Iedereen zei dat het onmogelijk was, totdat er iemand langs kwam die dat niet wist

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Iedereen zei dat het onmogelijk was, totdat er iemand langs kwam die dat niet wist"

Transcriptie

1 ERVARINGSPROFESSIONALS IN EETSTOORNISSEN Iedereen zei dat het onmogelijk was, totdat er iemand langs kwam die dat niet wist Kennismaken met Human Concern 1

2 Als je een muur opricht, denk dan aan wat er buiten blijft 2

3 Inhoudsopgave 4 Kennismaken met Human Concern 22 Onze behandelinsteek 5 Missie en visie 22 Wat is herstel 7 Een omarming met jezelf 22 Wat is het doel 23 Houding en aanpak 8 Human Concern 26 Filosofie van Zijn 8 Bijzonder ontstaan 29 Zelf maar niet alleen 8 Vanuit ervaring 30 Wat is effectief 11 Wie zijn we 31 De omgeving telt mee 12 Voor wie zijn we er 31 Zichtbaar onderzoek 13 Uitgangspunten 32 Onze behandelingen 14 Als eten een probleem is 32 Behandelaanbod 14 Herken jij 33 Behandeltrajecten 15 Problemen met 34 Online ontmoetingsplek ikookvanmij.nl 16 Naar een sterkere ik 18 Een nieuwe aanpak 35 Aanmelden 19 Een nieuwe kijk 35 Waar 35 Wachtlijst startgroep 20 Onze therapeuten 35 Vergoeding 20 Ervaringsprofessionals 35 Informatiebijeenkomsten 21 Dé klik 21 Van alle markten thuis 37 Meer informatie 3

4 Kennismaken met Human Concern Stichting Human Concern (HC) - is gespecialiseerd in de behandeling van álle varianten van een eetstoornis. Het concept, de visie en de aanpak is anders dan bij traditionele behandelingen. Het effect van de behandeling is doeltreffend en blijvend, ondanks, of juist omdat deze niet gefocust is op eten en gewicht. De eetstoornis wordt in de kern aangepakt. Uniek in Nederland is dat alle behandelende therapeuten van Human Concern Ervaringsprofessionals zijn. Dat wil zeggen: ervaringsdeskundig (genezen van een eetstoornis) én professional binnen de GGZ. Zo krijg je het beste uit twee werelden. Niemand weet beter hoe een eetstoornis in elkaar zit en hoe je ervan af kan komen, als degene die hem zelf overwonnen heeft. Oprichtster Carmen Netten heeft zelf Anorexia en een vorm van Boulimia gehad. Uit haar ervaringen binnen en buiten de hulpverlening, haar eigen-wijsheid over haar eetstoornis en vanuit de overtuiging dat de behandeling van eetstoornissen beter, sneller en goedkoper kan, is het concept van Human Concern ontstaan. Zij geeft ondermeer de interne opleiding aan toekomstige Human Concern therapeuten, waar missie visie, de unieke behandelaanpak van Human Concern en de professionele inzet van ervaringdeskundigheid uitgebreid aan bod komen. 4

5 MISSIE Onszelf overbodig maken door te streven naar duurzaam herstel Visie Is ontstaan vanuit de kern van de eetstoornis zelf Uitgangspunten Een eetstoornis is te genezen Streef naar duurzaam herstel Gebruik de kracht van Ervaringsprofessionals. Pak de eetstoornis in de kern aan voor blijvend resultaat Geen focus op eten of gewicht en voorkom symptoombestrijding Verhoog de interne motivatie in plaats van dwang en straf Volg het tempo en de grenzen van de cliënt Individuele aanpak is een voorwaarde Stel klinische behandeling zo lang mogelijk uit Benader een cliënt met respect en gelijkwaardigheid Ga uit van het gezonde deel van een cliënt Erken en benut de eigenwijsheid van de cliënt Gebruik de eetstoornis als bron van kennis Geef een behandeling voldoende tijd Terugvallen hoort bij herstellen Bied nazorg als vast onderdeel van de behandeling 5

6 6

7 Ik en jij in mij Ik ben groot en jij bent klein Ik wil voor jou zorgen Je beste vriend zijn Lief voor je zijn Je troosten als je verdrietig bent En aanmoedigen als je angstig bent Je begeleiden als je iets nieuws probeert En bij je blijven als je fouten maakt Een omarming met jezelf Je waarderen als je aardig bent En accepteren als je vervelend bent Je met rust laten als je stil wilt staan En stimuleren als je wilt groeien Ik en jij zijn een Groot én klein Ik zorg voor mezelf Ben mijn beste vriend Hou van mezelf Onvoorwaardelijk! (Carmen Netten) 7

8 Human Concern Bijzonder ontstaan Grondlegger van de specifieke visie en het concept van Stichting Human Concern is Carmen Netten (1967) die zich vanaf 1997 tot op de dag van vandaag bezig houdt met de ontwikkeling van de behandelmethode voor eetstoornissen en het opzetten van een organisatie met ervaringsdeskundige professionals (Ervaringsprofessionals ). Haar eigen ervaring met het doorleven en overwinnen van Anorexia Nervosa en Boulimia Nervosa hebben destijds geleid tot haar besluit om vrouwen en mannen met deze problematiek professioneel te begeleiden. Als psycho-sociaal therapeut counsellor en GGZ agoog heeft zij ruim 15 jaar ervaring met het behandelen van cliënten met een eetstoornis en hun omgeving. In 2003 heeft dit alles geleid tot het officieel oprichten van Stichting Human Concern (HC) - centrum voor eetstoornissen. De oprichting van de stichting is ontstaan vanuit de behoefte om de opgedane kennis en ervaring, de visie en methode uit te dragen naar meerdere ervaringsdeskundige therapeuten om op deze manier een groter aantal cliënten echt te kunnen helpen. De vraag naar een andersoortige behandeling, die niet alleen het symptoom aanpakt bleek (en blijkt) namelijk groot. Het is haar wens en tevens doelstelling haar ideeën over de behandeling van eetstoornissen verder te ontwikkelen en uit te dragen. Met als belangrijke aanvulling, het concreet gestalte geven aan de professionalisering van ervaringsdeskundigheid. Om hiermee een waardevolle bijdrage te leveren aan de behandeling en genezing van diegenen die lijden aan een eetstoornis. Vanuit ervaring Mijn eetstoornis ervaring begon op mijn 12de met Anorexia en ging later over in een vorm van Boulimia. Tot ongeveer mijn 27ste werd mijn leven totaal beheerst door eten en niet eten. Aankomen en afvallen. Met me heel soms even goed voelen, maar meestal verschrikkelijk wanhopig, angstig en slecht. Een enorm zwarte periode van mijn bestaan als ik erop terug kijk. Ik had in die tijd geen idee wie ik was en wat ik wilde. Ik was mijzelf volledig kwijt. Richtte me op het eten omdat ik op die manier nog een beetje het gevoel had dat ik iets goed kon of me ergens aan vast kon houden. Ik hield mijn hoofd boven water, was aan het overleven. Maar leven kon ik niet. Niet genieten, niet meedoen met anderen, niet normaal zijn, niet blij zijn met mijzelf en later ook niet meer met anderen. Ik vereenzaamde, kwam in een isolement terecht en sloot mij samen met mijn grootste vriend en vijand; het eten, op. Ik kon eenvoudigweg niet voldoen aan de eisen en de spelregels van het leven. Ik vond het te ingewikkeld, te beangstigend, te onwennig. Ik wist niet hoe. Wat was normaal, wat wilde ik, wat vonden anderen? Zoveel keuzes te maken. Zoveel stappen te zetten. Zoveel verplichtingen en verwachtingen. Ik begon er dus maar niet aan. Voelde me veilig in mijn holletje samen met mijn eetverslaving. Maar gaandeweg voelde niets meer veilig, ook niet het eten. Want ook dat kon ik inmiddels niet meer onder controle houden. Net als de rest van mijn leven. Nu was het echt een warboel geworden. Het begon langzaam tot me door te dringen dat ik hulp nodig had. En zo begon ik mijn zoektocht in de hulpverlening. Van huisarts, naar psycholoog, naar psychiater, naar psychotherapeut, binnen instanties, buiten instanties, regulier, alternatief, opnames en ambulante behandelingen, in groepen en individueel, gericht op de symptomen, gericht op de oorzaken, gericht op vroeger of juist op nu, te weinig aandacht voor het eten, te veel aandacht voor het eten, met of zonder hulp van medicijnen Je kan het zo gek niet noemen of ik had het wel gehad. Maar niets hielp echt. Wel kleine beetjes, voor bepaalde stukjes van mijn probleem, of bepaalde periodes. Maar er echt helemaal en voorgoed van af komen dat niet. Mijn wanhoop groeide en mijn lust om te vechten, mijn hoop op de toekomst, mijn vertrouwen in de hulpverlening verdween beetje bij beetje. Totdat ik het bijna opgaf. Ik zou er toch nooit van af komen. Ik moest er maar mee zien te leven Maar zo vasthoudend als ik altijd was geweest om het eetprobleem te beschermen, mijzelf te beschermen, zo vasthoudend was ik ook om er van af te willen komen. Ik besloot na de zoveelste vruchtloze poging binnen de hulpverlening om het nu maar eens zelf op te knappen. Met alle kennis die ik her en der had opgedaan. Met behulp van mijn eigen wilskracht, mijn inmiddels opgedane ervaring met therapie en mijn kennis over mijn eigen eetprobleem, maakte ik een begin om eindelijk afscheid te nemen van mijn eetstoornis.in de jaren daarna lukte het mij zelfstandig om volledig van mijn chronische eetstoornis af te komen. 8

9 9

10 Toen ik genezen was begon ik mij wederom intensief bezig te houden met dit onderwerp, maar nu op een geheel andere manier. Ik ging een opleiding doen binnen de GGZ, deed veel vrijwilligerswerk onder andere voor de Stichting Anorexia en Boulimia Nervosa, begeleidde groepen en richtte mijn eigen praktijk op voor mensen met eetstoornissen. Nu kon ik eindelijk toetsen of mijn ideeën werkelijk zouden leiden tot het oplossen van ernstige en minder ernstige eetproblemen, zoals het mijzelf ook geholpen had. Ik gebruikte niet alleen mijn vakkennis tijdens de behandeling maar combineerde dit met het actief en doelgericht inzetten van mijn eigen ervaring. Later zou deze combinatie, namelijk van professie en ervaringsdeskundigheid, ervaringsprofessie gaan heten. De behandelaar als Ervaringsprofessional was geboren. Niet alleen merkte ik was het belangrijk om de juiste methode te vinden en de juiste grondhouding te gebruiken naar cliënten, maar wat dit alles extra kracht gaf was mijn eigen ervaring. Ik koos er dan ook voor om die doelgericht in te zetten tijdens de behandelingen die ik gaf. Hoop op verbetering en de kans om volledig beter te worden kon ik meteen overdragen omdat ik daar een levend voorbeeld van was. Motivatie, die bij veel cliënten tot het nulpunt was gedaald na talrijke vruchteloze pogingen binnen de traditionele hulpverlening, steeg als vanzelf. Ik hoefde daar allemaal niet bijster veel voor te doen. Het enige wat ik hoefde te doen, was mijn eigen ervaring laten spreken binnen de rol die ik had als hulpverlener. Om mij vervolgens te uiten in begrip, liefde, betrokkenheid, allertheid en herkenning. Dit was de rotsvaste basis waarop de behandeling kon steunen. Waarop het contact met en het herstel van de cliënt kon groeien. Een bijzonder vruchtbare grond, dat bleek keer op keer. Nog weer later kreeg dit alles een bredere opzet omdat ik met andere gelijkgestemde ervaringsdeskundigen in contact kwam. Dat resulteerde uiteindelijk in de huidige vorm van Stichting Human Concern. Een vertrouwensband was er eigenlijk altijd al meteen bij het kennismakingsgesprek. Openheid en eerlijkheid was er ook meteen van de cliënt. Ik was immers zelf ook open. Carmen Netten In de kern van moeilijkheden, schuilen mogelijkheden 10

11 Wie zijn we Stichting Human Concern centrum voor eetstoornissen, bestaat sinds 2003 en is een gespecialiseerde instelling met een landelijke dekking, voor de behandeling van eetstoornissen. Onze therapeuten zijn, naast hun deskundigheid op het terrein van de psychologische hulpverlening, getraind in het toepassen van de specifieke visie die Human Concern ontwikkeld heeft. Daarnaast zijn de therapeuten allemaal ervaringsdeskundig (genezen van een eetstoornis). Zij bieden, onder het kwaliteitskeurmerk van de Stichting, begeleiding en behandeling aan mensen met een eetstoornis of eet- en of gewichtsgerelateerde problematiek en hun direct betrokkenen. Daarbij zetten zij hun professionaliteit én hun ervaringsdeskundigheid naast elkaar in. Wij noemen hen Ervaringsprofessionals Een unieke en krachtige combinatie! professionaliteit én ervaringsdeskundigheid: dé combinatie die hét verschil maakt! Human Concern onderscheidt zich door: Onafhankelijke dienstverlening Directe toegang zonder drempels Uit en thuis binnen één organisatie Behandeling op maat Niet meer of minder zorg dan nodig is Transparante samenwerking Cliënt staat altijd centraal In 2010 is Stichting Human Concern centrum voor eetstoornissen door het ministerie van WVS middels de WTZi toegelaten als 2e lijns GGZ zorginstelling voor de medisch specialistische zorg van eetstoornissen. Hierdoor heeft iedereen recht op vergoeding conform de zorgverzekeringswet (ZVW). Human Concern heeft ruime ervaring met behandelen, groeit naar 500 cliënten in 2012 en boekt samen met hen goede resultaten. Voor het cliënttevredenheidsonderzoek van 2011 scoort Human Concern gemiddeld een 8,5. Iets om trots op te zijn! 11

12 Voor wie zijn we er Voor cliënten (m v) van 12 tot 100 jaar Het maakt niet uit wat voor eetstoornis of eetprobleem je hebt. We zijn er voor je met begeleiding, advies, steun of behandeling. Zo licht als mogelijk, zo zwaar als nodig en niet meer dan dat. Voor naasten zoals ouders, partners, vrienden, familie, collega s etc. Een eetstoornis raakt niet alleen degenen die het hebben. De hele omgeving kan diep worden getroffen. Ook voor hen zijn wij er met steun, informatie, advies en begeleiding. Voor interne collega s Voor onze eigen Ervaringsprofessionals streven wij naar een prettige en inspirerende werkomgeving waarin vertrouwen, openheid en zelfstandigheid kernbegrippen zijn. Bovendien leren we graag van elkaar. Want het geheel is meer dan de som der delen. Voor externe collega s Wij gaan voor een transparante en niet concurrerende omgang. Waarin inspiratie en innovatie de brug vormen en het welzijn van de cliënt leidend is. Leer van elkaars successen maar ook van elkaars missers. Voor doorverwijzers De mensen die problemen signaleren en motiveren om hulp te zoeken, zijn een niet te onderschatten schakel in het geheel. Hoe eerder (h) erkenning plaatsvindt, hoe beter en sneller de kans op herstel. We informeren verwijzers graag en leren hen eetstoornissen herkennen. Voor zorgverzekeraars Voor hen willen we de zogenaamde schadelast beperken door te laten zien dat een eetstoornis wel degelijk blijvend te genezen is waardoor cliënten niet standaard terug komen in zorg - geen draaideur behandelingen dus. Daarnaast willen we ook benadrukken dat een groot deel van de mensen met een eetstoornis niet in 'beeld' is omdat ze geen hulp durven te vragen. Ook zij hebben recht op snelle, goede en betaalbare hulp. Human Concern wil voor zorgverleners, toezichthouders, een overheid een transparante gesprekspartner zijn, die niet alleen kwantitatieve maar ook kwalitatieve en inhoudelijke inzichten deelt waarbij de anonimiteit van de cliënt altijd gewaarborgd blijft. En tenslotte voor de samenleving Wij willen het taboe doorbreken en de beeldvorming realistischer maken. Door inzichten en resultaten te publiceren maar ook de media te bewegen een meerzijdig beeld te schetsen. Want rond deze ernstige, complexe maar ook bijzondere stoornis valt nog zoveel meer te vertellen en te begrijpen. 12

13 uitgangspunten De denk- en werkwijze van Stichting Human Concern is voor het grootste deel ontstaan vanuit ervaringsdeskundigheid en gaat uit van: 10 basisovertuigingen: 1. van een eetstoornis kun je genezen Dat een eetstoornis ongeneeslijk zou zijn is een hardnekkige fabel. Dat bewijzen onze eigen therapeuten als geen ander. Stuk voor stuk zijn zij genezen en brengen deze hoop ook over op hun cliënten. 2. de kracht van Ervaringsprofessionals is zeer sterk Onze GGZ professionals zijn allen ervaringsdeskundig en zetten deze deskundigheid doelgericht in. Wij weten uit ervaring dat deze aanpak zeer krachtig en effectief is. 3. het draait niet om eten en gewicht Eten en gewicht zijn enkel een symptoom van een veel dieper liggend probleem. Vandaar dat wij hierop ook niet de primaire focus leggen. Eerst is veiligheid en fundament nodig. 4. straffen werkt averechts Het is onze overtuiging en ervaring dat straffen niet werkt bij de aanpak van een eetstoornis. De motivatie om van deze ziekte te willen genezen moet vanuit de cliënt zelf komen. Wij steken daarom veel energie in het verbeteren van de interne motivatie. 5. menselijke, gelijkwaardige omgang is de basis De cliënt moet zich thuis voelen en veilig bij de organisatie en de behandelaar. Als er geen klik is dan krijgt de cliënt een andere therapeut. Onze therapeuten geven je een gevoel van (h)erkenning en begrepen worden. Je kunt eindelijk je verhaal vertellen. Niets is gek. 6. de cliënt is leidend De behandeling moet voortkomen uit de cliënt zelf (cliëntenperspectief en selfempowerment). Met respect voor en behoud en gebruik van het 'eigenwijze' van de cliënt. Met andere woorden de behandeling wordt bekeken, gevormd en gestuurd vanuit de kracht, de mogelijkheden, de kennis, ervaring en de vraag van cliënten zelf. Niet enkel vanuit de boeken, de behandelaar, de organisatie, protocollen of financiën. 7. laagdrempelige zorg waar men snel op de juiste plek terecht komt De cliënt moet snel en efficiënt geholpen worden bij de aanmelding. Geen wachtlijsten zonder alternatief. Niet zes keer je verhaal opnieuw aan zes verschillende personen moeten vertellen. Niet zes verschillende vragenlijsten hoeven invullen. De stap naar hulp is bij ons relatief klein. Ook als je niet gemotiveerd, 'opgegeven' of wanhopig bent, ben je welkom voor een gesprek of een behandeling. 8. zorg op maat lengte maken De cliënt moet een behandeling krijgen die bij hem of haar past, iedereen is immers verschillend. Dus niet: de cliënt past niet in de behandeling en heeft pech, maar de behandeling wordt passend gemaakt aan de cliënt. Daarin zijn we erg creatief. Daarnaast heeft een behandeling van een eetstoornis tijd nodig, geen haast. De behandeling duurt daarom net zo lang of kort als nodig is. 9. behandeling dichtbij huis bieden Wij zijn ervan overtuigd dat hulp in de eigen omgeving het best werkt. Als het even kan geen langdurige opnames in een kliniek. Cliënten hoeven zo hun school, vrienden en hobby's niet (te lang) achter te laten. Vaak is dit nog hun enige motivatie om het vol te houden. Bovendien kun je nu direct oefenen in je eigen thuissituatie. Daar waar het echte leven zich afspeelt. 10. nazorg en terugval als vast gegeven beschouwen Een eetstoornis is niet zomaar uit iemands systeem. Het zat er ook niet zomaar in. Hiervoor is tijd nodig en structurele begeleiding. Die krijgt men bij ons zolang als nodig is. Terugvallen horen erbij! Hiermee leert een cliënt omgaan. Nazorg is onderdeel van onze behandeling. 13

14 Als eten een probleem is Herken jij... Dat je bijna altijd met eten of niet eten bezig bent? Dat je (vr)eetbuien hebt of juist niet durft te eten? Dat je niet meer kunt genieten van eten? Dat de weegschaal bepaalt hoe je je voelt? Dat je walgt van je lichaam en weinig zelfvertrouwen hebt? Dat je eigenlijk niet weet wie je zelf bent en wat je wilt? Dat je het gevoel hebt dat niemand je echt begrijpt? Dat je wanhopig bent omdat tot nu toe geen therapie heeft geholpen? Dan heb je waarschijnlijk wat aan deze brochure! 14

15 Problemen met... eten Anorexia Nervosa, Boulimia Nervosa en de Eetbuistoornis (of ook wel BED Binge Eating Disorder genoemd), zijn de officiële namen voor eetstoornissen zoals wij die kennen. Daarnaast bestaan er nog allerlei andere vormen die tussen deze drie uitersten in vallen. De zogenaamde eetstoornissen NAO (niet anderszins omschreven). Ook zijn er heel veel mensen die eetproblemen hebben (bijv. emotieeten) of gewichtsproblemen (bijv. lijngericht eten of jojo-en) Het maakt ons niet uit welke naam je eraan geeft, want uiteindelijk gaan ze allemaal over hetzelfde. Over eten en niet eten. Over angst om dik te worden. Over niet aan willen komen of af willen vallen. De een eet niet, of te weinig. De ander eet wel, maar kan geen maat houden. De een heeft grote eetbuien, de ander niet, maar beleeft het wel zo. Ze gaan over braken, lijnen, laxeren of overmatig bewegen. Het heeft alles te maken met een verstoorde, dwangmatige en obsessieve manier van omgaan met eten. jezelf Maar, als je verder kijkt, heeft het eigenlijk ook niets te maken met eten, dun of dik zijn, het heeft allemaal te maken met de manier waarop je omgaat met jezelf, anderen en de wereld om je heen. Het heeft te maken met een negatief zelfbeeld en lichaamsbeeld. Met angst om te leven, zichtbaar te zijn, verantwoording te nemen en eigen keuzes te maken. Met te weinig zelfvertrouwen, te weinig eigenwaarde. Met niet zeggen wat je denkt, en niet doen wat je wilt. Of misschien niet eens weten wat je vindt, voelt en wilt. Het heeft allemaal te maken met gevoelens van onzekerheid, angst, schaamte, schuld en eenzaamheid. Je stelt hoge eisen aan jezelf en anderen en hebt behoefte aan houvast en controle. Als je dit herkent, dan wil je er vast diep in je hart dolgraag van af. Maar durf je niet, of weet je niet hoe. Óf is het je ondanks je inzet en hulp tot nu toe niet gelukt 15

16 Naar een sterkere IK Mogen bestaan Stáán op je plek Houden van jezelf Van je laten houden Ontdekken wie je bent Zijn wie je al was Loslaten van het verleden Stilstaan bij het nu Veranderen wat niet te accepteren is Accepteren wat niet te veranderen is (Carmen Netten) 16

17 Vele mislukkingen zijn het gevolg van het feit dat men niet besefte hoe dicht men bij het succes was toen men opgaf 17

18 Een nieuwe aanpak Is nodig want: Rond de 6% tot 10% van de mensen met een eetstoornis overlijdt. Minder dan de helft geneest. De kans op terugval is zeer groot. Het is niet bekend wat de beste behandeling is voor met name anorexia. De meeste mensen met een eetstoornis worden niet behandeld. Omdat: Behandelingen die te veel alleen gericht zijn op het gewicht en eetgedrag, terugval in de hand werken. Symptoombestrijding niet helpt, omdat zo de oorzaken of instandhoudende factoren blijven bestaan. Behandelingen die gewicht als herstelcriterium nemen, maar een deel van de oplossing bieden. Het werken met een systeem van straffen & belonen demotiverend en ondermijnend werkt voor cliënten. Vaste behandelprogramma s niet flexibel kunnen inspelen op de individuele behoefte, wat juist bij eetstoornissen een belangrijk verschil kan betekenen. Behandelingen doorgaans te kort duren, waardoor er niet voldoende ruimte is om het tempo van de cliënt te volgen: Er vaak geen goede zorg is ná de behandeling, zodat terugval kan worden begeleid of voorkomen. Iemand kostbare tijd kwijtraakt aan het zoeken naar of het ondergaan van behandelingen die niet helpen, waardoor na elke mislukte behandeling het zelfvertrouwen wordt geschaad en de kans en de hoop op herstel afneemt. Dit vinden wij zorgwekkende constateringen. Veel gehoorde en begrijpelijke opmerkingen na mislukte pogingen zijn dan ook: Ik kom nooit meer van mijn eetstoornis af. Ik zal er mee moeten leren leven. Ik wil blijkbaar niet echt van mijn eetstoornis af. Ze zeggen dat ik ongemotiveerd of onbehandelbaar ben." Dit is niet waar! Sterker nog; jij kunt helemaal en voor altijd van je eetstoornis afkomen! Dat weten wij uit eigen ervaring! 18

19 Een nieuwe kijk op het probleem Een eetstoornis of eetprobleem krijg je niet zomaar. Op de een of andere manier helpt het je in periodes dat je het nodig hebt. Het heeft voor jou een belangrijke functie waardoor je het niet zomaar los kunt laten. Zo kan het je bijvoorbeeld een gevoel van trots, controle of houvast geven. Of je gebruikt het als uitlaatklep. Het is misschien in tijden je beschermer, je identiteit of je raadgever, je kracht en je troost. op de voordelen Zo bekeken is het eigenlijk een nuttige stoornis. Maar een eetstoornis gaat op den duur een eigen leven leiden. In plaats van jou te helpen, belemmert het je nu om vrij te zijn en je verder te ontwikkelen. Je eetstoornis krijgt controle over jou, in plaats van andersom. Je wordt zelfs ziek. Psychisch én lichamelijk. Het bijt zich als het ware vast in jouw persoonlijkheid, waardoor het steeds moeilijker wordt om er van los te komen. op de behandeling Wij zien jouw eetstoornis als een belangrijke informatiebron, want het vertelt je veel over wie jij bent. Wat je kracht en je zwakte is. Waar je behoeftes liggen en wat je mist. Wat je moeilijk vindt en wat je nog moet leren. We zijn er daarom ook niet op uit om jouw eetstoornis zo snel mogelijk van je af te nemen. Je eetstoornis heeft immers een functie; dus heb je hem nog nodig. op de oplossing Sterker nog, je kunt je eetstoornis pas loslaten, als je eerst weet waarom jij problemen met eten hebt gekregen en wat het nut ervan is, en wanneer je geleerd hebt anders met jezelf en de wereld om je heen om te gaan. Pas als jij stappen hebt gezet in het opbouwen van je eigenwaarde en zelfvertrouwen, kun jij je eten beetje bij beetje loslaten - en niet andersom. op jezelf Als je een eetstoornis hebt, betekent dat tegelijkertijd dat je over behoorlijk wat krachtige en positieve eigenschappen beschikt. Zoals doorzettingsvermogen, discipline, motivatie, kracht en vechtlust. Bovendien zijn de meeste mensen met een eetstoornis intelligent, gevoelig en creatief. Allemaal waardevolle eigenschappen die je nu eindelijk eens in je voordeel kunt gaan gebruiken. Als het je lukt je eetstoornis vast te houden, dan lukt het je óók er vanaf te komen. 19

20 Onze therapeuten Ervaringsprofessionals We zijn wat we doen: (Opr)écht Betrokken Gelijkwaardig Deskundig Onze therapeuten hebben een groot voordeel; zij zijn ervaringsdeskundig en genezen van een eetstoornis. Zij weten als geen ander Hoe ingrijpend een eetstoornis je leven verandert en bepaalt. Hoe moeilijk het is er in je eentje mee rond te lopen en er vanaf te komen. Hoe het voelt om door anderen niet begrepen te worden. Dat het van levensbelang is snel de juiste hulp te krijgen. Kan het niet zoals he Hoe belangrijk het is een hulpverlener of therapeut echt te kunnen vertrouwen. Hoezeer je het nodig hebt je veilig te voelen om iets aan je dan doen probleem te kunnen doen. Hoe grillig de weg haar herstel kan verlopen. Hoe belangrijk het is de hele eetstoornis aan te pakken. Onze therapeuten zetten deze ervaringsdeskundigheid actief én gericht in om jou beter te kunnen helpen. Zo zal er eerder een vertrouwensband zijn, is er als vanzelf meer begrip, herkenning en erkenning voor jouw stoornis, zul je je minder schamen of schuldig voelen en je niet zo vreemd of anders voelen. Je hoeft je energie niet langer te stoppen in ontwijken en vermijden. Waardoor er meer openheid en eerlijkheid in het gesprek komt. Cliënten blijken veel baat te hebben wanneer zij ervaren dat de therapeut hun eetstoornis in essentie begrijpt, en men niet theoretisch of klinisch benaderd wordt. En bovenal erg belangrijk; je krijgt weer hoop. Want onze therapeuten zijn het levende bewijs dat je van een eetstoornis af kunt komen. Helemaal! 20

21 Onze therapeuten zijn niet alleen ervaringsdeskundig maar ook GGZ professionals! Een krachtige combinatie. Wij werken met een multidisciplinair team van onder meer (GZ) psychologen, GGZ agogen, maatschappelijk werkers, orthopedagogen, vaktherapeuten, geestelijk gezondheidskundigen, diëtisten, psychiaters en medisch specialisten. Daarnaast zijn de HC therapeuten intern getraind in de specifieke behandelvisie en methodiek van Human Concern. Hierbij wordt bijzondere aandacht besteed aan het adequaat inzetten van de eigen ervaring. Alle HC therapeuten hebben actief contact met Stichting Human Concern in verband met de kwaliteitswaarborging. Nauwe samenwerking en deskundigheidsbevordering zijn een onderdeel hiervan. Deze geschiedt door middel van intervisie, supervisie en bij- en nascholing. Dé klik t moet, we het zoals het kan Wij vinden het erg belangrijk dat de cliënt zich thuis voelt bij de therapeut. Of het klikt is van doorslaggevend belang voor het aanslaan en slagen van de behandeling. Daarom moedigen we het juist aan wanneer je ons aangeeft als het niet klikt met je therapeut. Dan kunnen we je een andere HC therapeut voorstellen. Deze keuze durven maken is erg belangrijk voor jezelf. Van alle markten thuis Ons multidisciplinaire therapeutenteam is veelzijdig in achtergrond en opleiding, kennis en kunde. Alle therapeuten hebben een ruim arsenaal van methoden en technieken in huis, die zij inzetten passend bij het belang van hun cliënten. Niet iedereen is gebaat bij schrijven of praten, bij sommigen werkt bewegen of meditatie beter. De therapeuten krijgen regelmatig in- en externe bij- en nascholing zodat zij nauw kunnen blijven aansluiten bij wat hun cliënt op dat moment nodig heeft. 21

22 Onze behandelinsteek Wat is herstel Een eetstoornis is meer dan eten en gewicht, of een berekening van de BMI. Het is een complex geheel van samenhangende factoren en vergt daarom een totaalaanpak. De eetstoornis is het gevolg van problemen op meerdere levensgebieden tegelijk. Als deze onderliggende problemen niet in evenwicht met elkaar worden aangepakt, dan is de kans groot dat de eetstoornis na verloop van tijd terug komt of een andere verschijningsvorm aanneemt. Herstellen van een eetstoornis betekent meer dan de juiste BMI bereiken Daarom werken we bij Human Concern zeker niet alleen aan herstel van eten en gewicht, maar voornamelijk aan zaken zoals: Hoe ga je om met emoties: bijvoorbeeld met tegenslag of met succes. Hoe vul je je dagen in: heb je structuur en zinvolle dingen te doen of niet. Hoe ben je bemenst: met andere woorden heb je vrienden om je heen of intieme relaties. Hoe is het gesteld met je eigenwaarde en zelfvertrouwen en met je lichaamsbeleving. Of zijn er misschien nog andere problemen die een rol spelen en die aandacht nodig hebben, zoals een depressie of dwangof angstklachten. Allemaal zaken die belang kunnen zijn bij het positief beleven van jezelf, anderen en je leven als geheel. Wat is het doel De héle eetstoornis aanpakken We pakken de hele eetstoornis aan in de kern en vermijden daarmee symptoombestrijding. Dit doen we door middel van de drie-kanten-aanpak: 1. Inzicht in mechanismen, patronen en aanleg. Functies, gevolg en instandhoudende factoren worden geanalyseerd. 2. Ik-versterking door middel van het opbouwen en vergroten van autonomie, eigenwaarde en zelfvertrouwen. 3. Corrigeren van gedrag en cognities rondom eten en lichaamsbeeld. Deze drie kanten moeten ieder even veel aandacht krijgen. Zij gaan hand in hand en stap voor stap. Groei op het persoonlijke vlak betekent meer eten aandurven. Het één vorm het fundament voor het ander. Het is onze ervaring dat het op deze manier opgebouwde gewicht blijvend is en er veel minder kans is op terugval. 22

23 Houding en aanpak Onze houding naar eten en (onder over) gewicht We richten ons niét primair op aankomen of afvallen of het acuut stoppen met ongezond eetgedrag zoals bijvoorbeeld braken, eetbuien of overmatig bewegen. Wél op het stabiliseren van het aanvangsgewicht en het opbouwen van autonomie en eigenwaarde. Het gras gaat niet harder groeien door er aan te trekken We gaan uit van de natuurlijke setpoint van het lichaam en sturen niet op BMI s. Het werkelijke gewichtsherstel gebeurt wanneer de cliënt hier aan toe is. Voor de een is dat eerder dan voor de ander. Gaandeweg en in kleine haalbare stappen. Want onder externe druk opgebouwd gewicht geeft een groot risico op terugval op langere termijn. Het opbouwen van autonomie en daarnaast het loslaten van de eetstoornis moeten met elkaar in evenwicht zijn. Pas dan verandert er blijvend iets. Bovendien, soms zie je een positieve ontwikkeling en groei niet direct aan de buitenkant, dan is geduld en vertrouwen een schone zaak, óók voor de omgeving van de cliënt. Pas als jij stappen hebt gezet in het opbouwen van je eigenwaarde en je zelfvertrouwen, kun jij je eten beetje bij beetje loslaten Zie ook onze twee brochures ism Greta Noordenbos en de SABN: Richtlijn voor behandeldoelen en herstelcriteria voor eetstoornissen voor behandelaren Herstellen van je eetstoornis: wat houdt dat in? voor cliënten 23

24 24

25 Kip of ei Wij hanteren niet het principe van eerst eten en dan praten. Omdat vaak de oplossing of de opening aan de andere kant zit. Daarom behandelen we óók mensen met een relatief ernstig ondergewicht. Zonder medische risico s te nemen bieden wij deze cliënten op aangepaste wijze, de mogelijkheid, de kans en de ruimte om toch (psycho)therapie te volgen. We onderzoeken per persoon de mogelijkheden. En passen de intensiteit van de behandeling aan. Straf en dwang hebben we niet nodig We werken niet met een straf- versus beloningssysteem, omdat wij van mening zijn dat dit enkel kortdurend werkt of zelfs een averechts effect heeft. De motivatie om te genezen moet vanuit de cliënt zelf komen en niet ingegeven worden door de angst gestraft te worden. Bovendien zijn cliënten met een eetstoornis juist al erg streng en bestraffend naar zichzelf toe. We besteden daarom relatief veel tijd en aandacht aan het vergroten van de intrinsieke motivatie. de therapeut wat en hoe. De behandeling volgt de cliënt en niet De motivatie om te genezen moet vanuit de cliënt zelf komen en niet ingegeven worden door de angst gestraft te worden Ieder mens is uniek, iedere oplossing ook We gaan flexibel in op de persoonlijke behoeften en mogelijkheden van de cliënt en bieden een behandeling op maat. De behandeling ziet er dus voor iedereen anders uit. De cliënt bepaalt samen met andersom. De eigen-wijsheid van de cliënt vormt een belangrijke leidraad. Je hoeft niet ziek te zijn om beter te worden We gaan uit van het gezonde deel van de cliënt, de kwaliteiten en talenten die iemand bezit. Niet de klachten of de stoornis. Dat betekent dat een cliënt niet hoeft te veranderen, maar alles al in huis heeft om te genezen. Het gaat meer om herontdekken, experimenteren en verder door-ontwikkelen. Een oester maakt van zijn probleem een parel Complete behandeling zonder opname We bieden ambulante- en deeltijdbehandeling, individuele- en groepsbehandeling, lotgenoten ontmoetingen of online hulp, een speciaal motivatieprogramma en een start- en nazorggroep. We begeleiden cliënten intensief op meerdere gebieden en in verschillende fasen, zonder opname in een kliniek. Men blijft in de eigen omgeving, zodat de verkregen inzichten en vaardigheden direct in de praktijk geoefend kunnen worden. Leer je eetstoornis kennen Wij benaderen de eetstoornis als waardevolle informatiebron. Niet als vriend of vijand. Deze neutrale beschouwing maakt het makkelijker om het los te laten. Als je weet waar je eetstoornis voor staat dan kun je het door middel van gezond gedrag vervangen. Om iets los te laten, moet je het eerst vastpakken Samen op reis Wij streven naar een gelijkwaardig contact tussen de behandelaar en de cliënt. We stellen de cliënt en haar of zijn eigen inzicht, inbreng en behoeften centraal. En niet de therapeut, het behandelplan of het protocol. Daardoor ontstaat er een samenwerkingsverband dat motiverend werkt op het willen nemen van de eigen verantwoordelijkheid. En dat bovendien het gevoel van controle, zelfredzaamheid en zelfvertrouwen van de cliënt vergroot. We maken de reis náást de cliënt of volgen haar of zijn route, maar wijzen niet als vanzelf de weg. Eigen deskundigheid Wij vinden dat iedere cliënt zélf in hoge mate deskundig is op het gebied van haar of zijn eigen problematiek. Wij zijn niet degenen die weten hoe het moet, maar samen met de cliënt bepalen we de weg die individueel passend is. Daarbij respecteren wij het tempo en de grenzen van de cliënt. Het in eigen hand mogen houden van dingen die gebeuren in het genezingsproces is voor cliënten met een eetstoornis erg belangrijk. 25

26 experimenteren en te groeien. Onze grondhouding is gestoeld Je kan een mens niets leren, je kan hem alleen helpen het zelf te ontdekken in zichzelf Grondhouding Wij vertrekken vanuit een krachtige basis, namelijk de vertrouwensrelatie en de (h)erkenning tussen de therapeut en de cliënt en of de groep. En de veiligheid die daarin geboden wordt om vrijuit te op liefde, respect, zorg, oprechte betrokkenheid en begrip. Onze transparante houding maakt ons benaderbaar en echt. Onze kracht zit in het durven mens zijn. Filosofie van zijn Afgedreven Ieder mens wordt als 'zichzelf' geboren, maar laat 'zichzelf' in de loop van de tijd in meer of mindere mate in de steek als gevolg van zijn opvoeding (normen, waarden) en ervaringen (meer of minder ingrijpende gebeurtenissen). We zoeken manieren om te overleven; passen ons aan of zetten ons juist af. We bedenken ingewikkelde strategieën en ontwikkelen ongezonde mechanismen om onszelf te beschermen tegen onveilige situaties en bedreigingen van buitenaf. Echter te ver doorgevoerde strategieën en mechanismen beschermen ons niet, maar belemmeren ons om onszelf ten volle te ontwikkelen en van het leven te genieten. Om tevreden te zijn met wat er is en ons vrij te voelen. Om kansen te creëren of te grijpen. Om creatief te zijn. Om lief te hebben en lief te worden gevonden. Zo drijven we steeds verder af van onze ware aard, onze eigen IK. En komen in de problemen met onszelf en anderen. De stem in je hoofd bedenkt honderd keer per dag waarom het moet wat je doet. Maar de stem in je hart laat je bij elke slag voelen dat het anders kan 26 Zijn wie je al was Ons uitgangspunt én eindpunt is: terugvinden en mogen zijn wie je bent in essentie. Wij respecteren de fundamentele kenmerken en karaktereigenschappen van iedere cliënt. Een cliënt hoeft niet te veranderen om te genezen, maar heeft alles al in huis om dit doel te bereiken. Het ontdekken, herwaarderen, accepteren en mobiliseren van jezelf is ons voornaamste doel. Wij werken vanuit het gezonde deel en niet vanuit de ziekte. Vanuit de kracht, de kwaliteiten en de mogelijkheden van de cliënt. of te beheersen. Die illusie hebben veel mensen wel. Althans ze Een cliënt hoeft niet te veranderen om te genezen, zij of hij heeft alles al in huis om dit te bereiken Omgaan met wat is De meest simpele en tegelijkertijd meest moeilijke opdracht van het leven is te accepteren van wat is. Om je heen maar ook in of aan jezelf. Veel dingen zijn niet ter veranderen of te sturen, te controleren steken er veel energie in om een soort van schijnveiligheid na te jagen. De grootste zekerheid en veiligheid zit echter in iemand zelf. Wanneer je vrede hebt en zelfs trots kan zijn op wie je bent, wat je hebt en hoe het gaat, dan is dat de enige basis die je nodig hebt om je leven voluit aan te gaan. Vanuit dat vertrekpunt wordt de wereld ineens een stuk uitdagender, vriendelijker en overzichtelijker. Ik ben een perfectionist; ik aanvaard namelijk dat alles perfect is zoals het is

27 27

28 28 Als je vertrouwen hebt, hoef je niet de gehele trap te zien om de eerste stap te zetten

29 Je kunt je leven op veel manieren de moeite waard maken, maar alleen jij kunt beslissen welke manieren dat zijn Zelf maar niet alleen Op eigen kracht Wij gaan ervan uit dat ieder mens in staat is zichzelf te adviseren, te steunen en te motiveren. Bovendien zijn we ervan overtuigd dat ieder mens het meest deskundig is ten aanzien van haar of zijn eigen probleem én zo ook ten aanzien van de oplossing. Ook jij bent in staat om je problemen het hoofd en het lijf te bieden, hoe moeilijk de situatie soms ook lijkt. Wat daar onder andere voor nodig is, is inzicht in jezelf: begrijpen en (h)erkennen waarom jij dingen doet, voelt en denkt. Daarnaast is het belangrijk dat jij je kwetsbare, maar ook je sterke kanten serieus neemt. behandeling en of groepsbehandeling. Hierin besteden we aandacht aan de verschillende kanten van jouw eetstoornis. Wij kijken samen met jou naar de achterliggende oorzaken en vooral de functies van je eetstoornis. Ook bekijken we hoe jij praktisch je eetgedrag kunt veranderen in structuur, hoeveelheid en gewoonten. Zelfbeeld, lichaamsbeeld, sociale vaardigheden en assertiviteit zijn eveneens belangrijke thema's. Het omgaan met je innerlijke negatieve stem, loopt als een rode draad door alles heen. Bovendien krijg je oefeningen mee naar huis waar je direct mee aan de slag kunt. Zo leer je anders omgaan met jezelf, met anderen en met de dingen die gebeuren. Je vervangt stapsgewijs de eetstoornis door gezond gedrag, gezonde gedachten, gezonde strategieën. In de loop van de behandeling zul je merken dat je eetstoornis steeds meer in kracht afneemt omdat je haar uiteindelijk niet langer nodig hebt. Pas wanneer jij accepteert dat je net als ieder ander, een mens bent met goede en minder goede eigenschappen, en aan beiden bestaansrecht geeft, krijg je ruimte om gewoon te zijn wie je bent. Dan heb jij je eetstoornis niet langer nodig! Eigen baas zijn over jouw leven geeft pas houvast, zekerheid, veiligheid en overzicht. Een eetstoornis geeft dit niet. Bovendien geeft het je de vrijheid om nieuwe wegen in te slaan. Je wordt sterker, krijgt zelfvertrouwen en eigenwaarde. Dingen overkomen je niet langer, maar jij stuurt en bepaalt zélf. Met andere woorden: je krijgt nu pas echt controle over jezelf, over anderen en over de wereld om je heen. Maar mét vangnet Natuurlijk is het niet zo dat je op een morgen opstaat en zegt: "Zo, en nú ga ik het eens even helemaal anders doen!" Zo simpel ligt dat niet. Bovendien hoef je het ook niet helemaal alleen te doen. Wij staan achter je en begeleiden je daarbij in de vorm van individuele En Tom Tom Hoe onze hulp aan jou er inhoudelijk precies uitziet, is iets wat jij zelf bepaalt op basis van wie jij bent en wat je weet en voelt. Welke weg je wilt gaan, waar je heen wilt en waar je uit wilt komen is iets wat jij zelf bepaalt en bij mag stellen. Wij luisteren, begeleiden en ondersteunen jou op jouw eigen ontdekkingsreis. Daar waar nodig geven we inzicht, advies, structuur en handvatten. Kortom; niet wíj zijn degenen die weten hoe het moet en die bepalen hoe het gaat, maar jíj. De inhoud van de behandeling zal daarom voor iedereen verschillen. Naar je bestemming Het overwinnen van een eetstoornis is over het algemeen een intensief en langdurig proces, wat ook na je behandeling door zal gaan. Maar wanneer dat je lukt en je jezelf hervonden hebt, vergeet dan niet dat je altijd een hulpverlener in je buurt hebt, waar jij je hele leven lang een beroep op kunt doen: namelijk JIJZELF met je innerlijke navigatiesysteem. 29

30 Wat is effectief Wat bepaalt de effectiviteit van een behandeling? En waarop is de behandeling bij Human Concern gebaseerd. 40% wordt bepaald door de cliënt zelf Persoonlijke eigenschappen van de cliënt zelf als motivatie, doorzettingsvermogen of optimisme, maar ook steun en betrokkenheid vanuit de omgeving bepalen voor een groot deel het succes van een behandeling. HC: eetstoornis cliënten zijn vaak krachtig, gedreven, slim en creatief. HC: stelt de interne motivatie centraal. HC: betrekt het systeem erbij voor wederzijds begrip. De kracht en motivatie die je hebt om je eetstoornis in stand te houden, gebruik je nu om ervan los te komen 30% wordt bepaald door de relatie met de therapeut Een goede klik met de hulpverlener en voldoende vertrouwen leidt op zichzelf al tot verandering. Belangrijk is dat de cliënt zich als actieve deelnemer betrokken voelt bij het proces. HC: kiest voor een gelijkwaardige en menselijke omgang met een klik. HC: gebruikt ervaringskundigheid om meer vertrouwen en openheid te creëren. HC: maakt gebruik van de kennis van de cliënt zelf. Het in eigen hand mogen houden van dingen die gebeuren in het genezingsproces is voor cliënten met een eetstoornis erg belangrijk 15% wordt bepaald door hoop, verwachtingsfactoren Behalve van de therapeut moet ook van het model of de techniek een positieve, hoopvolle verwachting op verandering uitgaan. HC: zet Ervaringsprofessionals in om een hoopvol voorbeeld te geven HC: stelt in haar visie dat genezing mogelijk is als de hele eetstoornis wordt aangepakt HC: heeft een visie die is ontstaan van uit eigen ervaring, hieruit spreekt begrip Je eigen therapeut laat zien dat herstel mogelijk is 15% wordt bepaald door methode en techniek De gekozen methoden of technieken (zoals cognitieve gedragstherapie, de vraag achter de vraag of het invullen van eetdagboeken) verklaren maar voor een relatief klein deel de werkzaamheid van psychotherapie. HC: heeft geen eenheidsaanpak, maar biedt behandeling op maat HC: past alleen methoden of technieken toe die passen bij de cliënt HC: therapeuten zijn eclectisch opgeleid De behandeling bij Human Concern is mede door de combinatie van Behandelingen zijn afgestemd op de individuele behoefte. De behandeling volgt de cliënt en niet andersom Conclusie: veruit de grootste effectiviteit valt te bereiken door expliciet en systematisch gebruik te maken van de cliënt (en omgeving), diens mogelijkheden, de werkrelatie en de hoop, en verwachtingsfactoren. haar visie, haar grondhouding en haar ervaringsdeskundige insteek als maximaal effectief te bestempelen. (Bron Ahn & Wampold, meta analyse ) 30

31 De omgeving telt mee Voor ouders, partners, vrienden, collega s, familie, etc. De omgeving van de cliënt betrekken wij standaard bij elke behandeling. Ouders, partners of andere voor jou belangrijke mensen nodigen we in overleg uit om één of meerdere keren bij de gesprekken aanwezig te zijn. Hierdoor kunnen zij jouw ontwikkeling volgen en begrijpen. Zo heb je niet alleen je therapeut als steun, maar ook je omgeving! Voor ouders partners of andere omstanders die voor zichzelf extra steun of hulp zoeken, bieden we individuele begeleiding bij een tweede HC therapeut, of lotgenotencontact in een groep. Daar kunnen ervaringen gedeeld worden en zullen de therapeuten uitleg geven over de eetstoornis als stoornis, het verloop van de behandeling, de visie van Human Concern en hoe betrokkenen goed voor zichzelf kunnen blijven zorgen. Het is onze ervaring dat door het betrekken van je omgeving bij de behandeling, er veel meer begrip ontstaat aan twee kanten. Bij je omgeving voor jouw proces, maar ook andersom. Op die manier levert het aan twee kanten voordeel op. Zichtbaar onderzoek Human Concern vindt het belangrijk om de kwaliteit van haar behandeling te toetsen door bestaand maar ook nieuw onderzoek te doen. Zo zorgen wij ervoor dat de behandeling en de visie zich blijft ontwikkelen en zo nodig geoptimaliseerd wordt. Wij stellen de mening van cliënten daarom erg op prijs en willen graag van hen zelf horen wat zij van dingen vinden: wat er goed gaat of beter kan. Dit doen wij door middel van effectonderzoek bij aanvang en bij het einde van de behandeling én een follow up onderzoek een half jaar na de behandeling. Een behandeling is immers pas echt succesvol als er sprake is van blijvende groei richting volledig herstel. Dit onderzoek doen wij in samenwerking met Drs. G. Noordenbos (Universiteit Leiden). Daarnaast doen wij samen met Noordenbos exploratief en kwalitatief onderzoek naar motivatie gedurende het motivatieprogramma Be-Leef! in Portugal. Het cliënttevredenheidsonderzoek wijst uit hoe tevreden onze cliënten zijn met betrekking tot gastvrijheid, helderheid in informatie, bereikbaarheid, visie en de kwaliteit van de HC therapeuten. Gezamenlijk zetten wij ons in om de kwaliteit van de behandeling hoog te houden. 31

32 Onze behandelingen Behandelaanbod Behandeling en begeleiding Startgroep Ambulant individuele behandeling Deeltijdbehandeling Motivatieprogramma Be-Leef! in Portugal Online therapie (E-health) Nazorg Combinatie van verschillende behandelingen Ondersteuning, preventie en voorlichting (ism Buro PUUR) Ouder- partnerbegeleiding (groep en individueel) Pedagogische ondersteuning voor ouders en andere opvoeders Informatiebijeenkomsten (cliënt, omgeving en doorverwijzers) Psycho-educatie Thematische groepsbijeenkomsten Cursussen en workshops Online ontmoetingsplek ikookvanmij.nl Opleiding, bij- en nascholing HC opleiding (tot HC therapeut) Bij- en nascholing voor professionals 32

33 behandeltrajecten We hebben bij Human Concern drie soorten behandeltrajecten: 1 - Ambulant traject De ambulante gesprekken van een uur per sessie vinden één a twee x per week plaats bij een HC locatie bij jou in de buurt. Je krijgt veel huiswerk mee naar huis zodat je daar kunt oefenen. Dat is immers de plek waar jouw leven zich afspeelt. Intake diagnose Ambulant + eventueel online Nazorg 2 - Deeltijdtraject Gedurende twee dagen in de week volg je een dagprogramma. Behandeling vindt plaats in groepsverband. De deeltijdbehandeling biedt letterlijk meer structuur en houvast. Daarna kun je overstappen op ambulante therapiegesprekken Intake diagnose Deeltijd Ambulant + eventueel online Nazorg 3 - Motivatietraject 'Be-Leef!' in Portugal Dit zeer speciale en intensieve programma van 25 dagen in Portugal is in het bijzonder gericht op het hervinden van jezelf, het vergroten van hoop en motivatie en het doorbreken van hardnekkige patronen. Tijdens de intakedag wordt gekeken of je in aanmerking komt voor dit behandeltraject. Intake I diagnose Motivatieprogramma 'Be-Leef!' Deeltijd Ambulant en eventueel online Nazorg Welk behandeltraject past bij jou? Aan welk behandeltraject je het meest zult hebben, is afhankelijk van de ernst van je eetstoornis, je eigen behoeften en de mogelijkheden en het advies van Human Concern. In de diagnosefase, tijdens de intakedag zullen we hier gezamenlijk zorgvuldig naar kijken. Vind meer informatie over onze behandelingen in onze brochures: Behandeling bij Human Concern Motivatieprogramma 'Be-Leef!' 33

34 ik ook van mij H E T EETSTOORNIS FORUM Online ontmoetingsplek ikookvanmij.nl Ons forum biedt een online ontmoetingsplek voor álle eetstoornissen en álle mensen; jong - oud, man - vrouw, dik - dun. Kijk eens rond op en praat met lotgenoten, ex-cliënten, of HC therapeuten. Lees verhalen die je herkent en discussieer mee met onze maandelijkse thema chat. Ook voor ouders en partners hebben wij speciale aandacht. Stel je vragen direct aan een diëtist, een arts, een preventie medewerker, een ervaringsdeskundige of een HC therapeut. Wie weet kom je zelfs onze ambassadrice Marly van der Velden uit GTST tegen 34

35 Aanmelden Aanmelden kan via het aanmeldformulier op de website www. humanconcern.nl of via de telefoon of mail. Je krijgt dan een informatiepakket toegestuurd met daarin een uitgebreid vragenformulier. Dit formulier stuur je ingevuld terug, samen met een doorverwijzing van je huisarts. Na maximaal één week word je telefonisch benaderd voor het beantwoorden van een aantal vragen en krijg je een uitleg over het vervolg van het traject. Daarna wordt je binnen maximaal twee weken uitgenodigd voor een intakedag op ons hoofdkantoor in Amsterdam. Wachtlijst startgroep Mocht er een wachtlijst zijn dan kun je alvast terecht in de startgroep. In deze groep begin je met een aantal thema s, die in de behandeling ook aan bod komen. Je doet dus al voorwerk. Voor meer informatie over de wachtlijst en -tijden raadpleeg onze website. Voor meer informatie over de startgroep zie ook onze brochure: Behandeling bij Human Concern Gedurende deze dag heb je achtereenvolgens een gesprek met een HC therapeut, een psychiater of GZ psycholoog, een arts en een diëtiste. Deze gesprekken zijn bedoeld om een zo nauwkeurig mogelijk beeld te krijgen van jouw problematiek vanuit verschillende invalshoeken bekeken. We zullen je vragen beantwoorden en jij kunt kijken of het klikt en of je een behandeling bij ons ziet zitten. Naar aanleiding van deze intakedag doen we je een behandelvoorstel wat we bespreken met jou. In dit voorstel geven wij advies over welk behandeltraject het beste bij jou past. Wanneer je besluit om bij ons in behandeling te gaan dan start daarna jouw behandeling zo snel als mogelijk. Zuid-Holland, Utrecht, Flevoland, Gelderland, Overijssel, Brabant, Samen bepalen we uiteindelijk wat de beste weg is om je eetstoornis nu definitief aan te pakken. Het grote geheim om van het leven te krijgen wat je wilt, is weten wat je wilt en geloven dat je het kunt krijgen Waar De ambulante behandelingen van Human Concern worden verspreid over het hele land, dus dichtbij huis, aangeboden. Tot het verzorgingsgebied behoren onder andere de regio s: Noord- en Friesland en Limburg (2012). Vergoeding Stichting Human Concern - centrum voor eetstoornissen is een 2e lijns GGZ-instelling. Hierdoor wordt de volledige behandeling tussen de 60% en 100% (restitutie) vergoed door de alle zorgverzekeraars. Meer informatie over vergoedingen en jouw verzekering vind je op de website. Je kunt ook bellen of mailen als je specifieke vragen hebt. Wij helpen je graag verder. Informatiebijeenkomsten Regelmatig organiseert Stichting Human Concern informatiebijeenkomsten door het gehele land. Deze zijn gratis en vrijblijvend. Jij en je familie of vrienden zijn welkom om te luisteren naar onze uitleg en je vragen te stellen. In deze bijeenkomsten komen alle onderwerpen uit deze brochure aan de orde. Maar je hoort ook ervaringsverhalen van HC therapeuten en ex-cliënten. Kijk op onze website waar en wanneer de bijeenkomsten plaatsvinden en meld je van te voren aan. We kijken er naar uit je te ontmoeten! Aangezien het therapeutennetwerk zich voordurend uitbreidt, raden we je aan op onze website de actuele informatie te raadplegen. 35

36 36 Het meervoud van lef is leven!

37 Meer informatie Mocht je na het lezen van deze brochure meer informatie willen, bezoek dan onze website en vraag het informatiepakket aan middels de button op de site. Bellen mag natuurlijk ook op Onze (ervarings)deskundige medewerkers helpen je graag verder. Vraag ook naar onze andere brochures: Behandeling bij Human Concern Therapeut worden bij Human Concern Motivatieprogramma Be-Leef! Kortom! Je bent van harte welkom! Met of zonder eetstoornis Namens alle medewerkers en vrijwilligers van Stichting Human Concern - centrum voor eetstoornissen 37

38 Als ik toen de hulp had gehad die Human Concern nu biedt, dan had dat mij een hoop ellende en tijd bespaard. Ik voelde mij zo alleen en niet begrepen. Een ervaringsprofessional als hulpverlener had mij meteen hoop en vertrouwen gegeven. Dat het ook mij zou lukken beter te worden notities Marly van der Velden Ambassadrice Human Concern 38

Als je vertrouwen hebt, hoef je niet de gehele trap te zien om de eerste stap te zetten

Als je vertrouwen hebt, hoef je niet de gehele trap te zien om de eerste stap te zetten ERVARINGSPROFESSIONALS IN EETSTOORNISSEN Als je vertrouwen hebt, hoef je niet de gehele trap te zien om de eerste stap te zetten Behandeling bij Human Concern 1 Wie naar buiten kijkt, droomt Wie naar binnen

Nadere informatie

Waar gaat het over? Programma workshop

Waar gaat het over? Programma workshop 14 april Utrecht Waar gaat het over? Drempels Visie en aanpak Human Concern Rol van ervaringsdeskundigheid Eten is de klacht, niet de kwaal Wat is herstel? doelen van behandeling Vragen Programma workshop

Nadere informatie

Intakeprocedure IKK Onderzoek Kosten Hoe kom je bij Novaru m terecht? Nazorggroep Novarum ANOrexIA NervOsA Nabehandeling

Intakeprocedure IKK Onderzoek Kosten Hoe kom je bij Novaru m terecht? Nazorggroep Novarum ANOrexIA NervOsA Nabehandeling ANOrexIA NervOsA ANOrexIA NervOsA Wat is anorexia nervosa? Mensen met anorexia eten zo weinig, dat ze extreem mager worden. Vaak zijn ze ernstig ondervoed. Maar al zijn ze vel over been, toch zien ze in

Nadere informatie

Mensen met boulimia hebben vaak een normaal basisgewicht, en kunnen. Herken je de volgende verschijnselen bij jezelf? Dan kan het zijn dat je

Mensen met boulimia hebben vaak een normaal basisgewicht, en kunnen. Herken je de volgende verschijnselen bij jezelf? Dan kan het zijn dat je BOulImIa NerVOsa BOulImIa NerVOsa Wat is boulimia nervosa? Boulimia nervosa houdt in dat je regelmatig flinke eetbuien hebt waarbij je de controle lijkt te verliezen. Tegelijkertijd ben je bang voor overgewicht.

Nadere informatie

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Informatie voor cliënten Cliënten en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel hebben vaak nare dingen meegemaakt. Ze zijn geschokt

Nadere informatie

Dr. Greta Noordenbos, Klinische Psychologie, Universiteit Leiden

Dr. Greta Noordenbos, Klinische Psychologie, Universiteit Leiden Na een vlotgeschreven en informatief eerste hoofdstuk van Els Verheyen waarin de belangrijkste kenmerken, gevolgen en behandelingen van eetstoornissen worden behandeld, gaat Karolien Selhorst uitvoerig

Nadere informatie

Eetstoornissen. Mellisa van der Linden

Eetstoornissen. Mellisa van der Linden Eetstoornissen Mellisa van der Linden Inhoud Hoofdstuk 1: Wat houdt een eetstoornis in? Hoofdstuk 2: Welke eetstoornissen zijn er? Hoofdstuk 3: Wat zijn bekende oorzaken voor een eetstoornis? Hoofdstuk

Nadere informatie

Cognitieve gedragstherapie bij eetstoornissen

Cognitieve gedragstherapie bij eetstoornissen FE 0807-1 Meer informatie Bij de VGCt zijn meer folders verkrijgbaar, voor volwassenen bijvoorbeeld over angst en depressie. Speciaal voor kinderen zijn er folders over veel piekeren, verlatingsangst,

Nadere informatie

Centrum voor Psychotherapie

Centrum voor Psychotherapie Centrum voor Psychotherapie Je zit al een langere tijd niet goed in je vel. Op steeds dezelfde punten in je leven loop je vast. Je hebt al geprobeerd te veranderen. Waarschijnlijk heb je ook al behandelingen

Nadere informatie

Herken je de volgende verschijnselen bij jezelf? Dan kan het zijn dat er sprake is van een eetbuistoornis.

Herken je de volgende verschijnselen bij jezelf? Dan kan het zijn dat er sprake is van een eetbuistoornis. EEtbuIstOOrNIs EEtbuIstOOrNIs Wat is een eetbuistoornis? Een eetbuistoornis wordt ook wel Binge Eating Disorder (BED) genoemd. Mensen met een eetbuistoornis hebben regelmatig onbedwingbare en hevige eetbuien

Nadere informatie

Onderhuids. Workshop Zelfverwonding en Eetstoornissen. 9 december 2005

Onderhuids. Workshop Zelfverwonding en Eetstoornissen. 9 december 2005 Onderhuids Workshop Zelfverwonding en Eetstoornissen 9 december 005 Voorstellen ZieZo Eetstoornissen Ervaringsverhaal Vragenlijst zelfbeschadiging en Eetstoornissen Vragen José Geertsema Ellen Spanjers

Nadere informatie

Brijder Verslavingszorg Hoofddorp

Brijder Verslavingszorg Hoofddorp Ons Team Ons team is zeer divers. We bestaan uit het secretariaat, psychologen, maatschappelijk werkers, sociaal psychiatrisch verpleegkundigen, cognitief gedragstherapeutisch werkers, ervaringsdeskundigen,

Nadere informatie

Zorgprogramma. Emergis, kinder- en jeugdpsychiatrie. Amares

Zorgprogramma. Emergis, kinder- en jeugdpsychiatrie. Amares Zorgprogramma Amares Emergis, kinder- en jeugdpsychiatrie Deze folder is bedoeld voor kinderen en jongeren die behandeling krijgen bij Amares. De folder is ook bedoeld voor ouder(s)/verzorger(s) die binnenkort

Nadere informatie

Centrum Specialistische Behandelingen (CSB)

Centrum Specialistische Behandelingen (CSB) Internet: www.sabn.nl E-mail: info@sabn.nl Centrum Specialistische Behandelingen (CSB) Overige websites: www.eetstoornissen.nl Afdeling Eetstoornissen Informatiefolder voor verwijzers 12 De Afdeling Eetstoornissen

Nadere informatie

Overzicht Groepsaanbod. Mindfulness Chronische pijn Instapgroep Kerngroep SOVA Weerbaarheid Angst en depressie

Overzicht Groepsaanbod. Mindfulness Chronische pijn Instapgroep Kerngroep SOVA Weerbaarheid Angst en depressie Overzicht Groepsaanbod Mindfulness Chronische pijn Instapgroep Kerngroep SOVA Weerbaarheid Angst en depressie Waarom een groep of cursus? Waarom in een groep? Het kan zijn dat je het zelf prettiger vindt

Nadere informatie

Vanjezelfhouden.nl 1

Vanjezelfhouden.nl 1 1 Kan jij van jezelf houden? Dit ontwerp komt eigenlijk altijd weer ter sprake. Ik verbaas mij erover hoeveel mensen er zijn die dit lastig vinden om te implementeren in hun leven. Veel mensen willen graag

Nadere informatie

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster [PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster! Hoofdzaken Ster Copyright EffectenSter BV 2014 Hoofdzaken Ster SOCIALE VAARDIGHEDEN VERSLAVING DOELEN EN MOTIVATIE 10 9 8 10 9 8 7 6 4 3 2 1 7 6 4 3 2 1 10 9

Nadere informatie

Wat is Altrecht? Wier

Wat is Altrecht? Wier Wier Wier Centrum voor onderzoek en behandeling van moeilijk lerende mensen met ernstige problemen 2 Wier Wie kunnen zich aanmelden voor onderzoek en behandeling op Wier? Wier is een behandelafdeling speciaal

Nadere informatie

Wil jij als voedingsprofessional ook specialist worden op gebied van Emotie-eten de baas?

Wil jij als voedingsprofessional ook specialist worden op gebied van Emotie-eten de baas? Wil jij als voedingsprofessional ook specialist worden op gebied van Emotie-eten de baas? Fijn! Dan kom ik graag in contact met jou. Mijn wens is dat meer professionals in Nederland cliënten, die worstelen

Nadere informatie

Deeltijdbehandeling. Barneveld. volwassenen deeltijd

Deeltijdbehandeling. Barneveld. volwassenen deeltijd Deeltijdbehandeling Barneveld volwassenen deeltijd Inhoudsopgave Wat is deeltijdbehandeling? 2 Voor wie is de behandeling bedoeld? 2 De behandeling 3 Doel 3 Behandelplan 3 Inhoud 3 Programma 4 Individuele

Nadere informatie

Staat uw leven in het teken van drank en drugs? Een opname biedt uitkomst!

Staat uw leven in het teken van drank en drugs? Een opname biedt uitkomst! Staat uw leven in het teken van drank en drugs? Een opname biedt uitkomst! KLINISCHE BEHANDELING: ALS U DE CONTROLE OVER UW LEVEN TERUG WILT Onderdeel van Arkin Stoppen met alcohol of drugs en uw manier

Nadere informatie

Persoonlijkheidsstoornissen Kortdurend Behandelaanbod

Persoonlijkheidsstoornissen Kortdurend Behandelaanbod Persoonlijkheidsstoornissen Kortdurend Behandelaanbod U bent niet de enige Een op de tien Nederlanders heeft te maken met een persoonlijkheidsstoornis of heeft trekken hiervan. De Riagg Maastricht is gespecialiseerd

Nadere informatie

Als er meer nodig is om uw verslaving de baas te worden

Als er meer nodig is om uw verslaving de baas te worden Als er meer nodig is om uw verslaving de baas te worden DAGBEHANDELING: DRIE DAGEN PER WEEK, TWAALF WEKEN LANG Onderdeel van Arkin De intensieve behandeling tijdens de Dagbehandeling helpt om uw verslaving

Nadere informatie

De 5 stappen om goede voornemens te laten slagen

De 5 stappen om goede voornemens te laten slagen De 5 stappen om goede voornemens te laten slagen Op 1 januari worden volop goede voornemens gemaakt. We willen stoppen met roken, afvallen, meer bewegen, gezonder leven en ga zo maar door. Afvallen is

Nadere informatie

ZIJN WIE JE BENT EN WIE JE WILT ZIJN. De waarde van de praktijkhuizen van Ixta Noa

ZIJN WIE JE BENT EN WIE JE WILT ZIJN. De waarde van de praktijkhuizen van Ixta Noa ZIJN WIE JE BENT EN WIE JE WILT ZIJN De waarde van de praktijkhuizen van Ixta Noa WIJ ZIJN IXTA NOA IXTA NOA. OFTEWEL IK STA NIEUW. IXTA NOA IS EEN EIGENZINNIGE VERZAMELING VAN MENSEN DIE ZELFBEWUST EN

Nadere informatie

EENDAAGSE GROEPSPSYCHOTHERAPEUTISCHE DAGBEHANDELING

EENDAAGSE GROEPSPSYCHOTHERAPEUTISCHE DAGBEHANDELING 1 2 EENDAAGSE GROEPSPSYCHOTHERAPEUTISCHE DAGBEHANDELING 3 INFORMATIE OVER PSYMENS PsyMens is een kleinschalige GGZ instelling met vestigingen in Utrecht, Nieuwegein, Woerden en Amersfoort. Wij bieden een

Nadere informatie

DEEL 1. WERKBOEK 5 Eigen keuze. 2015 Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou!

DEEL 1. WERKBOEK 5 Eigen keuze. 2015 Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou! DEEL 1 1 WERKBOEK 5 Eigen keuze Inhoud 2 1. Hoe zit het met je keuzes? 3 2. Hoe stap je uit je automatische piloot? 7 3. Juiste keuzes maken doe je met 3 vragen 9 4. Vervolg & afronding 11 1. Hoe zit het

Nadere informatie

Cognitieve gedragstherapie een effectieve psychotherapie

Cognitieve gedragstherapie een effectieve psychotherapie Cognitieve gedragstherapie een effectieve psychotherapie Informatie voor mensen die hun probleem willen aanpakken 2 3 Cognitieve gedragstherapie Een effectieve psychotherapie In deze brochure kunt u lezen

Nadere informatie

Veiligheid en bescherming bij geweld in relaties

Veiligheid en bescherming bij geweld in relaties Veiligheid en bescherming bij geweld in relaties Arosa biedt veiligheid en bescherming bij geweld in relaties. Vrouwen, mannen en hun kinderen kunnen bij Arosa terecht voor opvang en begeleiding. Arosa

Nadere informatie

Lesbrief Nationaal Jeugd Musical Theater, Modelkind.

Lesbrief Nationaal Jeugd Musical Theater, Modelkind. Lesbrief Nationaal Jeugd Musical Theater, Modelkind. In de voorstelling Modelkind A.A.A.H. ontwikkelt Claire een eetstoornis: Anorexia Nervosa. De ouders van Claire en Constance leggen veel druk op hun

Nadere informatie

Deeltijdbehandeling. Ouderen

Deeltijdbehandeling. Ouderen Deeltijdbehandeling Ouderen Deeltijdbehandeling Mondriaan Ouderen geeft behandeling, ondersteuning en begeleiding aan mensen met psychische en psychiatrische problemen vanaf de derde levensfase. Mondriaan

Nadere informatie

Waarom is het nuttig en prettig gezinsleden te betrekken bij uw behandeling?

Waarom is het nuttig en prettig gezinsleden te betrekken bij uw behandeling? Waarom is het nuttig en prettig gezinsleden te betrekken bij uw behandeling? Informatie voor mensen die hun probleem willen aanpakken 2 Waarom is het nuttig en prettig gezinsleden te betrekken bij uw behandeling?

Nadere informatie

Lorem Ipsum. Ben je in de leeftijd van. Win actie. 15 tot 18. Win een coachtraject t.w.v. 1000,00,- jaar?

Lorem Ipsum. Ben je in de leeftijd van. Win actie. 15 tot 18. Win een coachtraject t.w.v. 1000,00,- jaar? Ben je in de leeftijd van 15 tot 18 jaar? Win actie Win een coachtraject t.w.v. 1000,00,- 2 We vragen 100% toewijding Ben je er klaar voor om je eetstoornis te verslaan? Wil jij je 100% inzetten? En wil

Nadere informatie

Informatieleaflet voor werkgevers

Informatieleaflet voor werkgevers Informatieleaflet voor werkgevers Werk en verslaving Het aantal verslaafden aan alcohol, drugs en medicijnen in Nederland groeit. Het merendeel van deze mensen heeft een baan en kampt met de verslaving

Nadere informatie

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo. Relaties HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.org Relaties kunnen een belangrijke rol spelen bij het omgaan

Nadere informatie

Eet jezelf in balans.een nieuwe (blijvende!) oplossing voor eet- en gewichtsproblemen

Eet jezelf in balans.een nieuwe (blijvende!) oplossing voor eet- en gewichtsproblemen Matoeta, Centrum voor voeding, gezondheid en bewustwording Specialist bij eet- en gewichtsproblemen Eet jezelf in balans.een nieuwe (blijvende!) oplossing voor eet- en gewichtsproblemen In mijn praktijk

Nadere informatie

Werkboek Terugvalpreventie Jeugd Naam van de patiënt

Werkboek Terugvalpreventie Jeugd Naam van de patiënt Werkboek Terugvalpreventie Jeugd Naam van de patiënt Het Werkboek Terugvalpreventie Je behandelaar heeft aan jou het voorstel gedaan om een terugvalpreventieplan op te gaan stellen. Het doel hiervan is

Nadere informatie

Lievegoed Kliniek. Ons aanbod. Behandeldoelen. Opname Je kunt bij ons terecht voor een kortdurende

Lievegoed Kliniek. Ons aanbod. Behandeldoelen. Opname Je kunt bij ons terecht voor een kortdurende Lievegoed Kliniek De kliniek staat in een rustige, groene omgeving. Er zijn verschillende mogelijkheden: groepsbehandeling en individuele behandeling, dat kan poliklinisch of in. Ook een korte opname in

Nadere informatie

Stabilisatiecursus Scelta Nijmegen

Stabilisatiecursus Scelta Nijmegen Stabilisatiecursus Scelta Nijmegen Informatie voor cliënten Inleiding Als iemand zich onveilig heeft gevoeld tijdens de jeugd of later in een intieme relatie, kan dat in zijn of haar verdere leven klachten

Nadere informatie

WAAR KAN IK HULP VINDEN? Informatie over geestelijke gezondheidsproblemen

WAAR KAN IK HULP VINDEN? Informatie over geestelijke gezondheidsproblemen WAAR KAN IK HULP VINDEN? Informatie over geestelijke gezondheidsproblemen Tekst: Aziza Sbiti & Cha-Hsuan Liu Colofon: Deze brochure is totstandgekomen met hulp van het Inspraak Orgaan Chinezen. De inhoud

Nadere informatie

Thuiskomen door weg te gaan

Thuiskomen door weg te gaan ERVARINGSPROFESSIONALS IN EETSTOORNISSEN Thuiskomen door weg te gaan MOTIVATIE PROGRAMMA BE-LEEF! 1 Zoals een reiziger met een kompas, zal iemand die weet waarin hij gelooft nooit verdwalen 2 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Ik. Dik. Dood. Nee. Hoop. Leven. Ja.

Ik. Dik. Dood. Nee. Hoop. Leven. Ja. Ik. Dik. Dood. Nee. Hoop. Leven. Ja. Theater over honger, hoop en herstel Maartje Wikkerink (25) heeft ongeveer zeven jaar lang een eetstoornis gehad. Op haar 14 e ontwikkelde ze anorexia en later sloeg

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Voorwoord 11. Dankwoord 15. Inleiding 17

Inhoudsopgave. Voorwoord 11. Dankwoord 15. Inleiding 17 Inhoudsopgave Voorwoord 11 Dankwoord 15 Inleiding 17 1 Kenmerken en risicofactoren van eetstoornissen 23 1.1 Inleiding 23 1.2 Psychische achtergronden 26 1.3 Gebrek aan eigenwaarde en zelfvertrouwen 27

Nadere informatie

Nieuw Rijsenburg. Ons aanbod. Behandeldoelen

Nieuw Rijsenburg. Ons aanbod. Behandeldoelen Nieuw Rijsenburg Op de biologisch- dynamische boerderij Nieuw Rijsenburg bieden we psychiatrische zorg voor jongeren van 18 tot 28 jaar. Ons aanbod Je volgt een intensief behandelprogramma. We combineren

Nadere informatie

Buro PUUR Missie. Buro PUUR Visie. Onze producten. Eetstoornis. Signaleren in 5 stappen 4. 3. Jongeren in nood zichtbaar maken

Buro PUUR Missie. Buro PUUR Visie. Onze producten. Eetstoornis. Signaleren in 5 stappen 4. 3. Jongeren in nood zichtbaar maken Buro PUUR Missie Jongeren in nood zichtbaar maken Eetstoornissen www.buropuur.nl Eetstoornissen www.buropuur.nl Buro PUUR Visie dat iedereen weet wat een eetstoornis is herkennen hulp bieden voorkomen

Nadere informatie

Meer informatie MRS 0610-2

Meer informatie MRS 0610-2 Meer informatie Bij de VGCt zijn meer brochures verkrijgbaar, voor volwassenen bijvoorbeeld over depressie en angststoornissen. Speciaal voor kinderen zijn er brochures over veel piekeren, verlatingsangst,

Nadere informatie

ecourse Moeiteloos leren leidinggeven

ecourse Moeiteloos leren leidinggeven ecourse Moeiteloos leren leidinggeven Leer hoe je met minder moeite en tijd uitmuntende prestaties met je team bereikt 2012 Marjan Haselhoff Ik zou het waarderen als je niets van de inhoud overneemt zonder

Nadere informatie

MEDINELLO POLIKLINISCHE REVALIDATIE ZORG

MEDINELLO POLIKLINISCHE REVALIDATIE ZORG MEDINELLO POLIKLINISCHE REVALIDATIE ZORG Medinello is een nieuw ZBC, een zelfstandig behandelcentrum, voor poliklinische revalidatie in Amersfoort. Een multidisciplinair team behandelt hier cliënten met

Nadere informatie

Hoe kunt u met minder geld toch de kwaliteit van dienstverlening waarborgen voor kwetsbare doelgroepen?

Hoe kunt u met minder geld toch de kwaliteit van dienstverlening waarborgen voor kwetsbare doelgroepen? Hoe kunt u met minder geld toch de kwaliteit van dienstverlening waarborgen voor kwetsbare doelgroepen? Visie tafelleider: Met minder geld hetzelfde of misschien zelfs meer doen. Dat is de grote uitdaging

Nadere informatie

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Grijp je Ambities Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Je dromen verwezenlijken in 7 stappen. Grijp je ambities Brengt je dichterbij je ideaal Geeft je inzicht in jouw persoonlijke

Nadere informatie

Suïcidepreventie. Marian de Groot Directeur handicap + studie Mede namens 113-Online

Suïcidepreventie. Marian de Groot Directeur handicap + studie Mede namens 113-Online Suïcidepreventie Marian de Groot Directeur handicap + studie Mede namens 113-Online Missie en visie @113 Taboe op praten over zelfmoord doorbreken Drempels bij zoeken en vinden van hulp verlagen Landelijk

Nadere informatie

Wat is Altrecht? centrum seksuologie

Wat is Altrecht? centrum seksuologie centrum seksuologie Centrum Seksuologie Seksualiteit is een belangrijk thema in het leven van ieder mens. 2 Inhoud Algemene informatie 4 Problemen 4 Aanmelding 4 Behandeling 5 Behandelteam 7 Ontwikkeling

Nadere informatie

Gedragscode. Gewoon goed doen

Gedragscode. Gewoon goed doen Gedragscode Gewoon goed doen 2 Inhoudsopgave pagina 1. Missie, ambitie en kernwaarden 4 2. Gewoon goed doen 5 3. Waarom een gedragscode? 6 4. Omgaan met de patiënt/klant: respectvol en gastvrij 7 5. Professioneel

Nadere informatie

Mentrum SAMEN WERKEN AAN HERSTEL EN EEN WAARDEVOL LEVEN. Onderdeel van Arkin

Mentrum SAMEN WERKEN AAN HERSTEL EN EEN WAARDEVOL LEVEN. Onderdeel van Arkin Mentrum SAMEN WERKEN AAN HERSTEL EN EEN WAARDEVOL LEVEN Onderdeel van Arkin Ieder mens is waardevol. Mentrum behandelt mensen met langerdurende ernstige problemen op het gebied van psychiatrie en/of verslaving.

Nadere informatie

Behandelprogramma. Pijnrevalidatie

Behandelprogramma. Pijnrevalidatie Behandelprogramma Pijnrevalidatie Iedereen is anders. Elke situatie is anders en elk herstelproces verloopt anders. Dat realiseren wij ons heel goed. Om u voorafgaand aan uw opname en/of behandeling bij

Nadere informatie

Inleiding. (leerlingbegeleider op een vmbo-school)

Inleiding. (leerlingbegeleider op een vmbo-school) 9 1 Inleiding Er was eens een meisje Zij klopte op mijn deur. Ik deed open en zij zei: Ik heb een eetprobleem. Kom binnen, zei ik, wat moedig dat je hier komt om hulp te vragen. Dat is de eerste stap.

Nadere informatie

Hulp bij ADHD. Scholingsaanbod

Hulp bij ADHD. Scholingsaanbod Hulp bij ADHD Dit heeft mijn beeld van ADHD enorm verrijkt. Ik zie nu veel mogelijkheden om kinderen met ADHD goede begeleiding te bieden deelnemer workshop bij Fontys Hogescholen Copyright 2010 Hulp bij

Nadere informatie

Wie doet wat hij deed, krijgt wat hij kreeg

Wie doet wat hij deed, krijgt wat hij kreeg Wie doet wat hij deed, krijgt wat hij kreeg Voor wie? Waarom? Wat? Hoe? Voor Omdat leiding Ervaringsgerichte Door middel van leidinggevenden, geven, adviseren en coaching en werkvormen waarbij het adviseurs

Nadere informatie

Dokter, ik heb kanker..

Dokter, ik heb kanker.. Dokter, ik heb kanker.. huisartsen-duodagen noordwest utrecht november 2006 Anette Pet Klinisch psycholoog-psychotherapeut Hoofd Patiëntenzorg Welmet Hudig Theoloog Therapeut Het Helen Dowling Instituut

Nadere informatie

INDIGO HET ANTWOORD OP DE BASIS GGZ

INDIGO HET ANTWOORD OP DE BASIS GGZ INDIGO HET ANTWOORD OP DE BASIS GGZ Inhoudsopgave Indigo Brabant 2 Wat is de Basis GGZ? 2 Wat kan Indigo mij bieden? 4 1. POH-GGZ 2. Generalistische Basis GGZ Specialistische GGZ 7 Heeft u vragen? 7 Contact

Nadere informatie

Doen wat werkt! Workshop 19 en 26 juni Puur Jezelf voor professionals dr. Heidi Stiegelis

Doen wat werkt! Workshop 19 en 26 juni Puur Jezelf voor professionals dr. Heidi Stiegelis Doen wat werkt! Workshop 19 en 26 juni Puur Jezelf voor professionals dr. Heidi Stiegelis Even voorstellen dr. Heidi Stiegelis psycholoog in de gezondheidszorg trainer Psychologiepraktijk Trainingen www.puurjezelfprofessionals.nl

Nadere informatie

Deeltijdbehandeling onbegrepen lichamelijke klachten

Deeltijdbehandeling onbegrepen lichamelijke klachten Deeltijdbehandeling onbegrepen lichamelijke klachten 2 Deze folder geeft u informatie over het deeltijdprogramma (gedeeltelijk) onbegrepen lichamelijke klachten op de zorgeenheid Psychiatrie van het CWZ.

Nadere informatie

Aanbod van Paardkrachtig

Aanbod van Paardkrachtig Aanbod van Paardkrachtig Paardkrachtig richt zich op kinderen, jongeren en jong volwassenen tussen de 8 en 25 jaar, die niet lekker in hun vel zitten en bijvoorbeeld last hebben van de volgende klachten:

Nadere informatie

De Week gaat van start met de Breingeindag op maandag 26 maart 2012 in t Veerhuis te Nieuwegein.

De Week gaat van start met de Breingeindag op maandag 26 maart 2012 in t Veerhuis te Nieuwegein. Op zoek naar waardevolle contacten De werkgroep Week van de Psychiatrie organiseert van 26 tot en met 31 maart 2012 de 38e Week van de Psychiatrie. Het thema van de Week van de Psychiatrie 2012 is Contact

Nadere informatie

Inge Test 07.05.2014

Inge Test 07.05.2014 Inge Test 07.05.2014 Inge Test / 07.05.2014 / Bemiddelbaarheid 2 Bemiddelbaarheidsscan Je hebt een scan gemaakt die in kaart brengt wat je kans op werk vergroot of verkleint. Verbeter je startpositie bij

Nadere informatie

GGzE centrum psychotrauma

GGzE centrum psychotrauma GGzE centrum psychotrauma GGzE centrum psychotrauma Mensen helpen met complexe traumaproblematiek en het (her)vinden van hun weg in de samenleving. Algemene informatie >> Complexe trauma s kunnen grote

Nadere informatie

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Grijp je Ambities Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Je dromen verwezenlijken in 7 stappen. Grijp je ambities Brengt je dichterbij je ideaal Laat je talenten leven Helpt je het

Nadere informatie

Identiteit van de Koos Meindertsschool

Identiteit van de Koos Meindertsschool Identiteit van de Koos Meindertsschool 1. Identiteit - het karakter van de school Wij zijn een open school waarin een ieder gelijkwaardig is. Wij heten elk kind welkom op de Koos Meindertsschool, ongeacht

Nadere informatie

Online Psychologische Hulp Angst & Paniek

Online Psychologische Hulp Angst & Paniek Online Psychologische Hulp Angst & Paniek 2 Therapieland Therapieland Online Psychologische Hulp In deze brochure maak je kennis met de online behandeling Angst & Paniek van Therapieland. Je krijgt uitleg

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 11. Inleiding 13 Wat vindt u in dit boek? 14 Voor wie is dit boek bedoeld? 15

Inhoud. Voorwoord 11. Inleiding 13 Wat vindt u in dit boek? 14 Voor wie is dit boek bedoeld? 15 Inhoud Voorwoord 11 Inleiding 13 Wat vindt u in dit boek? 14 Voor wie is dit boek bedoeld? 15 1 Kenmerken van eetstoornissen 17 1 Inleiding 17 2 Criteria voor anorexia nervosa 17 Wat zijn de criteria voor

Nadere informatie

Mijn kind, een eetstoornis? Stichting Universitaire en Algemene Kinder- en Jeugdpsychiatrie Noord-Nederland

Mijn kind, een eetstoornis? Stichting Universitaire en Algemene Kinder- en Jeugdpsychiatrie Noord-Nederland Mijn kind, een eetstoornis? Stichting Universitaire en Algemene Kinder- en Jeugdpsychiatrie Noord-Nederland Programma Wat is een eetstoornis? Hoe herken ik een eetstoornis bij mijn kind / in mijn omgeving?

Nadere informatie

Van huidige situatie ------------ naar --------------------------------- gewenste situatie

Van huidige situatie ------------ naar --------------------------------- gewenste situatie Doelen stellen NLP is een doelgerichte, praktische en mensvriendelijke techniek. NLP = ervaren, ervaren in denken, voelen en doen. Middels een praktisch toepasbaar model leren we om de eigen hulpmiddelen,

Nadere informatie

Vermoeidheid bij MPD

Vermoeidheid bij MPD Vermoeidheid bij MPD Landelijke contactmiddag MPD Stichting, 10-10-2009 -van Wijlen Psycho-oncologisch therapeut Centrum Amarant Toon Hermans Huis Amersfoort Welke verschijnselen? Gevoelens van totale

Nadere informatie

Bewustwording dag 1 Ik aanvaard mezelf zoals ik nu ben.

Bewustwording dag 1 Ik aanvaard mezelf zoals ik nu ben. Het meditatieprogramma duurt veertig dagen en bestaat uit tien affirmaties. Het is fijn om gedurende dit programma een dagboek bij te houden om je bewustwordingen en ervaring op schrijven. Elke dag spreek

Nadere informatie

Welkom bij Centrum Jeugd. Informatie voor kinderen, jongeren en hun familieleden

Welkom bij Centrum Jeugd. Informatie voor kinderen, jongeren en hun familieleden Welkom bij Centrum Jeugd Informatie voor kinderen, jongeren en hun familieleden Welkom bij Centrum Jeugd Je gaat deelnemen aan een van de behandelingen bij Centrum Jeugd van GGz Breburg. De behandelaren

Nadere informatie

Uit de burn-out Therapiegroep werkstresshantering

Uit de burn-out Therapiegroep werkstresshantering Uit de burn-out Therapiegroep werkstresshantering Albert Schweitzer ziekenhuis mei 2009 pavo 0202 Inleiding Als u last heeft van een burn-out door stress op het werk kunt u de therapiegroep werkstresshantering

Nadere informatie

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Zorgen en vragen 1 Gezinsinterventie 2 Tien praktische

Nadere informatie

Caroline Penninga-de Lange Je kind in balans

Caroline Penninga-de Lange Je kind in balans Je kind in balans Caroline Penninga-de Lange Je kind in balans Op weg naar emotionele stabiliteit UITGEVERIJ BOEKENCENTRUM ZOETERMEER Van Caroline Penninga-de Lange verschenen eerder bij Uitgeverij Boekencentrum:

Nadere informatie

SAMENVATTING BOUWSTENEN ZELFMANAGEMENT EN PASSENDE ZORG

SAMENVATTING BOUWSTENEN ZELFMANAGEMENT EN PASSENDE ZORG SAMENVATTING ZELFMANAGEMENT EN PASSENDE ZORG INLEIDING ZELFMANAGEMENT EN PASSENDE ZORG In samenwerking met de deelnemers van het De Bouwstenen zijn opgebouwd uit thema s die Bestuurlijk Akkoord GGZ zijn

Nadere informatie

Gelukskoffercoaching. Ik kan in drie woorden vertellen wat ik geleerd heb: I love me. Wael, 11 jaar. Gelukkig zijn kun je leren!

Gelukskoffercoaching. Ik kan in drie woorden vertellen wat ik geleerd heb: I love me. Wael, 11 jaar. Gelukkig zijn kun je leren! Gelukkig zijn kun je leren! Gelukskoffercoaching Missie GELUKKIG ZIJN KUN JE LEREN Gelukskoffercoaching wil kinderen op jonge leeftijd positief ondersteunen in hun individuele emotionele ontwikkeling.

Nadere informatie

Psychosociale gevolgen van kanker. Wat speelt er bij kanker. 8 november 2011 8 november 2011. K.Rutgers, Centrum Amarant/THHA 1

Psychosociale gevolgen van kanker. Wat speelt er bij kanker. 8 november 2011 8 november 2011. K.Rutgers, Centrum Amarant/THHA 1 Psychosociale gevolgen van kanker Karen Rutgers van Wijlen Psycho-oncologisch therapeut Centrum Amarant te Utrecht Toon Hermans Huis Amersfoort Wat speelt er bij kanker Kanker = crisis = ontreddering Kanker

Nadere informatie

Deel 12/12. Ontdek die ene aanpak waarmee je al je problemen oplost

Deel 12/12. Ontdek die ene aanpak waarmee je al je problemen oplost Beantwoord eerst de volgende vragen: 1. Welke inzichten heb je gekregen n.a.v. het vorige deel en de oefeningen die je hebt gedaan? 2. Wat heb je er in de praktijk mee gedaan? 3. Wat was het effect op

Nadere informatie

Advies en steun voor uw kind en uzelf

Advies en steun voor uw kind en uzelf Advies en steun voor uw kind en uzelf Voor advies en steun aan ouders en hun kinderen Informatie advies cursussen Als u of uw kind psychische klachten heeft of problemen ervaart met alcohol of drugs, heeft

Nadere informatie

Vaak zit er onder deze angst om dik te worden een dieper gelegen angst voor afwijzing door anderen.

Vaak zit er onder deze angst om dik te worden een dieper gelegen angst voor afwijzing door anderen. OEFENING: HERKENNEN VAN GEVOELENS Alma: Ik eet als ik me eenzaam voel, verdrietig (troostvoer), gespannen, blij, gefrustreerd of boos. Ook eet ik als ik me opgewonden voel, onrustig, innerlijke leegte

Nadere informatie

Bipolaire stoornissen

Bipolaire stoornissen Bipolaire stoornissen PuntP kan u helpen volwassenen Sommige mensen hebben last van stemmingsschommelingen die niet in verhouding staan tot wat er in hun persoonlijke omgeving gebeurt. De stemming lijkt

Nadere informatie

Aan de slag met de Werk Ster!

Aan de slag met de Werk Ster! Aan de slag met de Werk Ster! Werk Ster Copyright EgberinkDeWinter 2013-2014 Werk Ster Stappen naar werk De Werk Ster helpt je duidelijk te krijgen waar jij op dit moment staat op weg naar werk. Je krijgt

Nadere informatie

HET BELANGRIJKSTE OM TE WETEN OM MEER ZELFVERTROUWEN TE KRIJGEN

HET BELANGRIJKSTE OM TE WETEN OM MEER ZELFVERTROUWEN TE KRIJGEN HET BELANGRIJKSTE OM TE WETEN OM MEER ZELFVERTROUWEN TE KRIJGEN Gratis PDF Beschikbaar gesteld door vlewa.nl Geschreven door Bram van Leeuwen Versie 1.0 INTRODUCTIE Welkom bij deze gratis PDF! In dit PDF

Nadere informatie

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen +

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen + > vooruitkomen + Hulp na seksueel misbruik JEUGDIGEN Heb jij seksueel misbruik meegemaakt of iemand in jouw gezin, dan kan daarover praten helpen. Het kan voor jou erg verwarrend zijn hierover te praten,

Nadere informatie

PERSOONLIJKHEIDSSTOORNIS

PERSOONLIJKHEIDSSTOORNIS PERSOONLIJKHEIDSSTOORNIS PATIËNTENINFORMATIE ALGEMEEN Wat is een persoonlijkheidsstoornis? Ieder mens heeft een persoonlijkheid. Een persoonlijkheid is de optelsom van hoe u als persoon bent, hoe u zich

Nadere informatie

Zelfbeeld. Het zelfvertrouwen wordt voor een groot deel bepaald door de ideeën die het kind over zichzelf heeft: het zelfbeeld.

Zelfbeeld. Het zelfvertrouwen wordt voor een groot deel bepaald door de ideeën die het kind over zichzelf heeft: het zelfbeeld. Zelfbeeld Het zelfvertrouwen wordt voor een groot deel bepaald door de ideeën die het kind over zichzelf heeft: het zelfbeeld. Een kind dat over het algemeen positief over zichzelf denkt, heeft meer zelfvertrouwen.

Nadere informatie

Psychologie Inovum. Informatie en productenboek voor cliënten, hun naasten en medewerkers

Psychologie Inovum. Informatie en productenboek voor cliënten, hun naasten en medewerkers Psychologie Inovum Informatie en productenboek voor cliënten, hun naasten en medewerkers Waarom psychologie Deze folder is om bewoners, hun naasten en medewerkers goed te informeren over de mogelijkheden

Nadere informatie

Luisteren naar de Heilige Geest

Luisteren naar de Heilige Geest Luisteren naar de Heilige Geest Johannes 14:16-17 En Ik zal de Vader bidden en Hij zal u een andere Trooster geven om tot in eeuwigheid bij u te zijn, de Geest der waarheid, die de wereld niet kan ontvangen,

Nadere informatie

Deskundig, respectvol & optimistisch ONZE GROEPSVISIE

Deskundig, respectvol & optimistisch ONZE GROEPSVISIE Deskundig, respectvol & optimistisch ONZE GROEPSVISIE Richtlijnen/wenken voor het gebruik van onze groepsvisie: Context Het is van steeds groter belang dat we dezelfde boodschappen vertellen (naar patiënten,

Nadere informatie

Tot een geloofsgesprek komen. I Ontmoeten

Tot een geloofsgesprek komen. I Ontmoeten Tot een geloofsgesprek komen I Ontmoeten Het geloofsgesprek vindt plaats in een ontmoeting. Allerlei soorten ontmoetingen. Soms kort en eenmalig, soms met mensen met wie je meer omgaat. Bij de ontmoeting

Nadere informatie

Persoonlijkheidsstoornissen

Persoonlijkheidsstoornissen Persoonlijkheidsstoornissen cluster Zuid-Hollandse Eilanden informatie voor verwijzers Inleiding Het cluster Zuid-Hollandse Eilanden is actief in de regio Voorne-Putten, Goeree-Overflakkee en de Hoekse

Nadere informatie

Deeltijdbehandeling. Mondriaan. Informatie voor cliënten. Ouderen. voor geestelijke gezondheid

Deeltijdbehandeling. Mondriaan. Informatie voor cliënten. Ouderen. voor geestelijke gezondheid Deeltijdbehandeling Informatie voor cliënten Ouderen Mondriaan voor geestelijke gezondheid Ouderen Deeltijdbehandeling De Divisie Ouderen is een onderdeel van Mondriaan. We verlenen hulp aan mensen van

Nadere informatie

Online Life Coaching Opleiding

Online Life Coaching Opleiding Online Life Coaching Opleiding De Life Coaching Opleiding laat je in 2 maanden ongelooflijk veel groeien en alle kennis verzamelen die je nodig hebt als Life Coach om jezelf en anderen succesvol te begeleiden

Nadere informatie

@ Creatief Succes! Talent toolkit 1. Toolkit Powerkaarten...

@ Creatief Succes! Talent toolkit 1. Toolkit Powerkaarten... @ Creatief Succes! Talent toolkit 1 Toolkit Powerkaarten... @ Creatief Succes! Talent toolkit 2 Colofon Creatief Succes Evertsenstraat 5-03 4461 XN Goes www.creatiefsucces.nl info@creatiefsucces.nl @ Creatief

Nadere informatie

Omgaan met kanker. Moeheid

Omgaan met kanker. Moeheid Omgaan met kanker Moeheid Vermoeidheid is een veelvoorkomende bijwerking van kanker of de behandeling ervan. Ruim 60% van alle mensen zegt last van vermoeidheid te hebben, zelfs dagelijks. De vermoeidheid

Nadere informatie