Q Manpower Barometer. voor de tewerkstellingsvooruitzichten. België

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Q1 2010. Manpower Barometer. voor de tewerkstellingsvooruitzichten. België"

Transcriptie

1 Manpower Barometer Q1 2 voor de tewerkstellingsvooruitzichten België Onderzoeksrapport 1e kwartaal 2

2 Manpower Barometer voor de tewerkstellingsvooruitzichten België Inhoudstafel Q1/ Tewerkstellingsvooruitzichten voor België 1 Vergelijking per regio Vergelijking per sector Tewerkstellingsvooruitzichten wereldwijd Internationale vergelijking Amerika Internationale vergelijking Azië/Pacific Internationale vergelijking EMEA Voorstelling en methodologie van de Barometer 19 Over Manpower 2 De cijfers die gebruikt worden in de grafieken van dit rapport betreffen de. Dit cijfer verkrijgen we door het percentage te nemen van de werkgevers die verwachten dat de totale werkgelegenheid zal stijgen en daarvan het percentage af te trekken van de werkgevers die het volgende kwartaal een daling verwachten van de werkgelegenheid in hun onderneming. Het gaat hier dus om een nettosaldo van tewerkstellingsvooruitzichten dat zowel positief als negatief kan zijn.

3 Tewerkstellingsvooruitzichten voor België De Manpower Barometer voor de tewerkstellingsvooruitzichten voor het 1e kwartaal van 2 in België is gebaseerd op een rondvraag bij een representatieve steekproef van 7 werkgevers in Brussel, Vlaanderen en Wallonië. Alle respondenten hebben op dezelfde vraag geantwoord: Hoe zal de totale werkgelegenheid in uw onderneming zich het komende kwartaal dus tot het einde van maart 2 ontwikkelen in vergelijking met het huidige kwartaal? De Belgische werkgevers zijn pessimistisch wat hun tewerkstellingsperspectieven voor het 1e kwartaal van 2 betreft. 4% van de bevraagde werkgevers voorziet een uitbreiding van hun personeelsbestand in de loop van het komende kwartaal, terwijl 8% verwacht dat hun personeelsbestand zal inkrimpen. 87% voorspelt dat er niets zal veranderen. De haalt de negatieve waarde -4%, het zwakste niveau sinds de lancering van de rondvraag in België in het 3e kwartaal van 23. In dit rapport gebruiken we de term. Deze waarde berekenen we door van het percentage van werkgevers die een stijging van de totale werkgelegenheid verwachten, het percentage af te trekken van werkgevers die aan een daling denken. Het resultaat is dus een nettosaldo van tewerkstellingsvooruitzichten dat positief of negatief kan zijn. Vóór de uitzuivering van de seizoenvariaties laat de een gematigde daling met 6 punten optekenen na een kwartaalvergelijking (Q4 29 / Q1 2). We merken een belangrijke daling met 11 punten in vergelijking met vorig jaar (Q1 29 / Q1 2). Na de uitzuivering van de seizoenvariaties bedraagt de -%. Dit is een lichte daling met 4 punten ten opzichte van vorig kwartaal, en een belangrijke achteruitgang met 11 punten in vergelijking met vorig jaar. Het gaat om de zwakste rekruteringsintenties ooit genoteerd sinds de lancering van de rondvraag in België. Stijging Daling Geen wijziging Weet niet Seizoensgezuiverde prognose % % % % % % 1e Kwartaal e Kwartaal e Kwartaal e Kwartaal e Kwartaal Het ontbreken van een kolom duidt op een van. 1

4 Manpower Barometer voor de tewerkstellingsvooruitzichten België Vergelijking per regio Volgens de seizoensgezuiverde gegevens voorspellen de werkgevers uit de 3 regio s van het land een negatieve rekruteringsactiviteit voor de komende drie maanden. In Brussel vinden we de somberste tewerkstellingsvooruitzichten, met een van -8%. De werkgevers uit Wallonië (-4%) en Vlaanderen (-2%) zijn ook weinig optimistisch. In de 3 regio s gaat het om de meest pessimistische voorspellingen ooit genoteerd sinds de lancering van de rondvraag in België in 23. Van kwartaal tot kwartaal zien we een lichte daling in de 3 regio s. De verliest 4 punten in Brussel en Vlaanderen, en 3 punten in Wallonië. Na een jaarlijkse vergelijking zien we een spectaculaire daling met 16 punten in Brussel. De rekruteringsintenties laten ook een sterke daling zien in Vlaanderen en Wallonië, met respectievelijk 9 en 8 punten. Vóór de uitzuivering van de seizoenvariaties is de Nettotwerkstellingsprognose negatief in de 3 regio s. De werkgevers laten overal dalende rekruteringsintenties optekenen in vergelijking met vorig kwartaal en met vorig jaar. Brussel Vlaanderen Wallonië

5 Brussel Volgens de seizoensgezuiverde gegevens verwachten de werkgevers in Brussel dat de situatie op de arbeidsmarkt er in de loop van de komende 3 maanden op achteruit zal gaan. De haalt -8%, meteen ook het zwakste niveau sinds de rondvraag voor het eerst gelanceerd werd in België. Dit is een lichte daling met 4 punten na een kwartaalvergelijking, en een aanzienlijke daling met 16 punten ten opzichte van vorig jaar. Vóór de uitzuivering van de seizoenvariaties bedraagt de -8%, een sterke daling met vorig kwartaal en vorig jaar (met respectievelijk 7 en 16 punten). Vlaanderen Volgens de seizoensgezuiverde gegevens bereikte het optimisme van de werkgevers uit Vlaanderen nog nooit een dergelijk laag niveau als nu. De bedraagt -2%. Dit is 4 punten minder dan vorig kwartaal, en een sterke daling met 9 punten in vergelijking met het 1e kwartaal van 29. Vóór de uitzuivering van de seizoenvariaties haalt de -3%. Dit is een sterke daling zowel na een kwartaal- als een jaarlijkse vergelijking (met 8 en punten respectievelijk) Het ontbreken van een kolom duidt op een van. Wallonië Volgens de seizoensgezuiverde gegevens bedraagt de voor het 1e kwartaal van 2-4%. Dit is het zwakste niveau ooit opgemeten in Wallonië sinds de lancering van de rondvraag in België. In vergelijking met vorig kwartaal zien we een daling met 3 punten, en een belangrijke daling met 8 punten ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. Vóór de uitzuivering van de seizoenvariaties bereikt de -2%. De rekruteringsintenties gaan achteruit zowel na een kwartaal- als een jaarlijkse vergelijking (met respectievelijk 4 en 9 punten)

6 Manpower Barometer voor de tewerkstellingsvooruitzichten België Vergelijking per activiteitensector Volgens de seizoensgezuiverde gegevens voorspellen enkel de werkgevers uit de activiteitensector Elektriciteit, gas & water een positieve en aanhoudende rekruteringsactiviteit (+%) in de loop van het 1e kwartaal van 2. De arbeidsmarkt blijft ter plaatste trappelen in de sectoren Financiële instellingen, verzekeringen, vastgoed en diensten aan bedrijven (+1%) en Transport, logistiek en communicatie (%). In de 7 andere sectoren zijn de werkgevers van plan om hun personeelsbestand in te krimpen tijdens de komende 3 maanden. De meest pessimistische intenties vinden we in de sectoren Winning van delfstoffen en Openbare diensten, onderwijs, gezondheidszorg en maatschappelijke dienstverlening (allebei -11%), en Horeca (-8%). In vergelijking met vorig kwartaal gaan de rekruteringsintenties er in 8 van de bevraagde sectoren op achteruit. De laat een erg sterke daling met 13 punten zien in de sector Openbare diensten, onderwijs, gezondheidszorg en maatschappelijke dienstverlening. We vinden ook een belangrijke daling met 7 punten in de sector Industrie (productie) en met 6 punten in de sector Winning van delfstoffen. Ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar gaan de rekruteringsintenties erop achteruit in 9 sectoren. We meten opmerkelijke dalingen op in de sectoren Winning van delfstoffen (-19 punten), Openbare diensten, onderwijs, gezondheidszorg en maatschappelijke dienstverlening (-1 punten) en Industrie (productie) (-12 punten). De laat ook een belangrijke vermindering met punten zien in de sectoren Bouwnijverheid en Horeca. Vóór de uitzuivering van de seizoenvariaties voorspellen de werkgevers uit slechts 2 sectoren dat er nieuwe jobs zullen komen in het komende kwartaal. Het gaat om de werkgevers uit de sector Elektriciteit, gas en water en Financiële instellingen, verzekeringen, vastgoed en diensten aan bedrijven. In alle andere sectoren gaan de tewerkstellingsperspectieven achteruit of stagneren ze. De Nettotwerkstellingsprognose gaat er in 8 sectoren op achteruit in vergelijking met het vorige kwartaal, en in 9 sectoren na een jaarlijkse vergelijking. Bouwnijverheid Elektriciteit, gas & water Financiële instellingen, verzekeringen, vastgoed en diensten aan bedrijven Groot- en kleinhandel Horeca Industrie (productie) Landbouw, jacht, bosbouw en visserij Openbare diensten, onderwijs, gezondheidszorg en maatschappelijke dienstverlening Transport, logistiek en communicatie Winning van delfstoffen

7 Bouwnijverheid Volgens de seizoensgezuiverde gegevens laten de werkgevers uit Bouwnijverheid de zwakste (-1%) noteren sinds de lancering van de rondvraag in België tijdens het 3e kwartaal van 23. Dit is een lichte daling met 4 punten ten opzichte van vorig kwartaal en een sterke daling met punten na een jaarlijkse vergelijking. Vóór de uitzuivering van de seizoenvariaties haalt de +1%. Dit is een gematigde daling met punten in vergelijking met vorig kwartaal, maar een sterke daling met 9 punten in vergelijking met het 1e kwartaal van 29. Elektriciteit, gas & water Volgens de seizoensgezuiverde gegevens voorspelt de sector Electriciteit, gas & water een aanhoudende rekruteringsactiviteit in de loop van het 1e kwartaal van 2. De haalt +%. Voor het vijfde opeenvolgende kwartaal gaat het om de meest optimistische voorspelling van alle bevraagde sectoren. Dit is een lichte daling met 4 punten ten opzichte van vorig kwartaal, en een status-quo ten opzichte van vorig jaar. Vóór de uitzuivering van de seizoenvariaties haalt de de optimistische waarde +12%, zo goed als ongewijzigd ten opzichte van vorig kwartaal (+1 punt) en vorig jaar

8 Manpower Barometer voor de tewerkstellingsvooruitzichten België Financiële instellingen, verzekeringen, vastgoed en diensten aan bedrijven Volgens de seizoensgezuiverde gegevens komen de tewerkstellingsvoorspellingen van de werkgevers in de sector Financiële instellingen, verzekeringen, vastgoed en diensten aan bedrijven quasi tot een stilstand in de loop van het 1e kwartaal van 2. De haalt +1%, wat weinig verandering brengt ten opzichte van vorig kwartaal. In vergelijking met vorig jaar merken we daarentegen een belangrijke daling met 8 punten. Vóór de uitzuivering van de seizoenvariaties bereikt de +8%. Dit is een belangrijke stijging met 8 punten in vergelijking met vorig kwartaal en een gematigde daling met 6 punten ten opzichte van vorig jaar. Groot- en kleinhandel Volgens de seizoensgezuiverde gegevens voorspellen de werkgevers uit de sector Groot- en kleinhandel hun meest pessimistische rekruteringsintenties sinds de lancering van de enquête tijdens het 3e kwartaal van 23. De haalt -4%, een lichte daling met 3 punten ten opzichte van vorig kwartaal en een sterke daling met 8 punten in vergelijking met dezelfde periode vorig jaar. Vóór de uitzuivering van de seizoenvariaties haalt de in deze sector -2%, een lichte terugval met punten in vergelijking met vorig kwartaal en met punten na een jaarlijkse vergelijking Het ontbreken van een kolom duidt op een van Het ontbreken van een kolom duidt op een van. 6

9 Horeca Volgens de seizoensgezuiverde gegevens haalt de voor het 1e kwartaal van 2 in de Horecasector de pessimistische waarde van -8%. Het gaat om het zwakste niveau sinds de lancering van de rondvraag tijdens het 3e kwartaal van 23. Dit is een lichte daling met 3 punten in vergelijking met vorig kwartaal, en een aanzienlijke daling met punten in vergelijking met dezelfde periode vorig jaar. Vóór de uitzuivering van de seizoenvariaties bereikt de -8%. Dit is een sterke daling in vergelijking met vorig kwartaal en vorig jaar (respectievelijk 7 en punten). Industrie (productie) Volgens de seizoensgezuiverde gegevens voorspellen de werkgevers uit deze sector negatieve rekruteringsintenties voor het komende kwartaal. De haalt -3%, goed voor een gematigde daling met 7 punten ten opzichte van vorig kwartaal en een aanzienlijke daling met 12 punten in vergelijking met vorig jaar. Vóór de uitzuivering van de seizoenvariaties haalt de -2%. Dit is een gematigde daling met 6 punten in vergelijking met vorig kwartaal en een belangrijke daling met 12 punten in vergelijking met het 1e kwartaal van Het ontbreken van een kolom duidt op een van Het ontbreken van een kolom duidt op een van. 7

10 Manpower Barometer voor de tewerkstellingsvooruitzichten België Landbouw, jacht, bosbouw en visserij Volgens de seizoensgezuiverde gegevens zijn de werkgevers uit de sector Landbouw, jacht, bosbouw onbeslist in hun rekruteringsintenties voor het 1e kwartaal van 2. De Nettotwerkstellingsprognose bedraagt -1%, een stagnatie met het vorige kwartaal (+1 punt) en een lichte daling met 4 punten in vergelijking met het 1e kwartaal van 29. Vóór de uitzuivering van de seizoenvariaties bereikt de -6%. Dit is een lichte daling met 4 punten ten opzichte van vorig kwartaal en ten opzichte van vorig jaar. Openbare diensten, onderwijs, gezondheidszorg en maatschappelijke dienstverlening Volgens de seizoensgezuiverde gegevens zijn de werkgevers uit de sector Openbare diensten, onderwijs, gezondheidszorg en maatschappelijke dienstverlening erg pessimistisch wat hun tewerkstellingsperspectieven voor het 1e kwartaal van 2 betreft. De haalt -11%. Dit is een aanzienlijke daling ten opzichte van vorig kwartaal en van vorig jaar, met respectievelijk 13 en 1 punten. Het gaat om de zwakste voorspelling voor het komende kwartaal van alle bevraagde sectoren. Het is tegelijk ook de meest pessimistische waarde ooit genoteerd in deze sector sinds de lancering van de enquête in België tijdens het 3e kwartaal van 23. Vóór de uitzuivering van de seizoenvariaties haalt de de erg zwakke waarde van -%. Dit is een belangrijke daling in vergelijking met vorig kwartaal en vorig jaar, met respectievelijk 13 en 1 punten Het ontbreken van een kolom duidt op een van Het ontbreken van een kolom duidt op een van. 8

11 Transport, logistiek en communicatie Volgens de seizoensgezuiverde gegevens voorspellen de werkgevers in de sector Transport, logistiek en communicatie weinig verandering in hun rekruteringsintenties in de loop van het 1e kwartaal van 2. De haalt %, een lichte daling met 4 punten ten opzichte van vorig kwartaal en een stagnatie (daling met 1 punt) in vergelijking met vorig jaar. Vóór de uitzuivering van de seizoenvariaties bereikt de -2%. Dit is een belangrijke daling met 7 punten in vergelijking met vorig jaar en een stagnatie (daling met 1 punt) in vergelijking met het 1e kwartaal van 29. Winning van delfstoffen Volgens de seizoensgezuiverde gegevens voorspellen de werkgevers uit de sector Winning van delfstoffen een verlies van jobs tijdens de eerste 3 maanden van 2. De haalt -11%. Dit is een daling met 6 punten in vergelijking met vorig kwartaal en een erg belangrijke daling met 19 punten in vergelijking met vorig jaar. Het gaat om de meest pessimistische voorspelling ooit gezien in deze sector sinds de lancering van de rondvraag in België tijdens het 3e kwartaal van 23. Vóór de uitzuivering van de seizoenvariaties bereikt de de pessimistische waarde van -13%. Dit is een daling met 7 punten in vergelijking met het vorige kwartaal en een spectaculaire daling met 21 punten ten opzichte van het 1e kwartaal van Het ontbreken van een kolom duidt op een van Het ontbreken van een kolom duidt op een van. 9

12 Manpower Barometer voor de tewerkstellingsvooruitzichten België Tewerkstellingsvooruitzichten wereldwijd Verschil Verschil Amerika 1e Kwartaal 29 4e Kwartaal 29 1e Kwartaal 2 Q4 29 / Q1 2 Q1 29 / Q1 2 % % % Argentinië Brazilië Canada 7 (18) 1 4 (7) 1 2 (13) 1-2 (6) 1 - (-) 1 Colombia Costa Rica Guatemala Mexico -2 (-6) 1 4 (4) 1 6 (6) 1 2 (2) 1 8 (12) 1 Peru Verenigde Staten 3 (9) 1-2 (-2) 1 (6) 1 2 (8) 1-3 (-3) 1 Azië/Pacific Australië China Hongkong India Japan Nieuw-Zeeland Singapore Taiwan 1e Kwartaal 29 % 6 (6) 1 9 (7) 1 1 (3) 1 18 (21) 1-3 (3) 1 (-1) 1-38 (-34) 1-6 (-3) 1 4e Kwartaal 29 1e Kwartaal 2 % % 9 (8) 1 19 (19) 1 11 () 1 14 (11) 1 4 (4) 1 13 (14) 1 34 (28) 1 36 (39) 1-4 (-2) 1-4 (-1) 1 1 (1) 1 14 (13) 1 14 (17) 1 22 (26) 1 17 (19) 1 22 (2) 1 Verschil Q4 29 / Q1 2 (11) 1 3 (1) 1 9 () 1 2 (11) 1 (1) 1 13 (12) 1 8 (9) 1 (6) 1 Verschil Q1 29 / Q (13) 1 (4) 1 12 (11) 1 18 (18) 1-1 (-4) 1 14 (14) 1 6 (6) 1 28 (28) 1 Verschil Verschil EMEA* 1e Kwartaal 29 4e Kwartaal 29 1e Kwartaal 2 Q4 29 / Q1 2 Q1 29 / Q1 2 % % % België 7 (6) 1 2 (-1) 1-4 (-) 1-6 (-4) 1-11 (-11) 1 Duitsland Frankrijk Griekenland -1 (3) 1-3 (-2) (-1) 1 (-1) 1 1 () 1 (1) (6) 1 (2) (2) 1 3 (3) 1-2 Hongarije Ierland -14 (-12) 1 - (-8) 1-13 (-11) 1-3 (-3) 1 1 (1) 1 Italië -11 (-9) 1 - (-3) 1-8 (-6) 1-3 (-3) 1 3 (3) 1 Nederland 6 (7) 1 2 () 1-3 (-3) 1 - (-3) 1-9 (-) 1 Noorwegen (6) 1 1 (4) 1 (6) 1 4 (2) 1 () 1 Oostenrijk -2 (2) 1-3 (-3) 1-1 (3) 1 2 (6) 1 1 (1) 1 Polen Roemenië Spanje -13 (-12) 1-11 (-8) 1-12 (-11) 1-1 (-3) 1 1 (1) 1 Tsjechische Republiek Verenigd Koninkrijk - (-4) 1 (-1) 1-1 () 1-1 (1) 1 4 (4) 1 Zuid-Afrika Zweden (4) 1 3 (3) 1 2 (6) 1-1 (3) 1 2 (2) 1 Zwitserland 7 () 1-3 () 1 4 (1) 1 7 (1) 1-3 (-4) 1 * EMEA Europa, Midden-Oosten en Afrika. 1. Het cijfer tussen haakjes is de na de uitzuivering van de seizoenvariaties. Die resultaten zijn niet voor alle landen beschikbaar want de gegevens moeten worden verzameld over ten minste 17 kwartalen.

13 Bijna 71. werkgevers in 3 landen en gebieden werden telefonisch gepeild over hun tewerkstellingsvooruitzichten* voor de periode van januari tot maart 2. Alle deelnemende landen hebben op dezelfde vraag geantwoord: Hoe zal de totale werkgelegenheid in uw onderneming zich het komende kwartaal dus tot het einde van maart 2 ontwikkelen in vergelijking met het huidige kwartaal?. De rekruteringsvooruitzichten zijn grotendeels positief in Azië/Pacific en Amerika, maar in Europa, Midden- Oosten en Afrika (EMEA) zijn de werkgevers verdeeld wat hun tewerkstellingsvoorspellingen betreft. De werkgevers in 2 van de 3 bevraagde landen en gebieden uit de Manpower Barometer voorspellen een uitbreiding van hun personeelsbestand in de loop van het 1e kwartaal van 2. Waar een vergelijking met vorig kwartaal mogelijk is gaan de vooruitzichten er in 2 van de 3 landen en gebieden op vooruit. De rekruteringsintenties zijn ook sterker in 19 van de 33 landen en gebieden waar een vergelijking met dezelfde periode vorig jaar mogelijk is. De meest gunstige prognoses komen uit India, Brazilië, Singapore, Taiwan, Costa Rica en Peru. De zwakste voorspellingen vinden we terug in Ierland, Roemenië en Spanje. Regionaal gezien laten de werkgevers uit Amerika positieve s optekenen. Enkel werkgevers uit Colombia geven een zwakkere voorspelling mee dan vorig kwartaal. De sterkste vooruitzichten in de regio komen uit Brazilië, Costa Rica en Peru. Tewerkstellingsvooruitzichten in de Verenigde Staten en Mexico zijn het zwakst in de regio, maar in beide landen zien de vooruitzichten er beter uit dan drie maanden geleden. De arbeidsmarkt in Azië/Pacific is even sterk als voor de economische neergang, en werkgevers uit India hebben wereldwijd de meest optimistische rekruteringsintenties. In EMEA zijn de meningen van de werkgevers verdeeld, en geven werkgevers uit 9 landen een bescheiden verbetering ten opzichte van vorig kwartaal mee. *Uitleg is gebaseerd op de beschikbare seizoensgezuiverde gegevens. Verdeling van de respondenten per regio Amerika 6% Azië/Pacific 22% EMEA 22% Voor de Manpower Barometer voor de tewerkstellingsvooruitzichten van het 1e kwartaal van 2 werden wereldwijd bijna 71. humanresourcesmanagers en rekruteringsverantwoordelijken van openbare instellingen en privéorganisaties bevraagd. 6% van de respondenten was afkomstig uit 9 landen op het Amerikaanse continent, 22% van 18 landen van EMEA en 22% van de 8 landen en gebieden van de regio Azië/Pacific. 11

14 Manpower Barometer voor de tewerkstellingsvooruitzichten België Vergelijkingen internationaal Amerika In Argentinië, Brazilië, Canada, Columbia, Costa Rica, Guatemala, Mexico, Peru en de Verenigde Staten werden bijna 39. interviews afgenomen om te peilen naar de rekruteringsintenties voor het 1e kwartaal van 2. De werkgevers uit de 9 verschillende landen geven positieve rekruteringsintenties in verschillende gradaties weer. In vergelijking met vorig kwartaal voorspellen enkel de werkgevers uit Colombia een zwakkere tewerkstellingsprognose. Na een vergelijking met dezelfde periode vorig jaar zijn de resultaten verdeeld; in 4 van de 8 landen waar een vergelijking mogelijk is gaan de vooruitzichten erop vooruit. De werkgevers uit Mexico verwachten een verbetering in alle regio s en activiteitensectoren in vergelijking met vorig jaar. Argentinië Dit land neemt deel aan de peiling sinds het 1e kwartaal van 27. Canada Voor het tweede kwartaal op rij koesteren de Braziliaanse werkgevers de meest actieve rekruteringsintenties, met vooral optimistische voorspellingen in de sector van de Bouwnijverheid. De kansen op een job zien er ook gunstig uit bij de werkgevers van Costa Rica, Peru en Guatemala. In de Verenigde Staten zijn de werkgevers opnieuw optimistischer: na hun zwakste voorspellingen ooit genoteerd tijdens het vorige kwartaal, geven ze nu positieve voorspellingen mee. Het percentage van werkgevers uit de Verenigde Staten dat van plan is om het huidige niveau van hun personeelsbestand te behouden is ook nog nooit zo hoog geweest, wat wijst op een zekere stabiliteit in het komende kwartaal. Brazilië Dit land neemt deel aan de peiling sinds het 4e kwartaal van 29. Colombia Dit land neemt deel aan de peiling sinds het 4e kwartaal van

15 Costa Rica Dit land neemt deel aan de peiling sinds het 3e kwartaal van 26. Mexico Verenigde Staten Het ontbreken van een kolom duidt op een van. Guatemala Dit land neemt deel aan de peiling sinds het 2e kwartaal van 28. Peru Dit land neemt deel aan de peiling sinds het 2e kwartaal van Het ontbreken van een kolom duidt op een van. 13

16 Manpower Barometer voor de tewerkstellingsvooruitzichten België Vergelijkingen internationaal Azië/Pacific In de regio Azië/Pacific werden bijna 16. interviews afgenomen om de tewerkstellingsvooruitzichten voor de periode van januari tot maart 2 in kaart te brengen. De rekruteringsintenties zijn het sterkst in India, Singapore, Taiwan en Australië. De werkgevers in Japan geven de zwakste en enige negatieve voorspelling weer. Het optimisme bij de werkgevers verbetert in vergelijking met het vorige kwartaal, en dit in alle 8 bevraagde landen en gebieden. Overal in de regio behalve in Japan zien we ook sterkere rekruteringsintenties dan een jaar geleden. Australië Het ontbreken van een kolom duidt op een van. Hongkong Het ontbreken van een kolom duidt op een van. De werkgevers uit de sector Industrie (productie) zijn bijzonder optimistisch in de regio, en geven in alle bevraagde landen en gebieden een sterkere voorspelling weer dan vorig kwartaal en vorig jaar. In de dienstensector in India zien we opmerkelijke verbeteringen in vergelijking met vorig kwartaal en met vorig jaar, en dat is ook de reden waarom de werkgevers uit India de sterkste rekruteringsintenties koesteren. In Japan zijn de werkgevers daarentegen eerder aarzelend om te rekruteren. De zwakste tewerkstellingsprognoses komen uit de Japanse logistieke sector, waar 24% van de werkgevers van plan is om hun personeelsbestand in te krimpen tijdens de komende 3 maanden. China Dit land neemt deel aan de peiling sinds het 2e kwartaal van 2. India Dit land neemt deel aan de peiling sinds het 3e kwartaal van 2. 14

17 Japan Singapore Het ontbreken van een kolom duidt op een van. Nieuw-Zeeland Dit land neemt deel aan de peiling sinds het 2e kwartaal van 24. Het ontbreken van een kolom duidt op een van. Taiwan Dit land neemt deel aan de peiling sinds het 2e kwartaal van 2. 1

18 Manpower Barometer voor de tewerkstellingsvooruitzichten België Internationale vergelijking EMEA (Europa, Midden-Oosten en Afrika) In de regio EMEA werden bijna 16. werkgevers in 18 landen bevraagd om de evolutie van de tewerkstellingsvooruitzichten voor het 1e kwartaal van 2 te evalueren. De tewerkstellingsvooruitzichten van de werkgevers uit 9 landen zijn verdeeld, maar positief voor het komende kwartaal. In vergelijking met 3 maanden geleden gaat het rekruteringstempo omhoog in 9 landen, en in 8 landen waar een vergelijking met vorig jaar mogelijk is. In Zuid-Afrika, Noorwegen en Zweden zijn de voorspellingen het sterkst. Ook de Duitse werkgevers verwachten een sterke arbeidsmarkt, vooral in de Financiële sector en de sector van diensten aan België Het ontbreken van een kolom duidt op een van. Frankrijk Het ontbreken van een kolom duidt op een van. bedrijven, waar 16% van de werkgevers aangeeft dat ze personeel gaan aanwerven in het komende kwartaal. In 8 landen voorspellen de werkgevers een negatieve tewerkstelling voor de eerste 3 maanden van het jaar. In de industriesector in Nederland daalt het vertrouwen van de werkgevers, wat leidt tot de minst optimistische en voor het eerst negatieve voorspelling sinds de rondvraag er gelanceerd werd. Werkgevers in België, de Tsjechische Republiek, Hongarije, Polen en Roemenië geven ook hun zwakste voorspelling ooit weer. Duitsland Griekenland Dit land neemt deel aan de peiling sinds het 2e kwartaal van 28. Het ontbreken van een kolom duidt op een van. 16

19 Hongarije Dit land neemt deel aan de peiling sinds het 3e kwartaal van 29. Italië Noorwegen Polen Het ontbreken van een kolom duidt op een van Dit land neemt deel aan de peiling sinds het 2e kwartaal van 28. Ierland Nederland Oostenrijk Roemenië Het ontbreken van een kolom duidt op een van Dit land neemt deel aan de peiling sinds het 2e kwartaal van

20 Manpower Barometer voor de tewerkstellingsvooruitzichten België Spanje Het ontbreken van een kolom duidt op een van. Verenigd Koninkrijk Het ontbreken van een kolom duidt op een van. Zweden Het ontbreken van een kolom duidt op een van. Tsjechische Republiek Zuid-Afrika Dit land neemt deel aan de peiling sinds het 4e kwartaal van 26. Zwitserland Dit land neemt deel aan de peiling sinds het 2e kwartaal van Dit land neemt deel aan de peiling sinds het 3e kwartaal van 2. Het ontbreken van een kolom duidt op een van. 18

21 Voorstelling en methodologie van de Barometer De Manpower Barometer voor de tewerkstellingsvooruitzichten is het resultaat van een wereldwijde kwartaalpeiling. Deze meet in welke mate werkgevers een uitbreiding of inkrimping van hun personeelsbestand verwachten voor het volgende kwartaal. In de 4 jaar dat dit werkgelegenheidsonderzoek loopt, is het uitgegroeid tot een van de meest betrouwbare in zijn soort. De Barometer dankt zijn succes aan diverse factoren: Uniek: De peiling is ongeëvenaard in omvang, reikwijdte, duur en inhoud. Prospectief: Het onderzoek vraagt werkgevers om de werkgelegenheid te voorspellen voor het volgende kwartaal. Dat maakt van de studie de meest uitgebreide toekomstgerichte tewerkstellingsenquête ter wereld. Andere studies beperken zich tot retrospectieve gegevens om ontwikkelingen uit het verleden te onderzoeken. Onafhankelijk: De peiling is gebaseerd op een representatieve steekproef van werkgevers uit de deelnemende landen. De respondenten zijn niet afkomstig uit het klantenbestand van Manpower. Betrouwbaar: De peiling is gebaseerd op telefonische interviews met bijna 71. werkgevers uit de overheidsen privésector in 3 nationale economieën. Dankzij deze steekproef zijn gedetailleerdere analyses van de verwachte ontwikkelingen mogelijk per land, per regio en per sector. Gericht: Al meer dan vier decennia put het onderzoek al zijn informatie uit één enkele vraag. Vraagstelling Alle deelnemende werkgevers beantwoorden wereldwijd dezelfde vraag: Hoe zal de totale werkgelegenheid in uw onderneming zich het komende kwartaal dus tot het einde van maart 2 ontwikkelen in vergelijking met het huidige kwartaal? Methodologie De Manpower Barometer voor de tewerkstellingsvooruitzichten steunt op een beproefde methodologie die voldoet aan de strengste normen op het vlak van marktonderzoek. Het onderzoek in de 3 landen en gebieden is in handen van marktonderzoekspecialisten van Manpower en Infocorp Ltd. Het is zo opgezet het representatief is voor elke nationale economie. In België voert Right Management de enquête uit bij 7 werkgevers. Dat aantal interviews brengt de foutmarge voor België op +/- 3,6%. In dit rapport gebruiken we de term. Om de waarde van de te berekenen, nemen we het percentage van werkgevers die zich aan een stijging van de totale werkgelegenheid verwachten, en trekken we daarvan het percentage af van werkgevers die aan een daling denken. Het resultaat is dus een nettosaldo dat positief of negatief kan zijn. Uitzuivering van seizoenvariaties Voor een beter inzicht in de onderzoeksresultaten werden de seizoenvariaties uitgezuiverd in de resultaten van de volgende landen: Australië, België, Canada, China, Duitsland, Frankrijk, Hongkong, Ierland, India, Italië, Japan, Mexico, Nederland, Nieuw-Zeeland, Noorwegen, Oostenrijk, Singapore, Spanje, Tawain, het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten, Zweden en Zwitserland. Deze aanpassingen maken het mogelijk om de data over een langere periode te interpreteren zonder rekening te moeten houden met jaarlijks terugkerende schommelingen in de tewerkstelling. Zodra er voor de andere landen onderzoeksgegevens voor handen zijn uit meerdere opeenvolgende kwartaalpeilingen, wil Manpower ook daar de seizoenvariaties uitzuiveren. Sinds het 2e kwartaal van 28 past Manpower de methode TRAMO-SEATS toe voor de uitzuivering van seizoenseffecten. 19

Q3 2009. Manpower Barometer. voor de tewerkstellingsvooruitzichten. België

Q3 2009. Manpower Barometer. voor de tewerkstellingsvooruitzichten. België Manpower Barometer Q3 29 voor de tewerkstellingsvooruitzichten België Onderzoeksrapport 3e kwartaal 29 Manpower Barometer voor de tewerkstellingsvooruitzichten België Inhoudstafel Q3/9 Tewerkstellingsvooruitzichten

Nadere informatie

Q2 2008. Manpower. Employment Outlook Survey Nederland. Een Manpower Onderzoek

Q2 2008. Manpower. Employment Outlook Survey Nederland. Een Manpower Onderzoek Manpower Q2 28 Employment Outlook Survey Nederland Een Manpower Onderzoek Manpower Employment Outlook Survey Nederland Kop Inhoudsopgave Q2/8 Employment Outlook Survey resultaten Nederland 2 Vergelijking

Nadere informatie

Q3 2007. Manpower. Employment Outlook Survey Nederland. Een Manpower Onderzoek

Q3 2007. Manpower. Employment Outlook Survey Nederland. Een Manpower Onderzoek Manpower Q3 27 Employment Outlook Survey Nederland Een Manpower Onderzoek Manpower Employment Outlook Survey Nederland Kop Inhoudsopgave Q3/7 Employment Outlook Survey resultaten Nederland 2 Vergelijking

Nadere informatie

Q3 2008. Manpower. Employment Outlook Survey Nederland. Een Manpower Onderzoek

Q3 2008. Manpower. Employment Outlook Survey Nederland. Een Manpower Onderzoek Manpower Q3 28 Employment Outlook Survey Nederland Een Manpower Onderzoek Manpower Employment Outlook Survey Nederland Kop Inhoudsopgave Q3/8 Employment Outlook Survey resultaten Nederland 2 Vergelijking

Nadere informatie

Q1 2008. Manpower Employment Outlook Survey Nederland. Een Manpower Onderzoek

Q1 2008. Manpower Employment Outlook Survey Nederland. Een Manpower Onderzoek Q1 8 Manpower Employment Outlook Survey Nederland Een Manpower Onderzoek Manpower Employment Outlook Survey Nederland Kop Inhoudsopgave Q1/8 Employment Outlook Survey resultaten Nederland 2 Vergelijking

Nadere informatie

Eerste kwartaal 2005. Manpower Employment Outlook Survey. Nederland

Eerste kwartaal 2005. Manpower Employment Outlook Survey. Nederland Eerste kwartaal 25 Manpower Employment Outlook Survey Nederland Inhoudsopgave Employment Outlook - Resultaten Nederland 2 Vergelijking per regio Vergelijking per sector Employment Outlook - Resultaten

Nadere informatie

Q Manpower. Employment Outlook Survey Nederland. Een Manpower Onderzoek

Q Manpower. Employment Outlook Survey Nederland. Een Manpower Onderzoek Manpower Q1 9 Employment Outlook Survey Nederland Een Manpower Onderzoek Kop Inhoudsopgave Q1/9 Employment Outlook Survey resultaten Nederland 2 Vergelijking per regio Vergelijking per sector Employment

Nadere informatie

Q4 2007. Manpower. Employment Outlook Survey Nederland. Een Manpower Onderzoek

Q4 2007. Manpower. Employment Outlook Survey Nederland. Een Manpower Onderzoek Manpower Q4 7 Employment Outlook Survey Nederland Een Manpower Onderzoek Manpower Employment Outlook Survey Nederland Kop Inhoudsopgave Q4/7 Employment Outlook Survey resultaten Nederland 2 Vergelijking

Nadere informatie

Manpower Employment Outlook Survey

Manpower Employment Outlook Survey 7245 Meos 2/25 14-3-25 14:56 Pagina 1 Tweede kwartaal 25 Manpower Employment Outlook Survey Nederland 7245 Meos 2/25 14-3-25 14:56 Pagina 1 Inhoudsopgave Employment Outlook - Resultaten Nederland 2 Vergelijking

Nadere informatie

Manpower Q4 2014. Employment Outlook Survey Nederland

Manpower Q4 2014. Employment Outlook Survey Nederland Manpower Q4 14 Employment Outlook Survey Nederland Manpower Employment Outlook Survey Nederland Kop Inhoudsopgave Q4/14 Nederland Employment Outlook 1 Vergelijking per regio Vergelijking per sector Internationale

Nadere informatie

Manpower Q2 2014. Employment Outlook Survey Nederland

Manpower Q2 2014. Employment Outlook Survey Nederland Manpower Q2 214 Employment Outlook Survey Nederland Manpower Employment Outlook Survey Nederland Kop Inhoudsopgave Q2/14 Nederland Employment Outlook 1 Vergelijking per regio Vergelijking per sector Internationale

Nadere informatie

Manpower Q1 2013. Employment Outlook Survey Nederland

Manpower Q1 2013. Employment Outlook Survey Nederland Manpower Q1 213 Employment Outlook Survey Nederland Kop Inhoudsopgave Nederland Employment Outlook 1 Vergelijking per regio Vergelijking per sector Internationale Employment Outlook 8 Ondervraagden per

Nadere informatie

Eerste kwartaal 2006. Manpower Employment Outlook Survey. Nederland

Eerste kwartaal 2006. Manpower Employment Outlook Survey. Nederland Eerste kwartaal 26 Manpower Employment Outlook Survey Nederland Inhoudsopgave Employment Outlook - resultaten Nederland 2 Vergelijking per regio Vergelijking per sector Employment Outlook - resultaten

Nadere informatie

Manpower Q1 2014. Employment Outlook Survey Nederland

Manpower Q1 2014. Employment Outlook Survey Nederland Manpower Q1 214 Employment Outlook Survey Nederland Kop Inhoudsopgave Nederland Employment Outlook 1 Vergelijking per regio Vergelijking per sector Internationale Employment Outlook 8 Ondervraagden per

Nadere informatie

Manpower Q4 2012. Employment Outlook Survey Nederland

Manpower Q4 2012. Employment Outlook Survey Nederland Manpower Q4 212 Employment Outlook Survey Nederland Manpower Employment Outlook Survey Nederland Kop Inhoudsopgave Q4/12 Nederland Employment Outlook 1 Vergelijking per regio Vergelijking per sector Internationale

Nadere informatie

Q4 2011. Manpower. Employment Outlook Survey Nederland. Een Manpower Onderzoek

Q4 2011. Manpower. Employment Outlook Survey Nederland. Een Manpower Onderzoek Manpower Q4 211 Employment Outlook Survey Nederland Een Manpower Onderzoek Manpower Employment Outlook Survey Nederland Kop Inhoudsopgave Q4/11 Nederland Employment Outlook 1 Vergelijking per regio Vergelijking

Nadere informatie

Manpower Q2 2013. Employment Outlook Survey Nederland

Manpower Q2 2013. Employment Outlook Survey Nederland Manpower Q2 213 Employment Outlook Survey Nederland Manpower Employment Outlook Survey Nederland Kop Inhoudsopgave Q2/13 Nederland Employment Outlook 1 Vergelijking per regio Vergelijking per sector Internationale

Nadere informatie

Manpower Q3 2012. Employment Outlook Survey Nederland

Manpower Q3 2012. Employment Outlook Survey Nederland Manpower Q3 12 Employment Outlook Survey Nederland Manpower Employment Outlook Survey Nederland Kop Inhoudsopgave Q3/12 Nederland Employment Outlook 1 Vergelijking per regio Vergelijking per sector Internationale

Nadere informatie

Eén op de vijf Belgische werkgevers kampt ondanks crisis met tekort aan geschikt personeel

Eén op de vijf Belgische werkgevers kampt ondanks crisis met tekort aan geschikt personeel PERSBERICHT Contact: Manpower Belgium Marc Vandeleene, +32 495 24 05 43 marc.vandeleene@manpower.be MANPOWER- ENQUÊTE NAAR TEKORT AAN TALENT: RESULTATEN 2009 Eén op de vijf Belgische werkgevers kampt ondanks

Nadere informatie

Meeste Nederlandse werkgevers houden personeelsbestand op peil in vierde kwartaal 2011 Manpower Arbeidsmarktbarometer Q4 2011

Meeste Nederlandse werkgevers houden personeelsbestand op peil in vierde kwartaal 2011 Manpower Arbeidsmarktbarometer Q4 2011 PERSBERICHT EMBARGO TOT DINSDAG, 13 SEPTEMBER 2011, 00.01 UUR Contact: Irene Bieszke ManpowerGroup Nederland +31 (0) 6 41 05 96 62 irene.bieszke@manpower.nl Meeste Nederlandse werkgevers houden personeelsbestand

Nadere informatie

Gemengde werkgelegenheidsverwachting werkgevers voor 2e kwartaal Manpower Arbeidsmarktbarometer, Q2 2012

Gemengde werkgelegenheidsverwachting werkgevers voor 2e kwartaal Manpower Arbeidsmarktbarometer, Q2 2012 PERSBERICHT Onder embargo tot dinsdag 13 maart, 00.01 uur Contact: Irene Bieszke, PR-adviseur a.i. ManpowerGroup Nederland irene.bieszke@manpowergroup.nl +31 (0) 6 41 05 96 62 Gemengde werkgelegenheidsverwachting

Nadere informatie

De buitenlandse handel van België - 2009 -

De buitenlandse handel van België - 2009 - De buitenlandse handel van België - 2009 - De buitenlandse handel van België in 2009 (Bron: NBB communautair concept*) Analyse van de cijfers van 2009 Zoals lang gevreesd, werden in 2009 de gevolgen van

Nadere informatie

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken De Nederlandse bancaire vorderingen 1 op het buitenland zijn onder invloed van de economische crisis en het uiteenvallen van ABN AMRO tussen

Nadere informatie

Instituut voor de nationale rekeningen. Statistiek buitenlandse handel. Kwartaalbericht 2014-II

Instituut voor de nationale rekeningen. Statistiek buitenlandse handel. Kwartaalbericht 2014-II nstituut voor de nationale rekeningen Statistiek buitenlandse handel Kwartaalbericht 2014- nstituut voor de nationale rekeningen Nationale Bank van België, Brussel Alle rechten voorbehouden. De volledige

Nadere informatie

LAND WERELDDEEL VIDEOREPORTAGES VLAANDEREN VAKANTIELAND

LAND WERELDDEEL VIDEOREPORTAGES VLAANDEREN VAKANTIELAND LAND WERELDDEEL VIDEOREPORTAGES VLAANDEREN VAKANTIELAND Algerije http://www.een.be/programmas/vlaanderen-vakantieland/nic-de-oases-van-de-sahara http://www.een.be/programmas/vlaanderen-vakantieland/nic-tussen-de-kamelen-algerije

Nadere informatie

Potplanten en jonge planten 2007

Potplanten en jonge planten 2007 Importnota Potplanten en jonge planten 2007 HBAG Bloemen en Planten Aalsmeer, oktober 2008 Jan Lanning Monique Sassen Inleiding Het HBAG Bloemen en Planten heeft op basis van het meest recente AIPH-Union

Nadere informatie

GLOBAL ENTREPRENEURSHIP REPORT 2 0 1 4

GLOBAL ENTREPRENEURSHIP REPORT 2 0 1 4 GLOBAL ENTREPRENEURSHIP REPORT 2 0 1 4 BEVORDEREN VAN ONDERNEMERSCHAPSONDERWIJS November 2014 Amway Global Entrepreneurship Report 2014 Al 55 jaar helpt Amway mensen zich optimaal te ontplooien door hen

Nadere informatie

Feiten & Cijfers bij de 96 ste Vierdaagse

Feiten & Cijfers bij de 96 ste Vierdaagse Stichting Internationale Vierdaagse Afstandsmarsen Nijmegen Persbericht 2012.024 Nijmegen, 05 juli 2012 Feiten & Cijfers bij de 96 ste Vierdaagse stand per 5 juli 2012. 1. Barometergegevens 2011 2012 Aantal

Nadere informatie

Exportstatistiek Bloemkwekerijprodukten FEBRUARI 2012

Exportstatistiek Bloemkwekerijprodukten FEBRUARI 2012 Exportstatistiek Bloemkwekerijprodukten FEBRUARI 212 NA KRIMP IN FEBRUARI STOKT EXPORT BLOEMEN EN PLANTEN OP KRAPPE PLUS VAN 1% TOT 915 MILJOEN In februari is de exportwaarde van bloemen en planten vanuit

Nadere informatie

DOCUMENTEN WETTIG VERBLIJF

DOCUMENTEN WETTIG VERBLIJF DOCUMENTEN WETTIG VERBLIJF Vanaf 1 september 2011 Moeten cursisten die voldaan hebben aan de deeltijdse leerplicht (18 jaar) bij inschrijving het bewijs leveren te beschikken over de Belgische nationaliteit

Nadere informatie

Kortcyclische arbeid, Op de teller!

Kortcyclische arbeid, Op de teller! Kortcyclische arbeid, Op de teller! 1 Doel Doel van dit instrument is inzicht bieden in de prevalentie (mate van voorkomen) en de effecten van kortcylische arbeid. Dit laat toe een duidelijke definiëring

Nadere informatie

Internationale handel in goederen van Nederland 2012

Internationale handel in goederen van Nederland 2012 Webartikel 2013 Internationale handel in goederen van Nederland 2012 Wiel Packbier 11-11-2013 gepubliceerd op cbs.nl Samenvatting De internationale handel in goederen is in 2012 wederom minder hard gegroeid.

Nadere informatie

Sectoranalyse Horeca 2014

Sectoranalyse Horeca 2014 HIER FOTO INVOEGEN BREEDTE 210mm x HOOGTE 99mm Sectoranalyse Horeca 2014 Ondernemingen Faillissementen Oprichtingen en schrappingen Omzet en investeringen 2014 Guidea - Kenniscentrum voor Toerisme en Horeca

Nadere informatie

HET VERTROUWEN IN HET WERELDWIJDE ECONOMISCHE KLIMAAT BLIJFT STIJGEN

HET VERTROUWEN IN HET WERELDWIJDE ECONOMISCHE KLIMAAT BLIJFT STIJGEN Met dank aan: Flanders Investment & Trade presenteert de derde editie van de EXPORTbarometer, deze keer in samenwerking met Agoria, essenscia, Fevia, UNIZO en Voka. In juni 2015 hielden we een grootschalige

Nadere informatie

IMMIGRATIE IN DE EU 85% 51% 49% Immigratie van niet-eu-burgers. Emigratie van niet-eu-burgers

IMMIGRATIE IN DE EU 85% 51% 49% Immigratie van niet-eu-burgers. Emigratie van niet-eu-burgers IMMIGRATIE IN DE EU Bron: Eurostat, 2014, tenzij anders aangegeven De gegevens verwijzen naar niet-eu-burgers van wie de vorige gewone verblijfplaats in een land buiten de EU lag en die al minstens twaalf

Nadere informatie

Toerisme in perspectief. NBTC Holland Marketing Afdeling Research

Toerisme in perspectief. NBTC Holland Marketing Afdeling Research Toerisme in perspectief NBTC Holland Marketing Afdeling Research Inleiding In dit rapport wordt op hoofdlijnen een beeld geschetst van trends en ontwikkelingen in het (internationaal) toerisme en de factoren

Nadere informatie

Resultaten VVNH monitoring 2008

Resultaten VVNH monitoring 2008 Resultaten VVNH monitoring 2008 Resultaten totaal In totaal is er door de leden van de VVNH in 2008 iets minder dan 2,3 miljoen m 3 naaldhout, hardhout en plaatmateriaal door de respondenten geïmporteerd.

Nadere informatie

Hotels en gelijkgestelde inrichtingen

Hotels en gelijkgestelde inrichtingen Hotels en gelijkgestelde inrichtingen Hotels en gelijkgestelde inrichtingen HET AANBOD IN 2006 Aantal inrichtingen Gemiddelde grootte Dagcapaciteit Bezettingsgraden 2006 1.900 64 121.662 34,8% Januari

Nadere informatie

Europese jobmarkt herleeft

Europese jobmarkt herleeft Europese jobmarkt herleeft Resultaten Search Trends survey Februari 2010 1 Samenvatting Twee derde van de bedrijven wil tijdens de komende 12 maanden mensen aanwerven; een vijfde van de Europese bedrijven

Nadere informatie

Polsslag Ondernemend Limburg juli 2015: +4,8 Ondernemersvertrouwen op hoogste peil in 4 jaar Nog geen hitterecords voor Limburgse economie

Polsslag Ondernemend Limburg juli 2015: +4,8 Ondernemersvertrouwen op hoogste peil in 4 jaar Nog geen hitterecords voor Limburgse economie Ieder kwartaal peilen VKW Limburg en UNIZO-Limburg naar het aanvoelen van de Limburgse ondernemers en bedrijfsleiders over de economische gang van zaken in de bedrijven. De resultaten van deze bevraging

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER N E D ERLAND E N. JAARGANG 1961 Nr. 155

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER N E D ERLAND E N. JAARGANG 1961 Nr. 155 31 (1946) Nr. 1 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER N E D ERLAND E N JAARGANG 1961 Nr. 155 A. TITEL Protocol tot wijziging van de Overeenkomsten, Verdragen en Protocollen inzake verdovende middelen, gesloten

Nadere informatie

67,3% van de 20-64-jarigen aan het werk

67,3% van de 20-64-jarigen aan het werk ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 28 oktober 67,3% van de 20-64-jarigen aan het werk Tegen 2020 moet 75% van de Europeanen van 20 tot en met 64 jaar aan het werk zijn.

Nadere informatie

PISA-resultaten Financiële geletterdheid

PISA-resultaten Financiële geletterdheid Inspiratiedag Financiële Vorming Want geldzaken van jongeren zijn ook jouw zaak PISA-resultaten Financiële geletterdheid Inge De Meyer Vlaams National Project Manager PISA 2012 Vakgroep Onderwijskunde

Nadere informatie

FACTSHEET CHAMPIGNONS

FACTSHEET CHAMPIGNONS FACTSHEET CHAMPIGNONS Fruit & Vegetable Facts; Jan Kees Boon; +31654687684; fruitvegfacts@gmail.com NEDERLAND VERLIEST STEEDS MEER TERREIN BIJ HANDEL IN VERSE CHAMPIGNONS Positie op wereldmarkt van champignonconserven

Nadere informatie

RPM International Inc. Instructies hotline

RPM International Inc. Instructies hotline RPM International Inc. Instructies hotline Terwijl problemen inzake naleving vaak op lokaal niveau kunnen worden opgelost, biedt de hotline van RPM International Inc. ( RPM ) nog een mogelijkheid voor

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in december 2014

De arbeidsmarkt in december 2014 De arbeidsmarkt in december 2014 Datum: 14 januari 2015 Van: Stad Antwerpen Ondernemen & stadsmarketing Werk en Economie Betreft: Arbeidsmarktfiche december 2014 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1. dat

Nadere informatie

Betalingsachterstand bij handelstransacties

Betalingsachterstand bij handelstransacties Betalingsachterstand bij handelstransacties 13/05/2008-20/06/2008 408 antwoorden 0. Uw gegevens Land DE - Duitsland 48 (11,8%) PL - Polen 44 (10,8%) NL - Nederland 33 (8,1%) UK - Verenigd Koninkrijk 29

Nadere informatie

Programma 12 maanden Categorie 1

Programma 12 maanden Categorie 1 Programma 12 maanden Categorie 1 Inleiding CEPOM en Right Management bieden een outplacementbegeleiding aan voor bedienden en kaderleden van bedrijven uit het paritair comité 307. Met deze begeleiding

Nadere informatie

ALGEMEEN OMZET FEBRUARI 2016 16/02/2016. Boordtabellen Horeca. Synthese:

ALGEMEEN OMZET FEBRUARI 2016 16/02/2016. Boordtabellen Horeca. Synthese: FEBRUARI 2016 16/02/2016 Boordtabellen Horeca Synthese: De omzetgroei in de horeca zet door en is het sterkst in restaurants en logies. De horeca inflatie blijft op een hoog niveau. Het aantal arbeidsplaatsen

Nadere informatie

Belgische kledingsector : redelijk goed klimaat in 2007 maar dreigende onweerswolken in 2008

Belgische kledingsector : redelijk goed klimaat in 2007 maar dreigende onweerswolken in 2008 PERSBERICHT Belgische kledingsector : redelijk goed klimaat in 2007 maar dreigende onweerswolken in 2008 Het jaar 2007 kan voor de kledingsector worden samengevat als een stabiel jaar. De omzetdaling was

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in juli 2014

De arbeidsmarkt in juli 2014 De arbeidsmarkt in juli 2014 Datum: 13 augustus 2014 Van: Stad Antwerpen Ondernemen & stadsmarketing Werk en Economie Betreft: Arbeidsmarktfiche juli 2014 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1. dat Antwerpen

Nadere informatie

Nederland 0,10 0,10. Internationaal 0,10 0,10. Alarmnummer 112 Gratis Gratis

Nederland 0,10 0,10. Internationaal 0,10 0,10. Alarmnummer 112 Gratis Gratis Tarievenkaart Starttarieven Doel Incl. btw Mobiel Nederland 0,10 0,10 Internationaal 0,10 0,10 Tarieven bellen binnen Nederland tarieven in euro/ minuut (doorberekend per hele minuut) Bestemming Incl.

Nadere informatie

MSN - Skype. Live Messenger. http://be.msn.com. Kies Live Messenger. De Taey John

MSN - Skype. Live Messenger. http://be.msn.com. Kies Live Messenger. De Taey John Live Messenger http://be.msn.com Kies Live Messenger 1 Kies Gratis aanmelden En downloaden en installeren 2 Onderaan rechts in het systeemvak zie je dat je online bent: Door erop te dubbelklikken later

Nadere informatie

Iedereen West-Vlaams!

Iedereen West-Vlaams! Iedereen West-Vlaams! / start: 2009 / West-Vlaamse identiteit + trots op eigen regio / - campagne met niet-west-vlamingen - verkiezing West-Vlaams woord en West-Vlaamse uitdrukking die niet mogen verdwijnen

Nadere informatie

HANDLEIDING SIM KAART SPANJE

HANDLEIDING SIM KAART SPANJE HANDLEIDING SIM KAART SPANJE Copyright 2015. Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand en/of openbaar gemaakt in enige

Nadere informatie

Export-update Noord- en Zuid-Amerika - juli 2014

Export-update Noord- en Zuid-Amerika - juli 2014 Export-update Noord- en Zuid-Amerika - juli 2014 1. Samenvatting en conclusies De Nederlandse uitvoerwaarde is in 2013 met 1,0% gestegen t.o.v. dezelfde periode in 2012 tot 433,8 miljard euro. De bescheiden

Nadere informatie

Nederlands onderwijs in het buitenland anno 2014

Nederlands onderwijs in het buitenland anno 2014 Nederlands onderwijs in het buitenland anno 2014 De emigratie neemt toe. In 2013 emigreerden ruim 13.000 kinderen tussen de 4 en 18 jaar, een stijging van 6% ten opzichte van 2012. Goed moedertaalonderwijs

Nadere informatie

Examen economie thema 2 deel 1 Theorie thema 2: Produceren voor de wereldmarkt

Examen economie thema 2 deel 1 Theorie thema 2: Produceren voor de wereldmarkt Examen economie thema 2 deel 1 Theorie thema 2: Produceren voor de wereldmarkt Door: F. De Smyter en P. Holvoet 1. Geef een correcte omschrijving van de volgende economische begrippen: a) Globalisering:.

Nadere informatie

Beursdagboek 12 September 2013.

Beursdagboek 12 September 2013. Beursdagboek 12 September 2013. De Amerikanen lieten tijdens de herdenking van 9-11 de markten voor de derde achtereenvolgende dag fors stijgen. Gisterenavond Tijd 22:10 uur. Zoals ik al schreef in mijn

Nadere informatie

Stages via IFMSA. Algemene introductie IFMSA Ontwikkelingsstages Klinische stages Onderzoeksstages Vragen

Stages via IFMSA. Algemene introductie IFMSA Ontwikkelingsstages Klinische stages Onderzoeksstages Vragen Op stage met IFMSA Stages via IFMSA Algemene introductie IFMSA Ontwikkelingsstages Klinische stages Onderzoeksstages Vragen Introductie IFMSA International Federation of Medical Student s Associations

Nadere informatie

HOE BETAALT U? HOE ZOU U WILLEN BETALEN?

HOE BETAALT U? HOE ZOU U WILLEN BETALEN? HOE BETAALT U? HOE ZOU U WILLEN BETALEN? 2/09/2008-22/10/2008 Er zijn 329 antwoorden op 329 die voldoen aan uw criteria DEELNAME Land DE - Duitsland 55 (16.7%) PL - Polen 41 (12.5%) DK - Denemarken 20

Nadere informatie

Grensoverschrijdende aftrek van fiscale verliezen

Grensoverschrijdende aftrek van fiscale verliezen Grensoverschrijdende aftrek van fiscale verliezen 20.01.2006-20.02.2006 220 antwoorden. Geef aan op welk gebied uw hoofdactiviteit ligt D - Industrie 58 26,4% G - Groothandel en kleinhandel; reparatie

Nadere informatie

Nederland zakt vier plaatsen op Human Capital Index: vaardigheden en kennis van oudere leeftijdscategorieën blijven onbenut.

Nederland zakt vier plaatsen op Human Capital Index: vaardigheden en kennis van oudere leeftijdscategorieën blijven onbenut. ONDERZOEKSRAPPORT Nederland zakt vier plaatsen op Human Capital Index: vaardigheden en kennis van oudere leeftijdscategorieën blijven onbenut. Introductie In het Human Capital 2015 report dat het World

Nadere informatie

Economie in 2015 Kans of kater?

Economie in 2015 Kans of kater? Economie in 2015 Kans of kater? Nico Klene Economisch Bureau Doorwerth 6 november 2014 Wat verwacht ú: - kans? - kater? 2 Opbouw - Buitenland: mondiale groei houdt aan - Nederland 3 VS: groei weer omhoog

Nadere informatie

Staat 1.1.1. Overzicht betrekking hebbend op de verdeling van het aantal verzoeken om een beginseltoestemming

Staat 1.1.1. Overzicht betrekking hebbend op de verdeling van het aantal verzoeken om een beginseltoestemming Staat 1.1. Overzicht betrekking hebbend op de procedure tot opneming van buitenlandse adoptiefkinderen in Nederlandse gezinnen over de jaren 2000-2004. Verzoeken ter verkrijging van beginseltoestemming

Nadere informatie

Toerisme in cijfers Tourism in figures 2013. 03 aantal overnachtingen naar verblijfsmotief 2013 number of overnight stays by motive of stay 2013

Toerisme in cijfers Tourism in figures 2013. 03 aantal overnachtingen naar verblijfsmotief 2013 number of overnight stays by motive of stay 2013 Toerisme in cijfers Tourism in figures 2013 XL 03 aantal overnachtingen naar verblijfsmotief 2013 number of overnight stays by motive of stay 2013 Ju i 2014 2 AANTAL OVERNACHTINGEN NAAR VERBLIJFSMOTIEF,

Nadere informatie

De arbeidsmarkt klimt uit het dal

De arbeidsmarkt klimt uit het dal Trends en ontwikkelingen arbeidsmarkt en onderwijs De arbeidsmarkt klimt uit het dal Het gaat weer beter met de arbeidsmarkt in, ofschoon de werkgelegenheid wederom flink daalde. De werkloosheid ligt nog

Nadere informatie

Lichtgewicht aluminium lichaam laat toe het gehele systeem compact te houden.

Lichtgewicht aluminium lichaam laat toe het gehele systeem compact te houden. nl_print_file 9/9/02 11:43 am Page 1 Pneumatische Hoge nauwkeurigheid (+/-0,01 mm) en herhaalbaarheid (+/-0,03 mm) geven een precies grijpwerk. Lichtgewicht aluminium lichaam laat toe het gehele systeem

Nadere informatie

Wijnimport Nederland naar regio

Wijnimport Nederland naar regio DO RESEARCH Wijnimport Nederland naar regio Sterke opmars wijn uit Chili Jeroen den Ouden 1-10-2011 Inleiding en inhoudsopgave Pagina I De invoer van wijn in Nederland 1 II De invoer van wijn naar herkomst

Nadere informatie

Dienst Voogdij. Hoe zal deze dienst je helpen?

Dienst Voogdij. Hoe zal deze dienst je helpen? Dienst Voogdij Hoe zal deze dienst je helpen? Aankomst in België Je bent nog geen 18 en in België aangekomen zonder je vader of moeder. Je zoekt hulp of opvang, of je werd door de politie onderschept.

Nadere informatie

Allochtonen in Nijmegen Gezondheid en zorggebruik

Allochtonen in Nijmegen Gezondheid en zorggebruik Allochtonen in Nijmegen Gezondheid en zorggebruik ITS, Radboud Universiteit Nijmegen Roelof Schellingerhout 024 3653500 r.schellingerhout@its.ru.nl 5 februari 2013 Allochtonen in Nijmegen Gezondheid en

Nadere informatie

1.4 Factoren die bepalend zijn voor reële convergentie

1.4 Factoren die bepalend zijn voor reële convergentie Productiviteit, concurrentiekracht en economische ontwikkeling Concurrentiekracht wordt vaak beschouwd als een indicatie voor succes of mislukking van economisch beleid. Letterlijk verwijst het begrip

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in november 2015

De arbeidsmarkt in november 2015 De arbeidsmarkt in november 2015 Datum: 7 december 2015 Van: Stad Antwerpen Ondernemen en Stadsmarketing Business en innovatie Betreft: Arbeidsmarktfiche november 2015 In deze arbeidsmarktfiche zien we

Nadere informatie

Entrepreneurial Growth Monitor (EGMO)

Entrepreneurial Growth Monitor (EGMO) Entrepreneurial Growth Monitor (EGMO) Prof. Hans Crijns Impulscentrum Groeimanagement 1. Inleiding Dit is de eerste editie van de Entrepreneurial Growth Monitor (EGMO) een overzicht van de trends in ondernemingsgroei

Nadere informatie

Onderzoek naar de employer brands van de grootste Belgische bedrijven

Onderzoek naar de employer brands van de grootste Belgische bedrijven Onderzoek naar de employer brands van de grootste Belgische bedrijven Persconferentie Randstad Award 2013 Jan Denys & Patrick Dupont Brussel, 21 maart 2013 Waarom is Randstad Award uniek? 1. Om bedrijven

Nadere informatie

Onderwijs en arbeidsmarkt: tweemaal actief

Onderwijs en arbeidsmarkt: tweemaal actief Onderwijs en arbeidsmarkt: tweemaal actief Organisation for Economic Coöperation and Development (2002), Education at a Glance. OECD Indicators 2002, OECD Publications, Paris, 382 p. Onderwijs speelt een

Nadere informatie

Arbeidsmarkt allochtonen

Arbeidsmarkt allochtonen Streekpact 2013-2018 Cijferanalyse Publicatiedatum: 30 september 2013 Contactpersoon: Kim Nevelsteen Arbeidsmarkt allochtonen Samenvatting 1.176 werkzoekende allochtone Kempenaren (2012) vaak man meestal

Nadere informatie

De Belgische arbeidsmarkt in 2012

De Belgische arbeidsmarkt in 2012 1 De Belgische arbeidsmarkt in 2012 De Belgische arbeidsmarkt in 2012 1. Arbeidsmarktstatus van de bevolking van 15 jaar en ouder Iets minder dan de helft van de bevolking van 15 jaar en ouder is aan het

Nadere informatie

Wereldtentoonstelling

Wereldtentoonstelling Wereldtentoonstelling Namen: Door:FrankvandenEnde(http://www.frankvandenende.nl) 1 Opdracht:Wereldtentoonstelling Duur:8weken Inhoudsopgave Hetstappenplan: Week Bladzijde Inleiding 3 Stap1:LandKiezen week1

Nadere informatie

Internationale vorderingen Nederlandse banken onder druk

Internationale vorderingen Nederlandse banken onder druk Internationale vorderingen Nederlandse banken onder druk De vorderingen van Nederlandse banken op het buitenland zijn onder invloed van de financiële crisis en de splitsing van ABN AMRO in 2007 en 2008

Nadere informatie

Moedige overheden. Stille kampioenen = ondernemingen. Gewone helden = burgers

Moedige overheden. Stille kampioenen = ondernemingen. Gewone helden = burgers Moedige overheden Stille kampioenen = ondernemingen Gewone helden = burgers Vaststellingen Onze welvaart kalft af Welvaartscreatie Arbeidsparticipatie Werktijd Productiviteit BBP Capita 15-65 Bevolking

Nadere informatie

Het ondernemersvertrouwen stabiliseert in november

Het ondernemersvertrouwen stabiliseert in november 25--24 Links: NBB.Stat Algemene informatie Maandelijkse conjunctuurenquête bij de bedrijven - november 25 Het ondernemersvertrouwen stabiliseert in november Na de aanmerkelijke stijging in oktober, is

Nadere informatie

Sterke toename van beleggingen in Duits en Frans schuldpapier. Grafiek 1 - Nederlandse aankopen buitenlandse effecten

Sterke toename van beleggingen in Duits en Frans schuldpapier. Grafiek 1 - Nederlandse aankopen buitenlandse effecten Sterke toename van beleggingen in Duits en Frans schuldpapier Nederlandse beleggers hebben in 21 per saldo voor bijna EUR 12 miljard buitenlandse effecten verkocht. Voor EUR 1 miljard betrof dit buitenlands

Nadere informatie

Derde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Gelderland

Derde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Gelderland Derde kwartaal 212 Conjunctuurenquête Nederland Conjunctuurenquête Nederland I rapport derde kwartaal 212 Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen

Nadere informatie

Rapport met betrekking tot Gegunde Uitvoer Periode : van 01/01/2013 tot en met 31/01/2013

Rapport met betrekking tot Gegunde Uitvoer Periode : van 01/01/2013 tot en met 31/01/2013 1 van 22 Rapport met betrekking tot Gegunde Uitvoer Periode : van 01/01/2013 tot en met 31/01/2013 Dossier Land van Bestemming Land van Eindgebruik Controlelijst Categorie Controlelijst Subcategorie Bedrag

Nadere informatie

Marktontwikkelingen varkenssector

Marktontwikkelingen varkenssector Marktontwikkelingen varkenssector 1. Inleiding In de deze nota wordt ingegaan op de marktontwikkelingen in de varkenssector in Nederland en de Europese Unie. Waar mogelijk wordt vooruitgeblikt op de te

Nadere informatie

UNIZO KMO-BAROMETER. UNIZO-Studiedienst, tel. 02 238 05 31 - fax 02 238 07 94 www.unizo.be

UNIZO KMO-BAROMETER. UNIZO-Studiedienst, tel. 02 238 05 31 - fax 02 238 07 94 www.unizo.be UNIZO KMO-BAROMETER UNIZO-Studiedienst, tel. 02 238 05 31 - fax 02 238 07 94 www.unizo.be De UNIZO KMO-barometer wordt per kwartaal samengesteld aan de hand van een bevraging bij 700 KMO s en bestaat uit

Nadere informatie

ADOPTIE Trends en analyse Statistisch overzicht interlandelijke adoptie over de jaren 2009 tot en met 2013

ADOPTIE Trends en analyse Statistisch overzicht interlandelijke adoptie over de jaren 2009 tot en met 2013 Ministerie van Veiligheid en Justitie ADOPTIE Trends en analyse Statistisch overzicht interlandelijke adoptie over de jaren 29 tot en met 213 Maart 214 Overzicht van het aantal verstrekte beginseltoestemmingen

Nadere informatie

De internationale handel in goederen van Nederland in 2011

De internationale handel in goederen van Nederland in 2011 121 De internationale handel in goederen van Nederland in 2011 Wiel Packbier Publicatiedatum CBS-website: 18-12-2012 Den Haag/Heerlen Verklaring van tekens. gegevens ontbreken * voorlopig cijfer ** nader

Nadere informatie

VERTALING. Amendement op het protocol van Montreal inzake substanties die de ozonlaag aantasten ARTIKEL 1

VERTALING. Amendement op het protocol van Montreal inzake substanties die de ozonlaag aantasten ARTIKEL 1 VERTALING Amendement op het protocol van Montreal inzake substanties die de ozonlaag aantasten ARTIKEL 1 Wijziging A. Artikel 2, vijfde lid In artikel 2, vijfde lid, van het Protocol worden de woorden

Nadere informatie

Collectieve logiesverstrekkende bedrijven 2 GEWESTEN 2012 2.1 BRUSSEL HOOFDSTEDELIJK GEWEST Kerncijfers

Collectieve logiesverstrekkende bedrijven 2 GEWESTEN 2012 2.1 BRUSSEL HOOFDSTEDELIJK GEWEST Kerncijfers 2 GEWESTEN 212 Kerncijfers 212 - + 212 Aankomsten % Bezettingsgr aad Aandeel in de (%) BRUSSEL HOOFDSTEDELIJK GEWEST 1, 3.165.92 5.978.378 6.715,1% 1,89 46,2% 8,6% 54,4% 4.815.717 3.25.599 1. Logisvormen

Nadere informatie

Toerisme in perspectief

Toerisme in perspectief Toerisme in perspectief NBTC afdeling Research Den Haag 18-1-2013 Inleiding In dit rapport wordt op hoofdlijnen een beeld geschetst van trends en ontwikkelingen in het (internationaal) toerisme en de factoren

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 25 september 2006 (27.09) (OR. fr) 13098/06 ADD 1 ELARG 113 ACCTR 17

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 25 september 2006 (27.09) (OR. fr) 13098/06 ADD 1 ELARG 113 ACCTR 17 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 25 september 2006 (27.09) (OR. fr) 13098/06 ADD 1 ELARG 113 ACCTR 17 INGEKOMEN DOCUMENT van: de heer Jordi AYET PUIGARNAU, directeur, namens de secretarisgeneraal van

Nadere informatie

Beknopte nasslaggids Pro Focus 2202 Kleur

Beknopte nasslaggids Pro Focus 2202 Kleur Beknopte nasslaggids Pro Focus 2202 Kleur 2 Scanner aan- en uitzetten Mechanisch contact Stand-byschakelaar Array contact Transducers aansluiten Gebruik de groene stand-byschakelaar. Scanner aanzetten:

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in april 2015

De arbeidsmarkt in april 2015 De arbeidsmarkt in april 2015 Datum: 12 mei 2015 Van: Stad Antwerpen Ondernemen & stadsmarketing Business en innovatie Betreft: Arbeidsmarktfiche april 2015 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1. dat Antwerpen

Nadere informatie

Drukhouding in change-over systemen. White paper

Drukhouding in change-over systemen. White paper Drukhouding in change-over systemen White paper Flamco B.V. oktober 2013 Drukhouding in change-over systemen Change-over systemen hebben de laatste jaren een grote opmars gemaakt, vooral in objecten waar

Nadere informatie

Achmea life cycle beleggingen in beeld

Achmea life cycle beleggingen in beeld Achmea life cycle beleggingen in beeld Scheiden. Uw pensioengeld in vertrouwde handen Wat betekent dat voor uw ouderdomspensioen? Achmea life cycle beleggingen in beeld Voor het beleggen van pensioen bent

Nadere informatie

Global Entrepreneurship Monitor 2002

Global Entrepreneurship Monitor 2002 Global Entrepreneurship Monitor 2002 Niels Bosma Zoetermeer, 14 november 2002 Dit onderzoek maakt deel uit van het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap, dat wordt gefinancierd door het Ministerie

Nadere informatie

Type special need bij geadopteerde kinderen in 2009

Type special need bij geadopteerde kinderen in 2009 Type special need bij geadopteerde kinderen in 29 8% 8% verhoogd med. risico 42% 6% < 4 operaties operaties + revalidatie 5% soc.emo. belaste achtergrond % Afrika 4% 3% % 4% 2% verhoogd risico < 4 operaties

Nadere informatie