De beenderen in het hoofd vormen samen de schedel. De schedel word gedragen door de wervelkolom die in de romp naar beneden loopt.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De beenderen in het hoofd vormen samen de schedel. De schedel word gedragen door de wervelkolom die in de romp naar beneden loopt."

Transcriptie

1 THEMA 8 Paragraaf 1 het skelet De mens heeft ( net als alle andere gewervelden) een inwendig skelet of geraamte. Dit skelet bestaat uit vele beenderen (botten). De beenderen in het hoofd vormen samen de schedel. De schedel word gedragen door de wervelkolom die in de romp naar beneden loopt. De borstwervels, de ribben en het borstbeen vormen samen de borstkas. De schouderbladen en de sleutelbeenderen vormen samen de schoudergordel. De heupbeenderen vormen de bekkengordel of het bekken. Armen en benen worden ook wel ledematen genoemd. Van de beenderen in de arm zijn spaakbeen en ellepijp moeilijk uit elkaar te houden. Ezelsbruggetje bij de pols zit de ellepijp vast aan de kant van de pink. Het spaakbeen zit vast aan de kant van de duim. Functies van het skelet: stevigheid geven aan het lichaam tere organen in het lichaam beschermen bewegingen mogelijk maken - de meeste beenderen van het skelet zijn beweeglijk met elkaar verbonden - aan de beenderen zitten spieren vast vorm geven aan het lichaam typen beenderen: pijnbeenderen: langwerpige beenderen - komen vooral voor in de ledematen, bijvoorbeeld dijbeen en scheenbeen - in de koppen bevinden zich vele kleine holten met rood beenmerg. In het rode beenmerg worden bloedcellen gevormd. - In het deel tussen de koppen bevindt zich een mergholte met geel beenmerg. In het gele beenmerg is vet opgeslagen. platte beenderen: - komen vooral voor in de schedel en in de romp, bijvoorbeeld schedelbeenderen, schouderbladen, ribben, borstbeen, heupbeenderen. - In platte beenderen bevindt zich rood beenmerg. Zoolgangers, teengangers en topgangers: zoolgangers: lopen op de hele voetzool, bijvoorbeeld beren, mensen - door het lopen op de hele voetzool is het steunoppervlak groot teengangers: lopen op de tenen, bijvoorbeeld katten topgangers (hoefgangers): lopen op de toppen van de tenen, bijvoorbeeld paarden - door het lopen op de toppen van de tenen zijn de poten lang

2 Paragraaf 2 kraakbeenweefsel en beenweefsel kraakbeenweefsel is stevig en goed buigzaam - de cellen liggen in groepjes in de tussencelstof - bij volwassenen komt kwaakbeenweefsel alleen op speciale plaatsen voor (bijvoorbeeld in de oorschelpen, in de neus, in gewrichten, tussen de wervels). beenweefsel is heel stevig en een beetje buigzaam - de cellen liggen in de tussencelstof in kringen rondom fijne kanaaltjes met bloedvaten - kalkzouten in de tussencelstof geven stevigheid (hardheid). - Lijmstof in de tussencelstof zorgt voor de buigzaamheid samenstelling van de beenderen tijdens het leven. - baby s: de beenderen bestaan voornamelijk uit kraakbeenweefsel - kinderen: de beenderen bestaan uit beenweefsel met veel lijmstof en weinig kalkzouten - bejaarden: de beenderen bestaan uit beenweefsel met weinig lijmstof en veel kalkzouten.

3 Paragraaf 3 beenverbindingen vergroeid: twee of meer beenderen zijn tot één geheel geworden. - hierbij is geen beweging mogelijk - bijvoorbeeld de wervels van het heiligbeen en van het staartbeen door een naad. - hierbij is geen beweging mogelijk - bijvoorbeeld de wervels, de ribben en het borstbeen door kraakbeen. - hierbij is een beetje beweging mogelijk - bijvoorbeeld de wervels, de ribben en het borstbeen door een gewricht. - hierbij is veel beweging mogelijk - bijvoorbeeld de vingerkootjes de bouw van een gewricht gewrichtskogel (gewrichtskop) en gewrichtskom kraakbeenlaagjes (op de gewrichtskogel en de gewrichtskom): - gaan slijtage tegen; - hierdoor kan een gewricht soepel bewegen gewrichtskapsel: - geeft gewrichtssmeer af, waardoor het gewricht soepel kan bewegen; - houdt de botten op hun plaats bij sommige gewrichten helpen stevige kapselbanden mee de botten op hun plaats te houden 3 typen gewrichten kogelgewrichten - hierbij is beweging mogelijk in verschillende richtingen o.a. een draaiende beweging - bijvoorbeeld schouderblad en opperarmbeen (schoudergewricht). scharniergewrichten - hiermee is alleen een beweging heen en terug mogelijk - bijvoorbeeld opperarmbeen en ellepijp (ellebooggewricht) rolgewrichten - het ene bot draait in de lengteas om het andere heen - bijvoorbeeld spaakbeen en ellepijp (hiermee kun je de palm van je hand naar beneden of naar boven houden).

4 Paragraaf 4 de bouw en werking van spieren Door je spieren kun je je bewegen. Al je spieren samen vormen je spierstelsel. Een spier is omgeven door bindweefsel: de spierschede. Het bindweefsel geeft een spier stevigheid. Aan de beide uiteinden van de spier gaat het bindweefsel van de spierschede over in het bindweefsel van pezen. Met deze pezen zit een spier vast aan beenderen. Een spier bestaat uit een aantal spierbundels. Een spierbundel bestaat uit een aantal spiervezels. Elke spiervezel is ontstaan door samensmeltingen van vele spiercellen. De plaats waar een pees aan een bot vastzit, heet aanhechtingsplaats. Als de armbuigspier of biceps zich samentrekt, wordt de onderarm omhooggetrokken. De arm word dan gebogen. Als de armstrekspier of triceps zich samentrekt, word de arm gestrekt. Spieren waarvan het samentrekken een tegengesteld effect heeft, noemen we antagonisten. Paragraaf 5 houding en beweging de wervelkolom heeft een dubbele S-vorm - deze vorm wordt in stand gehouden door rugspieren die aan de wervels zijn bevestigd - tussenwervelschijven weken als schokbrekers een goede lichaamshouding voorkomt afwijkingen in de vorm van de wervelkolom en daardoor (rug)pijn - bij een gebogen rug worden tussenwervelschijven aan één kant ingedrukt. - Als dit vaak en langdurig gebeurt, kunnen de tussenwervelschijven een deel van hun veerkracht verliezen. - De tussenwervelschijven kunnen dan uitpuilen en daardoor zenuwen afklemmen. Dat veroorzaakt pijn - Door goed rechtop te staan en goed rechtop te zitten, houdt de wervelkolom de dubbele-s-vorm. De tussenwervelschijven worden dan niet aan één kant ingedrukt - Door te tillen vanuit de knieën houdt de wervelkolom de dubbele-s-vorm. De beenspieren helpen dan mee bij het tillen

5 Paragraaf 6 blessures spierscheuring: spiervezels zijn gescheurd - oorzaak: een te sterke inspanning of een plotselinge beweging - een spierscheuring geneest meestal door rust botbreuk - oorzaak: meestal een val of ruw spel - de botdelen moeten in de goede stand staan om weer vast te kunnen groeien. Soms moeten de botdelen worden gezet voetbalknie: in het kniegewricht is een meniscus (een stukje kraakbeen) gescheurd - meestal zijn ook het gewrichtskapsel en de kapsel banden (de kniebanden of kruisbanden) beschadigd - vaak moet een gescheurde meniscus operatief worden verwijderd kneuzing: een beschadiging van weefsel zonder dat er iets is gescheurd of gebroken - oorzaak: meestal een stoot, een stomp of een trap - een gekneusde plek zwelt op, onder andere door een inwendige bloeding - een kneuzing geneest meestal door rust verzwikking: een kneuzing van een gewricht - als je je voet verzwikt, rekken het gewrichtskapsel en de kapselbanden bij je enkel te ver uit. - Bij een ernstige verzwikking kunnen je enkelbanden scheuren ontwrichting: de gewrichtskogel schiet uit de gewrichtskom - als je verkeerd op je arm valt, kan je arm uit de kom schieten - een arts moet de gewrichtskogel weer op zijn plaats brengen in de gewrichtskom ontstekingen van de aanhechtingsplaatsen van spieren - oorzaak: overbelasting van de spieren - bij een tennisarm is de aanhechtingsplaats van een elleboogspier ontstoken - bij een achillespeesontsteking is de aanhechtingsplaats van een kuitspier ontstoken - een tennisarm en een achillespeesontsteking genezen meestal door rust veel blessures worden behandeld met ijswater - ijswater vermindert een inwendige bloeding - ijswater vermindert een zwelling - ijswater vermindert de pijn, doordat er minder impulsen naar de hersenen worden geleid.

6

Samenvattingen. Samenvatting Thema 8: Stevigheid en beweging. Basisstof 1. Stevigheid bij dieren door:

Samenvattingen. Samenvatting Thema 8: Stevigheid en beweging. Basisstof 1. Stevigheid bij dieren door: Samenvatting Thema 8: Stevigheid en beweging Basisstof 1 Stevigheid bij dieren door: - uitwendig skelet (pantser bij bv. insecten aan de buitenkant) - inwendig skelet (botten aan de binnenkant) Alle botten

Nadere informatie

Stevigheid en beweging. Hanneke Borgman. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/58540

Stevigheid en beweging. Hanneke Borgman. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/58540 Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Hanneke Borgman 23 April 2015 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/58540 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Biologie. Quintie Beerens. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Biologie. Quintie Beerens. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Quintie Beerens 17 May 2015 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/61260 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Het skelet van de mens

Het skelet van de mens 1 BASISSTOF 1 vmbo-t havo vwo Het skelet van de mens thema 5 Stevigheid en beweging opdracht 1 In afbeelding 1 is een skelet van de mens schematisch getekend. Schrijf de naam van de botten achter de nummers.

Nadere informatie

Spieren. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Spieren. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres VO-content 16 December 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/88174 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

2D/E. T5: Stevigheid en beweging.

2D/E. T5: Stevigheid en beweging. B1: Het skelet van de mens. B2: Het skelet van zoogdieren. B3: Kraakbeenweefsel en beenweefsel? B4: Beenverbindingen. B5: Spieren. B6: Houding en beweging. B7: Blessures. EB8: Het skelet van verschillende

Nadere informatie

MIND & MOVEMENT COACH. Bewegen

MIND & MOVEMENT COACH. Bewegen Bewegen Om te kunnen bewegen hebben we spieren nodig, maar ook een skelet dat ons lichaam vorm geeft en de beweging mogelijk maakt. Onze gewrichten zorgen er voor dat dit mogelijk is binnen ons lichaam.

Nadere informatie

bovenbouw vmbo kgt werkboek Biologie interactief K8 Houding, beweging en conditie

bovenbouw vmbo kgt werkboek Biologie interactief K8 Houding, beweging en conditie bovenbouw vmbo kgt werkboek Biologie interactief K8 Houding, beweging en conditie Samensteller: Ilse Gmelig Opmaak: Monique Chermin dtp & vormgeving, Arnhem Bureauredactie: ABC Redactie, Culemborg Tekeningen:

Nadere informatie

Naam: BOTTEN EN SPIEREN Het menselijk lichaam

Naam: BOTTEN EN SPIEREN Het menselijk lichaam Naam: BOTTEN EN SPIEREN Het menselijk lichaam Waarom heb je botten nodig? Het skelet is onmisbaar. Het houdt je overeind en geeft je lichaam vorm. Zonder het skelet zou je een soort pudding zijn. Je skelet

Nadere informatie

Geraamte vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Geraamte vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd 13 July 2016 Licentie CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/63335 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Thema Blessures hv12. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Thema Blessures hv12. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd 21 October 2016 Licentie CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/62505 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken

Nadere informatie

VMBO-BK LEERWERKBOEK

VMBO-BK LEERWERKBOEK 1 1a VMBO-BK LEERWERKBOEK Inhoud Thema 1 Kennismaken Thema 2 Planten BASISSTOF 8 1 Wat is biologie en verzorging? 8 2 De bouw van organismen 19 3 Tekeningen maken 27 4 Tabellen en grafieken maken 40 5

Nadere informatie

1a HAVO V HAN WO DB OEK

1a HAVO V HAN WO DB OEK 1 1a HAVO VWO HANDBOEK Inhoud Thema 1 Kennismaken Thema 2 Planten BASISSTOF 8 1 Wat is biologie en verzorging? 8 2 Organen, weefsels en cellen 11 3 Tekeningen maken 15 4 Tabellen en grafieken maken 19

Nadere informatie

Tijdens een basketbalwedstrijd wordt er veel gesprongen. Springen verhoogt het risico op blessures. De meest voorkomende blessures bij basketbal zijn

Tijdens een basketbalwedstrijd wordt er veel gesprongen. Springen verhoogt het risico op blessures. De meest voorkomende blessures bij basketbal zijn 1 Tijdens een basketbalwedstrijd wordt er veel gesprongen. Springen verhoogt het risico op blessures. De meest voorkomende blessures bij basketbal zijn enkelblessures, gevolgd door knieblessures. Daarnaast

Nadere informatie

Het bewegingsstelsel. 1 Inleiding

Het bewegingsstelsel. 1 Inleiding DC 14 Het bewegingsstelsel 1 Inleiding Wij bewegen voortdurend. Om dat mogelijk te maken, hebben we een heel systeem. Dat systeem bestaat voornamelijk uit beenderen, gewrichten en spieren. De spieren worden

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Skelet Hoofdstuk 1 Waarom een spreekbeurt over het skelet? Ik wil graag een spreekbeurt over het skelet houden omdat ik het een interessant onderwerp vind. Ik wil aan jullie laten zien dat het skelet niet

Nadere informatie

Toets Anatomie Opleiding Sport en Bewegen. Behaalde punten Hulpmiddelen geen

Toets Anatomie Opleiding Sport en Bewegen. Behaalde punten Hulpmiddelen geen Cijfer In te vullen voor docent In te vullen door leerling Beroepsprestatie B.P.1.3 S.B Naam leerling Toets Anatomie Opleiding Sport en Bewegen Klas SB3O1A+B Versie 1 Datum Tijdsduur 60 minuten Naam docent

Nadere informatie

2.1 Botten VWO groep A

2.1 Botten VWO groep A Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Jos Brokking 04 November 2015 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/66284 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken

Nadere informatie

Rechtop staan vmbo-b12. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/62361

Rechtop staan vmbo-b12. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/62361 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 28 februari 2017 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/62361 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs van Kennisnet. Wikiwijs

Nadere informatie

Spreekbeurtpakket - het skelet

Spreekbeurtpakket - het skelet Spreekbeurtpakket - het skelet Inleiding spreekbeurt voor de leerling: het skelet De voorbereiding van de spreekbeurt over het skelet. 10 tips 1. Start met het verzamelen van materiaal. Heel veel over

Nadere informatie

Klas 2. Herhaling biologie klas 1

Klas 2. Herhaling biologie klas 1 Klas 2 Herhaling biologie klas 1 1 Herhaling Biologie Klas 1 De eerste lessen zullen we besteden aan een herhaling van de lesstof uit de eerste klas. Deze herhaling bestaat uit tekeningen, vragen en aantekeningen.

Nadere informatie

Ik en de maatschappij. Gezondheid

Ik en de maatschappij. Gezondheid Ik en de maatschappij Gezondheid Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Gerda Verhey Inhoudelijke redactie: Ina Berlet Eindredactie: Daphne Ariaens

Nadere informatie

Antwoorden bij het katern LICHAAMSMASSAGE

Antwoorden bij het katern LICHAAMSMASSAGE Antwoorden bij het katern LICHAAMSMASSAGE Behorend bij deelkwalificatie 3.12 Lichaamsbehandeling KOC Nederland Lichaamsmassage - 1 - Hoofdstuk 1 Het beenderstelsel Opdracht 1 Wat wordt bedoeld met het

Nadere informatie

Knieaandoeningen. Chirurgie. Beter voor elkaar

Knieaandoeningen. Chirurgie. Beter voor elkaar Knieaandoeningen Chirurgie Beter voor elkaar Inleiding Deze folder geeft u een globaal overzicht van de klachten en oorzaken van de meest voorkomende knieaandoeningen en de meest gebruikelijke behandelingen.

Nadere informatie

Rechtop staan hv12. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/62508

Rechtop staan hv12. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/62508 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 28 februari 2017 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/62508 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs van

Nadere informatie

platte botten Langwerpige en smalle botten met aan één kant een gewricht, of botten met brede, platte kanten en een gewrichtskom.

platte botten Langwerpige en smalle botten met aan één kant een gewricht, of botten met brede, platte kanten en een gewrichtskom. Welk bot is dit? Welk bot is dit? let op de vorm lange botten Botten die bestaan uit een lange staaf met aan beide uiteinden een gewricht. platte botten Langwerpige en smalle botten met aan één kant een

Nadere informatie

De kijkoperatie. (Artroscopie)

De kijkoperatie. (Artroscopie) De kijkoperatie (Artroscopie) De kijkoperatie Als u een aandoening in uw knie heeft, kan de orthopedisch chirurg een kijkoperatie adviseren. Met deze ingreep kan de diagnose vaak beter worden gesteld.

Nadere informatie

Gebroken bot (fractuur): Er kan een breuk ontstaan in de uiteinden van het boven- of onderbeen, of de knieschijf kan gebroken zijn.

Gebroken bot (fractuur): Er kan een breuk ontstaan in de uiteinden van het boven- of onderbeen, of de knieschijf kan gebroken zijn. Knie aandoeningen Deze folder geeft u een globaal overzicht van de klachten en oorzaken van de meest voorkomende knieaandoeningen en de meest gebruikelijke behandelingen. Uw persoonlijke situatie kan echter

Nadere informatie

Spieren vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/73593

Spieren vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/73593 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 21 december 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/73593 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs van Kennisnet. Wikiwijs

Nadere informatie

Passantentarieven verzekerde zorg 01-01-2015 tm 31-12-2015

Passantentarieven verzekerde zorg 01-01-2015 tm 31-12-2015 Passantentarieven verzekerde zorg 01-01-2015 tm 31-12-2015 Zorgproduct Declaratiecode Consumentenomschrijving Totaaltarief 29399003 15C159 dagbehandeling bij kanker van bot, kraakbeen of weke delen 867,33

Nadere informatie

Knieaandoening. Chirurgie

Knieaandoening. Chirurgie Knieaandoening Chirurgie Inhoudsopgave Inleiding...4 De gezonde knie...4 Wat kan er mis zijn met de knie?...6 Welke onderzoeken zijn mogelijk?...8 Behandelingsmogelijkheden...9 Wat kunt u als patiënt

Nadere informatie

Declaratiecode BeterGezond tarief Omschrijving

Declaratiecode BeterGezond tarief Omschrijving 15B034 10797,96 Inbrengen van een heupprothese tijdens een ziekenhuisopname bij slijtage van de heup 15B060 3811,66 Operatie aan de knieband(en) bij een ziekte van 15B062 11871,71 Implanteren van een knieprothese

Nadere informatie

Oefeningen voor patiënten met reumatoïde artritis

Oefeningen voor patiënten met reumatoïde artritis Het is belangrijk om de oefeningen die u in het ziekenhuis hebt gedaan thuis dagelijks voort te zetten. Dit om de gewrichten en spieren in een goede conditie te houden. Probeer op een vast tijdstip te

Nadere informatie

Lichaamshouding vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Lichaamshouding vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 21 December 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/73594 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

AANDOENINGEN VAN DE KNIE

AANDOENINGEN VAN DE KNIE AANDOENINGEN VAN DE KNIE In deze folder geeft het Ruwaard van Putten Ziekenhuis u algemene informatie over aandoeningen van de knie en de meest gebruikelijke behandelingen. Wij adviseren u deze informatie

Nadere informatie

Artroscopie, diagnose en behandeling van knieproblemen

Artroscopie, diagnose en behandeling van knieproblemen Artroscopie, diagnose en behandeling van knieproblemen ARTROSCOPIE, DIAGNOSE EN BEHANDELING VAN KNIEPROBLEMEN INLEIDING Uw orthopedisch chirurg heeft u een artroscopie van de knie geadviseerd. In deze

Nadere informatie

Skelet en bewegen vmbo-kgt34

Skelet en bewegen vmbo-kgt34 Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres VO-content 23 december 2016 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/63319 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs van

Nadere informatie

KWALIFICATIEDOSSIER. Dierverzorging MODULE NIVEAU 3/4. Anatomie en fysiologie HOOFDSTUK 2. Het bewegingsstelsel

KWALIFICATIEDOSSIER. Dierverzorging MODULE NIVEAU 3/4. Anatomie en fysiologie HOOFDSTUK 2. Het bewegingsstelsel KWALIFICATIEDOSSIER D OF S MODULE Anatomie en fysiologie HOOFDSTUK 2 Het bewegingsstelsel HO TUK PRO EF Dierverzorging NIVEAU 3/4 2.1 Oriëntatie Het bewegingsstelsel Om te kunnen bewegen hebben dieren

Nadere informatie

Spier- en gewrichtspijn

Spier- en gewrichtspijn Spier- en gewrichtspijn Spierpijn na het sporten, een zweepslag, een verzwikte enkel, een gekneusde pink... Door een verkeerde beweging of door extra inspanning kunt u plotseling pijn aan spieren of gewrichten

Nadere informatie

Massage: het lichaam. Het gespierde lichaam. Psychowerk

Massage: het lichaam. Het gespierde lichaam. Psychowerk Massage Het gespierde lichaam Geschreven door Wil Boonstra Het menselijke lichaam wordt bijeengehouden door huid aan de buitenkant en aan de binnenkant door vezels en banden die we spieren en pezen noemen.

Nadere informatie

Voorste kruisband reconstructie

Voorste kruisband reconstructie Voorste kruisband reconstructie De voorste kruisband Tijdens sporten of een ongelukkige beweging kan de voorste kruisband scheuren. Uw orthopedisch chirurg zal in veel gevallen adviseren de voorste kruisband

Nadere informatie

Orthopedie. Artrotische knie / correctie kniestand. Afdeling: Onderwerp:

Orthopedie. Artrotische knie / correctie kniestand. Afdeling: Onderwerp: Afdeling: Onderwerp: Orthopedie Artrotische knie / correctie kniestand 1 Correctie van de kniestand (artrotische knie) Correctie van de kniestand Door slijtage (artrose) kan een afwijkende stand van uw

Nadere informatie

SPIER- EN GEWRICHTSPIJN

SPIER- EN GEWRICHTSPIJN SPIER- EN GEWRICHTSPIJN Spierpijn na het sporten, een zweepslag, een verzwikte enkel, een gekneusde pink Door een verkeerde beweging of door extra inspanning kunt u plotseling pijn aan spieren of gewrichten

Nadere informatie

Reconstructie van de voorste kruisband

Reconstructie van de voorste kruisband Reconstructie van de voorste kruisband RECONSTRUCTIE VAN DE VOORSTE KRUISBAND INLEIDING Uw knie is niet stabiel. De orthopedisch chirurg heeft geadviseerd om de voorste kruisband van de knie te vervangen

Nadere informatie

Operatie sleutelbeen

Operatie sleutelbeen Operatie sleutelbeen 1 Wat is een sleutelbeen? Het sleutelbeen ligt direct onder de huid waardoor je het gemakkelijk kunt voelen. Het verbindt het borstbeen met het schouderblad. Het sleutelbeen zorgt

Nadere informatie

Passantentarieven tm

Passantentarieven tm Passantentarieven 01-01-2017 tm 31-12-2017 Zorgproduct Declaratiecode Consumentenomschrijving Totaaltarief Diagnostisch onderzoek of therapie bij carpaaltunnelsyndroom (zenuwtunnelvernauwing in de 069499031

Nadere informatie

AANDOENINGEN VAN DE KNIE

AANDOENINGEN VAN DE KNIE AANDOENINGEN VAN DE KNIE In deze folder geeft het Spijkenisse Medisch Centrum u algemene informatie over aandoeningen van de knie en de meest gebruikelijke behandelingen. Wij adviseren u deze informatie

Nadere informatie

Gebroken pols bij volwassenen en kinderen

Gebroken pols bij volwassenen en kinderen Gepubliceerd op nederlandse vereniging voor traumachirurgie (http://www.trauma.nl) Home > Gebroken pols bij volwassenen en kinderen Gebroken pols bij volwassenen en kinderen Gebroken pols bij volwassenen

Nadere informatie

Arm uit de kom / schouderluxatie

Arm uit de kom / schouderluxatie Arm uit de kom / schouderluxatie Orthopedie Beter voor elkaar Arm uit de kom Schouderluxatie is het uit de kom gaan van de bovenarm. Dat betekent dat het bovenarmdeel van het schoudergewricht niet meer

Nadere informatie

> Lees Beweging. > Lees Bescherming.

> Lees Beweging. > Lees Bescherming. LB 8-70. Dat is bot! > Lees Beweging. > Lees Stevigheid. Waardoor geven jouw botten stevigheid? Kies twee antwoorden. Botten zijn hard. Ze zijn recht. Veel botten zitten aan elkaar vast. Ze zijn onbreekbaar.

Nadere informatie

PECTUS REVALIDATIE. De pectoralisspieren. De rugspieren

PECTUS REVALIDATIE. De pectoralisspieren. De rugspieren PECTUS REVALIDATIE Het doel van de pectus revalidatie (training borst- en rugspieren) is het versterken van de spieren van de borst en de rug en hiermee het verbeteren van je lichaamshouding. De volgende

Nadere informatie

KIJKOPERATIE IN EEN GEWRICHT ARTROSCOPIE- DOOR ORTHOPEDIE

KIJKOPERATIE IN EEN GEWRICHT ARTROSCOPIE- DOOR ORTHOPEDIE KIJKOPERATIE IN EEN GEWRICHT ARTROSCOPIE- DOOR ORTHOPEDIE Inleiding Deze folder geeft u een globaal overzicht van de gang van zaken rond een artroscopie (kijkoperatie) in verband met uw gewrichtsklachten.

Nadere informatie

Nog vragen? Artrose van de knie De knie Wat is een artrotische knie?

Nog vragen? Artrose van de knie De knie Wat is een artrotische knie? Artrose van de Knie Artrose van de knie Bij artrose van de knie is er sprake van slijtage. Er zijn drie vormen die het kniegewricht kunnen aantasten. In deze folder leest u over de mogelijkheden van een

Nadere informatie

Lage rugklachten. www.gzcdiemenzuid.nl

Lage rugklachten. www.gzcdiemenzuid.nl Lage rugklachten Introductie De lage rug is het gebied ter hoogte van de onderste 5 lendenwervels (lumbale wervels) en de overgang met het heiligbeen (lumbo-sacrale overgang). De lendenwervelkolom bestaat

Nadere informatie

Orthopedie. Cuff repair

Orthopedie. Cuff repair Orthopedie Cuff repair Inleiding Binnenkort wordt u geopereerd aan uw schouder: de afgescheurde pees in uw schouder wordt hersteld. In deze folder vindt u informatie over het schoudergewricht, de aanleiding

Nadere informatie

Oefeningen tegen Ischias en klachten van de tussenwervelschijven

Oefeningen tegen Ischias en klachten van de tussenwervelschijven Oefeningen tegen Ischias en klachten van de tussenwervelschijven Ischias is een vorm van zenuwpijn, beginnend in de heup en verdergaand langs de achterzijde van het been tot aan de voet, veroorzaakt door

Nadere informatie

Dan ben je altijd op de hoogte!

Dan ben je altijd op de hoogte! De Muis Dan ben je altijd op de hoogte! Hierbij de vierentwintigste muis van het hockeyseizoen 2014 2015 In deze Muis: Funkeyhockey Info voorkomende hockeyblessures Speelschema 2 e weekend van de voorjaarscompetitie

Nadere informatie

LESDOELEN LEERINHOUD WERKVORMEN/MEDIA/ORGANISATIE TIJD

LESDOELEN LEERINHOUD WERKVORMEN/MEDIA/ORGANISATIE TIJD LESONDERWERP : De poten van lopers verschillen volgens de bodem en de loopsnelheid ALGEMENE VAARDIGHEDEN EN ATTITUDES : LEERPLANDOEL(EN) : - Door vergelijkende studie de verscheidenheid van deze ledematen

Nadere informatie

Orthopedie. Voorste kruisband

Orthopedie. Voorste kruisband Orthopedie Voorste kruisband 1 Tijdens sporten of een ongelukkige beweging kan de voorste kruisband scheuren. Uw orthopedisch chirurg zal in veel gevallen adviseren de voorste kruisband te vervangen. In

Nadere informatie

Spieren vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Spieren vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 05 April 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/73593 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein. Wikiwijsleermiddelenplein

Nadere informatie

Positioneren van een CVApatiënt

Positioneren van een CVApatiënt Positioneren van een CVApatiënt met een hemibeeld informatie voor patiënten en familie Positioneren van een CVApatiënt met een hemibeeld 2 Positioneren van een CVA-patiënt met een hemibeeld 3 INLEIDING

Nadere informatie

Centrum voor Revalidatie locatie Groningen Het schoonmaken van pezen en/of gewrichten

Centrum voor Revalidatie locatie Groningen Het schoonmaken van pezen en/of gewrichten Centrum voor Revalidatie locatie Groningen Het schoonmaken van pezen en/of gewrichten Synovectomie Centrum voor Revalidatie locatie Groningen Inleiding Door reuma heeft u een ontsteking in één of meerdere

Nadere informatie

Artrose in de schouder

Artrose in de schouder Afdeling: Onderwerp: Orthopedie Bij schouderartrose is er sprake van slijtage in het schoudergewricht. Pijn in de schouder, voortdurend aanwezig of alleen als u uw arm wilt bewegen, kan wijzen op artrose.

Nadere informatie

Arthroscopie van de knie

Arthroscopie van de knie ORTHOPEDIE Arthroscopie van de knie Kijkoperatie van de knie Uw orthopedisch chirurg heeft u geadviseerd om een arthroscopie van de knie te ondergaan. In deze folder wordt u informatie gegeven over de

Nadere informatie

Voorste kruisbandreconstructie

Voorste kruisbandreconstructie Voorste kruisbandreconstructie Orthopedie / Fysiotherapie Beter voor elkaar 2 Orthopedisch netwerk Ikazia Als u in het Ikazia Ziekenhuis geopereerd wordt aan de voorste kruisband, bent u verzekerd van

Nadere informatie

LEERWERKBOEK. E. Vanoutrive C. Discart BIOLOGIE ISBN 978-90-301-3455-8

LEERWERKBOEK. E. Vanoutrive C. Discart BIOLOGIE ISBN 978-90-301-3455-8 3 LEERWERKBOEK Pr B I O N AT U R A L I S E. Vanoutrive C. Discart oe f BIOLOGIE 3 ISBN 978-90-301-3455-8 9 789030 134558 NATU3LW cover.indd 1 10-11-11 10:26 Pr oe f DEEL 2 Organismen vertonen reacties

Nadere informatie

Voorste kruisband reconstructie Het plaatsen van een nieuwe kruisband (donorpees)

Voorste kruisband reconstructie Het plaatsen van een nieuwe kruisband (donorpees) ORTHOPEDIE Voorste kruisband reconstructie Het plaatsen van een nieuwe kruisband (donorpees) Uw orthopedisch chirurg heeft u geadviseerd om de voorste kruisband van uw knie te vervangen en daarmee de stabiliteit

Nadere informatie

Maatschap Orthopedie. Voorste kruisband reconstructie

Maatschap Orthopedie. Voorste kruisband reconstructie Maatschap Orthopedie Voorste kruisband reconstructie Algemeen Uw orthopedisch chirurg heeft geadviseerd om de voorste kruisband van uw knie te vervangen om daarmee de stabiliteit van de knie te verbeteren.

Nadere informatie

17Spierklachten en ontstekingen

17Spierklachten en ontstekingen DC 17Spierklachten en ontstekingen 1 Inleiding Pijn aan je spieren is meestal niet ernstig, maar wel lastig. Het is vaak te voorkomen en er is zeker iets aan te doen. We behandelen een aantal klachten.

Nadere informatie

Voorste kruisbandreconstructie

Voorste kruisbandreconstructie Voorste kruisbandreconstructie De voorste kruisband Tijdens sporten of een ongelukkige beweging kan de voorste kruisband scheuren. Uw orthopedisch chirurg zal in veel gevallen adviseren de voorste kruisband

Nadere informatie

Centrum voor Revalidatie locatie Groningen Het schoonmaken van pezen en/of gewrichten

Centrum voor Revalidatie locatie Groningen Het schoonmaken van pezen en/of gewrichten Centrum voor Revalidatie locatie Groningen Het schoonmaken van pezen en/of gewrichten Synovectomie Centrum voor Revalidatie locatie Groningen Inleiding Door reuma heeft u een ontsteking in één of meerdere

Nadere informatie

Opgemaakt door Arno Kanters Geplaatst 24-10-2005

Opgemaakt door Arno Kanters Geplaatst 24-10-2005 RUGSPANNING Inleiding. Als je een goede schutter vraagt wat het belangrijkste is bij een goede schiettechniek, dan krijg je gegarandeerd het antwoord: "het opbouwen van een goede rugspanning". Als je vraagt

Nadere informatie

Eindexamen biologie compex vmbo gl/tl 2004 - I

Eindexamen biologie compex vmbo gl/tl 2004 - I Meerkeuzevragen Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op. Tenzij anders vermeld, is er sprake van normale situaties en gezonde organismen. REIZIGERSPROBLEMEN Trombose is het afsluiten van

Nadere informatie

Spier- en gewrichtspijn

Spier- en gewrichtspijn Spier- en gewrichtspijn WAT ZIJN SPIER- EN GEWRICHTSPIJN WAT KUNT U ZELF DOEN WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN WANNEER KUNT U BETER NAAR UW HUISARTS GAAN VRIJ VERKRIJGBARE MEDICIJNEN VRAAG OVER UW MEDICIJNEN?

Nadere informatie

Werkblad schedels groep 1

Werkblad schedels groep 1 Werkblad schedels groep 1 De lengte van het dier is ongeveer 5 keer de lengte van de schedel Hoe lang is de schedel? Meet langs de zijkant Hoe breed is de oogkas? Schedel nr 1 Schedel nr 2 Schedel nr 3

Nadere informatie

Kijkoperatie van de knie

Kijkoperatie van de knie Kijkoperatie van de knie Wat gebeurt er bij een kijkoperatie van de knie? De knie is een scharnierverbinding in het been die het scheenbeen en kuitbeen (onderkant) verbindt met het dijbeen (bovenkant).

Nadere informatie

15 Rugklachten. 1 Inleiding

15 Rugklachten. 1 Inleiding DC 15 Rugklachten 1 Inleiding Rugklachten komen veel voor. Men schat dat meer dan 3 miljoen mensen van 25 jaar of ouder langdurige klachten aan rug of nek hebben. 80 tot 90% van alle mensen heeft in zijn

Nadere informatie

Behandeling corticosteroïd-injectie

Behandeling corticosteroïd-injectie Behandeling corticosteroïd-injectie Behandeling met een injectie mca.nl Inhoudsopgave Een corticosteroïd-injectie 3 Wat is een corticosteroïd-injectie? 3 Uw vragen 6 Notities 7 2 In overleg met uw orthopedisch

Nadere informatie

Correctie van de kniestand. (artrotische knie)

Correctie van de kniestand. (artrotische knie) Correctie van de kniestand (artrotische knie) Correctie van de kniestand Door slijtage (artrose) kan een afwijkende stand van uw knie ontstaan. Dit kan heel pijnlijk zijn. De orthopedisch chirurg kan u

Nadere informatie

Verzwikte of verstuikte enkel

Verzwikte of verstuikte enkel Verzwikte of verstuikte enkel Verzwikte of verstuikte enkel Vrijwel iedereen verzwikt of verstuikt wel eens een enkel. Bij een verzwikking is de schade beperkt; uw enkel is niet meer dan een beetje gezwollen

Nadere informatie

ARTHROSCOPIE VAN DE KNIE

ARTHROSCOPIE VAN DE KNIE ARTHROSCOPIE VAN DE KNIE ARTHROSCOPIE VAN DE KNIE Inleiding Deze folder geeft u informatie over de diagnose en behandeling van gewrichtsproblemen in de knie. Uw orthopedisch chirurg heeft u geadviseerd

Nadere informatie

Anatomie / fysiologie Circulatie. Spierweefsel. Spierweefsel indeling. Cxx53 13 en 14 Spieren Skelet

Anatomie / fysiologie Circulatie. Spierweefsel. Spierweefsel indeling. Cxx53 13 en 14 Spieren Skelet Anatomie / fysiologie Circulatie Cxx53 13 en 14 Spieren Skelet FHV2009 / Cxx53 13+14 / Anatomie & Fysiologie - Circulatie 1 Spierweefsel Spiercellen gekenmerkt door aanwezigheid van in serie geschakelde

Nadere informatie

KIJKOPERATIE VAN DE KNIE

KIJKOPERATIE VAN DE KNIE KIJKOPERATIE VAN DE KNIE (arthroscopie bij gewrichtsproblemen) In deze folder geeft het Ruwaard van Putten Ziekenhuis u algemene informatie over een kijkoperatie van de knie. Wij adviseren u deze informatie

Nadere informatie

KIJKOPERATIE VAN DE KNIE. (arthroscopie bij gewrichtsproblemen)

KIJKOPERATIE VAN DE KNIE. (arthroscopie bij gewrichtsproblemen) PATIËNTENINFORMATIE SPIJKENISSE Medisch Centrum KIJKOPERATIE VAN DE KNIE (arthroscopie bij gewrichtsproblemen) In deze folder geeft het SPIJKENISSE Medisch Centrum u algemene informatie over een kijkoperatie

Nadere informatie

Reumatoïde artritis van de hand

Reumatoïde artritis van de hand Reumatoïde artritis van de hand Reumatoïde artritis van de hand Wat is artritis? Letterlijk betekent artritis 'ontstoken gewricht'. Normaal gesproken bestaat een gewricht uit twee gladde, met kraakbeen

Nadere informatie

De schouder. Anatomie De schouder bestaat uit 3 botstukken: - het schouderblad met de schouderkom - de bovenarm met schouderkop - het sleutelbeen

De schouder. Anatomie De schouder bestaat uit 3 botstukken: - het schouderblad met de schouderkom - de bovenarm met schouderkop - het sleutelbeen De schouder De schouder is een relatief complex gewricht. De vorm van het gewricht laat het toe om onze arm in alle richtingen te bewegen. Zolang alle componenten normaal functioneren kan de schouder perfect

Nadere informatie

Osteopathie is een manuele geneeswijze, wat inhoudt dat er geen apparaten aan te pas komen.

Osteopathie is een manuele geneeswijze, wat inhoudt dat er geen apparaten aan te pas komen. Osteopathie is een manuele geneeswijze, wat inhoudt dat er geen apparaten aan te pas komen. Een osteopaat gaat uit van de visie dat de mens biologisch één geheel is en dat alle afzonderlijke delen (systemen)

Nadere informatie

Rode Kruis Vlaanderen Provincie Vlaams - Brabant. Verzorging Module 2 : Hoofdstuk 1 : sportletsels

Rode Kruis Vlaanderen Provincie Vlaams - Brabant. Verzorging Module 2 : Hoofdstuk 1 : sportletsels Rode Kruis Vlaanderen Provincie Vlaams - Brabant Verzorging Module 2 : Hoofdstuk 1 : sportletsels Na dit hoofdstuk weet je : hoe je sportletsels kan vermijden wat een verstuiking is wat een spier- of peesletsel

Nadere informatie

Voorste kruisbandreconstructie

Voorste kruisbandreconstructie Afdeling: Onderwerp: Orthopedie Quality Care Als u in het Ikazia Ziekenhuis geopereerd wordt aan de voorste kruisband, bent u verzekerd van een kwalitatief zeer goed behandel- en nazorgtraject. In dit

Nadere informatie

KIJKOPERATIE VAN DE KNIE

KIJKOPERATIE VAN DE KNIE KIJKOPERATIE VAN DE KNIE (arthroscopie bij gewrichtsproblemen) In deze folder geeft het Ruwaard van Putten Ziekenhuis u algemene informatie over een kijkoperatie van de knie. Wij adviseren u deze informatie

Nadere informatie

Informatie (achtergrond)

Informatie (achtergrond) Programma Informatie (achtergrond) Mallet vinger Kneuzingen Soorten Plaats Ontstaan t Page 1 Malletvinger Baseballfinger Swanneckvinger Page 2 Oorzaken Een malletvinger ontstaat meestal door een directe

Nadere informatie

BOTTUMOREN. 1. Normaal botweefsel

BOTTUMOREN. 1. Normaal botweefsel BOTTUMOREN Om beter te kunnen begrijpen wat een bottumor juist is, wordt er in deze brochure meer uitleg gegeven over de normale structuur van het bot. Op die manier krijgt u een beter zicht op wat abnormaal

Nadere informatie

Breuk van de bovenarm, het sleutelbeen of schouderblad. Informatie en oefeningen

Breuk van de bovenarm, het sleutelbeen of schouderblad. Informatie en oefeningen Breuk van de bovenarm, het sleutelbeen of schouderblad Informatie en oefeningen In het ziekenhuis is bij u een botbreuk in de bovenarm vastgesteld. Bij deze botbreuk is geen gipsverband noodzakelijk. In

Nadere informatie

Sarcoïdose. & het gewricht. Gewrichtsklachten komen bij sarcoïdose veelvuldig voor. Hierbij ontstaan pijn en problemen met bewegen.

Sarcoïdose.  & het gewricht. Gewrichtsklachten komen bij sarcoïdose veelvuldig voor. Hierbij ontstaan pijn en problemen met bewegen. Sarcoïdose & het gewricht Gewrichtsklachten komen bij sarcoïdose veelvuldig voor. Hierbij ontstaan pijn en problemen met bewegen. www.sarcoidose.nl Wat is een gewricht? Een gewricht is een verbinding tussen

Nadere informatie

Arthroscopie (kijkoperatie) van de knie

Arthroscopie (kijkoperatie) van de knie Orthopedie Arthroscopie (kijkoperatie) van de knie Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep Uw orthopedisch chirurg heeft u geadviseerd om een arthroscopie

Nadere informatie

Bouw en werking van de rug

Bouw en werking van de rug Hou je rug gezond 60% tot 90% van de volwassenen krijgt ooit te maken met rugklachten. Nochtans kan je rugklachten voorkomen door rekening te houden met een aantal principes. In deze folder komen allerlei

Nadere informatie

BEHANDELING VAN FRACTUREN

BEHANDELING VAN FRACTUREN BEHANDELING VAN FRACTUREN 25733 Inleiding Deze folder geeft u een globaal overzicht van de klachten en de behandeling van een gebroken bot. Het is goed u te realiseren dat bij het vaststellen van een aandoening

Nadere informatie

KIJKOPERATIE IN EEN GEWRICHT ARTROSCOPIE

KIJKOPERATIE IN EEN GEWRICHT ARTROSCOPIE KIJKOPERATIE IN EEN GEWRICHT ARTROSCOPIE 17964 Inleiding Deze folder geeft u een globaal overzicht van de gang van zaken rond een artroscopie (kijkoperatie) in verband met uw gewrichtsklachten. Wat is

Nadere informatie

Subject: Taak 1.2.20

Subject: Taak 1.2.20 Taak 1.2.20 Tutor : vd Biggelaar Mentor : vd Biggelaar Klas : MT1A Gemaakt door : Tommy & Paul van der Linden 1 Inhoud! Taak 1.2.20 Inhoud!... 2 Inleiding... 3 Trekken en Duwen... 4 Tillen... 4 Zitten...

Nadere informatie

Botbreukoperatie afdeling Chirurgie

Botbreukoperatie afdeling Chirurgie Botbreukoperatie afdeling Chirurgie Albert Schweitzer ziekenhuis afdeling Chirurgie september 2013 pavo 0323 Inleiding In het menselijk lichaam zitten zeer veel verschillende botten, die op verschillende

Nadere informatie