Mantelzorgondersteuning in Utrecht. Resultaten van een onderzoek onder aanbieders in Utrecht.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Mantelzorgondersteuning in Utrecht. Resultaten van een onderzoek onder aanbieders in Utrecht."

Transcriptie

1 Mantelzorgondersteuning in Utrecht Resultaten van een onderzoek onder aanbieders in Utrecht. Addi van Bergen en Petra Welboren Afdeling Gezondheid en Zorg GG&GD Utrecht Maart 2007

2

3 Voorwoord Mantelzorg vormt een belangrijk deel van de zorg en wordt niet voor niets vaak genoemd als fundament van de gezondheidszorg. Het zijn familieleden, vrienden en andere naasten die het leeuwendeel van de dagelijkse hulp aan zieken en gehandicapten in de thuissituatie voor hun rekening nemen. In de Wet maatschappelijk ondersteuning (Wmo) die op 1 januari 2007 in werking is getreden wordt het belang van mantelzorg erkend. De Wmo schrijft voor dat de gemeente het werk van mantelzorgers ondersteunt. Mantelzorg kan veel voldoening geven, maar vooral als de zorg langdurig is of heel intensief, kan het eigen leven ongezond in de knel komen. Voor de ontwikkeling van het beleid voor de ondersteuning van mantelzorgers, is het van belang om zicht te hebben op het huidige aanbod aan ondersteuning in de gemeente Utrecht. Dit vormt de aanleiding voor het uitvoeren van dit onderzoek. Verschillende partijen in de gemeente Utrecht zijn geraadpleegd om het huidige aanbod en bereik in kaart te brengen, en zicht te krijgen op de lacunes. Er blijkt veel expertise en ervaring aanwezig te zijn in Utrecht en de inzet van organisaties om kwetsbare groepen mantelzorgers te bereiken en informatie, advies, hulp of ondersteuning te bieden is groot. In de interviews kwamen veel verschillende aspecten van mantelzorg en mantelzorgondersteuning aan de orde. We hebben heel veel informatie gekregen waardoor ons inzicht is vergroot. Ik wil iedereen heel hartelijk danken voor het meewerken aan dit onderzoek. Hetty Linden, Directeur GG&GD Utrecht Pagina 1

4 . Pagina 2

5 Samenvatting In de periode november en december 2006 zijn een aantal interviews gehouden met organisaties die in Utrecht een rol (kunnen) spelen op het gebied van mantelzorgondersteuning. Doel van de interviews was in kaart te brengen wat er in Utrecht reeds gebeurt op dit gebied, welke lacunes men ziet in bereik en aanbod, welke verbeteringen mogelijk zijn en welke rol partijen hierin kunnen en willen spelen. Aanvullend zijn gegevens geanalyseerd over mantelzorg uit de Gezondheidspeiling Dit rapport bevat de resultaten van dit onderzoek. Mantelzorg Volgens schattingen van het SCP zijn er in Utrecht zo n mantelzorgers. Dat zijn mensen die intensief zorg verlenen, namelijk langer dan 3 maanden of meer dan 8 uur per week aan een ziek familielid, vriend of kennis. Vooral in de wijken Vleuten-de Meern en Overvecht wonen veel mantelzorgers. Het geven van mantelzorg wordt door de meesten niet gezien als een vrije keuze. Men geeft zorg uit liefde of plichtsbesef aan bijvoorbeeld een gehandicapt kind, een dementerende partner of depressieve ouder. Jonge mantelzorgers Naast volwassen mantelzorgers zijn er naar schatting nog ruim 5000 jonge mantelzorgers in Utrecht in de leeftijd tot 18 jaar. Kinderen met een langdurig ziek of gehandicapt familielid, een ouder, broer of zus of ander inwonend familielid zoals opa of oma, hebben vaak te maken met extra taken en verantwoordelijkheden die niet passen bij hun leeftijd en ontwikkeling. Uit onderzoek blijkt dat deze groep extra kwetsbaar is. Zij kunnen gemakkelijk in sociaal isolement raken of problemen krijgen in hun ontwikkeling. Mantelzorgondersteuning In Utrecht voelt bijna één op de vijf mantelzorgers zich tamelijk tot zeer zwaar belast. De persoonlijke gevolgen voor de mantelzorger zijn vaak ingrijpend, zowel op financieel, sociaal en emotioneel vlak. Om de zorg vol te kunnen houden en niet overbelast, ziek of geïsoleerd te raken, hebben mantelzorgers ondersteuning nodig. Ruim één op de vijf mantelzorgers in Utrecht geeft aan hulp of ondersteuning te willen. Vooral allochtone mantelzorgers hebben vaak behoefte aan hulp en ondersteuning bij hun mantelzorgtaken. Mantelzorgondersteuning is een verzamelterm voor voorzieningen en diensten die de draagkracht van mantelzorgers vergroten of de draaglast verlichten. Gemeentelijke taak Vanuit de Wmo hebben gemeenten een taak om beleid op gebied van mantelzorgondersteuning te formuleren en vorm te geven. De Gemeente Utrecht heeft de verantwoordelijkheid daarvoor bij de GG&GD neergelegd. In een eerste fase van de beleidsvorming zijn een aantal algemene uitgangspunten geformuleerd en een kader bepaald. Eén van de uitgangspunten is dat de Gemeente verantwoordelijkheid neemt voor mantelzorgondersteuning, maar bij de uitvoering andere partijen nodig heeft. Dit onderzoek is hierop een eerste verkenning. Pagina 3

6 Resultaten van het onderzoek: Veel partijen in Utrecht bieden activiteiten op het gebied van mantelzorgondersteuning aan. MEE en Indigo hebben een uitgebreid aanbod op het terrein van informatie en advies, zowel individueel als groepsgericht. Tijdens de groepsbijeenkomsten vindt ook lotgenotencontact plaats. Vrijwilligersorganisaties en Stichting Stade bieden informele respijtzorg aan voor verschillende groepen. Het Steunpunt Mantelzorg van Stichting Stade heeft het meest uitgebreide aanbod. Dit bestaat o.a. uit advies, informatie, individuele ondersteuning (emotioneel en praktisch) en lotgenotencontact. Vrijwel alle geïnterviewde organisaties hebben plannen op het gebied van de ondersteuning van mantelzorg. Het aanbod is meestal gericht op specifieke groepen mantelzorgers zoals ouders van gehandicapte kinderen of mantelzorgers van dementerende ouderen. Met het huidige aanbod wordt een klein deel van de mantelzorgers bereikt. Het lijkt waarschijnlijk dat op het moment dat er meer ingezet wordt op het bereiken en bewustmaken van mantelzorger de vraag naar mantelzorgondersteuning zal toenemen. De vraag naar informele respijtzorg door vrijwilligersorganisaties is nu al groot. Het betreft vaak een vraag van mensen die nergens anders meer terecht kunnen. De geïnterviewden verwachten dat de vraag naar deze vorm van ondersteuning in de toekomst verder zal toenemen. Het geringe bereik heeft volgens geïnterviewden te maken met een aantal factoren: Veel mantelzorgers zijn zich niet bewust van het feit dat zij mantelzorger zijn, herkennen zich niet in de term mantelzorger en staan niet open voor de beschikbare ondersteuning. Het signaleren van, én bewustmaken van mantelzorgers door (eerstelijns)professionals is onvoldoende en voor verbetering vatbaar. Geïnterviewden geven aan dat mantelzorgers het aanbod onoverzichtelijk vinden. De Wmo-dienstverlening in de wijkservicecentra wordt door partijen uit het veld gezien als belangrijke manier om meer mantelzorgers te bereiken, vragen te verhelderen, te verwijzen, faciliteren en te ondersteunen. Essentieel is dat er meer gegeven wordt dan informatie alleen. Een aantal groepen worden in Utrecht nog niet of nauwelijks bereikt. Allochtone mantelzorgers en jonge mantelzorgers worden door het bestaande aanbod het minst bereikt. Beiden vormen risicogroepen met een hoge kans op overbelasting. Uit dit onderzoek komen een aantal aanbevelingen voor de aanpak van mantelzorgondersteuning in Utrecht naar voren: richt de aandacht vooral op risicogroepen en meer specifiek op allochtone mantelzorgers en jonge mantelzorgers verbeter de signalering en verwijzing benader mantelzorgers vanuit hun relatie met de zorgvrager sluit aan bij bestaande ketenaanpakken creëer meer aanbod op gebied van directe mantelzorgondersteuning in het bijzonder emotionele ondersteuning en informele respijtzorg organiseer het aanbod zo dicht mogelijk bij de mensen benut de expertise van organisaties op het gebied van mantelzorgondersteuning.. Pagina 4

7 Inhoudsopgave Voorwoord..1 Samenvatting.3 Inhoudsopgave.5 1. Inleiding.7 2. Uitgangspunten en aanpak nota Aanbod Bereik Knelpunten Plannen voor de toekomst Aanbevelingen 37 Bijlagen..41 Pagina 5

8 . Pagina 6

9 1. Inleiding Op 1 januari 2007 is de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo) in werking getreden. Hiermee is mantelzorgondersteuning een nieuwe wettelijke taak geworden van gemeenten. Door de gemeente Utrecht wordt in dit kader nieuw beleid geformuleerd ter ondersteuning van mantelzorgers. De GG&GD is binnen de gemeente Utrecht trekker op dit thema. In een eerste fase van beleidsvorming zijn reeds een aantal algemene uitgangspunten geformuleerd. Bij de verdere uitwerking van deze uitgangspunten tot een plan van aanpak wil de GG&GD uitdrukkelijk rekening houden met de wensen en mogelijkheden van de verschillende partijen in de gemeente Utrecht. De unit Epidemiologie en Informatie van de GG&GD is gevraagd deze wensen en mogelijkheden in kaart te brengen. Hiervoor zijn interviews gehouden met verschillende partijen in de gemeente Utrecht en is aanvullende informatie gezocht uit literatuur, jaarverslagen en internetsites. Verder zijn gegevens uit de Utrechtse Gezondheidspeiling 2006 geanalyseerd. Dit rapport vermeldt de resultaten van dit onderzoek. In deze paragraaf wordt eerst kort ingegaan op de begrippen mantelzorg en mantelzorgondersteuning. Vervolgens worden de voorlopige uitgangspunten van het Utrechtse beleid op het gebied van mantelzorgondersteuning vermeld en wordt een toelichting gegeven op het onderzoek. Begrippen mantelzorg en mantelzorgondersteuning 1 Mantelzorg is de term voor mensen die onbetaald zorgen voor een oudere, zieke of gehandicapte met wie zij een persoonlijke relatie hebben. Hierbij gaat het om zorg die uitstijgt boven de als gebruikelijk ervaren zorg voor naasten. In beleid wordt de term mantelzorg doorgaans gereserveerd voor vormen van zorg die meer dan drie maanden duren of meer dan 8 uur per week in beslag nemen. Een belangrijk verschil met vrijwilligerswerk is dat het geven van mantelzorg voor de meeste mantelzorgers geen bewuste keuze is. Zij hebben een gehandicapt kind, een dementerende partner of depressieve ouder waarvoor zij zorgen uit liefde en plichtsbesef. De ervaring leert dat bij intensieve inzet het eigen leven van de mantelzorger in de knel dreigt te raken. Mantelzorgers die langdurige en intensieve zorg verlenen, lopen het risico op overbelasting wat zich kan uiten in lichamelijke en psychische klachten (o.a. depressie) of gedragsmatige klachten zoals zelfverwaarlozing, roken of drinken. Ook sociale isolatie, financiële problemen, en problemen in werk en gezin kunnen het gevolg zijn. Onderzoek van het SCP liet zien dat één op de drie mantelzorgers in Nederland psychisch belast is, nog eens eenderde is belast in de vrije tijd en één op de tien ervaart een hoge belasting op het werk en/of in het gezin. 2 Mantelzorgondersteuning is een verzamelterm voor voorzieningen en diensten die de draagkracht van mantelzorgers vergroten of de draaglast verlichten. Sommige voorzieningen zijn specifiek voor mantelzorgers bedoeld (directe mantelzorgondersteuning) en ander zijn primair op de zorgvrager 1 Grotendeels overgenomen uit de Handreiking Mantelzorgondersteuning in de WMO. Morée M, C Scholten en T Schreuder Goedheijt, NIZW/EIZ, Boer AH de, R Schellingerhout en JM Timmermans. Mantelzorg in Getallen. SCP, Den Haag, Pagina 7

10 gericht maar houden expliciet rekening met de mantelzorger of bieden deze verlichting (indirecte mantelzorgondersteuning). De volgende vormen van mantelzorgondersteuning worden onderscheiden: informatie, advies, emotionele en educatieve steun, praktische hulp (huishoudelijke hulp en hand- en spandiensten), respijtzorg, materiële en financiële steun, voorwaarden voor de combinatie van arbeid en zorg, inspraak in gemeentelijk mantelzorg- en vrijwilligersbeleid en samenhang in het mantelzorgondersteuningsbeleid en de organisatie daarvan. Voorlopige uitgangspunten Utrechts beleid Uitgangspunt van de Wmo is dat mantelzorgers beter ondersteund worden zodat zij hun zorgtaak kunnen blijven uitvoeren, niet overbelast raken en cliënten zo lang mogelijk zelfstandig kunnen blijven wonen. Er zijn uiteenlopende manieren waarop gemeenten deze taak kunnen uitvoeren. Voor het Utrechtse mantelzorgbeleid zijn, in de eerste fase van de beleidsvorming, vier, nog voorlopige, uitgangspunten geformuleerd: 1. Mantelzorg is een van de fundamenten van de gezondheidszorg. 2. Mantelzorgers hebben een eigen behoefte aan ondersteuning. 3. Gemeente erkent regierol. 4. Verbeteren ondersteuningsstructuur doet de gemeente niet alleen. Ook kwamen uit de eerste fase twee strategieën naar voren kunnen die bijdragen aan een betere ondersteuning van mantelzorgers: het versterken van de ondersteuningsstructuur voor mantelzorgers en het vergroten van het bereik. Activiteiten die hieraan bijdragen zijn bijvoorbeeld: de verstrekking van informatie en advies aan mantelzorgers door wijkserviceloketten en Steunpunt Mantelzorg\Stichting Stade, het inbedden van mantelzorg in regulier beleid (JGZ, vrijwilligersbeleid, integratiebeleid, arbeid en inkomen), het versterken van de signaalfunctie van de eerste lijnsprofessionals (met name huisartsen), respijtzorg, lotgenotencontact en individuele begeleiding. In dit onderzoek zijn deze uitkomsten voorgelegd aan deskundigen in het veld. De resultaten staan vermeld in hoofdstuk 2 Aanbod en bereik Volgens schattingen zijn er in Utrecht zo n mantelzorgers. Bij aanvang van het onderzoek was nog onduidelijk hoe groot het bereik onder mantelzorgers in Utrecht is, welke groepen bereikt worden, met welke activiteiten en door welke organisaties. De gemeente wilde dat beter in beeld krijgen en nagaan waar gaten vallen in bereik of type activiteiten. Welke groepen worden nu onvoldoende bereikt? Hierbij kan men denken aan allochtone mantelzorgers, jeugdige mantelzorgers, mantelzorgers van geestelijk gehandicapte kinderen, van GGZ patiënten, demente ouderen of terminaal zieke patiënten. Welke ondersteuningsmogelijkheden ontbreken of zijn in onvoldoende mate aanwezig? Wat doen de verschillende organisaties binnen de gemeente? Welke rol zien zij voor zichzelf weggelegd? Waar zien zij gaten? Welke (concrete) plannen hebben zij voor de toekomst? Tegen welke knelpunten loopt men aan en wat zou de rol van de gemeente hierin kunnen zijn?. Pagina 8

11 Doel van interviews - In kaart brengen wat verschillende partijen in Utrecht doen voor mantelzorgers en wie zij bereiken. - Nagaan welke gaten belangrijke sleutelfiguren in Utrecht zien in het aanbod en bereik van mantelzorgers. - Inventariseren welke verbeteringen mogelijk zijn en welke rol verschillende partijen hierin zouden kunnen spelen. Onderzoek Voor dit onderzoek zijn 12 organisaties benaderd die gericht zijn op mantelzorgers, die op hun werkterrein te maken hebben met mantelzorgers, of die een rol in mantelzorgondersteuning zouden kunnen spelen. De organisaties zijn zo gekozen dat zij tezamen een beeld geven van het totale aanbod. In de periode van 19 oktober tot 7 december 2006 zijn interviews afgenomen bij 11 organisaties, te weten: Indigo, Bureau Raedelijn, Handje Helpen, Cumulus, Platform Informele Zorg, Portes, Rhijnhuysen, Aveant, MEE Utrecht, Stichting Stade en Stichting Thuis Sterven Utrecht (zie bijlage 1). Met één organisatie (AXION-Continu) is het niet gelukt een afspraak te plannen. Negen interviews zijn mondeling afgenomen op locatie, één interview vond plaats bij de GG&GD en één interview vond telefonisch plaats. De deelnemers hebben, op twee na, vooraf een introductie ontvangen met daarin de volgende 5 vragen: 1. Wat is uw eerste reactie op de aanpak, ideeën en plannen van de GG&GD voor het nieuwe beleid ter ondersteuning van mantelzorgers? 2. Ziet u een rol weggelegd voor uw organisatie in mantelzorgondersteuning? Welke rol? 3. Heeft uw organisatie op dit moment activiteiten gericht op mantelzorgers, activiteiten waar ook mantelzorgers aan deel nemen of heeft uw organisatie op een andere manier contact met mantelzorgers? Zo ja, welke activiteiten, wie wordt bereikt, wat zijn resultaten, hoe komt uw aanbod/beleid tot stand, met wie werkt u samen en welke gaten/knelpunten ziet u in het aanbod? 4. Heeft u plannen om in de toekomst activiteiten gericht op mantelzorgers te gaan opzetten, uitbreiden of verbeteren? Zo ja, wat zijn die plannen? 5. Waar liggen volgens u prioriteiten en kansen voor een beleid ter ondersteuning van mantelzorgers in Utrecht en welke rol vindt u dat de gemeente hierin zou moeten spelen? Bij de interviews is gebruik gemaakt van een uitgebreidere topiclijst. Afhankelijk van het aanbod, de betrokkenheid en kennis van de desbetreffende organisatie zijn deze topics tijdens het interview al dan niet aan de orde gebracht. De interviews zijn uitgeschreven, gecodeerd in Maxqda en per deelonderwerp uitgewerkt. Pagina 9

12 . Pagina 10

13 2. Uitgangspunten en aanpak nota Reacties in het kort: De Wmo biedt enerzijds kansen om de ondersteuning van mantelzorg beter op de agenda te zetten, anderzijds worden door de geïnterviewde organisaties ook problemen verwacht. Men acht de kans reëel dat met de komst van de Wmo minder professionele hulp beschikbaar zal zijn en de druk op mantelzorgers zal toenemen. De noodzaak om in te zetten op de versterking van mantelzorgers is volgens de geïnterviewden dan ook groot. Als mantelzorgers de positieve aspecten van het zorgen kunnen blijven zien, zijn zij langer in staat deze zorg vol te houden, een doel dat veel mantelzorgers nastreven. De Gemeente zou echter een breder doel moeten nastreven: zorgen dat mantelzorgers kunnen blijven participeren in de maatschappij, op het gebied van werk, gezin en vrije tijd. De geïnterviewden kunnen zich vinden in de aanpak die de GG&GD gekozen heeft. De uitgangspunten worden gedeeld evenals de werkwijze om tot de nota te komen. De uitdaging is om dit in Utrecht vorm en inhoud te geven. Voorlopige uitgangspunten De geïnterviewden kunnen zich vinden in het uitgangspunt dat mantelzorgers een eigen behoefte hebben aan ondersteuning. Wel vindt men het doel waarop de gemeente blijkbaar wil inzetten, namelijk mantelzorgers beter ondersteunen zodat zij hun zorgtaak kunnen blijven uitvoeren, niet overbelast raken en cliënten zo lang mogelijk zelfstandig kunnen blijven wonen, te beperkt. De Wmo gaat óók over participatie. Mantelzorgers moeten ook kunnen deelnemen aan de maatschappij. Zij mogen niet geïsoleerd raken en vervolgens zelf hulpvrager worden. Het is dus niet voldoende de mantelzorger te ondersteunen zodat hij of zij het zo lang mogelijk volhoudt. In de voorlopige uitgangspunten voor de nota wordt geen afbakening gemaakt van mantelzorg. (NB Er is gebruikt gemaakt van de door het SCP gebruikte definitie, zie bijlage 2). Uit de interviews komt naar voren dat mantelzorg vaak als een glijdende schaal wordt gezien. Maar, mantelzorg is geen keuze, aldus een van de geïnterviewden. Iemand is mantelzorger omdat hij/zij een relatie heeft met een persoon die hulp nodig heeft en wordt door die relatie gedwongen om zorg te verlenen. Daarin zit ook het fundamentele verschil met vrijwillige hulp. Proces Men vindt het positief dat de GG&GD andere partijen bij de totstandkoming van de nota betrekt. Wel wordt geconstateerd dat allochtone organisaties op het lijstje ontbreken. Suggesties voor organisaties die geconsulteerd kunnen worden voor de nota zijn NISBO (dhr Saadoui) en BMP/voorhoedegroep Mantel der Liefde. Pagina 11

14 Activiteiten Activiteiten die door één of meerdere geïnterviewden als belangrijk worden aangemerkt en waaraan meer aandacht gegeven zou moeten worden, zijn: Emotionele ondersteuning en empowerment Respijtzorg: mensen willen er even uit kunnen, even weg uit de zorgrol. Praktische hulp en ondersteuning bij het doorlopen van trajecten (bijv zorgaanvraag) Gemist wordt: Het bij elkaar brengen van partijen. Sommige partijen vinden dat er té veel aandacht wordt gegeven aan: Informatieverstrekking. Met informatieverstrekken ben je er niet: er moet ook een verbinding tot stand komen. Vergroten bereik. Opgemerkt wordt dat mantelzorgers al op verschillende plaatsen met hulpof welzijnsactiviteiten bereikt worden, maar dat deze groep niet als mantelzorgers geregistreerd worden. Anderen vinden deze aandacht wel terecht gezien de grote behoefte aan informatie bij mantelzorgers en het geringe bereik. Doelgroepen De doelgroepen die benoemd zijn, worden gezien als de groepen die het hoogste risico lopen op overbelasting. Rol van de gemeente Positief is men over de regierol van de gemeente. Die regierol moet echter meer inhouden dan het bij elkaar brengen van partijen. De gemeente moet ook inhoudelijk het beleid vullen en voorwaarden stellen. Een geïnterviewde constateert dat de gemeente alles betaalt (WWO s, Stichting Stade) en concludeert: gemeente: pak je rol en nodig ons uit!. Een andere boodschap aan de gemeente is: werk wijkgericht, maak verbindingen tussen aanbieders, gebruik elkaars kennis en pomp er geld in, want dat is hard nodig. Verder wordt geopperd dat het geen taak voor de gemeente is om de kwaliteit van het aanbod inhoudelijk te beoordelen: elke organisatie heeft een eigen professionele verantwoordelijkheid. Feedback geven, elkaar bevragen en stimuleren wordt echter wel geapprecieerd. Ook wordt opgemerkt dat er absoluut iets gedaan moet worden met allochtonen. De GG&GD zou verder een rol kunnen spelen bij het in kaart brengen van voor mantelzorg relevante gegevens per wijk. Last but not least wordt de rol van de gemeente bij het faciliteren van de wijkservicecentra zeer belangrijk gevonden.. Pagina 12

15 3. Aanbod Uitkomsten in het kort Ruim één op de vijf volwassen mantelzorgers in Utrecht heeft behoefte aan hulp of ondersteuning in verband met zijn of haar werkzaamheden als mantelzorger. Het meest behoefte heeft men aan ontspannende activiteiten, informatie en advies en emotionele ondersteuning. De geïnterviewde organisaties signaleren daarnaast een behoefte aan respijtmogelijkheden. In Utrecht bestaat redelijk veel aanbod op het gebied van mantelzorgondersteuning. Partijen als MEE en Indigo hebben een uitgebreid aanbod variërend van informatie en advies, tot cursussen en internetinterventies. Vrijwilligersorganisaties en Stichting Stade bieden informele respijtzorg aan voor verschillende groepen. Ook formele respijtzorg wordt door een scala aan organisaties aangeboden, waaronder Aveant. Wijkwelzijnsorganisaties organiseren ontmoeting en bieden advies en informatie, maar zijn tot nu toe niet gefocussed op mantelzorgers. Bijna alle organisaties richten zich op een specifieke groep mantelzorgers. Zo is er aanbod voor mantelzorgers van GGZ-patiënten, mantelzorgers van mensen met een beperking, van dementerenden en stervenden. Het Steunpunt Mantelzorg van Stichting Stade richt zich op alle mantelzorgers en heeft het meest brede aanbod van alle partijen. De capaciteit op het gebied van informele respijtzorg is onvoldoende om aan de toenemende vraag te voldoen. Ook het aanbod aan emotionele ondersteuning, groepsgericht of individueel, is volgens geïnterviewden op dit moment onvoldoende. Activiteiten die door professionals in Utrecht gemist worden zijn: meer aanbod in de wijk, meer aandacht voor taboedoorbreking, POM-methodiek (Preventieve Ondersteuning Mantelzorgers) en een toegankelijker sociale kaart. Aanbod per organisatie Hieronder volgt een korte weergave van de informatie uit de interviews aangevuld met informatie van de websites en jaarrapportages van de betrokken organisaties. Niet al het aanbod is door de gesprekken in beeld gekomen. Zo organiseren patiëntenverenigingen informatie avonden (bijv de Vereniging voor Autisme) of lotgenotencontact (bijv Balans). Ook komt steeds meer aanbod op internet beschikbaar zoals voor jonge mantelzorgers: / en Een aantal websites biedt ook de mogelijkheid tot digitaal lotgenotencontact of advisering. Indigo (Altrecht Preventie) Indigo heeft een uitgebreid aanbod van activiteiten gericht op mantelzorgers. Het aanbod richt zich vooral op mantelzorgers als partner, ouder, kind, broer/zus of anderszins naastbetrokkenen van Pagina 13

16 mensen met een psychische aandoening. Analoog aan de Stepped Care benadering in de zorg is er bij de preventieactiviteiten van Indigo sprake van een elkaar opvolgend aanbod. Dit aanbod begint bij het verstrekken van informatie door middel van foldermateriaal, de website en het Informatiecentrum Geestelijke Gezondheid Utrecht, tot informatiebijeenkomsten, mailcontact met een deskundige, zelfhulpprogramma s, cursussen en gewone cursussen. Indien meer hulp nodig is, kan dit op wijkniveau geleverd worden. Het aanbod verschilt naar aandoening, zoals schizofrenie, ADHD of borderline, maar ook naar leeftijdscategorie. Zo zijn er voor kinderen van ouders met psychische problemen (KOPP) doe-praat groepen voor de leeftijden 8-12 jaar, jaar en jaar. Mantelzorgers lopen risico op overbelasting en vormen daardoor een hoog risicogroep voor psychische stoornissen. Vanuit dat perspectief biedt Indigo ook activiteiten aan voor mantelzorgers bijvoorbeeld depressiepreventie. Hieraan kunnen ook mantelzorgers deelnemen die zorgen voor iemand met lichamelijke aandoeningen. Aveant Aveant is ontstaan uit een fusie tussen Thuiszorg Stad Utrecht en Cascade. Aveant verzorgt thuiszorg, beheert diverse zorg-, woonzorg- en wooncentra in Utrecht en biedt cursussen aan op gebied van preventie en zorg. Aveant komt via haar diensten met zeer veel mantelzorgers van ouderen en chronisch zieken in contact, maar heeft op dit moment (nog) geen activiteiten die specifiek gericht zijn op deze groep. Een deel van de activiteiten die door Aveant worden aangeboden leiden wel tot ontlasting van mantelzorgers zoals bijv. dagopvang en dagverzorging voor ouderen en chronisch zieken, thuiszorg en de unit palliatieve zorg. Ook ontmoeting wordt gestimuleerd. In verpleeghuizen worden avonden georganiseerd voor ouderen en hun familie. Daar ontmoeten mantelzorgers met dezelfde problematiek elkaar. En tijdens de Dag van de Mantelzorg werden mantelzorgers van Aveant-cliënten uitgenodigd voor een Koffie Speciaal. In de Wmo proeftuin West zijn thuiszorgmedewerkers van Aveant getraind om problemen bij ouderen en hun mantelzorgers beter te signaleren. Bureau Raedelijn Bureau Raedelijn is een adviesbureau voor samenhang en samenwerking in de eerste lijn in Midden- Nederland. Het is een stichting die onafhankelijk is van beroepsverenigingen, zorgverzekeraars en patiënten/consumentenorganisaties. Bureau Raedelijn heeft zelf geen aanbod op gebied van mantelzorgondersteuning. Vanuit hun expertise en netwerk kunnen zij een rol spelen in de versterking van de signaalfunctie van de eerstelijnszorg. Cumulus Cumulus is een wijkwelzijnsorganisatie die in 4 Utrechtse wijken actief is. Hoewel mantelzorgers geen directe doelgroep zijn, wordt binnen Cumulus wel expliciet aandacht aan deze groep besteed. Zo heeft Cumulus, samen met het Steunpunt Mantelzorg\Stichting Stade en de GG&GD Utrecht, geparticipeerd in het Project De Turkse Mantelzorger beter ondersteund in de wijk Overvecht, en ondersteunen zij op dit moment nog de zelforganisatie van Turkse Mantelzorgers die uit het project voortgekomen is. Een van de activiteiten die uit het project voor Turkse mantelzorgers als succesvol naar voren kwam is, de gezamenlijke inzet van de ouderenadviseur en maatschappelijk werker. Naast hulp en ondersteuning van de Turkse oudere werd een extra gesprek aangeboden aan de mantelzorger. Dit gesprek was gericht op de sociaal-emotionele ondersteuning: belasting, netwerk, afleiding naast de zorgtaken, andere problemen die spelen. Binnen het project voor Turkse mantelzorgers werd dit gesprek gevoerd door een maatschappelijk werker met training op mantelzorgterrein. Ook buiten dit project wordt door de ouderenadviseurs aandacht besteed aan. Pagina 14

17 mantelzorg. In de registratie van Cumulus is daartoe een probleemveld mantelzorg opgenomen. Wat momenteel nog ontbreekt, is de doorverwijzing. Onbekendheid met het aanbod is volgens Cumulus de belangrijkste reden. Bij het AMW van Cumulus is mantelzorg (nog) geen aandachtspunt en ook in de Jeugdhulpverlening worden mantelzorgers niet herkend. Verder worden op verzoek koffieochtenden georganiseerd voor mantelzorgers en in samenwerking met andere partijen voorlichtingsbijeenkomsten voor mensen met dementie en hun mantelzorgers. Handje Helpen Handje Helpen, ofwel de Vrijwillige Thuishulp Centrale Regio Utrecht, organiseert praktische hulp aan kinderen en volwassenen met een handicap of chronische ziekte en hun families. Meestal gaat het om tijdelijke overname van zorg, bijv een middag spelen met een gehandicapt kind. De zorg die gegeven wordt, behoort tot de Intensieve Vrijwilligerszorg 3. De vrijwilligers en stagiaires ontvangen ter ondersteuning cursussen. Ook worden zij professioneel begeleid. Wanneer problemen gesignaleerd worden in gezinnen, wordt, met instemming van de cliënt, contact gezocht met betreffende instanties. Indien nodig wordt ook op andere wijzen hulp geboden bij het regelen van hulp. Handje Helpen werkt in principe niet met wachtlijsten. De groep die bij hen terecht komt, is vaak al van het kastje naar de muur gestuurd en kan nergens anders terecht. Dit geldt overigens ook voor andere vormen van vrijwilligershulp. Naast het organiseren van praktische hulp speelt Handje Helpen ook een rol op het gebied van belangenbehartiging en advisering aan ouders over bijv. PGB, onderwijs en zorginstellingen. Mee MEE Utrecht is één van de 25 MEE-organisaties in Nederland die zich inzetten voor mensen met een lichamelijke of verstandelijke beperking en kinderen met een ontwikkelingsachterstand. In de aanpak van MEE wordt niet alleen naar de cliënt gekeken maar altijd naar het systeem. Op die manier komen ook de mantelzorgers en de problemen waar zij tegenaan lopen in beeld. Ter ondersteuning van de ouders en verzorgers organiseert MEE informatieavonden op diverse locaties, themagroepen waar naast informatie ouders ook onderling ervaringen kunnen uitwisselen en speelleer-groepen voor ouders met hun gehandicapte kind. Op individueel niveau wordt begeleiding aan ouders en verzorgers gegeven over bijv. opvoedingsvragen, opbouw sociaal netwerk of acceptatieproblemen. Wanneer ouders het niet volhouden wordt met hen naar een geschikte vorm van respijtzorg gezocht. Emotionele ondersteuning van de ouder/mantelzorger zit nog niet in hun aanpak. Platform Informele Zorg In het Platform Informele Zorg zijn alle belangrijke Utrechtse vrijwilligersorganisatie in de zorg vertegenwoordigd 4. Doel van het Platform is het uitwisselen van deskundigheid, faciliteiten en vrijwilligers, maar vooral kwaliteitsverbetering van de aangesloten organisaties en hun vrijwilligers. Het Platform heeft een centraal Meldpunt dat gecoördineerd wordt door de Vrijwilligerscentrale Utrecht. Mensen kunnen daar terecht met een vraag naar informele hulp. Afhankelijk van de aard van de vraag, leeftijd en problematiek wordt de hulpvraag doorgespeeld naar een van de deelnemende organisaties. Het Platform verzorgt scholing voor vrijwilligers en is betrokken bij de 3 Ook Buddyzorg en Vriendendienst van Stade behoren tot de Intensieve Vrijwilligerszorg. 4 Handje Helpen, Home-Start Utrecht, Hulp in Praktijk, Humanitas afdeling Utrecht stad, Lek en Weide, Rode Kruis Utrecht Midden, Stichting Stade, Stichting Thuis Sterven Utrecht, Stichting Hospice Utrecht, Stichting Wegwijs, Zuwe Welzijn Vleuten-De Meern en Zonnebloem afdeling Utrecht. Pagina 15

18 Wmo Proeftuin West. Daar is o.a. gewerkt aan een betere samenwerking en afstemming tussen vrijwilligers en professionals, in het bijzonder thuiszorgmedewerkers, en aan betere signalering door de vrijwilligers. Portes Portes is een wijkwelzijnsorganisatie die activiteiten uitvoert in 3 Utrechtse wijken. Portes richt zich niet specifiek op mantelzorgers, wel bieden zij activiteiten aan die mantelzorgers kunnen ontlasten zoals ouderenadviseur, huisbezoek en dagopvang. De ouderenadviseurs hebben geen specifieke kennis met betrekking tot de ondersteuning van mantelzorgers, wel kunnen mantelzorgers er terecht met vragen over de situatie van de oudere. Doelen van door Portes aangeboden huisbezoek zijn gezelschap en activering. Respijtzorg past niet binnen hun mandaat. Voor ouderen die niet meer aan de gewone activiteiten kunnen deelnemen door ouderdom of ziekte wordt in de Musketon in Lunetten dagopvang georganiseerd en in het Dienstencentrum de Plantage in Noordwest dagopvang en dagverzorging. Voor dagverzorging is een indicatie nodig. Stichting Stade Onder de Stichting Stade vallen o.a. het Steunpunt Mantelzorg, de Bezoekdienst dementerende ouderen en chronisch zieken en Buddyzorg Midden Nederland. Het Steunpunt Mantelzorg biedt een aantal diensten aan gericht op mantelzorgers. Het Steunpunt geeft informatie en advies over bijv regelgeving en vergoedingen en biedt hulp bij het regelen en aanvragen. Dit wordt gedaan door een zgn. mantelzorgmakelaar. Verder wordt emotionele ondersteuning gegeven aan mantelzorgers: individueel door middel van gesprekken met een consulent of groepsgericht door middel van lotgenotencontact. Het Steunpunt organiseert o.a. gespreksgroepen over Omgaan met dementie en Leven met niet aangeboren hersenletsel, informatieavonden, een Mantelzorgcafé eens per maand en eens per jaar in samenwerking met MEZZO een respijtweekend voor mantelzorgers. Verder richt het Steunpunt zich op de intermediaire doelgroep. Er wordt deskundigheidsbevordering gegeven aan bijv. vrijwilligers, stagiaires, thuiszorgwerkers en kerkelijke hulpverleners. Ook wordt het onderwerp mantelzorg meer onder de aandacht van professionals en publiek gebracht door bijv. informatiestands bij evenementen en de Dag van de Mantelzorg. De Bezoekdienst dementerende ouderen en chronisch zieken biedt vrijwilligershulp met de bedoeling de mantelzorger tijdelijk te vervangen en te ontlasten. De coördinator van de bezoekdienst is ook betrokken bij voorlichtingsbijeenkomsten voor dementerenden en hun mantelzorgers. Buddyzorg Midden Nederland organiseert psychosociale steun en begeleiding aan mensen met een ernstige chronische en/of levensbedreigende ziekte. Dit wordt gedaan door vrijwilligers (buddy s). Hoewel geen specifiek doel, wordt hierdoor ook de last van de mantelzorger verlicht. Een deel van de cliënten heeft overigens geen mantelzorger (meer). De Algemene Hulpdienst Utrecht levert georganiseerde burenhulp door vrijwilligers in de wijk of stedelijk. Het gaat om kortdurende praktische hulp voor mensen die daar zelf (tijdelijk) niet meer toe in staat zijn door ziekte, handicap, leeftijd, laag inkomen of gebrekkig sociaal netwerk. Voorbeelden zijn: klusjes in huis, wandelen, meegaan naar arts of ziekenhuis of helpen bij verhuizing.. Pagina 16

19 Rhijnhuysen en Programma Dementie Rhijnhuysen is een samenwerkingsverband van zorgverleners in de regio Utrecht 5. Binnen Rhijnhuysen wordt op projectmatige wijze samengewerkt aan de ontwikkeling van geïntegreerde zorg- en dienstverlening die is ingericht op de vraag van de cliënt. Op verschillende thema s zijn en worden ketenprogramma s ontwikkeld. Het Programma Dementie is één van die programma s. Dit programma heeft zijn oorsprong in 2004 en is in de loop der jaren verder uitgebreid. In 2006 is aansluiting gezocht bij het Landelijk Dementie Programma. De prioriteiten binnen het Programma Dementie worden bepaald aan de hand van onderzoek onder aanbieders, mensen met dementie en hun mantelzorgers. In 2004 kwamen als belangrijkste knelpunten naar voren: ziektediagnostiek, informatie & advies en casemanagement. Mantelzorgers gaven aan behoefte te hebben aan één centraal aanspreekpunt zodat men niet met tig verschillende zorgverleners te maken krijgt. Concreet zijn er in de afgelopen 2 jaar de volgende activiteiten gerealiseerd: Geheugenpolikliniek Utrecht, website vergetenendan.nl, pilot wijkinformatiepunt over dementie in Vleuten, en pilot dementieconsulenten. Stichting Thuis Sterven Utrecht De Stichting Thuis Sterven biedt vrijwillige thuishulp in de laatste fase van iemands leven. De hulp is aanvullend op de mantelzorg. Het gaat om praktische hulp zoals waken en verzorgen, maar ook om emotionele ondersteuning, zorgen voor een goede sfeer en een luisterend oor bieden. De inzet varieert van vele uren per dag tot een paar uur per week. De doelgroep zijn veelal mensen met een klein of slecht functionerend netwerk. De vrijwilligers krijgen een basiscursus en worden ondersteund door professionele coördinatoren. 5 Deelnemers samenwerkingsverband Rhijnhuyzen: Ziekenhuisorganisaties (St Antonius, Mesos Medisch Centrum en Diakonessenhuis), thuiszorg-organisaties (Aveant, Vitras), verpleeg- en verzorgingshuizen (AxionContinU groep, Bartholomeus Gasthuis, Aveant, De Rijnhoven, SHBU-zorgcentra), ggz (IAltrecht), artsenlaboratorium (Saltro) en gezondheidscentra (Stichting Gezondheidscentra Utrecht (Hoograven, Lunetten, Vleuten en LR) Leidsche Rijn Julius Gezondheidscentra GezondheidsCentra Maarssenbroek en Huisartsengroep Maarssenbroek). Pagina 17

20 Behoeften van mantelzorgers De GG&GD Utrecht heeft in 2006 een grootschalig enquêteonderzoek uitgevoerd onder de Utrechtse bevolking. Uit deze Gezondheidspeiling blijkt dat ruim één op de vijf volwassen mantelzorgers (22%) in Utrecht behoefte heeft aan hulp of ondersteuning (bijlage 4). Mantelzorgers blijken het meest behoefte te hebben aan ontspannende activiteiten (9%), informatie en advies (8%) en emotionele ondersteuning (7%). Aan respijtzorg en belangenbehartiging hebben volgens dit onderzoek minder mantelzorgers behoefte (resp. 4% en 2%). Opvallend is dat vooral de jongere leeftijdscategorie, de mantelzorgers van 19 tot 40 jaar, behoefte heeft aan hulp of ondersteuning. Eén op de drie geeft één of meer van voorgaande behoeften aan. Vooral ontspannende activiteiten en informatie en advies scoren bij deze groep hoog: beiden 15%. Mannen en vrouwen verschillen niet in hun ondersteuningsbehoeften. Allochtone mantelzorgers hebben beduidend vaker behoefte aan ondersteuning: 38% versus 17% van de autochtone mantelzorgers. Mantelzorgers met een laag opleidingsniveau hebben vaker behoefte aan informatie en mantelzorgers met een hoog opleidingsniveau aan ontspannende activiteiten. Mantelzorgers in GSB wijken hebben vaker behoefte aan informatie en advies dan mantelzorgers in de overige wijken. Uit de Gezondheidspeiling blijkt dat er onder mantelzorgers in Utrecht veel behoefte bestaat aan ondersteuning. Dit wordt ook bevestigd door de interviews. Alle geïnterviewde organisaties stemmen hun aanbod in meer of mindere mate af op de vraag. Dat doen zij op verschillende manieren: via direct contact met de doelgroep, waardoor men weet wat er speelt en waar behoefte aan is; via cliëntenraden, patiëntenverenigingen, cliëntenpanels, klankbordgroepen, door middel van enquêtes of ander onderzoek. De informatie die organisaties hieruit verkrijgen duidt op een grote diversiteit aan behoeften bij mantelzorgers. Een aantal behoeften worden door meerdere organisaties gesignaleerd. Daartoe behoren de behoeften aan informatie en advies over de ziekte, het ziekteproces en waar men benodigde hulp kan krijgen, goede doorverwijzing en vaak ook ondersteuning bij het doorlopen van trajecten om de gewenste hulp te krijgen. Ook wordt een grote behoefte gesignaleerd aan ondersteuning bij het volhouden van de zorg en respijtmogelijkheden. De behoeften van mantelzorgers vertalen zich niet altijd in een actieve vraag. Op dit moment lijkt er in Utrecht een redelijk evenwicht te bestaan tussen vraag en aanbod. Tijdens de gesprekken werd geen melding gemaakt van wachtlijsten en cursussen gaan alleen door bij voldoende deelname. Een uitzondering hierop vormt het aanbod aan respijtzorg door bezoekvrijwilligers. Uit de interviews blijkt dat de beschikbare capaciteit onvoldoende is om aan de vraag te voldoen. Bijlage 3 bevat een overzicht van het aanbod aan niet-geïndiceerde respijtzorg in Utrecht. (NB Geïndiceerde respijtzorg is geen taak van de gemeenten.) Uit dit overzicht blijkt dat de interviews een representatief beeld geven van de situatie in Utrecht. Op het Nederlandse Rode Kruis na, zijn alle aanbieders in dit onderzoek meegenomen. De algemene verwachting is dat de vraag naar respijtzorg in de toekomst verder zal toenemen. De geïnterviewden zijn van mening dat dit een belangrijke voorziening is voor mantelzorgers, te meer daar dit vaak mensen betreft die nergens terecht kunnen, alle kanalen al geprobeerd hebben en steeds nee te horen hebben gekregen of op een wachtlijst terecht zijn gekomen. Extra aandacht lijkt dan ook gewenst.. Pagina 18

Beleid mantelzorg en vrijwilligers Fener Zorg

Beleid mantelzorg en vrijwilligers Fener Zorg P a g i n a 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 1 2. Begrippen 1-2 3. Verschillen tussen mantelzorg en vrijwilligerswerk 2 4. Mantelzorg in Rotterdam 2-3 5. Visie van Fener Zorg op mantelzorg en vrijwilligers

Nadere informatie

Manifest. van de mantelzorger

Manifest. van de mantelzorger Manifest van de mantelzorger Manifest van de Mantelzorger Mantelzorgers zijn mensen die onbetaald en vanuit een persoonlijke band zorgen voor een hulpbehoevende oudere, chronische zieke of gehandicapte

Nadere informatie

Manifest. voor de intensieve vrijwilligerszorg

Manifest. voor de intensieve vrijwilligerszorg Manifest voor de intensieve vrijwilligerszorg Manifest voor de intensieve vrijwilligerszorg Meer dan 15.000 mensen zijn vrijwilliger bij een Waarom dit manifest? organisatie voor Vrijwillige Thuishulp,

Nadere informatie

Beleid mantelzorg. Versie 031109 Herzieningsdatum 031112

Beleid mantelzorg. Versie 031109 Herzieningsdatum 031112 Beleid mantelzorg Herzieningsdatum 031112 Mantelzorgbeleid Cederhof Mantelzorg kan worden gedefinieerd als de extra zorg en begeleiding die mensen, vrijwillig, langdurig en onbetaald, verlenen aan personen

Nadere informatie

Stichting Vrijwilligers Thuiszorg Geldrop - Mierlo & Nuenen c.a.

Stichting Vrijwilligers Thuiszorg Geldrop - Mierlo & Nuenen c.a. Stichting Vrijwilligers Thuiszorg Geldrop - Mierlo & Nuenen c.a. Jaarverslag 2013 Inhoudsopgave. Gedicht 3. Voorwoord 4. Doelstelling en werkwijze van de Stichting 5. Verslag van het bestuur 6. Verslag

Nadere informatie

Dé mantelzorger bestaat niet

Dé mantelzorger bestaat niet Dé mantelzorger bestaat niet Deze notitie over mantelzorg is opgesteld is samenwerking met: Stichting Pulse, Plaatselijk Overleg Gehandicapten, het Nederlandse Rode Kruis, de Zonnebloem IJsselstein, de

Nadere informatie

Onderzoek naar de ondersteuningsbehoefte van Mantelzorgers in Kapelle

Onderzoek naar de ondersteuningsbehoefte van Mantelzorgers in Kapelle Onderzoek naar de ondersteuningsbehoefte van Mantelzorgers in Kapelle Utgevoerd in februari maart 2007 door Ronald Masclé. Inleiding Eén van de prestatievelden van de Wet maatschappelijke ondersteuning

Nadere informatie

Speerpunten en kwaliteitscriteria Bijzondere Subsidieverordening Ondersteuning Mantelzorg en Vrijwilligerswerk Amsterdam 2012-2015

Speerpunten en kwaliteitscriteria Bijzondere Subsidieverordening Ondersteuning Mantelzorg en Vrijwilligerswerk Amsterdam 2012-2015 Speerpunten en kwaliteitscriteria Bijzondere Subsidieverordening Ondersteuning Mantelzorg en Vrijwilligerswerk Amsterdam 2012-2015 1. Inleiding Een van de nieuwe punten in de Bijzondere Subsidieverordening

Nadere informatie

Onderzoek naar wensen en behoeften op het gebied van dagbesteding van (kwetsbare) ouderen en hun mantelzorgers in het Schilderskwartier in Woerden

Onderzoek naar wensen en behoeften op het gebied van dagbesteding van (kwetsbare) ouderen en hun mantelzorgers in het Schilderskwartier in Woerden Onderzoek naar wensen en behoeften op het gebied van dagbesteding van (kwetsbare) ouderen en hun mantelzorgers in het Schilderskwartier in Woerden Voor wie is dit onderzoek? 1) Zelfstandig wonende ouderen

Nadere informatie

Doel. Inleiding. De mantelzorger als samenwerkingspartner MANTELZORGBELEID VIERSTROOM

Doel. Inleiding. De mantelzorger als samenwerkingspartner MANTELZORGBELEID VIERSTROOM MANTELZORGBELEID VIERSTROOM Doel Het doel van deze tekst is een kader beschrijven waarbinnen doelstellingen en randvoorwaarden zijn vastgelegd die de samenwerking met mantelzorgers en ondersteuning van

Nadere informatie

Welkom. Raadsconferentie Gulpen-Wittem 3 oktober 2013. Gertie de Veen en Sonja Vlaming Directeur en mantelzorgconsulent

Welkom. Raadsconferentie Gulpen-Wittem 3 oktober 2013. Gertie de Veen en Sonja Vlaming Directeur en mantelzorgconsulent Welkom Raadsconferentie Gulpen-Wittem 3 oktober 2013 Gertie de Veen en Sonja Vlaming Directeur en mantelzorgconsulent Inhoud presentatie Informatie en kengegevens Steunpunt Mantelzorg De praktijk aan het

Nadere informatie

6. VERLICHTEN. 6.1 Inleiding. 6.2 Werk netwerkgericht en zet in op preventie van

6. VERLICHTEN. 6.1 Inleiding. 6.2 Werk netwerkgericht en zet in op preventie van 6. VERLICHTEN U organiseert ondersteuning om ervoor te zorgen dat mantelzorgers de mantelzorgtaken kunnen (blijven) uitvoeren. 6.1 Inleiding Goede ondersteuning voor mantelzorgers draagt ertoe bij dat

Nadere informatie

MANTELZORG BELEID 2015. Door S. Veenendaal THUISZORG COMFORT

MANTELZORG BELEID 2015. Door S. Veenendaal THUISZORG COMFORT MANTELZORG BELEID 2015 Door S. Veenendaal THUISZORG COMFORT Inhoud Wat is mantelzorg... 2 Visie op Mantelzorg... 2 De kwetsbaarheid van de mantelzorger... 2 Methode en werkwijze... 4 Mantelzorg ondersteuning

Nadere informatie

Mantelzorgbeleid Driezorg

Mantelzorgbeleid Driezorg Mantelzorgbeleid Driezorg Inleiding Mantelzorg is een belangrijk en omvangrijk deel van de zorg. Naar verwachting neemt het aandeel van mantelzorgers toe in verband met demografische en sociaal-economische

Nadere informatie

BEREIKBAARHEID EN INFORMATIE

BEREIKBAARHEID EN INFORMATIE Vragen en antwoorden Klankbordgroep In het najaar van 2014 hebben een aantal cliënten en mantelzorgers uit de zes Dongemondgemeenten (Aalburg, Drimmelen, Geertruidenberg, Oosterhout, Werkendam en Woudrichem)

Nadere informatie

De mantelzorg DER LIEFDE

De mantelzorg DER LIEFDE De mantelzorg DER LIEFDE Ongeveer 3,5 miljoen Nederlanders zorgen onbetaald en langdurig voor een chronisch zieke, gehandicapte of hulpbehoevende partner of familielid. Ook op de HAN zijn veel medewerkers

Nadere informatie

waardering Zwolle Jonge mantelzorgers (jonger dan 18 jaar) zijn in de onderzoeken van de gemeente niet meegenomen,

waardering Zwolle Jonge mantelzorgers (jonger dan 18 jaar) zijn in de onderzoeken van de gemeente niet meegenomen, Zwolle Rapportage Mantelzorg in beeld Resultaten uit onderzoeken onder mantelzorgers 2012 en 2014 De gemeente Zwolle wil de positie van de mantelzorger versterken en hun taak verlichten. Met de komst van

Nadere informatie

zorgen voor elkaar over mantelzorgers met een migranten achtergrond stamm

zorgen voor elkaar over mantelzorgers met een migranten achtergrond stamm zorgen voor elkaar over mantelzorgers met een migranten achtergrond stamm Mantelzorg is... Mooi De hulpvrager is je dankbaar, mantelzorg geeft veel voldoening Divers De taken lopen uiteen: huishoudelijke

Nadere informatie

Werkvloer mantelzorg en vrijwilligers

Werkvloer mantelzorg en vrijwilligers Werkvloer mantelzorg en vrijwilligers Thema/Bron/Beleid Ondersteuning vrijwilligers/ mantelzorgers, WMO prestatieveld 4 Begroting 2015 Bedrag Notitie Mantelzorg Notitie Vrijwilligers AWBZ Pakketmaatregel

Nadere informatie

Rapport Onderzoek Mantelzorgbeleid

Rapport Onderzoek Mantelzorgbeleid Rapport Onderzoek Mantelzorgbeleid In opdracht van VNG Datum: 16-6-2015 Team Kennisnetwerk Wmo RadarAdvies Veemarkt 83, 1019 DB Amsterdam T (020) 463 50 50 www.radaradvies.nl Inhoudsopgave 1 Inleiding

Nadere informatie

ZORG VOOR EEN GOEDE MANTEL Beleid Mantelzorg Waardeburgh

ZORG VOOR EEN GOEDE MANTEL Beleid Mantelzorg Waardeburgh ZORG VOOR EEN GOEDE MANTEL Beleid Mantelzorg Waardeburgh Opgesteld door: Bijlage: Albert Tahaparij Eveline Stehouwer Ellen van den Bosch Folder Mantelzorg Vastgesteld MT d.d. 10 september 2013 Opgesteld

Nadere informatie

Steunpunten vrijwilligers en mantelzorg

Steunpunten vrijwilligers en mantelzorg Steunpunten vrijwilligers en mantelzorg Welkom De steunpunten algemeen Stand van zaken steunpunt vrijwilligers Stand van zaken steunpunt mantelzorg Vragen Contactgegevens De steunpunten Startbijeenkomst

Nadere informatie

een helpende hand luisterend oor steun in de rug NETWERK VRIJWILLIGE THUISHULP ZEIST

een helpende hand luisterend oor steun in de rug NETWERK VRIJWILLIGE THUISHULP ZEIST een helpende hand luisterend oor steun in de rug NETWERK VRIJWILLIGE THUISHULP ZEIST NETWERK VRIJWILLIGE THUISHULP ZEIST Wie zijn wij? In het Netwerk Vrijwillige Thuishulp werken een tiental organisaties

Nadere informatie

Betreft : Handreiking waardering mantelzorg door gemeenten Datum : 26-03-2014

Betreft : Handreiking waardering mantelzorg door gemeenten Datum : 26-03-2014 Mezzo memo Betreft : Handreiking waardering mantelzorg door gemeenten Datum : 26-03-2014 Waardering mantelzorg In het (concept)wetsvoorstel Wmo 2015 is geregeld dat de huidige grondslag voor het mantelzorgcompliment

Nadere informatie

Mantelzorgbeleid Inovum

Mantelzorgbeleid Inovum Paginanummer: 1 / 5 Mantelzorgbeleid Inovum 1. Doel Geven van duidelijkheid over wie mantelzorgers zijn, wat het verschil is tussen mantelzorgers en vrijwilligers en hoe Inovum en mantelzorgers elkaar

Nadere informatie

Mantelzorgbeleid AYA Thuiszorg B.V.

Mantelzorgbeleid AYA Thuiszorg B.V. 1 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 : Visie op werken met mantelzorgers Hoofdstuk 2 : Wat kunnen mantelzorgers doen bij AYA Thuiszorg? Hoofdstuk 3 : Ondersteuning van mantelzorgers Hoofdstuk 4 : Mantelzorg en

Nadere informatie

Vrijwillige hulp Maatjes Ontmoeten Mantelzorg

Vrijwillige hulp Maatjes Ontmoeten Mantelzorg Met elkaar, voor elkaar! Vrijwillige hulp Vrijwilligers zijn mannen en vrouwen die om een ander denken. Zij voelen zich betrokken bij hun medemens. Vrijwilligerswerk is voor hen een keuze. Ze zijn blij

Nadere informatie

MEE Zuid-Holland Noord Praktische Thuishulp In de regio s Delft, Westland, Oostland, Den Haag en randgemeenten Jaarverslag 2010

MEE Zuid-Holland Noord Praktische Thuishulp In de regio s Delft, Westland, Oostland, Den Haag en randgemeenten Jaarverslag 2010 Praktische Thuishulp In de regio s Delft, Westland, Oostland, Den Haag en randgemeenten Inhoudsopgave Pagina Inleiding 3 Praktische Thuishulp 4 Samenwerking en externe contacten 6 PR Activiteiten 8 Praktische

Nadere informatie

In de Gemeente Marum

In de Gemeente Marum In de Gemeente Marum Gezamenlijk Plan van aanpak ondersteuning mantelzorg en vrijwillige thuishulp van de gemeenten Marum, Grootegast en Leek 27 april 2006 Projectbureau WWZ Mw. H.J. Vrijhof J.J. de Jong

Nadere informatie

Rapportage Enquête Mantelzorgondersteuning 2012

Rapportage Enquête Mantelzorgondersteuning 2012 Rapportage Enquête Mantelzorgondersteuning 2012 November 2012 Inhoudsopgave Samenvatting... 3 Inleiding... 4 Onderzoeksopzet... 4 Doel... 4 Aanpak... 4 Blok I: Algemene gegevens... 5 Figuur 1: Leeftijd...

Nadere informatie

Inleiding. Doelen en uitgangspunten van het gemeentebestuur

Inleiding. Doelen en uitgangspunten van het gemeentebestuur Inleiding TRILL is een methodiek die de verantwoordelijkheden en de te leveren prestaties van betrokken partijen in kaart brengt. Zo moet de ambtenaar de beleidsdoelstellingen die door het gemeentebestuur

Nadere informatie

NAASTENPARTICIPATIEBELEID ISZ De Brug

NAASTENPARTICIPATIEBELEID ISZ De Brug NAASTENPARTICIPATIEBELEID ISZ De Brug Dit beleid is in eerste instantie opgesteld voor intramurale cliënten van ISZ De Brug. De vertaalslag naar extramurale cliënten moet nog worden gemaakt. Inleiding

Nadere informatie

Wegwijzer voor mantelzorgers

Wegwijzer voor mantelzorgers Wegwijzer voor mantelzorgers in Kaag en Braassem Inhoud Inleiding 2 Het WMO-loket: de beste vraagbaak 2 Respijtzorg: vervangende mantelzorg thuis 3 Respijtzorg: vervangende zorg buitenshuis 4 Mantelzorg

Nadere informatie

Wmo 2015 Gemeente Zeist

Wmo 2015 Gemeente Zeist Wmo 2015 Gemeente Zeist Het veranderende zorgaanbod voor ouderen, mantelzorgers en mensen met dementie. Dinsdag 14 oktober 2014 Even voorstellen Naam: Judith van Leeuwen Functie: accountmanager Wmo bij

Nadere informatie

Platform Mantelzorg Amsterdam

Platform Mantelzorg Amsterdam Reactie van het Platform Mantelzorg Amsterdam op het conceptrapport Naar een continuüm van respijtzorg in 2015 RIGO Research en Advies 8 maart 2013 Reactie van het Platform Mantelzorg Amsterdam op de concept

Nadere informatie

3 VISIE OP MANTELZORG EXTRAMURALE ZORG ISZ DE BRUG

3 VISIE OP MANTELZORG EXTRAMURALE ZORG ISZ DE BRUG MANTELZORGBELEID EXTRAMURALE ZORG ISZ DE BRUG Dit beleid is opgesteld voor extramurale cliënten van ISZ De Brug en geldt vanaf 1 januari 2015. 1 INLEIDING Door veranderingen in de zorg wordt er een steeds

Nadere informatie

Stelling 1. Stelling 2. Doorbreek de Cirkel Samen. Routeboekje. Dia 1. Dia 2. Dia 3. Dia 4. Symposium Het venijn zit in de staart

Stelling 1. Stelling 2. Doorbreek de Cirkel Samen. Routeboekje. Dia 1. Dia 2. Dia 3. Dia 4. Symposium Het venijn zit in de staart Dia 1 Dia 2 Routeboekje Kennismaken Project Methodieken Aan de slag in uw gemeente! Dia 3 Stelling 1 Onze organisatie begeleid ook mensen met NAH zonder indicatie. Dia 4 Stelling 2 perspectief is geborgd

Nadere informatie

Steunpunt Mantelzorg Dokkumer-Walden Het bieden van: Informatie (brochures, website, speciale gelegenheden) Advies en begeleiding (individueel) Emotionele steun: Luisterend oor Weg naar steunpunt soms

Nadere informatie

Uitwerking basisfuncties. Intensieve vrijwilligerszorg in de samenleving

Uitwerking basisfuncties. Intensieve vrijwilligerszorg in de samenleving Uitwerking basisfuncties Intensieve vrijwilligerszorg in de samenleving Voorwoord Het ministerie van VWS publiceerde op 30 maart 2009 de basisfuncties lokale ondersteuning vrijwilligerswerk en mantelzorg.

Nadere informatie

Startnotitie nota mantelzorg en vrijwilligerswerk Hellevoetsluis 2015

Startnotitie nota mantelzorg en vrijwilligerswerk Hellevoetsluis 2015 Startnotitie nota mantelzorg en vrijwilligerswerk Hellevoetsluis 2015 Datum: maart 2015 Afdeling: Samenlevingszaken In- en aanleiding Voor u ligt de startnotitie voor de aankomende beleidsnota van de gemeente

Nadere informatie

Minters Mantelzorg. Kenniscentrum voor mantelzorgers én professionals. Voor mantelzorgers. Voor professionals. Over mantelzorg

Minters Mantelzorg. Kenniscentrum voor mantelzorgers én professionals. Voor mantelzorgers. Voor professionals. Over mantelzorg Voor mantelzorgers Voor professionals Over mantelzorg Minters Mantelzorg Kenniscentrum voor mantelzorgers én professionals Zorgt u meer dan acht uur per week en/of langer dan drie maanden voor uw partner,

Nadere informatie

Zorgen voor een ander

Zorgen voor een ander Zorgen voor een ander Steunpunt voor Mantelzorgers en Ruggesteun R U GGESTE U N Zorgen voor een ander Soms hebben mensen meer nodig dan goede zorg alleen; een extra luisterend oor bijvoorbeeld, of iemand

Nadere informatie

Eenzaamheid onder mantelzorgers Jolanda Elferink, Expertisecentrum Mantelzorg

Eenzaamheid onder mantelzorgers Jolanda Elferink, Expertisecentrum Mantelzorg Eenzaamheid onder mantelzorgers Jolanda Elferink, Expertisecentrum Mantelzorg 4-06-13 Inhoud - In welke mantelzorgsituaties kom je eenzaamheid tegen? - Welke drie stappen kun je zetten om eenzaamheid te

Nadere informatie

Samen voor een sociale stad

Samen voor een sociale stad Samen voor een sociale stad 2015-2018 Samen werken we aan een sociaal en leefbaar Almere waar iedereen naar vermogen meedoet 2015 Visie VMCA 2015 1 Almere in beweging We staan in Almere voor de uitdaging

Nadere informatie

De (on) zichtbare rol van de mantelzorger

De (on) zichtbare rol van de mantelzorger De (on) zichtbare rol van de mantelzorger Even voorstellen Kelly Bekebrede Mantelzorgconsulent Carinova Doelgroep chronisch zieken, palliatief en GGZ Werkzaam bij Carinova sinds 2009 Tot 2009 maatschappelijk

Nadere informatie

Nota Mantelzorg 2015-2018 Evenwicht tussen draagkracht en draaglast 9 september 2015 1

Nota Mantelzorg 2015-2018 Evenwicht tussen draagkracht en draaglast 9 september 2015 1 Nota Mantelzorg 2015-2018 Evenwicht tussen draagkracht en draaglast 9 september 2015 1 Inhoud 1. Inleiding... 3 Leeswijzer... 4 2. Wie is mantelzorger?... 4 3. Wat willen we met mantelzorgbeleid bereiken?...

Nadere informatie

Algemene vragen(1) Algemene vragen(2)

Algemene vragen(1) Algemene vragen(2) Algemene vragen(1) 1. Wat is uw naam? 2. Wat is uw telefoonnummer? 3. Wat is uw e-mailadres? 4. Heeft u zelf een achtergrond in de mantelzorg of in de intensieve vrijwilligerszorg (meerdere Algemene vragen(2)

Nadere informatie

DE GGZ IN DE 9 PRESTATIEVELDEN

DE GGZ IN DE 9 PRESTATIEVELDEN WMO W A A I E R Obstakels - Voorwaarden en Aanbevelingen DE GGZ IN DE 9 PRESTATIEVELDEN 1 Het bevorderen van sociale samenhang en leefbaarheid van dorpen wijken en buurten Obstakels Isolement Vooroordelen

Nadere informatie

informatie en advies. De samenwerking tussen formele en informele zorg wordt steeds belangrijker. We helpen zorgorganisaties om de samenwerking

informatie en advies. De samenwerking tussen formele en informele zorg wordt steeds belangrijker. We helpen zorgorganisaties om de samenwerking Jaaroverzicht 2014 Hoe gaan die veranderingen in de zorg en in het gemeentelijk beleid uitpakken in mijn persoonlijke situatie? Die vraag horen onze mantelzorgmakelaars regelmatig. De behoefte aan informatie

Nadere informatie

AxionContinu heeft ten aanzien van het mantelzorgbeleid de volgende uitgangspunten geformuleerd:

AxionContinu heeft ten aanzien van het mantelzorgbeleid de volgende uitgangspunten geformuleerd: Mantelzorgbeleid 1. Wat is mantelzorg Mantelzorg is een overkoepelend begrip voor veel vormen van meer dan gebruikelijke zorg, die partners, ouders, kinderen, familieleden, vrienden en buren elkaar verlenen.

Nadere informatie

Zorgen voor een ander

Zorgen voor een ander Zorgen voor een ander Ruggesteun en het Steunpunt voor Mantelzorgers R U GGESTE U N Zorgen voor een ander Steunpunt voor Mantelzorgers Soms hebben mensen meer nodig dan goede zorg alleen; een extra luisterend

Nadere informatie

Mantelzorg. Praktische informatie en tips voor mantelzorgers

Mantelzorg. Praktische informatie en tips voor mantelzorgers Mantelzorg Praktische informatie en tips voor mantelzorgers Inleiding Met de mantelzorger bedoelen we diegene die een belangrijke rol in de zorg voor een naaste vervult. Vaak is dit een ouder, partner

Nadere informatie

Cursussen en Themabesprekingen

Cursussen en Themabesprekingen Cursussen en Themabesprekingen voor NPV-Thuishulpafdelingen en voor Kerkelijke Thuishulpprojecten Cursussen en Themabesprekingen Cursussen en Themabesprekingen NPV-Thuishulp De NPV-Thuishulp richt zich

Nadere informatie

Onderwerpen/deelprojecten regionaal uitvoeringsprogramma depressiepreventie 2008 t/m 2011 Gelderse Roos

Onderwerpen/deelprojecten regionaal uitvoeringsprogramma depressiepreventie 2008 t/m 2011 Gelderse Roos Bijlage 2 Onderwerpen/deelprojecten regionaal uitvoeringsprogramma depressiepreventie 2008 t/m 2011 Gelderse Roos A1 Uitbrengen jaarkrant A2 Advertentie huis aan huis bladen A3 Consultatie B1 Brochures

Nadere informatie

Vrijwillige Thuishulp als onderdeel van het sociale domein

Vrijwillige Thuishulp als onderdeel van het sociale domein Vrijwillige Thuishulp als onderdeel van het sociale domein preventief, signalerend en klant centraal Cintha Tubbing, december 2013 Een korte kennismaking met de organisatie Versa Welzijn de dienst VTH

Nadere informatie

Mantelzorgbeleid ZAB Nederland

Mantelzorgbeleid ZAB Nederland Mantelzorgbeleid ZAB Nederland 1. Inleiding Mantelzorg is een thema dat momenteel veel aandacht krijgt in onze samenleving. Het gaat om zorg die noodzakelijkerwijs langdurig, onbetaald en vanuit een persoonlijke

Nadere informatie

Mantelzorg in de gemeente Groesbeek

Mantelzorg in de gemeente Groesbeek Mantelzorg in de gemeente Groesbeek 1 Inleiding De gemeente is vanuit de Wmo verantwoordelijk voor ondersteuning van mantelzorgers. Met deze notitie wordt een eerste invulling gegeven aan die verantwoordelijkheid.

Nadere informatie

Zorgwijzer. 030 6915000 Laan van Vollenhove 1014 3706 AH Zeist

Zorgwijzer. 030 6915000 Laan van Vollenhove 1014 3706 AH Zeist Zorgwijzer voor senioren in de gemeente Zeist Stichting MeanderOmnium MeanderOmnium is de lokale welzijnsorganisatie in de gemeente Zeist. Deze organisatie levert naast diensten en activiteiten voor mensen

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek Mantelzorgers

Tevredenheidsonderzoek Mantelzorgers Tevredenheidsonderzoek Mantelzorgers Uitgevoerd door Steunpunt Mantelzorg van Welstad In de gemeenten Stadskanaal en Vlagtwedde Onder alle geregistreerde mantelzorgers Sita Hes, Augustus 2014 Uitgevoerd

Nadere informatie

Preventieoverzicht depressie Gezondheids winst voor Doelgroep Naam interventie Doelstelling interventie/ boodschap

Preventieoverzicht depressie Gezondheids winst voor Doelgroep Naam interventie Doelstelling interventie/ boodschap Alle leeftijdscategorieën Alle leeftijdscategorieën Werknemers project Trainen in signaleren alle leeftijden Project Vroegtijdig opsporen Jongeren (6-8) SIMBA Vergroten sociale Jongeren (8-12) KOPP: Doepraatgroep

Nadere informatie

Beleidsnotitie. Hulpdienst Nijmegen

Beleidsnotitie. Hulpdienst Nijmegen Beleidsnotitie Hulpdienst Nijmegen 2012-2016 2 INLEIDING Stichting Hulpdienst Nijmegen is een vrijwilligersorganisatie die zinvolle en nuttige ontmoetingen organiseert tussen vrijwilligers, hulpbehoevenden

Nadere informatie

Rapportage Huisbezoek Allochtone Ouderen 60+ 2010-2012

Rapportage Huisbezoek Allochtone Ouderen 60+ 2010-2012 Rapportage Huisbezoek Allochtone Ouderen 60+ 2010-2012 Almelo, juli 2012 Rapportage Huisbezoek Allochtone Ouderen 60+ 2010-2012 In 2006 is Scoop gestart met het bezoeken van 75-plussers in de gemeente

Nadere informatie

Mantelzorg & mantelzorgondersteuning

Mantelzorg & mantelzorgondersteuning Welzijn Ouderen Thuisadministratie Mantelzorg & mantelzorgondersteuning Voor iedereen in Amsterdam-Noord. Dus ook voor u! Doras Maatschappelijke dienstverlening Amsterdam-Noord Zorgt u voor een naaste

Nadere informatie

Presentatie verdiepingssessie inkoop Jeugd-AWBZ. Vrijdag 13 juni 2014

Presentatie verdiepingssessie inkoop Jeugd-AWBZ. Vrijdag 13 juni 2014 Presentatie verdiepingssessie inkoop Jeugd-AWBZ Vrijdag 13 juni 2014 Wie zijn we? Ons Tweede thuis is een organisatie ten dienste van ongeveer 2000 mensen met een verstandelijke, meervoudige of lichamelijke

Nadere informatie

Keten Palliatieve Zorg

Keten Palliatieve Zorg Keten Palliatieve Zorg Wat is palliatieve zorg? Palliatieve zorg begint wanneer iemand te horen heeft gekregen dat hij/zij ongeneeslijk ziek is en behandeling niet meer mogelijk is. Dat is een harde boodschap

Nadere informatie

Nieuwe Wet maatschappelijke ondersteuning in Utrecht

Nieuwe Wet maatschappelijke ondersteuning in Utrecht Nieuwe Wet maatschappelijke ondersteuning in Utrecht Zelfstandig wonen en meedoen in Utrecht www.utrecht.nl Hebt u hulp bij het huishouden van de thuiszorg? een rolstoel of scootmobiel nodig? een pasje

Nadere informatie

Wegwijzer voor mensen die zorgen voor een familielid, buur, partner of vriend(in) met een ziekte of handicap.

Wegwijzer voor mensen die zorgen voor een familielid, buur, partner of vriend(in) met een ziekte of handicap. Mantelzorgwijzer Arnhem Wegwijzer voor mensen die zorgen voor een familielid, buur, partner of vriend(in) met een ziekte of handicap. Waarom een mantelzorgwijzer? Voor veel mensen is het verzorgen van

Nadere informatie

Notitie scheiden van wonen en zorg Kenmerk 13s043

Notitie scheiden van wonen en zorg Kenmerk 13s043 Notitie scheiden van wonen en zorg Kenmerk 13s043 Inleiding De overheid heeft besloten over te gaan het scheiden van de financiering van wonen en zorg. De overheid heeft ook besloten tot hervormingen van

Nadere informatie

MantelzorgWijzer. Ommen

MantelzorgWijzer. Ommen MantelzorgWijzer Ommen Voorwoord U zorgt voor uw partner, ouder, kind of bekende die uw hulp kan gebruiken. Vanwege de persoonlijke band nam u waarschijnlijk vanzelfsprekend de zorgtaak op u. Hoe uw zorgsituatie

Nadere informatie

Prestatieplan 2015 Welzijn Lisse

Prestatieplan 2015 Welzijn Lisse Prestatieplan 2015 Welzijn Lisse Kernfuncties (wat willen we) Producten (wat gaan we doen) Resultaatindicatoren Uren/ Kosten 1. Preventie en signalering 1.1 Algemene informatievoorziening Ten behoeve van

Nadere informatie

Eenzaamheid onder ouderen

Eenzaamheid onder ouderen Eenzaamheid onder ouderen Een inventarisatie van de stand van zaken en van een mogelijke aanpak in Ede (versie 31 oktober 2011) Op 3 februari 2011 heeft de gemeenteraad een motie aangenomen over eenzaamheid

Nadere informatie

Beleidsplan 2012-2017

Beleidsplan 2012-2017 TERMINALE THUISHULP NOORDWEST OVERIJSSEL Beleidsplan 2012-2017 Pagina 1 van 5 Inhoud 1. Inleiding 2. De missie van de Stichting Terminale Thuishulp NWO 3. Beleidsdoelen Stichting Terminale thuishulp Noordwest

Nadere informatie

Goed samenspel met mantelzorgers loont! SharingDay 7-11 13

Goed samenspel met mantelzorgers loont! SharingDay 7-11 13 Goed samenspel met mantelzorgers loont! SharingDay 7-11 13 1 Wat is Mezzo? Landelijke Vereniging voor Mantelzorgers en Vrijwilligerszorg Visie: Wij maken het mogelijk dat mensen op eigen wijze voor elkaar

Nadere informatie

Mantelzorgbeleid WZU Veluwe 2015

Mantelzorgbeleid WZU Veluwe 2015 Mantelzorgbeleid WZU Veluwe 2015 April 2015 Ant Stremmelaar Adviseur Zorg en Kwaliteit Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Doel 3 3. Begripsbepaling 3 4. Uitgangspunten WZU Veluwe 4 2 Inleiding Mantelzorg

Nadere informatie

Zorgt u voor een ander?

Zorgt u voor een ander? Zorgt u voor een ander? Doe de test: bent u mantelzorger? 1. Bent u mantelzorger? Doe de test! Beantwoord deze vragen om te zien of u mantelzorger bent. 1. Zorgt u voor een familielid, vriend of goede

Nadere informatie

Startnotitie. Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014. Versie: 21 april 2011 1

Startnotitie. Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014. Versie: 21 april 2011 1 Startnotitie Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014 Versie: 21 april 2011 1 1. Aanleiding 1.1. Voor u ligt de startnotitie vrijwilligersbeleid, directe aanleiding voor deze startnotitie

Nadere informatie

Om overbelasting van de partner van een terminale patiënt in de thuissituatie dreigt.

Om overbelasting van de partner van een terminale patiënt in de thuissituatie dreigt. Bijlage 4: verdeling van de activiteiten naar onderwerp Vrijwilligerscentrale Almere Onderwerp Activiteiten Doel Thuishulp vrijwillig Algemeen Voor mensen die niet meer alles zelf kunnen doen vanwege de

Nadere informatie

Informele Zorg in de ggz Een eerste verkenning

Informele Zorg in de ggz Een eerste verkenning Informele Zorg in de ggz Een eerste verkenning GGZ Nederland, augustus 2013 Ellen de Haan (edhaan@ggznederland.nl of 033-4608958) De informele zorg krijgt een steeds belangrijkere positie ten opzichte

Nadere informatie

Antwoorden op vragen over veranderingen Wmo/Awbz

Antwoorden op vragen over veranderingen Wmo/Awbz Antwoorden op vragen over veranderingen Wmo/Awbz BEREIKBAARHEID EN INFORMATIE Hoe word ik als cliënt geïnformeerd over de veranderingen? Met een brief van de gemeente Met een persoonlijk gesprek in 2015

Nadere informatie

Bijzondere mantelzorgers. Bijzondere mantelzorgers. Opbouw. Opbouw. Bijzondere mantelzorg 7-7-2014. Aandacht voor naasten - een korte historie

Bijzondere mantelzorgers. Bijzondere mantelzorgers. Opbouw. Opbouw. Bijzondere mantelzorg 7-7-2014. Aandacht voor naasten - een korte historie Presentatie Rick Kwekkeboom Bijzondere mantelzorgers Bijzondere mantelzorgers De lat, die bepaal jij De lat, die bepaal jij (????) Aandacht voor naasten - een korte historie In tijden van anti-psychiatrie:

Nadere informatie

Schakelen naar het juiste recept

Schakelen naar het juiste recept Schakelen naar het juiste recept Onderzoek naar verwijswerkwijze van huisartsen en praktijkondersteuners in Amsterdam-Zuid Voorjaar 2013 Aanleiding onderzoek Er is veel aandacht voor de inzet van de wijkverpleegkundige

Nadere informatie

Jaarverslag 2011. Mantelzorg Adviesraad Zwolle

Jaarverslag 2011. Mantelzorg Adviesraad Zwolle Jaarverslag 2011 Mantelzorg Adviesraad Zwolle Inhoud 1. Voorwoord 2 2. De Mantelzorg Adviesraad 2 3. PR en communicatie 3 4. Activiteiten 3 5. Advisering 3 6. Deskundigheidsbevordering 3 7. Vertegenwoordiging

Nadere informatie

Gezond meedoen in Sittard-Geleen. Samenvatting Lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2014

Gezond meedoen in Sittard-Geleen. Samenvatting Lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2014 Gezond meedoen in Sittard-Geleen Samenvatting Lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 214 Dit is de samenvatting van het lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 214 Een nieuwe kijk

Nadere informatie

Leeswijzer Psychiatrisch Casusregister tabellen

Leeswijzer Psychiatrisch Casusregister tabellen Leeswijzer Psychiatrisch Casusregister tabellen In de volgende werkblad(en) staan tabellen behorend bij een bepaald thema. De tabellen zijn toegespitst op de door u opgevraagde leeftijdscategorie. De gegevens

Nadere informatie

Reactie op advies Mantelzorgondersteuning en waardering

Reactie op advies Mantelzorgondersteuning en waardering bericht Ontwikkeling Maatschappelijke Ontwikkeling Retouradres: Postbus 10007, 8000 GA Zwolle Participatieraad Zwolle t.a.v. de heer J. van der Heiden Sassenstraat 33 8011 PB..ZWOLLE Stadskantoor Lübeckplein

Nadere informatie

Aanvullende cliëntinformatie behorend bij de kwartaalrapportage AWBZ

Aanvullende cliëntinformatie behorend bij de kwartaalrapportage AWBZ Aanvullende cliëntinformatie behorend bij de kwartaalrapportage AWBZ De vierde MEE Signaal eindrapportage pakketmaatregel AWBZ geeft een totaalbeeld van de geleverde ondersteuning door MEE gedurende de

Nadere informatie

Vrijwilligerswerk Vrijwillige hulp

Vrijwilligerswerk Vrijwillige hulp Vrijwilligerswerk Mantelzorg Vrijwillige hulp Burenhulp Maak samen het verschil. Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil. Hun inzet op het gebied van onder andere cultuur, zorg, sport, natuur

Nadere informatie

DEMENTIEPROOFMETER 2015 Gemeente Helmond Ja Nee

DEMENTIEPROOFMETER 2015 Gemeente Helmond Ja Nee DEMENTIEPROOFMETER 2015 Gemeente Helmond Ja Nee 1.a Uw gemeente kent/heeft een actuele sociale kaart dementie opgebouwd uit vragersperspectief met het aanbod in uw gemeente en in de eigen regio. 1 wel

Nadere informatie

Ons Advies. graag. Zij komen ook bij u thuis. Behandeling & expertise

Ons Advies. graag. Zij komen ook bij u thuis. Behandeling & expertise Ons Advies & Behandelteam helpt u graag Zij komen ook bij u thuis Behandeling & expertise Welkom Vertrouwd en verantwoord Woonzorg Flevoland is een organisatie die een breed aanbod heeft aan zorg, diensten

Nadere informatie

De slimste route? Vormgeven toegang

De slimste route? Vormgeven toegang De slimste route? Vormgeven toegang Grote veranderingen in zorg en ondersteuning Taken vanuit AWBZ, Jeugdzorg, Werk en inkomen. Passend onderwijs (toegang tot onderwijs) De slimste route (voor Hengelo)

Nadere informatie

voorstel Beslisnota voor de raad Openbaar Mantelzorgondersteuning en waardering Versienummer 1

voorstel Beslisnota voor de raad Openbaar Mantelzorgondersteuning en waardering Versienummer 1 Beslisnota voor de raad Openbaar Onderwerp Mantelzorgondersteuning en waardering Versienummer 1 Portefeuillehouder Nelleke Vedelaar Informant Erna van Dijk Eenheid/Afdeling Ontwikkeling / OWS Telefoon

Nadere informatie

Wegwijzer voor mantelzorgers

Wegwijzer voor mantelzorgers Wegwijzer voor mantelzorgers Zorgt u voor uw partner, vader, moeder, kind, vriend of vriendin? Dan bent u mantelzorger. Vaak gaat het zorgen goed, maar na verloop van tijd kan de zorg (te) zwaar voor u

Nadere informatie

De leden van de gemeenteraad van Haarlemmermeer

De leden van de gemeenteraad van Haarlemmermeer De leden van de gemeenteraad van Haarlemmermeer Postbus250 2130 AG Hoofddort~ Bezoekadres: Raadhuisplein 1 Hoofddorp Telefoon 0900 1852 Telefax 023 563 95 50 cluster ~aatschap~elgke... en Economische Ontwikkeling

Nadere informatie

Sociale netwerken. Waarom en hoe?

Sociale netwerken. Waarom en hoe? Sociale netwerken Waarom en hoe? Opbouw verhaal Zorg in Nederland -recente ontwikkelingen en hun achtergronden Verschijningsvormen en omvang informele zorg Zorg voor de informele zorg De kracht van netwerken

Nadere informatie

Mantelzorg in Valkenburg aan de Geul

Mantelzorg in Valkenburg aan de Geul 1 Mantelzorg in Valkenburg aan de Geul Wat is mantelzorg? Er is een essentieel verschil tussen mantelzorgers en vrijwilligers: mantelzorg overkomt je als het ware, terwijl vrijwilligerswerk een bewuste

Nadere informatie

Deel 1. Beleidsnotitie Mantelzorg. Onze visie op het bindmiddel van onze samenleving

Deel 1. Beleidsnotitie Mantelzorg. Onze visie op het bindmiddel van onze samenleving Deel 1. Beleidsnotitie Mantelzorg Onze visie op het bindmiddel van onze samenleving Inhoudsopgave Hoofdstuk 1: Inleiding... 2 1.1 Aanleiding... 2 1.2 Relatie met het Wmo-beleidskader... 2 1.3 Leeswijzer...

Nadere informatie

U ZORGT VOOR EEN ANDER, EN WIE IS ER VOOR U? STEUNPUNT MANTELZORG DE BILT

U ZORGT VOOR EEN ANDER, EN WIE IS ER VOOR U? STEUNPUNT MANTELZORG DE BILT U ZORGT VOOR EEN ANDER, EN WIE IS ER VOOR U? STEUNPUNT MANTELZORG DE BILT Steunpunt Mantelzorg De Bilt is onderdeel van MENS De Bilt, www.mensdebilt.nl. Maatschappelijke ondersteuning in de zes kernen

Nadere informatie

Geheugenstoornissen Hulpverlenende instanties. Ziekenhuis Gelderse Vallei

Geheugenstoornissen Hulpverlenende instanties. Ziekenhuis Gelderse Vallei Geheugenstoornissen Hulpverlenende instanties Ziekenhuis Gelderse Vallei Inhoud Inleiding 2 Casemanager 2 Praktische zorgverlening 2 CIZ (Centrum Indicatiestelling Zorg) 3 WMO 3 Psychosociale hulpverlening

Nadere informatie