onderwijs Actualiteit en perspectieven Monitoring & anticipatie Werkgelegenheid, opleidingen en arbeidsmarktbemiddeling in Brussel

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "onderwijs Actualiteit en perspectieven Monitoring & anticipatie Werkgelegenheid, opleidingen en arbeidsmarktbemiddeling in Brussel"

Transcriptie

1 Monitoring & anticipatie Werkgelegenheid, opleidingen en arbeidsmarktbemiddeling in Brussel SECTOR onderwijs Actualiteit en perspectieven Met de steun van het Europees sociaal fonds

2

3 Monitoring & anticipatie WERKGELEGENHEID, OPLEIDINGEN EN ARBEIDSMARKTBEMIDDELING IN BRUSSEL Sector onderwijs: Actualiteit en perspectieven Juli 2014

4

5 Het Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid, een dienst binnen Actiris, is opgericht in 1995 en wordt gecofinancierd door het Europees Sociaal Fonds. Momenteel sluit het Observatorium aan bij het programma Doelstelling regionaal concurrentievermogen en werkgelegenheid van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. De taken van het Observatorium bestaan erin de evolutie van de werkgelegenheid en de werkloosheid in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest te bestuderen. Via thematische analyses wordt onderzoek gedaan naar de mutaties en hervormingen die eigen zijn aan de arbeidsmarkt. Directrice - diensthoofd: Monica DE JONGE (nl) 02/ Verantwoordelijke: Stéphane THYS (FR) 02/ Medewerkers: Amandine BERTRAND (FR) 02/ Véronique CLETTE (FR) 02/ Mourad DE VILLERS (FR) 02/ Jérôme FRANÇOIS (fr) 02/ Sharon GECZYNSKI (FR) 02/ Inge GOOSSENAERTS (NL) 02/ Guillaume JACOMET (FR) 02/ The Man LAÏ (FR) 02/ Emmanuelle POTTIER (FR) 02/ Khadija SENHADJI (FR) 02/ Bénédicte VAN EGEREN (FR) 02/ Dries VANGENECHTEN (NL) 02/ Sandy VAN RECHEM (NL) 02/ Secretariaat: Xavier BERCKMANS (FR) 02/ Griet HANSSENS (NL) 02/ De Brouckèreplein Brussel ( website Observatorium Verantwoordelijke uitgever: Grégor CHAPELLE, Directeur-generaal van Actiris

6 Contactpersoon Emmanuelle Pottier 02/ Eindredactie December 2013 Dankbetuigingen Voor deze publicatie werd gebruik gemaakt van de constructieve opmerkingen en adviezen van Stéphane Thys, Amandine Bertrand, Khadija Senhadji, Bénédicte Van Egeren (Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid-Actiris), Donat Carlier (CCFEE), Kudret Dalli (Actiris), Eric Deny (ETNIC), Anne Franklin (BISA), Sylvie Van Doornick (Actiris) en Benjamin Wayens (Université Saint-Louis Bruxelles/Université libre de Bruxelles). Het was niet mogelijk deze publicatie te realiseren zonder de bijdragen en ondersteuning van de Administration générale des Personnels de l'enseignement de la Fédération Wallonie Bruxelles, de Service statistiques de l ETNIC, de Service indicateurs de l enseignement, de l Observatoire du supérieur en van de Direction de l'enseignement de Promotion sociale de la Fédération Wallonie Bruxelles, en van de Stafdiensten Onderwijs & Vorming van de Vlaamse Gemeenschap en de Administratie Onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap. Tot slot, werd er nuttige informatie gehaald uit de interviews met FEBISP, SFPME, en Centres de BRUXELLES FORMATION die werden gerealiseerd in samenwerking met de Service Etudes et Statistiques de BRUXELLES FORMATION, evenals interviews met de CEFA van Brussel en Sint-Gillis, IPIEQ en Fédération de l enseignement de promotion sociale catholique die werden gerealiseerd in samenwerking met CCFEE

7 INHOUDSOPGAVE VOORWOORD... 8 INLEIDING... 8 Waarom een focus op de onderwijssector in het Brussels Gewest? DE ONDERWIJSSECTOR IN HET BRUSSELS GEWEST: COMPLEXE STRUCTUREN DE LEERKRACHTEN: SAMENSTELLING VAN DE BEROEPSGROEP EN ARBEIDSVOORWAARDEN Aan Franstalige zijde in Brussel en Waals-Brabant Voltijds / Deeltijds Aantal nieuwe leerkrachten in de loop van het school in de Brusselse en Waals-Brabantse scholen Verhoudingsgewijs minder vastbenoemden in Brussel maar wel een snellere benoeming Kader 1: Woon-werkverkeer van leerkrachten tussen Brussel en Waals-Brabant Kader 2. Afrit tarief voor beginners gedurende de eerste vijf van activiteit Aan Nederlandstalige zijde in Brussel en Vlaams-Brabant Verhoudingsgewijs minder vastbenoemden in Brussel, maar wel opnieuw een snellere benoeming Kader 3. De mobiliteit van Brusselse leerkrachten in de Vlaamse Gemeenschap Salaris van de leerkrachten woonachtig in Brussel en in Vlaams- en Waals-Brabant DE OPLEIDING VAN HET ONDERWIJZEND PERSONEEL Kader 4. Knelpuntkwalificaties of voldoende geachte bekwaamheidsbewijzen van groep B Aan Franstalige zijde: in Brussel en Waals-Brabant Onderwijzer en regent via de hogescholen Kader 5: Hoe verloopt in de Federatie Wallonië-Brussel de integratie in het actieve leven bij jongeren die aan een hogeschool gestudeerd hebben? De opleiding van leerkrachten van technische vakken in het secundair onderwijs via het volwassenenonderwijs De opleiding van leerkrachten van het hoger secundair onderwijs via de universiteit Aan Nederlandstalige zijde: in Brussel en Vlaams-Brabant De opleiding van onderwijzers en regenten via de hogescholen De opleiding van leerkrachten van het hoger secundair onderwijs via de universiteit VRAAG EN AANBOD IN DE ONDERWIJSSECTOR IN BRUSSEL Arbeidsmarkten onderwijs : toegang tot het beroep Een primaire arbeidsmarkt: de rol van de netten en de inrichtende machten Een secundaire arbeidsmarkt: Actiris als bemiddelaar De verschillende manieren van toegang tot en consolidering in het beroep Een lerarentekort in het Brussels Gewest? Een tekort opgetekend door de Franse Gemeenschapsregering Een tekort opgetekend door Actiris Een tekort opgetekend door de VDAB Een tekort opgetekend door de RVA Rekruteringsmoeilijkheden voor leerkrachten: enkele hypotheses ter verklaring... 34

8 4.3 Analyse van de door Actiris en de VDAB ontvangen en/of beheerde werkaanbiedingen voor het Brussels Gewest Arbeidstijd Periode waarin Actiris de werkaanbiedingen ontvangt Wie zijn de werkzoekenden die als onderwijzer bij Actiris zijn ingeschreven? Wie zijn de werkzoekenden die langer dan twee inactief zijn? Uitstroompercentage naar werk in de loop van het eerste voor de personen die in 2011 zijn ingeschreven VOORUITZICHTEN De noden in de onderwijssector in Brussel tegen De rol van de Brusselse New Deal De basis- en voortgezette opleiding van de leerkrachten De rol van de Brusselse New Deal Zorgen voor betere arbeidsomstandigheden voor de leerkrachten? Zorgen voor betere werkomstandigheden voor de nieuwelingen? BIBLIOGRAFIE... 48

9 VOORWOORD In het kader van het Pact voor een Duurzame Stedelijke Groei (de Brusselse New Deal) hebben de sociale partners en de Brusselse regering aan het Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid, een dienst binnen Actiris, de leiding toevertrouwd over de werkzaamheden om een tool te creëren voor het monitoren van de beroepen en het anticiperen op de behoeften inzake werkgelegenheid, opleiding en onderwijs in de sectoren die als prioritair worden beschouwd in het Brusselse Gewest (maatregel 3.5, 5de voorwaarde tot welslagen, instrument 2). Om zijn opdrachten tot een goed einde te brengen heeft het Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid duurzame partnerships ontwikkeld met de verschillende bevoegde actoren in het gewest: BRUXELLES FORMATION, in het kader van de samenwerkingsakkoorden Actiris/BRUXELLES FORMATION, de FOREM en de VDAB voor het luik opleiding, de Commission Consultative Formation Emploi Enseignement (CCFEE) en het Brussels Nederlandstalig Comité voor Tewerkstelling en Opleiding (BNCTO) voor het luik onderwijs. Deze actoren hebben onder andere meegewerkt aan de realisatie van interviews en hebben een deel van de noodzakelijke gegevens voor de analyses bezorgd. Een eerste resultaat van deze werkzaamheden zijn de sectorfocussen van het Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid. Deze focussen willen alle processen onderzoeken die ertoe leiden dat een sector en de beroepen van deze sector zich vernieuwen, blijven voortbestaan en zich hervormen. Ons onderzoek heeft onder meer betrekking op de kwalificatie en de onderhandelingen hierover, de kwaliteit van de aangeboden arbeidsplaatsen, de praktijken van de werkgevers inzake de organisatie van het werk en de hernieuwing van de arbeidskrachten, het verband tussen de opleiding van jongeren en het productiestelsel. De doelstelling bestaat erin overheids- en privéactoren denkpistes aan te bieden, opdat de beroepsopleiding en de activering van werkzoekenden niet de enige mogelijke oplossingen zouden zijn voor het tekort aan werkkrachten en de hoge werkloosheidsgraad. Op deze manier vullen zij de analyses van de knelpuntberoepen die het Observatorium heeft uitgevoerd aan, door nuances aan te brengen bij de redenen voor de vastgestelde rekruteringsmoeilijkheden. Grégor Chapelle Directeur-generaal Yves Bastaerts Adjunct-directeur-generaal

10

11 INLEIDING Waarom een focus op de onderwijssector in het Brussels Gewest? Onderwijs werd door de ondertekenaars van de Brusselse New Deal (Pact voor een Duurzame Stedelijke Groei) aangeduid als één van de prioritaire sectoren. Bovendien benadrukken talrijke publicaties 1 het belang van deze sector in het Brussels Gewest, wegens het maatschappelijk debat waarin deze kadert alsook wegens de rechtstreekse en onrechtstreekse uitdagingen die hieraan verbonden zijn, zoals het aantal plaatsen in de scholen, het tekort aan leerkrachten of de toegang tot een eerste kwalificatie voor de jeugd. Zo deed Vincent Vandenberghe 2 in 2002 reeds een aantal vaststellingen over het Franstalige Belgische onderwijssysteem. Hij merkte op dat alles er in zekere zin op lijkt dat ons onderwijssysteem erin is geslaagd om een wezenlijk (hoewel toch nog minoritair) deel van een cohorte op een relatief hoog opleidingsniveau te krijgen, terwijl het tezelfdertijd heeft gefaald om bij de grote massa voor een gemiddeld opleidingsniveau te zorgen (nl. hoger secundair onderwijs, dat trouwens gewoonlijk als de norm wordt beschouwd). Deze dubbele waarneming vormt één van de centrale kenmerken van ons educatief systeem. Ook vandaag nog is deze dualisering een belangrijk onderdeel van zowel het Nederlandstalige als het Franstalige onderwijs. In de Federatie Wallonië-Brussel bijvoorbeeld, bestaat er een aanzienlijke kloof tussen de 25% rijkste en de 25% armste leerlingen, alsook tussen de 25% scholen met de beste resultaten voor wiskunde en de 25% scholen met de slechtste resultaten. Voor de leerlingen bedraagt de kloof tussen de twee uitersten 112 punten (of ongeveer twee studiejaren), voor de scholen is dat 181 punten. In Vlaanderen: gemiddeld bedraagt de ongekwalificeerde uitstroom iets meer dan 15%. Heeft de moeder van een jongere echter slechts een getuigschrift van het lager onderwijs, dan loopt dit cijfer op tot 29%; heeft de moeder daarentegen hogere studies beëindigd, dan zakt het tot 2,7%. 3 Bovendien is het behalen van een diploma secundair onderwijs sterk afhankelijk van de gevolgde schoolopleiding. Een studie van de Franse Gemeenschap die nagaat wat er zes later is geworden van een groep jongeren die in met het 3de secundair onderwijs is gestart, toont aan dat het percentage jongeren dat de middelbare school zonder diploma verlaat, bijzonder hoog is bij de jongeren die een beroepsopleiding volgden (naar schatting 58%, tegenover 29% voor de technische opleidingen of nog 9% voor de algemene studierichtingen 4 ). Wat dat betreft wordt het beroepsonderwijs vaak voorgesteld als een veroordeling tot vrij sombere toekomstperspectieven voor jongeren uit de volksklasse met een immigratieachtergond 5. We weten bovendien dat het al dan niet behalen van een diploma, het niveau en de specialiteit van de gevolgde opleiding een belangrijke rol spelen bij de inschakeling van jongeren op de arbeidsmarkt: over het algemeen geldt dat hoe hoger het diplomaniveau, hoe groter de kans om werk te vinden. Hoewel investeren in de onderwijssector een positieve invloed zou moeten hebben op de Zie met name: CCFEE, 2010, L enseignement à Bruxelles, Synthèse des points d attention de la Commission Consultative Formation Emploi Enseignement, 26 oktober. Vandenberghe V., 2002, Un enseignement à réguler, des filières à revaloriser. Etat des lieux et utopie, Editions Labor. De Niel H. et al., De lat hoog voor iedereen!, in P. Van Avermaet, K. Van Den Branden, L. Heylen (dir.), Goed GeGOKt? Reflecties op twintig gelijke-onderwijskansenbeleid in Vlaanderen, Antwerpen-Apeldoorn, Garant, 2010, p. 26. Geciteerd in Fannes P., et al, Indicateurs 20 van Les indicateurs de l enseignement 2011, Etnic, Federatie Wallonië-Brussel. De bedrijven spelen een belangrijke rol in de erkenning van de beroepsrichtingen en de rekrutering van jonge werkkrachten die deze opleidingen hebben gevolgd. MONITORING & ANTICIPATIE 10

12 werkloosheid (strijd tegen schooluitval, tegen kwalitatieve tekorten enz.), zal dit het werkloosheidsprobleem in Brussel toch niet kunnen oplossen, aangezien er nog andere elementen dan het kwalificatieniveau van individuen meespelen. Marion Englert 6 benadrukt namelijk dat de werkloosheidsgraad in stedelijke zones niet afhangt van het diplomaniveau van de bevolking. Bovendien zal in de stedelijke gebieden waar de werkloosheidsgraad van laaggeschoolden erg hoog is, ook de werkloosheidsgraad van hooggeschoolden gemiddeld redelijk hoog zijn, wat inderdaad het geval is in Brussel. Inderdaad, het is niet omdat een bevolking over het algemeen hoger geschoold is, dat er minder werkloosheid zal zijn. Aan de andere kant speelt de onderwijssector een cruciale rol in de opleiding van jongeren die de burgers en professionals van morgen 7 zullen worden, en die de economische, sociale en politieke uitdagingen van Brussel zullen moeten oplossen. De Focus m.b.t. de onderwijssector brengt de kennis die over de tewerkstelling in de sector bestaat samen. Er worden nieuwe gegevens behandeld over het onderwijzend personeel en hun opleiding in het Brussels Gewest en in Vlaams- en Waals-Brabant. Deze gegevens zijn afkomstig van de Vlaamse en de Franse Gemeenschap. De analyses maken gebruik van onuitgegeven onderzoeksresultaten. Ten slotte sluit deze Focus af met enkele denkpistes voor de toekomst. 6 7 Englert M., 2013, Analyse des déterminants du chômage urbain et politique de rééquilibrage entre l offre et la demande de travail en Région de Bruxelles-Capitale, Innoviris. Décret Missions van 24 juli 1997 van de Franse Gemeenschap. ONDERWIJSSECTOR: ACTUALITEIT EN PERSPECTIEVEN 11

13 1. DE ONDERWIJSSECTOR IN HET BRUSSELS GEWEST: COMPLEXE STRUCTUREN Volgens de cijfers voor het school worden in totaal bijna leerlingen van het kleuter-, het lager en het secundair onderwijs in één van de 560 Brusselse scholen door één van de twee gemeenschappen gesubsidieerd (161 scholen behoren tot de Vlaamse Gemeenschap, 399 scholen tot de Franse Gemeenschap) 8. De Franse Gemeenschap is goed voor ongeveer 82% van de schoolplichtige leerlingen in Brussel 9, tegenover 18% die les volgen in een instelling die door de Vlaamse Gemeenschap wordt erkend 10. Elke gemeenschap heeft haar eigen structuur, bestaande uit verschillende verantwoordelijkheidsniveaus, die door de inrichtende machten (IM) en de netten en federaties van de IM worden georganiseerd. In de twee gemeenschappen wordt het dagelijks beheer van een school meestal toevertrouwd aan een directeur of een schoolhoofd. De inrichtende macht is verantwoordelijk voor alles wat te maken heeft met de werking van het systeem, zoals de aanwerving en eventueel het ontslag van leerkrachten. De overheden definiëren de kwalificaties en de functies, betalen de salarissen, passen de wetgeving toe (Vlaamse Gemeenschap en Franse Gemeenschap) en bepalen de pensioenleeftijd (federale overheid). 3 onderwijsnetten: representatieve vereniging van inrichtende machten (IM) 4 koepels (federaties) Tabel 1: De actoren uit de Vlaamse Gemeenschap 11 Vlaamse Gemeenschap 4 IM Raad van het Gemeenschapsonderwijs (GO!) 1 socialistische vakbond 2 christelijke vakbonden Gesubsidieerd officieel onderwijs (GOO) - OVSG (Onderwijssecretariaat van de Steden en Gemeenten van de Vlaamse Gemeenschap), waarvan de VGC het onderwijs in het BHG organiseert POV (Provinciaal Onderwijs Vlaanderen) Gesubsidieerd vrij onderwijs, voornamelijk confessioneel (GVO) VSKO (Vlaams Secretariaat van het Katholiek Onderwijs de Guimardstraat ) OVSG POV Vaak een vereniging zonder winstoogmerk ACOD-Onderwijs Twee centrales (COV en COC) die allebei onder de vlag van het CSC-ACV te werk gaan 1 liberale vakbond VSOA-Onderwijs Bron BISA: Hiernaast lopen leerlingen school in de Europese en internationale scholen die in het Gewest zijn gevestigd. Zij worden voor deze studie niet in aanmerking genomen, omdat er geen gegevens beschikbaar zijn. Wayens B., Janssens R., Vaesen J., 2013, Synthesenota BSI. Het onderwijs in Brussel: een complex crisisbeheer, Brussels Studies, nummer 70. Fannes P. et al., 2013, L enseignement en Communauté flamande ( ), CRISP, nummer MONITORING & ANTICIPATIE 12

14 3 categorieën van IM Tabel 2: De actoren uit de Franse Gemeenschap 12 Federatie Wallonië-Brussel (Franse Gemeenschap) 4 netten Federatie Wallonië-Brussel (Franse Gemeenschap) 4 federaties van IM 2 socialistische vakbonden 1 christelijke vakbond 2 liberale vakbonden - Andere overheden: gemeenten, steden, provincies en de Franse Gemeenschapscommissie van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest (FGC) Gesubsidieerd officieel onderwijs CECP (Conseil de l Enseignement des Communes et Provinces) CGSP enseignement SLFP CEPEONS (Conseil des Pouvoirs Organisateurs de l Enseignement Officiel Neutre Subventionné) CSC-E Vrij onafhankelijk nietconfessioneel onderwijs FELSI (Fédération des Etablissements Libres Subventionnés Indépendants) SEL Verenigingen Vrij confessioneel onderwijs SEGEC (Secrétariat général de l enseignement catholique) Appel 12 Gebaseerd op Delgrange X., 2010, Les acteurs en présence, La revue nouvelle, mei-juni, n 5-6. ONDERWIJSSECTOR: ACTUALITEIT EN PERSPECTIEVEN 13

15 2. DE LEERKRACHTEN: SAMENSTELLING VAN DE BEROEPSGROEP EN ARBEIDSVOORWAARDEN In 2011 telt de onderwijssector arbeidsplaatsen (inclusief administratieve functies, directiefuncties, leerkrachten van het kleuteronderwijs tot het hoger onderwijs, inspecteurs, hulpleerkrachten en omkaderingspersoneel, psycho-medisch-sociale functies en technische functies) die goed zijn voor 9,8% van de tewerkstelling in het Brussels Gewest. De laatste jaren is de bezoldigde werkgelegenheid in deze sector in het Brussels Gewest bijzonder dynamisch: tussen 2008 en 2011 werd een stijging van 10% opgetekend. Dit kan worden toegeschreven aan de bevolkingsgroei en de verjonging van de bevolking, waardoor meer klassen, meer leerkrachten en meer omkaderingspersoneel nodig zijn. NACE Tabel 3: Variatie van het aantal bezoldigde banen per activiteitensector en per gewest tussen 2008 en 2011 Variatie in absolute waarde Variatie in % BHG VG WG Totaal BHG VG WG Totaal A Landbouw, bosbouw en visserij ,2 13,6 37,9 18,0 B Winning van delfstoffen ,2-9,0-3,8-4,9 C Industrie ,9-8,2-4,6-7,4 D Productie en distributie van elektriciteit, gas, stoom en gekoelde lucht ,7 3,5 6,3 6,0 E Distributie van water; afval- en afvalwaterbeheer en sanering ,4 2,4 2,2 1,6 F Bouwnijverheid ,5 4,1 0,8 1,6 Groot- en detailhandel; reparatie van G auto s en motorfietsen ,5 2,0 4,5 1,9 H Vervoer en opslag ,2-5,7-2,2-4,7 Verschaffen van accommodatie en I maaltijden ,8-2,5 9,3 1,4 J Informatie en communicatie ,5-4,8-3,5-5,2 K Financiële activiteiten en verzekeringen ,8-3,0 0,8-3,3 L Exploitatie van en handel in onroerend goed ,6 38,7 18,7 33,5 M Vrije beroepen en wetenschappelijke en technische activiteiten ,5 4,6 4,9 4,6 N Administratieve en ondersteunende diensten ,8 23,4 36,3 28,5 O Openbaar bestuur en defensie; verplichte sociale verzekeringen ,3 2,5 4,2 3,0 P Onderwijs ,0 1,6-0,1 2,3 Menselijke gezondheidszorg en Q maatschappelijke dienstverlening ,7 0,6-2,1-1,1 R Kunst, amusement en recreatie ,3 3,0-0,7 0,8 S Overige diensten ,8 5,2 4,7 5,5 T Huishoudens als werkgever; nietgedifferentieerde productie van goederen en diensten door ,1 12,6-7,1 5,8 huishoudens voor eigen gebruik U Extraterritoriale organisaties en lichamen ,2 3,9-4,2 3,0 Totaal ,8 1,1 2,6 1,6 Bron: RSZ, berekeningen van het Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid Hieronder geven we een uiteenzetting van de kenmerken en de evolutie van het onderwijzend personeel in het onderwijs van de Vlaamse en de Franse Gemeenschap in het Brussels grootstedelijk gebied. Vanaf nu hebben we het enkel nog over de leerkrachten, en niet over het ondersteunend MONITORING & ANTICIPATIE 14

16 personeel of de directeurs van de schoolinstellingen, voor wie de tewerkstellings- en opleidingsproblematiek niet hetzelfde is. De onderstaande analyses hebben betrekking op leerkrachten van het gewoon kleuteronderwijs, lager onderwijs en secundair onderwijs en van het buitengewoon onderwijs, en dus niet op het onderwijzend personeel van de hogescholen, de universiteiten en het volwassenenonderwijs. 2.1 Aan Franstalige zijde in Brussel en Waals-Brabant 13 In oktober 2013 tellen we in alle Franstalige onderwijsnetten in Brussel samen voltijdse equivalenten (VTE s) (grafiek 1). In Waals-Brabant bedraagt het aantal VTE s (tabel 4). De toename van het onderwijzend personeel tussen 2007 en 2013 is groter in Brussel (+9%) dan in Waals-Brabant (+2%), wat voornamelijk te wijten is aan de stijging van de schoolbevolking in het Brussels Gewest 14. Tabel 4: Evolutie van het onderwijzend personeel in Brussel en in Waals-Brabant Net Aantal VTE per 2007/ / / / / / /10 Federatie Wallonië-Brussel Vrij Gesubsidieerd officieel Totaal Brussels Gewest Federatie Wallonië-Brussel Vrij Gesubsidieerd officieel Totaal Waals-Brabant Bron: Franse Gemeenschap, Administration générale des Personnels de l'enseignement, verwerking Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid De stijging van het onderwijzend personeel doet zich op alle onderwijsniveaus voor, maar is vooral zichtbaar in het kleuteronderwijs (tabel 5). In Brussel bedraagt de toename tussen 2007 en % in het kleuteronderwijs, 12% in het lager onderwijs, 4% in het secundair onderwijs en 12% in het buitengewoon onderwijs. Tabel 5: Evolutie van het onderwijzend personeel per niveau in Brussel en in Waals-Brabant Niveau Aantal VTE per 2007/ / / / / / /10 Gewoon kleuter Gewoon basis Gewoon secundair Buitengewoon Totaal Brussels Gewest Gewoon kleuter Gewoon basis Gewoon secundair Buitengewoon Totaal Waals-Brabant Bron: Franse Gemeenschap, Administration générale des Personnels de l'enseignement, verwerking Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid Alle leerkrachten van Franstalige scholen in Brussel of Waals-Brabant, in oktober van elk, die door de Federatie Wallonië-Brussel worden betaald en waarvan de lesuren worden gepresteerd (m.a.w. met een voltijdse of deeltijdse betrekking in een school, inclusief de leerkrachten in ziekteverlof of bevallingsverlof enz.). Personen die voor een vroegtijdig rustpensioen hebben gekozen, zijn van deze analyses uitgesloten, net als leerkrachten in loopbaanonderbreking, leerkrachten in terbeschikkingstelling, leerkrachten die zijn gedetacheerd of in verlof zijn wegens opdracht enz. In bijvoorbeeld, bedroeg het aantal leerlingen in het Brussels Gewest (Nederlandstalige en Franstalige scholen samen) in het kleuter-, lager - en secundaire onderwijs respectievelijk , en In tellen we leerlingen in het kleuteronderwijs, in het lager onderwijs en in het secundair onderwijs (gegevens BISA). ONDERWIJSSECTOR: ACTUALITEIT EN PERSPECTIEVEN 15

17 En % De leerkrachten in de Franstalige scholen in Brussel zijn jonger dan de leerkrachten in Waals- Brabant: in 2013 is de gemiddelde leraar in Brussel 40 oud, tegenover 42 in de rand. De meeste leerkrachten zijn tussen 25 en 30. Daarna volgt een lichte daling tot Vanaf 55 gaat het aantal leerkrachten scherp omlaag. In 2013 bedraagt het aandeel vrouwen in het kleuter-, lager -, secundair en buitengewoon onderwijs respectievelijk 96%, 82%, 60 % en 72%. Over het algemeen zien we bij de min-40-jarigen meer vrouwelijke leerkrachten, boven de 40 zijn er meer mannen (grafiek 1). Er zijn drie elementen die deze evoluties in Brussel kunnen verklaren. Ten eerste is de vervrouwelijking van het leraarsberoep nog steeds aan de gang. Dit beroep biedt immers tewerkstellingsmogelijkheden aan vrouwen die sinds de jaren 1950 steeds vaker hogere studies volgen. Ten tweede zouden deze vrouwen 15 de eindeloopbaanmaatregelen hoger aanslaan. En ten laatste zouden de vrouwelijke leerkrachten het Brussels Gewest tijdens hun loopbaan sneller verlaten om in een school in Waals-Brabant te gaan werken. Hier zullen we later nog op terugkomen. 5 Grafiek 1: Verdeling per leeftijd en per geslacht van het onderwijzend personeel in Brussel in Mannen Vrouwen Totaal Bron: Federatie Wallonië-Brussel, Administration générale des Personnels de l'enseignement, verwerking Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid In de scholen in Waals-Brabant doet zich een ander fenomeen voor (grafiek 2). De grootste leeftijdsklasse is deze van en de daling van het aantal leerkrachten begint later, nl. vanaf 57. Deze vaststelling staaft de hypothese dat - vooral vrouwelijke - leerkrachten hun loopbaan in Brussel zouden starten en dat een deel van hen na enkele jaren naar de scholen in de rand zou overschakelen. Het aandeel vrouwen bedraagt 97% in het kleuteronderwijs, 83% in het lager onderwijs, 67% in het secundair onderwijs (heel wat meer dan in Brussel) en 69% in het buitengewoon onderwijs. Bij de jongste leerkrachten verloopt de verdeling tussen beide geslachten ongeveer gelijk. Pas vanaf 53 is de mannelijke aanwezigheid groter. In Waals-Brabant vervrouwelijkt het beroep niet meer en de vrouwen zouden hun beroep langer uitoefenen dan in Brussel. Dit geldt in het bijzonder voor het gewone secundaire onderwijs, wat onder meer te wijten zou zijn aan het feit dat de arbeidsomstandigheden in de scholen van Waals-Brabant bekend staan als minder moeilijk dan in het Brussels Gewest. 15 Tabellen en opmerkingen gebaseerd op de Indicateurs de l enseignement 2011 et 2013 (Onderwijsindicatoren 2011 en 2013) van de Etnic- Federatie Wallonië-Brussel. MONITORING & ANTICIPATIE 16

18 In % Grafiek 2: Verdeling per leeftijd en geslacht van het onderwijzend personeel in Waals-Brabant in Bron: Federatie Wallonië-Brussel, Administration générale des Personnels de l'enseignement, verwerking BOW Mannen Vrouwen Totaal Voltijds / Deeltijds In 2013 worden de VTE s van de Franstalige scholen in het Brussels Gewest door onderwijzers ingenomen. 73% werkt voltijds (alle niveaus samen) (tabel 6). In Waals-Brabant tellen we personen voor VTE s. Hier werken minder personen voltijds, nl. 62% (tabel 6). Brussel Tabel 6: Evolutie van het onderwijzend personeel en de VTE s in Brussel en in Waals-Brabant Aantal personen Aantal VTE's Waals-Brabant Aantal personen Aantal VTE's Bron: Federatie Wallonië-Brussel, Administration générale des Personnels de l'enseignement, verwerking Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid Het aandeel personen dat voltijds lesgeeft varieert naargelang het onderwijsniveau. In Brussel ligt dit aandeel boven 75% in het lager onderwijs en rond 70% voor het secundair onderwijs (tabel 7). In Waals-Brabant daarentegen werken de leerkrachten uit het buitengewoon onderwijs het vaakst voltijds, gevolgd door leraars uit het secundair onderwijs. Het aandeel voltijdse leerkrachten op alle niveaus samen is sinds 2007 sterk gedaald (tabel 7). Brussel Tabel 7: Aandeel van het voltijds onderwijzend personeel per onderwijsniveau in Brussel en in Waals-Brabant Onderwijsniveau Gewoon kleuter 75% 76% 75% Gewoon basis 77% 77% 76% Gewoon secundair 71% 70% 70% Buitengewoon 74% 74% 75% Waals-Brabant Gewoon kleuter 67% 65% 61% Gewoon basis 66% 64% 61% Gewoon secundair 68% 66% 63% Buitengewoon 69% 69% 66% Bron: Federatie Wallonië-Brussel, Administration générale des Personnels de l'enseignement, verwerking Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid ONDERWIJSSECTOR: ACTUALITEIT EN PERSPECTIEVEN 17

19 Deze indeling van de werktijd heeft gevolgen voor de stabilisatie van de situatie van de nieuwelingen in het beroep (jonge leerkrachten aan het begin van hun loopbaan). Onderwijzers moeten immers een bepaald aantal uren binnen één enkele IM accumuleren om aanspraak op een benoeming te kunnen maken. Leerkrachten die minder dan halftijds lesgeven, die periodes van lesgeven afwisselen met periodes dat ze niet aan het werk zijn en die laat op het school zijn begonnen, hebben dus minder kansen om benoemd te worden en geven er in de loop van de eerste vijf van hun loopbaan vaker de brui aan 16. Aantal nieuwe leerkrachten in de loop van het school in de Brusselse en Waals-Brabantse scholen Een aantal van de leerkrachten die tijdens het school actief zijn, geeft voor de eerste keer les. Dit aantal nieuwe leerkrachten bedraagt in Brussel (goed voor 746,04 VTE s) en 408 in Waals-Brabant (155,22 VTE s). Ze zijn als volgt over de verschillende onderwijsniveaus verdeeld: Tabel 8: Aantal nieuwe leerkrachten in Brussel in 2010 Niveau Aantal VTE's Aantal personen Gewoon basisonderwijs 309, Gewoon secundair onderwijs 368, Buitengewoon onderwijs 68, Totaal , Totaal zonder dubbels 746, Bron: Federatie Wallonië-Brussel, Administration générale des Personnels de l'enseignement, verwerking Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid Tabel 9: Aantal nieuwe leerkrachten in Waals-Brabant in Niveau Aantal VTE's Aantal personen Gewoon basisonderwijs 58, Gewoon secundair onderwijs 89, Buitengewoon onderwijs 7,70 23 Totaal , Totaal zonder dubbels 155, Bron: Federatie Wallonië-Brussel, Administration générale des Personnels de l'enseignement, verwerking Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid Verhoudingsgewijs minder vastbenoemden in Brussel maar wel een snellere benoeming Verhoudingsgewijs zijn in Waals-Brabant meer leerkrachten vastbenoemd dan in het Brussels Gewest (tabel 10). Het aantal benoemingen in Brussel zit sinds 2007 in dalende lijn, terwijl dit in Waals- Brabant toeneemt (behalve in het buitengewoon onderwijs). Deze uiteenlopende evolutie heeft waarschijnlijk te maken met het grotere aantal startende leerkrachten in Brussel, en dus aan een groter aantal in eerste instantie tijdelijke leerkrachten (verplichte fase). Zou dit in Waals-Brabant dan misschien ook het gevolg zijn van een grote toestroom van leerkrachten die eerder in Brussel werden benoemd? Delvaux B., Desmarez P., Dupriez V., Lothaire S., Veinstein M., 2013, Les enseignants débutants en Belgique francophone : trajectoires, conditions d emploi et positions sur le marché du travail, Les cahiers de recherche du GIRSEF, nr. 92, april. Een dubbel is een leerkracht die lesgeeft in twee verschillende onderwijsniveaus Een dubbel is een leerkracht die lesgeeft in twee verschillende onderwijsniveaus MONITORING & ANTICIPATIE 18

20 In % Tabel 10: Evolutie van het aandeel vast onderwijzend personeel in Brussel en in Waals Brussel Waals-Brabant Gewoon kleuter 74% 71% 68% Gewoon basis 72% 71% 66% Gewoon secundair 69% 67% 65% Buitengewoon 67% 63% 57% Gewoon kleuter 75% 74% 76% Gewoon basis 76% 75% 76% Gewoon secundair 76% 77% 78% Buitengewoon 78% 70% 66% Bron: Federatie Wallonië-Brussel, Administration générale des Personnels de l'enseignement, verwerking Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid In alle netten samen krijgen leerkrachten in 2013 in Brussel (grafiek 3) naar verhouding sneller toegang tot een vaste betrekking dan in Waals-Brabant (grafiek 4). Zo is 15% van de leeftijdsgroep van in Brussel vastbenoemd, tegenover 11% in Waals-Brabant 19. Volgens sommigen zou de grotere bevolkingstoename in Brussel gepaard gaan met een hogere waarschijnlijkheid voor de nieuwkomers om gunstige arbeidsvoorwaarden te bekomen. 20 Eugène Ernst (CSC) voegt toe: Vandaag zijn in het door de Gemeenschap (voordien door de staat) georganiseerde onderwijs veel Waalse leraars hun loopbaan in Brussel begonnen (het is immers gemakkelijker om een betrekking in Brussel te vinden). Zodra ze benoemd zijn, vragen ze om dichter bij huis te worden overgeplaatst, om de verplaatsingen te beperken en omdat de arbeidsomstandigheden er vaak gemakkelijker zijn. Deze mogelijkheid bestaat enkel in dit net. 21 Een leerkracht die door een inrichtende macht wordt benoemd, kan immers binnen de door deze IM gedekte geografische zone vrij doorstromen zonder zijn voorrang om te worden benoemd te verliezen (zo kan hij bijvoorbeeld binnen de hele Franse Gemeenschap circuleren wanneer de Franse Gemeenschap zijn IM is, maar enkel binnen de scholen van een gemeente wanneer zijn IM één van de Brusselse gemeentes van het gesubsidieerd officieel onderwijs is enz.). Indien hij gedurende zijn loopbaan van IM verandert, verliest hij zijn anciënniteit en dus zijn mogelijkheden tot loopbaanontwikkeling omdat hij terug van nul begint. Dit systeem bevordert dus eerder de mobiliteit binnen de inrichtende machten dan tussen de inrichtende machten onderling. Grafiek 3: Verdeling per leeftijd van het vast en tijdelijk onderwijzend personeel in 2013 in Brussel Jonger dan Vastbenoemd Tijdelijk Bron: Federatie Wallonië-Brussel, Administration générale des Personnels de l'enseignement, verwerking Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid Dezelfde vaststelling vinden we terug in de studie van B. Delvaux, P. Desmarez et al. (2013). Dumay X., 2014, Décrire et prédire le turnover des enseignants dans les établissements de la Fédération Wallonie-Bruxelles : éléments d analyse à partir de bases de données administratives, Les cahiers de recherche du GIRSEF, nr. 95. Pierre Bouillon, Mais où vivent donc les enseignants?, Le Soir van 16/12/2013, p.7. ONDERWIJSSECTOR: ACTUALITEIT EN PERSPECTIEVEN 19

Evolutie van de Brusselse arbeidsmarkt Maandverslag Januari 2015

Evolutie van de Brusselse arbeidsmarkt Maandverslag Januari 2015 Evolutie van de Brusselse arbeidsmarkt Maandverslag Januari 2015 INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave en kerncijfers... 1 Geharmoniseerde cijfers op Europees niveau... 2 Door de RVA vergoede werklozen... 3 Overzicht

Nadere informatie

De Belgische arbeidsmarkt in 2012

De Belgische arbeidsmarkt in 2012 1 De Belgische arbeidsmarkt in 2012 De Belgische arbeidsmarkt in 2012 1. Arbeidsmarktstatus van de bevolking van 15 jaar en ouder Iets minder dan de helft van de bevolking van 15 jaar en ouder is aan het

Nadere informatie

Doorstromingen van de jongeren School Actief leven in Brussel Poging om een definitie te geven van de sleutelindicatoren

Doorstromingen van de jongeren School Actief leven in Brussel Poging om een definitie te geven van de sleutelindicatoren Doorstromingen van de jongeren School Actief leven in Brussel Poging om een definitie te geven van de sleutelindicatoren Samenstellingsseminarie 13 november 212 Donat Carlier en Jean-Yves Donnay - CCFEE

Nadere informatie

Trends op de Belgische arbeidsmarkt (1983-2013)

Trends op de Belgische arbeidsmarkt (1983-2013) 1 Trends op de Belgische arbeidsmarkt (1983-2013) Trends op de Belgische arbeidsmarkt (1983-2013) 1. Arbeidsmarktstatus van de bevolking van 15 jaar en ouder in 1983 en 2013 De Belgische bevolking van

Nadere informatie

Sectoranalyse Horeca 2014

Sectoranalyse Horeca 2014 HIER FOTO INVOEGEN BREEDTE 210mm x HOOGTE 99mm Sectoranalyse Horeca 2014 Ondernemingen Faillissementen Oprichtingen en schrappingen Omzet en investeringen 2014 Guidea - Kenniscentrum voor Toerisme en Horeca

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 20 december 2013

PERSBERICHT Brussel, 20 december 2013 PERSBERICHT Brussel, 20 december 2013 Werkgelegenheid stabiel, werkloosheid opnieuw in stijgende lijn Arbeidsmarktcijfers derde kwartaal 2013 Na het licht herstel van de arbeidsmarkt in het tweede kwartaal

Nadere informatie

Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest : het grootste tewerkstellingsgebied in België.

Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest : het grootste tewerkstellingsgebied in België. Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest : het grootste tewerkstellingsgebied in België. Het Brussels hoofdstedelijk gewest en zijn hinterland. 700.000 jobs in het BHG, waarvan 400.000 ingenomen door Brusselaars

Nadere informatie

Welzijnsbarometer 2015

Welzijnsbarometer 2015 OBSERVATOIRE DE LA SANTÉ ET DU SOCIAL BRUXELLES OBSERVATORIUM VOOR GEZONDHEID EN WELZIJN BRUSSEL "Cultuur aan de macht" de sociale rol van cultuur en kunst 26 november 2015 Welzijnsbarometer 2015 Marion

Nadere informatie

Overzicht van de behoeften aan wetenschappelijke en technologische beroepen

Overzicht van de behoeften aan wetenschappelijke en technologische beroepen Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid Overzicht van de behoeften aan wetenschappelijke en technologische beroepen 7 Juli 2010 Stéphane THYS Coördinator Opzet van de presentatie Studenten in wetenschappelijke

Nadere informatie

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Feiten en cijfers Hebben laaggeschoolden een hoger risico om in armoede te belanden? Ja. Laagopgeleiden hebben het vaak

Nadere informatie

afkortingen VGO Gesubsidieerd Vrij Onderwijs

afkortingen VGO Gesubsidieerd Vrij Onderwijs afkortingen ASO Algemeen secundair onderwijs BIS Begeleid Individueel Studeren B.O. Buitengewoon onderwijs BSO Beroepssecundair onderwijs Bu.S.O. Buitengewoon secundair onderwijs BVJ Beroepsvoorbereidend

Nadere informatie

TABELLEN. Deel 1. LEERLINGEN. Buitengewoon lager onderwijs : Schoolbevolking naar type... 88

TABELLEN. Deel 1. LEERLINGEN. Buitengewoon lager onderwijs : Schoolbevolking naar type... 88 AFKORTINGEN ASO BIS B.O. BSO Bu.S.O. BVJ CLB CVO DBSO DKO GAS GGS GO GOK G.ON. HBO KSO NaPCO NGK OGO OVSG POVPO Se-n-Se TSO VDAB VGO VLIR VONAC VRK VSKO Algemeen secundair onderwijs Begeleid Individueel

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 25 juni 2013

PERSBERICHT Brussel, 25 juni 2013 PERSBERICHT Brussel, 25 juni 2013 Meer 55-plussers aan het werk Arbeidsmarktcijfers eerste kwartaal 2013 66,7% van de 20- tot 64-jarigen is aan het werk. Dat percentage daalt licht in vergelijking met

Nadere informatie

Introductie tot het Vlaams-Brussels landschap m.b.t. opleiding en werk. www.tracebrussel.be

Introductie tot het Vlaams-Brussels landschap m.b.t. opleiding en werk. www.tracebrussel.be Introductie tot het Vlaams-Brussels landschap m.b.t. opleiding en werk. www.tracebrussel.be België, een federale staat bestaande uit 3 gewesten. Vlaanderen België Wallonië België = 3 gewesten, nl. Vlaanderen

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 24 september 2015

PERSBERICHT Brussel, 24 september 2015 PERSBERICHT Brussel, 24 september 2015 Lichte daling werkloosheid Arbeidsmarktcijfers tweede kwartaal 2015 De werkloosheidgraad gemeten volgens de definities van het Internationaal Arbeidsbureau daalde

Nadere informatie

Diversiteitsrapport horecasector. Vlaanderen 2014

Diversiteitsrapport horecasector. Vlaanderen 2014 Diversiteitsrapport horecasector Vlaanderen 2014 Cijfers 2013 2014 Guidea - Kenniscentrum voor Toerisme en Horeca vzw Deze informatie werd met de grootste zorg samengesteld. Guidea, het Kenniscentrum voor

Nadere informatie

opleiding werkloosheid rechten arbeidskaart loon syndicaten Werk en opleiding Santé arbeidsovereenkomst werk zoeken gelijkschakeling van diploma s

opleiding werkloosheid rechten arbeidskaart loon syndicaten Werk en opleiding Santé arbeidsovereenkomst werk zoeken gelijkschakeling van diploma s rechten arbeidskaart arbeidsovereenkomst werk zoeken opleiding zelfstandige werkloosheid gelijkschakeling van diploma s loon syndicaten Werk en opleiding Santé Door te werken kan je jezelf en je familie

Nadere informatie

Diversiteit in de horecasector 2011

Diversiteit in de horecasector 2011 Diversiteit in de horecasector 2011 2011 Guidea - Kenniscentrum voor Toerisme en Horeca vzw Deze informatie werd met de grootste zorg samengesteld. Guidea, het Kenniscentrum voor Toerisme en Horeca vzw

Nadere informatie

Kinderarmoede in het Brussels Gewest

Kinderarmoede in het Brussels Gewest OBSERVATOIRE DE LA SANTÉ ET DU SOCIAL BRUXELLES OBSERVATORIUM VOOR GEZONDHEID EN WELZIJN BRUSSEL Senaat hoorzitting 11 mei 2015 Kinderarmoede in het Brussels Gewest www.observatbru.be DIMENSIES VAN ARMOEDE

Nadere informatie

67,3% van de 20-64-jarigen aan het werk

67,3% van de 20-64-jarigen aan het werk ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 28 oktober 67,3% van de 20-64-jarigen aan het werk Tegen 2020 moet 75% van de Europeanen van 20 tot en met 64 jaar aan het werk zijn.

Nadere informatie

TABELLEN. Deel 1. LEERLINGEN

TABELLEN. Deel 1. LEERLINGEN AFKORTINGEN ASO BIS B.O. BSO Bu.S.O. BVJ CLB CVO CVPO DBSO DKO GAS GGS GO GOK G.ON. KSO NaPCO NGK OGO OSP OVSG POVPO TSO VDAB VIZO VGO Vl.I.R VOCB VONAC VRK VSKO Algemeen secundair onderwijs Begeleid Individueel

Nadere informatie

Sectoranalyse Horeca 2012

Sectoranalyse Horeca 2012 HIER FOTO INVOEGEN BREEDTE 210mm x HOOGTE 99mm Sectoranalyse Horeca 2012 Ondernemingen Faillissementen Oprichtingen en schrappingen 2013 Guidea - Kenniscentrum voor Toerisme en Horeca vzw Deze informatie

Nadere informatie

W O O R D V O O R A F

W O O R D V O O R A F W O O R D V O O R A F De kleine en middelgrote ondernemingen hebben ruim de overhand in het Brusselse landschap. 95% van de circa 30.000 privébedrijven met bezoldigd personeel in het Brussels Gewest heeft

Nadere informatie

Arbeidsmarktbarometer 2011 Basisonderwijs en Secundair onderwijs

Arbeidsmarktbarometer 2011 Basisonderwijs en Secundair onderwijs Arbeidsmarktbarometer 2011 Basisonderwijs en Secundair onderwijs Vlaams ministerie van Onderwijs & Vorming Agentschap voor Onderwijsdiensten (AgODi) Koning Albert II-laan 15, 1210 Brussel http://www.ond.vlaanderen.be/wegwijs/agodi

Nadere informatie

FOCUS De situatie van oudere werknemers op de Brusselse arbeidsmarkt

FOCUS De situatie van oudere werknemers op de Brusselse arbeidsmarkt Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid April 2014 FOCUS De situatie van oudere werknemers op de Brusselse arbeidsmarkt 1. Inleiding: context en algemene tendens Sinds tien stellen we elk een stijging

Nadere informatie

Werken in onderwijs. Specifieke lerarenopleiding Infosessie Werken in het secundair onderwijs

Werken in onderwijs. Specifieke lerarenopleiding Infosessie Werken in het secundair onderwijs Specifieke lerarenopleiding Infosessie Werken in het secundair onderwijs Bregt Henkens Academisch Vormingscentrum voor Leraren Werken in onderwijs 1. Solliciteren 2. Toelatingsvoorwaarden 3. Bekwaamheidsbewijzen

Nadere informatie

Leerkracht en verantwoordelijkheden

Leerkracht en verantwoordelijkheden Nonnemeersstraat 15 9000 Gent 09 267 12 99 info@hetperspectief.net www.hetperspectief.net LEV ~ Groep SO en HO Leerkracht en verantwoordelijkheden Schooljaar 2010-2011 Auteur: Griet Mathieu ~ Martine Baeyens

Nadere informatie

FOCUS : Auteur : Benoît Laine

FOCUS : Auteur : Benoît Laine FOCUS : Brusselaars bij de gewestelijke administratie Auteur : Benoît Laine Personeelsggegevens - Statistieken 2011 19 Deze analyse is grotendeels beschrijvend van opzet. Ze geeft een stand van zaken weer

Nadere informatie

Werk en inkomen. Sociale zekerheid. Sociale zekerheid. De wijk Schildersbuurt ligt in stadsdeel 5 Centrum en heeft 31.639 inwoners.

Werk en inkomen. Sociale zekerheid. Sociale zekerheid. De wijk Schildersbuurt ligt in stadsdeel 5 Centrum en heeft 31.639 inwoners. Sociale zekerheid Werk en inkomen De wijk Schildersbuurt ligt in stadsdeel 5 Centrum en heeft 31.639 inwoners. Sociale zekerheid De gegevens over de sociale zekerheid zijn alleen op gemeentelijk niveau

Nadere informatie

GEMEENSCHAPS- EN GEWESTREGERINGEN GOUVERNEMENTS DE COMMUNAUTE ET DE REGION GEMEINSCHAFTS- UND REGIONALREGIERUNGEN

GEMEENSCHAPS- EN GEWESTREGERINGEN GOUVERNEMENTS DE COMMUNAUTE ET DE REGION GEMEINSCHAFTS- UND REGIONALREGIERUNGEN 64359 FEDERALE OVERHEIDSDIENST WERKGELEGENHEID, ARBEID EN SOCIAAL OVERLEG N. 2004 3391 (2004 2305) [2004/202310] 12 MEI 2004. Koninklijk besluit waarbij algemeen verbindend wordt verklaard de collectieve

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 23 oktober 2013

PERSBERICHT Brussel, 23 oktober 2013 PERSBERICHT Brussel, 23 oktober 2013 Bijna 38 % van de werkende bevolking combineert een job met kinderen jonger dan 15 jaar Resultaten van een speciale module over de combinatie werk en gezin Van alle

Nadere informatie

De arbeidsmarkt klimt uit het dal

De arbeidsmarkt klimt uit het dal Trends en ontwikkelingen arbeidsmarkt en onderwijs De arbeidsmarkt klimt uit het dal Het gaat weer beter met de arbeidsmarkt in, ofschoon de werkgelegenheid wederom flink daalde. De werkloosheid ligt nog

Nadere informatie

ZA5447. Flash Eurobarometer 304 (Employers Perception of Graduate Employability) Country Specific Questionnaire Belgium (Flemish)

ZA5447. Flash Eurobarometer 304 (Employers Perception of Graduate Employability) Country Specific Questionnaire Belgium (Flemish) ZA5447 Flash Eurobarometer 304 (Employers Perception of Graduate Employability) Country Specific Questionnaire Belgium (Flemish) FLASH 304 EUROBAROMETER SURVEY "EMPLOYERS' PERCEPTION OF GRADUATE EMPLOYABILITY"

Nadere informatie

SITUATIE VAN DE VROUWEN OP DE ARBEIDSMARKT IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST

SITUATIE VAN DE VROUWEN OP DE ARBEIDSMARKT IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST SITUATIE VAN DE VROUWEN OP DE ARBEIDSMARKT IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST Perscommuniqué PERSCONFERENTIE VAN 19 MEI 2004 In het kader van het Sociaal Pact voor de Werkgelegenheid van de Brusselaars

Nadere informatie

Bios2 Thema in de kijker Personeel in de bibliotheek

Bios2 Thema in de kijker Personeel in de bibliotheek Bios2 Thema in de kijker Personeel in de bibliotheek Bios2 thema reeks Oktober 2014 Het agentschap Sociaal-Cultureel Werk voor Jeugd en Volwassenen verzamelt via de rapporteringstool Bios2 al geruime tijd

Nadere informatie

Vraag nr. 351 van 26 februari 2013 van PAUL DELVA

Vraag nr. 351 van 26 februari 2013 van PAUL DELVA VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN PASCAL SMET VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS, JEUGD, GELIJKE KANSEN EN BRUSSEL Vraag nr. 351 van 26 februari 2013 van PAUL DELVA Nederlandstalig onderwijs Brussel Capaciteit

Nadere informatie

De FOD Economie informeert u! De innovatiepremie. Een creatieve werknemer belonen? Ja! Dankzij de fiscale vrijstelling van de innovatiepremies

De FOD Economie informeert u! De innovatiepremie. Een creatieve werknemer belonen? Ja! Dankzij de fiscale vrijstelling van de innovatiepremies De FOD Economie informeert u! De innovatiepremie Een creatieve werknemer belonen? Ja! Dankzij de fiscale vrijstelling van de innovatiepremies De innovatiepremie Een creatieve werknemer belonen? Ja! Dankzij

Nadere informatie

Profiel en tevredenheid van uitzendkrachten. In samenwerking met

Profiel en tevredenheid van uitzendkrachten. In samenwerking met Profiel en tevredenheid van uitzendkrachten. 2012 In samenwerking met 1 547.259 uitzendkrachten 547.259 motieven 2 Inhoudstafel 1. Uitzendarbeid vandaag 2. Doel van het onderzoek 3. De enquête 4. De verschillende

Nadere informatie

De dienstenchequewerknemers sinds 2004

De dienstenchequewerknemers sinds 2004 De dienstenchequewerknemers sinds 2004 25 oktober 2012 Virginie Vaes Attaché FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal overleg 1 Inhoud Loopbaan van de werknemers In-en uitstroom van werknemers uit het stelsel,

Nadere informatie

Aandeel van de gerechtigden op wachten overbruggingsuitkeringen. volledige werkloosheid - analyse volgens arrondissement

Aandeel van de gerechtigden op wachten overbruggingsuitkeringen. volledige werkloosheid - analyse volgens arrondissement Aandeel van de gerechtigden op wachten overbruggingsuitkeringen in de volledige werkloosheid - analyse volgens arrondissement Inleiding In ons recent onderzoek betreffende de gerechtigden op wacht- en

Nadere informatie

De toelaatbaarheidsvoorwaarden voor inschakelingsuitkeringen

De toelaatbaarheidsvoorwaarden voor inschakelingsuitkeringen Bewijs van studies - De toelaatbaarheidsvoorwaarden voor inschakelingsuitkeringen Om recht te hebben op uitkeringen, moet u: - jonger dan 25 jaar oud zijn op het moment dat u inschakelingsuitkeringen aanvraagt;

Nadere informatie

1,9 miljoen Belgen hebben nog nooit een computer gebruikt; 2,6 miljoen Belgen hebben nog nooit op het internet gesurft.

1,9 miljoen Belgen hebben nog nooit een computer gebruikt; 2,6 miljoen Belgen hebben nog nooit op het internet gesurft. ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 8 november 2006 1,9 miljoen Belgen hebben nog nooit een computer gebruikt; 2,6 miljoen Belgen hebben nog nooit op het internet gesurft.

Nadere informatie

HET THEMATISCH RAPPORT LE RAPPORT THÉMATIQUE

HET THEMATISCH RAPPORT LE RAPPORT THÉMATIQUE OBSERVATOIRE DE LA SANTÉ ET DU SOCIAL BRUXELLES OBSERVATORIUM VOOR GEZONDHEID EN WELZIJN BRUSSEL HET THEMATISCH RAPPORT LE RAPPORT THÉMATIQUE Vrouwen, bestaansonzekerheid en armoede in het Brussels Gewest

Nadere informatie

Opleidings- en begeleidingscheques

Opleidings- en begeleidingscheques Opleidings- en begeleidingscheques De Maatregel Om werknemers ertoe aan te zetten een leven lang te leren, draagt de Vlaamse overheid financieel een steentje bij. Sinds september 2003 1 kunnen werknemers

Nadere informatie

Het beroep van loontrekkende kinesitherapeut in de sector van de gezondheidszorg

Het beroep van loontrekkende kinesitherapeut in de sector van de gezondheidszorg 2013 Het beroep van loontrekkende kinesitherapeut in de sector van de gezondheidszorg Ipsos Public Affairs 24/06/2013 1 Het beroep van loontrekkende kinesitherapeut in de sector van de gezondheidszorg

Nadere informatie

Verdere evolutie van de geharmoniseerde werkloosheid in ruime zin

Verdere evolutie van de geharmoniseerde werkloosheid in ruime zin Verdere evolutie van de geharmoniseerde werkloosheid in ruime zin ruime zin in België, Duitsland, Frankrijk en Nederland in 2014 Directie Statistieken, Begroting en Studies stat@rva.be Inhoudstafel: 1

Nadere informatie

maatschappelijke dienstverlening

maatschappelijke dienstverlening Monitoring & anticipatie Werkgelegenheid, opleidingen en arbeidsmarktbemiddeling in Brussel SECTOR maatschappelijke dienstverlening Actualiteit en perspectieven Met de steun van het Europees sociaal fonds

Nadere informatie

BRUSSELS ARMOEDERAPPORT 2015 Welzijnsbarometer: samenvatting

BRUSSELS ARMOEDERAPPORT 2015 Welzijnsbarometer: samenvatting BRUSSELS ARMOEDERAPPORT 2015 Welzijnsbarometer: samenvatting De Welzijnsbarometer verzamelt jaarlijks een reeks indicatoren die verschillende aspecten van armoede in het Brussels Gewest belichten. De sociaaleconomische

Nadere informatie

Evolutie van het arbeidsongevallenrisico in de privésector in België tussen 1985 en 2013

Evolutie van het arbeidsongevallenrisico in de privésector in België tussen 1985 en 2013 Evolutie van het arbeidsongevallenrisico in de privésector in België tussen 1985 en 2013 Verschillende factoren bepalen het aantal arbeidsongevallen. Sommige van die factoren zijn meetbaar. Denken we daarbij

Nadere informatie

Vraag nr. 219 van 14 januari 2013 van ANN BRUSSEEL

Vraag nr. 219 van 14 januari 2013 van ANN BRUSSEEL VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN PASCAL SMET VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS, JEUGD, GELIJKE KANSEN EN BRUSSEL Vraag nr. 219 van 14 januari 2013 van ANN BRUSSEEL Geïntegreerde lerarenopleiding Aandacht

Nadere informatie

De vrouwen hebben dan ook een grotere kans op werkloosheid (0,39) dan de mannen uit de onderzoekspopulatie (0,29).

De vrouwen hebben dan ook een grotere kans op werkloosheid (0,39) dan de mannen uit de onderzoekspopulatie (0,29). In het kader van het onderzoek kreeg de RVA de vraag om op basis van de door het VFSIPH opgestelde lijst van Rijksregisternummers na te gaan welke personen op 30 juni 1997 als werkloze ingeschreven waren.

Nadere informatie

Onderwijs en arbeidsmarkt: tweemaal actief

Onderwijs en arbeidsmarkt: tweemaal actief Onderwijs en arbeidsmarkt: tweemaal actief Organisation for Economic Coöperation and Development (2002), Education at a Glance. OECD Indicators 2002, OECD Publications, Paris, 382 p. Onderwijs speelt een

Nadere informatie

Onderwijs en vorming. 1 73.609 leerlingen. Streekpact 2013-2018 Cijferanalyse

Onderwijs en vorming. 1 73.609 leerlingen. Streekpact 2013-2018 Cijferanalyse Streekpact 2013-2018 Cijferanalyse Publicatiedatum: 30 september 2013 Contactpersoon: Kim Nevelsteen Onderwijs en vorming Samenvatting 73.609 leerlingen (2012) 16.981 kleuters 26.537 kinderen in het lager

Nadere informatie

Studies. De werkloze vrijwillig deeltijdse werknemer: een profiel

Studies. De werkloze vrijwillig deeltijdse werknemer: een profiel Studies De werkloze vrijwillig deeltijdse werknemer: een profiel Inhoudstafel Inleiding... 3 1. Evolutie aantal werkloze vrijwillig deeltijdse werknemers volgens geslacht... 5. Evolutie van het aantal

Nadere informatie

«WELZIJNSBAROMETER 2010» SAMENVATTING EN CONCLUSIES

«WELZIJNSBAROMETER 2010» SAMENVATTING EN CONCLUSIES «WELZIJNSBAROMETER 2010» SAMENVATTING EN CONCLUSIES Brussel wordt gekenmerkt door een grote concentratie van armoede in de dichtbevolkte buurten van de arme sikkel in het centrum van de stad, met name

Nadere informatie

Onderwijs - Methodologie

Onderwijs - Methodologie Onderwijs - Methodologie 1. De schoolgaande jeugd... 2 1.1. Telling van de schoolpopulaties... 2 1.2. Datum van de telling... 3 1.3. Onderwijsniveaus en -types... 3 A. Het basisonderwijs... 3 B. Het secundair

Nadere informatie

Jeugdwerkloosheid. Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten 11 december 2013. Jan Smets

Jeugdwerkloosheid. Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten 11 december 2013. Jan Smets Jeugdwerkloosheid Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten 11 december 2013 Jan Smets Overzicht van de uiteenzetting 1. Dramatische jongerenwerkloosheidscijfers... 2 Werkloosheidsgraad

Nadere informatie

«Bestaat er een verband tussen de leeftijd van de werkloze en de werkloosheidsduur?» (2 de deel)

«Bestaat er een verband tussen de leeftijd van de werkloze en de werkloosheidsduur?» (2 de deel) «Bestaat er een verband tussen de leeftijd van de werkloze en de werkloosheidsduur?» (2 de deel) Tweede deel In de vorige Stat info ging de studie globaal (ttz. alle statuten bijeengevoegd) over het verband

Nadere informatie

De loonkloof tussen vrouwen en mannen in België. Samenvatting rapport 2011

De loonkloof tussen vrouwen en mannen in België. Samenvatting rapport 2011 De loonkloof tussen vrouwen en mannen in België Samenvatting rapport 2011 Hoe groot is de loonkloof? Daalt de loonkloof? De totale loonkloof Deeltijds werk Segregatie op de arbeidsmarkt Leeftijd Opleidingsniveau

Nadere informatie

Gemeenteraadscommissie onderwijs. 25 september 2013

Gemeenteraadscommissie onderwijs. 25 september 2013 Gemeenteraadscommissie onderwijs 25 september 2013 1. Situatieschets onderwijs 2 Groene druk duidelijk voelbaar. Aantal kinderen en jongeren in met meer dan kwart gestegen in vergelijking met 10 jaar geleden.

Nadere informatie

Het is dan ook belangrijk dat jongeren bewust kiezen voor STEM-opleidingen.

Het is dan ook belangrijk dat jongeren bewust kiezen voor STEM-opleidingen. VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN PASCAL SMET VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS, JEUGD, GELIJKE KANSEN EN BRUSSEL Vraag nr. 219 van 14 januari 2013 van ANN BRUSSEEL Geïntegreerde lerarenopleiding Aandacht

Nadere informatie

BASISONDERWIJS Leerlingen. ALGEMEEN Schoolbevolking. 1 Schoolbevolking in het Vlaams onderwijs. 2 Evolutie schoolbevolking per onderwijsniveau

BASISONDERWIJS Leerlingen. ALGEMEEN Schoolbevolking. 1 Schoolbevolking in het Vlaams onderwijs. 2 Evolutie schoolbevolking per onderwijsniveau ALGEMEEN Schoolbevolking 1 Schoolbevolking in het Vlaams onderwijs basisonderwijs (1) Voltijds onderwijs Kleuteronderwijs 271.239 Lager onderwijs 428.036 Totaal 699.275 Secundair onderwijs (1) Voltijds

Nadere informatie

Tabel 2.1 Overzicht van de situatie op de arbeidsmarkt van de onderzochte personen op 30/06/97. Deelpopulatie 1996

Tabel 2.1 Overzicht van de situatie op de arbeidsmarkt van de onderzochte personen op 30/06/97. Deelpopulatie 1996 Dit deel van het onderzoek omvat alle personen tussen de 18 en 55 jaar oud (leeftijdsgrenzen inbegrepen) op 30 juni 1997, wiens dossier van het Vlaams Fonds voor de Sociale Integratie van Personen met

Nadere informatie

Instituut voor de nationale rekeningen

Instituut voor de nationale rekeningen Instituut voor de nationale rekeningen 2015-02-17 Links: Publicatie BelgoStat Online Algemene informatie Broos herstel in 2013 na krimp in 2012 in Brussel en Wallonië; verdere groeivertraging in 2013 in

Nadere informatie

Instituut voor de nationale rekeningen

Instituut voor de nationale rekeningen Instituut voor de nationale rekeningen 2014-01-31 Links: Publicatie BelgoStat Online Algemene informatie 2011-2012: Economische terugval in 2012 verschilt per gewest Het Instituut voor de nationale rekeningen

Nadere informatie

Meeruitgaven in 2005 t.o.v. 1996 voor vrouwelijke 60-plussers als gevolg van de pensioenhervorming in 1996

Meeruitgaven in 2005 t.o.v. 1996 voor vrouwelijke 60-plussers als gevolg van de pensioenhervorming in 1996 Meeruitgaven in 2005 t.o.v. 1996 voor vrouwelijke 60-plussers als gevolg van de pensioenhervorming in 1996 Inleiding Bij de pensioenhervorming van 1996 werd besloten de pensioenleeftijd van vrouwen in

Nadere informatie

Leerkracht en verantwoordelijkheden

Leerkracht en verantwoordelijkheden Nonnemeersstraat 15 9000 Gent 09 267 12 99 info@hetperspectief.net www.hetperspectief.net Specifieke lerarenopleiding LEV ~ Groep SO en HO Leerkracht en verantwoordelijkheden Schooljaar 2010-2011 Auteur:

Nadere informatie

Tewerkstelling van jonge hoogopgeleide werkzoekenden in het Brussels hoofdstedelijk gewest

Tewerkstelling van jonge hoogopgeleide werkzoekenden in het Brussels hoofdstedelijk gewest Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid April 2013 Tewerkstelling van jonge hoogopgeleide werkzoekenden in het Brussels hoofdstedelijk gewest Vaak gaan we ervan uit dat een diploma ons beschermt

Nadere informatie

FOCUS De werknemers die een beroep doen op OCMW-steun

FOCUS De werknemers die een beroep doen op OCMW-steun FOCUS De werknemers die een beroep doen op OCMW-steun Nummer 6 - December 2013 1. Inleiding Het hebben van een betaalde job is de beste garantie om niet in de armoede verzeild te geraken. Betaalde arbeid

Nadere informatie

Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.8 - Mei 2008-179-

Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.8 - Mei 2008-179- Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.8 - Mei 2008-179- VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN FRANK VANDENBROUCKE VICEMINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN WERK, ONDERWIJS

Nadere informatie

Gedifferentieerde evolutie van de langdurige werkloosheid volgens geslacht

Gedifferentieerde evolutie van de langdurige werkloosheid volgens geslacht Gedifferentieerde evolutie van de langdurige werkloosheid volgens geslacht Dienst Studies Studies@rva.be Inhoudstafel: 1 INLEIDING 1 2 VERGELIJKENDE EVOLUTIE VAN DE BEVOLKING VAN 15 T.E.M. 49 JAAR VOLGENS

Nadere informatie

Vier werknemers op tien krijgen opleiding en vorming

Vier werknemers op tien krijgen opleiding en vorming ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 13 september 2007 Vier werknemers op tien krijgen opleiding en vorming Vormingsinspanningen van Belgische ondernemingen in 2005 62,5%

Nadere informatie

I. Wie is de uitzendkracht?

I. Wie is de uitzendkracht? I. Wie is de uitzendkracht? 01. De uitzendmarkt in cijfers (2013) 534.460 uitzendkrachten 162,49 miljoen gepresteerde uren 4.044,7 miljoen euro omzet Elke dag worden gemiddeld 82.819 uitzendkrachten tewerkgesteld

Nadere informatie

HOOFDSTEDELIJK GEWEST

HOOFDSTEDELIJK GEWEST GEMEENSCHAPPELIJK VERSLAG BRUSSELS OBSERVATORIUM VOOR DE WERKGELEGENHEID VAN ACTIRIS SERVICE ETUDES ET STATISTIQUES VAN BRUXELLES FORMATION STUDIEDIENST VAN DE VDAB BRUSSEL IDENTIFICATIE VAN DE SECTOREN

Nadere informatie

Omgevingsanalyse. bij de opmaak van het meerjarenplan 2014-2019. 4. Economie en arbeidsmarkt

Omgevingsanalyse. bij de opmaak van het meerjarenplan 2014-2019. 4. Economie en arbeidsmarkt Omgevingsanalyse bij de opmaak van het meerjarenplan 2014-2019 4. Economie en arbeidsmarkt De gegevens werden bijgewerkt tot 30 september 2012. Voor een groot deel van de cijferreeksen zijn actuele updates

Nadere informatie

TRAINING & OPLEIDING Opleidingen in de lift: + 25% in 2001

TRAINING & OPLEIDING Opleidingen in de lift: + 25% in 2001 TRAINING & OPLEIDING Opleidingen in de lift: + 25% in 2001 Training en opleiding (T&O) van werkzoekenden en werknemers is één van de kerntaken van de Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling en Beroepsopleiding

Nadere informatie

De situatie van allochtone vrouwen of vrouwen van allochtone afkomst op de arbeidsmarkt in het Brussels Gewest Territoriale benadering

De situatie van allochtone vrouwen of vrouwen van allochtone afkomst op de arbeidsmarkt in het Brussels Gewest Territoriale benadering Oktober 2012 1 Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid De situatie van allochtone vrouwen of vrouwen van allochtone afkomst op de arbeidsmarkt in het Brussels Gewest Territoriale benadering 1 Studie

Nadere informatie

1. De 1ste graad. Figuur 1: Structuur van de 1ste graad in het Franstalig onderwijs

1. De 1ste graad. Figuur 1: Structuur van de 1ste graad in het Franstalig onderwijs De structuur van het Franstalig secundair onderwijs verschilt op een aantal vlakken van het Nederlandstalig secundair onderwijs. Dit is zeker het geval voor de eerste graad die in 2008-2009 grondig werd

Nadere informatie

Uitgerust op rustpensioen

Uitgerust op rustpensioen Uitgerust op rustpensioen Eindeloopbaan en pensioenvorming in Vlaanderen Herremans, W. (2005). Uitgerust op rustpensioen. Eindeloopbaan en pensioenvorming in Vlaanderen. Steunpunt WAV, in opdracht van

Nadere informatie

Het Huis der Talen. «Immersie onderwijs in de provincie Luik» Luik 10.06.2013. Agnes De Rivière

Het Huis der Talen. «Immersie onderwijs in de provincie Luik» Luik 10.06.2013. Agnes De Rivière Het Huis der Talen «Immersie onderwijs in de provincie Luik» Luik 10.06.2013 Agnes De Rivière Wie zijn wij? Opgericht in 2008 Platform Ondersteuning van de economische ontwikkeling in de regio. Promotie

Nadere informatie

Diensten voor thuiszorg en sociale en preventieve diensten

Diensten voor thuiszorg en sociale en preventieve diensten Diensten voor thuiszorg en sociale en preventieve diensten Edith Hesse Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid Operationele Directie Volksgezondheid en surveillance J. Wytsmanstraat, 14 B - 1050 Brussel

Nadere informatie

Fiche 3: tewerkstelling

Fiche 3: tewerkstelling ECONOMISCHE POSITIONERING VAN DE FARMACEUTISCHE INDUSTRIE Fiche 3: tewerkstelling In de sector werken meer dan 29.400 personen; het volume van de tewerkstelling stijgt met een constant ritme van 3,7 %,

Nadere informatie

Studieaanbod in de eerste graad B-stroom. Screening van de beroepenvelden in de eerste graad van het voltijds secundair onderwijs

Studieaanbod in de eerste graad B-stroom. Screening van de beroepenvelden in de eerste graad van het voltijds secundair onderwijs Studieaanbod in de eerste graad B-stroom Screening van de beroepenvelden in de eerste graad van het voltijds secundair onderwijs juli 2015 Inhoud Inhoud... 2 1 Inleiding... 4 2 Situering... 5 3 Leerlingenaantallen

Nadere informatie

DEPARTEMENT WERK EN SOCIALE ECONOMIE. Kerncijfers Vergrijzing en Werkzaamheid Versie 20 juni 2013

DEPARTEMENT WERK EN SOCIALE ECONOMIE. Kerncijfers Vergrijzing en Werkzaamheid Versie 20 juni 2013 DEPARTEMENT WERK EN SOCIALE ECONOMIE Kerncijfers Vergrijzing en Werkzaamheid Versie 20 juni 2013 1 De arbeidsmarkt wordt krapper: alle talent is nodig Evolutie van de vervangingsgraad (verhouding 15-24-jarigen

Nadere informatie

Gelet op het auditoraatsrapport van de Kruispuntbank van 6 september 2004;

Gelet op het auditoraatsrapport van de Kruispuntbank van 6 september 2004; SCSZ/04/105 BERAADSLAGING NR 04/034 VAN 5 OKTOBER 2004 M.B.T. DE MEDEDELING VAN PERSOONSGEGEVENS DOOR DE KRUISPUNTBANK VAN DE SOCIALE ZEKERHEID AAN HET FOREM MET HET OOG OP DE EVALUATIE VAN HET PLAN FORMATION-INSERTION

Nadere informatie

FONDS VOOR ARBEIDSONGEVALLEN 11/12/2007

FONDS VOOR ARBEIDSONGEVALLEN 11/12/2007 FONDS VOOR ARBEIDSONGEVALLEN 11/12/2007 Statistisch verslag van de arbeidsongevallen in 2006 1 Inleiding De arbeidsongevallenaangifte vormt de basis voor de verzameling van de gegevens met betrekking tot

Nadere informatie

notarisbarometer 2012 : meer vastgoedtransacties in België Vastgoedactiviteit in België www.notaris.be 106,4 106,8 101,6 99,2 100 99,2 99,8

notarisbarometer 2012 : meer vastgoedtransacties in België Vastgoedactiviteit in België www.notaris.be 106,4 106,8 101,6 99,2 100 99,2 99,8 notarisbarometer Vastgoed, vennootschappen, familie www.notaris.be A B C D E n 15 Oktober - december Trimester 4 - Vastgoedactiviteit in België Prijsevolutie Registratierechten Vennootschappen De familie

Nadere informatie

FAQ s sociale maribel 329.01

FAQ s sociale maribel 329.01 FAQ s sociale maribel 329.01 Wat moet ik doen om in aanmerking te komen voor subsidies? Je organisatie dient te behoren tot de socioculturele sector van de Vlaamse Gemeenschap (PC 329.01) en minstens 5,5

Nadere informatie

NOVEMBER 2014 BAROMETER

NOVEMBER 2014 BAROMETER NOVEMBER 2014 BAROMETER In deze nieuwe editie van de barometer staan we stil bij de Census 2011 die afgelopen maand werd gepubliceerd door Statistics Belgium, onderdeel van de FOD Economie. We vertalen

Nadere informatie

A D V I E S Nr. 1.747 ----------------------------- Zitting van woensdag 13 oktober 2010 -------------------------------------------------

A D V I E S Nr. 1.747 ----------------------------- Zitting van woensdag 13 oktober 2010 ------------------------------------------------- A D V I E S Nr. 1.747 ----------------------------- Zitting van woensdag 13 oktober 2010 ------------------------------------------------- Outplacement - werknemers van beschutte en sociale werkplaatsen

Nadere informatie

Tewerkstelling meerwaarde diploma s BNB in het onderwijs: buitengewoon onderwijs - BNB in het onderwijs: zorgverbreding en remediërend leren Eva

Tewerkstelling meerwaarde diploma s BNB in het onderwijs: buitengewoon onderwijs - BNB in het onderwijs: zorgverbreding en remediërend leren Eva Tewerkstelling meerwaarde diploma s BNB in het onderwijs: buitengewoon onderwijs - BNB in het onderwijs: zorgverbreding en remediërend leren Eva Smessaert, Josée Rottiers en Marijke Wilssens 2013-2014

Nadere informatie

2011 Gedaan met studeren?

2011 Gedaan met studeren? Gedaan met studeren? 2011 Ik schrijf mij in als werkzoekende Ik ben geen student meer en ik zoek werk. Ik woon in het Brusselse Gewest. Het eerste wat je moet doen, is je inschrijven als werkzoekende bij

Nadere informatie

Vlaamse aanmoedigingspremie voor loopbaanonderbreking voor personeelsleden van de Vlaamse openbare sector en het Nederlandstalige onderwijs

Vlaamse aanmoedigingspremie voor loopbaanonderbreking voor personeelsleden van de Vlaamse openbare sector en het Nederlandstalige onderwijs Vlaamse aanmoedigingspremie voor loopbaanonderbreking voor personeelsleden van de Vlaamse openbare sector en het Nederlandstalige onderwijs De aanmoedigingspremie wordt toegekend door de Vlaamse overheid.

Nadere informatie

Betreft : Maatregelen ten voordele van de vorming en opleiding van risicogroepen in 2015-2016.

Betreft : Maatregelen ten voordele van de vorming en opleiding van risicogroepen in 2015-2016. AAN ALLE LEDEN VAN HET SOCIAAL FONDS LOMPEN MVB/G/WINW/CIRCULAIRES FONDS//SOCIALES 2016/ CHIFFONS/CHIFFONS 001 NL RISICOGROEPEN Brussel, 20 januari 2016 Mijne heren, Betreft : Maatregelen ten voordele

Nadere informatie

FOCUS: Monitoring en anticipatie Sector maatschappelijke dienstverlening: actualisatie en perspectieven

FOCUS: Monitoring en anticipatie Sector maatschappelijke dienstverlening: actualisatie en perspectieven September 2015 FOCUS: Monitoring en anticipatie Sector maatschappelijke dienstverlening: actualisatie en perspectieven De sociale partners en de Brusselse Regering hebben in het kader van de Brusselse

Nadere informatie

Hoger onderwijs, lager onderwijs, schoolloopbaan, schoolse vertraging, secundair onderwijs, universitair onderwijs, watervalsysteem, zittenblijven

Hoger onderwijs, lager onderwijs, schoolloopbaan, schoolse vertraging, secundair onderwijs, universitair onderwijs, watervalsysteem, zittenblijven 1. Referentie Referentie Duqué, H. (1998). Zittenblijven en schoolse vertraging in het Vlaams onderwijs. Een kwantitatieve analyse 1996-1997. Onuitgegeven onderzoeksrapport, Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap,

Nadere informatie

ADVIES UITGEBRACHT DOOR DE ECONOMISCHE EN SOCIALE RAAD VOOR HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST TIJDENS ZIJN ZITTING VAN 19 MEI 2011.

ADVIES UITGEBRACHT DOOR DE ECONOMISCHE EN SOCIALE RAAD VOOR HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST TIJDENS ZIJN ZITTING VAN 19 MEI 2011. ADVIES UITGEBRACHT DOOR DE ECONOMISCHE EN SOCIALE RAAD VOOR HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST TIJDENS ZIJN ZITTING VAN 19 MEI 2011 inzake het ontwerp van samenwerkingsakkoord tussen het Brussels Hoofdstedelijk

Nadere informatie

Een op vijf werknemers in Vlaamse bedrijven ouder dan 45 jaar

Een op vijf werknemers in Vlaamse bedrijven ouder dan 45 jaar Een op vijf werknemers in Vlaamse bedrijven ouder dan 45 jaar Baisier, L. (2004).. Brussel: SERV STV Innovatie & Arbeid. Vandaag is een op de vijf werknemers in de Vlaamse bedrijven ouder dan 45 jaar,

Nadere informatie

R A P P O R T Nr. 67 ------------------------------- RAPPORT BETREFFENDE HET TIJDSKREDIET - JAARLIJKSE EVALUATIE

R A P P O R T Nr. 67 ------------------------------- RAPPORT BETREFFENDE HET TIJDSKREDIET - JAARLIJKSE EVALUATIE R A P P O R T Nr. 67 ------------------------------- RAPPORT BETREFFENDE HET TIJDSKREDIET - JAARLIJKSE EVALUATIE ---------------- 9 november 2005 1.984-1 Blijde Inkomstlaan, 17-21 - 1040 Brussel Tel: 02

Nadere informatie

De taalvereisten op de arbeidsmarkt en de talenkennis van de Brusselse werkzoekenden

De taalvereisten op de arbeidsmarkt en de talenkennis van de Brusselse werkzoekenden De taalvereisten op de arbeidsmarkt en de talenkennis van de Brusselse werkzoekenden Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid 2011 Als hoofdstad van België en door zijn internationale rol concentreert

Nadere informatie