Titel Werken in Brussel: de uitdagingen van vandaag en morgen. Peter Catthoor en Jean-Luc Van Nieuwenhuyse

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Titel Werken in Brussel: de uitdagingen van vandaag en morgen. Peter Catthoor en Jean-Luc Van Nieuwenhuyse"

Transcriptie

1 Titel Werken in Brussel: de uitdagingen van vandaag en morgen Peter Catthoor en Jean-Luc Van Nieuwenhuyse 1

2 INHOUDSTAFEL Voorwoord pag 3 Inleiding pag 5 De leeftijdsstructuur van de Brusselse bevolking: jong potentieel, maar gebrekkige opleiding pag 6-9 Brussel heeft een groot potentieel aan jonge arbeidskrachten Brussel kampt echter met een gebrek aan degelijk opgeleid personeel Het loon in de Brusselse ondernemingen pag Hoogste lonen in België worden in Brussel uitbetaald Het Flex Income Plan: Brusselse werknemers verkiezen cash boven aanvullende voordelen De effecten van het Brusselse personeelsbeleid pag Brusselse werknemers vooral kortstondig ziek Brussel heeft een positief personeelsverloop Talentmanagement pag Op zoek naar talent voor knelpuntberoepen Jobcrafting: het individu staat centraal Mobiliteit: het verkeersinfarct rond de Belgische hoofdstad pag 20 Engagement: wat motiveert de Brusselse werknemer? pag Brussel: tevreden of geëngageerde medewerkers? Welke factoren maken van Brusselse werknemers geëngageerde medewerkers? Wat maakt een Brusselse werknemer trouw aan zijn onderneming? Changemanagement pag Change: eigen aan het bedrijfsleven Het change-model: visie en leiderschap leiden tot veranderingen via processen en mensen Brussels International: wat is de internationale positie van de Belgische hoofdstad? pag Het belang van de Europese instellingen Brussel: de levenskwaliteitindex Besluit pag 33 2

3 Voorwoord Ik wil de auteurs van deze studie graag bijzondere hulde brengen, in de eerste plaats omdat hun studie een ideale gelegenheid lijkt om de te vaak gehanteerde en enigszins conventionele zienswijze over de Brusselse werkgelegenheid om te keren. De Brusselse paradox baart ons inderdaad voortdurend zorgen. Het Gewest kent een sterke economische ontwikkeling. Die economische ontwikkeling levert ook banen op: de voorbije 6 jaar werden niet minder dan nieuwe banen gecreëerd. Dit fenomeen is niet louter afhankelijk van de omstandigheden en is ook geen gewone opportuniteit: de economische kracht van Brussel is geen anomalie en ook geen buitenkans, maar is het concrete gevolg van de troeven waarover het Gewest beschikt en die de actoren van het economisch en maatschappelijk leven valoriseren. Dit economisch leven zelf is niet vrij van omwentelingen of verrassingen, zoals het feit dat heel wat bedrijven steeds meer de neiging vertonen om zich opnieuw in het hart van de stad te vestigen, nadat ze gedurende vele jaren veeleer naar de rand verhuisden. Brussel is een levende en ook een geavanceerde stad. Nochtans blijft de werkloosheidsgraad in Brussel hoog. Zo betaalt het Gewest voor zijn statuut van grote agglomeratie en hoofdstad en waarschijnlijk ook voor de politieke en bestuurlijke indeling van ons land: de stad concentreert binnen zijn perimeter vrij kwetsbare bevolkingsgroepen, meer bepaald op het vlak van de toegang tot werk. Dit fenomeen, dat niet eigen is aan ons Gewest, vormt de kern van zijn paradox: de dynamiek van Brussel straalt uit en creëert rijkdom en werk tot ver buiten de bestuurlijke grenzen van het Gewest, terwijl de stad alle mensen opvangt die nog geen plaatsje hebben gevonden in deze grootschalige beweging. De uitdaging die een Brusselse minister voor Economie en Werkgelegenheid elke dag opnieuw moet aangaan, bestaat erin deze paradox op te lossen en dus alle middelen in te zetten die het voor de Brusselaars mogelijk maken toegang te hebben tot de werkgelegenheid in Brussel. Wanneer ik echter de studie lees die u zo meteen zult overlopen, komt eerst en vooral de gedachte bij me op dat het een grote fout zou zijn om de uitdaging van de Brusselse werkgelegenheid alleen op die manier te benaderen. De fundamenteelste uitdaging is immers veel positiever van aard. Er zijn vandaag in Brussel te veel werklozen, dat is een feit waar we niet omheen kunnen. Die werklozen hebben heel vaak een aantal zwakke punten, ook dat is onbetwistbaar. Maar, en misschien moeten we daarmee beginnen, ze hebben ook onweerlegbare sterke punten: de structuur van die bevolking, die hier jonger is dan elders, is natuurlijk een troef, zowel door de dynamiek die ervan uitgaat als door de perspectieven die ze biedt op het vlak van aanpassing en vorming. De nabijheid, in een omgeving waar mobiliteit een belangrijke hypotheek legt op eender welk project, is duidelijk een essentieel gegeven en, als logisch gevolg, de echte flexibiliteit die ze meebrengt. De diversiteit, die aan de oorsprong ligt van manifeste moeilijkheden, is in de eerste plaats echter een onschatbare bron van openheid in een stad die op geen enkele andere manier kan bestaan dan door zich op de wereld te richten. Dat is misschien wel de echte uitdaging voor de werkgelegenheid in Brussel: ervoor zorgen dat de bedrijven en alle economische beleidsmakers gebruik beginnen te maken van dit enorme potentieel dat voor het grijpen ligt. Ik heb eerder al gezegd dat ik ervan overtuigd ben dat de Brusselse dynamiek het resultaat is van de manier waarop de troeven van de stad worden gevaloriseerd. Ik moet eraan toevoegen dat ik geloof dat we de grootste van die troeven echter nog naar behoren moeten aanwenden: het gaat om de Brusselaars zelf. Vanuit deze invalshoek moeten er op alle fronten nog inspanningen worden geleverd en dat is wat ik doe, samen met de Brusselse regering. Ik wil slechts vier voorbeelden noemen. De initiatieven op het vlak van diversiteit, daar ze duidelijk aantonen dat het noodzakelijk is binnen de bedrijven zelf te werken en sommige verworven gewoontes, waarvan de nefaste gevolgen vaak worden genegeerd, aan het wankelen te brengen. We moeten al dan niet bewuste discriminerende praktijken bestrijden om plaats te maken voor diversiteit, waarvan de erkende positieve gevolgen door de Brusselse multiculturele realiteit zullen worden vermenigvuldigd. Daarom stelt het Gewest aan de Brusselse bedrijven voor om een diversiteitsplan aan te nemen. Dit managementinstrument heeft tot doel om van diversiteit een echte troef te maken, de prestaties te verbeteren en uiteindelijk een label te verwerven. De vraag naar diversiteitsplannen, gekoppeld aan financiële hulp, kent een exponentiële stijging. Het is een kans die elke onderneming moet overwegen aan te grijpen. De referentiecentra staan op het kruispunt van de wegen inzake onderwijs, opleiding en werkgelegenheid. Ze hebben tot doel de noden van de bedrijven en het opleidingsaanbod beter op elkaar af te stemmen zodat 3

4 meer Brusselaars aan de slag zouden gaan in prioritaire activiteitsgebieden. Door hun geavanceerde uitrustingen ter beschikking van de bedrijven te stellen, bereiden deze centra de werkzoekenden voor volgens de specifieke noden van de arbeidsmarkt. Dit komt ook ten goede aan de leerlingen van de Brusselse scholen. Het rendement van de gewestelijke investering die de 5 bestaande referentiecentra vertegenwoordigen (een 6de wordt momenteel opgericht) zal des te groter zijn naarmate de bedrijven zullen toetreden tot deze centra. Ze werden gecreëerd in deze geest van partnerschap. Het contract voor beroepsprojecten concretiseert ons streven om invloed uit te oefenen op de manier waarop de werkzoekende zich op de arbeidsmarkt begeeft. Sinds meer dan een jaar stelt Actiris samen met de werkzoekende een actieplan op binnen de 15 dagen na zijn toetreding tot de arbeidsmarkt. Zo nodig wordt hem een opleiding aangeboden of een taalcheque waarmee hij een voldoende kennis van het Nederlands kan verwerven. Vervolgens wordt hij in contact gebracht met werkaanbiedingen en wordt hij heel regelmatig gevolgd door de hem toegewezen consulent, op gepersonaliseerde wijze, om zijn kansen op het vinden van een baan te optimaliseren. Deze benadering levert resultaten op en moet de bedrijven er meer dan ooit toe bewegen om samen te werken met Actiris om de profielen te vinden die ze willen rekruteren. Tot slot getuigt het PDSG, onze New Deal, van ons streven naar transversaliteit. Het past in het streven van de Regering om de levende krachten van het Gewest te mobiliseren in een reëel samenwerkingsverband dat passende antwoorden moet bieden op de uitdaging van de werkgelegenheid, de vorming en het onderwijs en aan die uitdaging een richting en prioriteiten te geven die het mogelijk maken te antwoorden op de huidige economische en sociale context. Dit pact, opgesteld in overleg met onze sociale partners, heeft meer bepaald tot doel aan de economische en sociale actoren de rol te geven die hen toekomt in het kader van de belangrijke uitdagingen waaraan het Gewest het hoofd moet bieden en hen te mobiliseren aan de zijde van de overheden ten gunste van de tewerkstelling van de Brusselaars. Indien het immers nodig is alle inspanningen te versterken die binnen het Gewest worden geleverd om de tewerkstelling van de Brusselaars te verbeteren, is het meer dan ooit belangrijk te bevestigen dat men wil samenwerken. De eerste rijkdom van Brussel zijn de Brusselaars zelf. Een jongere bevolking, vaak afkomstig uit de migratie, minder geschoold dan gemiddeld: een lijst van kenmerken die vaak en terecht wordt voorgesteld als een bron van moeilijkheden en kwetsbaarheid. In onze omgeving echter, die rijk is aan kansen, mogen we niet vergeten dat het diezelfde kenmerken zijn die aan de basis lagen van de grootste succesverhalen en de mooiste voorbeelden van dynamiek. Ieder van ons moet zich daarvan bewust zijn en moet de noodzakelijke instrumenten verbeteren en gebruiken om niet alleen deze troef maar ook alle andere te valoriseren. Benoît Cerexhe Brussels minister voor Economie en Werkgelegenheid 4

5 Inleiding In de 10 e eeuw ontstond op een eiland in de Zenne een versterkte vesting, die Bruocsela werd genoemd: nederzetting in het moeras. Onder het bewind van de graven van Leuven groeide de nederzetting uit tot een handelspost en wijzigde de naam in Broekzele, om later verder te evolueren naar Brussel. In de volgende eeuwen nam het belang van Brussel steeds meer toe. Ten nadele van Leuven werd Brussel de hoofdstad van het hertogdom Brabant. De stad verwierf rijkdom en aanzien door de groeiende lakennijverheid en algauw ontstonden welgestelde patriciërsfamilies die hun economische macht gingen verweven met groeiende politieke ambities. Onder Keizer Karel V werd Brussel de hoofdstad van de Nederlanden, een titel die de stad de verdere geschiedenis door zou blijven dragen. Zo werd Brussel achtereenvolgens de hoofdstad van de Spaanse Nederlanden, de Oostenrijkse Nederlanden, het koninkrijk België en sinds recentere tijden zelfs de hoofdstad van de Europese Unie. Van oorsprong een Vlaamse stad, is de Europese hoofdstad anno 2011 een melting pot van verschillende talen en culturen. Het Frans voert de hoofdtoon, al is er in de stad ook een grote aanwezigheid van migranten uit de Arabisch sprekende landen. Door de functie van Europese hoofdstad is ook het Engels sterk vertegenwoordigd, wat het internationale karakter van Brussel nog meer in de verf zet. Binnen de staat België vormen de 19 Brusselse gemeenten een apart stadsgewest. Naast haar internationale uitstraling beschikt dit stadsgewest over enkele specifieke kenmerken die ervoor zorgen dat Brussel over sterke troeven beschikt, maar die eveneens verantwoordelijk zijn voor een paar knelpunten die de welvaart en het aanzien van de stad in het gedrang kunnen brengen. In deze brochure wil SD Worx enkele van deze Brusselse aspecten vanuit een HR-perspectief even onder de loep nemen. Zo schenken we aandacht aan de war for talent die na de recente economische crisis terug opkomt. Mede door zijn gemiddeld jongere bevolking zou Brussel hier een voorsprong kunnen nemen ten opzichte van andere verstedelijkte gebieden. Maar een gebrek aan degelijke opleidingen binnen bepaalde bevolkingsgroepen doet dit voordeel momenteel echter teniet. De internationale uitstraling, de merknaam Brussel, de centrale ligging, de aanwezigheid van enkele sectoren met hoge loonbarema s: al deze factoren zorgen ervoor dat de hoofdstad nog altijd een aantrekkingspool vormt voor bedrijven. Uit een recente studie blijkt echter dat de helft van de Brusselse werknemers niet in Brussel woont. Het maakt dat dagelijks liefst personen naar de hoofdstad pendelen, en de stad zo deels gegijzeld wordt door een groeiend mobiliteitsprobleem. 1 Zo vermeldde de pers onlangs nog dat het verkeer in en rond Brussel er erger aan toe is dan in wereldsteden als Parijs of Londen. 2 Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest beschikt ontegensprekelijk over een pak troeven om zijn huidige status te behouden en zelfs verder uit te bouwen. Maar dan moeten de betrokken instanties wel alert blijven en oog hebben voor enkele problemen die de stad momenteel bedreigen. Het mobiliteitsvraagstuk, het groeiende onveiligheidsgevoel en de hoge belastingsdruk zijn er daar enkele van. Het resultaat van deze evenwichtsoefening zal kenmerkend zijn voor de richting die de hoofdstad van Europa de komende jaren zal uitgaan. 1 Persbericht FOD Economie: Pendelaars verdienen meer 2 Website RTBF: le mobilite a bruxelles: les etudes sont elles fiables? 5

6 De leeftijdsstructuur van de Brusselse bevolking: jong potentieel, maar gebrekkige opleiding Brussel heeft een groot potentieel aan jonge arbeidskrachten Brussel kampt echter met een gebrek aan degelijk opgeleid personeel De problematiek van de vergrijzing West-Europa wordt ouder en grijzer. Het fenomeen van de vergrijzing is al enkele decennia aan de gang en zal zich de komende jaren alleen maar sterker doen gelden. Samen met de vergrijzing is er echter ook sprake van een ontgroening: een daling van het aantal jongeren. Beide demografische factoren leiden tot een fundamentele omwenteling op de hedendaagse en toekomstige arbeidsmarkt. Het aantal actieve werknemers zal dalen, terwijl het aantal passieven exponentieel stijgt. En dat heeft zijn gevolgen op het vlak van sociale lasten, uitkeringen en pensioenen. Het wordt een hele opgave om het huidige welvaartspeil te behouden als een steeds kleiner wordende groep hiervoor zal moeten instaan. Door de daling van het aantal actieve werknemers ontstaat er ook een ander nijpend probleem: een gebrek aan gespecialiseerde, goed opgeleide arbeidskrachten om technische en gespecialiseerde functies in te vullen die in de hedendaagse hoogtechnologische industrie nodig zijn. Met de nakende pensionering van de generatie babyboomers verdwijnt ook een pak ervaring en kennis uit het bedrijfsleven. De zogenaamde war for talent zal heviger woeden dan ooit, en ondernemingen zullen alle registers moeten open trekken om jeugdige, getalenteerde medewerkers te vinden en aan zich te binden. Brussel: een verhaal apart Naast het algemene verhaal van de toenemende ontgroening en vergrijzing, vormt er zich in Brussel een aparte trend. Die vloeit voort uit de aard van de samenstelling van de bevolking. Het Brussels Hoofdstedelijk gewest kent een heel sterke aanwezigheid van allochtonen, en die bevolkingsgroepen hebben een veel jongere leeftijdsopbouw dan de autochtone Belgen. Zo is meer dan een kwart van de allochtone inwoners (26,3%) jonger dan 20 jaar, tegenover slechts 21,9% bij de autochtone Belgen. 3 3 W. De Lannoy: Brussel in de jaren 90 en na 2000: een demografische doorlichting 6

7 Door het verjongende effect van de allochtone bevolking zijn de prognoses voor het Brussels Gewest heel anders dan voor de rest van België. Tegen 2015 voorspelt men zelfs een daling van het aantal bejaarden (van 22% in 1997 naar 21% in 2015). Een totaal ander verhaal dan in Vlaanderen, waar een sterke stijging zal plaatsvinden (van 21,5% in 1997 naar 25,7% in 2015). In de onderstaande tabel blijkt dat het aantal 50-plussers verhoudingsgewijs minder snel stijgt in Brussel dan in de rest van het land. Aandeel 50-plussers binnen de totale bevolking Brussel Vla Wall België Brussel Vla Wall België jaar 5,8% 6,7% 6,9% 6,7% 5,8% 7,2% 7,1% 7,0% jaar 5,2% 6,2% 6,0% 6,0% 5,2% 6,4% 6,5% 6,3% jaar 4,1% 5,0% 4,4% 4,7% 4,5% 5,9% 5,9% 5,8% Er is dus ook wel sprake van een aangroei van ouderen binnen de bevolking, maar door de veel geringere ontgroening, ziet de verhouding actieven-passieven er heel anders uit. De komende jaren blijven zo relatief grote generaties allochtone jongeren in Brussel opschuiven naar de beroepsactieve leeftijd en dus in principe beschikbaar voor de arbeidsmarkt. In 2030 zal het Gewest een opvallende concentratie kennen aan inwoners tussen de 20 en 59 jaar oud. 4 Brussel: een jonge bevolking, maar veel werkloosheid Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest kan in principe de toekomst dus met iets minder zorgen tegemoet zien. In vergelijking met de rest van België beschikt het over een groot reservoir aan jonge arbeidskrachten, waardoor de verhouding tussen actieven en passieven meer in evenwicht blijft. 5 Aantal 50-plussers binnen de beroepsactieve bevolking (15-64 jaar) Jaar 2009 Brussel Wallonië Vlaanderen België jaar 8,6% 10,7% 10,7% 10,5% jaar 7,7% 9,9% 9,7% 9,6% jaar 6,7% 8,9% 8,7% 8,4% Deze positieve boodschap krijgt echter al gauw een ernstige knauw als we de werkloosheidscijfers er even bijnemen. Ondanks een oudere bevolking is de activeringsgraad in Vlaanderen dubbel zo groot als in het Brussels Gewest, vooral bij de jongere werknemers (van 18 tot 34 jaar). Als we de cijfers uit onderstaande tabellen met elkaar vergelijken, dan bedraagt de activeringsgraad in Brussel voor jongeren tussen 18 en 24 jaar slechts 38,6%. In Wallonië stijgt dit cijfer naar 48,7% en in Vlaanderen zelfs tot 81%. 6 4 W. De Lannoy: Brussel in de jaren 90 en na 2000: een demografische doorlichting + FOD Economie: Publications statistiques: population étrangère (rapport du 2008) 5 Cijfers afkomstig van het Steunpunt Werk en Sociale Economie 6 7

8 Deze trend zet zich verder naarmate de leeftijd van de potentiële jonge werknemer iets stijgt. Voor de leeftijdscategorie jaar ligt de activeringsgraad in Vlaanderen op 4,93 (dwz: voor iedere passieve jongere tussen 25 en 34 jaar zijn er 4,93 anderen actief aan het werk). Deze verhouding zakt in Wallonië naar 2,52 en in het Brusselse gewest tot amper 1,37! Verhouding actieven binnen de leeftijdscategorie jaar Brussel Vlaanderen Wallonië Aantal werkenden Aantal werkzoekenden Aantal niet-beroepsactieven Verhouding actieven binnen de leeftijdscategorie jaar Brussel Vlaanderen Wallonië Aantal werkenden Aantal werkzoekenden Aantal niet-beroepsactieven Als we de activeringsgraad van de hele Belgische bevolking bekijken, dus over de hele beroepsactieve leeftijd heen (15-64 jaar), dan bedraagt die in Vlaanderen 1,93, in Wallonië 1,30 en in Brussel slechts 0,95. 7 Dat is dus amper de helft van het cijfer in Vlaanderen. Daarnaast stelt zich een tweede probleem in het Brussels Gewest. Onze hedendaagse economie is niet langer een productie-economie, maar een kenniseconomie. Onze bedrijven werken vaak in hoogtechnologische omgevingen, en door de stijgende automatisering en de complexere productiesystemen, stijgt de nood aan gespecialiseerde arbeidskrachten. Ook in de arbeidsintensieve sectoren ziet men de vraag naar laaggeschoolden dalen. Door een gebrek aan opleidingen en vorming, is slechts een minderheid van het ruime potentieel aan Brusselse jongeren geschikt om de openstaande vacatures in te vullen. Dit geldt zeker voor de grote groep allochtonen, die vaak minder geschoold en opgeleid zijn. De uitdaging voor Brussel: investeer in opleidingen en kennis Deze problematiek wordt dus hét toekomstige strijdpunt voor Brussel en de ondernemingen die er gevestigd zijn. In tegenstelling tot de rest van het land beschikt het Gewest over een ruim potentieel aan jonge en actieve mensen om de groeiende noden op de arbeidsmarkt in te vullen. Maar dan is er dringend behoefte aan degelijke opleidingen, vormingen en bijscholingen. De complexere technologische productieprocessen en de automatisering binnen de kenniseconomie, gekoppeld aan een traditionele achterstand bij de allochtone bevolkingsgroepen op het vlak van scholing en vorming, zorgt voor een grote kloof tussen vraag en aanbod. En op die manier dreigt het surplus aan potentieel dat in Brussel aanwezig is, verloren te gaan 7 8

9 CASE: Ambassadeurschap bij Delhaize Grootdistributeur Delhaize, wiens hoofdkantoor is gevestigd in het hart van Molenbeek, is een onderneming die veel waarde hecht aan diversiteit en opleidingen. Delhaize zoekt altijd een ideale mix tussen ambitie en ervaring, stelt communicatiemanager Roel Dekelver. Van de mensen die we vorig jaar aanwierven, was 60% jonger dan 25 jaar en 10% ouder dan 40 jaar. 60% van ons personeel bestaat uit vrouwen. Het is de bedoeling dat ons personeelsbestand een blauwdruk vormt van de maatschappij. Bij ons is iedereen welkom, van hoog tot laag opgeleiden. Het is onze filosofie om zoveel mogelijk mensen te laten doorstromen. Vorig jaar besteedde Delhaize liefst uren aan opleidingen, goed voor 2% van de loonmassa. Door veel te investeren in opleidingen, kunnen onze mensen doorgroeien. Op twee jaar tijd is ons kaderpersoneel verdubbeld. Deze filosofie passen we nu toe op de ondersteunende diensten en in een tweede fase op ons winkelpersoneel. Het is voor elke onderneming heel belangrijk om degelijk en gekwalificeerd personeel te vinden. Voor de hedendaagse HR vormt employer branding zo een cruciale factor. Dat is ook het geval bij Delhaize. Ons merk Delhaize staat er, aldus Roel Dekelver. Maar we merken dat de distributiesector bij veel jonge mensen niet echt tot de verbeelding spreekt en weinig aantrekkingskracht uitoefent. Er is momenteel een discrepantie tussen het commerciële merk Delhaize en het werkgeversimago van de distributie. Om dat beeld bij te stellen, heeft Delhaize een apart project rond employer branding opgestart. Het is onze bedoeling om het aantrekkelijke en uitdagende karakter van ons bedrijf en onze sector uit te dragen. Via een communicatiecampagne en diverse acties willen we onze sterke troeven in de toekomst extra onder de aandacht brengen. De externe employer brand moet uiteraard wel matchen met de interne realiteit. Om dat op te vangen, laten we ons personeel een ambassador-programma volgen, legt Roel Dekelver uit. Onze mensen leren zo uitdragen dat ze trots zijn om bij Delhaize te werken en wat hun job écht inhoudt. Er zijn immers geen betere ambassadeurs van Delhaize dan onze eigen medewerkers. 9

10 Het loon in de Brusselse ondernemingen Hoogste lonen in België worden in Brussel uitbetaald Het Flex Income Plan: Brusselse werknemers verkiezen cash boven aanvullende voordelen De loonnorm voor de periode Door het ontbreken van een interprofessioneel akkoord (IPA) tussen de sociale partners, heeft de regering zelf de loonnorm vastgelegd voor de jaren 2011 en De maximale marge voor de loonkostenontwikkeling in België bedraagt 0% voor het jaar 2011 en 0,3% voor het jaar De aanpassing van de lonen aan de evolutie van de index en de baremieke verhogingen blijven in ieder geval wel gegarandeerd. Dit betekent dat er, buiten de indexering, geen ruimte is voor extra loonsstijgingen in het jaar Concreet betekent dit dat de lonen in 2011 enkel kunnen stijgen met de automatische indexering en de baremieke verhogingen. Pas vanaf 1 januari 2012 is er, naast de indexatie en baremieke verhogingen, ook ruimte voor een loonsverhoging van 0,3%. Brussel: de hoogste lonen in België Onderstaande tabel geeft een overzicht van het kostend en gemiddeld uurloon over het jaar Als we deze bekijken, merken we dat in het Brusselse Gewest ruimschoots de hoogste lonen van België worden uitbetaald. 8 Met een gemiddeld uurloon van 34,46 euro en een gemiddeld kostend uurloon van 42,46 euro prijkt Brussel zonder concurrentie op de eerste plaats en toornt het ver boven het landelijk gemiddelde uit. De reden vormt de aanwezigheid van sectoren met hoge loonbarema s. Daarnaast is Brussel ook de Europese hoofdstad waardoor veel Europese ambtenaren op het grondgebied werkzaam zijn. En in die branches worden ook veel hoge lonen uitgekeerd. Provincie Gemiddeld uurloon Kostend uurloon Antwerpen 27,59 34,08 Brussel-Hoofdstad 34,46 42,46 Vlaams-Brabant 29,94 36,48 Waals-Brabant 31,04 37,75 West-Vlaanderen 24,01 29,37 Oost-Vlaanderen 26,18 32,14 Henegouwen 24,28 29,37 Luik 23,95 29,55 Limburg 26,45 33,12 Luxemburg 24,09 29,79 Namen 22,87 28,18 Totaal 28,61 35,19 De situatie in Brussel oogt dus weer tegenstrijdig. Enerzijds is een groot deel van de lokale bevolking laag geschoold en vaak werkloos (liefst 21,7% in juni ), anderzijds worden in het Gewest wel de hoogste 8 Deze gegevens zijn afkomstig uit de databank van SD Worx ( bedrijven) 9 Persbericht 7 juli 2010 van Brusselsnieuws.be 10

11 lonen van het land uitbetaald. Die lonen gaan dan vaak naar werknemers die niet in Brussel zelf wonen, maar naar de hoofdstad pendelen of in de rijkere rand rond Brussel wonen. De hoge lonen beperken zich trouwens niet alleen tot de 19 Brusselse gemeenten, maar zijn ook verspreid in de ruime regio rond Brussel. Als we de cijfers van Vlaams- en Waals-Brabant erbij nemen, merken we dat beide provincies ook ruim boven het Belgische gemiddelde uitkomen (naast Brussel nemen zij plaats twee en drie in de rangschikking voor hun rekening). De hoge waarden in beide provincies worden vooral gestuurd door de gemeenten en regio s die nauw bij Brussel aansluiten (Vilvoorde, Zaventem, Waver, ) De aanwezigheid van enkele sectoren met hoge loonbarema s Eén van de redenen voor de hoge lonen die in het Brusselse Gewest worden uitbetaald, vormt de in verhouding vrij sterke spreiding van enkele sectoren waarin hoge loonbarema s worden uitgekeerd. Het gaat dan vooral om de sector van het bank-, financie- en verzekeringswezen, de informaticabranche en de mediabedrijven. Ook de telecommunicatiesector is in Brussel sterk vertegenwoordigd. Aanwezige sectoren in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest 3% 4% 10% 2% 4% 11% Pharmacie en chemie Hotel en horeca Bank en verzekeringswezen 10% 10% Onroerend goed Logistiek 6% Ondersteunende diensten 13% 5% 5% 17% Onderwijs en wetenschappelijk onderzoek Gezondheidszorg Handel Overheidsinstanties Bouwsector Telecommunicatie Andere diensten (primaire en secundaire sector) 11

12 Flexibel verlonen: de loonpakketten van de toekomst Loon is al lang niet meer alleen loon. Naast het traditionele vaste bedrag in cash belonen veel firma s hun medewerkers met een extra pakket aan voordelen; de zogenaamde benefits. Een firmawagen, een bedrijfsgsm, een tussenkomst in het treinabonnement, een hospitalisatieverzekering, maaltijdcheques, premies, het aanbieden van kinderopvang en strijkdiensten: het pakket aan mogelijke benefits is de laatste jaren erg ruim en verscheiden geworden. Door het groeiend aantal aanvullende voordelen is het voor sommige werknemers mogelijk geworden om zelf een deel van hun loonpakket samen te stellen. Een grotere bedrijfswagen, maar iets minder cash? Of liever een goede hospitalisatieverzekering, maar geen sociaal abonnement? In principe zijn de mogelijkheden eindeloos. Veel ondernemingen werken dan ook met een Flex Income Plan, waarmee medewerkers zelf hun loonpakket kunnen samenstellen. De samenstelling van het loonpakket: meer cash, minder aanvullende voordelen Deze evolutie heeft dan ook zijn gevolgen op de ingesteldheid van de hedendaagse werknemer. Uit een onderzoek van SD Worx bij werknemers blijkt immers dat bijna de helft (44,6%) van de Belgen iets wil wijzigen aan de samenstelling van zijn loonpakket. Bijna een kwart (24,1%) zou graag meer cash krijgen in ruil voor minder aanvullende voordelen of vrije tijd. 14,4 % van de Belgen is meer Bourgondisch aangelegd: zij verkiezen meer vrije tijd dan loon of aanvullende voordelen. Die benefits zijn overigens nog niet echt populair: minder dan een tiende van de Belgische werknemers (6,1%) zou zijn loonpakket willen wijzigen om van meer aanvullende voordelen te kunnen genieten. Wat wil u graag aan uw loonpakket wijzigen? Brussels Hoofdstedelijk Gewest België Meer cash en minder vrije tijd 12,5% 8,7% Meer cash en minder voordelen 19,1% 15,4% Meer voordelen en minder cash 4,6% 3,9% Meer voordelen en minder vrije tijd 2,9% 2,2% Meer vrije tijd en minder cash 7,0% 6,7% Meer vrije tijd en minder voordelen 8,2% 7,7% Niets 45,7% 55,4% In tegenstelling met de gemiddelde Belg is de Brusselse werknemer 10 nog een pak minder tevreden over de samenstelling van zijn loonpakket. Liefst meer dan de helft van de ondervraagde werknemers (54,3%) wil er iets aan wijzigen. Ondanks de hoge lonen die in het Brussels Gewest worden uitbetaald, zou 31,6% van de Brusselse werknemers graag nog meer cash ontvangen in ruil voor aanvullende voordelen of vrije tijd. Dat is een pak meer dan de gemiddelde Belg. Verhoudingsgewijs kiezen Brusselaars ook iets vaker voor meer aanvullende voordelen of vrije tijd dan de rest van hun landgenoten, al valt het verschil met het Belgische gemiddelde wel kleiner uit. In het Brussels Gewest staat men ook meer open voor nieuwe loonmogelijkheden. Dat blijkt ondermeer uit de vraag of men te vinden is voor een totaal vernieuwd aanvullend verloningssysteem waarbij de werkgever een deel van de nutsvoorzieningen of de huisvesting betaalt. Terwijl de interesse in Vlaanderen eerder beperkt is (55,6%), heeft bijna driekwart van de Brusselse werknemers (71,4%) daar oren naar. 10 Onder de bevraagde Brusselse werknemers zitten zowel mensen die in Brussel wonen én werken als pendelaars die wel in Brussel werken, maar elders wonen. 12

13 CASE: Het Flex Income Plan bij LeasePlan Sinds enige tijd is bij veel bedrijven het Flex Income Plan in opgang, waarmee medewerkers zelf een deel van hun loonpakket kunnen samenstellen. Ook bij firma LeasePlan, met hoofdzetel in Zaventem en Belgisch marktleider in leasing en fleetmanagement (meer dan voertuigen in beheer), bestaat er sinds dit jaar een Flex Income Plan. Vanuit ons Comp&Ben-beleid keken we uit naar alternatieve manieren voor de bonussen die we aan onze medewerkers toekennen, legt HR-manager Renee Agneessens uit. Door het uitschrijven van een Flex Income Plan konden we onze medewerkers de mogelijkheid aanbieden om hun bonussen anders te besteden. Het gaat hierbij niet over een optimalisatie van het loon, maar over het aanbieden van bijkomende voordelen die zowel voor onze werknemers als voor ons bedrijf tot een win-winsituatie leiden, en dit steeds met respect voor de fiscale en sociale wetgeving. De praktische invulling van het Flex Income Plan leidde bij LeasePlan tot de opening van een virtuele FIPwinkel. Het gaat hier om een pakket van aanvullende voordelen, waaruit onze medewerkers een persoonlijke keuze kunnen maken. Zo bevat onze winkel onder andere carwash-kaarten, extralegaal kindergeld, gsm-abonnementen, de mogelijke aankoop van extra vakantiedagen en zelfs de mogelijkheid van een donatie aan ons project Child Plan. De medewerkers van LeasePlan werden op voorhand degelijk geïnformeerd over de aard en de mogelijkheden van de nieuwe voordelen. We hebben informatieve workshops georganiseerd, legt Renee Agneessens uit. Daarin werden de verschillende voordelen voorgesteld en hun fiscale en legale aspecten uitvoerig belicht en uitgelegd. Op die manier konden onze medewerkers een keuze maken die het best overeenstemde met hun persoonlijke wensen en behoeften. Nog geen jaar na zijn introductie kent de FIP-winkel bij LeasePlan al het nodige succes. Liefst 60% van onze medewerkers hebben er al gebruik van gemaakt, aldus Renee Agneessens. En uit onze personeeltevredenheidsstudie blijkt dat het initiatief meer dan gesmaakt wordt. De komende jaren zal het aantal werknemers dat in onze winkel komt shoppen zeker nog stijgen. We werken dan ook volop verder aan een uitbreiding en opwaardering van ons bestaande aanbod. Om die reden zal de inhoud van de FIP-winkel ook jaarlijks kunnen worden aangepast. We hebben bijvoorbeeld gemerkt dat de carwashkaarten niet meteen een groot succes waren. Op een totaal van 240 medewerkers toonden er slechts 10 effectief interesse. We gaan die kaarten volgend jaar dan mogelijk ook vervangen door brandstofkaarten. Momenteel zijn we de haalbaarheid van zulke kaarten nog aan het onderzoeken. Met die laatste opmerking haalt Renee Agneessens een ander belangrijk aspect aan dat bij de firma LeasePlan meespeelt bij het introduceren van een Flex Income Plan. We hanteren steeds twee principes. Om te beginnen moet elk aanvullend voordeel tot een win-winsituatie leiden voor ons bedrijf en onze werknemers. En daarnaast moet elk voordeel op fiscaal en arbeidsrechterlijk vlak aan alle wettelijke voorwaarden voldoen. LeasePlan gaat dus bij elk onderdeel van zijn Flex Income Plan en de FIP-winkel zeer omzichtig te werk. Dat is een arbeidsintensief proces, maar die investering doen we graag. We merken immers dat dit initiatief door een grote meerderheid van ons bedrijf wordt geapprecieerd. 13

14 De effecten van het Brusselse personeelsbeleid Brusselse werknemers vooral kortstondig ziek Brussel heeft een positief personeelsverloop Brussel: vooral kortstondig ziekteverzuim Binnen ziekteverzuim maakt men een onderscheid tussen kortstondig en langdurig ziekteverzuim. Onder kortstondig ziekteverzuim verstaat men alle afwezigheden wegens ziekte die minder dan een maand omvatten. Langdurig ziekteverzuim duidt op afwezigheden wegens ziekte die langer dan een maand duren. SD Worx onderzocht het kortstondig en langdurig ziekteverzuim in België voor het jaar 2010 en maakte vervolgens een opdeling per provincie. Provincie Kortstondig ziekteverzuim Langdurend ziekteverzuim Antwerpen 2,43% 2,14% Brussel-Hoofdstad 2,51% 1,77% Vlaams-Brabant 2,42% 1,76% Waals-Brabant 2,39% 2,06% West-Vlaanderen 2,30% 2,20% Oost-Vlaanderen 2,52% 2,06% Henegouwen 2,82% 2,75% Luik 2,67% 2,91% Limburg 2,47% 2,60% Luxemburg 2,73% 2,79% Namen 3,13% 3,31% Totaal 2,48% 2,11% Als we de cijfers onder de loep nemen, merken we dat Brussel een redelijk goede score haalt op het vlak van langdurig ziekteverzuim (1,77% tegenover een Belgisch gemiddelde van 2,11%). Voor het kortstondig ziekteverzuim ogen de cijfers echter een pak minder. Met een score van 2,51% finisht Brussel net boven het Belgische cijfer van 2,48%. In de ruime regio rond Brussel (de provincies Vlaams- en Waals-Brabant) zien we overigens dezelfde trend: vrij goede cijfers voor het langdurig ziekteverzuim, maar mindere resultaten voor het kortstondig ziekteverzuim. 14

15 Een positief personeelsverloop in Brussel Het totale personeelsverloop bestaat uit de som van de instroom en uitstroom van werknemers. Onderstaande tabel neemt de totale personeelsbeweging onder de loep voor de periode van april 2010 tot en met maart Provincie % instroom % uitstroom % personeelsbeweging % netto personeelsevolutie Antwerpen 19,13% 16,57% 35,25% 2,52% Brussel-Hoofdstad 16,28% 14,18% 30,15% 2,08% Vlaams-Brabant 17,43% 17,63% 35,10% -0,20% Waals-Brabant 21,72% 18,98% 40,15% 2,71% West-Vlaanderen 16,89% 15,18% 31,79% 1,70% Oost-Vlaanderen 18,69% 16,36% 34,64% 2,30% Henegouwen 18,01% 15,44% 33,03% 2,54% Luik 20,50% 15,24% 34,83% 5,13% Limburg 15,07% 13,50% 28,36% 1,56% Luxemburg 13,98% 13,98% 27,96% 0,00% Namen 21,01% 16,98% 37,24% 3,96% Totaal 17,94% 15,84% 33,43% 2,08% Het mag duidelijk zijn dat België het ergste van de economische crisis achter zich heeft liggen. In vergelijking met exact één jaar geleden (referteperiode april 2009 maart 2010) is de personeelsevolutie in het hele land omgeslagen van een negatief verloop van -0,27% naar een positief verloop van 2,08%. Dit betekent dat de Belgische bedrijven meer mensen hebben aangeworven dan dat er zijn vertrokken. Deze tendens vindt trouwens plaats in alle Belgische provincies, op één uitzondering na: Vlaams-Brabant (negatief verloop van -0,20%). Ook het Brussels Hoofdstedelijk Gewest deelt in de positieve gevolgen van de economische heropleving. Met een uitstroom van 14,18% en een instroom van 16,28% kan het Gewest bogen op een positieve personeelsevolutie van 2,08%, wat overigens exact overeenkomt met het Belgische gemiddelde. In de ruimere regio rond Brussel zien we echter twee verschillende tendensen: terwijl de regio ten zuiden van de hoofdstad (Waals-Brabant) meedeint op de positieve golven, kampt het noorden (Vlaams-Brabant) als enige Belgische provincie met een negatief personeelsverloop. 11 Gegevens afkomstig uit de databank van SD Worx ( bedrijven) 15

16 Talentmanagement Op zoek naar talent voor knelpuntberoepen Eerder in deze brochure werd reeds melding gemaakt van het probleem van de toenemende vergrijzing en ontgroening binnen de maatschappij en op de arbeidsmarkt. Door het gebrek aan jonge getalenteerde en gespecialiseerde arbeidskrachten, zeker in technologische functies, neemt het aantal knelpuntberoepen toe. In Brussel kampt men bovendien met een schrijnend gebrek aan leerkrachten en verplegend personeel. Het Brussels Gewest ziet nog een extra probleem opduiken: ondanks een reservoir aan jonge potentiële arbeidskrachten slagen steeds minder jongeren erin om een hogere opleiding met succes af te ronden. Dit gegeven zorgde er ondermeer voor dat de Brusselse universiteiten en hogescholen campagnes hebben gelanceerd om meer studenten naar Brussel te lokken, maar er vooral voor te zorgen dat afgestudeerden in een knelpuntberoep in Brussel blijven hangen om er aan de slag te gaan. 12 Zulke contacten tussen het onderwijs en de actoren van de toekomstige arbeidsmarkt worden cruciaal om het aanwezige talent in de regio optimaal te begeleiden. Actoren zoals de VDAB en Bruxelles-Formation spelen natuurlijk ook hun rol in dit verhaal. Hun missie is de werkzoekenden te helpen door hen een opleiding voor een bepaald beroep aan te bieden of zich te laten omscholen naar een ander beroep. 13 Levenslang leren Het ontwikkelen van talent mag echter niet alleen beperkt worden tot de jonge nieuwkomer op de arbeidsmarkt. Met de toenemende vergrijzing in het achterhoofd moeten bedrijven streven om het verdorren van het aanwezige talent tegen te gaan. Door te investeren in leerervaringen voor oudere werknemers, kunnen ondernemingen het levenslang leren in de praktijk brengen en stimuleren op alle bedrijfsniveaus. Talent is een individueel gegeven en de ontwikkeling ervan kan dan ook niet op een standaardmanier gebeuren. Ondernemingen moeten een gamma aan leermogelijkheden aanbieden, waaruit de individuele medewerker dan een keuze kan maken die best bij zijn talenten aansluit. De grootste verantwoordelijkheid ligt echter bij de individuele medewerkers zelf. De werknemer moet zelf stappen nemen om zijn talent te blijven ontwikkelen, en dus zelf keuzes maken welke leertrajecten hij wenst te doorlopen. Een van die mogelijkheden bestaat uit een externe bijscholing. Op dat vlak tonen Brusselse werknemers het goede voorbeeld: zo nam 2,9% van hen al eens loopbaanonderbreking om een extra opleiding te gaan volgen. In Vlaanderen gaat het maar om 1,2% van de werknemers. Een ander systeem om aanwezig talent te ontwikkelen bestaat uit een persoonsgebonden opleidingsbudget, waarmee medewerkers van hun firma een budget meekrijgen om te spenderen aan functiegerichte opleidingen. Brusselse werknemers tonen zich ook hier een pak vooruitstrevender dan hun Vlaamse collega s. Zo is liefst 73,7% van hen gewonnen voor zulk persoonsgebonden opleidingsbudget, terwijl de interesse in Vlaanderen terugvalt tot 58,8% van de ondervraagden. Jobcrafting: het individu staat centraal Vroeger gingen ondernemingen op zoek naar werknemers voor specifieke afgelijnde en welomschreven functies. Het huidige talentmanagement gaat zelf kwaliteiten en talenten opsporen bij de individuele medewerkers en dan kijken hoe die optimaal benut kunnen worden. Deze kwaliteiten worden dan naast de bestaande organisatiestrategie gelegd. Op die manier maken rigide competentieomschrijvingen, die gekoppeld zijn aan welbepaalde functies, stilaan plaats voor de talenten van de individuele werknemer. Die talenten vormen dan de basis voor takenpakketten en projecten die aan de medewerker worden toegewezen. Dit wordt jobcrafting genoemd. Deze nieuwe manier van denken en handelen vormt een ware trendbreuk met het verleden. Niet het bedrijf zelf, maar het getalenteerde individu staat centraal. Rond zijn persoon wordt de job gevormd, niet langer omgekeerd. Als gevolg hiervan worden medewerkers ook multi-inzetbaar. Afhankelijk van hun talent, competenties en interesses kunnen zij afwisselend voor verschillende projecten worden ingeschakeld. 12 Plug-in Brussel (www.brussel.vlaanderen.be) 13 Website 16

17 Vlamingen geven vaker zelf vorm aan hun jobinhoud Deze huidige trend vertaalt zich ook in de onderzoeksresultaten van SD Worx. Steeds meer werknemers bevestigen dat ze hun huidige job inhoudelijk grotendeels zelf vorm kunnen geven. Toch zijn er nog sterke regionale verschillen merkbaar. Ik kan mijn job inhoudelijk grotendeels zelf vorm geven Helemaal niet Gedeeltelijk Volledig Vlaams-Brabant 19,9% 55,3% 24,8% Waals-Brabant 29,9% 64,1% 6% Brussels Hoofdstedelijk Gewest 30,8% 52,1% 17,1% Antwerpen 17,3% 54,5% 28,2% Oost-Vlaanderen 22,2% 56% 21,8% West-Vlaanderen 20,9% 52,7% 26,4% Limburg 12,9% 59,4% 27,7% Luik 39,6% 47% 13,4% Namen 37,4% 47,2% 15,4% Henegouwen 36,9% 47,9% 15,2% Luxemburg 36,8% 50% 13,2% Als we bovenstaande cijfers onder de loep nemen, merken we een heel grote kloof tussen Vlaanderen enerzijds en Wallonië en Brussel anderzijds. Zowel het Brussels Hoofdstedelijk Gewest als Wallonië scoren beduidend slechter dan de Vlaamse provincies. Er heerst dus duidelijk nog een groot verschil in mentaliteit op het vlak van jobcrafting tussen het noordelijke en zuidelijke deel van ons land. Ook voor het Brussels Gewest zijn de cijfers dus niet denderend. Slechts 17,1% van de Brusselse werknemers zegt dat zij hun job inhoudelijk volledig zelf kunnen invullen, terwijl liefst 30,8% dat helemaal niet kan. Multi-inzetbaarheid Ondanks de sterke regionale verschillen rond het autonoom kunnen invullen van een jobfunctie verwachten de Brusselse en Waalse ondernemingen verhoudingsgewijs wel even vaak van hun werknemers dat ze multi-inzetbaar zijn dan de ondernemingen uit Vlaanderen. Dat blijkt duidelijk uit de cijfers van onderstaande tabel. In vergelijking met de Vlaamse ondernemingen, blijken Waalse bedrijven zelfs vaker van hun werknemers te verwachten dat ze multi-inzetbaar zijn. De Brusselse ondernemingen schommelen daar ergens tussenin. Alleszins blijkt het niet logisch te zijn: als een bedrijf van zijn werknemer verwacht dat die meerdere taken aankan, dan moet die medewerker ook ruimte krijgen om zijn talenten te kunnen ontplooien en zijn functies gedeeltelijk zelf vorm te kunnen geven. 17

18 Wordt er op het werk van u verwacht dat u multi-inzetbaar bent? Ja, zelfs meer dan vroeger Ja, maar minder dan vroeger Ja, maar niet meer of minder dan vroeger Nee Vlaams-Brabant 53,4% 5% 36,6% 5% Waals-Brabant 60% 2,7% 36% 1,3% Brussels Hoofdstedelijk Gewest 54,8% 4,5% 33,5% 7,2% Antwerpen 55,3% 4,3% 33,2% 7,2% Oost-Vlaanderen 59,5% 4,7% 28,7% 7,1% West-Vlaanderen 50% 4,3% 36,1% 9,6% Limburg 51,6% 2,5% 35,7% 10,2% Luik 56,9% 2,3% 36,2% 4,6% Namen 57% 4,7% 32,7% 5,6% Henegouwen 57,1% 3,2% 30,7% 9% Luxemburg 47,7% 2,3% 43,2% 6,8% 18

19 Case: Talentmanagement bij APB De firma APB bevindt zich in hartje Brussel op het Schumanplein, vlak tegenover het Berlaymontgebouw. APB is de overkoepelende federatie van de Belgische apothekersvereniging. Als vertegenwoordiger van de zelfstandige Belgische apothekers geeft APB ondersteuning op politiek, technisch en wetenschappelijk vlak. Het bedrijf telt 130 werknemers en heeft sinds twee jaar met Ilse Verschueren een vaste HR-manager in dienst. In ons bedrijf is de HR-functie vrij nieuw, legt zij uit. APB was jarenlang een heel stabiele firma met weinig personeelsverloop, maar sinds enkele jaren is hier toch nood aan de uitbouw van talentmanagement. Vooral de jonge universitairen hebben daar door een gewijzigde visie op loopbaanmanagement steeds meer nood aan. Het uitwerken van een beleid rond talentmanagement gebeurde bij APB in verschillende stappen. In een breder HR-kader ben ik eerst begonnen met het uitschrijven van een gemeenschappelijke missie en visie, aldus Ilse Verschueren. Binnen ons bedrijf tellen we veel verschillende soorten functies. Om enige coherentie te krijgen in het HR-beleid was die gemeenschappelijke missie dan ook noodzakelijk. Vervolgens werd binnen APB een appreciatiecyclus uitgebouwd. Op elk functieniveau, gaande van de hoogste directeur tot de poetsvrouw, werden er zes kerncompetenties ontwikkeld (waaronder communicatie, klantgerichtheid, teamwerking, ) Vroeger lag de focus binnen ons bedrijf bijna altijd volledig op kennis, nu is er ook gedeeltelijk aandacht voor gedragscompetenties. APB gaat zich op die manier dus meer bezighouden met peoplemanagement. Daarnaast werd er ook een leadership-development programma opgericht. Dit richt zich zowel naar onze directie als naar de kaderleden, legt Ilse Verschueren uit. Via opleidingen en specifieke coachings willen wij onze mensen aansporen om elkaar beter te leren kennen, meer samen te werken en elkaar beter te ondersteunen. Dit gebeurt zowel via individuele coachinggesprekken als via groepsgesprekken. Die gemengde coachings gebeuren over de afdelingsgrenzen heen. Onze mensen kunnen zo hun ervaringen uit de dagelijkse praktijk met elkaar bespreken, en elkaar tips en advies geven. Dat werkt verrijkend en zoiets komt uiteindelijk het hele bedrijf ten goede. 19

20 Mobiliteit: het verkeersinfarct rond de Belgische hoofdstad Wie er regelmatig of zelfs dagelijks mee wordt geconfronteerd, weet wat het betekent. Het verkeer van en naar Brussel ligt bijna continue in de knoop. Een tocht met de wagen langs de Brusselse ring of de vele invalswegen naar de stad lijkt meer op een helletocht dan een gewone autorit. Het fileleed leidt ook tot massaal veel tijdverlies voor zowel werkgevers als werknemers. Elk uur dat in de file verloren gaat, is een uur minder waarop er kan worden gewerkt. Op die manier kosten de files de ondernemingen in België handenvol geld. Volgens een recente studie uit 2010 van het onderzoeksbureau Transport & Mobility Leuven (TML) verliezen alle voertuigen op de Belgische snelwegen samen uur tijd op een gemiddelde werkdag. Zo'n verloren uur in de file kost voor een personenwagen gemiddeld 8 tot 10 euro, voor een vrachtwagen 45 tot 50 euro. Volgens TML brengt dat de totale filekosten op een gemiddelde werkdag op euro. Deze filekosten gelden dan nog enkel voor het autosnelwegennet. Op het onderliggend wegennet (secundaire wegen, invalswegen) zijn de filekosten gewoonlijk nog eens drie tot vier keer zo groot. Bedrijven zoeken dus volop naar oplossingen om het fileleed te ontwijken. Het concept van het thuiswerken kent de laatste jaren dan ook een stijgend succes. De voordelen zijn immers groot: werknemers verliezen geen tijd meer op de baan en kunnen rustig en zonder stress op het normale uur aan de slag gaan. Recent onderzoek van SD Worx toont aan dat medewerkers die van thuis uit werken, en hun eigen dagplanning dus zelf mogen invullen, veel productiever zijn dan werknemers die dagelijks vanop kantoor werken. Iets wat door hun eigen werkgevers overigens wordt bevestigd. 14 Dat het concept van thuiswerken steeds meer aan populariteit wint, blijkt ook uit een grootschalig onderzoek van SD Worx. Daarin werd aan werknemers die werkzaam zijn in respectievelijk Vlaanderen, Wallonië en het Brussels Gewest gevraagd in welke mate zij belang hechten aan volgende factoren: Waar hecht u het meeste belang aan? Vlaanderen Brussels Gewest Wallonië 1 Vrije opname van vakantiedagen Vrije opname vakantiedagen Vrije opname vakantiedagen 2 Glijdende werkuren Variabele uur- en werkroosters Glijdende werkuren 3 Variabele uur- en werkroosters Glijdende werkuren Variabele uur- en werkroosters 4 Mobiliteitsbudget Mobiliteitsbudget Mobiliteitsbudget 5 Maaltijdcheques Maaltijdcheques Maaltijdcheques 6 Tele- of thuiswerken Tele- of thuiswerken Kinderopvang 7 Kinderopvang Kinderopvang Tele- of thuiswerken 8 Strijkdiensten Strijkdiensten Strijkdiensten 9 Shoppingsdienst Shoppingsdienst Shoppingsdienst Naast het concept van het tele- of thuiswerken hechten de hedendaagse werknemers ook veel belang aan een mobiliteitsbudget (sociaal abonnement, firmawagen, tankkaart, ). SD Worx vroeg de werknemers afzonderlijk hun mening over de noodzaak hiervan. In Vlaanderen en Wallonië vinden respectievelijk 58% en 60% van de ondervraagden het wenselijk om één of andere vorm van mobiliteitsbudget te hebben binnen hun firma. In Brussel stijgt dit aantal tot 69%. 14 Het nieuwe werken (HNW) : Enquête en Management Summary (pag. 2) 20

21 Opvallend meer Brusselse pendelaars geven trouwens een slechte woon-werkverbinding op als een voorname reden om van job te veranderen. In Vlaanderen en Wallonië valt slechts gemiddeld 33% van de werknemers hier over (34,2% in Vlaanderen en 32,8% in Wallonië), terwijl dit cijfer in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest stijgt tot 41,3%. Het Nieuwe Werken (HNW): oplossing voor het mobiliteitsvraagstuk? Het concept van Het Nieuwe Werken richt zich op nieuwe en toekomstige arbeidsmethodes waarbij werknemers in enige mate zelf kunnen bepalen wanneer, waar en op welke manier zij willen werken. Flexibiliteit vormt hierbij het ordewoord. In het Nieuwe Werken gaan mensen en ondernemingen flexibeler om met de arbeidstijden en hun werkomgeving. SD Worx voerde een enquête onder de Belgische ondernemingen rond het concept van HNW. 77% van de ondervraagde firma s gelooft dat werknemers productiever zijn als ze zelf het tijdsschema tussen hun werk en hun privéleven kunnen indelen. Het Nieuwe Werken lijkt op de eerste plaats dan ook uitermate geschikt om de work-life balance van medewerkers te verbeteren. Eén van de factoren die tot een betere work-life balance moet leiden, vormt uiteraard een oplossing voor het mobiliteitsprobleem. Als we in de enquête het HNW-concept specifiek toespitsen op de mobiliteitsproblematiek, dan blijkt 26% van de respondenten hiermee te kampen. 21% van de bedrijven zou dan ook HNW in zijn onderneming invoeren om zo het mobiliteitsprobleem mee aan te pakken. 22% van de firma s is nog specifieker en zou HNW invoeren om de filekosten te doen teruglopen. Een van de mogelijkheden hierbij is om van thuis uit te werken. 62% van de bedrijven biedt deze optie dan ook aan indien hun werknemers dit wensen. 21

NOVEMBER 2014 BAROMETER

NOVEMBER 2014 BAROMETER NOVEMBER 2014 BAROMETER In deze nieuwe editie van de barometer staan we stil bij de Census 2011 die afgelopen maand werd gepubliceerd door Statistics Belgium, onderdeel van de FOD Economie. We vertalen

Nadere informatie

Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid

Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid Juli 2013 De evolutie van de werkende beroepsbevolking te Brussel van demografische invloeden tot structurele veranderingen van de tewerkstelling Het afgelopen

Nadere informatie

Social profit is in volle groei. Welke uitdagingen brengt dit mee en hoe speelt u hierop in met uw personeelsbeleid?

Social profit is in volle groei. Welke uitdagingen brengt dit mee en hoe speelt u hierop in met uw personeelsbeleid? Social profit is in volle groei. Welke uitdagingen brengt dit mee en hoe speelt u hierop in met uw personeelsbeleid? Prof. Dr. Luc Dekeyser, Directeur Kenniscentrum SD Worx François Lombard, Consultant

Nadere informatie

Uw netwerk voor succesvol ondernemen in de Brusselse metropool. Metropolitan

Uw netwerk voor succesvol ondernemen in de Brusselse metropool. Metropolitan Uw netwerk voor succesvol ondernemen in de Brusselse metropool Metropolitan Voka Metropolitan bouwt aan de Brusselse metropool Voka, het Vlaams netwerk van ondernemingen, bundelt zijn werking in de Brusselse

Nadere informatie

Pendelarbeid tussen Gewesten en provincies

Pendelarbeid tussen Gewesten en provincies ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 19 juli 2007 Pendelarbeid tussen Gewesten en provincies Eén op de tien Belgen werkt in een ander gewest; één op de vijf in een andere

Nadere informatie

De regionale impact van de economische crisis

De regionale impact van de economische crisis De regionale impact van de economische crisis Damiaan Persyn Vives Beleidspaper 11 Juli 2009 VIVES Naamsestraat 61 bus 3510 3000 Leuven - Belgium Tel: +32 16 32 42 22 www.econ.kuleuven.be/vives De regionale

Nadere informatie

BAROMETER. Taalgebruik in de Vlaamse Rand

BAROMETER. Taalgebruik in de Vlaamse Rand FEBRUARI 2015 BAROMETER Taalgebruik in de Vlaamse Rand Deze nieuwe editie van de barometer gaat in op het onderzoek Taalgebruik in de Vlaamse Rand dat Brussels Informatie-, Documentatie- en Onderzoekscentrum

Nadere informatie

FOCUS Werkgelegengheid in het Brussels Grootstedelijk Gebied

FOCUS Werkgelegengheid in het Brussels Grootstedelijk Gebied Brussels Observatorium voor de Oktober 2013 FOCUS Werkgelegengheid in het Brussels Grootstedelijk Gebied De arbeidsmarkten van de 3 gewesten in België zijn erg verschillend en hebben elk hun eigen specificiteit,

Nadere informatie

Trouw en honkvast. Over de Limburgse werknemer en zijn job. Auteur: Peter Catthoor

Trouw en honkvast. Over de Limburgse werknemer en zijn job. Auteur: Peter Catthoor Trouw en honkvast Over de Limburgse werknemer en zijn job Auteur: Peter Catthoor Door de eeuwen heen vormde het grondgebied van de huidige provincie Limburg geen politieke eenheid. Het was een lappendeken

Nadere informatie

Ne noeste werker. Over de West-Vlaamse werknemer en zijn job. Auteur: Peter Catthoor

Ne noeste werker. Over de West-Vlaamse werknemer en zijn job. Auteur: Peter Catthoor Ne noeste werker Over de West-Vlaamse werknemer en zijn job Auteur: Peter Catthoor Van West-Vlamingen wordt vaak het traditionele beeld opgehangen van een noeste, harde werker die zijn principes en waarden

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 20 december 2013

PERSBERICHT Brussel, 20 december 2013 PERSBERICHT Brussel, 20 december 2013 Werkgelegenheid stabiel, werkloosheid opnieuw in stijgende lijn Arbeidsmarktcijfers derde kwartaal 2013 Na het licht herstel van de arbeidsmarkt in het tweede kwartaal

Nadere informatie

Bediende in de logistieke sector: kansen voor vrouwen?

Bediende in de logistieke sector: kansen voor vrouwen? Bediende in de logistieke sector: kansen voor vrouwen? Welke percepties leven er bij werknemers en studenten omtrent de logistieke sector? Lynn De Bock en Valerie Smid trachten in hun gezamenlijke masterproef

Nadere informatie

+12% +10% +9% -1% -20% Sterkste stijgers. Grootste dalers

+12% +10% +9% -1% -20% Sterkste stijgers. Grootste dalers Naast compensatie in loon omvat het salarispakket ook extra vergoedingen in de vorm van extralegale voordelen. Deze koopkrachtverhogende voordelen zijn voor assistants goed voor 15 tot zelfs 20% van het

Nadere informatie

Profiel en tevredenheid van uitzendkrachten. In samenwerking met

Profiel en tevredenheid van uitzendkrachten. In samenwerking met Profiel en tevredenheid van uitzendkrachten. 2012 In samenwerking met 1 547.259 uitzendkrachten 547.259 motieven 2 Inhoudstafel 1. Uitzendarbeid vandaag 2. Doel van het onderzoek 3. De enquête 4. De verschillende

Nadere informatie

STUDIE Faillissementen 1 december Maand november sluit af met stijging van 3,69% In Brussel een stijging van 25,17%.

STUDIE Faillissementen 1 december Maand november sluit af met stijging van 3,69% In Brussel een stijging van 25,17%. STUDIE Faillissementen 1 december 2016 Maand november sluit af met stijging van 3,69% In Brussel een stijging van 25,17%. 1 september 2016 2 Overname en gebruik van dit onderzoek wordt aangemoedigd bronvermelding

Nadere informatie

STUDIE. Faillissementen januari 2017

STUDIE. Faillissementen januari 2017 STUDIE Faillissementen januari 2017 01/02/2017 Overname en gebruik van dit onderzoek wordt aangemoedigd bronvermelding Graydon Belgium. Deze brochure is louter ter informatie opgesteld. De gegevens zijn

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 28 maart 2013

PERSBERICHT Brussel, 28 maart 2013 PERSBERICHT Brussel, 28 maart 2013 De Belgische arbeidsmarkt in 2012 Nieuwe cijfers Enquête naar de Arbeidskrachten Hoeveel personen verrichten betaalde arbeid? Hoeveel mensen zijn werkloos? Hoeveel inactieve

Nadere informatie

Hij draait zn nikkel af

Hij draait zn nikkel af Hij draait zn nikkel af Over de Antwerpse werknemer en zijn job Auteur: Peter Catthoor Van Antwerpenaars uit t Stad wordt vaak smalend gezegd dat ze een beetje arrogant zijn en graag opscheppen over zichzelf

Nadere informatie

Wachten tot de witte raaf aan de deur komt kloppen? Een analyse van het instroom- en retentiebeleid bij bedrijven

Wachten tot de witte raaf aan de deur komt kloppen? Een analyse van het instroom- en retentiebeleid bij bedrijven Wachten tot de witte raaf aan de deur komt kloppen? Een analyse van het instroom- en retentiebeleid bij bedrijven Valsamis, D. & Vandeweghe, B. 2012. Instroom- en retentiebeleid van bedrijven: wachten

Nadere informatie

Kraak de code naar meer goesting en plezier op de werkvloer. Tijd voor nieuwe HR-inzichten

Kraak de code naar meer goesting en plezier op de werkvloer. Tijd voor nieuwe HR-inzichten Kraak de code naar meer goesting en plezier op de werkvloer Tijd voor nieuwe HR-inzichten I. Opzet van het onderzoek Enquête bij 4.000 Belgen: face-to-face decision en opinion makers Representatieve quota-steekproef

Nadere informatie

STUDIE Faillissementen mei 2016

STUDIE Faillissementen mei 2016 STUDIE Faillissementen mei 2016 Maand mei: faillissementen stijgen +4,1%. Stijging vooral binnen de horeca Cumul 2016: -12,3% Overname en gebruik van dit onderzoek wordt aangemoedigd bronvermelding Graydon

Nadere informatie

Stand van zaken van de Smart City -dynamiek in België: een kwantitatieve barometer

Stand van zaken van de Smart City -dynamiek in België: een kwantitatieve barometer Stand van zaken van de Smart City -dynamiek in België: een kwantitatieve barometer AUTEURS Jonathan Desdemoustier, onderzoeker-doctorandus, Smart City Institute, HEC-Liège, Universiteit van Luik (België)

Nadere informatie

De mobiliteit van talent in de socialprofitsector In-, door- en uitstroom Een onderzoek bij meer dan 4000 werknemers uit de sector

De mobiliteit van talent in de socialprofitsector In-, door- en uitstroom Een onderzoek bij meer dan 4000 werknemers uit de sector De mobiliteit van talent in de socialprofitsector In-, door- en uitstroom Een onderzoek bij meer dan 4000 werknemers uit de sector Luc Dekeyser, 2012 Talent groeit als je het ruimte geeft Groeit een goudvis

Nadere informatie

Geëngageerde medewerkers zijn minder afwezig

Geëngageerde medewerkers zijn minder afwezig DraagZorgvoorUwZorg Zorg voor Uw Talent Geëngageerde medewerkers zijn minder afwezig Bert Laurier & Peter Beeusaert & Hilde Billen Consultants SD Worx Leadership & Strategy Engagement, meer dan tevredenheid

Nadere informatie

Hoog ziekteverzuim in Limburg

Hoog ziekteverzuim in Limburg PERSBERICHT Hoog ziekteverzuim in Limburg Limburgse werknemers zijn meest ziek in vergelijking met andere Vlaamse provincies Hasselt, 24 november 2016 Limburgse werknemers hebben het meest aantal ziekte-uren

Nadere informatie

Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.3 - December

Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.3 - December Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.3 - December 2009-517- VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN PASCAL SMET VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS, JEUGD, GELIJKE KANSEN EN BRUSSEL Vraag nr. 60 van 29

Nadere informatie

Trends op de Belgische arbeidsmarkt (1983-2013)

Trends op de Belgische arbeidsmarkt (1983-2013) 1 Trends op de Belgische arbeidsmarkt (1983-2013) Trends op de Belgische arbeidsmarkt (1983-2013) 1. Arbeidsmarktstatus van de bevolking van 15 jaar en ouder in 1983 en 2013 De Belgische bevolking van

Nadere informatie

Nog altijd trouw en honkvast Over de Limburgse werknemer en zijn job

Nog altijd trouw en honkvast Over de Limburgse werknemer en zijn job Nog altijd trouw en honkvast Over de Limburgse werknemer en zijn job 2 Voorwoord Informatie wordt kennis De traditionele economie evolueert steeds meer naar een kenniseconomie. SD Worx besteedt in zijn

Nadere informatie

DEPARTEMENT WERK EN SOCIALE ECONOMIE. Kerncijfers Vergrijzing en Werkzaamheid Versie 20 juni 2013

DEPARTEMENT WERK EN SOCIALE ECONOMIE. Kerncijfers Vergrijzing en Werkzaamheid Versie 20 juni 2013 DEPARTEMENT WERK EN SOCIALE ECONOMIE Kerncijfers Vergrijzing en Werkzaamheid Versie 20 juni 2013 1 De arbeidsmarkt wordt krapper: alle talent is nodig Evolutie van de vervangingsgraad (verhouding 15-24-jarigen

Nadere informatie

BAROMETER JUNI Kansengroepen blijven een structureel knelpunt 1

BAROMETER JUNI Kansengroepen blijven een structureel knelpunt 1 JUNI 2015 BAROMETER Kansengroepen blijven een structureel knelpunt 1 Uit een nieuwe arbeidsmarktanalyse van het Steunpunt WSE blijkt dat Vlaanderen slechts matig scoort in vergelijking met de EU-regio

Nadere informatie

Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest : het grootste tewerkstellingsgebied in België.

Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest : het grootste tewerkstellingsgebied in België. Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest : het grootste tewerkstellingsgebied in België. Het Brussels hoofdstedelijk gewest en zijn hinterland. 700.000 jobs in het BHG, waarvan 400.000 ingenomen door Brusselaars

Nadere informatie

Hoeveel werkzoekenden telt uw gemeente?

Hoeveel werkzoekenden telt uw gemeente? Hoeveel werkzoekenden telt uw gemeente? Tanja Termote Sociaaleconomisch beleid, WES Van de 25.500 werkzoekenden in West-Vlaanderen wonen er 306 in en 166 in Moorslede. Maar hoe zit dat precies in uw gemeente?

Nadere informatie

... Graydon studie. Faillissementen. November 2017

... Graydon studie. Faillissementen. November 2017 ... Graydon studie Faillissementen November 2017 1 december 2017 [Typ hier] [Typ hier] [Typ hier] Overname en gebruik van dit onderzoek wordt aangemoedigd bronvermelding Graydon Belgium. Deze brochure

Nadere informatie

Afspraak met de medewerker van morgen EEN TOEKOMSTBESTENDIG HR- BELEID VOOR DE VLAAMSE OVERHEID

Afspraak met de medewerker van morgen EEN TOEKOMSTBESTENDIG HR- BELEID VOOR DE VLAAMSE OVERHEID Afspraak met de medewerker van morgen EEN TOEKOMSTBESTENDIG HR- BELEID VOOR DE VLAAMSE OVERHEID Werknemer in de toekomst? Welke werkgever moeten we zijn om: Het nodige talent aan te trekken & te houden

Nadere informatie

Nieuw loopbaanakkoord zet de stap naar maatwerk

Nieuw loopbaanakkoord zet de stap naar maatwerk PERSBERICHT VLAAMS MINISTER-PRESIDENT KRIS PEETERS VLAAMS VICE-MINISTER-PRESIDENT INGRID LIETEN VLAAMS MINISTER VAN WERK PHILIPPE MUYTERS SERV-voorzitter KAREL VAN EETVELT SERV-ondervoorzitter ANN VERMORGEN

Nadere informatie

Arbeidsmarktbarometer Onderwijs

Arbeidsmarktbarometer Onderwijs Arbeidsmarktbarometer Onderwijs Basisonderwijs en secundair onderwijs December 29 VLAAMS MINISTERIE VAN ONDERWIJS EN VORMING AGENTSCHAP VOOR ONDERWIJSDIENSTEN (AgODi) Arbeidsmarktbarometer Onderwijs december

Nadere informatie

Welzijn zoekt personeel (M/V)

Welzijn zoekt personeel (M/V) Welzijn zoekt personeel (M/V) Het Vlaams Welzijnsverbond publiceert cijfers over het personeel in de Vlaamse welzijnssector en vergelijkt deze met de tewerkstellingskenmerken van een ruime Vlaamse steekproef

Nadere informatie

De werkloosheid op haar hoogste peil sinds het begin van de crisis

De werkloosheid op haar hoogste peil sinds het begin van de crisis Oktober 2009 De werkloosheid op haar hoogste peil sinds het begin van de crisis De werkloosheid: moet het ergste nog komen? De uitzendarbeid en het aantal openstaande betrekkingen lopen weer terug Het

Nadere informatie

Arbeidsmarkt Onderwijs

Arbeidsmarkt Onderwijs Nieuwsbrief APRIL 2011 Arbeidsmarkt Onderwijs Inleiding In dit nummer 1 Inleiding 1 Vlaanderen - Vraag 3 Vlaanderen - Aanbod 5 Brussel - Vraag 6 Brussel - Aanbod Elke maand schetsen we u aan de hand van

Nadere informatie

Mobiel en ervaren Over de Antwerpse werknemer en zijn job

Mobiel en ervaren Over de Antwerpse werknemer en zijn job Mobiel en ervaren Over de Antwerpse werknemer en zijn job 2 Voorwoord Informatie wordt kennis De traditionele economie evolueert steeds meer naar een kenniseconomie. SD Worx besteedt in zijn Research &

Nadere informatie

Arbeidsmarktbarometer Onderwijs

Arbeidsmarktbarometer Onderwijs R A P P O RT Arbeidsmarktbarometer Onderwijs Basisonderwijs en secundair onderwijs december 2009 Vlaams ministerie van Onderwijs en Vorming Agentschap voor Onderwijsdiensten (AgODi) Koning Albert II-laan

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 17 november 2015

PERSBERICHT Brussel, 17 november 2015 PERSBERICHT Brussel, 17 november 2015 Gemiddeld inkomen van de Belg bedroeg in 2013 17.019 euro Het netto belastbare inkomen van de Belg bedroeg in 2013 gemiddeld 17.019 euro; Vlaanderen blijft de regio

Nadere informatie

Arbeidsmarkt Onderwijs

Arbeidsmarkt Onderwijs Nieuwsbrief JANUARI 2012 Arbeidsmarkt Onderwijs Inleiding In dit nummer 1 Inleiding 1 Vlaanderen - Vraag 3 Vlaanderen - Aanbod 5 Brussel - Vraag 6 Brussel - Aanbod Elke maand schetsen we u aan de hand

Nadere informatie

1,9 miljoen Belgen hebben nog nooit een computer gebruikt; 2,6 miljoen Belgen hebben nog nooit op het internet gesurft.

1,9 miljoen Belgen hebben nog nooit een computer gebruikt; 2,6 miljoen Belgen hebben nog nooit op het internet gesurft. ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 8 november 2006 1,9 miljoen Belgen hebben nog nooit een computer gebruikt; 2,6 miljoen Belgen hebben nog nooit op het internet gesurft.

Nadere informatie

Europese jobmarkt herleeft

Europese jobmarkt herleeft Europese jobmarkt herleeft Resultaten Search Trends survey Februari 2010 1 Samenvatting Twee derde van de bedrijven wil tijdens de komende 12 maanden mensen aanwerven; een vijfde van de Europese bedrijven

Nadere informatie

Arbeidsmarkt Onderwijs

Arbeidsmarkt Onderwijs Nieuwsbrief JANUARI 2011 Arbeidsmarkt Onderwijs Inleiding In dit nummer 1 Inleiding 1 Vlaanderen - Vraag 3 Vlaanderen - Aanbod 5 Brussel - Vraag 6 Brussel - Aanbod Elke maand schetsen we u aan de hand

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 30 september 2013

PERSBERICHT Brussel, 30 september 2013 PERSBERICHT Brussel, 30 september 2013 Licht herstel van de arbeidsmarkt? Arbeidsmarktcijfers tweede kwartaal 2013 67,5% van de 20- tot 64-jarigen is aan het werk. Dat percentage stijgt met 0,8 procentpunten

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 25 maart 2014

PERSBERICHT Brussel, 25 maart 2014 PERSBERICHT Brussel, 25 maart 2014 Geen heropleving van de arbeidsmarkt in 2013 Nieuwe cijfers Enquête naar de Arbeidskrachten 4.530.000 in België wonende personen zijn aan het werk in 2013. Hun aantal

Nadere informatie

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Feiten en cijfers Hebben laaggeschoolden een hoger risico om in armoede te belanden? Ja. Laagopgeleiden hebben het vaak

Nadere informatie

Graag het absolute aantal en het groeipercentage in de periode eind mei eind mei 2017.

Graag het absolute aantal en het groeipercentage in de periode eind mei eind mei 2017. SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 645 van EMMILY TALPE datum: 13 juni 2017 aan PHILIPPE MUYTERS VLAAMS MINISTER VAN WERK, ECONOMIE, INNOVATIE EN SPORT Krapte op de arbeidsmarkt - Evolutie per provincie De krapte

Nadere informatie

STUDIE. Faillissementen. Maanden juli en augustus

STUDIE. Faillissementen. Maanden juli en augustus STUDIE Faillissementen Maanden juli en augustus 4 september 2017 Overname en gebruik van dit onderzoek wordt aangemoedigd bronvermelding Graydon Belgium. Deze brochure is louter ter informatie opgesteld.

Nadere informatie

Ambitieus en ondernemend Over de Vlaams-Brabantse werknemer en zijn job

Ambitieus en ondernemend Over de Vlaams-Brabantse werknemer en zijn job Ambitieus en ondernemend Over de Vlaams-Brabantse werknemer en zijn job Auteur: Peter Catthoor Reeds van in de Middeleeuwen was het hertogdom Brabant een welvarende en verstedelijkte regio binnen de Lage

Nadere informatie

Tabel 2.1 Overzicht van de situatie op de arbeidsmarkt van de onderzochte personen op 30/06/97. Deelpopulatie 1996

Tabel 2.1 Overzicht van de situatie op de arbeidsmarkt van de onderzochte personen op 30/06/97. Deelpopulatie 1996 Dit deel van het onderzoek omvat alle personen tussen de 18 en 55 jaar oud (leeftijdsgrenzen inbegrepen) op 30 juni 1997, wiens dossier van het Vlaams Fonds voor de Sociale Integratie van Personen met

Nadere informatie

Bijna 7 Belgische werknemers op 10 hebben een goed evenwicht tussen werk en privéleven

Bijna 7 Belgische werknemers op 10 hebben een goed evenwicht tussen werk en privéleven Bijna 7 Belgische werknemers op 10 hebben een goed evenwicht tussen werk en privéleven Een goed evenwicht tussen werk en privéleven bij werknemers heeft een positieve invloed op de resultaten van het bedrijf.

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 26 juni 2014

PERSBERICHT Brussel, 26 juni 2014 PERSBERICHT Brussel, 26 juni 2014 Werkgelegenheid stabiel, werkloosheidgraad blijft hoog Arbeidsmarktcijfers eerste kwartaal 2014 67% van de 20- tot 64-jarigen was aan het werk. Dat percentage blijft nagenoeg

Nadere informatie

Arbeidsmarkt Onderwijs

Arbeidsmarkt Onderwijs Nieuwsbrief SEPTEMBER 2011 Arbeidsmarkt Onderwijs Inleiding In dit nummer 1 Inleiding 1 Vlaanderen - Vraag 3 Vlaanderen - Aanbod 5 Brussel - Vraag 6 Brussel - Aanbod Elke maand schetsen we u aan de hand

Nadere informatie

DE VLAAMSE PROVINCIES IN EUROPEES PERSPECTIEF Hoofdstuk 4

DE VLAAMSE PROVINCIES IN EUROPEES PERSPECTIEF Hoofdstuk 4 DE VLAAMSE PROVINCIES IN EUROPEES PERSPECTIEF Hoofdstuk 4 Natascha Van Mechelen In het tweede hoofdstuk worden enkele Vlaamse en Belgische arbeidsmarktindicatoren in de Europese context geplaatst. In dit

Nadere informatie

Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie

Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie DEEL ARMOEDEBESTRIJDING Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie Actie 1 : Het OCMW zorgt er, zelfstandig of

Nadere informatie

Arbeidsmarktbarometer Onderwijs

Arbeidsmarktbarometer Onderwijs Arbeidsmarktbarometer Onderwijs Basisonderwijs en secundair onderwijs Oktober 21 VLAAMS MINISTERIE VAN ONDERWIJS EN VORMING AGENTSCHAP VOOR ONDERWIJSDIENSTEN (AgODi) Inhoudstafel INHOUD Inleiding 3 Hoofdstuk

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 25 juni 2013

PERSBERICHT Brussel, 25 juni 2013 PERSBERICHT Brussel, 25 juni 2013 Meer 55-plussers aan het werk Arbeidsmarktcijfers eerste kwartaal 2013 66,7% van de 20- tot 64-jarigen is aan het werk. Dat percentage daalt licht in vergelijking met

Nadere informatie

Arbeidsmarkt Onderwijs

Arbeidsmarkt Onderwijs Nieuwsbrief OKTOBER 2011 Arbeidsmarkt Onderwijs Inleiding In dit nummer 1 Inleiding 1 Vlaanderen - Vraag 3 Vlaanderen - Aanbod 5 Brussel - Vraag 6 Brussel - Aanbod Elke maand schetsen we u aan de hand

Nadere informatie

Onderzoeksmethodologie

Onderzoeksmethodologie Onderzoeksmethodologie Online vragenlijst bij 15 opleidingsverantwoordelijken * 73% van de ondervraagde onderneming heeft 2 of meer werknemers (in voltijdse equivalenten) 9% heeft een opleidingsbudget

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 22 december 2015

PERSBERICHT Brussel, 22 december 2015 PERSBERICHT Brussel, 22 december 2015 Positieve arbeidsmarktevoluties in het derde kwartaal van 2015 De werkgelegenheidsgraad bij de 20- tot 64-jarigen bedroeg in het derde kwartaal van 2015 67,4% en steeg

Nadere informatie

FEBRUARI 2016 BAROMETER

FEBRUARI 2016 BAROMETER FEBRUARI 2016 BAROMETER Deze nieuwe editie van de barometer geeft een overzicht van de werkloosheidscijfers en vacaturecijfers in 2015, aangevuld met enkele indicatoren met betrekking tot de economische

Nadere informatie

Uitdagingen op de Arbeidsmarkt

Uitdagingen op de Arbeidsmarkt Uitdagingen op de Arbeidsmarkt Fons Leroy Gedelegeerd bestuurder VDAB Seniorenuniversiteit Uhasselt 4 november 2013 Maatschappelijke evoluties Veranderen in ijltempo Vergrijzing Internationalisering Loopbaandifferentiatie

Nadere informatie

Het Flex Income Plan...

Het Flex Income Plan... Het Flex Income Plan... Het Flex Income Plan... Wat is het? Het Flex Income Plan is een globaal cafetariaplan. Het maakt voor het eerst een flexibele beloningspolitiek mogelijk in België binnen de grenzen

Nadere informatie

Arbeidsmarkt Onderwijs

Arbeidsmarkt Onderwijs Nieuwsbrief JUNI 2012 Arbeidsmarkt Onderwijs Inleiding In dit nummer 1 Inleiding 1 Vlaanderen - Vraag 3 Vlaanderen - Aanbod 5 Brussel - Vraag 6 Brussel - Aanbod Elke maand schetsen we u aan de hand van

Nadere informatie

Notarisbarometer Vastgoed - familie - vennootschappen

Notarisbarometer Vastgoed - familie - vennootschappen Notarisbarometer Vastgoed - familie - vennootschappen Oktober - december 2014 n 20 T/1 5 jaar www.notaris.be VASTGOEDACTIVITEIT IN BELGIË 99,2 99,8 101 102,1 102,6 106,4 106,8 101,7 102,8 94,1 94,9 98,9

Nadere informatie

Personeelsvoorziening van de toekomst

Personeelsvoorziening van de toekomst Personeelsvoorziening van de toekomst een transitienetwerk voor Noordoost-Brabant Food & Feed Noordoost-Brabant Wie doet over tien jaar het werk? Waar staat uw bedrijf over tien jaar? De crisis voorbij,

Nadere informatie

ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 26 november 2010

ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 26 november 2010 ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 26 november 2010 Meer personen op de arbeidsmarkt in de eerste helft van 2010. - Nieuwe cijfers Enquête naar de Arbeidskrachten, 2 de

Nadere informatie

RAPPORT KANSARMOEDE-INDICATOREN IN ERPE-MERE

RAPPORT KANSARMOEDE-INDICATOREN IN ERPE-MERE RAPPORT KANSARMOEDE-INDICATOREN IN ERPE-MERE Bij het openen van het rapport worden de meest recente gegevens uit de databank gehaald. Inleiding In dit document worden de kansarmoede-indicatoren weergegeven

Nadere informatie

Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.8 - Mei 2008-179-

Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.8 - Mei 2008-179- Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.8 - Mei 2008-179- VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN FRANK VANDENBROUCKE VICEMINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN WERK, ONDERWIJS

Nadere informatie

1. Hoeveel 55-plussers zijn bij VDAB ingeschreven als werkzoekend (nominaal + percentage beroepsbevolking + verloop over laatste tien jaar)?

1. Hoeveel 55-plussers zijn bij VDAB ingeschreven als werkzoekend (nominaal + percentage beroepsbevolking + verloop over laatste tien jaar)? SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 177 van PETER VAN ROMPUY datum: 13 december 2016 aan PHILIPPE MUYTERS VLAAMS MINISTER VAN WERK, ECONOMIE, INNOVATIE EN SPORT Werkgelegenheidsgraad 55-plussers - Evolutie Door de

Nadere informatie

2.2.1 Aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt

2.2.1 Aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt 2.2 Uitdagingen op het vlak van werkgelegenheid 2.2.1 Aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt Het wordt steeds belangrijker om met voldoende kwalificaties naar de arbeidsmarkt te kunnen gaan. In Europees

Nadere informatie

Arbeidsmarkt in beeld

Arbeidsmarkt in beeld Arbeidsmarkt in beeld Veerle Goossens - Product Manager Logistiek & Transport Infosessie Een job in de logistiek? Klinkt logisch! 26 januari 2011 Logistiek is al lang meer dan enkel schuiven met dozen

Nadere informatie

Voka Metropolitan: Demografische boom omzetten in economische boost voor de Brusselse metropool

Voka Metropolitan: Demografische boom omzetten in economische boost voor de Brusselse metropool Persbericht Ambitieus groeiplan voor Brusselse metropool Voka Metropolitan: Demografische boom omzetten in economische boost voor de Brusselse metropool Tot 30.000 extra jobs in de logistiek en de luchthaven.

Nadere informatie

STUDIE Faillissementen 3 oktober Stijgende faillissementscijfers in september

STUDIE Faillissementen 3 oktober Stijgende faillissementscijfers in september STUDIE Faillissementen 3 oktober 2016 Stijgende faillissementscijfers in september 1 september 2016 2 Overname en gebruik van dit onderzoek wordt aangemoedigd bronvermelding Graydon Belgium. Deze brochure

Nadere informatie

Werknemers willen ook flexibiliteit op hun maat

Werknemers willen ook flexibiliteit op hun maat ACV-nieuwarsbabbel 18 nuari 2017 Diepenbeek Werknemers willen ook flexibiliteit op hun maat Het ACV plaatste bij de verhoging van de pensioenleeftijd heel wat vraagtekens bij de 'werkbaarheid' van die

Nadere informatie

Centrumsteden en vergrijzing vergeleken per provincie. Socio-demografisch profiel (SDP) Anne-Leen Erauw Belfius Research. 21 maart 2017 Berchem

Centrumsteden en vergrijzing vergeleken per provincie. Socio-demografisch profiel (SDP) Anne-Leen Erauw Belfius Research. 21 maart 2017 Berchem Centrumsteden en vergrijzing vergeleken per provincie Socio-demografisch profiel (SDP) Anne-Leen Erauw Belfius Research 21 maart 2017 Berchem 1 Belfius studies Expertise van Belfius in de lokale sector

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 24 oktober 2012

PERSBERICHT Brussel, 24 oktober 2012 PERSBERICHT Brussel, 24 oktober 2012 De regionale inkomensverschillen onder de loep Hoe verhoudt de inkomensevolutie zich ten opzichte van de inflatie? In welke regio liggen de gemiddelde inkomens het

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2011 tijdvak 2 maatschappijleer 2 CSE GL en TL Tekstboekje GT-0323-a-11-2-b Analyse maatschappelijk vraagstuk: jeugdwerkloosheid tekst 1 FNV vreest enorme stijging werkloosheid jongeren

Nadere informatie

Tewerkstellingssteun in het Brussels Gewest: 255 miljoen euro voor de Brusselaars

Tewerkstellingssteun in het Brussels Gewest: 255 miljoen euro voor de Brusselaars Persdossier 7 juni 2017 : 255 miljoen euro voor de Brusselaars Didier Gosuin Brussels Minister van Economie, Tewerkstelling en Beroepsopleiding 1 Het Brussels Gewest vereenvoudigt de tewerkstellingssteun

Nadere informatie

Commerciële buitenfuncties krijgen de zwaarste factuur

Commerciële buitenfuncties krijgen de zwaarste factuur Persbericht SD Worx en LeasePlan berekenen welke impact de nieuwe bedrijfswagenbelasting heeft op portemonnee van werknemers Commerciële buitenfuncties krijgen de zwaarste factuur Beroepsgroep voor wie

Nadere informatie

FOCUS De situatie van oudere werknemers op de Brusselse arbeidsmarkt

FOCUS De situatie van oudere werknemers op de Brusselse arbeidsmarkt Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid April 2014 FOCUS De situatie van oudere werknemers op de Brusselse arbeidsmarkt 1. Inleiding: context en algemene tendens Sinds tien stellen we elk een stijging

Nadere informatie

De honden en katten van de Belgen

De honden en katten van de Belgen ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 31 juli 2007 De honden en katten van de Belgen Highlights Ons land telde in 2004 1.064.000 honden en 1.954.000 katten; In vergelijking

Nadere informatie

HET SALARIS. Welke factoren bepalen je loon?

HET SALARIS. Welke factoren bepalen je loon? HET SALARIS Welke factoren bepalen je loon? Inhoudstafel 1. Functie, sector en grootte van het bedrijf p4 2. Je diploma p5 3. De loonkloof p6 4. Plaats waar je werkt p9 5. Anciënniteit p10 Welke factoren

Nadere informatie

Arbeidsmarktbarometer 2011 Basisonderwijs en Secundair onderwijs

Arbeidsmarktbarometer 2011 Basisonderwijs en Secundair onderwijs Arbeidsmarktbarometer 2011 Basisonderwijs en Secundair onderwijs Vlaams ministerie van Onderwijs & Vorming Agentschap voor Onderwijsdiensten (AgODi) Koning Albert II-laan 15, 1210 Brussel http://www.ond.vlaanderen.be/wegwijs/agodi

Nadere informatie

Heel gunstige arbeidsmarktevolutie in Nieuwe cijfers Enquête naar de Arbeidskrachten -

Heel gunstige arbeidsmarktevolutie in Nieuwe cijfers Enquête naar de Arbeidskrachten - ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 14 mei 2008 Heel gunstige arbeidsmarktevolutie in 2007 - Nieuwe cijfers Enquête naar de Arbeidskrachten - In 2007 Zijn 4,38 miljoen in

Nadere informatie

nr. 703 van MIRANDA VAN EETVELDE datum: 12 september 2016 aan PHILIPPE MUYTERS Activering 50-plussers - Stand van zaken

nr. 703 van MIRANDA VAN EETVELDE datum: 12 september 2016 aan PHILIPPE MUYTERS Activering 50-plussers - Stand van zaken SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 703 van MIRANDA VAN EETVELDE datum: 12 september 2016 aan PHILIPPE MUYTERS VLAAMS MINISTER VAN WERK, ECONOMIE, INNOVATIE EN SPORT Activering 50-plussers - Stand van zaken Het inschakelen

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in juni 2014

De arbeidsmarkt in juni 2014 De arbeidsmarkt in juni 2014 Datum: 17 juli 2014 Van: Stad Antwerpen Ondernemen & stadsmarketing Werk en Economie Betreft: Arbeidsmarktfiche juni 2014 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1. dat Antwerpen

Nadere informatie

De mobiliteit van talent in de socialprofitsector. In-, door- en uitstroom Een onderzoek bij meer dan 4400 werknemers uit de sector

De mobiliteit van talent in de socialprofitsector. In-, door- en uitstroom Een onderzoek bij meer dan 4400 werknemers uit de sector De mobiliteit van talent in de socialprofitsector In-, door- en uitstroom Een onderzoek bij meer dan 4400 werknemers uit de sector Talent groeit als je het ruimte geeft Groeit een goudvis beter in een

Nadere informatie

BIJLAGE DERDE EDITIE ECONOMISCH GEWICHT VAN DE IZW S IN BELGIE

BIJLAGE DERDE EDITIE ECONOMISCH GEWICHT VAN DE IZW S IN BELGIE BIJLAGE DERDE EDITIE ECONOMISCH GEWICHT VAN DE IZW S IN BELGIE Bijdrage tot de welvaart België telt tienduizenden vzw s, stichtingen, sociale economiebedrijven en feitelijke verenigingen. 18.847 daarvan

Nadere informatie

Arbeidsmarkt Onderwijs

Arbeidsmarkt Onderwijs Nieuwsbrief JUNI 2011 Arbeidsmarkt Onderwijs Inleiding In dit nummer 1 Inleiding 1 Vlaanderen - Vraag 3 Vlaanderen - Aanbod 5 Brussel - Vraag 6 Brussel - Aanbod Elke maand schetsen we u aan de hand van

Nadere informatie

Persvoorstelling Een breed draagvlak voor aanvullende pensioenen voor contractanten

Persvoorstelling Een breed draagvlak voor aanvullende pensioenen voor contractanten Een breed draagvlak voor aanvullende pensioenen voor contractanten Pensioenstelsels voor lokale besturen Pagina 2 Het Belgisch pensioenstelsel steunt op drie pijlers: Eerste pijler: wettelijk pensioen

Nadere informatie

Samenstelling steekproef voorzieningen respons Bijzondere Jeugdbijstand. 44 Gezinsondersteuning. 9 Kinderopvang

Samenstelling steekproef voorzieningen respons Bijzondere Jeugdbijstand. 44 Gezinsondersteuning. 9 Kinderopvang Brussel, 7 november 2013 1 Steekproef 186 voorzieningen uit 5 sectoren Samenstelling steekproef 2008-2012 186 voorzieningen respons Bijzondere Jeugdbijstand 44 Gezinsondersteuning 9 Kinderopvang 42 Ondersteuning

Nadere informatie

Trends Gazellen 2014. Maart, 2014

Trends Gazellen 2014. Maart, 2014 Trends Gazellen 2014 Maart, 2014 In welke regio is de hoofdzetel van uw bedrijf gevestigd? WEST-VLAANDEREN LIMBURG WAALS-BRABANT OOST-VLAANDEREN VLAAMS-BRABANT NAMEN ANTWERPEN BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST

Nadere informatie

Wat draagt bij aan een gelukkig pensioen? Een vergelijking tussen Nederland, België, Denemarken en Zweden

Wat draagt bij aan een gelukkig pensioen? Een vergelijking tussen Nederland, België, Denemarken en Zweden Wat draagt bij aan een gelukkig pensioen? Een vergelijking tussen Nederland, België, Denemarken en Zweden Onderzoek van GfK november 2015 Inleiding Delta Lloyd is continu bezig het pensioenbewustzijn te

Nadere informatie

Hoe heeft de sociale zekerheid de crisis doorstaan?

Hoe heeft de sociale zekerheid de crisis doorstaan? Hoe heeft de sociale zekerheid de crisis doorstaan? Hoe heeft de sociale zekerheid de economische crisis van 2009 en 2012 doorstaan? Die twee jaar bedraagt de economische groei respectievelijk -2,8% en

Nadere informatie

Kinderarmoede in het Brussels Gewest

Kinderarmoede in het Brussels Gewest OBSERVATOIRE DE LA SANTÉ ET DU SOCIAL BRUXELLES OBSERVATORIUM VOOR GEZONDHEID EN WELZIJN BRUSSEL Senaat hoorzitting 11 mei 2015 Kinderarmoede in het Brussels Gewest www.observatbru.be DIMENSIES VAN ARMOEDE

Nadere informatie

Het Nieuwe Werken Flexibiliteit troef

Het Nieuwe Werken Flexibiliteit troef Het Nieuwe Werken Flexibiliteit troef HR trends - algemeen De belangrijkste maatschappelijke krachten die nu spelen en grote invloed op HR hebben zijn: technologische vooruitgang, economische context,

Nadere informatie