Cutane oncologie. What s new? 13 juni 2013 Bauco van der Wal, Dermatoloog

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Cutane oncologie. What s new? 13 juni 2013 Bauco van der Wal, Dermatoloog"

Transcriptie

1 Cutane oncologie What s new? 13 juni 2013 Bauco van der Wal, Dermatoloog

2 Actinische keratose What s old? What s new?

3 Wat is een actinische keratose?

4 NVDV patiënteninformatie folder 2012 Actinische keratosen zijn plekjes op de huid die ontstaan door schade van zonlicht. Deze plekjes ontstaan op delen van het lichaam die vaak in de zon zijn geweest. Ze komen vooral voor in het gezicht en op de bovenkant van de handen. Het kan een begin zijn van huidkanker.

5 Naast de hoeveelheid zon die u heeft gehad, is het ook van belang wat voor type huid u heeft. Iemand met een lichte huid (blond/rood haar en blauwe ogen) heeft meer kans op actinische keratosen dan iemand met een donkere huid en donker haar. Tot 80% van de mensen boven de 60 jaar met een lichte huid heeft actinische keratosen.

6 Na verloop van jaren kan er in actinische keratosen huidkanker ontstaan. Deze vorm van huidkanker is het plaveiselcelcarcinoom. De kans dat u huidkanker krijgt wordt geschat op 5 tot 10%.

7 Er kunnen steeds nieuwe actinische keratosen ontstaan. Mensen die veel actinische keratosen hebben moeten deze plekjes hun leven lang, regelmatig door de arts laten controleren en behandelen.

8 Richtlijn Actinische keratose 2010 Ultraviolet licht resulteert in DNA-mutaties. In afwezigheid van de juiste reparatiemechanismen, veroorzaken deze DNA-veranderingen de initiatie van keratinocyt mutaties die kunnen leiden tot de ontwikkeling van actinische keratosen.

9 De getransformeerde keratinocyten laten een hoge mutatiegraad van het tumorsuppressor-gen p53 en de expressie van telomerase zien. Telomerase en gemuteerde p53 vertraagt en verhindert de geprogrammeerde celdood.

10 Actinische keratosen kunnen voorkomen als individuele laesie of kunnen een heel gebied beslaan: Foto-induced field carcinogenesis

11 Foto-induced field carcinogenesis

12

13 Behandeling

14 Behandeltechnieken Chirurgisch Fysisch Chemisch Medicamenteus

15 Chirurgische technieken Curretage Dermabrasie Shave/biopt excisie

16 Fysische technieken Vloeibare stikstof Laser Fotodynamische therapie (PDT)

17 Fysische technieken Vloeibare stikstof Laser Fotodynamische therapie (PDT)

18 Goedkoop, eenvoudig en snel Gevoelig en kans op littekens

19 Fysische technieken Vloeibare stikstof Laser Fotodynamische therapie (PDT)

20 CO 2 Erbium YAG Geen vergoeding en duur

21 Fysische technieken Vloeibare stikstof Laser Fotodynamische therapie (PDT)

22 PDT Selectieve destructie van atypische keratinocyten door lichtactivatie van een fotosensitiser Penetratiediepte 3 4 mm

23 Pijnlijk, tijdrovend en duur

24 Chemische technieken (Chemische peeling) 5-fluorouracil (5-FU) crème

25 Chemische technieken Chemische peeling 5-fluorouracil (5-FU) crème

26 5FU creme Lokaal chemotherapie Blokkeert RNA- en DNA synthese

27 Goedkoop en voorspelbaar Forse huidreacties

28 Week 4 Week 8 Week 4 Week 8

29 Medicamenteuze technieken Diclofenac 3% gel Imiquimod 5% crème Ingenol mebutate gel

30 Medicamenteuze technieken Diclofenac 3% gel Imiquimod 5% crème Ingenol mebutate gel

31 Medicamenteuze technieken Diclofenac 3% gel Imiquimod 5% crème Ingenol mebutate gel

32

33 Eenvoudig en betaalbaar Forse tot geen reactie. Grieperig gevoel

34 Week 0 Week 3 Week 4 Week 8

35 Medicamenteuze technieken Diclofenac 3% gel Imiquimod 5% crème Ingenol mebutate gel

36 Ingenol mebutate Sap van Euphorbia peplus tuinwolfsmelk Traditioneel geneesmiddel Helpt tegen vele huidziektes inclusief kanker Induceert een immuun respons

37

38 Eenvoud en snelle reactie??

39

40

41

42

43

44

45

46

47 Keuze behandeling Lokalisatie Uitgebreidheid van het aangedane huidareaal Solitaire of multipele actinische keratosen Kosten Behandelduur Gebruiksgemak Algehele conditie Compliantie van de patiënt Eerdere behandelingen Cosmetisch resultaat

48 Keuze behandeling Prijs per behandeling Stikstof 10,- PDT 830,- 5-FU 37,50 Imiquimod 134,40 Ingenol mebutate?

49 Keuze behandeling Voordeel Nadeel Vloeibare stikstof goedkoop, eenvoudig gevoelig, littekens Direct effect lokaal PDT lokaal en uitgebreid pijnlijk, tijdrovend, Direct effect cosmetisch duur 5-FU goedkoop, lokaal en forse huidreacties, 4 tot 6 weken uitgebreid, cosmetisch, behandelduur, 2dd voorspelbaar irritatie/allergie

50 Keuze behandeling Voordeel Nadeel Imiquimod lokaal en uitgebreid forse tot geen reactie, 4 tot 12 weken cosmetisch behandelduur, algeheel 3/week malaise Ingenol mebutate lokaal en uitgebreid, forse huidreacties 2 tot 3 dagen behandelduur, 1dd (cosmetisch)??

51 Keuze behandeling Huisarts Stikstof Eenvoudig, snel en goedkoop 5-FU Adequate uitleg. Controle na 3 weken. Hulp thuiszorg Imiquimod Ingenol mebutate

52 Vergelijking PDT, Imiquimod crème en 5-FU crème bij behandeling van superficiële basaalcelcarcinomen. Aimee HMM Arits et al. The Lancet oncology May patiënten 202 PDT, 198 Imiquimod en FU 12 maanden tumorvrij: PDT 73% 5-FU 80% Imiquimod 83%

53 ?

Actinische keratosen

Actinische keratosen Actinische keratosen Wat zijn actinische keratosen? Actinische keratosen zijn plekjes op de huid die ontstaan door schade van zonlicht. Deze plekjes ontstaan op delen van het lichaam die vaak in de zon

Nadere informatie

Actinische keratosen. Poli Dermatologie

Actinische keratosen. Poli Dermatologie 00 Actinische keratosen Poli Dermatologie Wat zijn actinische keratosen? Actinische keratosen zijn plekjes op de huid die ontstaan door schade van zonlicht. Deze plekjes ontstaan op delen van het lichaam

Nadere informatie

ACTINISCHE KERATOSEN FRANCISCUS VLIETLAND

ACTINISCHE KERATOSEN FRANCISCUS VLIETLAND ACTINISCHE KERATOSEN FRANCISCUS VLIETLAND Wat zijn actinische keratosen? Actinische keratosen zijn plekjes op de huid die ontstaan door schade van zonlicht. Deze plekjes ontstaan op delen van het lichaam

Nadere informatie

20. Actinische keratosen

20. Actinische keratosen 20. Actinische keratosen Dermatologie Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Wat zijn actinische keratosen? Actinische keratosen zijn plekjes op de huid die ontstaan door schade

Nadere informatie

ACTINISCHE KERATOSE 17824

ACTINISCHE KERATOSE 17824 ACTINISCHE KERATOSE 17824 Inleiding De dermatoloog heeft bij u actinische keratosen geconstateerd. In deze folder staat meer informatie over actinische keratosen en de behandelmogelijkheden. Wat zijn actinische

Nadere informatie

Huidkanker. Melanoom. Plaveiselcelcarcinoom Basaalcelcarcinoom. Diagnostiek en behandeling

Huidkanker. Melanoom. Plaveiselcelcarcinoom Basaalcelcarcinoom. Diagnostiek en behandeling Huidkanker Melanoom Plaveiselcelcarcinoom Basaalcelcarcinoom Diagnostiek en behandeling Is het huidkanker? Welke huidkanker? Hoe wordt de diagnose gesteld? Verhaal Hoe lang bestaat de afwijking? Verandering?

Nadere informatie

Actinische keratosen

Actinische keratosen Actinische keratosen Uw behandelend arts heeft actinische keratosen bij u geconstateerd. In deze folder vindt u informatie over deze aandoening en de behandelingsmogelijkheden Wat zijn actinische keratosen?

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Actinische keratosen Zonbeschadiging, zonneschade, zonneschilfers

Patiënteninformatie. Actinische keratosen Zonbeschadiging, zonneschade, zonneschilfers Patiënteninformatie Actinische keratosen Zonbeschadiging, zonneschade, zonneschilfers Inhoud Inleiding... 3 Wat zijn actinische keratosen?... 3 Hoe zien actinische keratosen eruit?... 3 Hoe krijgt u actinische

Nadere informatie

Actinische keratose. Inleiding. Dr. R.C. Beljaards, drs. R.J. Borgonjen

Actinische keratose. Inleiding. Dr. R.C. Beljaards, drs. R.J. Borgonjen 22 02 Actinische keratose Dr. R.C. Beljaards, drs. R.J. Borgonjen De richtlijn dateert uit 2010. De tekst van de samenvatting is niet gewijzigd. Het voor actinische keratose in 2013 geregistreerde ingenol

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Actinische keratose. Informatie over deze huidafwijking en de mogelijkheden er iets aan te doen

Patiënteninformatie. Actinische keratose. Informatie over deze huidafwijking en de mogelijkheden er iets aan te doen Patiënteninformatie Actinische keratose Informatie over deze huidafwijking en de mogelijkheden er iets aan te doen Actinische keratose Informatie over deze huidafwijking en de mogelijkheden er iets aan

Nadere informatie

Fotodynamische therapie

Fotodynamische therapie Bij u is de volgende huidaandoening geconstateerd: Basaalcelcarcinoom Actinische keratose Ziekte van Bowen Met deze folder willen wij u informeren over fotodynamische therapie bij basaalcelcarcinoom, actinische

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Huidkanker ExpertiseCentrum

Patiënteninformatie. Huidkanker ExpertiseCentrum Patiënteninformatie Huidkanker ExpertiseCentrum Inhoudsopgave Pagina Huidkanker: Onze zorg 4 Huidkanker komt veel voor 4 Topteam Dermatologie Tergooi 4 UV-licht en huidkanker 5 Wat is huidkanker? 5 Actinische

Nadere informatie

Fotodynamische therapie (PDT)

Fotodynamische therapie (PDT) Fotodynamische therapie (PDT) Inleiding Wat is fotodynamische therapie? De P in PDT is een afkorting van het engelse woord Photo. Fotodynamische therapie is een behandeling waarbij de kwaadaardige huidcellen

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Fotodynamische therapie (PDT)

Patiënteninformatie. Fotodynamische therapie (PDT) Patiënteninformatie Fotodynamische therapie (PDT) Inhoud Inleiding... 3 Wat is fotodynamische therapie?... 3 Wat voor lestels kunnen hiermee behandeld worden?... 3 Zijn er nog andere behandelingsmogelijkheden?...

Nadere informatie

Actinische keratosen

Actinische keratosen Actinische keratosen ACTINISCHE KERATOSEN Actinische keratosen, ook wel zonlichtbeschadigingen genoemd, zijn meestal kleine veelal ruw aanvoelende verhoornde plekjes van de huid. De kleur varieert van

Nadere informatie

Fotodynamische therapie

Fotodynamische therapie DERMATOLOGIE Fotodynamische therapie BEHANDELING U wordt op dag om uur verwacht op de poli/afdeling. Als u verhinderd bent, wilt u dit dan tijdig melden en een nieuwe afspraak maken? Wij verzoeken u om

Nadere informatie

Wat is de ziekte van Bowen? Hoe krijgt u de ziekte van Bowen? Welke klachten geeft de ziekte van Bowen en hoe ziet de ziekte van Bowen eruit?

Wat is de ziekte van Bowen? Hoe krijgt u de ziekte van Bowen? Welke klachten geeft de ziekte van Bowen en hoe ziet de ziekte van Bowen eruit? De ziekte van Bowen Wat is de ziekte van Bowen? Bij de ziekte van Bowen (andere namen morbus Bowen of plaveiselcelcarcinoom in situ) zijn kwaadaardige huidcellen te vinden alleen in de bovenste laag van

Nadere informatie

Actinische keratose. Inleiding. Dr. R.C. Beljaards, drs. R.J. Borgonjen. De richtlijn dateert uit 2010.

Actinische keratose. Inleiding. Dr. R.C. Beljaards, drs. R.J. Borgonjen. De richtlijn dateert uit 2010. 23 Actinische keratose Dr. R.C. Beljaards, drs. R.J. Borgonjen De richtlijn dateert uit 2010. Inleiding De richtlijn Actinische Keratose geeft aanbevelingen over voornamelijk de behandeling van patiënten

Nadere informatie

Actinische keratosen. Dermatologie. Beter voor elkaar

Actinische keratosen. Dermatologie. Beter voor elkaar Actinische keratosen Dermatologie Beter voor elkaar 2 Actinische keratosen Wat zijn actinische keratosen? Actinische keratosen, (Grieks: aktis = straal ; keratose = verhoorning van de huid), ook wel zonlichtbeschadigingen

Nadere informatie

Wat is een basaalcelcarcinoom? Hoe krijgt u een basaalcelcarcinoom?

Wat is een basaalcelcarcinoom? Hoe krijgt u een basaalcelcarcinoom? Basaalcelcarcinoom Wat is een basaalcelcarcinoom? Het basaalcelcarcinoom (of basocellulair carcinoom of basalioom) is de meest voorkomende vorm van huidkanker. Ongeveer 1 op de 6 Nederlanders krijgt een

Nadere informatie

Fotodynamische therapie

Fotodynamische therapie Fotodynamische therapie Afdeling dermatologie Vooraf Er is met u besproken dat uw huidaandoening behandeld wordt door middel van fotodynamische therapie. In deze folder leest u: wat de huidaandoeningen

Nadere informatie

Huidveranderingen door veroudering

Huidveranderingen door veroudering Huidveroudering Inleiding Helaas behoort veroudering bij het leven. Ook de huid veroudert met de jaren. Deze natuurlijke veroudering vindt over het gehele lichaam plaats. Daar boven op veroudert de huid

Nadere informatie

(Pre)maligniteiten en 5-Fluorouracil crème

(Pre)maligniteiten en 5-Fluorouracil crème Dermatologie (Pre)maligniteiten en 5-Fluorouracil crème A. Hols* Huidkanker komt steeds meer voor. In dit stukje wordt ingegaan op de diverse behandelmethoden. Enkele vormen van (pre)maligniteiten (ofwel

Nadere informatie

Actinische keratosen, Keratosis Actinica, Hoornkorstjes, UV schade

Actinische keratosen, Keratosis Actinica, Hoornkorstjes, UV schade Actinische keratosen, Keratosis Actinica, Hoornkorstjes, UV schade wat zijn actinische keratosen? Actinische keratosen (keratosis actinica) zijn kleine, ruw aanvoelende plekjes op de huid, vaak met een

Nadere informatie

BASAALCELCARCINOOM FRANCISCUS VLIETLAND

BASAALCELCARCINOOM FRANCISCUS VLIETLAND BASAALCELCARCINOOM FRANCISCUS VLIETLAND Wat is basaalcelcarcinoom? Het basaalcelcarcinoom (of basocellulair carcinoom of basalioom) is de meest voorkomende vorm van huidkanker. Deze vorm van huidkanker

Nadere informatie

Fotodynamische therapie bij basaalcelcarcinoom

Fotodynamische therapie bij basaalcelcarcinoom Dermatologie Fotodynamische therapie bij basaalcelcarcinoom i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis De teksten uit de folder zijn ongewijzigd overgenomen van Galderma. De informatie in deze folder

Nadere informatie

Dermatologie. Patiënteninformatie. Plaveiselcelcarcinoom. Slingeland Ziekenhuis

Dermatologie. Patiënteninformatie. Plaveiselcelcarcinoom. Slingeland Ziekenhuis Dermatologie Plaveiselcelcarcinoom i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Wat is een plaveiselcelcarcinoom? Plaveiselcelcarcinoom van de huid is een kanker van de huid. Het begint in de bovenste laag

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Dermatologie Fotodynamische therapie bij actinische keratosen en basaalcelcarcinoom

Patiënteninformatie. Dermatologie Fotodynamische therapie bij actinische keratosen en basaalcelcarcinoom Patiënteninformatie Dermatologie Fotodynamische therapie bij actinische keratosen en basaalcelcarcinoom 2 Inleiding De informatie in deze folder heeft tot doel u te informeren over fotodynamische therapie

Nadere informatie

Dermatologie. Patiënteninformatie. Basaalcelcarcinoom. Slingeland Ziekenhuis

Dermatologie. Patiënteninformatie. Basaalcelcarcinoom. Slingeland Ziekenhuis Dermatologie Basaalcelcarcinoom i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Wat is een basaalcelcarcinoom? Het basaalcelcarcinoom (of basocellulair carcinoom of basalioom) is de meest voorkomende vorm

Nadere informatie

Plaveiselcelcarcinoom. Huidkanker

Plaveiselcelcarcinoom. Huidkanker Plaveiselcelcarcinoom Huidkanker Uw behandelend arts heeft een plaveiselcelcarcinoom bij u geconstateerd. In deze folder vindt u informatie over deze aandoening en de behandelingsmogelijkheden. Wat is

Nadere informatie

Fotodynamische therapie

Fotodynamische therapie Fotodynamische therapie (bij basaalcelcarcinoom) Dermatologie alle aandacht Fotodynamische therapie bij het basaalcelcarcinoom De informatie in deze folder heeft tot doel u te informeren over fotodynamische

Nadere informatie

Fotodynamische therapie bij Morbus Bowen

Fotodynamische therapie bij Morbus Bowen Dermatologie Fotodynamische therapie bij Morbus Bowen i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis De informatie in deze folder heeft tot doel u te informeren over fotodynamische therapie bij de ziekte

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Plaveiselcelcarcinoom Huidkanker, spinocellulair carcinoom

Patiënteninformatie. Plaveiselcelcarcinoom Huidkanker, spinocellulair carcinoom Patiënteninformatie Plaveiselcelcarcinoom Huidkanker, spinocellulair carcinoom Inhoud Inleiding... 3 Wat is een plaveiselcelcarcinoom?... 3 Hoe krijgt u plaveiselcelcarcinoom?... 3 Hoe ziet het plaveiselcelcarcinoom

Nadere informatie

25. Plaveiselcelcarcinoom

25. Plaveiselcelcarcinoom 25. Plaveiselcelcarcinoom Dermatologie Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Wat is plaveiselcelcarcinoom Plaveiselcelcarcinoom van de huid is een kanker van de huid. Het begint

Nadere informatie

De richtlijn dateert uit 2008 en is gedeeltelijk herzien in 2014.

De richtlijn dateert uit 2008 en is gedeeltelijk herzien in 2014. 33 Basaalcelcarcinoom Dr. N.W.J. Kelleners-Smeets, drs. R.A. Kuin De richtlijn dateert uit 2008 en is gedeeltelijk herzien in 2014. In 2002 bracht de NVDV de richtlijn Behandeling van het basaalcelcarcinoom

Nadere informatie

Wat zijn de verschijnselen? Hoe wordt de diagnose gesteld? Wat is de behandeling?

Wat zijn de verschijnselen? Hoe wordt de diagnose gesteld? Wat is de behandeling? Basaalcelcarcinoom Uw behandelend arts heeft een basaalcelcarcinoom bij u geconstateerd. In deze folder vindt u informatie over deze aandoening en de behandelingsmogelijkheden. Wat is een basaalcelcarcinoom?

Nadere informatie

Fotodynamische therapie

Fotodynamische therapie Fotodynamische therapie (bij morbus Bowen) Dermatologie alle aandacht Fotodynamische therapie bij morbus Bowen De informatie in deze folder heeft tot doel u te informeren over fotodynamische therapie bij

Nadere informatie

22. Basaalcelcarcinoom

22. Basaalcelcarcinoom 22. Basaalcelcarcinoom Dermatologie Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Wat is een basaalcelcarcinoom? Het basaalcelcarcinoom (of basocellulair carcinoom of basalioom) is de meest

Nadere informatie

Fotodynamische therapie bij basaalcelcarcinoom

Fotodynamische therapie bij basaalcelcarcinoom Dermatologie Fotodynamische therapie bij basaalcelcarcinoom i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis De informatie in deze folder heeft tot doel u te informeren over fotodynamische therapie bij basaalcelcarcinomen

Nadere informatie

Dermatologie. Actinische keratosen

Dermatologie. Actinische keratosen Dermatologie Actinische keratosen 1 2 Wat zijn actinische keratosen? Actinische keratosen (Grieks: aktis = straal; keratose = verhoorning van de huid), ook wel zonlichtbeschadigingen genoemd, zijn meestal

Nadere informatie

Fotodynamische therapie bij Morbus Bowen

Fotodynamische therapie bij Morbus Bowen Dermatologie Fotodynamische therapie bij Morbus Bowen i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis De teksten uit de folder zijn ongewijzigd overgenomen van Galderma. De informatie in deze folder heeft

Nadere informatie

Uw behandelend arts heeft voorgesteld om bij u cryotherapie toe te passen. In deze folder kunt u nalezen wat de behandeling inhoudt.

Uw behandelend arts heeft voorgesteld om bij u cryotherapie toe te passen. In deze folder kunt u nalezen wat de behandeling inhoudt. Cryotherapie Uw behandelend arts heeft voorgesteld om bij u cryotherapie toe te passen. In deze folder kunt u nalezen wat de behandeling inhoudt. Wat is cryotherapie? Cryotherapie is een therapie om afwijkingen

Nadere informatie

PHOTO DYNAMISCHE THERAPIE (PDT)

PHOTO DYNAMISCHE THERAPIE (PDT) PATIËNTENINFORMATIE SPIJKENISSE Medisch Centrum PHOTO DYNAMISCHE THERAPIE (PDT) In deze folder geeft het Spijkenisse Medisch Centrum u algemene informatie over de Photo Dynamische Therapie (PDT) bij actinische

Nadere informatie

Fotodynamische. Locatie Amstelwijck en Zwijndrecht. Albert Schweitzer ziekenhuis februari 2015 pavo 0595

Fotodynamische. Locatie Amstelwijck en Zwijndrecht. Albert Schweitzer ziekenhuis februari 2015 pavo 0595 Fotodynamische therapie (PDT) Locatie Amstelwijck en Zwijndrecht Albert Schweitzer ziekenhuis februari 2015 pavo 0595 Inleiding Uw dermatoloog heeft met u besproken dat u behandeld gaat worden met fotodynamische

Nadere informatie

Photodynamische therapie (PDT)

Photodynamische therapie (PDT) Photodynamische therapie (PDT) De arts heeft met u gesproken over photodynamische therapie (PDT). In deze folder wordt deze vorm van therapie uitgelegd. Voor wie is deze behandeling bedoeld? PDT wordt

Nadere informatie

Plastische Chirurgie. Patiënteninformatie. Basaalcelcarcinoom. Behandeling door de plastisch chirurg. Slingeland Ziekenhuis

Plastische Chirurgie. Patiënteninformatie. Basaalcelcarcinoom. Behandeling door de plastisch chirurg. Slingeland Ziekenhuis Plastische Chirurgie Basaalcelcarcinoom i Patiënteninformatie Behandeling door de plastisch chirurg Slingeland Ziekenhuis Algemeen Uw arts heeft bij u een basaalcelcarcinoom geconstateerd. In deze folder

Nadere informatie

Huidveranderingen door veroudering

Huidveranderingen door veroudering Huidveroudering Veroudering hoort bij het leven. Ook de huid veroudert met de jaren. Deze natuurlijke veroudering vindt over het gehele lichaam plaats. Daarnaast veroudert de huid ook door invloeden van

Nadere informatie

Fotodynamische therapie (bij de ziekte van Bowen)

Fotodynamische therapie (bij de ziekte van Bowen) Fotodynamische therapie (bij de ziekte van Bowen) Inleiding Deze informatie heeft tot doel u te informeren over fotodynamische therapie bij de ziekte van Bowen. Wij raden u aan vooraf een goed beeld te

Nadere informatie

Datum 14 maart 2017 Betreft GVS rapport 17/01 methylaminolevulinaat (Metvix ) met daglicht fotodynamische therapie (FDT)

Datum 14 maart 2017 Betreft GVS rapport 17/01 methylaminolevulinaat (Metvix ) met daglicht fotodynamische therapie (FDT) > Retouradres Postbus 320, 1110 AH Diemen Aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20350 2500 EJ DEN HAAG Zorginstituut Nederland Zorg Eekholt 4 1112 XH Diemen Postbus 320 1110 AH

Nadere informatie

Behandeling van actinische keratose met Aldara -crème Patiënteninformatie

Behandeling van actinische keratose met Aldara -crème Patiënteninformatie Behandeling van actinische keratose TM met Aldara -crème Patiënteninformatie Bevat behandelkalender Stimuleert het immuunsysteem waar nodig Uw arts heeft Aldara voorgeschreven voor de behandeling van actinische

Nadere informatie

LICHTTHERAPIE VOOR THUIS

LICHTTHERAPIE VOOR THUIS PATIËNTENINFORMATIE LICHTTHERAPIE VOOR THUIS Het doel van deze brochure is om u te informeren over fotodynamische therapie (PDT) en uw Ambulight PDT behandeling. Wat is PDT? Fotodynamische therapie is

Nadere informatie

Aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20350 2500 EJ s Gravenhage

Aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20350 2500 EJ s Gravenhage > Retouradres Postbus 320, 1110 AH Diemen Aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20350 2500 EJ s Gravenhage 0530.2013091713 College voor zorgverzekeringen Pakket Eekholt 4 1112 XH

Nadere informatie

Fotodynamische therapie bij het basaalcelcarcinoom (huidkanker)

Fotodynamische therapie bij het basaalcelcarcinoom (huidkanker) Fotodynamische therapie bij het basaalcelcarcinoom (huidkanker) Met deze folder informeren we u te over fotodynamische therapie bij basaalcelcarcinomen (BCC). Voor meer informatie over basaalcelcarcinomen

Nadere informatie

Basaalcelcarcinoom, Basalioom, Ulcus Rodens, Romphuidcarcinoom

Basaalcelcarcinoom, Basalioom, Ulcus Rodens, Romphuidcarcinoom Basaalcelcarcinoom, Basalioom, Ulcus Rodens, Romphuidcarcinoom Wat is een basaalcelcarcinoom? Het basaalcelcarcinoom is de meest voorkomende soort kanker bij de mens. Het ontstaat meestal op veelvuldig

Nadere informatie

Fotodynamische therapie (bij actinische keratose)

Fotodynamische therapie (bij actinische keratose) Fotodynamische therapie (bij actinische keratose) Inleiding Deze informatie heeft tot doel u te informeren over fotodynamische therapie bij actinische keratose. Wij raden u aan vooraf een goed beeld te

Nadere informatie

BASAALCELCARCINOOM 303

BASAALCELCARCINOOM 303 BASAALCELCARCINOOM 303 Inleiding De dermatoloog heeft bij u een basaalcelcarcinoom (basalioom) geconstateerd. In deze folder staat meer informatie over een basaalcelcarcinoom en de behandelmogelijkheden.

Nadere informatie

WORKSHOP. Naevi & Traumatische wonden

WORKSHOP. Naevi & Traumatische wonden EduStitch 2015 Gelicenseerd aan Huisartsenpraktijk Mangard WORKSHOP 2 februari 2015 Naevi & Traumatische wonden Annette Mangard Inhoud ACHTERGROND INFO KLINISCHE SITUATIES INSTRUCTIEVIDEO S Naevus ANAMNESE/LICHAMELIJK

Nadere informatie

Wat is een basaalcelcarcinoom? Hoe ontstaat een basaalcelcarcinoom?

Wat is een basaalcelcarcinoom? Hoe ontstaat een basaalcelcarcinoom? Basaalcelcarcinoom Wat is een basaalcelcarcinoom? Het basaalcelcarcinoom (of basocellulair carcinoom of basalioom) is de meest voorkomende vorm van (huid)kanker. De kwaadaardige veranderingen ontstaan

Nadere informatie

Chirurgische behandeling van huidkanker in het gezicht

Chirurgische behandeling van huidkanker in het gezicht Bij u is een vorm van huidkanker vastgesteld, namelijk basaalcelcarcinoom (BCC) of plaveiselcelcarcinoom (PCC). In overleg met uw plastisch chirurg is besloten een operatie uit te voeren. In de meeste

Nadere informatie

Samenvatting. chapter 7

Samenvatting. chapter 7 Samenvatting 156 Dit proefschrift werd geschreven in een periode waarin begrotingstekorten en economische crisis het dagelijkse nieuws beheersten. Op alle vlakken moet er bezuinigd worden en ook de gezondheidszorg

Nadere informatie

Alles wat u moet weten over Picato

Alles wat u moet weten over Picato Alles wat u moet weten over Picato Informatie over Picato (ingenol mebutaat) Uw arts heeft u Picato voorgeschreven. Picato wordt gebruikt bij actinische keratose, ook wel zonneschade genoemd. Dit is een

Nadere informatie

Plastische Chirurgie. Patiënteninformatie. Plaveiselcelcarcinoom. Slingeland Ziekenhuis

Plastische Chirurgie. Patiënteninformatie. Plaveiselcelcarcinoom. Slingeland Ziekenhuis Plastische Chirurgie Plaveiselcelcarcinoom i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Algemeen In deze folder leest u wat een plaveiselcelcarcinoom inhoudt en welke behandelingen er bij Plastische Chirurgie

Nadere informatie

PDT Photodynamische therapie

PDT Photodynamische therapie PDT Photodynamische therapie Algemene informatie voor de patiënt Buitenlust 35 5803 AZ - Venray 088-1666111 info@mohsa.nl - www.mohsa.nl Inleiding In overleg met uw arts is besloten dat u behandeld wordt

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting 87 88 Inleiding Orgaan transplantatiepatiënten hebben een verhoogd risico op niet-gepigmenteerde huidkankers, in het bijzonder het plaveiselcelcarcinoom, wat gepaard gaat met een

Nadere informatie

Richtlijn Basaalcelcarcinoom 2014. Patiëntenversie

Richtlijn Basaalcelcarcinoom 2014. Patiëntenversie Richtlijn Basaalcelcarcinoom 2014 Patiëntenversie Colofon 2014, Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie (NVDV) Postbus 8552, 3503 RN Utrecht Telefoon: 030-2823180 E-mail: secretariaat@nvdv.nl

Nadere informatie

H.C. Wisgerhof 6 oktober 2008 Den Haag. J.N. Bouwes Bavinck 13 november 2010 Apeldoorn

H.C. Wisgerhof 6 oktober 2008 Den Haag. J.N. Bouwes Bavinck 13 november 2010 Apeldoorn Huidproblematiek bij nierpatiënten H.C. Wisgerhof 6 oktober 2008 Den Haag J.N. Bouwes Bavinck 13 november 2010 Apeldoorn Huidproblematiek bij nierpatiënten H.C. Wisgerhof 6 oktober 2008 Den Haag J.N. Bouwes

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Huidkanker. Polikliniek Plastische Chirurgie

PATIËNTEN INFORMATIE. Huidkanker. Polikliniek Plastische Chirurgie PATIËNTEN INFORMATIE Huidkanker Polikliniek Plastische Chirurgie 2 PATIËNTENINFORMATIE Door middel van deze informatiefolder wil de polikliniek Plastische Chirurgie van het Maasstad Ziekenhuis u informeren

Nadere informatie

Plaveiselcelcarcinoom

Plaveiselcelcarcinoom Patiënteninformatie Plaveiselcelcarcinoom 1234567890-terTER_ Plaveiselcelcarcinoom Met deze folder informeren we u over het verschijnsel plaveiselcelcarcinoom. Daarnaast zetten we een aantal praktische

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Basaalcelcarcinoom. Informatie over basaalcelcarcinoom en de mogelijke behandeling daarvan terTER_

Patiënteninformatie. Basaalcelcarcinoom. Informatie over basaalcelcarcinoom en de mogelijke behandeling daarvan terTER_ Patiënteninformatie Basaalcelcarcinoom Informatie over basaalcelcarcinoom en de mogelijke behandeling daarvan 1234567890-terTER_ Inhoudsopgave Pagina Algemeen 4 Hoe ontstaat een basaalcelcarcinoom? 4

Nadere informatie

Fotodynamische therapie (bij basaalcelcarcinomen)

Fotodynamische therapie (bij basaalcelcarcinomen) Fotodynamische therapie (bij basaalcelcarcinomen) Inleiding Deze informatie heeft tot doel u te informeren over fotodynamische therapie bij basaalcelcarcinomen. Wij raden u aan vooraf een goed beeld te

Nadere informatie

Photodynamische therapie bij Morbus Bowen / basaalcelcarcinoom

Photodynamische therapie bij Morbus Bowen / basaalcelcarcinoom Patiënteninformatie Photodynamische therapie bij Morbus Bowen / basaalcelcarcinoom rkz.nl In deze folder krijgt u informatie over Photodynamische therapie (PDT). Dit is een nieuwe en succesvolle methode

Nadere informatie

Photodynamische therapie

Photodynamische therapie Dermatologie Photodynamische therapie www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Wat is photodynamische therapie (PDT)?... 3 Wanneer kunt u met PDT behandeld worden?... 3 Voorbereiding... 4 De behandeling... 4

Nadere informatie

Inhoud. Huidkanker voorkomen. Een deskundig team onder één dak. Wat mag u van ons verwachten? Huidkanker herkennen. Veel gestelde vragen.

Inhoud. Huidkanker voorkomen. Een deskundig team onder één dak. Wat mag u van ons verwachten? Huidkanker herkennen. Veel gestelde vragen. Huidoncologie Inhoud 03 Een deskundig team onder één dak 11 Huidkanker voorkomen 04 Wat mag u van ons verwachten? 12 Huidkanker herkennen 06 Huidkanker 14 Veel gestelde vragen 08 Behandelingen 15 Equipe

Nadere informatie

Farmacotherapeutisch rapport methylaminolevulinaat (Metvix ) bij de indicaties actinische keratose, basaalcelcarcinoom en morbus Bowen

Farmacotherapeutisch rapport methylaminolevulinaat (Metvix ) bij de indicaties actinische keratose, basaalcelcarcinoom en morbus Bowen Farmacotherapeutisch rapport methylaminolevulinaat (Metvix ) bij de indicaties actinische keratose, basaalcelcarcinoom en morbus Bowen 1. Samenvatting De Commissie Farmaceutische Hulp heeft een farmacotherapeutisch

Nadere informatie

De rm a to lo g ie. Ph o to d y n a m i sch e th e r a p i e

De rm a to lo g ie. Ph o to d y n a m i sch e th e r a p i e De rm a to lo g ie Be h a n d e lin g Ph o to d y n a m i sch e th e r a p i e 2 Patiëntenvoorlichting 040-239 8413 patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl Der/ Photodynamische therapie/ 08-03-2010

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Basaalcelcarcinoom Basalioom, huidkanker

Patiënteninformatie. Basaalcelcarcinoom Basalioom, huidkanker Patiënteninformatie Basaalcelcarcinoom Basalioom, huidkanker Inhoud Inleiding... 3 Wat is een basaalcelcarcinoom?... 3 Hoe krijgt u een basaalcelcarcinoom?... 3 Welke klachten geeft een basaalcelcarcinoom

Nadere informatie

Dermatologie Plastische Chirurgie. Patiënteninformatie. Huidkankercentrum. Slingeland Ziekenhuis

Dermatologie Plastische Chirurgie. Patiënteninformatie. Huidkankercentrum. Slingeland Ziekenhuis Dermatologie Plastische Chirurgie Huidkankercentrum i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Algemeen Het Huidkankercentrum is er voor patiënten met (een voorstadium van) huidkanker of verdenking op

Nadere informatie

Wat is een melanoom. Wat zijn pigmentcellen. Wie krijgt een melanoom

Wat is een melanoom. Wat zijn pigmentcellen. Wie krijgt een melanoom Melanoom Wat is een melanoom In de huid bevinden zich talrijke pigmentcellen (melanocyten). Wanneer deze pigmentcellen ongeremd gaan groeien en daardoor een agressief groeiende tumor ontstaat, spreekt

Nadere informatie

BASAALCELCARCINOOM Hoe ontstaat een basaalcelcarcinoom?

BASAALCELCARCINOOM Hoe ontstaat een basaalcelcarcinoom? Basaalcelcarcinoom BASAALCELCARCINOOM Het basaalcelcarcinoom (of basocellulair carcinoom of basalioom) is de meest voorkomende vorm van (huid)- kanker. De kwaadaardige veranderingen ontstaan in de onderste

Nadere informatie

Biopteren in de eerste lijn. Christiane Hebeda mmv Enny Beverdam dermatologen, locatie Hengelo en Almelo

Biopteren in de eerste lijn. Christiane Hebeda mmv Enny Beverdam dermatologen, locatie Hengelo en Almelo Biopteren in de eerste lijn. Christiane Hebeda mmv Enny Beverdam dermatologen, locatie Hengelo en Almelo Wat gaan we doen? -techniek van het biopteren -plaats van het biopt in het stappenplan werkwijze

Nadere informatie

Efudix crème (fluoro-uracil)

Efudix crème (fluoro-uracil) Efudix crème (fluoro-uracil) Uw behandelend arts heeft een huidafwijking bij u geconstateerd die behandeld wordt met Efudix crème. In deze folder vindt u informatie over deze behandeling. Wat is Efudix

Nadere informatie

Huidkanker: zo vroeg mogelijk herkennen! Prof. Dr. Wilma Bergman 29 maart 2008 Landelijke Contactdag Stichting Melanoom

Huidkanker: zo vroeg mogelijk herkennen! Prof. Dr. Wilma Bergman 29 maart 2008 Landelijke Contactdag Stichting Melanoom Huidkanker: zo vroeg mogelijk herkennen! Prof. Dr. Wilma Bergman 29 maart 2008 Landelijke Contactdag Stichting Melanoom Waarom? 1) kleiner litteken enz 2) minder onzekerheid/angst 3) grotere kans op overleving:

Nadere informatie

Dermatologie. Fotodynamische therapie (PDT)

Dermatologie. Fotodynamische therapie (PDT) Dermatologie Fotodynamische therapie (PDT) In overleg met uw behandelend dermatoloog is besloten dat u behandeld wordt met fotodynamische therapie (PDT). Deze folder geeft u algemene informatie over deze

Nadere informatie

Targeted therapy voor basaalcelcarcinomen

Targeted therapy voor basaalcelcarcinomen Targeted therapy voor basaalcelcarcinomen Klara Mosterd Oncologiesymposium Maastricht, 28 januari 2016 Belangenverstrengeling Adviesraad BCC/ Vismodegib (Roche NL) Adviesraad BCC/ Sonidegib (Novartis Internationaal)

Nadere informatie

Monobenzone-Imiquimodcrème bij huidmetastasen melanoom

Monobenzone-Imiquimodcrème bij huidmetastasen melanoom Monobenzone-Imiquimodcrème bij huidmetastasen melanoom Een nieuw perspectief? Stephanie van der Kleij, MANP Sylvia ter Meulen, MANP VS dermato-oncologie Antoni van Leeuwenhoek In-transit metastasen melanoom

Nadere informatie

Cosmetische Dermatologie

Cosmetische Dermatologie Cosmetische Dermatologie Cosmetische Dermatologie Steeds meer mensen willen iets laten doen aan cosmetisch ontsierende huidafwijkingen of verouderingsverschijnselen van de huid. Denk aan moedervlekken,

Nadere informatie

Granuloma annulare. Dermatologie. Beter voor elkaar

Granuloma annulare. Dermatologie. Beter voor elkaar Granuloma annulare Dermatologie Beter voor elkaar 2 Wat is granuloma annulare? Granuloma annulare is een onschuldige huidafwijking, gekenmerkt door huidkleurige bultjes die een ring vormen (annulare betekent

Nadere informatie

Trastuzumab (Herceptin )

Trastuzumab (Herceptin ) Trastuzumab (Herceptin ) Borstkanker (mammacarcinoom) De diagnose borstkanker is bij u vastgesteld. Dit wordt ook wel een mammacarcinoom genoemd. De behandeling van een mammacarcinoom bestaat uit een operatieve

Nadere informatie

Photodynamische therapie

Photodynamische therapie Dermatologie Photodynamische therapie www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Wat is photodynamische therapie (PDT)?... 3 Wanneer kunt u met PDT behandeld worden?... 3 Voorbereiding... 4 De behandeling... 4

Nadere informatie

lyondellbasell.com Huidkanker

lyondellbasell.com Huidkanker Huidkanker Hoeveel weet je hier van? Deze presentatie is bedoeld om je beter je leren begrijpen wat huidkanker is, welk effect het op je kan hebben en wat je kunt doen om het te voorkomen. De antwoorden

Nadere informatie

Huidletsels door immuunsuppressieve behandeling en zonblootstelling

Huidletsels door immuunsuppressieve behandeling en zonblootstelling Huidletsels door immuunsuppressieve behandeling en zonblootstelling Hoe opsporen en behandelen? Prof. Dr Katia Ongenae Kliniek voor Huidziekten Universitair Ziekenhuis Gent Huidletsels door immuunsuppressieve

Nadere informatie

18. Huidkanker (maligne dermatosen)

18. Huidkanker (maligne dermatosen) 18. Huidkanker (maligne dermatosen) dermatologie 10 DBC code Omschrijving diagnose Omschrijving behandeling Geprognost. aantal 2008 ZN zorgprofiel 10 11 14 11 maligne dermatosen poliklinisch 12542 poliklinisch

Nadere informatie

Plaveiselcelcarcinoom

Plaveiselcelcarcinoom Plaveiselcelcarcinoom 19 197 Plaveiselcelcarcinoom Dr. G.A.M. Krekels, drs. R.J. Borgonjen De richtlijn dateert uit 2010. De tekst van de samenvatting is niet gewijzigd. Wel is een nieuwe flowchart toegevoegd.

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Huidveroudering

Patiënteninformatie. Huidveroudering Patiënteninformatie Huidveroudering Inhoud Inhoud... 2 Inleiding... 3 Huidveranderingen door veroudering... 3 Droge huid... 4 Bloeduitstortingen... 4 Levervlekken... 4 Rimpels... 4 Vet- of ouderdomswratten...

Nadere informatie

Behandeling van couperose met IPL

Behandeling van couperose met IPL Cosmetische Dermatologie Slingeland Behandeling van couperose met IPL i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Algemeen Couperose is een netwerk van dunne rode en soms blauwe adertjes die meestal in

Nadere informatie

Melanoom. Poli Dermatologie Poli Chirurgie

Melanoom. Poli Dermatologie Poli Chirurgie 00 Melanoom Poli Dermatologie Poli Chirurgie Melanoom Melanoom betekent letterlijk: zwart gezwel. Een melanoom is een vorm van huidkanker die ontstaat vanuit pigmentcellen, die melanocyten worden genoemd.

Nadere informatie

Informatie over verstandig zonnen en bescherming van de huid.

Informatie over verstandig zonnen en bescherming van de huid. Informatie over verstandig zonnen en bescherming van de huid. Ieder jaar gaan er miljoenen mensen op vakantie naar zonnige oorden. Maar ook in eigen land kunnen we van de zon genieten. En daar is niets

Nadere informatie

Behandelingen van actinische keratosen: een overzicht

Behandelingen van actinische keratosen: een overzicht Behandelingen van actinische keratosen: een overzicht J.P.H.M. Kessels 1, N.W.J. Kelleners-Smeets 2, K. Mosterd 2 1. Aios dermatologie, afdeling Dermatologie, Maastricht Universitair Medisch Centrum (MUMC+),

Nadere informatie