EM nr Ergotherapie. 7 november 2014 Jaarcongres

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "EM nr. 06 14. Ergotherapie. 7 november 2014 Jaarcongres"

Transcriptie

1 EM nr Ergotherapie Magazine - jaargang 42 - september november 2014 Jaarcongres Ergotherapie WMO-adviseur Maria Mattens: Ik hoor zoveel bijzondere levensverhalen WFOT: Een terugblik op een succesvol congres in Japan Onderzoeker Gert Jan Gelderblom over: Hulpmiddelen in de zorg

2 Incura Ergo, de alles in één praktijksoftware om mee weg te lopen Compleet zorgdossier in de cloud Eenvoudig en snel declareren Multifunctionele agenda en planner Incura berekent automatisch de COPM Dossieropbouw conform EN en KETP Koppeling met CEO Ergo Patiëntenportaal Geïntegreerde complete boekhoudmodule Nu met gratis overstapservice woensdag 27 november 2013 Lijst Dag Mevr. Van den Berg Oefentherapie Dhr. Bunne Fysiotherapie Mevr. De Boer Intakegesprek Maand Binnen een paar minuten een offerte op maat? Ga naar incura-ergo.nl Gratis iphone & Android app Maak een video, pdf, foto of geluidsopname en voeg aan dossier toe Behandeljournaal, taken en signaleringen Patiënten met foto in uw agenda Maak direct afspraken Agenda met alerts Eenvoudig en snel patiëntdossier raadplegen incura-ergo.nl

3 Voorwoord Het barst weer los! De vakantie is weer voorbij en dat kunnen we goed merken. Wat een activiteiten barsten er weer los! Regiobijeenkomsten, studiedagen, cursussen, vergaderingen van commissies en adviesraden, RENcommissies die opstarten; kortom genoeg te doen. En laten we vooral het Ergotherapie Jaarcongres niet vergeten. Het congres wordt dit jaar gehouden in Apeldoorn. Het wordt voorafgegaan door de Algemene Ledenvergadering van Ergotherapie Nederland waarin, naast de begroting voor 2015, ook de nieuwe beroepscode wordt gepresenteerd. Tijdens het congres, waar uiteraard ook weer een informatiemarkt is (er zijn nog een paar plaatsen vrij!) zal onder andere Tweede Kamerlid Otwin van Dijk keynote spreker zijn. Werken in de wijk is de naam van zijn lezing en wie zijn interview heeft gelezen in Ergotherapie Magazine nr. 3 van dit jaar weet dat het een boeiend verhaal zal worden. In dit nummer vindt u vanaf pagina 26 een vooruitblik op het congres. Omdat de wijzigingen in de zorg en wijkgericht werken veel aandacht krijgen leest u in dit magazine een interview met Maria Mattens. Zij is al jaren werkzaam als ergotherapeut en als WMO-adviseur. Ergotherapie Nederland is dit jaar begonnen om haar eigen cursussen en trainingen onder te brengen in wat we noemen de ErgoAcademie. Deze activiteiten worden de komende tijd flink uitgebreid. Naast dat alle cursussen uiteraard moeten worden geaccrediteerd door het Kwaliteitsregister Paramedici, wat al een duidelijke kwaliteitscriterium is, zijn we trots op het feit dat ErgoAcademie in september is gecertificeerd door het CRBKO, het Centraal Register Kort Beroepsonderwijs. In Kort Nieuws is hier meer over te lezen. We zijn druk bezig met het selecteren van nieuwe trainingen en cursussen die ergotherapeuten verder kunnen helpen in hun beroepsuitoefening. Ik vraag graag aandacht voor een aantal beurzen die de komende tijd plaatsvinden en waar Ergotherapie Nederland en ergotherapeuten aanwezig zijn. In oktober en november worden weer twee liever thuis! beurzen gehouden; in Rijswijk en Eindhoven. Oók in Eindhoven is de beurs Domotica en Slim Wonen. Deze krijgt als thema: Smart Homes Experience. Op de eerste dag wordt een workshop voor ergotherapeuten georganiseerd. Noteer 19 en 20 november alvast in uw agenda want domotica en robotica gaan onherroepelijk deel uitmaken van het instrumentarium van de ergotherapeuten. Had Theo van der Bom het in een vorige column over ergotherapie en hulpmiddelen, in dit nummer doet Gert Jan Gelderblom dat nog eens dunnetjes over. Hij is hoofddocent en senior onderzoeker bij Zuyd Hogeschool, Technologie in de zorg en verbonden aan het Expertisecentrum Innovatieve Zorg en Technologie (EIZT) in Heerlen. Hij ziet ook die duidelijke rol richting domotica en robotica, maar gaat ook stevig in op de rol van ergotherapeuten in het adviseren van hulpmiddelen. Zeer aanbevolen! Arne van Os van den Abeelen, hoofdredacteur Reageren? Mail naar: Ook te vinden op Twitter en LinkedIn - 3 -

4 COLOFON Ergotherapie Magazine is het officiële orgaan van Ergotherapie Nederland. Het magazine verschijnt 8 keer per jaar. 42e jaargang, nummer 6, september 2014 Uitgever, hoofdredacteur en coördinatie Arne van Os van den Abeelen, Ergotherapie Nederland Eindredactie en vormgeving De Vormstrateeg, s-hertogenbosch Inzending artikelen Redactie Maxime Delhez, Allard Gerretsen, Ellen Domhof Redactiesecretariaat Jeanette Roon Redactieadres Redactie Ergotherapie Magazine Orteliuslaan 750, 3528 BB Utrecht T E Drukker Drukkerij Ten Brink Postbus 41, 7940 AA Meppel Advertentieverkoop Recent Contactpersoon: Joop Slor Postbus 17229, 1001 JE Amsterdam T E Abonnementen Voor leden maakt een abonnement op Ergotherapie Magazine deel uit van het lidmaatschap. De abonnementsprijs voor niet-leden bedraagt 82,50 per jaar. Abonnees in het buitenland betalen 97,50 per jaar. De redactie van Ergotherapie Magazine nodigt u graag uit om artikelen in te zenden. Vakinhoudelijke, wetenschappelijke, interessante en relevante artikelen plaatsen we graag. Plaatsing is echter niet gegarandeerd en verloopt volgens een vaste procedure. Voorstellen voor artikelen worden vrijwel altijd beantwoord met het verzoek het artikel te schrijven en in te dienen. Na inzending wordt door de redactie bepaald of het artikel over voldoende kwaliteit voor plaatsing beschikt. Op vindt u de richtlijnen voor het schrijven van een artikel. Deze richtlijnen gelden ook voor de vaste rubrieken. Artikelen kunnen worden gestuurd naar Door ergotherapeuten geschreven en door de redactie positief beoordeelde artikelen worden geaccrediteerd met 15 punten. Inzenden: Vermeld bij een artikel uw naam, beroep, functie en waar deze functie wordt uitgeoefend. Daarnaast verzoeken wij ook van minstens één auteur het mailadres en telefoonnummer te noteren, zodat wij altijd iemand kunnen bereiken. Abonnementen worden aangegaan voor een periode van een jaar en automatisch verlengd. Opzegging dient te gebeuren voor 1 november van het volgende kalender jaar. Conform recent gewijzigde wetgeving zijn abonnementen na de automatische verlenging per maand opzegbaar. Auteursrecht Artikelen mogen alleen worden overgenomen en/of vermenigvuldigd, op welke wijze dan ook, na schriftelijke toestemming van de uitgever en met bronvermelding.

5 Inhoud 03 Voorwoord hoofdredacteur Arne van Os van den Abeelen 06 Kort nieuws 08 Portret Maria Mattens: Ik hoor zoveel bijzondere levensverhalen 14 Zorg en beroep Alternatieven voor vrijheidsbeperking 19 The PRPP Network Group: een update 20 Column Theo van der Bom 26 Congres Jaarcongres: Ergotherapie doe(t) ertoe 34 WFOT Een terugblik op Japan 36 Council Plannen voor de toekomst 32 Hulpmiddelen Gert Jan Gelderblom: Hulpmiddelen in de zorg Onbekend Voorkomen van vallen Medische behandeling Zwerfgedrag AlgZ WZW Agressief gedrag Nachtrust Anders % Ergotherapeuten zijn volgens Maria Mattens geknipt voor het werk als WMO-consulent. Ze is daarom blij dat Ergotherapie Nederland hier nu werk van gaat maken. Zoals met het opnieuw in het leven roepen van de commissie WMO. Maria is ergotherapeut en WMO-adviseur in de Noord- Hollandse gemeente Bergen Ergotherapeuten zijn sterk in het observeren van gedrag, het analyseren van situaties en hebben veel kennis over hulpmiddelen en ondersteunende technologie. Deze combinatie maakt de ergotherapeut een waardevol lid van het multidisciplinaire team rondom vrijheidsbeperking. Beantwoorden high tech hulpmiddelen, zoals domotica en robotica, wel aan een zorgbehoefte of zijn het vooral speeltjes van technologen? Om dat laatste te voorkomen, zouden zorgverleners zoals ergotherapeuten meer bij het hulpmiddelenonderzoek betrokken moeten worden, vindt onderzoeker Gert Jan Gelderblom

6 kort nieuws Studiedag: Ergotherapie en antroposofie handelen in perspectief Ergotherapie is een vak met een brede kijk op het handelen van de mens. Een kijk die raakvlakken heeft met het waarnemen, zoals dat gebeurt binnen de antroposofische gezondheidszorg. In de antroposofische gezondheidszorg zijn er verschillende disciplines die zich verdiept hebben in de verbinding van hun beroep en de kijk vanuit de antroposofie op gezondheid en ziekte (o.a. artsen, verpleegkundigen, psychologen, fysiotherapeuten en logopedisten). Voor diverse beroepsgroepen bestaan vervolgopleidingen. Er bestaat nog geen antroposofische ergotherapie. Een aantal ergotherapeuten zijn gezamenlijk aan het zoeken naar de verbinding tussen ergotherapie en antroposofie. In samenwerking met de Academie Antroposofische Gezondheidszorg wordt er een studiedag georganiseerd op vrijdag 31 oktober in Zeist, met het thema: de verbinding tussen ergotherapie en antroposofische gezondheidszorg. Op de dag zullen de volgende onderwerpen aan de orde komen: het antroposofisch mensbeeld in de gezondheidszorg, fenomenologisch waarnemen en kijken naar de cliënt vanuit de biografische invalshoek. Inleidingen worden verzorgd door Guus van der Bie (antroposofisch arts) en Paul van Dijk (fenomenoloog/beeldend kunstenaar). s Middags zullen de onderwerpen terugkomen in drie werkgroepen (ergotherapie met kinderen, volwassenen en ouderen) met voorbeelden uit de dagelijkse praktijk. De dag zal gezamenlijk worden afgesloten met ontwikkelwensen voor de toekomst. Wanneer: 31 oktober 2014, van 9.30 tot uur (binnenkomst vanaf 9.00 uur) Waar: Gebouw Lenteleven, Utrechtseweg 62, 3704 HE Zeist; tweede verdieping. Kosten: 75 euro Aanmelden: via ErgoAcademie CRKBO-gecertificeerd! Begin september is Ergotherapie Nederland met ErgoAcademie opgenomen in het Centraal Register Kort Beroepsonderwijs (CRKBO). Het CRKBO register wordt beheerd door het Centrum voor Post Initieel Onderwijs Nederland (CPION). Door middel van audits beoordelen zij of instellingen en docenten op een gedegen manier vakgerelateerde na- en bijscholing aanbieden. Op 1 september heeft er bij Ergotherapie Nederland zo n audit plaatsgevonden, hierbij is ErgoAcademie op alle criteria positief beoordeeld! Dit betekent dat wij vanaf heden het keurmerk CRKBO gecertificeerde instelling mogen voeren en daar zijn wij best een beetje trots op! Meer weten over ErgoAcademie en ons actuele aanbod? Kijk dan op: Smart Homes Experience Beleef en ervaar het nieuwe wonen! Met deze woorden wordt het thema van de Beurs Domotica & Slim Wonen 2014 onderstreept: Smart Homes Experience. De negende editie van de beurs vindt plaats op 19 en 20 november in Evoluon te Eindhoven. Onderwerpen als zelfstandig thuis blijven wonen, minder energieverbruik en communicatie zijn belangrijker dan ooit door politieke, economische en maat Ergotherapie Magazine

7 kort nieuws schappelijke ontwikkelingen. Zowel in bestaande als nieuw te ontwikkelen woonomgevingen liggen kansen voor het oprapen, voor de opdrachtgever en gebruiker, maar ook voor aanbieders. ICT en domotica kunnen dé oplossing bieden. Tijdens de beurs staat de beleving centraal. Ofwel zien, horen, merken, voelen maar vooral ervaren wat de rol van techniek in de woonomgeving kan betekenen. De beurs biedt u een compleet programma met meer dan honderd standhouders, een inspirerend congres, vele workshops, match-making events, meer dan vijftig lezingen én drieënhalf duizend bezoekers! Ergotherapie Nederland is uiteraard ook weer aanwezig. Op de eerste beursdag woensdag 20 november zal Smart Homes tussen 10:30 en 12:30 een workshop organiseren voor ergotherapeuten over Serious Gaming in de zorg en een maatje in huis: Sociale Robots die voor je zorgen U kunt zich aanmelden via: Houd uw kennis in beweging met het NPi! De missie van het Nederlands Paramedisch Instituut is het (verder) professionaliseren van fysiotherapeuten, oefentherapeuten en ergotherapeuten. Ergotherapeuten horen tot de primaire doelgroepen van het NPi. Wist u, dat u als ergotherapeut kunt kiezen uit bijna 30 NPicursussen en -opleidingen? Bent u geïnteresseerd in het NPi, in cursussen en opleidingen voor ergotherapeuten en/of heeft u specifiek interesse in kortingsmogelijkheden voor de NPiservice? Meld u dan aan voor het (gratis) Wekelijks Nieuws voor Paramedici. Als u Ergotherapeut als beroep selecteert, ontvangt u tevens regelmatig specifieke informatie voor ergotherapeuten. Bekijk de cursuskalender op: Nieuwe folder: Kinderergotherapie in Passend Onderwijs In overleg met de adviesraad Kind en Jeugd is een folder Kinderergotherapie in Passend Onderwijs ontwikkeld. De tekst is geschreven door kinderergotherapeut Inge van der Leij-Hemmen. De folder is gericht op het onderwijzend personeel, interne begeleiders en andere professionals. De folder is te bestellen via: Dr. Jane Case Smith overleden Jane paved the way for us pediatric OTs. I always use her book as a point of reference when I need to remember something. Dit is een van de vele condoleances naar aanleiding van het overlijden van dr. Jane Case-Smith op 30 juli Schokkend en verdrietig nieuws zowel op persoonlijk als professioneel vlak; de kinderergotherapie is een grondlegger ontvallen. Nederland heeft dr. Jane Case-Smith nog beter leren kenen door twee inspirerende lezingen die zij op 12 juni 2012 in Amsterdam heeft gegeven tijdens de studiedag Kansen voor Kinderen met Schrijfproblemen. Een studiedag waarin zij haar visie op het ondersteunen van kinderen in de schoolsituatie gefundeerd en bevlogen presenteerde en de nodige evidence, voorbeelden en instrumenten aanreikte. Natuurlijk zijn haar handboeken met de titel Occupational therapy for children een naslag werk voor alle kinderergotherapeuten. Het is tekenend voor Jane s enorme visie en gedrevenheid dat zij naast haar onderzoek, lesgeven, en werken met studenten en collega s uit het veld ook nog zoveel publicaties op haar naam heeft staan. In haar publicaties leeft zij voort, aldus Margo van Hartingsveldt en Jolien van den Houten

8 Portret Ergotherapeut en WMO-adviseur Maria Mattens: Ik hoor zoveel bijzondere levensverhalen Tekst: Michel van Dijk Fotografie: Frank Groeliken Maria Mattens is ergotherapeut en WMO-adviseur in de Noord-Hollandse gemeente Bergen. Ergotherapeuten zijn volgens haar geknipt voor het werk als WMO-consulent. Ze is daarom blij dat Ergotherapie Nederland hier nu werk van gaat maken. Zoals met het opnieuw in het leven roepen van de commissie WMO. Ze is eigenlijk pas sinds dit jaar weer lid van Ergotherapie Nederland. Maria Mattens, ergotherapeut en WMOadviseur, vertelt het met zichtbare gêne. Toch had ze goede redenen, vindt ze nog steeds, om haar lidmaatschap enkele jaren geleden op te zeggen. Binnen Ergotherapie Nederland had ik lange tijd het gevoel dat WMO-consulenten werden ondergewaardeerd. Het accent lag duidelijk op de behandelend ergotherapeuten. Ik was het daar niet mee verenigingsdirecteur Theo van der Bom. Strekking: het wordt hoog tijd dat er nieuw leven wordt geblazen in de commissie WMO. Mattens is net lid geworden van deze commissie, die de afgelopen jaren een slapend bestaan leidde binnen de beroepsvereniging. Zoals het er nu naar uitziet, zal de commissie alvast twee taken op zich nemen, legt ze uit. We zijn van plan om een handleiding te schrijven over hoe ergotherapeuten een goed werkcontact met gemeenten kunnen opbouwen en onderhouden. Daarnaast organiseren we een training of workshop over dit onderwerp. We praten niet alleen over de beperkingen van de klant, maar juist ook over zijn kracht en zelfredzaamheid. eens. Bovendien viel me op dat de beroepsvereniging weinig met dit onderwerp deed. Er was nauwelijks informatie over de rol van de ergotherapeut binnen de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO), er waren geen cursussen. Ik kreeg het gevoel dat er niets voor me werd gedaan. Dus dacht ik: het is mooi geweest. Gelukkig is dat verleden tijd, want intussen staat het WMO-consulentschap scherp op de kaart van de beroepsvereniging. Daags vóór het interview, op een zomerse Kaasmarkt in Purmerend, ontving Mattens een mailtje van Ergotherapeuten kunnen daar veel van leren, vermoedt Mattens, die vanuit een detacheringsbureau als WMOadviseur werkt voor de Noord-Hollandse gemeente Bergen. Veel ergotherapeuten zijn niet goed op de hoogte van de werkwijze en regelgeving van gemeenten. Soms weten ze ook niet hoe ze gemeenten moeten benaderen. Toch is het belangrijk dat ze daar meer over te weten komen. Zeker nu de gemeenten door de decentralisatie van zorg per 1 januari 2015 meer taken en verantwoordelijkheden krijgen over de uitvoering van de langdurige zorg Ergotherapie Magazine

9 - 9 -

10 Mattens kan het weten. Als WMO-adviseur heeft ze de laatste zeven jaar, want zolang doet ze het werk al, bij veel gemeenten gewerkt, van Den Helder tot Den Haag. Ze is dus goed op de hoogte van wat daar zoal speelt, inclusief de onderlinge verschillen tussen gemeenten. Want niet iedere gemeente voert de WMO op dezelfde manier uit. Afwisseling Opmerkelijk genoeg wist Mattens al tijdens haar opleiding tot ergotherapeut dat ze het liefst adviseur wilde worden. Ze heeft er nog steeds geen goede verklaring voor, maar ze vermoedt dat het komt door de kortere contacten en de combinatie van werkzaamheden die je als adviseur hebt. Als behandelaar werk je vaak langer met cliënten, soms wel drie tot zes maanden. Die tijd heb je ook nodig, bijvoorbeeld om te komen tot functieherstel na een trauma of operatie, maar het ligt mij minder goed. Ik ben meer van de kortdurende trajecten, in combinatie met de andere taken die je als WMO-adviseur hebt. Zoals het schrijven van beschikkingen, voorzieningen toekennen of afwijzen, contacten met de zorgleveranciers. Die afwisseling bevalt me. Niet dat Mattens het behandelaarswerk niet zou kennen. Ze vond dat ze na haar opleiding eerst een aantal jaren als behandelaar moest werken, voordat ze van zichzelf de overstap mocht maken naar het adviseurschap. Ik dacht: als ik dat niet meteen na mijn opleiding doe, doe ik het nooit meer. En het is leerzaam om een aantal jaren als behandelaar gewerkt te hebben. Zo was ik drie jaar ergotherapeut in een verpleeghuis in Amstelveen, en daarna heb ik meegeholpen met het opzetten van een poliklinisch revalidatiecentrum, eveneens in Amstelveen. Ook daar heb ik een aantal jaren met plezier gewerkt. Alles bij elkaar was ze zeven jaar behandelaar. Totdat er een adviesfunctie vrijkwam bij het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) in Purmerend. Dat was het moment om de overstap te maken naar het advieswerk. Eerst bij het CIZ, later bij adviesbureau MO-zaak en weer later kwam ze via een detacheringsbureau bij onder andere de gemeente Den Haag terecht. Vanuit datzelfde detacheringsbureau is de gemeente Bergen nu haar laatste standplaats. Den Haag en Bergen, het laat meteen zien hoe groot de verschillen in aanpak tussen gemeenten kunnen zijn. In een stad als Den Haag komen veel aanvragen binnen. Men kiest er daar voor om meer telefonische intakes te doen en aanvragen zoveel mogelijk telefonisch af te handelen. Huisbezoeken zijn in verhouding kortdurend. In Bergen komen minder aanvragen binnen en is er meer ruimte voor persoonlijk contact met de klanten. Die verschillen zijn ook logisch. Den Haag is een grote gemeente met een hoge productienorm, ik werkte daar in een team van ruim dertig medewerkers. Bergen is een kleinere gemeente. Dat vraagt een andere aanpak en een andere benadering. Keukentafelgesprek Elke melding, want zo heet een aanvraag voor een voorziening sinds de recente veranderingen in de zorg, begint met een kantel- of keukentafelgesprek tussen adviseur en klant. Zo n gesprek gaat onder andere over werk, opleiding, het sociale netwerk van de aanvrager, zijn fysieke en mentale gezondheid, mobiliteit, maar uiteraard vooral over wat de reden is voor de melding, of dat nu een verzoek is om huishoudelijke hulp, een scootmobiel of een traplift. Zo n keukentafelgesprek kent een aantal vaste items, legt Mattens uit. Allereerst wil ze een goede indruk krijgen van de eigen kracht van de klant. Wat kan hij nog allemaal? Daarnaast inventariseert ze in hoeverre hij een beroep kan doen op de inzet van zijn sociale netwerk, zoals familie, vrienden of buren. Bovendien schat Mattens in of de klant van algemene voorzieningen gebruik kan maken, zoals een taxi of het openbaar vervoer. Is dat allemaal niet het geval, dan komt hij mogelijk in aanmerking voor een voorziening op maat. Als een klant bijvoorbeeld een aanvraag doet voor een scootmobiel, dan wil ik weten waarvoor hij deze nodig heeft. Is dat alleen om wekelijks naar de supermarkt of over de markt te gaan of wil hij er ook zijn broer aan de andere kant van de stad mee bezoeken? En ik vraag ook of er andere personen zijn die de boodschappen voor hem kunnen doen. Bovendien kennen veel gemeenten vaak algemene voorzieningen zoals de boodschappenbezorgdienst of de boodschappenbus. Dat zijn stuk voor stuk goedkopere alternatieven dan een dure scootmobiel. Het zijn vaak mogelijkheden waar klanten zelf niet altijd aan denken, valt haar op. Pas geleden sprak ik een man die direct zijn buurvrouw zou vragen om twee keer per week voor hem de boodschappen te doen. Daarmee was zijn probleem opgelost. Maar zo makkelijk gaat het niet altijd. Dat komt ook doordat ieder zijn eigen normen en waarden heeft. De een vindt het prima dat een ander zijn boodschappen regelt, maar de ander wil zelf de producten uitkiezen in de supermarkt. Of wil gewoon gezellig een praatje met de buurvrouw kunnen maken tijdens de boodschappen Ergotherapie Magazine

11 Holistisch Bij het beoordelen van een melding, behoort dus ook de kwaliteit van leven van klanten te worden meegewogen. Ik zoek in de kantelgesprekken vaak naar de vraag achter de vraag. Gaat het de klant alleen om de boodschappen, of speelt er meer? Heeft hij bijvoorbeeld behoefte aan contact met mensen uit de buurt? Dat zijn allemaal aspecten waarmee ik rekening probeer te houden. Zo n gesprek is daarom nooit zwart-wit. Je moet als consulent veel laagjes afpellen voordat je een beslissing kunt nemen. Het is maatwerk. Dat maakt de keukentafelgesprekken ook tot bijzondere gebeurtenissen, vindt ze. Er komt van alles in ter sprake, en dat moet ook, dat ben je wettelijk verplicht. Maar ik geniet er ook van. Ik hoor zoveel bijzondere levensverhalen van mensen. Daardoor zie ik meer dan alleen de buitenkant van iemand. Ik kan me een beeld van hem vormen, wat hem bezighoudt, hoe hij met zijn ziekte omgaat. Kantelgesprekken dragen een holistisch karakter. Ze hebben mijn werk nóg interessanter gemaakt. En ze passen bij mijn achtergrond als ergotherapeut. Want we praten niet alleen over de beperkingen van de klant, maar juist ook over zijn kracht en zelfredzaamheid. Het vormt een belangrijke doelstelling van de gesprekken om dat goed te exploreren. Dat alles neemt niet weg dat Mattens in haar werk als consulent ook met dilemma s wordt geconfronteerd. Er kunnen zich bijvoorbeeld meningsverschillen voordoen tussen wat de klant wil en wat zij denkt dat redelijk en haalbaar is. De klant wil de beste voorziening, maar die is meestal ook het duurste, en de gemeente wil de goedkoopst-adequate oplossing. Ik moet die werelden bij elkaar brengen. Soms geeft dat spanningen. Al is ons uitgangspunt dat we klanten voorzieningen verstrekken waar ze mee geholpen zijn. Dat blijkt zo onder de nieuwe wet- en regelgeving. Ik heb er niets aan om iemand een goedkope rolstoel in de maag te splitsen waar hij niets mee kan. Dan zie ik hem over een half jaar terug en zijn we misschien veel duurder uit. Twee petten Er is nog een ander dilemma waarmee Mattens regelmatig te maken heeft. Want ze vervult tijdens het keukentafelgesprek twee rollen, die van adviseur én beoordelaar. Ik draag twee petten. Als adviseur sta ik naast de klant. Ik probeer door zijn ogen naar de situatie te kijken, en denk met hem mee over de beste oplossing. Maar vervolgens zet ik mijn andere pet op en ga ik de aanvraag beoordelen. De ene keer wijs ik die af, omdat ik bijvoorbeeld vind dat zijn sociale netwerk hem prima kan helpen, maar de andere keer vind ik dat de klant in aanmerking komt voor een WMO-voorziening. In dat geval stellen we samen het bij de aanvraag horend arrangement op. Vervolgens neem ik contact op met de leverancier of

12

13 De klant wil de beste voorziening en de gemeente wil de goedkoopstadequate oplossing. Ik moet die werelden bij elkaar brengen. Soms geeft dat spanningen. zorgaanbieder om afspraken te maken over de aangevraagde Claimcultuur voorziening. Want ook dat hoort bij mijn werk. Ja, Mattens weet dat er veel gaat veranderen per 1 januari Soms vindt ze deze rolverwisseling lastig, maar meestal Veel is ook onzeker, bijvoorbeeld over de nieuwe wijkteams die binnen de gemeenten een centrale rol krijgen in weet Mattens haar beide taken goed gescheiden te houden. Daar ben ik inmiddels wel in getraind. En als ik er niet uitkom, of ik twijfel over wat ik het beste kan doen, kan ik altijd peuten een spilfunctie zouden krijgen binnen die teams. de nieuwe zorgstructuur. Het zou mooi zijn als ergothera- overleggen met mijn collega s. Ondanks alle onzekerheden, ziet Mattens ook veel voordelen aan alle veranderingen. Het zal de claimcultuur bijvoorbeeld verminderen. Ik heb daar veel staaltjes van meegemaakt. Cliënten die zeggen: Ik ben ziek, dus ik heb recht op een voorziening, net zoals mijn buurvrouw. Ik vind dat een vervelende houding, want het maakt mensen passief. De nieuwe wet- en regelgeving zal een extra appèl doen op de eigen kracht en zelfredzaamheid van mensen. Als ergotherapeut kan ik dat alleen maar toejuichen. Ja, ze houdt van haar werk. Het leuke is dat ik voor de Voor zover ze weet, wordt bij Ergotherapie Nederland meeste consulten op huisbezoek ga. Ik kom daardoor in alle niet bijgehouden hoeveel ergotherapeuten werkzaam zijn lagen van de bevolking, van junks en alcoholverslaafden tot als WMO-adviseur. Vanuit mijn eigen netwerk ken ik er een mensen uit de hogere klasse, waar ik mijn auto op de oprijlaan parkeer. En achter elke voordeur zit een verhaal. Voor stuk of twintig, maar het zijn er vast meer. Nederland telt ruim vierhonderd gemeenten. iemand die zo nieuwsgierig is als ik, is het een feest om al Hoe meer ergotherapeuten, hoe beter, stelt Mattens, die verhalen te mogen horen. want ze vindt ergotherapeuten geknipt voor het werk als WMO-adviseur. Ze zijn specialist in voorzieningen en aanpassingen, ze hebben medische kennis en ze weten hoe ze de eigen kracht en zelfredzaamheid van cliënten kunnen aanspreken. Bovendien hebben ze behandelervaring. Dat ik zeven jaar als behandelaar heb gewerkt, helpt me bij een goede beoordeling van een aanvraag. Ik weet wat er bij een behandeling komt kijken. Soms zie ik als adviseur ook mogelijkheden voor een verdere behandeling van een aanvrager. In dat geval verwijs ik iemand terug naar een behandelaar, omdat ik vermoed dat er bijvoorbeeld verder functieherstel mogelijk is. En behandeling gaat altijd vooraf aan het verstrekken van een WMO-voorziening. Dat is de meerwaarde van mijn achtergrond als behandelaar

14 Zorg en beroep De rol van ergotherapeuten bij het terugdringen van vrijheidsbeperkende maatregelen Alternatieven voor vrijheidsbeperking Tekst: Edith Hagedoren-Meuwissen, Allard Gerretsen, Francisca Hardeman en Marjolein van Vliet Vrijheidsbeperking van cliënten in de zorg komt helaas nog steeds voor. Hoewel er al veel minder onrustbanden en verpleegdekens worden gebruikt, duiken ze nog regelmatig op. Evenals gekantelde stoelen, stoelen met een plank eronder, rolstoelen op de rem en werkbladen op de rolstoel. Al deze maatregelen zijn een inbreuk op de vrijheid van de cliënt. Ook komt het voor dat de maatregelen juist ongelukken veroorzaken. Per jaar overlijden nog steeds mensen door (foutief ) gebruik van onrustbanden. Vaak zijn deze maatregelen helemaal niet meer nodig, maar worden ze nog toegepast omdat het gewoonte is geworden. Of omdat familie en medewerkers niet op de hoogte zijn van alternatieven. Ergotherapeuten zijn sterk in het observeren van gedrag, het analyseren van situaties en hebben veel kennis over hulpmiddelen en ondersteunende technologie. Deze combinatie maakt de ergotherapeut een waardevol lid van het multidisciplinaire team rondom vrijheidsbeperking. Uit de prevalentiemeting van 2013 (3) (zie figuur 1) blijkt dat het aantal vrijheidsbeperkende maatregelen in de woonzorgorganisaties weer is toegenomen na een daling in Een reden te meer om het onderwerp weer eens onder de aandacht te brengen. % 30 AlgZ WZW 10 5 TZ Figuur 1: Incidentie vrijheidsbeperkende maatregelen in (%). Wat is vrijheidsbeperking? Vrijheidsbeperking gaat over alle maatregelen die cliënten in hun vrijheid beperken. Het beperken van de vrijheid van cliënten is soms onvermijdelijk, maar mag alleen in uiterste nood worden toegepast. Het mag alleen wanneer de cliënt een ernstig gevaar of risico vormt voor zichzelf of zijn omgeving en dan nog moet er altijd gezocht worden naar de minst ingrijpende maatregel. Vrijheidsbeperkende maatregelen treft een zorgverlener ook nooit alleen, maar altijd in een multidisciplinair team. (7) Een medewerker in de zorg zet vrijheidsbeperkende maatregelen meestal met goede bedoelingen in. Laten we daar in elk geval van uitgaan. De cliënt moet beschermd worden tegen gevaar. Ook de eigen veiligheid kan een reden zijn om vrijheidsbeperkende maatregelen toe te passen. De meest gehoorde redenen om een vrijheidsbeperkende maatregel toe te passen zijn: Hoog risico op vallen Door ouderdom neemt het risico op vallen toe, in de gehandicaptenzorg gaat het ook om vallen tijdens epileptische aanvallen. Maar uit onderzoek (1,2,4) blijkt dat: - Het vastbinden van cliënten juist valrisico verhoogt! Door het vastbinden worden spieren minder gebruikt en vermindert de balans, waardoor het valrisico groter wordt. - Het verminderen van heupgordels niet leidt tot meer valpartijen met ernstig letsel. Het risico op ernstig letsel wordt overschat. Het risico bij cliënten die veel vallen (en waarbij daarom vaker een vrijheidsbeperkende maatregel wordt genomen) is juist lager dan bij cliënten die weinig vallen. - Er zijn betere maatregelen om vallen te voorkomen. Zie Ergotherapie Magazine

Zorg in vrijheid. Vrijheidsbeperkende maatregelen Informatie over beleid Voor cliënten en familie. Versie 4

Zorg in vrijheid. Vrijheidsbeperkende maatregelen Informatie over beleid Voor cliënten en familie. Versie 4 Zorg in vrijheid Vrijheidsbeperkende maatregelen Informatie over beleid Voor cliënten en familie Versie 4 Inleiding Vrijheid is voor de meeste mensen in Nederland een gegeven. Toch komt het in zorginstellingen

Nadere informatie

Vrijheidsbeperkende maatregelen. Vrijheidsbeperkende maatregelen terugdringen? in de langdurende zorg. Vilans helpt mee

Vrijheidsbeperkende maatregelen. Vrijheidsbeperkende maatregelen terugdringen? in de langdurende zorg. Vilans helpt mee Vrijheidsbeperkende maatregelen in de langdurende zorg Vrijheidsbeperkende maatregelen terugdringen? Vilans helpt mee Hoe staat je organisatie ervoor? Kom erachter hoe het staat met vrijheidsbeperking

Nadere informatie

Onvrijwillige zorg in de thuissituatie

Onvrijwillige zorg in de thuissituatie Onvrijwillige zorg in de thuissituatie Jan Hamers 1 Voorbeelden lopende projecten 24-uurs verpleeghuiszorg voor mensen met dementie op de zorgboerderij Nurses on the move Bewegen gerelateerd aan dagelijkse

Nadere informatie

Beleid 'onvrijwillige zorg' Vrijheidsbeperking binnen Lang Verblijf. woonzorg en dagbesteding

Beleid 'onvrijwillige zorg' Vrijheidsbeperking binnen Lang Verblijf. woonzorg en dagbesteding Beleid 'onvrijwillige zorg' Vrijheidsbeperking binnen Lang Verblijf woonzorg en dagbesteding 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Wanneer wordt onvrijwillige zorg toegepast? 4 3. De wetgeving 5 3.1 Wet bijzondere

Nadere informatie

Zorg voor leven in vrij heid

Zorg voor leven in vrij heid Zorg voor leven in vrij heid Leg vrijheidsbeperking aan banden Informatie voor wettelij k vertegenwoordigers en eerste contactpersonen van cliënten in de verpleging en verzorging en van cliënten met een

Nadere informatie

Inventarisatie vrijheidsbeperkende maatregelen

Inventarisatie vrijheidsbeperkende maatregelen Inventarisatie vrijheidsbeperkende maatregelen Hoofddoel van het verbetertraject Maatregelen op maat is: Het voorkomen of verminderen van het vrijheidsbeperkende maatregelen en het toepassen van minder

Nadere informatie

GEÏNTEGREERDE THUISZORG

GEÏNTEGREERDE THUISZORG GEÏNTEGREERDE THUISZORG GEÏNTEGREERDE THUISZORG Instituut voor Zorgprofessionals biedt de cursus Geïntegreerde Thuiszorg aan. In de cursus staat het opzetten en onderhouden van een samenwerking tussen

Nadere informatie

BESCHERMD WONEN MET ZEER INTENSIEVE ZORG, VANWEGE SPECIFIEKE AANDOENINGEN, MET DE NADRUK OP BEGELEIDING (voorheen ZZP 7)

BESCHERMD WONEN MET ZEER INTENSIEVE ZORG, VANWEGE SPECIFIEKE AANDOENINGEN, MET DE NADRUK OP BEGELEIDING (voorheen ZZP 7) BESCHERMD WONEN MET ZEER INTENSIEVE ZORG, VANWEGE SPECIFIEKE AANDOENINGEN, MET DE NADRUK OP BEGELEIDING (voorheen ZZP 7) GEBRUIKERSINFORMATIE ZORGPROFIELEN V&V PROTEION 1 2 Inleiding In de kleinschalige

Nadere informatie

De schakelunit in het verpleeghuis

De schakelunit in het verpleeghuis Transferpunt Patiënteninformatie De schakelunit in het verpleeghuis U ontvangt deze informatie, omdat u meer wilt weten over de mogelijkheden om tijdelijk opgenomen te worden op een schakelunit. Deze informatie

Nadere informatie

Succesbepalende factoren voor zorg in vrijheid

Succesbepalende factoren voor zorg in vrijheid Succesbepalende factoren voor zorg in vrijheid Jan Hamers Als ik later in het verpleeghuis ben opgenomen, hoop ik dat de zorgverlener mij vastbindt als hij/zij denkt dat dit goed voor mij is. EENS / ONEENS

Nadere informatie

Factsheet AWBZ, 24 februari 2014. AWBZ naar Wmo: langdurige zorg per 1 januari 2015 naar gemeenten

Factsheet AWBZ, 24 februari 2014. AWBZ naar Wmo: langdurige zorg per 1 januari 2015 naar gemeenten Factsheet AWBZ, 24 februari 2014 AWBZ naar Wmo: langdurige zorg per 1 januari 2015 naar gemeenten Het Rijk draagt op 1 januari 2015 een deel van de zorg voor ouderen, chronisch zieken en gehandicapten

Nadere informatie

Zorg, begeleiding, werk en inkomen. Hulp bij het Huishouden

Zorg, begeleiding, werk en inkomen. Hulp bij het Huishouden Zorg, begeleiding, werk en inkomen Hulp bij het Huishouden Wmo, Hulp bij het Huishouden Toch hulp nodig via de gemeente? Heeft u geprobeerd om zelf hulp te regelen maar lukt het niet om uw probleem zelf

Nadere informatie

Workshop communicatie

Workshop communicatie Workshop communicatie Feedback is collegiale ondersteuning of toch niet? Wat wil de beroepsvereniging betekenen voor Verzorgenden en Verpleegkundigen? Wij willen onze beroepsgroepen in staat stellen hun

Nadere informatie

Methodisch werken met zorgleefplan, ondersteuningsplan of begeleidingsplan

Methodisch werken met zorgleefplan, ondersteuningsplan of begeleidingsplan Zorgleefplan, ondersteuningsplan en begeleidingsplan Methodisch werken met zorgleefplan, ondersteuningsplan of begeleidingsplan Om goede zorg en/of ondersteuning te kunnen geven aan een cliënt is het werken

Nadere informatie

Ondernemend Initiatiefnemer met nieuwe ideeën Analytisch denkvermogen Inspirerend Interactief lesgeven

Ondernemend Initiatiefnemer met nieuwe ideeën Analytisch denkvermogen Inspirerend Interactief lesgeven Curriculum Vitae Drs. T. Kampstra-Grippeling Achternaam: Kampstra-Grippeling Roepnaam: Theone Geboortejaar: 1974 E-mail: theone@kenniscentrumsiem.nl Competenties Ondernemend Initiatiefnemer met nieuwe

Nadere informatie

Vallen of fixeren? Een keuze voor bewegingsvrijheid. Niet kunnen kiezen is verliezen, Keuzevrijheid in het wzc 18/02/2016

Vallen of fixeren? Een keuze voor bewegingsvrijheid. Niet kunnen kiezen is verliezen, Keuzevrijheid in het wzc 18/02/2016 Vallen of fixeren? Een keuze voor bewegingsvrijheid Niet kunnen kiezen is verliezen, Keuzevrijheid in het wzc 18/02/2016 Welke van volgende maatregelen zijn vrijheidsbeperking? Alle onvrijwillige toegepaste

Nadere informatie

Leg vrijheidsbeperking aan banden Zorg voor leven in vrijheid

Leg vrijheidsbeperking aan banden Zorg voor leven in vrijheid Leg vrijheidsbeperking aan banden Zorg voor leven in vrijheid Wat kunt u zelf doen om vrijheidsbeperkende maatregelen bij uw familielid te verminderen? Waarom deze brochure? Leven zonder risico s bestaat

Nadere informatie

Interzorg en de wet Bopz

Interzorg en de wet Bopz Interzorg en de wet Bopz dicht bij jezelf Interzorg en de wet Bopz Interzorg Noord-Nederland heeft een aantal locaties met een afdeling voor cliënten met een psychogeriatrische aandoening (meestal dementie).

Nadere informatie

Vrijheidsbeperkende maatregelen in de langdurige zorg. De rol van de familie

Vrijheidsbeperkende maatregelen in de langdurige zorg. De rol van de familie Regelingen en voorzieningen CODE 9.2.2.8 Vrijheidsbeperkende maatregelen in de langdurige zorg. De rol van de familie brochure bronnen www.loc.nl, juni 2012 www.vilans.nl Vilans (kenniscentrum voor de

Nadere informatie

Startnotitie. Terugdringen toepassen vrijheidsbeperkende middelen en maatregelen

Startnotitie. Terugdringen toepassen vrijheidsbeperkende middelen en maatregelen Startnotitie Terugdringen toepassen vrijheidsbeperkende middelen en maatregelen STATUS Beleidsnotitie Startnotitie Vrijheidsbeperkende maatregelen Auteur(s) Anke Nieuwland Datum 15 April 2010 Advies/instemming

Nadere informatie

Universitair Medisch Centrum Groningen

Universitair Medisch Centrum Groningen Universitair Medisch Centrum Groningen Beter af met minder Reduction of Inappropriate psychotropic Drug use in nursing home residents with dementia Claudia Groot Kormelinck Prof.dr. Sytse Zuidema Probleemgedrag

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord. Zonnehuisgroep Vlaardingen Ruimte om je thuis te voelen

Inhoud. Voorwoord. Zonnehuisgroep Vlaardingen Ruimte om je thuis te voelen Welkom Inhoud 03 04 06 08 09 11 12 Voorwoord Zorg en aandacht voor elkaar Zorg voor thuis Overzicht alle diensten Onze locaties Hoe u onze zorg aanvraagt Kom kennismaken! Voorwoord Zonnehuisgroep Vlaardingen

Nadere informatie

Feiten over vrijheidsbeperking in verpleeghuizen

Feiten over vrijheidsbeperking in verpleeghuizen Universiteit Maastricht, mei 2009 Feiten over vrijheidsbeperking in verpleeghuizen Wat is vrijheidsbeperking? Bij een discussie over vrijheidsbeperking is het belangrijk vast te stellen wat we precies

Nadere informatie

PRAKTISCHE OPLOSSINGEN BIJ DAGELIJKSE HANDELINGEN. ErgoThuis. Maatwerk in zelfstandigheid

PRAKTISCHE OPLOSSINGEN BIJ DAGELIJKSE HANDELINGEN. ErgoThuis. Maatwerk in zelfstandigheid PRAKTISCHE OPLOSSINGEN BIJ DAGELIJKSE HANDELINGEN ErgoThuis Maatwerk in zelfstandigheid ErgoThuis: maatwerk in zelfstandigheid In uw eigen omgeving doet u de dagelijkse dingen graag zelf. Toch komt het

Nadere informatie

Atlant en de Wet BOPZ*

Atlant en de Wet BOPZ* Atlant en de Wet BOPZ* Alleen als het echt niet anders kan visie wanneer wel, wanneer niet stappenplan klachten * Wet BOPZ - Wet Bijzondere Opname in een Psychiatrisch Ziekenhuis Atlant en de wet BOPZ

Nadere informatie

Het beste uit jezelf

Het beste uit jezelf Het beste uit jezelf 2 3 Met elkaar bouwen aan het Huis van Philadelphia Philadelphia wil dat mensen met een beperking gelukkig kunnen zijn en het beste uit zichzelf kunnen halen. Daarom doen we ons werk

Nadere informatie

Kwaliteitsregister Doktersassistent

Kwaliteitsregister Doktersassistent Kwaliteitsregister Doktersassistent Toetsbaar Sinds de start in 2011 kent het kwaliteitsregister al meer dan 4800 aanmeldingen. Een gediplomeerde doktersassistent kan zich inschrijven in het kwaliteitsregister

Nadere informatie

Kleinschalig Zorgen. Terug. 09.15 Ontvangst met koffie en thee. 09.45 Opening door dagvoorzitter Angèle Jonkers

Kleinschalig Zorgen. Terug. 09.15 Ontvangst met koffie en thee. 09.45 Opening door dagvoorzitter Angèle Jonkers Terug Kleinschalig Zorgen 09.15 Ontvangst met koffie en thee 09.45 Opening door dagvoorzitter Angèle Jonkers 09.55 Kleinschalig wonen: kans of kwetsbaarheid? Het traditionele verpleeghuis is uit. Kleinschalig

Nadere informatie

BESCHERMD WONEN MET ZEER INTENSIEVE ZORG, VANWEGE SPECIFIEKE AANDOENINGEN, MET DE NADRUK OP VERZORGING/VERPLEGING (voorheen ZZP 8)

BESCHERMD WONEN MET ZEER INTENSIEVE ZORG, VANWEGE SPECIFIEKE AANDOENINGEN, MET DE NADRUK OP VERZORGING/VERPLEGING (voorheen ZZP 8) BESCHERMD WONEN MET ZEER INTENSIEVE ZORG, VANWEGE SPECIFIEKE AANDOENINGEN, MET DE NADRUK OP VERZORGING/VERPLEGING (voorheen ZZP 8) GEBRUIKERSINFORMATIE ZORGPROFIELEN V&V PROTEION 1 2 Inleiding In de kleinschalige

Nadere informatie

Behandelprogramma. Dwarslaesie

Behandelprogramma. Dwarslaesie Behandelprogramma Dwarslaesie Iedereen is anders. Elke situatie is anders en elk herstelproces verloopt anders. Dat realiseren wij ons heel goed. Om u voorafgaand aan uw opname en/of behandeling bij Adelante

Nadere informatie

valpreventie voor psychogeriatrische cliënten

valpreventie voor psychogeriatrische cliënten valpreventie voor psychogeriatrische cliënten Aantal valincidenten in verpleeghuizen In verpleeghuizen wordt veel gevallen. Jaarlijks vallen verpleeghuiscliënten gemiddeld 2 keer. Psychogeriatrische cliënten

Nadere informatie

Zorg na een ziekenhuisopname

Zorg na een ziekenhuisopname Zorg na een ziekenhuisopname Inhoudsopgave Inleiding... 1 Heeft u nog extra zorg nodig na uw ziekenhuis verblijf... 1 Als u naar huis gaat... 1 Thuiszorg... 1 Hulpmiddelen... 2 Medisch Specialistische

Nadere informatie

AWBZ-zorg aanvragen, hoe regelt u dat?

AWBZ-zorg aanvragen, hoe regelt u dat? AWBZ-zorg aanvragen, hoe regelt u dat? AWBZ: zorg bij ziekte, handicap of ouderdom Als u zorg wilt die wordt betaald uit de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ), onderzoekt het Centrum indicatiestelling

Nadere informatie

Wmo maatwerkvoorziening. Individuele begeleiding

Wmo maatwerkvoorziening. Individuele begeleiding Wmo maatwerkvoorziening Individuele begeleiding Individuele begeleiding Inhoud Zelfstandig leven en meedoen 4 Ondersteuning vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) Aanvragen 7 Hoe meld ik me

Nadere informatie

Kwaliteitsregister Doktersassistent

Kwaliteitsregister Doktersassistent Kwaliteitsregister Doktersassistent Toetsbaar Een gediplomeerde doktersassistent kan zich inschrijven in het kwaliteitsregister en maakt op deze manier zichtbaar en toetsbaar dat ze voldoet aan een aantal

Nadere informatie

Wet Zorg & Dwang FACTSHEET. April 2014

Wet Zorg & Dwang FACTSHEET. April 2014 Wet Zorg & Dwang Dit factsheet beschrijft het wetsvoorstel Zorg en dwang psychogeriatrische en verstandelijk gehandicapte cliënten (hierna afgekort als: wetsvoorstel Zorg & Dwang). In 15 vragen en antwoorden

Nadere informatie

ZZP-Productenboek Verzorging en Verpleging

ZZP-Productenboek Verzorging en Verpleging ZZP-Productenboek Verzorging en Verpleging Informatie over zorgproducten van Amerpoort voor oudere mensen met een verstandelijke beperking met het accent op verzorging en verpleging Indicatiestelling Zorg)

Nadere informatie

GEBROKEN HEUP MET ELKAAR WERKEN AAN HERSTEL

GEBROKEN HEUP MET ELKAAR WERKEN AAN HERSTEL GEBROKEN HEUP MET ELKAAR WERKEN AAN HERSTEL 288 Deze folder is een samenwerking van: Inleiding U bent via de Spoedeisende Hulp opgenomen in het Sint Franciscus Gasthuis met een gebroken heup. Waarschijnlijk

Nadere informatie

Studenten handleiding Competentie Ontwikkel Moment

Studenten handleiding Competentie Ontwikkel Moment Studenten handleiding Competentie Ontwikkel Moment MBO en HBO studenten 3 de en 4 de jaars, HBO studenten verkorte opleiding en cursisten vervolgopleidingen Jeroen Bosch Ziekenhuis 1 Juni 2014, Jeroen

Nadere informatie

WAAR KAN IK HULP VINDEN? Informatie over geestelijke gezondheidsproblemen

WAAR KAN IK HULP VINDEN? Informatie over geestelijke gezondheidsproblemen WAAR KAN IK HULP VINDEN? Informatie over geestelijke gezondheidsproblemen Tekst: Aziza Sbiti & Cha-Hsuan Liu Colofon: Deze brochure is totstandgekomen met hulp van het Inspraak Orgaan Chinezen. De inhoud

Nadere informatie

ZZP-Productenboek Volledig Pakket Thuis (VPT)

ZZP-Productenboek Volledig Pakket Thuis (VPT) ZZP-Productenboek Volledig Pakket Thuis (VPT) Informatie over zorgproducten van Amerpoort voor mensen met een verstandelijke beperking die thuis wonen Een zorgzwaartepakket (ZZP) is een manier om aan te

Nadere informatie

wmo wijzer hulp en ondersteuning thuis

wmo wijzer hulp en ondersteuning thuis wmo wijzer hulp en ondersteuning thuis 1 Inleiding Hulp en ondersteuning thuis Hulp en ondersteuning thuis valt deels onder de Wmo (gemeente) maar soms ook onder de AWBZ of uw zorg verzekering. Dit maakt

Nadere informatie

Dementie. Havenziekenhuis

Dementie. Havenziekenhuis Dementie Uw arts heeft met u en uw naasten besproken dat er (waarschijnlijk) sprake is van dementie. Mogelijk bent u hiervan geschrokken. Het kan ook zijn dat u of uw omgeving hier al op voorbereid was.

Nadere informatie

Intensive Care Informatie voor familie

Intensive Care Informatie voor familie Intensive Care Informatie voor familie Afdeling Intensive Care Locatie Veldhoven Momenteel is een familielid van u opgenomen op de afdeling Intensive Care. De behandeling wordt uitgevoerd door intensivisten

Nadere informatie

HULP BIJ ZORG VOOR EEN ANDER

HULP BIJ ZORG VOOR EEN ANDER Steunpunt Mantelzorg Nieuwegein HULP BIJ ZORG VOOR EEN ANDER Steunpunt Mantelzorg Nieuwegein Zorgen voor een ander, dan doe je gewoon.. Maar soms is een beetje hulp en steun meer dan welkom! In Nieuwegein

Nadere informatie

DRAAIBOEK BIJSCHOLING SIGNALEREN = IETS DOEN MET WAT JE OPVALT

DRAAIBOEK BIJSCHOLING SIGNALEREN = IETS DOEN MET WAT JE OPVALT DRAAIBOEK BIJSCHOLING SIGNALEREN = IETS DOEN MET WAT JE OPVALT Met dit draaiboek (en de daarbij behorende bijlagen) kunt u een bij- of nascholingsbijeenkomst organiseren over signaleren. Deze bij- of nascholing

Nadere informatie

GVT-team. Gespecialiseerde Verpleging

GVT-team. Gespecialiseerde Verpleging GVT-team Gespecialiseerde Verpleging Gespecialiseerde Verpleging: liever thuis dan in het ziekenhuis Infuus inbrengen, pijnbestrijding De Gespecialiseerde Verpleging Thuiszorgtechnologie van Cordaan- Thuiszorg

Nadere informatie

Informatiebrochure ParkinsonNet

Informatiebrochure ParkinsonNet Informatiebrochure ParkinsonNet voor Zorgverleners Het ParkinsonNet concept wordt ondersteund door: 2 De ziekte van Parkinson De ziekte van Parkinson is een veel voorkomende en complexe aandoening. Parkinson

Nadere informatie

Hebt u langdurige zorg nodig? CZ zorgkantoor wijst u de weg

Hebt u langdurige zorg nodig? CZ zorgkantoor wijst u de weg Hebt u langdurige zorg nodig? CZ zorgkantoor wijst u de weg Check www.ciz.nl of bel met het CIZ op 088 789 10 00 om te kijken of u zorg kunt krijgen die vergoed wordt vanuit de Wlz. Hoe komt u in aanmerking

Nadere informatie

Met welke vragen. 2 Diagnostisch Centrum

Met welke vragen. 2 Diagnostisch Centrum REINAERDE Diagnostisch Centrum Onderzoek, advies en behandeling Iedereen wordt in het dagelijks leven wel eens geconfronteerd met zijn eigen mogelijkheden én onmogelijkheden. Als die onmogelijkheden uw

Nadere informatie

Uw rechten en behandeling

Uw rechten en behandeling Uw rechten en behandeling als wij gedwongen moeten ingrijpen in noodsituaties Behandeling onder dwang Als u tijdens uw opname te maken krijgt met gedwongen behandeling, hebt u als patiënt van GGZ ingeest

Nadere informatie

RSZK Revalidatie Centrum voor Senioren. Snel en verantwoord werken aan uw revalidatie en herstel

RSZK Revalidatie Centrum voor Senioren. Snel en verantwoord werken aan uw revalidatie en herstel EXPERT RSZK Revalidatie Centrum voor Senioren Snel en verantwoord werken aan uw revalidatie en herstel RSZK Revalidatie Centrum voor Senioren Geriatrische Revalidatie Een mensenleven kan door een ongeluk

Nadere informatie

Kwaliteitsregister, criteria 2015-2020: Voorstel tot aanpassing door Ergotherapie Nederland

Kwaliteitsregister, criteria 2015-2020: Voorstel tot aanpassing door Ergotherapie Nederland Kwaliteitsregister, criteria 2015-2020: Voorstel tot aanpassing door Ergotherapie Nederland Ergotherapie Nederland, november 2014. Hieronder volgt het voorstel van Ergotherapie Nederland voor een aanpassing

Nadere informatie

1 3 N u t t i g e LinkedIn Tips. Haal direct meer uit je netwerk!

1 3 N u t t i g e LinkedIn Tips. Haal direct meer uit je netwerk! 1 3 N u t t i g e LinkedIn Tips Haal direct meer uit je netwerk! Inleiding Allereerst wil ik u bedanken voor het downloaden van dit e-book. Na weken van voorbereiding kunnen we dan nu eindelijk dit e-book

Nadere informatie

Onvrijwillige opname op een BOPZ-afdeling met vrijheidsbeperkende maatregelen Inbewaringstelling of rechtelijke machtiging

Onvrijwillige opname op een BOPZ-afdeling met vrijheidsbeperkende maatregelen Inbewaringstelling of rechtelijke machtiging Onvrijwillige opname op een BOPZ-afdeling met vrijheidsbeperkende maatregelen Inbewaringstelling of rechtelijke machtiging Inleiding Het standpunt van de cliënt ten opzichte van een opname Met deze folder

Nadere informatie

Thuiszorg in Amsterdam

Thuiszorg in Amsterdam Thuiszorg in Amsterdam Wat is thuiszorg? Er zijn verschillende vormen van thuiszorg. Bijvoorbeeld verpleegkundige handelingen zoals het toedienen van medicijnen of zuurstof, het aanbrengen van een infuus

Nadere informatie

GERIATRISCHE REVALIDATIEZORG

GERIATRISCHE REVALIDATIEZORG GERIATRISCHE REVALIDATIEZORG Werken aan EEN PRETTIGER LEVEN NA EEN TRAUMA Voor elkaar WoonZorgcentra Haaglanden Zelf de trap weer op kunnen, omdat u zo graag in uw eigen bed wilt slapen. Uw privacy terug

Nadere informatie

DAGBEHANDELING PSYCHOGERIATRIE

DAGBEHANDELING PSYCHOGERIATRIE DAGBEHANDELING PSYCHOGERIATRIE pagina 2: De een is een gezellige prater, de ander doet liever een spelletje. En met mooi weer willen we nog wel eens aan de wandel gaan. Inleiding WIE OUDER WORDT, KAN TE

Nadere informatie

Deeltijdbehandeling. Mondriaan. Informatie voor cliënten. Ouderen. voor geestelijke gezondheid

Deeltijdbehandeling. Mondriaan. Informatie voor cliënten. Ouderen. voor geestelijke gezondheid Deeltijdbehandeling Informatie voor cliënten Ouderen Mondriaan voor geestelijke gezondheid Ouderen Deeltijdbehandeling De Divisie Ouderen is een onderdeel van Mondriaan. We verlenen hulp aan mensen van

Nadere informatie

Pakket 7 Beschermd wonen met zeer intensieve zorg, vanwege specifieke aandoeningen, met de nadruk op begeleiding

Pakket 7 Beschermd wonen met zeer intensieve zorg, vanwege specifieke aandoeningen, met de nadruk op begeleiding BESCHRIJVING VAN DE ZORGZWAARTEPAKKETTEN Pakket 7 Beschermd wonen met zeer intensieve zorg, vanwege specifieke aandoeningen, met de nadruk op begeleiding Pakket 7 is bestemd voor ouderen die al heel lang

Nadere informatie

De verpleegkundige als melder van bijwerkingen?

De verpleegkundige als melder van bijwerkingen? De verpleegkundige als melder van bijwerkingen? Verslag van de resultaten van een enquête maart 2016 De verpleegkundige als melder van bijwerkingen? Samenvatting 3 1 Inleiding 4 2 Enquête 5 3 Resultaten

Nadere informatie

Kennis- en behandelteam

Kennis- en behandelteam 0348-44 17 14 info@rijnhoven.nl Kennis- en behandelteam In goede handen met uw gezondheidsklachten Een thuis voor ouderen. Met zelfstandigheid waar mogelijk. En precies de zorg die nodig is. Welkom bij

Nadere informatie

Opbouw. Multidisciplinaire samenwerking NAH in de eerste lijn. Aanleiding. Geschiedenis. Visie: Missie: 18-6-2015

Opbouw. Multidisciplinaire samenwerking NAH in de eerste lijn. Aanleiding. Geschiedenis. Visie: Missie: 18-6-2015 Opbouw Multidisciplinaire samenwerking NAH in de eerste lijn Jetty van Lieshout ergotherapie CPCRT Mariolein Boerrigter, ergotherapie CPCRT Aanleiding samenwerkingsverband Geschiedenis EENW Casuïstiek

Nadere informatie

AWBZ-zorg aanvragen, hoe regelt u dat?

AWBZ-zorg aanvragen, hoe regelt u dat? AWBZ-zorg aanvragen, hoe regelt u dat? AWBZ: zorg bij ziekte, handicap of ouderdom Als u zorg wilt die wordt betaald uit de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ), onderzoekt het Centrum indicatiestelling

Nadere informatie

Verstandelijke Beperking en Psychiatrie; praktijk richtlijnen

Verstandelijke Beperking en Psychiatrie; praktijk richtlijnen Verstandelijke Beperking en Psychiatrie; praktijk richtlijnen Congres Focus op Onderzoek, 22 juni 2015 Gerda de Kuijper, AVG/senior senior onderzoeker CVBP/UMCG Dederieke Festen AVG/senior onderzoeker

Nadere informatie

Wegwijzer in zorgland. Wegwijzer in zorgland

Wegwijzer in zorgland. Wegwijzer in zorgland Wegwijzer in zorgland Is een en informatieve publicatie van Pagina 1 van 8 Ziekte in de familie geeft veel onrust en frustratie Soms voelt u zich als familie ongerust over de situatie rondom uw ouder(s).

Nadere informatie

De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) in Asten, Deurne, Gemert-Bakel, Helmond, Laarbeek en Someren

De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) in Asten, Deurne, Gemert-Bakel, Helmond, Laarbeek en Someren De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) in Asten, Deurne, Gemert-Bakel, Helmond, Laarbeek en Someren Wat als u ondersteuning nodig heeft? Het lukt thuis niet meer zonder ondersteuning en ik kom bijna

Nadere informatie

5 % VERSTORING 26 BEZOEKEN 80% TIJD. 17 x MINDER CLIËNTEN IN PLAATS VAN PER NACHT EVENTS PER NACHT INTERVENTIES ALARMEN

5 % VERSTORING 26 BEZOEKEN 80% TIJD. 17 x MINDER CLIËNTEN IN PLAATS VAN PER NACHT EVENTS PER NACHT INTERVENTIES ALARMEN Door het slimme cameratoezicht van Zorgeloze Nachtzorg bieden wij de zorg die nodig is. Beter, sneller en efficiënter. 7 CLIËNTEN 7 cliënten gemonitord tijdens de pilot door Zorgeloze Nachtzorg. 26 BEZOEKEN

Nadere informatie

Sensire Thuiszorg. is onderdeel van Sensire.

Sensire Thuiszorg. is onderdeel van Sensire. Sensire Thuiszorg is onderdeel van Sensire. Dagelijks kom ik bij verschillende mensen thuis. De één heeft natuurlijk meer zorg en aandacht nodig dan de ander. Daarom werk ik ook niet volgens een strak

Nadere informatie

RAPPORT CLIËNTAUDIT 2012 / 2013. BLIK op WERK KEURMERK. Rea College Pluryn. 1 Inhoudsopgave

RAPPORT CLIËNTAUDIT 2012 / 2013. BLIK op WERK KEURMERK. Rea College Pluryn. 1 Inhoudsopgave RAPPORT CLIËNTAUDIT 2012 / 2013 BLIK op WERK KEURMERK 1 Inhoudsopgave 2 Bevindingen 2.1 Algemeen 2.2 Voortraject inzicht in aanpak 2.3 Uitvoering 2.4 Begeleiding 2.5 Afronding 2.6 Communicatie en bereikbaarheid

Nadere informatie

Kwaliteitsregister Doktersassistent

Kwaliteitsregister Doktersassistent Kwaliteitsregister Doktersassistent Toetsbaar Een gediplomeerde doktersassistent kan zich inschrijven in het kwaliteitsregister en maakt op deze manier zichtbaar en toetsbaar dat ze voldoet aan een aantal

Nadere informatie

RSZK KempenVitaal. Regionale Stichting Zorgcentra de Kempen SAMEN ZORGEN WIJ VOOR ZORG

RSZK KempenVitaal. Regionale Stichting Zorgcentra de Kempen SAMEN ZORGEN WIJ VOOR ZORG Regionale Stichting Zorgcentra de Kempen SAMEN ZORGEN WIJ VOOR ZORG is een praktijk voor paramedische zorg in de regio waar diëtisten, ergotherapeuten, logopedisten, fysiotherapeuten, psychologen en specialisten

Nadere informatie

Toolkit. Familieparticipatie

Toolkit. Familieparticipatie Toolkit Familieparticipatie April 2013, Vilans De materialen en teksten uit deze toolkit kunt u gratis printen en downloaden. Zorgorganisaties kunnen dit materiaal kopiëren, aanpassen en aanvullen met

Nadere informatie

Ondersteunende zorg voor mensen met kanker

Ondersteunende zorg voor mensen met kanker Ondersteunende zorg voor mensen met kanker Máxima Oncologisch Centrum (MOC) Inleiding Als u van uw behandelend arts te horen krijgt dat u kanker heeft, krijgen u en uw naasten veel informatie en emoties

Nadere informatie

Fysieke training tijdens en/of na kankerbehandeling

Fysieke training tijdens en/of na kankerbehandeling FYSIOTHERAPIE Fysieke training tijdens en/of na kankerbehandeling BEHANDELING Fysieke training tijdens en/of na kankerbehandeling Als u te maken krijgt met kanker is dit zeer ingrijpend. Tijdens en na

Nadere informatie

Woningaanpassingen: Wat betekent de WMO voor installateurs?

Woningaanpassingen: Wat betekent de WMO voor installateurs? Deze brochure is gebaseerd op de via www.rijksoverheid.nl ontsloten informatie over de Wmo alsmede de publicatie Woningaanpassingen van A-Z van Vilans (2011). Andere bronnen zijn de website van de Belastingdienst

Nadere informatie

TOELICHTING OP DE SCORES

TOELICHTING OP DE SCORES Uitslag meting zorginhoudelijke indicatoren 2009 Leiden, 30 september 2009 TOELICHTING OP DE SCORES 1. Inleiding Op 23 april 2009 heeft de verplichte jaarlijkse meting van de zorginhoudelijke indicatoren

Nadere informatie

In 10 stappen van project naar effect!

In 10 stappen van project naar effect! In 10 stappen van project naar effect! een handleiding voor slim zorgen > Betrek de belangrijke sleutelpersonen > Stel projectteam samen & kies pilotteams > Screen de huidige situatie > Organiseer een

Nadere informatie

REGLEMENT LoRNA - Long Revalidatie Netwerk Amsterdam versie november 2015

REGLEMENT LoRNA - Long Revalidatie Netwerk Amsterdam versie november 2015 REGLEMENT LoRNA - Long Revalidatie Netwerk Amsterdam versie november 2015 1. Aanleiding tot ontstaan en ontwikkeling van het netwerk Na invoering van het groepsprotocol COPD en astma in de eerste lijn

Nadere informatie

Toolkit. Familieparticipatie

Toolkit. Familieparticipatie Toolkit Familieparticipatie April 2013, Vilans De materialen en teksten uit deze toolkit kunt u gratis printen en downloaden. Zorgorganisaties kunnen dit materiaal kopiëren, aanpassen en aanvullen met

Nadere informatie

Het Persoonsgebonden voor volwassenen

Het Persoonsgebonden voor volwassenen Het Persoonsgebonden budget voor volwassenen Lwdvoorelkaar over werk, jeugd en zorg in de gemeente Leeuwarden inhoud Het Persoonsgebonden budget Het Persoonsgebonden budget Over het Pgb Een Pgb aanvragen

Nadere informatie

Onco-move. Instructies voor bewegen tijdens behandeling van kanker. Waarom bewegen tijdens chemotherapie?

Onco-move. Instructies voor bewegen tijdens behandeling van kanker. Waarom bewegen tijdens chemotherapie? Onco-move Instructies voor bewegen tijdens behandeling van kanker De behandeling van kanker, in het bijzonder de chemotherapie en/of radiotherapie, kan aanleiding zijn tot langdurige vermoeidheid en conditieverlies.

Nadere informatie

met de wmo doet iedereen gewoon mee

met de wmo doet iedereen gewoon mee De Wet maatschappelijke ondersteuning eenvoudig verteld Dit boekje met informatie over de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) legt de belangrijkste onderdelen van de Wmo uit. Wilt u meer weten over

Nadere informatie

SAMENVATTING BOUWSTENEN ZELFMANAGEMENT EN PASSENDE ZORG

SAMENVATTING BOUWSTENEN ZELFMANAGEMENT EN PASSENDE ZORG SAMENVATTING ZELFMANAGEMENT EN PASSENDE ZORG INLEIDING ZELFMANAGEMENT EN PASSENDE ZORG In samenwerking met de deelnemers van het De Bouwstenen zijn opgebouwd uit thema s die Bestuurlijk Akkoord GGZ zijn

Nadere informatie

Bij ons draait het om u.

Bij ons draait het om u. Bij ons draait het om u. En om de mensen die voor u belangrijk zijn. Als u wilt, kunnen wij u en uw naasten ondersteunen. Bijvoorbeeld met goede zorg, hulp bij het huishouden of een personenalarm. En alles

Nadere informatie

Achtergrondinformatie geldstromen en wetten

Achtergrondinformatie geldstromen en wetten Achtergrondinformatie geldstromen en wetten Tot stand gekomen in het kader van het project RAAK-MKB Ontwerpen voor zorgverleners Auteurs Dr. F. Verhoeven; onderzoeker lectoraat Co-design (HU) Ing. K. Voortman-Overbeek;

Nadere informatie

Ergotherapie Inovum Behandeling en advies

Ergotherapie Inovum Behandeling en advies Ergotherapie Inovum Behandeling en advies Diagnostische methoden en instrumenten Advies en begeleiding Cursussen en training Ondersteuning aan mantelzorgers en professionals Wie zijn wij Voor u ligt de

Nadere informatie

project: Omgaan met gedragsproblemen en stoornissen in de jeugdzorg

project: Omgaan met gedragsproblemen en stoornissen in de jeugdzorg project: Omgaan met gedragsproblemen en stoornissen in de jeugdzorg Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet:

Nadere informatie

Bewegen tijdens de behandeling van kanker

Bewegen tijdens de behandeling van kanker Bij kunt u last krijgen van vermoeidheid en conditieverlies. Dit wordt vaak erger tijdens de behandelperiode. Ook na de behandeling kunt u last houden van vermoeidheid. Veel mensen nemen dan extra rust,

Nadere informatie

Zorgarrangement ZZP 5 Met behandeling en BOPZ

Zorgarrangement ZZP 5 Met behandeling en BOPZ Zorgarrangement ZZP 5 Met behandeling en BOPZ Informatie voor bewoners en familie Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Wat kunt u van ons verwachten?... 4 3. Zorg (persoonlijke verzorging en verpleging)...

Nadere informatie

AWBZ-zorg aanvragen, hoe regelt u dat?

AWBZ-zorg aanvragen, hoe regelt u dat? AWBZ-zorg aanvragen, hoe regelt u dat? AWBZ: zorg bij ziekte, handicap of ouderdom Als u zorg wilt die wordt betaald uit de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ), onderzoekt het Centrum indicatiestelling

Nadere informatie

Ik heb een vraag over: Voorwoord. Ik voel me thuis niet prettig, kan ik met iemand praten?

Ik heb een vraag over: Voorwoord. Ik voel me thuis niet prettig, kan ik met iemand praten? Ik heb een vraag...... over zorg, huiselijk geweld en kindermishandeling, hulp en ondersteuning, opvoeding en jeugdhulp, ziekenhuisopname, beschermd wonen, schulden, werkloosheid, mijn arbeidsbeperking

Nadere informatie

Informatie over zorgzwaartepakketten

Informatie over zorgzwaartepakketten Informatie over zorgzwaartepakketten voor cliënten, familie en andere betrokkenen Voor wie is deze folder? Deze informatie is voor mensen met psychiatrische problemen die voor langere tijd bij GGZ ingeest

Nadere informatie

Door Cliënten Bekeken voor Gezondheidscentra. Vervolgmeting. Rapportage Gezondheidscentrum Maarn-Maarsbergen

Door Cliënten Bekeken voor Gezondheidscentra. Vervolgmeting. Rapportage Gezondheidscentrum Maarn-Maarsbergen Door Cliënten Bekeken voor Gezondheidscentra Vervolgmeting Rapportage Gezondheidscentrum Maarn-Maarsbergen ARGO BV 2014 Vervolgmeting Door Cliënten Bekeken In het gezondheidscentrum is een vervolgmeting

Nadere informatie

Netwerk Ouderenzorg Regio Noord

Netwerk Ouderenzorg Regio Noord Netwerk Ouderenzorg Regio Noord Vragenlijst Behoefte als kompas, de oudere aan het roer Deze vragenlijst bestaat vragen naar uw algemene situatie, lichamelijke en geestelijke gezondheid, omgang met gezondheid

Nadere informatie

Een niet vrijwillige opname in het verpleeghuis

Een niet vrijwillige opname in het verpleeghuis Een niet vrijwillige opname in het verpleeghuis Ouderen Een niet vrijwillige opname in het verpleeghuis Introductie Op dit moment is uw dementerend familielid in behandeling bij Mondriaan Ouderen van Mondriaan.

Nadere informatie

Cursus DSM IV (5) en Psychopathologie

Cursus DSM IV (5) en Psychopathologie Cursus DSM IV (5) en Psychopathologie Geaccrediteerd door de VVH De Academie voor Haptonomie, ITH en Synergos bieden gezamenlijk de cursus DSM IV/Psychopathologie aan. Bijzonder aan dit aanbod is allereerst

Nadere informatie

De ziekte van Parkinson Wat kan Amaris Theodotion u bieden?

De ziekte van Parkinson Wat kan Amaris Theodotion u bieden? De ziekte van Parkinson Wat kan Amaris Theodotion u bieden? Informatie voor cliënten, patiënten, familieleden en mantelzorgers WAT KAN DE PARKINSON PROJECTGROEP (PPG) VOOR U ALS PARKINSON-PATIËNTEN BETEKENEN?

Nadere informatie

Dagbesteding Psychogeriatrie

Dagbesteding Psychogeriatrie Dagbesteding Psychogeriatrie Contact: Stichting Rosengaerde Pastoriestraat 1 7721 CT DALFSEN Telefoon algemeen (0529) 431541 Telefoon keuken (0529) 432514 Fax (0529) 432937 e-mail Internet Info@rosengaerde.nl

Nadere informatie