HBO Bachelor Commerciële Sporteconomie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "HBO Bachelor Commerciële Sporteconomie"

Transcriptie

1 HBO Bachelor Commerciële Sporteconomie Beroeps- en Opleidingsprofiel COMMERCIËLE SPORTECONOMIE Voorwoord Het beroepsprofiel is een beschrijving van behoeften die het werkveld stelt aan de beginnende beroepsbeoefenaar in termen van kennis, vaardigheden en houdingen, die praktisch handelen mogelijk maken. Het is dus een document waarin de praktijk aangeeft wat zij van een opleidingsinstituut vraagt. Een validering door de praktijk is voor een opleiding onmisbaar. In 1999 is de Hogeschool van Amsterdam (HvA) in samenwerking met Johan Cruijff een opleiding op het gebied van sportmanagement en sportmarketing gestart. De Johan Cruyff University (JCU) verzorgde een op sport gerichte opleiding Commerciële Economie speciaal voor topsporters. Gedurende de afgelopen vijf opleidingsjaren is het vakkenpakket steeds meer toegespitst op sport. Twee jaar na de start van de JCU heeft de HvA ook de opleiding Commerciële Sporteconomie (CSE) gelanceerd. Hierdoor konden ook andere geïnteresseerden de specifieke sport HBO-opleiding volgen. Het curriculum heeft dezelfde opbouw en opzet als de JCU. Medio 2004 heeft een werkgroep van de JCU het curriculum geëvalueerd. Hierbij was de conclusie dat de opleiding, gestart vanuit een bijzondere instroom (topsporters), nog beter op het beroepsveld moest aansluiten. Vervolgens is het beroepsveld geïnventariseerd en is een aangescherpte opleidingsfilosofie opgesteld. Deze filosofie is de basis geweest van dit document. In dit document wordt een aanzet gegeven voor het beroeps- en opleidingsprofiel van de HBO-Bachelor opleiding Commerciële Sporteconomie van het cluster Economie van de HvA. Deze opleiding wordt voltijd aangeboden binnen de JCU voor topsporters en als voltijd opleiding voor reguliere studenten.

2 Inleiding Vanuit economisch perspectief draagt sport in toenemende mate bij aan het bruto nationaal product. Wat ruim een eeuw geleden begon als vrijetijdsbesteding voor de betere klasse is uitgegroeid naar een sector met een jaarlijkse groei van omzet en werkgelegenheid. Ook de maatschappelijke betekenis van sport is groot zowel op het gebied van sociale binding als op gebied van de gezondheidsbevordering. Deze ontwikkeling wordt wel de versporting van de samenleving genoemd en verwijst in de eerste plaats naar de groei die de traditionele verenigingssport doormaakte, maar ook naar de groeiende populariteit van allerlei vormen van sportbeoefening buiten de kaders van de traditionele verenigingssport. Hieraan gekoppeld zijn de culturele opwaardering van sport en het toenemende belang van aspecten van sport, als kleding en taalgebruik naar de samenleving. In het Nederlandse vrijetijdslandschap neemt sport een prominente plaats in. De directe consumentenbestedingen aan sport zijn volgens het Centraal Planbureau in de periode met meer dan 50% gegroeid tot 2,6 miljard euro. Een grote rol bij deze groei komt van de commerciële aanbieders van sportactiviteiten lopend van tropische zwempaleizen tot ijskoude indoor skiwerelden. Ook de opkomst van commerciële fitnesscentra gaat onverminderd door en draagt bij aan de stijging van de sportparticipatie. Maar anderzijds zetten deze professioneel gerunde, op service gerichte bedrijven de traditionele sportvereniging onder druk. In de particuliere sportexploitatie werken ca mensen en het aantal fte s wordt geschat op Het aantal mensen dat werkt bij sportorganisaties ligt veel hoger: mensen. Het grootste deel heeft echter een deeltijdfunctie veelal op sporttechnisch gebied. Het totaal wordt geschat op banen, waarvan iets minder dan de helft een dienstverband kent en het grootste deel als zelfstandig (bijvoorbeeld een free lance trainer op uurbasis) opereert. De opkomst van commerciële exploitatie versterkt de druk op de sportvereniging. Deze druk wordt verder versterkt door zowel het kwantitatieve als kwalitatieve kadertekort bij de sportverenigingen. Het kost sportclubs steeds meer moeite om vrijwilligers te vinden. Bovendien ontbreekt het bij veel verenigingen aan kennis en expertise - vooral op het gebied van markt- en klantgericht denken - om de concurrentie met de commerciële aanbieders aan te gaan. Zowel van de kant van commerciële aanbieders als vanuit de noodzaak van de georganiseerde sport om te professionaliseren, is en blijft er vraag naar sportmanagers. De ontwikkeling van sport biedt carrièrekansen voor jonge, ambitieuze marketeers. De eigen (top)sportervaring vormt een goede basis, maar een toegesneden opleiding Commerciële Sporteconomie biedt meer mogelijkheden voor een professionele loopbaan in de sport. GO Beroeps- en opleidingsprofiel Commerciële Sporteconomie.doc 2

3 Beroepspraktijk De plaats die sport inneemt in de samenleving is volop aan verandering onderhevig. Van vrijetijdsbesteding is sport nu leverancier geworden van mode, pret, gezondheid, media-exposure en van emoties. Sport heeft een centrale plaats verworven in onze samenleving. De centrale markt is de markt van de sportbeoefening. Ondanks de signalen van teruglopende ledenaantallen bij sportbonden groeit de sportparticipatie. De onderzoeken naar sportparticipatie zijn niet eenduidig, maar het aantal Nederlanders dat regelmatig sport, wordt geschat op %. Dit betekent dat de markt van de sportbeoefening ruim 10,6 11,5 miljoen sportconsumenten telt. Minder dan de helft, circa 4,8 miljoen mensen, sporten bij sportverenigingen; hiervan zijn 1,8 miljoen jonge sporters onder de 18 jaar. Het grootste deel beoefent ongebonden sport, waarvan bijna 2 miljoen consumenten sporten op commerciële basis. De groeipotentie ligt bij vrouwen en ouderen. Gemiddeld sport de Nederlander 1,8 uur per week; als we de niet-sporters weglaten, stijgt het gemiddelde naar 3,2 uur sporten per week. Binnen de structuur van de georganiseerde sport staat de sportvereniging centraal. Met verenigingen is ons land op een unieke wijze georganiseerd. De grootste sportbond, de KNVB, heeft veldvoetbalverenigingen met gemiddeld 365 leden (het gemiddeld aantal leden per vereniging wisselt sterk per sport). Het overgrote deel van deze verenigingen wordt geleid en gerund door vrijwilligers. Het aantal vrijwilligers binnen de Nederlandse sport wordt geschat op 1,1 miljoen. Omgerekend naar arbeidsuren heeft hun bijdrage een equivalent van fulltime banen. De verwachting is dat een deel van het vrijwilligerswerk in de komende jaren zal worden vervangen door professionele verenigingmanagers. Echter, sport is op te delen in meerdere markten: De markt van sportproducten; van sportkleding tot sportdrank en van scheenbeschermers tot tennisrackets. De gemiddelde Nederlander geeft 180 euro per jaar uit aan sport. De brancheorganisatie van sportdetailhandel geeft de volgende omzetgegevens: de bestedingen aan sportkleding liggen op 363 miljoen euro, voor sportschoenen is dit 260 miljoen euro. En voor sportattributen ligt dit op 305 miljoen euro. Het grootste deel (meer dan 50%) geeft de sporter echter uit aan entree- of lidmaatschapskosten. De markt van sporttoeschouwers; van de seizoenkaarthouders van een BVO tot de bezoekers van het ABN AMRO World Tennis Tournament en van de toeschouwers bij de zaalkorfbalfinale in een uitverkocht Ahoy tot de schaatsfans bij het Aegon Schaatsgala. Het totaal aantal bezoekers in het betaald voetbal ligt op 5 miljoen. Het ABN AMRO WTT kende dit jaar een recordaantal bezoekers van in 7 dagen. De markt van sportaccommodaties; van Amsterdam Arena tot snookercafés en van IJsstadion Thialf tot hockeykunstgrasvelden. De sportaccommodaties zijn nog voor het overgrote deel in handen van de gemeentelijke overheid; 87% van de buitenaccommodaties zijn eigendom van gemeenten. Bij de binnenaccommodaties ligt dit iets lager: 62%. De ontwikkeling van privatisering zet zich ook voort bij de 750 zwembaden van ons land. Met een gemiddelde van bezoeken per bad worden deze baden totaal zo n 90 miljoen keer per jaar bezocht. De markt van de sportkijker/-lezer; van Studio Sport tot het digitale sportkanaal en van Voetbal International (VI) tot de speciale sportkrant AD Sport. De strijd om de tv-rechten van de Eredivisie heeft wederom duidelijk gemaakt hoe belangrijk de voetbalkijker is voor een commerciële omroep. Van de ruim uur sport op de Nederlandse televisie is 37% (975 uur) voetbal en van de 100 televisie-uitzendingen die het meeste werden bekeken waren 67 sport, waarbij de wedstrijden van GO Beroeps- en opleidingsprofiel Commerciële Sporteconomie.doc 3

4 het Nederlands XI-tal tijdens grote toernooien circa 11 miljoen kijkers trekken. De ontwikkeling van digitale televisie, internet (o.a. internet TV), breedband en mobiele telefonie (UMTS) zal het medialandschap in de komende jaren sterk doen veranderen. Naast kijken wordt sport ook gevolgd via de sportbladen met een totaal oplage van 1 miljoen. Het voetbalblad VI heeft een oplage van , maar wordt wekelijks door circa 1 miljoen mensen gelezen. De markt van de sportsponsoring; van Nationale-Nederlanden - tot 2010 hoofdsponsor van de KNVB - tot Nuon, die zich via de sponsoring van kiteboarding associeert met haar core-business van (wind)energie en water. En van ING, die inmiddels haar naam heeft verbonden aan 8 internationale marathons, tot de Beach Soccer Series, een nieuw evenement dat voor 80% afhankelijk is van sponsoring en helaas hoofdsponsor Amstel (bright) zag stoppen. De directe bestedingen aan sportsponsoring worden in Nederland geschat op 600 miljoen euro. Ondanks het toenemende belang van sponsoring wordt het begrip sportmarketing veelal ten onrechte gebruikt; we kunnen beter spreken van de marketing door sport of co-marketing. De markt van (top)sporters; van Rintje Ritsma met zijn eigen commerciële Sanex Schaatsploeg tot Inge de Bruijn - Princess van de Olympische Spelen en van Farm Frites Leontien nu met haar eigen sportschool Total Sports tot Johan Cruijff met de Johan Cruyff University met als thema: educating athletes worldwide. Maar ook de markt, waar de sportmanagers en de voetbalmakelaars zich laten gelden. Dit zijn de zeven hoofdmarkten van de sport, ieder met zijn eigen producten/diensten, concurrenten en strategisch marktbenadering. De achtste markt is de markt van sportdiensten. Steeds vaker zien we dat op sport gerichte specialisaties ontstaan. Van de 2,5 miljoen jaarlijkse sportblessures komen 1 miljoen sporters ook in het medische circuit, dit leidt tot specialistische behandelinglijnen. Zeker als de uitval bij top- en profsport tot het minimum beperkt moet blijven. Ook banken spelen met hun dienstverlening in op de grootverdieners in de sport (ABN AMRO Sportdesk) en juristen maken een specialisatie van imagerecht, contractrecht en arbeidsrecht in de sport. Vanuit maatschappelijk oogpunt biedt een aantal bedrijven via de Stichting Sport en Zaken haar kennis en expertise om niet aan, indien een sportorganisatie hiervoor de middelen ontbreken. Het begrip sportmarketing wordt veel gebruikt, maar is eigenlijk veel te generaal. Om recht te doen aan de grote en sterk verschillende markten binnen sport kan dan ook beter worden aangesloten bij het Amerikaanse denken in sports marketing. Veelal wordt hiermee verwezen naar het management en de geldkant van sport. De professionalisering van deze bedrijftak wordt duidelijk bij een zoekopdracht in Google; het woord sports marketing geeft 14,4 miljoen hits. Om als sportmanager in één van deze markten een werkplek te vinden, moet de opleiding enerzijds inzicht bieden in deze structuur van sport en aansluiten bij de ontwikkelingen, en anderzijds aangeven welke marketingprincipes binnen de verschillende sportmarkten toepasbaar zijn. GO Beroeps- en opleidingsprofiel Commerciële Sporteconomie.doc 4

5 Ontwikkelingen in de beroepspraktijk Uit het voorgaande wordt duidelijk dat sport van vrijetijdverdrijf is ontwikkeld tot een serieuze business. Sport is onderdeel van een fitte en actieve lifestyle. Het staat voor een gezond, succesvol en verantwoord bestaan. Het Sociaal en Cultureel Planbureau geeft in haar Rapportage 2003 aan de hand van de aanwezige statistieken een gedetailleerd beeld van de ontwikkeling van sport. Hierbij komen de volgende trends naar voren, waarop de sport moet inspelen: Nederland vergrijst en verkleurt specifiek sportaanbod Toenemend aanbod tegenover afnemende hoeveelheid vrije tijd Opkomend commercieel aanbod Complexiteit van wet- en regelgeving Terugloop van vrijwilligers Professionalisering door schaalvergroting en privatisering Toenemende invloed van media en innovatie Het is duidelijk dat de georganiseerde sport, maar feitelijk iedereen die professioneel bij de sport betrokken is, in toenemende mate te maken krijgt met een meer marketing gerichte benadering. Er zijn nog weinig sportverenigingen die hun leden als klant zien. Dit in tegenstelling tot het fitnesscentrum van een beursgenoteerde onderneming, dat draait op basis van marketingprogramma s. NOC*NSF is recent een grootschalig programma gestart om in samenwerking met de sportbonden de sportvereniging meer marketinggericht te leren denken. In de komende jaren zal de sport moeten worden omgebouwd naar een open buyers -markt. De volgende marketingprincipes dienen daarbij centraal te staan: Kiezen voor doelgroepen Kennis vergaren over hun wensen Een aanbod ontwikkelen dat daarbij past Het aanbod gestalte geven en bekend maken Klanttevredenheid opbouwen met een focus op loyalty GO Beroeps- en opleidingsprofiel Commerciële Sporteconomie.doc 5

6 Beroepsprofiel Om als professional in één van de acht sportmarkten een werkplek te vinden, moet je inzicht hebben in de structuur van de sport en van de marketingprincipes die hierin toepasbaar zijn. De hockeybond (KNHB) maakt in haar strategische marktbenadering een onderscheid in drie typen verenigingen: groot met meer dan leden; middel met tussen 600 en leden en kleine verenigingen met minder dan 600 leden. De grote verenigingen worden geleid door professionals op het gebied van management, food & beverage, hockeytechniek en medische begeleiding. Middelgrote verenigingen hebben een professioneel kader voor de coördinatie van food & beverage en hockeytechnische staf. De professionals sturen dan weer vrijwilligers aan. De kleine verenigingen blijven gecoördineerd worden met en door vrijwilligers. Hiermee komt de organisatiestructuur van een grote sportvereniging dicht te liggen bij die van een fitnesscentrum. Deze commerciële centra worden aangestuurd door een general manager, die wordt ondersteund door sales-, fitness-, administratie en front office managers. Binnen de markt van de sportproducten vinden we een structuur met product-, sales-, marketing- en communicatiemanagers. Een student met een bachelor opleiding Commerciële Sporteconomie ambieert een functie aan de managementkant van sport. Via praktijkervaring en permanente scholing groeit hij van een assistent naar een algemene managementfunctie in de sport. Onderstaand schema geeft een beeld van de potentiële functie: Markt Startfunctie Groeifunctie Sportbeoefening (Assistent) verenigingsmanager Bondsdirecteur Sportproduct Assistent productmanager Commercieel directeur Sportaccommodatie Sales consultant General manager Sportkijker (Junior) eventcoördinator Eventorganisator Sportmedia PR-medewerker Uitgever Sportsponsoring (assistent) sponsorwerver Sponsoringmanager Topsporters Atleetmanager Representative Sportdiensten (Junior) consultant Senior adviseur Wel richt de bachelor opleiding Commerciële Sporteconomie richt zich in eerste instantie meer op de marketingachtige aspecten en de commercieel economische kant van de sport. Het ontwikkelpad naar start- en groeifuncties in de markten sportbeoefening en sportdiensten lijkt in eerste instantie dan ook wat minder voor de hand te liggen dan het ontwikkelpad naar start- en groeifuncties in de andere markten. Aan de andere kant geldt bijvoorbeeld wel dat ook sportverengingen en sportbonden in de toekomst meer markt- en klantgericht zullen gaan denken en handelen. Bovendien geldt dat met behulp van de minor en de stage in het derde jaar en het vierde (afstudeer)jaar van de bachelor opleiding Commerciële Sporteconomie gewenste specialisaties ingebouwd kunnen worden door de student. GO Beroeps- en opleidingsprofiel Commerciële Sporteconomie.doc 6

7 Opleidingsconcept De opleiding Commerciële Sporteconomie is opgebouwd rond de acht sportmarkten. In het eerste kwartaal maakt de student kennis met de sportmarkten vanuit zijn eigen ervaring als sportbeoefenaar. Hij gaat zelf op zoek naar de wijze waarop sport is gestructureerd en ontdekt de verschillende sportmarkten. Hierbij wordt hem per markt het beroepsperspectief aangereikt. In het vervolg van de eerste twee jaar verdiept de student zich per kwartaal in een andere markt. Parallel hieraan leert de student marktgericht denken en marketingtechnieken toe te passen. Op deze wijze leert hij vraagstukken uit de sportpraktijk aan te pakken. De volgende algemene taakvelden staan hierbij centraal: Ontwikkelen van strategische en beleidsdoelen Verwerven van middelen Plannen, organiseren en toezien op processen van dienstverlening Zorgen voor kwaliteitsnormen en borging Werken in diverse organisatievormen Na de twee basisjaren Commerciële Sporteconomie maakt de student in het derde jaar een verdieping door het volgen van een minor van 6 maanden en het lopen van een stage gedurende één semester. Voor de stage zijn specifieke criteria uitgewerkt. In het vierde jaar tenslotte volgt een tweede stage waarbij naast een advies ook de daadwerkelijke implementatie van dit advies tot het takenpakket van de student behoort. Schematisch ziet de opleiding er als volgt uit: Jaar I Invalshoek Markten Marketingaspect Resultaten / Producten Kwartaal 1 Student Oriëntatie Markt Marktanalyse Kwartaal 2 Sporter Sportbeoefening Klant Marktonderzoek Kwartaal 3 Sportproduct Kleding, schoenen, attributen Product Prijs Verkoopplan Kwartaal 4 Sportbezoeker Toeschouwers Plaats Eventexploitatie Jaar II Semester 1 Semester 2 Sportkijker Topsporter Sponsoring Sportdiensten Media Atleet Bedrijfsleven Stagevoorbereiding Promotie Personeel Co-marketing Kwaliteit PR-campagne Sponsoringstrategie Jaar III Semester 1 Stage (marketingadvies) Sportadvies Semester 2 Minor (georganiseerde sport/vrijwilliger) Jaar IV Afstudeerjaar (marketingactie) Sportverandering De volgende vier competenties vormen de basis van de eerste twee jaar van de opleiding Commerciële Sporteconomie: 1. Vakkundigheid 2. Communiceren 3. Samenwerken 4. Ontwikkelingsgericht vermogen Gedurende de eerste twee jaar van de opleiding wordt in elk kwartaal explciet aandacht besteed aan deze vier competenties. In een aantal kwartalen van de eerste twee jaar wordt daarnaast expliciet aandacht besteed aan de competenties klantgerichtheid (bijvoorbeeld bij de markt voor sportbeoefening) en innovatief vermogen (bijvoorbeeld bij de markt van sportsponsoring). GO Beroeps- en opleidingsprofiel Commerciële Sporteconomie.doc 7

8 Tijdens de stage in jaar 3 zal de student de volgende vier competenties aan moeten tonen: 1. Vakkundigheid 2. Resultaatgerichtheid 3. Communiceren 4. Samenwerken Naast deze vier competenties dient de student tijdens de stage in jaar 3 naar keuze één van de volgende competenties aan te tonen: innovatief vermogen, ondernemend gedrag, besluitvaardigheid, klantgerichtheid. Zowel de minor in jaar 3 als het afstudeerjaar 4 is nog in ontwikkeling. Tijdens het studiejaar zal jaar 4 nog in de oude vorm aangeboden worden. De minor zal in het tweede semester van het studiejaar voor het eerst aangeboden worden. Als gevolg van het feit dat de minor van jaar 3 en het afstudeerjaar 4 nog in ontwikkeling zijn, zijn de competenties waaraan hierin aandacht aan besteed zal worden nog niet bekend. Naast de specifieke aandacht voor het sportwerkveld komen gedurende de bachelor opleiding Commerciële Sporteconomie acht commercieel economische kerntaken en bijbehorende beroepshandelingen aan de orde. In het volgende schema wordt dit weergegeven: Kerntaak Beroepshandelingen Producten Marktonderzoek - Verzamelen van relevante gegevens - Desk research uitvoeren - Opstellen rapportage - Rapport marktonderzoek Klantenwerving, klantenbinding en accountmanagement Marketing, communicatie en verkoop van een product Organiseren en coördineren van een evenement Beheer, exploitatie en administratie van een organisatie Planning, opzet en uitvoering van een PRplan Planning, opzet en uitvoering van een business plan - Verzamelen relevante gegevens - Strategie en doelstellingen bepalen - Opstellen commercieel plan en uitvoeren, evalueren en bijstellen ervan - Verzamelen van gegevens van het product en bepalen van doelen, marketing en acties - Bepalen wat te verkopen / de wijze van verkoop - Opstellen organisatieplan en draaiboek - Bepalen en opstellen strategie, doelen, concept, actie, marketing en exploitatie - Opstellen winst- en verliesrekening, boekhouden etc. - Bepalen, uitvoeren en monitoren wijze van beheer, exploitatie en administratie van een organisatie - Verzamelen van relevante gegevens - Opstellen PR- en communicatieplan en uitvoeren, evalueren en bijstellen ervan - Verzamelen van relevante gegevens - Bepalen strategie, doelen en acties - Opstellen Business Plan en uitvoeren, evalueren en bijstellen ervan - Klantenwervingsplan - Klantenbindingsplan - Accountplan - Product- en marktanalyse - Marketingplan en verkoopplan, incl. financiële onderbouwing - Evenement organisatieplan, incl. personeelsplan - Draaiboek - Beheer- en exploitatieplan - Winst- en verliesrekening - PR- en communicatieplan - Businessplan GO Beroeps- en opleidingsprofiel Commerciële Sporteconomie.doc 8

9 Planning, opzet en uitvoering sponsorbeleid - Verzamelen van relevante gegevens - Bepalen sponsorbeleid (strategie, doelen en acties) - Opstellen sponsorbeleidsplan, sponsorwervingsplan en relatieplan en uitvoeren, evalueren en bijstellen ervan - Sponsorbeleidsplan - Sponsorwervingsplan - Relatieplan De genoemde acht commercieel economische kerntaken zijn nauw verbonden met de vijf kerntaken/beroepstaken uit het competentieprofiel Commerciële Economie van de Hogeschool van Amsterdam 1. Er zijn slechts enkele accentverschillen aangebracht. In de acht commercieel economische kerntaken van de bachelor opleiding Commerciële Sporteconomie is meer specifieke aandacht besteed aan de organisatie en coördinatie van evenementen in plaats van specifieke aspecten op de gebieden inkoop en logistiek. De genoemde acht commercieel economische kerntaken en bijbehorende beroepshandelingen zullen gedurende de eerste 2 jaar van de bachelor opleiding Commerciële Sporteconomie aan de orde komen. In het derde en vierde jaar zullen de studenten zich gaan verdiepen, waarbij deze kerntaken en beroepshandelingen ook weer leidraad zullen zijn. In jaar 3 en 4 zal een uitgebreide selectie van deze kerntaken en beroepshandelingen aan de orde komen in de praktijkopdrachten en het theoretische gedeelte van het onderwijs. In bijlage 1 bij dit document is het curriculum van de eerste twee jaar van de bachelor opleiding Commerciële Sporteconomie verder uitgewerkt door de aspecten kernvragen, kerntaken, functiebenamingen en beroepshandelingen nader te specificeren. In bijlage 2 bij dit document is het curriculum van het derde en vierde jaar van de bachelor opleiding Commerciële Sporteconomie verder uitgewerkt door de aspecten kerntaken en functiebenamingen nader te specificeren. Deze uitwerking is vanwege het feit dat zowel de minor in jaar 3 als het afstudeerjaar 4 nog in ontwikkeling is minder gedetailleerd uitgewerkt dan het curriculum van de eerste twee jaar van de bachelor opleiding Commerciële Sporteconomie. 1 1: Opstellen, uitvoeren en evalueren van een marketingplan en/of ondernemingsplan, 2: Opstellen, uitvoeren en evalueren van een marketingcommunicatieplan, 3: Marktonderzoek uitvoeren en beoordelen, 4: Opstellen, uitvoeren en evalueren van een sales- of accountplan, 5: Opstellen, uitvoeren en evalueren van een inkoopplan en een logistiek plan. GO Beroeps- en opleidingsprofiel Commerciële Sporteconomie.doc 9

10 Bijlage 1: HOOFDLIJNEN CURRICULUM BACHELOR COMMERCIËLE SPORTECONOMIE (JCU/CSE) 2005/2006 Invalshoek Markt Kernvragen / kerntaken Functiebenamingen Beroepshandelingen Product/Output JAAR 1 Kwartaal 1 student oriëntatie Hoe zit de studie in elkaar? Competente JCU/CSE st. Verzamelen van relevante gegevens Opleiding/studie-analyse staat centraal Oriëntatie studieopleiding Desk-research uitvoeren Sportwerkveld-analyse Wat is dehuidige situatie binnen het werkveld? Opstellen rapportage Oriëntatie sportwerkveld Sportmarkt-analyse Wat is mijn beroepsperspectief? Welke markten onderscheiden we? Oriëntatie 8 sportmarkten Kwartaal 2 sporter sportbeoefening Marketing van sportbeoefening door Marketing medewerker Verzamelen van relevante gegevens Ledenwervingsplan staat centraal (on)georganiseerd werving van leden van clubs, commerciële sportorganisatie Strategie/doelstellingen bepalen Rapport marktonderzoek commercieel verenigingen, fitnesscentra etc. Marketing medewerker Opstellen commercieel plan en m.b.t. bond/ver./club Klantwerving/klantbinding sportvereniging/sportclub/bond uitvoeren, evalueren en bijstellen ervan Ledenwerving/ledenbinding Marktonderzoek Kwartaal 3 sportproduct kleiding, schoenen, Wat is het sportproduct en welk beleid/strategie Sportproduct Manager Verzamelen van gegevens van het product Sportproduct analyse + staat centraal attributen gaan we voeren voor de ontwikkeling en verkoop en bepalen van doelen, marketing en acties Sportmarkt analyse van het product? Sport Financieel Medewerker Bepalen wat te verkopen / de wijze van verkoop Verkooplan incl financiele Marketing, communicatie en verkoop van Opstellen winst/verlies rekening etc. onderbouwing het sportproduct Voeren en beheren van financiële administratie Kwartaal 4 sportbezoeker toeschouwers Hoe kunnen we vanuit de Sportevent coordinator Opstellen organisatieplan/draaiboek Event organisatieplan + staat centraal publiek, bezoeker, events sport cq het event de bezoeker zo Personeelsplan + draaiboeken sportaccommodaties, optimaal mogelijk bedienen? Marketing Medewerker sport- Bepalen en opstellen strategie, doelen, concept, Exploitatieplan + beheersaspecten venuemarketing Organiseren en coordineren van sport-events accommodatie actie, marketing, exploitatie sport-accommodaties Beheer en exploitatie van een sportaccommodatie JAAR 2 Semester 1 Sportkijker media Hoe bereik ik mijn doelgroep via RTV en PR/Media-adviseur/medewerker Opstellen media- en communicatieplan PR-/media- en communicatieplan staat centraal via RTV-printmedia hoe bind ik deze aan mijn sport/product? Media planning, verslaglegging en opzetten/uitvoeren PR-plan Topsporter atleet Op welke wijze begeleid ik topsporters Athletes Manager/Sportmakelaar Opstellen topsportbegeleidingsplan Topsportbegeleidingsplan staat centraal tijdens en na hun actieve sportcarriere? Bepalen en opstellen strategie, doelen, actie (Topsport Support Plan) Opzetten en uitvoeren van een individueel ontwikkelingsplan Semester 2 Sponsoring bedrijfsleven Hoe voer ik een goed sponsorbeleid? Manager Sportsponsoring Opstellen sponsorbeleidsplan Sponsorbeleidsplan staat centraal sponsorbeleid Hoe werf ik meer sponsors/partners? Manager Sponsorfinding/werver Opstellen sponsorwervingsplan Sponsorwervingsplan sponsorwerving Hoe optimaliseer ik het contact met Manager Relatiebeheer Opstellen relatieplan Relatieplan/rapport sponsor relatiemanegement bestaande relaties en zorg ik voor een optimaal onderhoud en optimale ontwikkeling hiervan? Opzetten en uitvoeren van sponsorbeleid, van beleid gesponsorde en van een relatieplan. Sportdiensten Stagevoorbereiding Hoe bereid ik me voor op mijn stages? staat centraal GO Beroeps- en opleidingsprofiel Commerciële Sporteconomie.doc 10

11 Bijlage 2: HOOFDLIJNEN CURRICULUM BACHELOR COMMERCIËLE SPORTECONOMIE (JCU/CSE) 2005/2006 Invalshoek Onderwijsvorm Kerntaken Functiebenamingen JAAR 3 semester 1 Sportadvies Stage Uitgebreide selectie uit: Keuze uit: Marktonderzoek (Assistent) verenigingsmanager Klantenwerving, klantenbinding en accountmanagement Assistent productmanager Marketing, communicatie en verkoop van een product Sales consultant Organiseren en coördineren van een evenement (Junior) eventcoördinator Beheer, exploitatie en administratie van een organisatie PR-medewerker Planning, opzet en uitvoering van een PR-plan (assistent) sponsorwerver Planning, opzet en uitvoering van een business plan Atleetmanager Planning, opzet en uitvoering sponsorbeleid (Junior) consultant semester 2 Minor Theoretisch onderwijs De volgende minor wordt momenteel ontwikkeld: "Marketing van de georganiseerde sport en vrijwilligersmanagement" nog in ontwikkeling nog in ontwikkeling nog in ontwikkeling nog in ontwikkeling JAAR 4 Semester 1 Nog in ontwikkeling Theoretisch onderwijs Nog in ontwikkeling Nog in ontwikkeling Semester 2 Sportverandering Stage Uitgebreide selectie uit: Keuze uit: Marktonderzoek (Assistent) verenigingsmanager Klantenwerving, klantenbinding en accountmanagement Assistent productmanager Marketing, communicatie en verkoop van een product Sales consultant Organiseren en coördineren van een evenement (Junior) eventcoördinator Beheer, exploitatie en administratie van een organisatie PR-medewerker Planning, opzet en uitvoering van een PR-plan (assistent) sponsorwerver Planning, opzet en uitvoering van een business plan Atleetmanager Planning, opzet en uitvoering sponsorbeleid (Junior) consultant GO Beroeps- en opleidingsprofiel Commerciële Sporteconomie.doc 11

HBO SPORTMARKETING VOOR TOPSPORTERS

HBO SPORTMARKETING VOOR TOPSPORTERS HBO SPORTMARKETING VOOR TOPSPORTERS Leerroute van de opleiding Commerciële Economie Amsterdam 2016-17 JOHAN CRUYFF UNIVERSITY INSTITUTE COLLEGE Johan Cruijff Oprichter In mijn ervaring bezitten sporters

Nadere informatie

HBO SPORTMARKETING VOOR TOPSPORTERS

HBO SPORTMARKETING VOOR TOPSPORTERS HBO SPORTMARKETING VOOR TOPSPORTERS Leerroute van de opleiding Commerciële Economie Amsterdam 2016-17 JOHAN CRUYFF UNIVERSITY INSTITUTE COLLEGE Maak van je passie voor sport je beroep Open Dagen www.hva.nl/opendagen

Nadere informatie

HBO SPORTMARKETING VOOR TOPSPORTERS

HBO SPORTMARKETING VOOR TOPSPORTERS HBO SPORTMARKETING VOOR TOPSPORTERS Leerroute van de opleiding Commerciële Economie Groningen 2016-17 JOHAN CRUYFF UNIVERSITY INSTITUTE COLLEGE Maak van je passie voor sport je beroep Open Dagen www.hanze.nl/opendag

Nadere informatie

HBO SPORTMARKETING VOOR TOPSPORTERS

HBO SPORTMARKETING VOOR TOPSPORTERS HBO SPORTMARKETING VOOR TOPSPORTERS Leerroute van de opleiding Commerciële Economie Groningen 2016-17 JOHAN CRUYFF UNIVERSITY INSTITUTE COLLEGE Johan Cruijff Oprichter In mijn ervaring bezitten sporters

Nadere informatie

HBO SPORTMARKETING VOOR TOPSPORTERS

HBO SPORTMARKETING VOOR TOPSPORTERS HBO SPORTMARKETING VOOR TOPSPORTERS Leerroute van de opleiding Commerciële Economie Tilburg 2016-17 JOHAN CRUYFF UNIVERSITY INSTITUTE COLLEGE Johan Cruijff Oprichter In mijn ervaring bezitten sporters

Nadere informatie

Jan de Leeuw. Jan de Leeuw DAMON DAMON

Jan de Leeuw. Jan de Leeuw DAMON DAMON Jan de Leeuw DAMON Jan de Leeuw DAMON Voorwoord Dit boek biedt een systematische introductie in de ethiek van sportorganisaties en de disciplines die daarin een belangrijke rol spelen zoals marketing,

Nadere informatie

Comakerships & praktijkopdrachten Windesheim Flevoland 2015-2016 Economie & Management, ICT en Bouwkunde

Comakerships & praktijkopdrachten Windesheim Flevoland 2015-2016 Economie & Management, ICT en Bouwkunde Comakerships & praktijkopdrachten Windesheim Flevoland 2015-2016 Economie & Management, ICT en Bouwkunde Opleiding Studiejaar Start Comakership/praktijkopdracht Korte omschrijving Bedrijfseconomie Comakership

Nadere informatie

Comakerships & praktijkopdrachten Windesheim Flevoland 2015-2016 Economie & Management, ICT en Bouwkunde

Comakerships & praktijkopdrachten Windesheim Flevoland 2015-2016 Economie & Management, ICT en Bouwkunde Comakerships & praktijkopdrachten Windesheim Flevoland 2015-2016 Economie & Management, ICT en Bouwkunde Opleiding Studiejaar Start Comakership/praktijkopdracht Korte omschrijving 2 sept 2015 Comakership

Nadere informatie

Sport en Economie. Arnhem, november 2012

Sport en Economie. Arnhem, november 2012 Sport en Economie Arnhem, november 2012 Inhoud Sport en economie als begrip Consumentenuitgaven aan sport Overheidsuitgaven aan sport Sport gerelateerde productie en toegevoegde waarde Werkgelegenheid

Nadere informatie

MBO OPLEIDINGEN VOOR TOPSPORTERS EN TALENTEN

MBO OPLEIDINGEN VOOR TOPSPORTERS EN TALENTEN MBO OPLEIDINGEN VOOR TOPSPORTERS EN TALENTEN Sport & Business: Medewerker Marketing & Communicatie Medewerker Evenementenorganisatie Nijmegen 2016-17 JOHAN CRUYFF COLLEGE UNIVERSITY INSTITUTE Johan Cruijff

Nadere informatie

Opleidingen COLLEGE UNIVERSITY INSTITUTE FOR SPORT STUDIES

Opleidingen COLLEGE UNIVERSITY INSTITUTE FOR SPORT STUDIES Opleidingen JOHAN CRUYFF COLLEGE UNIVERSITY INSTITUTE FOR SPORT STUDIES 1 ONTWIKKELEN VAN TALENT IN SPORT EN STUDIE In mijn ervaring bezitten sporters een aantal specifieke kwaliteiten. Ze zijn bijvoorbeeld

Nadere informatie

Inleiding 4. Competentiescan SGM 5. Uitgebreide toelichting per competentie 6

Inleiding 4. Competentiescan SGM 5. Uitgebreide toelichting per competentie 6 INHOUDSOPGAVE Inleiding 4 Competentiescan SGM 5 Uitgebreide toelichting per competentie 6 KT1 Verandert gedrag duurzaam binnen het domein van sport-, bewegen en gezonde leefstijl. 6 SGM1 Testen, adviseren,

Nadere informatie

Competentie 1 Ondernemerschap Initiëren en/of creëren van producten en/of diensten, zelfstandig en ondernemend.

Competentie 1 Ondernemerschap Initiëren en/of creëren van producten en/of diensten, zelfstandig en ondernemend. Naam student: Studentnummer: Evaluatieformulier meewerkstage CE In te vullen door de bedrijfsbegeleider van de stage biedende organisatie voorafgaand aan het eindgesprek met de stagedocent. De stagiair

Nadere informatie

MBO OPLEIDINGEN VOOR TOPSPORTERS EN TALENTEN

MBO OPLEIDINGEN VOOR TOPSPORTERS EN TALENTEN MBO OPLEIDINGEN VOOR TOPSPORTERS EN TALENTEN Sport & Business Sport & Coaching Roosendaal 2016-17 JOHAN CRUYFF COLLEGE UNIVERSITY INSTITUTE Johan Cruijff Oprichter In mijn ervaring bezitten sporters een

Nadere informatie

Johan Cruyff College Enschede ROC van Twente Antwoordnummer 1701 7550 WB HENGELO

Johan Cruyff College Enschede ROC van Twente Antwoordnummer 1701 7550 WB HENGELO Postzegel niet nodig Johan Cruyff College Enschede ROC van Twente Antwoordnummer 1701 7550 WB HENGELO TOELATINGSEISEN Vmbo-diploma (kaderberoepsgerichte-, gemengde- of theoretische leerweg) Overgangsbewijs

Nadere informatie

Rotary & Nyenrode. Cursus voor Surinaamse ondernemers

Rotary & Nyenrode. Cursus voor Surinaamse ondernemers Rotary & Nyenrode Cursus voor Surinaamse ondernemers Nieuwsbrief, februari 2011 een training gericht op professionalisering van (beginnende) Surinaamse ondernemers Gesprekspartners Rotary Interland Commissie

Nadere informatie

NIMA/SMA SALES EXAMEN B1.2 28 JANUARI 2014. b. Noem vier onderdelen van het accountplan voor Novi food die bijzondere aandacht vragen.

NIMA/SMA SALES EXAMEN B1.2 28 JANUARI 2014. b. Noem vier onderdelen van het accountplan voor Novi food die bijzondere aandacht vragen. NIMA/SMA SALES EXAMEN B1.2 28 JANUARI 2014 Antworden DEEL ACCOUNTMANAGEMENT DEEL ACCOUNTMANAGEMENT Totaal 55 punten Vraag 9 (15 punten) a. Noem twee functies van een accountplan. b. Noem vier onderdelen

Nadere informatie

MBO OPLEIDINGEN VOOR TOPSPORTERS EN TALENTEN

MBO OPLEIDINGEN VOOR TOPSPORTERS EN TALENTEN MBO OPLEIDINGEN VOOR TOPSPORTERS EN TALENTEN Sport & Business Sport & Coaching Groningen 2016-17 JOHAN CRUYFF COLLEGE UNIVERSITY INSTITUTE Johan Cruijff Oprichter In mijn ervaring bezitten sporters een

Nadere informatie

Ronde Tafel Vlaamse sportfederaties 2020. Verslagen thematafels

Ronde Tafel Vlaamse sportfederaties 2020. Verslagen thematafels Ronde Tafel Vlaamse sportfederaties 2020 op 3 december 2013 Verslagen thematafels Thema 2: Wat zijn in 2020 de kerntaken van een sportfederatie? Moderator: Koen HOEYBERGHS Verslaggever: Chris MASSEZ 1.

Nadere informatie

Persoonlijk Ontwikkelplan

Persoonlijk Ontwikkelplan Persoonlijk Ontwikkelplan Wesselink T, Thijs 300395 t.wesselink@st.hanze.nl thijswesselink.weebly.nl Eric Mulder e.b.mulder@pl.hanze.nl Inhoudsopgave Competentiescan... 3 Verantwoording Kerntaken... 3

Nadere informatie

CRM vanuit organisatorisch perspectief

CRM vanuit organisatorisch perspectief Highlights survey CRM in Nederland 2009/2010 CRM vanuit organisatorisch perspectief MarketCap International BV 13 Januari 2010 AGENDA o over de survey en de populatie o actief met en focus op CRM o hulp

Nadere informatie

JOBspot Werving & Selectie en arbeidsmarktcommunicatie. Zuidspuistraat 6, 3231 AW Brielle, tel.: +31(0)181-413466, info@jobspot.nu www.jobspot.

JOBspot Werving & Selectie en arbeidsmarktcommunicatie. Zuidspuistraat 6, 3231 AW Brielle, tel.: +31(0)181-413466, info@jobspot.nu www.jobspot. Naam: Robbert Geboortejaar: 1987 Woonplaats: Capelle aan den IJssel Opleidingen: 09/2005 05/2010 Bachelor of Business Administration (BBA), Facility management NHTV Breda University of Applied Sciences

Nadere informatie

De sportwereld voor het hbo. Jan de Leeuw

De sportwereld voor het hbo. Jan de Leeuw De sportwereld voor het hbo Jan de Leeuw Voorwoord Voor u ligt De sportwereld voor het hbo, een systematische introductie in de sportwereld. De methode bevat studiemateriaal voor sportgerelateerde hbo-opleidingen.

Nadere informatie

Competentie Resultaten

Competentie Resultaten Resultaten Persoonlijke gegevens Studentnummer Naam Student Roepnaam Opleiding 2130 Dhr. R.H.H. Feuler Rick SPECO EC's 0 Totaal Sportmarktonderzoek EC punten 10 Omschrijving De student kan relevante trends

Nadere informatie

Versterking. Visie & plan toekomst sportverenigingen in Nederland 2012-2016. Professionalisering Positionering Samenwerking

Versterking. Visie & plan toekomst sportverenigingen in Nederland 2012-2016. Professionalisering Positionering Samenwerking Versterking Visie & plan toekomst sportverenigingen in Nederland Professionalisering Positionering Samenwerking 2012-2016 Samenleving Energie uit het hart van de samenleving Sportverenigingen Brancheorganisatie

Nadere informatie

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Kappers In de kappersbranche kunnen de volgende bedrijfstypen worden onderscheiden: zelfstandigen zonder personeel, zzp ers (ondernemers die minder dan 32 uur per week in het kappersbedrijf werkzaam zijn)

Nadere informatie

Curriculum Vitae. Persoonlijke gegevens: Opleidingen en Kwalificaties:

Curriculum Vitae. Persoonlijke gegevens: Opleidingen en Kwalificaties: Curriculum Vitae Persoonlijke gegevens: Voornaam: Mohammed Jawad Achternaam: Alhaydary Adres: Plataanlaan 66 Postcode en plaats: 5616 LR Telefoonnummer: 06 47027919 E-mailadres: jawad_10_alhaydary@hotmail.com

Nadere informatie

Afstudeerprofiel MMP. Programma. Media Marketing Publishing Media: branche waarvoor we je opleiden 10-1-2011. MMP = Media Marketing Publishing

Afstudeerprofiel MMP. Programma. Media Marketing Publishing Media: branche waarvoor we je opleiden 10-1-2011. MMP = Media Marketing Publishing Afstudeerprofiel MMP Eric de Boer Werkervaring: Marketeer Docent marketing MMP MMP = Programma Rolf Stam Werkervaring: Marketeer Docent (internet)marketing Wat is MMP? Waarom MMP? Verschil MMP t.o.v. de

Nadere informatie

opm sportbusiness en ethiek vs2 30-11-2006 12:49 Pagina 3

opm sportbusiness en ethiek vs2 30-11-2006 12:49 Pagina 3 opm sportbusiness en ethiek vs2 30-11-2006 12:49 Pagina 3 opm sportbusiness en ethiek vs2 11/22/06 5:17 PM Pagina 5 Voorwoord Voor u ligt de uitgave Sportbusiness en ethiek. Het boek geeft een systematische

Nadere informatie

12 Sportbeleidsstukken

12 Sportbeleidsstukken DC 12 Sportbeleidsstukken 1 Inleiding In dit thema bespreken we het overheidsbeleid ten aanzien van sport. We besteden aandacht aan de sportnota Tijd voor Sport. Het ministerie van VWS heeft in 2011 een

Nadere informatie

DE ECONOMISCHE BETEKENIS VAN SPORT IN NEDERLAND

DE ECONOMISCHE BETEKENIS VAN SPORT IN NEDERLAND De economische betekenis van sport in Nederland DE ECONOMISCHE BETEKENIS VAN SPORT IN NEDERLAND Management samenvatting Twee derde van de Nederlandse bevolking beoefent actief een sport; 35% van de Nederlanders

Nadere informatie

Voorbeeld stagevoorstel

Voorbeeld stagevoorstel Voorbeeld stagevoorstel BIS (Bedrijfskunde Informatiepunt Stages) Het stagevoorstel moet bestaan uit verschillende onderdelen, welke ook beschreven staan in het instructiedocument (kopje 4.3). In dit document

Nadere informatie

Sales Manager Rond consulting & PurpleHRM

Sales Manager Rond consulting & PurpleHRM Profielschets voor de vacature Sales Manager Rond consulting & PurpleHRM Profielschets Sales Manager Pagina 1 Karakteristieken van de organisaties Rond consulting is opgericht in 2007 en is de eerste 100%

Nadere informatie

8 manieren om potentiële sponsors te vinden en te selecteren

8 manieren om potentiële sponsors te vinden en te selecteren 8 manieren om potentiële sponsors te vinden en te selecteren Deze minicursus (met een werkdocument voor jou als basis) is gecreëerd omdat er heel wat sportclubs, sportverenigingen, eventorganisatoren en

Nadere informatie

DNA van de Sportfan 2014

DNA van de Sportfan 2014 DNA van de Sportfan 2014 Van sportbeleving tot sportsponsoring in Nederland. preview port eleving De manier waarop fans sport beleven verandert continu. Er ontstaan nieuwe middelen om wedstrijden te bekijken

Nadere informatie

Stichting Carlot. Beleidsplan 2014-2020. Beleidsplan van de Stichting Carlot. De inhoud is gewijzigd. gedurende het proces. voorafgaand aan de

Stichting Carlot. Beleidsplan 2014-2020. Beleidsplan van de Stichting Carlot. De inhoud is gewijzigd. gedurende het proces. voorafgaand aan de Stichting Carlot Beleidsplan van de Stichting Carlot De inhoud is gewijzigd gedurende het proces voorafgaand aan de verwerving van de Carlot. Na definitieve verwerving van het schip en de stichting is

Nadere informatie

Bachelor of Business Administration (MER opleiding)

Bachelor of Business Administration (MER opleiding) Bachelor of Business Administration (MER opleiding) voor decentrale overheden Het Onderwijs De Bachelor of Business Administration voor decentrale overheden (Management, Economie & Recht, MER) wordt aangeboden

Nadere informatie

Deze keuzetrajecten kan je volgen vertrekkende vanuit verschillende afstudeerrichtingen KMOmanagement. Vastgoed

Deze keuzetrajecten kan je volgen vertrekkende vanuit verschillende afstudeerrichtingen KMOmanagement. Vastgoed Deze keuzetrajecten kan je volgen vertrekkende vanuit verschillende afstudeerrichtingen KMOmanagement Marketing Logistiek management Accountancy-fiscaliteit verzekeringswezen Rechtspraktijk Management

Nadere informatie

Personeelsplan. Inhoudsopgave

Personeelsplan. Inhoudsopgave Personeelsplan Inleiding Bij het samenstellen van het projectplan is in grote lijnen aangegeven welke menskracht nodig is om de clusters en deelprojecten te leiden en uit te voeren. In het personeelsplan

Nadere informatie

Management & Organisatie

Management & Organisatie Management & Organisatie Algemeen De opleiding Bedrijfskunde MER (deeltijd) wordt verzorgd door het Instituut voor Bedrijfskunde, Hanzehogeschool Groningen. Steeds meer krijgen organisaties te maken met

Nadere informatie

Sponsoring in moeilijke tijden en alternatieven. Jan Verhaert KNSB Verenigingsdag

Sponsoring in moeilijke tijden en alternatieven. Jan Verhaert KNSB Verenigingsdag in moeilijke tijden en alternatieven Jan Verhaert KNSB Verenigingsdag Inhoud Sponsoring (bedrijven) Fondswerving (particulieren) Subsidies (overheden) Ontwikkelingen Overheden Consumenten Sponsoren Houden

Nadere informatie

Samenwerken met sport als maatschappelijke spil in uw dorp!

Samenwerken met sport als maatschappelijke spil in uw dorp! Samenwerken met sport als maatschappelijke spil in uw dorp! Agenda Voorstellen Vragen initiatiefnemers Kader sportverenigingen Trends & ontwikkelingen Aansprekende voorbeelden Evaluatie Voorstellen 3 ICSadviseurs

Nadere informatie

MMVP. 3 MMVP2SLB1 1 O V/O 15

MMVP. 3 MMVP2SLB1 1 O V/O 15 Studiejaar 1 Periode 1 Blok 1: Oriëntatie op markt Kerncompetentie(s): 1, 2, 3, 6, 7, 8, 9, 10 Integrale opdracht 1 - Project (MKT/Onderzoek) Integrale opdracht 1 - Project (CMV-proces) Integrale opdracht

Nadere informatie

Leergang Leiderschap voor Professionals

Leergang Leiderschap voor Professionals Leergang Leiderschap voor Professionals Zonder ontwikkeling geen toekomst! Leergang Leiderschap voor Professionals Tijden veranderen. Markten veranderen, organisaties en bedrijven veranderen en ook de

Nadere informatie

Doe mee aan de Nationale Sportweek van Delft

Doe mee aan de Nationale Sportweek van Delft 20 t/m 27 april 2013 Doe mee aan de Nationale Sportweek van Delft Organisatie & structuur 1. De Delftse Sportweek is een initiatief van de Sportraad van Delft. Deze vertegenwoordigt en communiceert met

Nadere informatie

NIDAP Informatie 02042015 / Audits NIDAP. Opleidingsmarktonderzoek. Informatie over onze onderzoeksdiensten NIDAP 2015

NIDAP Informatie 02042015 / Audits NIDAP. Opleidingsmarktonderzoek. Informatie over onze onderzoeksdiensten NIDAP 2015 Opleidingsmarktonderzoek Informatie over onze onderzoeksdiensten 2015 1 Introductie Inleiding In dit korte document staat algemene informatie over onze opleidingsmarktonderzoeken. Tevens wordt dieper ingegaan

Nadere informatie

Een marketingplan in twaalf stappen

Een marketingplan in twaalf stappen Reekx is gespecialiseerd in het adviseren van organisaties en detacheren van specialisten op het gebied van het efficiënt managen van informatiestromen. Kijk op onze website www.reekx.nl voor actuele informatie

Nadere informatie

ACCOUNTPLAN. Volgens de pragmatische KSC aanpak

ACCOUNTPLAN. Volgens de pragmatische KSC aanpak ACCUNTPLAN Volgens de pragmatische KSC aanpak Een accountplan maken Aan het eind van het jaar worden verkopers en account managers gevraagd weer na te denken over de doelstellingen, targets en resultaten

Nadere informatie

Een kijkje in de keuken van Amant. De eerste stappen op het gebied van

Een kijkje in de keuken van Amant. De eerste stappen op het gebied van Een kijkje in de keuken van Amant De eerste stappen op het gebied van CRM Strategische visie 2006-2009 Bewuste keuze voor klantpartnerschap (CI) Mensgericht en zelfbewust Anticiperen op groeimarkt en marktwerking

Nadere informatie

Utrecht kandidaatstelling UEFA Women s EURO 2017

Utrecht kandidaatstelling UEFA Women s EURO 2017 Utrecht kandidaatstelling UEFA Women s EURO 2017 1 Middels dit BID document willen FC Utrecht en de gemeente Utrecht hun kandidaatstelling als speelstad voor UEFA Women s EURO 2017 kenbaar maken. Utrecht

Nadere informatie

Associate degree Bedrijfseconomie

Associate degree Bedrijfseconomie Associate degree Bedrijfseconomie Uw werknemer in twee jaar een flinke stap vooruit Heeft u behoefte aan een financieel deskundige die oog heeft voor de hele zaak? Aan iemand op wiens advies u blind kunt

Nadere informatie

Strategic Decisions Monitor Februari 2014 Ketenmanagement in klantinteractie

Strategic Decisions Monitor Februari 2014 Ketenmanagement in klantinteractie Strategic Decisions Monitor Februari 2014 Ketenmanagement in klantinteractie In samenwerking met KIRC 2014 Niets uit deze publicatie mag geheel of gedeeltelijk op enigerlei schriftelijke, elektronische

Nadere informatie

Opleiding voor Combinatiefunctionarissen

Opleiding voor Combinatiefunctionarissen Opleiding voor Combinatiefunctionarissen Professionalisering van een nieuwe beroepsgroep op initiatief van VSG in samenwerking met partners 1 Vragen vooraf... Wie is er combinatiefunctionaris? Wie doet

Nadere informatie

Jaarplan 2015 NWWB. "WIJ" zijn de BOND en een ieder draagt daar aan bij... U toch ook!!!!

Jaarplan 2015 NWWB. WIJ zijn de BOND en een ieder draagt daar aan bij... U toch ook!!!! Jaarplan 2015 NWWB Voorwoord Na het signaleren op de extra algemene ledenvergadering van 9 september j.l., bied ik u, vanuit een min of meer" tegendraadse" houding, namens het interim bestuur van de NWWB

Nadere informatie

GLOBAL TALENT SOLUTIONS HEALTHCARE PHARMACEUTICALS & MEDICAL DEVICES

GLOBAL TALENT SOLUTIONS HEALTHCARE PHARMACEUTICALS & MEDICAL DEVICES GLOBAL TALENT SOLUTIONS HEALTHCARE PHARMACEUTICALS & MEDICAL DEVICES HUDSON RECRUITMENT & TALENT MANAGEMENT DE BESTE PROFESSIONALS VOOR SALES, MARKETING, HR EN GENERAL MANAGEMENT Ze zijn schaars: professionals

Nadere informatie

S003 EMS HEM IBM ITM. De student kan als volgt online solliciteren: Contactpersoon sollicitaties: Marjolein Grin

S003 EMS HEM IBM ITM. De student kan als volgt online solliciteren: Contactpersoon sollicitaties: Marjolein Grin courses EMS HEM IBM ITM Stand S003 Website bedrijf: Naam contactpersoon: E-mail contactpersoon: www.libema.nl Marjolein Grin m.grin@libema.nl De student kan als volgt online solliciteren: Contactpersoon

Nadere informatie

Directie. Vormgeving, Concept development. Administratie. Logistiek Sales Marketing

Directie. Vormgeving, Concept development. Administratie. Logistiek Sales Marketing Quickscan Danique Beeks Studentnummer: 2054232 Advanced Business Creation Stagebedrijf: JH Busines Promotions Bedrijfsbegeleider: John van den Heuvel Datum: 26 augustus 2013 JH Business Promotions heeft

Nadere informatie

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Wellnesscentra en sauna's Een wellnesscentrum of sauna beschikt over verschillende voorzieningen die alles te maken hebben met ontspanning en welbevinden. Het gaat hierbij om sauna, zwembad, stoombad,

Nadere informatie

Samenvatting mediapartners Shopping2020

Samenvatting mediapartners Shopping2020 Samenvatting eindrapport expertgroep Online Ondernemen Webwinkeliers te optimistisch over overlevingskansen. Op basis van data van de Kamer van Koophandel (N=26.250), een online enquête (N=500) en interviews

Nadere informatie

Meer waard met Schoevers

Meer waard met Schoevers Meer waard met Schoevers Met Schoevers word je meer waard. Want bij ons combineer je leren en werken. Je leert dus echt een vak als managementassistent, officemanager of communicatieprofessional en gaat

Nadere informatie

Meer waard met Schoevers

Meer waard met Schoevers Meer waard met Schoevers Met Schoevers word je meer waard. Want bij ons combineer je leren en werken. Je leert dus echt een vak als managementassistent, officemanager of communicatieprofessional en gaat

Nadere informatie

vv Noordwijk, onze club

vv Noordwijk, onze club vv, onze club Inleiding Wie zijn we? Wat vinden we belangrijk? Hoe ziet onze ideale vereniging eruit? Dit is onze visie. Hier staan wij voor. Dit is vv, onze club Kernwaarden: Waar staan wij voor? Plezier

Nadere informatie

De vrijwilliger in de hockeyvereniging

De vrijwilliger in de hockeyvereniging Vereniging Nederlandse Organisaties Vrijwilligerswerk Johan Wakkie Nieuwegein, november 2010 Inhoud Strategische Visie Ontwikkeling De vrijwilliger in de hockeyvereniging Strategische visie ontwikkeling

Nadere informatie

Noort Organisatie Ontwikkeling

Noort Organisatie Ontwikkeling Ontwikkelt Groei & Efficiency Wie wij zijn: is een adviesdienst die actief is in de bloemenen plantensector. De sector is dynamisch en de ontwikkelingen gaan steeds sneller, mede door de opkomst van internet

Nadere informatie

Minor Sport en Event- management

Minor Sport en Event- management Minor Sport en Event- management Institute Business & Communication i.s.m. de opleidingen C.M.V en S.G.M Faculteit Economie en Management Versie 1 Minor Sport en Event- management De olympische en para-olympische

Nadere informatie

Slimmer werken met mensen

Slimmer werken met mensen Slimmer werken met mensen Paul Breman Mijn Bedrijf 2.0 wordt mede gefinancierd met steun van het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling van de Europese Commissie, de Provincie Utrecht en de Gemeente

Nadere informatie

Business & Sport HOE IS DE OPLEIDING OPGEBOUWD

Business & Sport HOE IS DE OPLEIDING OPGEBOUWD ondernemend zijn en: Crebo Duur Niveau Leerweg Start Locatie(s) 25166 3 jaar Niveau 4 BeroepsOpleidende Leerweg (BOL) Augustus Middachtensingel, Arnhem; Papendallaan, Arnhem creatief het leuk vinden om

Nadere informatie

SPORTGEBOUWEN SPORTGEBOUWEN

SPORTGEBOUWEN SPORTGEBOUWEN Tekst: Twan Epe SPECIAL SPORTGEBOUWEN 57 SPORTGEBOUWEN SPORTGEBOUWEN SPORTGEBOUWEN SPORTGEBOUWEN Sportend Nederland krijgt het steeds drukker met als gevolg een toename van de tijdsflexibele en individuele

Nadere informatie

Niveau studenten. 2 tot 4 2e of 3e jaars 2 tot 4 2e of 3e jaars 2 tot 4 2e of 3e jaars

Niveau studenten. 2 tot 4 2e of 3e jaars 2 tot 4 2e of 3e jaars 2 tot 4 2e of 3e jaars Voedingsmiddelentechnologie Van Hall Larenstein Kunt u ook wat ondersteuning gebruiken bij de ontwikkeling en/of vermarkting van (nieuwe) voedingsmiddelen? Hogeschool Van Hall Larenstein verzorgt in Wageningen

Nadere informatie

7 januari 2011. De noodzaak van marktwerking. Uw doelgroep vinden? Uw doelgroep vinden? Negatief Imago VVT-sector

7 januari 2011. De noodzaak van marktwerking. Uw doelgroep vinden? Uw doelgroep vinden? Negatief Imago VVT-sector De noodzaak van marktwerking Wie zijn uw doelgroepen? Uw doelgroep vinden, informeren en prikkelen Hoe zit het met andere stakeholders Van meer van hetzelfde naar relevant anders Uw doelgroep vinden? 14

Nadere informatie

PVA Jaar 2. Stefan Timmer S1001410 Klas: CE 2b

PVA Jaar 2. Stefan Timmer S1001410 Klas: CE 2b PVA Jaar 2 Stefan Timmer S1001410 Klas: CE 2b Inhoudsopgave blz. Voorblad - Inhoudsopgave 2 Plan van aanpak tweede jaar 3-4 Bijlage 1: Algemene domeincompetenties 5-6 (wat heb ik geleerd) Bijlage 2: Belangrijkste

Nadere informatie

creating tomorrow Logistiek en economie Hva techniek

creating tomorrow Logistiek en economie Hva techniek creating tomorrow 2013 2014 Logistiek en economie Hva techniek HVA TECHNIEK Logistiek en Economie 2013-2014 Het muziekfestival staat op de kalender, de artiesten zijn geboekt. Maar hoe komen al die onderdelen

Nadere informatie

Competentieprofiel. kaderlid LGB Beroepsinhoud Zorg

Competentieprofiel. kaderlid LGB Beroepsinhoud Zorg Competentieprofiel kaderlid LGB Beroepsinhoud Zorg Generieke Competenties... 2 Affiniteit met kaderlidmaatschap... 2 Sociale vaardigheden... 2 Communicatie... 2 Lerend vermogen... 3 Initiatiefrijk... 3

Nadere informatie

Minor Analyse, diagnose en verandering van organisaties (ADV)

Minor Analyse, diagnose en verandering van organisaties (ADV) Minor Analyse, diagnose en verandering van organisaties (ADV) Faculteit Economie en Management 2007/2008 Versie 1 Minor Analyse, diagnose en verandering van organisaties (ADV) Voor wie is deze minor bestemd

Nadere informatie

Het gaf mij veel energie om een eigen evenement te organiseren.

Het gaf mij veel energie om een eigen evenement te organiseren. Het Cruyff Foundation Community Program De Johan Cruyff Foundation wil jongeren langdurig binden aan het Cruyff Court en de wijk. Wij willen jongeren meer zelfvertrouwen geven, kansen bieden om hun talent

Nadere informatie

AMSTERDAM 2015-16 MASTER IN COACHING JE KAN ANDEREN PAS COACHEN ALS JE JEZELF KAN COACHEN

AMSTERDAM 2015-16 MASTER IN COACHING JE KAN ANDEREN PAS COACHEN ALS JE JEZELF KAN COACHEN AMSTERDAM 2015-16 MASTER IN COACHING JE KAN ANDEREN PAS COACHEN ALS JE JEZELF KAN COACHEN FEMKE DEKKER Voormalig roeister, driemaal actief op de Olympische Spelen Trainer Mentale Kracht bij de Politie

Nadere informatie

Plan van Aanpak. Campagneproject. Slow Food Rijnzoet. Lili Ujvari 488236 Sean Nauta 472323

Plan van Aanpak. Campagneproject. Slow Food Rijnzoet. Lili Ujvari 488236 Sean Nauta 472323 Campagneproject 2014 Slow Food Rijnzoet Lili Ujvari 488236 Sean Nauta 472323 Inhoudsopgave Inleiding 3 Probleemstelling 4 Probleemoriëntatie 4 Probleemdefinitie 4 Doelstelling 5 Hoofdvraag 5 Deelvragen

Nadere informatie

SDV MARKETING Curriculum 2010-2011

SDV MARKETING Curriculum 2010-2011 Vooropleiding: Bedrijfsmanagement, Internationaal ondernemen Legende: EVK = vrijgesteld Onderwijsinstelling: Karel de Grote-hogeschool Totaal studieduurverkortingsprogramma: 64 blauw = keuzevak Deeltraject

Nadere informatie

Sander Donkers. Profiel. Opleiding Training. Kerncompetenties. 3 december 1979, woonachtig te Rotterdam 06 28 25 10 42 s.donkers@facilityestate.

Sander Donkers. Profiel. Opleiding Training. Kerncompetenties. 3 december 1979, woonachtig te Rotterdam 06 28 25 10 42 s.donkers@facilityestate. CURRICULUM VITAE Sander Donkers 3 december 1979, woonachtig te Rotterdam 06 28 25 10 42 s.donkers@facilityestate.nl Profiel Sander Donkers is een gedreven professional die zijn ervaring heeft opgedaan

Nadere informatie

Leerarrangement Trendanalyse Health

Leerarrangement Trendanalyse Health Leerarrangement Trendanalyse Health Inleiding Gezondheid is voor iedereen een meer of minder belangrijk onderdeel van zijn leven. Bepaalde keuzes die je maakt, heeft te maken met gezondheid. Keuzes op

Nadere informatie

Economie en Bedrijfseconomie. Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde

Economie en Bedrijfseconomie. Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde Economie en Bedrijfseconomie Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde ( FEWEB) Opbouw van studie door prof. dr. Henri de Groot (programmadirecteur)

Nadere informatie

BACHELOR 1 Trimester 2 december - maart

BACHELOR 1 Trimester 2 december - maart Trimester 1 september - december Inleiding in de bedrijfskunde (5) Competenties Mondelinge Vaardigheden (3) BACHELOR 1 Trimester 2 december - maart Trimester 3 maart - juni Statistiek (4) Marktcontext

Nadere informatie

Profiel. Personalia. - Persoonlijke gegevens. - Contact gegevens

Profiel. Personalia. - Persoonlijke gegevens. - Contact gegevens Profiel Een communicatief sociaal persoon die met veel eigen initiatief en een goed analytisch vermogen, gegeven situaties inschat en daar handig op in weet te spelen. Mijn ambitie is, om vanuit mijn persoonlijke

Nadere informatie

NIDAP B2C onderzoek: Professionals met een concrete opleidingsbehoefte

NIDAP B2C onderzoek: Professionals met een concrete opleidingsbehoefte NIDAP B2C onderzoek: Professionals met een concrete opleidingsbehoefte in 2015 NIDAP B2C onderzoek: Professionals met een concrete opleidingsbehoefte De markt blijft in beweging De Nederlandse opleidings-

Nadere informatie

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Doel Zorgdragen voor de vorming van beleid voor de eigen functionele discipline, alsmede zorgdragen voor de organisatorische en personele aansturing van een of

Nadere informatie

Met onderscheidend en gemeenschappelijk beleefd organisatie DNA het beste toekomstperspectief. Verbeteren kan alleen van binnenuit.

Met onderscheidend en gemeenschappelijk beleefd organisatie DNA het beste toekomstperspectief. Verbeteren kan alleen van binnenuit. Met onderscheidend en gemeenschappelijk beleefd organisatie DNA het beste toekomstperspectief Verbeteren kan alleen van binnenuit. Onze visie, missie en strategie Visie: dat er in alle organisaties een

Nadere informatie

Het Marketingconcept: Tevreden klanten: Geintegreerde aanpak:

Het Marketingconcept: Tevreden klanten: Geintegreerde aanpak: Inhoud Inhoud... 1 Het Marketingconcept:... 2 Tevreden klanten:... 2 Geintergreerde aanpak:... 2 Behoeftengeoriënteerd werkterrein:... 3 Concurentieanalyse:... 3 Marktonderzoek:... 3 Winstbijdrage:...

Nadere informatie

Onderzoeksrapport. Wat voor soorten stages zijn er?

Onderzoeksrapport. Wat voor soorten stages zijn er? Onderzoeksrapport Wat voor soorten stages zijn er? Eliza Friedrich 74956 M2A2 Week 1 5 verschillende soorten bedrijven / stages. Stay in Touch Media. Wat is de Stay in Touch Media? Stay in Touch Media

Nadere informatie

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Kappers In de kappersbranche kunnen de volgende bedrijfstypen worden onderscheiden: zelfstandigen zonder personeel, zzp ers (ondernemers die minder dan 32 uur per week in het kappersbedrijf werkzaam zijn)

Nadere informatie

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Module. Lestijden 160

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Module. Lestijden 160 ECTS-fiche 1. Identificatie Opleiding Marketing Module Algemene Marketing Code A5 Lestijden 160 Studiepunten n.v.t. Ingeschatte totale studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot JA aanvragen vrijstelling

Nadere informatie

RECHTSPRAKTIJK KEUZETRAJECT / TRAJECTSCHIJF 2

RECHTSPRAKTIJK KEUZETRAJECT / TRAJECTSCHIJF 2 RECHTRAKTIJK TRAJECTSCHIJF 1 CU HC PR STAGE PERIODE(S) Bedrijfseconomische oriëntatie Economie 3 27 27 1 Bedrijfsadministratie 6 63 63 1-2-3 Personenbelasting 3 27 27 1 Nederlands 1 3 27 27 1 Frans 1 3

Nadere informatie

Centraal en decentraal: always the twain shall meet.

Centraal en decentraal: always the twain shall meet. Centraal en decentraal: always the twain shall meet. Presentatie: drs. Leneke Visser, adviseur facultair alumnibeleid Universiteit Utrecht Chair: mr. Han van Manen, oud-bestuurslid Utrechts Universiteitsfonds

Nadere informatie

Beleidsplan fondsenwerving HagaVrienden 2013-2015

Beleidsplan fondsenwerving HagaVrienden 2013-2015 Beleidsplan fondsenwerving HagaVrienden 2013-2015 Opgesteld door: Helene Marcus-Baart, coördinator HagaVrienden I.s.m: Hans de Sonnaville, secretaris HagaVrienden (Beknopt) beleidsplan HagaVrienden 2013-2015

Nadere informatie

Kick-off. Brancheorganisatie Commerciële Zalen

Kick-off. Brancheorganisatie Commerciële Zalen Kick-off Brancheorganisatie Commerciële Zalen Agenda Presentaties + pitches aanbieders BCZ door Nynke Lely (KNBB) Poolcard door Jan van Goch (Easy Logic) Social Media door (Joost Geurtsen Endemol) Biercontracten

Nadere informatie

Bijlage A: Competenties van de opleiding

Bijlage A: Competenties van de opleiding Bijlage A: Competenties van de opleiding In deze bijlage heeft een rectificatie plaatsgevonden per 30 oktober 2012. Na voltooiing van de opleiding moet de student als beroepsbeoefenaar zelfstandig en met

Nadere informatie

Rapportage. Communicatiejaaronderzoek 2014 De laatste trends en ontwikkelingen binnen het communicatievak?

Rapportage. Communicatiejaaronderzoek 2014 De laatste trends en ontwikkelingen binnen het communicatievak? Rapportage Communicatiejaaronderzoek 2014 De laatste trends en ontwikkelingen binnen het communicatievak? In opdracht van: DirectResearch en Logeion Datum: 19 februari 2014 Auteur: Marieke Gaus & Marvin

Nadere informatie

business www.gamesinbusiness.nl Amsterdam, juli 2011 Erik Heemskerk, Managing Partner 1

business www.gamesinbusiness.nl Amsterdam, juli 2011 Erik Heemskerk, Managing Partner 1 in @ business www.gamesinbusiness.nl Amsterdam, juli 2011 Erik Heemskerk, Managing Partner 1 Inhoudsopgave Doelstellingen DMU bezoekers DMU leveranciers Bereik Games in Business Deelname Achtergrond informatie

Nadere informatie