Workshop: Oorlog in beeld

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Workshop: Oorlog in beeld"

Transcriptie

1 Woord vooraf Beelden zijn in ons dagelijks leven niet meer weg te denken. Veel historische gebeurtenissen van de 20 e eeuw staan middels beelden in ons geheugen gegrift. Of het nu gaat om de val van de Berlijnse Muur, D-Day of de moord op Kennedy. Foto s zijn belangrijke onderdeel van ons collectieve geheugen en geven ons de mogelijkheid om te zien hoe het vroeger is geweest. De foto als bron staat echter zelden centraal bij de lessen geschiedenis, het dient meestal enkel als illustratie. In deze workshop staan foto s van de oorlog in Vietnam centraal. Niet alleen door een koppeling met de inhoud te maken, maar ook door de foto als bron centraal te stellen. Hopelijk hebben u en uw leerling veel plezier van het materiaal uit deze workshop. Heeft u naar aanleiding van de workshop vragen en suggesties of wilt u de opdracht digitaal g d krijgen, neem contact op met ondergetekende. drs. Arnoud Aardema Vakdidacticus geschiedenis Universitaire Lerarenopleiding Radboud Universiteit Nijmegen (ILS/RU) Erasmusplein 1, kamer HT Nijmegen telefoon: (alleen op maandag en vrijdag) PS: Alles uit deze bundel mag gekopieerd worden voor gebruik in de klas.

2 Beelden ter Discussie Vietnam De oorlog in Vietnam staat ook wel bekend als de media-oorlog. De relatieve vrijheid van de media tijdens de oorlog heeft een enorme stroom aan beelden opgeleverd die in ons geheugen staan gegrift. In deze opdracht maken de leerlingen kennis met een aantal bekende voorbeelden en gaan ze vervolgens de bruikbaarheid en berouwbaarheid van foto s als bron onderzoeken. De les in een oogopslag Onderwerp: Activiteit: Tijdsduur: Fotografie en de Vietnam-oorlog Beelden ter discussie 80 minuten Doelen: Leerling kan twee voor- en nadelen van het gebruik van foto s als bron aangeven Leerling kan de invloed van journalistiek en fotografie op beeldvorming over gebeurtenissen onder woorden brengen. Leerlingen kan foto s plaatsen in de tijd aan de hand van beeldelementen Beginsituatie: 5H/6V. Leerlingen hebben het eindexamenthema behandeld. Voorbereiden: Maak groepen van drie leerlingen Kopieer bijlage 1 en 2, voor iedere groep 1 exemplaar o Doe de geknipte foto s in een envelop, zet op de envelop Ronde 1 o Doe de bijschriften in een envelop, zet op de envelop Ronde 2 Kopieer voor iedere groep bijlage 3 en 4 Kopieer voor iedere leerling bijlage 5 Instrueren: Wat: We gaan een aantal foto s bekijken en analyseren die tijdens de oorlog in Vietnam zijn gemaakt. Hoe: In groepen van drie leerlingen foto s bekijken, analyseren en beoordelen Waarom: Foto s zijn een belangrijke bron. Niet alleen in het vak geschiedenis maar ook in het dagelijks leven. Het is belangrijke hier kritisch mee om te kunnen gaan. Uitvoeren: Ronde 1: Geef iedere groep envelop nr 1 en een vragenblad. Ronde 2: Geef iedere groep envelop nr 2 en een vragenblad. Nabespreken: Wat: Welke foto s heb je gekozen? Hoe kun je een foto dateren? Hoe: Hoe heb je vastgesteld wat een goede oorlogsfoto of een historische oorlogsfoto is? Aan welke kenmerken moet die voldoen? Waarom: Welke voor- en nadelen van foto s als bron kun je nu noemen? Vervolg: Op het CSE wordt veel gebruik gemaakt van foto s, meer dan van spotprenten. Omgaan met foto s als bron is dus een belangrijke oefening.

3 Doelen Leerling kan twee voor- en nadelen van het gebruik van foto s als bron aangeven Leerling kan de invloed van journalistiek en fotografie op beeldvorming over gebeurtenissen onder woorden brengen. Leerling kan foto s plaatsen in de tijd aan de hand van beeldelementen Beginsituatie De stof van het eindexamen is behandeld. Begrippen als betrouwbaarheid, representativiteit en bruikbaarheid zijn bekend bij de leerlingen en in eerdere lessen al geoefend. Voorbereiden - Kopieer voor iedere groep bijlage 1 en bijlage 2 o Knip de foto s en bijschriften los o Foto s in envelop met ronde 1 er op o Bijschriften in envelop met ronde 2 er op - Kopieer voor iedere leerling bijlage 3 en 4 Instrueren Wat gaan we doen? Hoe gaan we het doen? Waarom doen we dit? De Vietnam-oorlog is een van de belangrijkste conflicten in de 2 e helft van de 20 e eeuw. In deze oorlog speelde de verslaggeving door de media een belangrijke rol. Vandaag gaan we aan de hand van een aantal foto s de oorlog nader bestuderen. In een groep met drie leerlingen gaan jullie een aantal foto s uit de Vietnamoorlog bekijken. Bij de foto s krijgen jullie opdrachten die verdeeld worden over twee rondes. Aan het eind van elke ronde volgt een nabespreking. Bij het vak geschiedenis wordt veel gebruik gemaakt van foto s. In schoolboeken, toetsen en op het eindexamen komen veel foto s voor. Maar ook in het dagelijks leven zie je vele foto s, met name in de krant. Kritische omgang met foto s is dus van groot belang. Uitvoeren Ronde 1 Maak groepen van drie leerlingen Geef iedere groep envelop 1 en een kopie van bijlage 3 o Neem de opdracht met de studenten door Wijs leerlingen op het belang van de centrale vraag in de opdracht o Wat kenmerkt een goede/pakkende oorlogsfoto Ronde 1 wordt afgesloten met een nabespreking, zie verder op. Ronde 2 Geef iedere groep envelop 2 en een kopie van bijlage 4 Neem de opdracht met de leerlingen door. o Er vindt een wisseling van perspectief plaats. Van samenstellen van een tentoonstelling naar het plaatsen van beelden bij een historisch artikel. o Wijs de leerlingen op de centrale vraag. Aan welke kenmerken moet een foto voldoen om bij een historisch artikel geplaatst te worden. Ronde 2 wordt afgesloten met een klassikale nabespreking, zie verder op.

4 Nabespreken Ronde 1 Begin met een korte uitleg per groep, welke foto s ze hebben gekozen met hun argumentatie. o Laat leerlingen vragen aan de groep stellen. Centrale vraag, wat maakt een foto tot een goede oorlogsfoto? o Mogelijke antwoorden: Compositie Lichtgebruik Tegenstelling (gevangen piloot, soldaat met kind)) Actie (executie Loan) Dichtbij/betrokken (soldaat met helm, executie) Emotie (Kim Phuc, ) Ronde 2 Begin met een korte uitleg per groep welke foto s zij hebben gekozen. o Laat studenten vragen aan elkaar stellen over de gemaakte keuzes. Centrale vraag, wat geeft een foto historische waarde? o Mogelijke antwoorden: Actueel (foto 2 en 4, VS in afghanistan)) Bijzondere gebeurtenis ( executie, zelfverbranding) Uniciteit/zeldzaam (executie Loan) Voorbeeld van persoonlijk leed door historische context (brandende monnik) Persoonlijk leed als voorbeeld voor geheel (Kim Phuc) Discussie omtrent authenticiteit (Kim Phuc) Evaluatie Daarna wordt met de hele groep gediscussieerd over het gebruik van foto s als bron. Wat hebben we nu geleerd over fotografie en geschiedenis? Richtvraag hierbij is de vraag naar voor- en nadelen van foto s als bron. Mogelijke antwoorden o Betrouwbaarheid van foto s (manipulatie) o Representativiteit o Waarde/belang van achtergrondinfo o Standplaatsgebondenheid Fotograaf Redacteur o Foto als momentopname, deel van de omgeving Vervolg Op het CSE wordt veel gebruik gemaakt van foto s, meer dan van spotprenten. Op de toets zal dit dus ook regelmatig terugkomen. Omgaan met foto s als bron is dus een belangrijke oefening voor leerlingen. Vragen stellen met foto als bron is een lastige opgave. Vaak staat niet de inhoud van de foto centraal maar zijn het vragen naar aanleiding van of dienen ze slechts ter beeldende ondersteuning. In het eindexamen 2006 tijdvak 1 werd zowel bij het VWO (vraag 9) als de Havo (vraag 4) wel een vraag gesteld waar de leerlingen het antwoord in de foto moesten zoeken. Varianten De eerste opdracht kan worden ingezet als instap voor de lessenserie rond Vietnam. De opdracht kan gemaakt worden zonder voorkennis. Leerlingen maken kennis met bekende en belangrijke beelden uit de Vietnam. Hierdoor wordt hun nieuwsgierigheid naar de achtergrond van de foto s geprikkeld. Vervolgens kan de tweede opdracht als afsluiting van de lessenserie worden gebruikt. Een aantal van de foto s zal waarschijnlijk in het tekstboek zijn opgenomen als illustratie (v. Kim Phuc of de executie door Loanh). Met hun achtergrond kennis van de oorlog zullen ze de keuze voor welke foto van belang is beter kunnen funderen op historisch inhoudelijke argumenten. Voor een les van 50 minuten kan er voor gekozen worden de klas in tweeën te splitsen. De ene helft maakt ronde 1, de andere helft ronde 2. Vervolgens leerlingen uit verschillende ronden bij elkaar zetten en hun bevindingen met elkaar vergelijken.

5 Werkmateriaal Bijlage 1 Negen foto s uit de Vietnam-oorlog Bijlage 2 Achtergrondinformatie bij de foto s Bijlage 3 Opdrachtenblad ronde 1 Bijlage 4 Opdrachtenblad ronde 2 Bijlage 5 Achtergrondinformatie Extra materiaal spotprenten: Bijlage 6 spotprenten van Ron Cobb Bijlage 7Opdrachtenblad ronde 1 Bijlage 8 Opdrachtenblad ronde 2 Bijlage 9 Achtergrondinformatie over Ron Cobb Literatuur: McNab, C. en A. Wiest, De Geschiedenis van de Vietnam-oorlog (Londen 2000) Jackson, S. en A. Merullo, Geschoten, oorlog in Beeld. Verslagen en foto s van het front (Londen 2003) Themanummer: Vietnam en de oorlog die maar geen geschiedenis wordt in: Spiegel Historael, jrg 39 nr 11/12 (2004). H. Faas, Requiem: By the photographers who died in Vietnam and Indochina (New York 1997). Monumentaal en internationaal veel geprezen verzameling foto s van diverse conflicten in Zuidoost Azie. De gebruikte cartoons zijn afkomstig uit verschillende verzamelbundels van Ron Cobb, waaronder: Mah fellow Americans (Sawyer Press; Los Angeles 1968) Cobb Again (Wild & Woolley; Glebe 1976)

Dynamiek en stagnatie in de Republiek

Dynamiek en stagnatie in de Republiek CSE Dynamiek en stagnatie Dynamiek en stagnatie in de Republiek Workshop chronologie en begrippen Arnoud Aardema Universitaire Lerarenopleiding Radboud Universiteit Nijmegen Woord vooraf Ieder jaar blijkt

Nadere informatie

Kwartet Hofcultuur. Willemien Cuijpers en Marie Thérèse van de Kamp, Interfacultaire Lerarenopleiding, UvA

Kwartet Hofcultuur. Willemien Cuijpers en Marie Thérèse van de Kamp, Interfacultaire Lerarenopleiding, UvA Expertisecentrum Kunsttheorie www.expertisecentrum-kunsttheorie.nl. Kwartet Hofcultuur Middels deze opdracht vatten de leerlingen eerst voor henzelf een aantal belangrijke aspecten omtrent de kunst en

Nadere informatie

Tentoonstelling Beeldende Kunst Middeleeuwen

Tentoonstelling Beeldende Kunst Middeleeuwen Tentoonstelling Beeldende Kunst Middeleeuwen De Middeleeuwen kennen verschillende stijlen en uitingsvormen van religieuze thema s Om de leerlingen hier een goed inzicht in te geven en zelf mee aan te slag

Nadere informatie

De les in een oogopslag. Onderwerp: Verandering en continuïteit in de Russische geschiedenis Activiteit:

De les in een oogopslag. Onderwerp: Verandering en continuïteit in de Russische geschiedenis Activiteit: Foto s vergelijken - Verandering en continuïteit in Rusland, 1894-1921 De Russische geschiedenis in de periode 1894-1921 kenmerkte zich onder meer door Opstand in 1905, twee revoluties in 1917 en een burgeroorlog

Nadere informatie

Niveau: klas 3 h/a, ook te gebruiken in bovenbouw h/a

Niveau: klas 3 h/a, ook te gebruiken in bovenbouw h/a Domino - Verandering en continuïteit in Rusland, 1894-1921 De Russische geschiedenis in de periode 1894-1921 kenmerkte zich onder meer door Opstand in 1905, twee revoluties in 1917 en een burgeroorlog

Nadere informatie

Bijlage 1. Foto s uit de Vietnam-oorlog. Foto 3. Foto 4. Foto 5

Bijlage 1. Foto s uit de Vietnam-oorlog. Foto 3. Foto 4. Foto 5 Bijlage 1 Foto s uit de Vietnam-oorlog Foto 1 Foto 2 Foto 3 Foto 4 Foto 5 Workshop Oorlog in beeld: Vietnam A. Aardema 2009 Foto 6 Foto 7 Foto 9 Foto 8 Bijlage 2 Achtergrond informatie bij de foto s. A.

Nadere informatie

Foto's in de les: Handreikingen voor een kritische benadering.

Foto's in de les: Handreikingen voor een kritische benadering. Lesmateriaal Foto's in de les: Handreikingen voor een kritische benadering. Arnoud Aardema Radboud Universiteit (ILS) Nijmegen, 2012 Opdracht 1. Chronologie in beeld gevangen. Op de volgende bladzijde

Nadere informatie

LESPLANNEN GS-HOLOCAUST

LESPLANNEN GS-HOLOCAUST LESPLANNEN GS-HOLOCAUST 1. ophalen kennis Jodenvervolging / Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog / pers in oorlogstijd 2. ophalen kennis argumenteren Les in reeks (nr): 1 Vooraf: uitdelen leerlingen

Nadere informatie

Mysterie De vluchtende keizer

Mysterie De vluchtende keizer Mysterie De vluchtende keizer De les in een oogopslag Onderwerp: Activiteit: Tijdsduur: Doelen: Beginsituatie: Voorbereiding: Vlucht Keizer Wilhelm naar Nederland Deze mysterie- activiteit is een goede

Nadere informatie

Van Doelstelling, naar leeractiviteit naar werkvorm

Van Doelstelling, naar leeractiviteit naar werkvorm wwwexpertisecentrum-kunsttheorienl Van Doelstelling, naar leeractiviteit naar werkvorm Dit collegevoorbeeld/lesvoorbeeld laat twee verschillende werkvormen zien, een werkvorm die gericht is op lagere orde

Nadere informatie

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën.

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën. Beste leerling, Dit document bevat het examenverslag van het vak Geschiedenis vwo, eerste tijdvak (2015). In dit examenverslag proberen we zo goed mogelijk antwoord te geven op de volgende vraag: In hoeverre

Nadere informatie

Examentraining klas 4 mavo

Examentraining klas 4 mavo Examentraining klas 4 mavo Historische vaardigheden Maken van een examen 100 minuten Bespreken examen Overige vragen m.socrative.com Room number: 65459 Vul je naam in Maak de quiz - Historische personen

Nadere informatie

Een voorstelling met een duidelijk doel

Een voorstelling met een duidelijk doel wwwexpertisecentrum-kunsttheorienl Een voorstelling met een duidelijk doel Door middel van een kleine theatertour wil Mevrouw Maas de consumptiemaatschappij kritisch onder de loep nemen Ze heeft genoeg

Nadere informatie

Voor de paboopleider. Werkvorm 10: voor de opleider (1) Verleden en heden

Voor de paboopleider. Werkvorm 10: voor de opleider (1) Verleden en heden Werkvorm 10: voor de opleider (1) Leren mensen van de Oorlog? De Jodenvervolging en de Tweede Wereldoorlog zijn binnen het geschiedenisonderwijs bij uitstek onderwerpen waarbij gepleit wordt voor een koppeling

Nadere informatie

Handleiding. Pagina 1 van 9

Handleiding. Pagina 1 van 9 Begeleiding De website is opgebouwd uit stappen. De stappen op de website volgen elkaar logisch op en alle opdrachten staan duidelijk op de website beschreven. De informatie op de website is voor iedere

Nadere informatie

SCHRIJF HET VERVOLG SCHRIJF HET VERVOLG KIJKEN, VOELEN, MAKEN KIJKEN VOELEN NADENKEN MAKEN WETEN

SCHRIJF HET VERVOLG SCHRIJF HET VERVOLG KIJKEN, VOELEN, MAKEN KIJKEN VOELEN NADENKEN MAKEN WETEN Een opdracht voor groep 6, 7 of 8 gericht op het kijken naar kunst en creatieve ontwikkeling. De leerlingen schrijven een scène gebaseerd op een kunstwerk uit de zeventiende eeuw naar keuze. De leerlingen

Nadere informatie

Combineer raak met beelden

Combineer raak met beelden Combineer raak met beelden De Nederlandse Opstand voor beeldslimme leerlingen Ronald Becx Inleiding/ Verantwoording: Het idee voor deze opdracht kreeg ik in de les toen we bezig waren met de Mystery van

Nadere informatie

Leerlijn historisch denken havo

Leerlijn historisch denken havo Leerlijn historisch denken havo Albert van der Kaap vwo Tijd en chronologie klas 1 klas 2 klas 3 vwo 6 gebeurtenissen uit zijn eigen leven alsmede verschijnselen, gebeurtenissen en personen uit de geschiedenis

Nadere informatie

EMOTIE IN KUNST EMOTIE IN KUNST KIJKEN, VOELEN KIJKEN VOELEN SAMENWERKEN WETEN NADENKEN

EMOTIE IN KUNST EMOTIE IN KUNST KIJKEN, VOELEN KIJKEN VOELEN SAMENWERKEN WETEN NADENKEN Een opdracht voor groep 7 of 8 gericht op het begrijpen van emoties in kunst. Leerlingen leggen een link tussen emoties en kunst, door emotionele beelden uit een animatiefilm te vergelijken met emoties

Nadere informatie

Met welk werk kunnen kinderen uit groep 5-6 thuiskomen en hoe kunt u uw kind thuis helpen?

Met welk werk kunnen kinderen uit groep 5-6 thuiskomen en hoe kunt u uw kind thuis helpen? Met welk werk kunnen kinderen uit groep 5-6 thuiskomen en hoe kunt u uw kind thuis helpen? In groep 5-6 nemen kinderen steeds vaker werk mee naar huis. Vaak vinden kinderen het leuk om thuis aan schooldingen

Nadere informatie

Drents Archief. Het meisje met de hoepel. Groep 2 Thema-overzicht

Drents Archief. Het meisje met de hoepel. Groep 2 Thema-overzicht Drents Archief Het meisje met de hoepel Groep 2 Thema-overzicht Thema-overzicht Het meisje met de hoepel Groep 2 Drents Archief Kern van het thema Een beeld vertelt een verhaal. Om het verhaal te kunnen

Nadere informatie

Examen HAVO. geschiedenis

Examen HAVO. geschiedenis geschiedenis Examen HAVO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 1 Maandag 22 mei 9.00 12.00 uur 20 06 Vragenboekje Voor dit examen zijn maximaal 77 punten te behalen; het examen bestaat uit 26 vragen.

Nadere informatie

BEKEER EEN INDIAAN! Een oefening in historisch inlevingsvermogen. Ziggy ADRIAENSENS Bert AERNOUTS Pieter-Jan GORISSEN Frédéric PIETOWSKI

BEKEER EEN INDIAAN! Een oefening in historisch inlevingsvermogen. Ziggy ADRIAENSENS Bert AERNOUTS Pieter-Jan GORISSEN Frédéric PIETOWSKI Ziggy ADRIAENSENS Bert AERNOUTS Pieter-Jan GORISSEN Frédéric PIETOWSKI BEKEER EEN INDIAAN! Een oefening in historisch inlevingsvermogen STUDIEDAG THE CALL OF THE ROCKIES. DE INDIANEN IN HET NOORD-AMERIKA

Nadere informatie

Programma van toetsing en afsluiting. Vak: Economie 2 f vwo

Programma van toetsing en afsluiting. Vak: Economie 2 f vwo Programma van toetsing en afsluiting Vak: Economie 2 f vwo Inleiding Bij de samenstelling van het nieuwe 2FVWO programma is rekening gehouden met de mogelijkheid om eind 2015-2016, voor de leerlingen die

Nadere informatie

Analyse van filmshots

Analyse van filmshots Expertisecentrum Kunsttheorie www.expertisecentrum-kunsttheorie.nl. Actieve analyse van filmshots Film bevat veel verschillende onderdelen waarop je een film kunt analyseren. Via deze werkvorm (domino)

Nadere informatie

Dynamiek en stagnatie in de Republiek. Een samenvatting geven met PowerPoint, klassikaal en actief

Dynamiek en stagnatie in de Republiek. Een samenvatting geven met PowerPoint, klassikaal en actief I ILS - Radboud Universiteit Nijmegen Jan de Vries Dynamiek en stagnatie in de Republiek Een samenvatting geven met PowerPoint, klassikaal en actief I ILS - Radboud Universiteit Nijmegen Wat zijn uw knelpunten

Nadere informatie

Workshop levensverhalen van Duitse soldaten infobrochure voor leraren

Workshop levensverhalen van Duitse soldaten infobrochure voor leraren Workshop levensverhalen van Duitse soldaten infobrochure voor leraren Deze infobrochure bevat een inhoudelijke beschrijving van de workshop en zijn doelstellingen. Ten tweede vinden begeleidende leraren

Nadere informatie

Websites voor mentoren en leerlingen Inleiding

Websites voor mentoren en leerlingen Inleiding Websites voor mentoren en leerlingen Inleiding Internet is niet meer weg te denken uit het huidige onderwijs en biedt bovendien een bijna onuitputtelijke bron aan informatie en hulpmiddelen. Dit document

Nadere informatie

Levenslijn Republiek - Maurits en Oldenbarnevelt

Levenslijn Republiek - Maurits en Oldenbarnevelt Republiek - Maurits en Oldenbarnevelt De les in een oogopslag Onderwerp: Maurits en Oldenbarnevelt Activiteit: Tijdsduur: Leerlingen bepalen hoe Oldenbarnevelt en Maurits reageerden op een gebeurtenis

Nadere informatie

Met kleine ingrepen grote effecten in de havo les.

Met kleine ingrepen grote effecten in de havo les. Met kleine ingrepen grote effecten in de havo les. activeren en differentiëren Havo Congres Ede 5 februari 2015 Johan Keijzer j.keijzer@aps.nl Naam Datum Aandacht voor het volgende. De start van de les

Nadere informatie

Dia 1 Introductie max. 2 minuten!

Dia 1 Introductie max. 2 minuten! 1 Dia 1 Introductie max. 2 minuten! Vertel: Deze les gaat vooral over het gebruik van sociale media. Maar: wat weten jullie eigenlijk zelf al over sociale media? Laat de leerlingen in maximaal een minuut

Nadere informatie

Wegwijzer vakdidactische opdrachtenstage

Wegwijzer vakdidactische opdrachtenstage SPECIFIEKE LERARENOPLEIDING Wegwijzer vakdidactische opdrachtenstage 1 Inleiding 1.1 Opzet en doel van de vakdidactische opdrachtenstage De vakdidactische opdrachtenstage vormt een aanvulling op de instap-

Nadere informatie

Oranje stappers maak je zo

Oranje stappers maak je zo Handleiding groep 3-8 Oranje stappers maak je zo Wijzers Jeelo heeft gele wijzers om samen met leerlingen te verkennen hoe je een oranje stapper van Jeelo maakt. Voor groep 3-4 wijzer 2008 Zo maak je oranje

Nadere informatie

Twents Meesterschap. Tom Coenen Aafke Elschot Judith Timmer. Twents Meesterschap

Twents Meesterschap. Tom Coenen Aafke Elschot Judith Timmer. Twents Meesterschap Twents Meesterschap Spelen met wiskunde Samenwerking tussen wetenschappelijk en voortgezet onderwijs in de vorm van Lesson Study op het gebied van Speltheorie Tom Coenen Aafke Elschot Judith Timmer Twents

Nadere informatie

HANDIG OM TE WETEN AANDACHTSPUNTEN TER VOORBEREIDING OP HET BEZOEK VAN EEN GASTSPREKER TER VOORBEREIDING: IN DE KLAS

HANDIG OM TE WETEN AANDACHTSPUNTEN TER VOORBEREIDING OP HET BEZOEK VAN EEN GASTSPREKER TER VOORBEREIDING: IN DE KLAS HANDIG OM TE WETEN AANDACHTSPUNTEN TER VOORBEREIDING OP HET BEZOEK VAN EEN GASTSPREKER Een les van een gastspreker vraagt zowel voor, tijdens als na de gastles zorg en aandacht van de begeleidende leraar.

Nadere informatie

Blauwe stenen leer je zo

Blauwe stenen leer je zo Handleiding groep 3-8 Blauwe stenen leer je zo Wijzers Jeelo heeft gele wijzers om samen met leerlingen te verkennen hoe je een steen van Jeelo leert. Voor groep 3-4 wijzer 2009 Zo leer je blauwe stenen

Nadere informatie

Ludwig Museum: Manifesten in de 20 e eeuw

Ludwig Museum: Manifesten in de 20 e eeuw wwwexpertisecentrum-kunsttheorienl Ludwig Museum: Manifesten in de 20 e eeuw Via deze opdracht gaan leerlingen zelfstandig op pad in het Ludwig Museum in Keulen Aan de hand van verschillende manifesten

Nadere informatie

HIERIN VINDT U DE OPBOUW VAN HET PROGRAMMA EN DE GANG VAN ZAKEN IN DE PRAKTIJK

HIERIN VINDT U DE OPBOUW VAN HET PROGRAMMA EN DE GANG VAN ZAKEN IN DE PRAKTIJK COMPLETE DOCENTENINFORMATIE: HIERIN VINDT U DE OPBOUW VAN HET PROGRAMMA EN DE GANG VAN ZAKEN IN DE PRAKTIJK DE TIJDSWINKEL VOOR GROEP 3-4 HET LEVEN VAN MENSEN IN VERSCHILLENDE TIJDSPERIODEN AAN DE HAND

Nadere informatie

Startpunt. Handleiding voor het bijbelonderwijs op de basisschool. Wat is Startpunt?

Startpunt. Handleiding voor het bijbelonderwijs op de basisschool. Wat is Startpunt? Startpunt Handleiding voor het bijbelonderwijs op de basisschool Wat is Startpunt? Startpunt is een handleiding voor leerkrachten op de basisschool, voortgekomen uit de praktijk van de basisschool. Veel

Nadere informatie

PDCA+ V7. Blok 2.3 Longziekten & gaswisselingsstoornissen

PDCA+ V7. Blok 2.3 Longziekten & gaswisselingsstoornissen PDCA+ Curriculumonderdeel: Blok 2.3 Longziekten & gaswisselingsstoornissen Jaargang: Deel I: Nabespreking Bijzonderheden tijdens nabespreking Datum: 18-04-16 TBL! De pilot is wat ons betreft geslaagd.

Nadere informatie

Nieuwsgierig maken / motiveren voor een tijdvak of historisch onderwerp Vragen / hypothesen kunnen formuleren over historische verschijnselen

Nieuwsgierig maken / motiveren voor een tijdvak of historisch onderwerp Vragen / hypothesen kunnen formuleren over historische verschijnselen Werken met afbeeldingen in het examenprogramma geschiedenis havo/vwo OPDRACHTEN EXAMENPROGRAMMA FUNCTIE AFBEELDING 1. De afbeelding als motivator Tien tijdvakken met kenmerkende aspecten Geschiedenis van

Nadere informatie

Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis (dubbele les) Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis voorbereiding. Leerkrachtinformatie

Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis (dubbele les) Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis voorbereiding. Leerkrachtinformatie Leerkrachtinformatie (dubbele les) Lesduur: 2 x 50 minuten (klassikaal) Introductie van de activiteit 1. Deze klassikale les bestaat uit twee delen: Voorbereiding Uitvoering voorbereiding Lesduur: 50 minuten

Nadere informatie

Tally, B., Goldenberg, L.B. (2005). Fostering historical thinking with digitized primary sources. Journal of Research on Technology in Education

Tally, B., Goldenberg, L.B. (2005). Fostering historical thinking with digitized primary sources. Journal of Research on Technology in Education Tally, B., Goldenberg, L.B. (2005). Fostering historical thinking with digitized primary sources. Journal of Research on Technology in Education 38 (1), 1-21. [René Vos, 2012] De auteurs Bill Tally en

Nadere informatie

Drents Museum. Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 4 De opdracht...

Drents Museum. Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 4 De opdracht... Drents Museum Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 4 De opdracht... Les 4 De opdracht... Drents Museum Groep 3 Duur: naar eigen inzicht (evt. te verdelen over meerdere lessen) Lesvoorbereiding

Nadere informatie

Visie in de praktijk

Visie in de praktijk Gastlessen voor studenten 2 e leerjaar PW 3 en 4 Pedagogisch kader kindercentra 0-4 jaar - Docentenhandleiding Visie in de praktijk Gastles visie in de praktijk - Docentenhandleiding Theorie over dit onderwerp:

Nadere informatie

Docentenhandleiding Schrijven bij geschiedenis

Docentenhandleiding Schrijven bij geschiedenis Docentenhandleiding Schrijven bij geschiedenis In deze docentenhandleiding vindt u meer informatie over de schrijfinstructie-les, die aansluit bij de lessenserie Nederland als democratie. Het doel van

Nadere informatie

A. LEER EN TOETSPLAN. Vak: Geschiedenis Leerjaar: 3 Onderwerp: De Eerste en Tweede Wereldoorlog (H1 en 2) Kerndoel(en):

A. LEER EN TOETSPLAN. Vak: Geschiedenis Leerjaar: 3 Onderwerp: De Eerste en Tweede Wereldoorlog (H1 en 2) Kerndoel(en): A. LEER EN TOETSPLAN Vak: Geschiedenis Leerjaar: Onderwerp: De Eerste en Tweede Wereldoorlog (H1 en ) Kerndoel(en): 7. De leerling leert een kader van tien tijdvakken te gebruiken om gebeurtenissen, ontwikkelingen

Nadere informatie

Rijk Romeins Leven. Museum Park Matilo Cultuurlijn Tijd Groep 5. Handleiding voorbereidende les

Rijk Romeins Leven. Museum Park Matilo Cultuurlijn Tijd Groep 5. Handleiding voorbereidende les Les Rijk Romeins Leven Museum Park Matilo Cultuurlijn Tijd Groep 5 Handleiding voorbereidende les Rijk Romeins Leven INHOUD Inleiding Kader Begrippen Leerdoelen Aansluiting kerndoelen De lessen INLEIDING

Nadere informatie

ANIMATIE-FILM-DOMINO KIJKEN, WETEN, SAMENWERKEN

ANIMATIE-FILM-DOMINO KIJKEN, WETEN, SAMENWERKEN ANIMATIE-FILM-DOMINO ANIMATIE-FILM-DOMINO Een opdracht voor groep 6,7 of 8 gericht op goed leren kijken Leerlingen spelen in groepjes van 4 een filmdominospel waarmee zij begrippen voor kunstanalyse actief

Nadere informatie

Perspectief 3e editie 4/5 HAVO Project Beelden

Perspectief 3e editie 4/5 HAVO Project Beelden Perspectief 3e editie 4/5 HAVO Project Beelden 0. Start Dit project gaat over beelden. Beelden zijn overal en maken ons dingen duidelijk op een andere manier dan tekst dat kan. Maar ze kunnen ook verwarren.

Nadere informatie

Naam leerlingen. Groep BBL1 Mens & Maatschappij. Verdiepend arrangement. Basisarrange ment

Naam leerlingen. Groep BBL1 Mens & Maatschappij. Verdiepend arrangement. Basisarrange ment Groep BBL1 Mens & Maatschappij Leertijd; 3 keer per week 45 minuten werken aan de basisdoelen. - 3 keer per week 45 minuten basisdoelen toepassen in verdiepende contexten. Verdieping op de basisdoelen

Nadere informatie

Examentrainingen 2013. Alle informatie op een rij. Bijles Maas en Waal

Examentrainingen 2013. Alle informatie op een rij. Bijles Maas en Waal Examentrainingen 2013 Alle informatie op een rij Bijles Maas en Waal Inhoudsopgave Wat is een examentraining?... 3 Informatieavond voor examenkandidaten... 4 Studiebegeleiding voor examenkandidaten...

Nadere informatie

Voor de paboopleider. Werkvorm 4: voor de opleider (1) beeldgebruik

Voor de paboopleider. Werkvorm 4: voor de opleider (1) beeldgebruik Werkvorm 4: voor de opleider (1) Beelden van de Jodenvervolging in de les Bij deze werkvorm is een aantal foto s, casussen en adviezen verzameld om studenten te laten nadenken over het gebruik van beelden

Nadere informatie

GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE KB

GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE KB Examen VMBO-KB 2005 tijdvak 1 woensdag 25 mei 9.00 11.00 uur GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE KB Gebruik het bronnenboekje. Dit examen bestaat uit 35 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 50 punten

Nadere informatie

Gaan stemmen of niet gaan stemmen? (Uit: Kompas)

Gaan stemmen of niet gaan stemmen? (Uit: Kompas) Gaan stemmen of niet gaan stemmen? (Uit: Kompas) Bij deze activiteit wordt een enquête gehouden bij mensen in de omgeving in verband met: het gaan stemmen bij verkiezingen, de deelname van burgers aan

Nadere informatie

Examen VMBO-GL en TL 2005

Examen VMBO-GL en TL 2005 Examen VMBO-GL en TL 2005 tijdvak 1 woensdag 25 mei 9.00 11.00 uur GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE GL EN TL Gebruik het bronnenboekje. Dit examen bestaat uit 38 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Lesontwerp 8. Betogende brief over de Holocaust. Doel. Ontwikkelaar School Vak Groep Genre

Lesontwerp 8. Betogende brief over de Holocaust. Doel. Ontwikkelaar School Vak Groep Genre Lesontwerp 8. Betogende brief over de Holocaust Ontwikkelaar School Vak Groep Genre Johan van Driel Ichthuscollege, Veenendaal geschiedenis 5 havo argumenteren Doel Geschreven taal speelt een belangrijke

Nadere informatie

oods je leerling door politieke cartoons

oods je leerling door politieke cartoons Rubriek van de commissie Havo/Vwo CEDRIC REGTOP EN INEKE VELDHUIS-MEESTER L oods je leerling door politieke cartoons Een analysemethode als handvat voor de zelfstandig werkende leerling Politieke cartoons

Nadere informatie

Nieuwe didactiek vwo 2 en 3 Connect College: resultaten van een onderzoek. Prof. dr. Perry den Brok

Nieuwe didactiek vwo 2 en 3 Connect College: resultaten van een onderzoek. Prof. dr. Perry den Brok Nieuwe didactiek vwo 2 en 3 Connect College: resultaten van een onderzoek Prof. dr. Perry den Brok Betrokkenen Connect College (opdrachtgever) Kennisnet (subsidie onderzoek) Technische Universiteit Eindhoven

Nadere informatie

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën.

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën. Beste leerling, Dit document bevat het examenverslag van het vak Geschiedenis (Pilot) vwo, eerste tijdvak (2014). In dit examenverslag proberen we zo goed mogelijk antwoord te geven op de volgende vraag:

Nadere informatie

Culturele hoofdstad van Europa

Culturele hoofdstad van Europa Expertisecentrum Kunsttheorie www.expertisecentrum-kunsttheorie.nl. Het initiatief Het Europese Parlement roept jaarlijks 1 of 2 Europese steden uit tot culturele hoofdstad. Het is bedoeld om zowel de

Nadere informatie

Examenprograma filosofie havo/vwo

Examenprograma filosofie havo/vwo Examenprograma filosofie havo/vwo Havo Het eindexamen Het eindexamen bestaat uit het centraal examen en het schoolexamen. Het examenprogramma bestaat uit de volgende domeinen: Domein A Vaardigheden Domein

Nadere informatie

Welkom bij de workshop van groep 7 8!

Welkom bij de workshop van groep 7 8! Welkom bij de workshop van groep 7 8! Doelen van deze ouderavond: U krijgt een idee hoe uw kind les krijgt in groep 7 of 8. U ervaart zelf de manier waarop wij lesgeven (directe instructiemodel). U krijgt

Nadere informatie

Opdracht didactisch Stripverhaal

Opdracht didactisch Stripverhaal Opdracht didactisch Stripverhaal Door Priscilla de Kock, Joey Larioza en Wesley van Vliet A. Inleiding B. Beginsituatie voorkennis C. Doelstelling D. Lesplannen A. Inleiding Deze lessenserie is bedoeld

Nadere informatie

1. Inleiding. Pagina 1

1. Inleiding. Pagina 1 Pagina 1 1. Inleiding Nederland is een van de weinige landen met een euthanasiewet. Alleen in België en Luxemburg is euthanasie net als bij ons in een wet geregeld. Veel mensen hebben een mening over euthanasie.

Nadere informatie

Voorbeelden van Activerende Werkvormen

Voorbeelden van Activerende Werkvormen Voorbeelden van Activerende Werkvormen Oktober 2009 Bjorn Wansink Hanneke Tuithof 2 Voorwoord Beste collega, Voor u ligt een bundeltje met activerende werkvormen. Deze werkvormen worden gebruikt in het

Nadere informatie

Programma van toetsing en afsluiting R VWO 4. O.S.G. Willem Blaeu

Programma van toetsing en afsluiting R VWO 4. O.S.G. Willem Blaeu Programma van toetsing en afsluiting 2016-2017 R VWO 4 O.S.G. Willem Blaeu Cohort 2016-2019 In de bovenbouw mavo, havo en vwo komt het cijfer van het schoolexamen geleidelijk tot stand. In het PTA wordt

Nadere informatie

Differentiatie in de rekenles in het mbo. Bijeenkomst 2

Differentiatie in de rekenles in het mbo. Bijeenkomst 2 Differentiatie in de rekenles in het mbo Bijeenkomst 2 30% 15,- 20% 80,- 45,- 15% 20,- 25% 19,95 50% 50,- 35% 3,50 6,99 10% 60,- 40% 32,50 5% TERUGBLIK VORIGE KEER EN HUISWERK Programma vandaag Drie starters

Nadere informatie

Perspectief 3e editie 3 hv Project Oorlog & vrede. 0 Start

Perspectief 3e editie 3 hv Project Oorlog & vrede. 0 Start Perspectief 3e editie 3 hv Project Oorlog & vrede 0 Start Een project over oorlog en vrede, waarbij je gaat kijken naar verschillende aspecten. Is oorlog te voorkomen? Kun je vrede leren, of stimuleren?

Nadere informatie

formulier Persoonlijk Activiteitenplan (PAP 2 Schooljaar 2013/2014)

formulier Persoonlijk Activiteitenplan (PAP 2 Schooljaar 2013/2014) formulier Persoonlijk Activiteitenplan (PAP 2 Schooljaar 2013/2014) De student levert het PAP volgens de gemaakte afspraken in bij de werkbegeleider op de school en de HvA-begeleider. naam student Sabine

Nadere informatie

Nationaal Gevangenismuseum

Nationaal Gevangenismuseum Nationaal Gevangenismuseum Gevangen in beeld Groep 8 Les 3. Bajespoëzie Les 3 Bajespoëzie Nationaal Gevangenismuseum Groep 8 75 minuten (langer met uitbreiding) Samenvatting van de les In de derde les

Nadere informatie

Examentraining - Geschiedenis. HAVO 5 Republiek Duitsland Koude oorlog

Examentraining - Geschiedenis. HAVO 5 Republiek Duitsland Koude oorlog Examentraining - Geschiedenis HAVO 5 Republiek Duitsland Koude oorlog Doel Bewustwording nieuw programma Kansen zien! Kennis & vaardigheden herhalen Typische examenzaken Vergroten motivatie Inhoud Inhoudelijke

Nadere informatie

Vertaalde Werken/ Translated Works: Barbara Visser 1990 2006 5 november 2006 15 april 2007 Museum De Paviljoens

Vertaalde Werken/ Translated Works: Barbara Visser 1990 2006 5 november 2006 15 april 2007 Museum De Paviljoens Vertaalde Werken/ Translated Works: Barbara Visser 1990 2006 5 november 2006 15 april 2007 Museum De Paviljoens Verwerkin gsopdracht Beeldcultuur Voort gezet onderwi js CKV 1 Le monde appartient à ceux

Nadere informatie

Schrijven moeilijk? Leuk! Gert Rijlaarsdam

Schrijven moeilijk? Leuk! Gert Rijlaarsdam Schrijven moeilijk? Leuk! Gert Rijlaarsdam Hoe maken we ervaar de tekst lessen? Kijkje in de keuken Hoe maken we ervaar het eerst lessen? Genre: betogende tekst Wat heb ik al aan materiaal Een leuke toets

Nadere informatie

VWO Inleveren van de boeken VWO. Lees deze brief goed door, volg de instructies nauwkeurig op en voorkom onnodig lang wachten.

VWO Inleveren van de boeken VWO. Lees deze brief goed door, volg de instructies nauwkeurig op en voorkom onnodig lang wachten. VWO Inleveren van de boeken VWO Het inleveren vindt plaats op: maandag 27 juni a.s. in lokaal B 2.10 12.30 13.00 u A t/m H 13.30 14.00 u I t/m R 14.30 15.00 u S t/m Z VMBO Inleveren van de boeken VMBO

Nadere informatie

Nieuwsbrief 19 februari 2016

Nieuwsbrief 19 februari 2016 Nieuwsbrief 19 februari 2016 Renovatie toiletten fase 2 Zoals u eerder in de nieuwsbrief heeft kunnen lezen, wordt in de voorjaarsvakantie gestart met het vervolg van de renovatie van de toiletblokken.

Nadere informatie

Belangen: Wel of niet ingrijpen in Syrië?

Belangen: Wel of niet ingrijpen in Syrië? Belangen: Wel of niet ingrijpen in Syrië? Korte omschrijving werkvorm: Leerlingen moeten zich inleven in een permanent lid van de Veiligheidsraad van de VN. Ze gaan aan de slag met het vraagstuk of de

Nadere informatie

Het nieuwe eindexamen geschiedenis

Het nieuwe eindexamen geschiedenis Het nieuwe eindexamen geschiedenis Stephan Klein Rotterdam, 4 oktober 2013 Gesprek in de klas (2013) Docent: Wie kan uitleggen wat standplaatsgebondenheid inhoudt? (stilte van enkele seconden) Leerling

Nadere informatie

Differentiatie in de rekenles in het mbo. Bijeenkomst 1

Differentiatie in de rekenles in het mbo. Bijeenkomst 1 Differentiatie in de rekenles in het mbo Bijeenkomst 1 STARTER Op een rij Ieder krijgt een kaartje. Vorm twee groepen: breuken en kommagetallen Zoek binnen jouw groep je buren (getalgrootte). Maak ook

Nadere informatie

Docentenhandleiding KIES VAARDIG! klas 1/2 VMBO-TL/HAVO/VWO

Docentenhandleiding KIES VAARDIG! klas 1/2 VMBO-TL/HAVO/VWO Docentenhandleiding KIES VAARDIG! klas 1/2 VMBO-TL/HAVO/VWO INHOUDSOPGAVE Inleiding 3 Lesdoelen 4 Overzicht werkvormen 5 Uitleg werkvormen 1. Beeld bij kiezen 6 2. Grote en kleine keuzes 6 3. Gevolgen

Nadere informatie

Titel Nederlandse troepen in Srebrenica

Titel Nederlandse troepen in Srebrenica Nederlandse troepen in Srebrenica Hoe zorg je voor vrede in moeilijke tijden? Korte lesomschrijving Leerlingen verwerven in deze les informatie over de burgeroorlog in Joegoslavië. Ook onderzoeken ze de

Nadere informatie

WERKEN MET TABLETS. Tien vragen over tablets!

WERKEN MET TABLETS. Tien vragen over tablets! WERKEN MET TABLETS Tien vragen over tablets! Van start met tablets Zoals u weet, is binnen de onderwijsstichting Arcade in september 2015 een definitief besluit genomen over het onderwijs met tablets.

Nadere informatie

Schrijven van studiemateriaal

Schrijven van studiemateriaal Schrijven van studiemateriaal BKO workshop 25 oktober 2012 Door Marjo Stalmeier Programma van vandaag Kennismaking Focus van deze workshop Formuleren van teksten: theorie en oefenen Lunchpauze Structureren

Nadere informatie

Museum De Buitenplaats Kijken is een kunst

Museum De Buitenplaats Kijken is een kunst Museum De Buitenplaats Kijken is een kunst Groep 5 Thema- overzicht Thema- overzicht Kijken is een kunst Groep 5 Museum De Buitenplaats Kern van het thema Mensen laten graag iets van zichzelf aan anderen

Nadere informatie

Media & Interculturaliteit Lessenserie Ontdek je plekje

Media & Interculturaliteit Lessenserie Ontdek je plekje Media & Interculturaliteit Lessenserie Ontdek je plekje Docentenhandleiding doelgroep duur 2 vmbo,1 havo, 1 vwo 6 klokuren Inleiding Je culturele achtergrond bepaalt je hele leven. Uit welke cultuur je

Nadere informatie

Flipping the classroom: een oplossing? Nov. 2013

Flipping the classroom: een oplossing? Nov. 2013 Flipping the classroom: een oplossing? Nov. 213 OPZET WORKSHOP 1. Wat is Flipping the classroom? 2. Wat kan dit betekenen voor slimme kinderen in het PO? 3. Voorbeeld voor kleuters bekijken en beoordelen

Nadere informatie

Vak: Nederlands Klas: 6 vwo 2015-2016 Blok: I

Vak: Nederlands Klas: 6 vwo 2015-2016 Blok: I Vak: Nederlands Klas: 6 vwo 2015-2016 Blok: I WEEK STOFOMSCHRIJVING 35 Literatuur: uitleg wat je dit jaar moet doen. De komende weken (tot week 42) werken aan ondergenoemde punten via opgave en in afspraak

Nadere informatie

CONCLUSIE Aantal niveaus te laag

CONCLUSIE Aantal niveaus te laag Bijlage 1. Opening door Gelbrich Feenstra. Zij werkt als onderwijsadviseur bij APS in Utrecht en sinds ruim een jaar is zij projectleider Engels bij het VLC. Wat was de aanleiding voor deze conferentie?

Nadere informatie

Hoe leer ik kinderen rekenen in groep 3 en 4? Weekschema PABWJ314X1 2015-2016

Hoe leer ik kinderen rekenen in groep 3 en 4? Weekschema PABWJ314X1 2015-2016 Hoe leer ik kinderen rekenen in groep 3 en 4? Weekschema PABWJ314X1 2015-2016 Cursusdoelen 1. De student heeft kennis van getalfuncties, inzicht in de telrij, (structuur van) getallen en getalrelaties

Nadere informatie

Programma van toetsing en afsluiting R HAVO 4. O.S.G. Willem Blaeu

Programma van toetsing en afsluiting R HAVO 4. O.S.G. Willem Blaeu Programma van toetsing en afsluiting 2016-2017 R HAVO 4 O.S.G. Willem Blaeu Cohort 2016-2018 In de bovenbouw mavo, havo en vwo komt het cijfer van het schoolexamen geleidelijk tot stand. In het PTA wordt

Nadere informatie

Saving Mes Aynak Docenten

Saving Mes Aynak Docenten Doelgroep: 5 e en 6 e klassen van HAVO en VWO Voor u ligt de lesbrief die hoort bij een bezoek aan het wetenschapsfilmfestival InScience. Tijdens het festivalbezoek gaan uw leerlingen de documentaire Saving

Nadere informatie

Leerlijn Omgaan met ongewenst gedrag Workshop 4: Oplossingsgerichte gesprekken voeren, Aandachtsemmers vullen in jouw klas

Leerlijn Omgaan met ongewenst gedrag Workshop 4: Oplossingsgerichte gesprekken voeren, Aandachtsemmers vullen in jouw klas Leerlijn Omgaan met ongewenst gedrag Workshop 4: Oplossingsgerichte gesprekken voeren, Aandachtsemmers vullen in jouw klas 17 juni 2015 13.30 16.00 uur Madeleine Vreeburg Miranda Noom Leerlijn Omgaan met

Nadere informatie

Programma van toetsing en afsluiting R VWO 6. O.S.G. Willem Blaeu

Programma van toetsing en afsluiting R VWO 6. O.S.G. Willem Blaeu Programma van toetsing en afsluiting 2016-2017 R VWO 6 O.S.G. Willem Blaeu Cohort 2014-2017 In de bovenbouw mavo, havo en vwo komt het cijfer van het schoolexamen geleidelijk tot stand. In het PTA wordt

Nadere informatie

PV ILS-VO 1 12/1/2016

PV ILS-VO 1 12/1/2016 PV ILS-VO 1 12/1/2016 INSTRUMENT LEERSTIJL VO PERSOONLIJKE RAPPORTAGE VAN Luc Arendse PV ILS-VO 2 12/1/2016 Gegevens deelnemer Algemeen Naam Luc Arendse Leeftijd 17 Geslacht man Afnamedatum 28 november

Nadere informatie

Mens en maatschappij (aardrijkskunde, economie, geschiedenis, godsdienst)

Mens en maatschappij (aardrijkskunde, economie, geschiedenis, godsdienst) Mens en maatschappij (aardrijkskunde, economie, geschiedenis, godsdienst) Kerndoelen 36. De leerling leert betekenisvolle vragen te stellen over maatschappelijke kwesties en verschijnselen, daarover een

Nadere informatie

Factsheet over het educatieve aanbod

Factsheet over het educatieve aanbod De tentoonstelling in het Solomon R. Guggenheim Museum in New York, in 2012 Photo: David Heald Factsheet over het educatieve aanbod De tentoonstelling in het Cobra Museum Het Cobra Museum brengt van 5

Nadere informatie

#WvdM14. De nieuwswijze brugklasser Gonnie Eggink

#WvdM14. De nieuwswijze brugklasser Gonnie Eggink #WvdM14 De nieuwswijze brugklasser Gonnie Eggink Wat komt er aan de orde? Wat is mediawijsheid? Onderzoeksvraag Methode Uitkomsten Conclusie/literatuur Discussie 27-11-2014 2 Wat is mediawijsheid? (1/4)

Nadere informatie

Praktische opdracht: Maak een voorpagina van een krant. Geschiedenis

Praktische opdracht: Maak een voorpagina van een krant. Geschiedenis 1 Praktische opdracht: Maak een voorpagina van een krant Geschiedenis 2 Dagen die de wereld schokten. De moord op Pim Fortuyn en de daaropvolgende verkiezingen waren er weer een tragisch voorbeeld van;

Nadere informatie

Mediawijsheid. Algemene handleiding leerkracht. Doel van het lespakket. Inzetten van het lespakket

Mediawijsheid. Algemene handleiding leerkracht. Doel van het lespakket. Inzetten van het lespakket Algemene handleiding leerkracht Doel van het lespakket Stel je voor: Je werkt wekenlang aan een liedje, stopt er je ziel en zaligheid in en dan is het eindelijk af. Je springt een gat in de lucht. Maar

Nadere informatie