteren nooit voorbijging, omdat vandaag zo anders is. Inhoudsopgave Orgaan- en weefseldonatie... 1 Inleiding... 3 Wat is hersendood?... 4 Door wie en

Nadere informatie

Handleiding Workspace (basis) Codename Future

Handleiding Workspace (basis) Codename Future Handleiding Workspace (basis) Codename Future Handleiding Workspace Codename Future_Basis 1 Inhoudsopgave I. Inleiding... 3 II. Functionaliteitenoverzicht Workspace... 4 III. Leerlingen aan het werk...

Nadere informatie