NIEUWSBRIEF RiBuilT november 2011

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "NIEUWSBRIEF RiBuilT november 2011"

Transcriptie

1 DUURZAME GEDACHTE (door: Ronald Rovers) Bomen over Kerst De eerste kerstartikelen zijn al weer gesignaleerd, eerder als vorig jaar. Teken van onze ongebreidelde kooplust, althans van ons systeem dat ons dwingt te kopen en te verkopen, en alle culturele en sociale patronen daarvoor overboord zet. Ook u staat waarschijnlijk weer voor de aanschaf van een kerstboom. Een collega vroeg me onlangs wat nu meer duurzaam was, en kunstboom of een echte, een natuurlijke boom. Een volkomen normale vraag, in een tijd waarin iedereen zich enigszins bewust is van het feit dat duurzaamheid er toe doet. In feite: als we dingen onduurzaam doen, hebben ze geen toekomst. Maar dit terzijde. Omdat meer mensen deze vraag zullen hebben volgt een kleine verkenning binnen deze rubriek. Ten eerste zijn kunstbomen vooral gemaakt van materialen die niet natuurlijk aangroeien waardoor er sprake is van uitputting. Dus per definitie is dit geen oplossing. Een vergelijking in CO2 uitstoot van beide opties, kunstboom of natuurboom, heeft weinig zin omdat men slechts naar de end of pipe problemen kijkt. Er wordt namelijk slechts naar 1 aspect gekeken. Mocht u de CO2 uitstoot van de aangeschafte kunstboom willen compenseren, dan kunt u investeren in de aanplant van een bos dennenbomen bijvoorbeeld. Echte dan wel hebben ze in Borneo of in de Amazone ook Kerstmis. Een natuurboom kan een duurzame oplossing zijn, maar dit is echter niet altijd het geval. Als de boom korter gebruikt wordt dan deze nodig heeft om aan te groeien, dan is het duidelijk dat het vermogen om kerstbomen te produceren ook uitgeput raakt. Een boom doet er gemiddeld 7 jaar over om op kamerhoogte te komen, dus u dient de boom minstens 7 jaar te gebruiken. In deze tijd kan er namelijk een nieuwe zijn aangegroeid. Het is echter onzeker of deze aangroei ook daadwerkelijk plaatsvindt. Een betere optie is om zelf, de pakweg 4 m2 land die benodigd is voor de groei van een kerstboom, te reserveren voor de hergroei. Op deze wijze weet u zeker dat er niets wordt uitgeput, omdat het land namelijk gereserveerd is. U kunt de boom natuurlijk ieder jaar weggooien, maar ter compensatie dient u dan 7 x de hoeveelheid land te reserveren. U schrijft immers in 1 jaar tijd de groeicapaciteit van 7 jaar en 4 m2 land af. Als u 1 boom per jaar gebruikt dan kunnen er 6 parallel doorgroeien voor uw andere jaren. Op deze wijze dient u dan 7 (bomen) x 4 m2 (land per boom)= 28 m2 te reserveren. 1

2 Laatst las ik een stuk over het leasen van kerstbomen. Wellicht is dit de oplossing. Je bent geen eigenaar, maar ontvangt wel de dienst. Voor de kerst brengt de boer de kerstboom naar de gebruiker en naderhand haalt hij deze weer op. In de overige periode zorgt hij ervoor dat de boom blijft groeien. Op deze wijze zijn alle aspecten ineens gewaarborgd. Er zit echter een addertje onder het gras. Het leasesysteem gaat voor 1 boom nog wel goed, maar als iedereen in Nederland dit doet, moeten er 6 miljoen perceeltjes land gereserveerd worden. Nog 7 keer meer als zij de boom ieder jaar vervangen. Als we jaarlijks een kerstboom vervangen komen we uit op 6 miljoen keer 28 m2, ofwel 168 km2. Deze hoeveelheid land is groot genoeg om ongeveer 17% van onze elektriciteitsvraag te produceren met behulp van zonnecellen. Als we dit optellen bij de 3% die we al hebben, dan is de Europese doelstelling van 20 % duurzame elektriciteit al behaald. Wat heeft u liever? Kerstbomen of een duurzame elektriciteitswinning? En dan hebben we het nog niet eens gehad over de zware metalen en andere schadelijke stoffen in kunstbomen en het verbranden van natuurbomen na gebruik. Naast een fysische beschouwing zit er natuurlijk ook een metafysische kant aan het verhaal, het meer spirituele deel. Kijk, als u zittend onder een kerstboom tot bezinning komt, en allerlei duurzame voornemens maakt, ja dan is welke boom dan ook zijn investering (in energie en materiaal natuurlijk), dubbel en dwars waard! Voor meer informatie: Ronald Rovers. NIEUWE ENERGIE IN DE GEBOUWDE OMGEVING Energie wereldwijd De gebouwde omgeving Zoals wij allen weten, stijgt het energieverbruik wereldwijd sterk. Ondanks initiatieven om de energieconsumptie te verlagen en efficiënter om te gaan met energiebronnen, slagen wij er niet in om het absolute energieverbruik te verlagen. In de laatste 45 jaar is het wereldwijde verbruik zelfs verdrievoudigd! De benodigde energie wordt grotendeels geput uit fossiele (eindige) bronnen. De gebouwde omgeving neemt een groot deel van dit energieverbruik voor haar rekening. In Nederland vindt ongeveer 40% van het totale energieverbruik in de gebouwde omgeving plaats. Het is dan ook niet meer dan logisch dat er veel onderzoek wordt gedaan naar methodes om dit energieverbruik terug te dringen. Tevens wordt er door middel van wetgeving op aangestuurd om het energieverbruik te verminderen. In Nederland gebeurt dit via de Energie Prestatie Coëfficiënt (EPC). De EPC is sinds 1970 verlaagt van 3,0 naar 0,6 nu. In 2015 mag de EPC nog 2

3 maar 0,4 zijn. Op Europees niveau geschiedt deze aansturing op een lager energieverbruik door middel van de Energy Performance Building Directive. Onderdeel van deze wetgeving is dat in 2020 alle nieuwbouw in Europa bijna 0-energie moet zijn (N-ZEB, Nearly-Zero Energy Buildings). Bij deze energieprestatie wetgeving wordt er echter alleen gekeken naar het energieverbruik in de gebruiksfase. Operationele energie Op onze route naar het realiseren van 0-energiegebouwen wordt het Vastgelegde energie steeds belangrijker om ons niet alleen te concentreren op het energieverbruik in de gebruiksfase, maar tevens te kijken naar het energie aspect in de realisatiefase. Dit energieverbruik, die wordt gebruikt om de materialen te realiseren voor het gebouw, noemen we vastgelegde energie. De verhouding tussen operationele energie en vastgelegde energie verschuift afhankelijk van het energiegedrag van het gebouw. De gebouwschil Als overgangszone tussen binnen en buiten speelt de gebouwschil een grote rol in het energiegedrag van het gebouw. Deze rol komt zowel tot uitdrukking op het gebied van energieverbruik, als op het gebied van energielevering. Op het moment dat gebouwen 0- energie zijn, zal de gebouwschil een groot aandeel hebben in de opwekking van de benodigde energie door middel van het gebruik van zonne-energie systemen (zowel actief als passief, en zowel voor elektriciteit als warmte). Exergie Bij het onderzoeken van de verhouding tussen verbruik en opwekking van energie, en het onderzoeken van de verhouding tussen operationele en vastgelegde energie biedt exergie de mogelijkheid om een goede afweging te maken. Exergie is kort te omschrijven als de kwaliteit van energie en materialen. De exergetische waarde kan worden berekend in de benodigde tijd en ruimte die nodig is voor het voorzien in de materialisatie en energie voor een bepaalde functie. Bijvoorbeeld een gebouwschil. Onderzoek Idealistisch is de exergetische gebouwschil een element dat voorziet in de behoefte van de mens aan onderdak en bescherming door middel van het creëren van een scheiding tussen twee zones (binnen en buiten). De interactie in het element tussen binnen en buiten leidt tot het laagste verlies aan exergie, de laagste materiaalbehoefte en een maximale energie opwekking. Op dit moment zijn gebouwschillen vaak niet optimaal ingericht op het gebied van energie en materialen. Het doel van het onderzoek is het ontwikkelen van een tool, welke inzicht geeft in de exergetische waarde van ontwerpkeuzes. RiBuilT gebruikt de tool bij de ontwikkeling van een aantal proefopstellingen, die gelinkt zijn aan andere onderzoeksprojecten zoals IMDEP, 3

4 SMartChain en De Wijk van Morgen. Om tot een optimaal resultaat te komen werkt RiBuilT samen met andere kennisinstellingen en bedrijven. Voor meer informatie: Michiel Ritzen, Cross Border Event : Building Integrated Solar Op woensdag 16 november zal het cross border event Building Integrated Solar plaatsvinden. Het congres wordt gehouden in het Continium Discovery Center te Kerkrade. Het congres is opgebouwd rondom het thema Gebouw Geïntegreerd Zonnesysteem ofwel BIPV (Building Integrated Photovoltaics). Het essentiële aspect van een dergelijk systeem is de integratie van het zonnesysteem in het gebouw. Gedurende het congres komen verschillende sprekers aan bod en dhr. Eussen, directeur Solar Solutions, zal Zuyd vertegenwoordigen. Solar Solutions is een leerwerkbedrijf waar studenten, onder begeleiding van experts, de mogelijkheid krijgen om opdrachten voor externe opdrachtgevers uit te voeren. Een aantal studenten, die werkzaam waren binnen Solar Solutions, hebben in het verleden al een conceptversie van een dergelijk geïntegreerd zonnesysteem gemaakt. Het concept was zodanig goed dat zij de Gasterra Transitie Jaarprijs 2011 hebben gewonnen. Dhr. Eussen zal tijdens het congres de organisatie van Solar Solutions en de mogelijkheden voor het bedrijfsleven verder toelichten. Op deze wijze zullen de deelnemers op de hoogte raken over wat Solar Solutions te bieden heeft en wat de voordelen zijn van een samenwerking met het leerwerkbedrijf. Voor meer informatie: Werner Eussen. Zonnepanelen op de zuid gevel van Nieuw Eyckholt 300 Op dinsdag 1 november zijn er aan de zuid gevel van het gebouw NE in Heerlen tien zonnepanelen geplaatst met elk een maximaal vermogen van 235 Watt. Deze zogenaamde Sunweb panelen komen van Solland Solar, een locale partner van Zuyd in verschillende zonne-energie projecten. De panelen zijn via een inverter gekoppeld aan het lichtnet van het gebouw. Vanaf nu produceert Zuyd dus stroom! De exacte hoeveelheid stroom dat geproduceerd wordt zal worden gemeten door studenten. Aan de hand van een meetinstrument zijn zij in staat om de opbrengst van de gevelpanelen, als functie van 4

5 zonnestand, buitentemperatuur en paneeltemperatuur te meten. Tevens kan het schaduweffect afkomstig van bomen onderzocht worden. Uiteraard wordt bij deze onderzoeken de vergelijking gemaakt met de vier vaste panelen die al enige tijd op het dak staan en met andere panelen die begin 2012 opgesteld worden. Deze laatste panelen krijgen zelfs een zonvolgsysteem ( Suntracking ). Mede dankzij de financiering en de medewerking van ons VGB/FZ team is dit project mogelijk gemaakt. De panelen, inverter en meetapparatuur zijn geplaatst door New Energy Systems en Jumping Frog, beide partners van Zuyd in verschillende zonne-energie projecten. Voor meer informatie: Ruud Boetes, NIEUWE ENERGIE IN HET ONDERWIJS ASTE Capr-E update Als update van het ASTE Capr-E project, een samenvatting van het verslag van Dennis Schiffelers en Rik Verhoeve, een van de groepen met studenten die het afgelopen blok bezig zijn geweest met de auto. Tijdens de minor Duurzame Energie was het onze opdracht om de accubakken voor de elektrische Ford Capri te construeren. In de auto moeten twee accubakken komen, een in de motorruimte en een in de kofferbak. In deze twee accubakken moeten in totaal 400 lithium cellen geplaatst worden, waarbij we streven naar een gewichtsverdeling van 40/60. Dus 40% van het totaalgewicht van de auto moet op de vooras staan en 60% op de achteras. Deze gewichtsverdeling is in combinatie met de achterwielaandrijving namelijk gunstiger voor de wegligging van de auto. Tijdens vorige blokken is het een en ander al uitgewerkt, zoals de keuze van de verschillende elektrische componenten en de aansturing van de motor. Tevens is de oude motor inclusief versnellingsbak verwijderd. De volgende stap is het inbouwen van de verschillende onderdelen in de auto. Tijdens deze minor hebben we ons gericht op het construeren van de achterste accubak, terwijl een groep van de minor Constructie bezig is geweest met het plaatsen van de motor. Een groep van het project Aandrijvingen heeft zich bezig gehouden met de aandrijfas. 5

6 Omdat de groep van de minor Constructie gedurende dit blok bezig is geweest met het plaatsen van de motor kon de accubak alleen in de kofferbak gemaakt worden. Om aan de gewenste gewichtsverdeling te komen is de achterste accubak zodanig geconstrueerd dat hier zo veel mogelijk accu s in geplaatst kunnen worden. Hierdoor hoeft nog maar een klein gedeelte aan de voorkant geplaatst te worden. Bij het construeren van de accubak is geprobeerd een zo eenvoudig mogelijke constructie te maken, waarbij rekening is gehouden met de eisen van het RDW. De accubak die we nu hebben gemaakt zal later nog iets worden aangepast in verband met de aansluiting van het elektrisch systeem. Naast de eisen van het RDW is er rekening gehouden met de eisen van de opdrachtgever, dhr. Bergman. Voorbeelden van deze eisen zijn dat het reservewiel bereikbaar moet blijven en dat de deksel van de accubak kan worden vergrendeld. Voor meer informatie: Jeroen Bergman. Kennis in Bedrijf Op donderdag 24 november vindt de tiende editie van Kennis in Bedrijf plaats. Dit is een jaarlijks terugkerend evenement waar medewerkers, docenten, studenten, relaties van de hogeschool en bedrijven uit de regio kennis met elkaar delen en elkaar ontmoeten. Er zijn zes presentatierondes en gedurende deze rondes worden er meer dan 100 presentaties gegeven. De presentaties worden zowel door docenten, studenten als externe relaties/bedrijven gegeven. Door middel van de bedrijvenbeurs worden de deelnemers in staat gesteld om in contact te komen met tal van bedrijven. Bedrijven die relaties onderhouden met Zuyd, bedrijven die affiniteit hebben met onderwijs, bedrijven die zich willen presenteren aan Zuyd en aan de regio hebben allemaal hun stand ingericht. Voor de student vormt dit de ideale mogelijkheid om in contact te komen met toekomstige stagebedrijven, werk- of opdrachtgevers. Wilt u deelnemen aan Kennis in Bedrijf 2011? Hier kunt u zich aanmelden. Voor meer informatie: Kennis in Bedrijf 6

7 NIEUWE ENERGIE IN DE REGIO Wijk van Morgen update NIEUWSBRIEF RiBuilT In het voorjaar van 2009 is de ontwerpopdracht van het 2de gebouw van De Wijk van Morgen uitgeschreven. De ontwerpopdracht voor dit gebouw luidde: Het ontwerpen van een bijeenkomst- en expositiegebouw voor de Wijk van Morgen. De ontwerpopgave voor dit gebouw, op energetisch gebied, bestond uit het ontwerpen van een gebouw dat op jaarbasis meer energie produceert dan dat het gebruikt. Tevens zal 75% van de materialen gerecycled of recyclebaar moeten zijn. Daarnaast diende het gebouw te beschikken over een tuinbouwkas waarmee gewassen verbouwd kunnen worden ten behoeve van de wijk. In juli 2009 is uit de ontworpen gebouwen het Eco/nnect gebouw gekozen als winnaar. Dit ontwerp zal verder worden uitgewerkt en daadwerkelijk gebouwd worden. Op dit moment bevindt de ontwikkeling van het gebouw zich in het vergunningsaanvraagtraject. Hierboven is een impressie te zien van het gebouw zoals het op dit moment ontworpen is. In het voorjaar van 2010 is het ontwerp gemaakt van het 3 de gebouw van De Wijk van Morgen. Dit ontwerp kreeg als thema Flexibiliteit en Exergiehuistechniek. Het winnende ontwerp, met de naam Flex-gebouw, dankt zijn naam aan de Flexibilteit van de indeling van het gebouw. Het gebouw kan namelijk worden aangepast aan de woonwensen van de bewoners in iedere levensfase. De naam van het gebouw is mede afgeleid uit de laagwaardigheid van energie (Exergiegehalte) waarmee de energievoorziening van het gebouw wordt verzorgd. De belangrijkste duurzaamheiddoelstellingen van dit gebouw zijn: - Minimaal 75% hernieuwbare of hernieuwde materialen - Minmaal 50% hernieuwde materialen - 100% demontabel - Hergebruik regenwater - Gescheiden afvoer afvalwater - Oog voor kwaliteit van energie (exergiehuisprincipe), ook bij materiaalkeuze - Op jaarbasis meer energie produceren dan gebruiken Na enige bijstellingen is het gebouw ontworpen zoals hiernaast te zien is. In één van de volgende nieuwsbrieven zal uitvoeriger op de 7

8 energieconcepten worden ingegaan en zal het ontwerp van gebouw 4 worden toegelicht. Voor meer informatie: Eric Curfs. Van Energiedak2010A naar Energiedak2012 Afgelopen zomer heeft Zuyd de Gasterra Transitie Jaarprijs 2011 gewonnen met een project van het leerwerkbedrijf Solar Solutions. In opdracht van René Borro van Solarshop Systeemhuis heeft een groep studenten, onder begeleiding van experts, het concept van het energiedak verder uitgewerkt. Dit is een dakgeïntegreerd systeem van zonnepanelen dat tevens de warmtevoorziening van een huis kan ondersteunen. Het geldbedrag van dat met de prijs gemoeid was zal vanaf volgend jaar worden ingezet om het energiedak verder te ontwikkelen. Ook dit keer zullen studenten van diverse opleidingen samenwerken. Uiteindelijk zal een volledig werkende prototype gebouwd worden op een zichtlocatie. Bent u ondernemer en heeft u een idee op het gebied van duurzaamheid, maar heeft u niet de tijd, geld of kennis om het een en ander uit te zoeken? Dan is Solar Solutions de partner voor u. Door de inzet van topstudenten, onder begeleiding van experts, zijn wij in staat om toegepaste onderzoeken uit te voeren tegen een prima prijs. Wilt u een gesprek om verdere informatie te krijgen of om uw idee te bespreken? U kunt hiervoor contact opnemen met Stefan Sigwarth Tel: Waterstofregio update In het Interreg-project Waterstofregio beginnen een aantal demonstratieprojecten zichtbare resultaten op te leveren. Afgelopen zomer is er bij Solvay een brandstofcel geplaatst die restwaterstof uit chloorproductie omzet naar elektriciteit (1 MW) en warmte. Momenteel worden er twee waterstoftankstations gebouwd in de buurt van Brussel. Een derde tankstation is gepland in Zuid-Nederland, welke binnen een jaar geopend zal worden. Binnen het project worden waterstofverbrandingsmotoren ingebouwd in een heftruck, een sloep voor de Antwerpse haven en in een zogenaamd utility-voertuig (inzetbaar als rijdende winkel / bibliotheek / tandartspraktijk etc.) 8

9 Tevens worden er binnen dit project brandstofcellen geplaatst in 2 andere heftrucks, 2 sloepen voor recreatief gebruik, een vuilniswagen en een bagagewagen van een vliegveld. Dit alles zal in 2012 getest worden. NIEUWSBRIEF RiBuilT Naarmate waterstof verder doordringt in de moderne techniek groeit de vraag naar goed opgeleid personeel dat beschikt over specifieke kennis van waterstof en de toepassingen hiervan. Om deze reden hebben de onderwijspartners in het project de taak gekregen om onderwijsprogramma s met betrekking tot waterstof te ontwikkelen. Dit interactieve onderwijsmateriaal wordt voorlopig ontwikkeld op universitair niveau. In een latere fase worden hieruit programma s voor HBO, MBO en middelbare scholen geëxtraheerd. Belangrijke onderdelen van deze waterstofcursus zijn: stofeigenschappen veiligheid productie, opslag en transport verbrandingsmotoren brandstofcellen rol binnen Duurzame Energie Elke onderwijspartner heeft de taak om een onderdeel van deze waterstofcursus te beschrijven. Momenteel is het meeste onderwijsmateriaal omgezet naar de gewenste interactieve vorm en is de testfase aangebroken. Voor meer informatie: Ruud Boetes. Colofon De nieuwsbrief wordt uitgegeven door RiBuilT. Heb je vragen en/of opmerkingen neem dan contact op met Ingo Jansen: De eindredactie wordt gedaan door Werner Eussen: Ben je geïnteresseerd in de onderwerpen nieuwe energie en duurzaam bouwen? Neem dan een kijkje op Hier vind je informatie over RiBuilT, onze projecten en activiteiten. Daarnaast vind je hier interessante nieuwsberichten, publicaties en informatie over evenementen op het gebied van duurzaamheid en nieuwe energie. 9

De Exergetische Gebouwschil

De Exergetische Gebouwschil De Exergetische Gebouwschil Promotieonderzoek Michiel Ritzen NWO presentatie Michiel Ritzen - afgestudeerd aan de TU Delft, 2004 - architectuur, specialisatie Technologie in Duurzame Ontwikkeling - docent

Nadere informatie

Duurzame elektriciteit in het EcoNexis huis

Duurzame elektriciteit in het EcoNexis huis Werkblad 1, mbo Duurzame elektriciteit in het EcoNexis huis Inleiding De wereldbevolking groeit al jaren vrij stevig. En de wereldwijde behoefte aan energie groeit mee: we kúnnen simpelweg niet meer zonder

Nadere informatie

Feeding the world with solar power.

Feeding the world with solar power. Feeding the world with solar power. inteqnion-solar.com Zonne-energie. Duurzame energiebron van de toekomst. De markt voor energievoorziening is volop in beweging. Fossiele brandstoffen als gas en olie

Nadere informatie

Vermijden van verliezen bij het gebruik van industriële restwarmte

Vermijden van verliezen bij het gebruik van industriële restwarmte Vermijden van verliezen bij het gebruik van industriële restwarmte Exergie eenvoudig uitgelegd In opdracht van AgentschapNL Divisie NL Energie en Klimaat CCS B.V. Welle 36 7411 CC Deventer The Netherlands

Nadere informatie

DUW Parkstad. De uitstoot van broeikasgassen zorgt voor klimaatverandering!

DUW Parkstad. De uitstoot van broeikasgassen zorgt voor klimaatverandering! DUW Parkstad De uitstoot van broeikasgassen zorgt voor klimaatverandering! DUW Parkstad Woningen stoten veel broeikasgassen uit. Nieuwbouw moet vanaf 2020 energieneutraal zijn. Maar hoe maken we bestaande

Nadere informatie

Brandstofcel in Woning- en Utiliteitsbouw

Brandstofcel in Woning- en Utiliteitsbouw Brandstofcel in Woning- en Utiliteitsbouw Leo de Ruijsscher Algemeen directeur De Blaay-Van den Bogaard Raadgevende Ingenieurs Docent TU Delft faculteit Bouwkunde Inleiding Nu de brandstofcel langzaam

Nadere informatie

Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA

Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA Verplicht aandeel hernieuwbare energie in nieuwbouw Vanaf 1 januari 2014 moet elke nieuwe woning, kantoor

Nadere informatie

Strategische Innoveren met de Hogeschool Zuyd. Eric Curfs en Harald Theunissen Lectoraat Nieuwe Energie, Hogeschool Zuyd

Strategische Innoveren met de Hogeschool Zuyd. Eric Curfs en Harald Theunissen Lectoraat Nieuwe Energie, Hogeschool Zuyd Strategische Innoveren met de Hogeschool Zuyd Eric Curfs en Harald Theunissen Lectoraat Nieuwe Energie, Hogeschool Zuyd Strategisch innoveren met de Hogeschool Zuyd Interregproject: Waterstofregio Vlaanderen

Nadere informatie

100% groene energie. uit eigen land

100% groene energie. uit eigen land 100% groene energie uit eigen land Sepa green wil Nederland op een verantwoorde en transparante wijze van energie voorzien. Dit doen wij door gebruik te maken van duurzame energieopwekking van Nederlandse

Nadere informatie

Helmonds Energieconvenant

Helmonds Energieconvenant Helmonds Energieconvenant Helmondse bedrijven slaan de handen ineen voor een duurzame en betrouwbare energievoorziening. Waarom een energieconvenant? Energie is de drijvende kracht Energie is de drijvende

Nadere informatie

Duurzame Energie in Utrecht

Duurzame Energie in Utrecht Duurzame Energie in Utrecht The future is now Dr. Wilfried van Sark Groep Natuurwetenschap en Samenleving Universiteit Utrecht Beat the Heat NOW!, 12 december 2009 inhoud Klimaatprobleem Waarom de zon

Nadere informatie

Zonnecellen 2.0. Oktober 2013 Beurs Elektrotechniek 2013

Zonnecellen 2.0. Oktober 2013 Beurs Elektrotechniek 2013 Zonnecellen 2.0 Oktober 2013 Beurs Elektrotechniek 2013 Innovatiereis 0-energieomgeving De toekomst van zonne-energie Oktober 2013 3 Inhoud Commerciële haalbaarheid Zonne-cellen 2.0 Smart grid Rexel Nederland

Nadere informatie

Ontwerpopdracht, afstuderen Bouwkunde, blok 3/4, cohort 08/09 Versie: 15 januari 2009

Ontwerpopdracht, afstuderen Bouwkunde, blok 3/4, cohort 08/09 Versie: 15 januari 2009 De wijk van morgen Ontwerpopdracht, afstuderen Bouwkunde, blok 3/4, cohort 08/09 Versie: 15 januari 2009 De Wijk van Morgen De ontwerpopdracht omvat het ontwerp van één van de gebouwen die straks samen

Nadere informatie

Homelab 2050, serie 4: Optimaal gebruik van beschikbare energiebronnen

Homelab 2050, serie 4: Optimaal gebruik van beschikbare energiebronnen Energie en exergie in de gebouwde omgeving Door Sabine Jansen (TU Delft) 7 April 2015 Homelab 2050, serie 4: Optimaal gebruik van beschikbare energiebronnen Exergie voor de gebouwde omgeving Statements

Nadere informatie

ECO Oostermoer in oprichting

ECO Oostermoer in oprichting Samen sterk voor een leefbaar en duurzaam platteland ECO Oostermoer in oprichting Nieuwsbrief 18 juni 2012 Voor u ligt de eerste nieuwsbrief van ECO Oostermoer, waarin wij u nader informeren over de stand

Nadere informatie

Nieuwsbrief Energie april 2013

Nieuwsbrief Energie april 2013 b6agina 1 van 6 Nieuwsbrief Energie april 2013 Inhoud Nieuws Duurzame energieveiling van start Nieuwe visie ontwikkeling biogas Algen en zeewier: hoe duurzaam is de productie? Kwaliteitsborging helpt bij

Nadere informatie

NEW BUSINESS. Guy Konings

NEW BUSINESS. Guy Konings 2015 Guy Konings Stedin is verantwoordelijk voor transport van gas en elektriciteit in West Nederland Onze missie: Altijd energie voor onze klanten, vandaag en morgen. Simpel, betaalbaar en duurzaam KERNGETALLEN

Nadere informatie

P. DE BOORDER & ZOON B.V.

P. DE BOORDER & ZOON B.V. Footprint 2013 Wapeningscentrale P. DE BOORDER & ZOON B.V. Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 Datum Versie Opsteller Gezien 31 maart 2014 Definitief Dhr. S.G. Jonker Dhr. K. De Boorder 2 Inhoudsopgave

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF RiBuilT (april 2012)

NIEUWSBRIEF RiBuilT (april 2012) RiBuilT-dag (door: Werner Eussen) Op woensdag 30 mei 2012 is het eindelijk zover. Dan vindt de eerste RiBuilT-dag plaats. Deze dag komt in de plaats van de Dag van de Nieuwe Energie, en zal volledig in

Nadere informatie

Notitie Betreft Power2Nijmegen Inleiding figuur 1: overzicht ecodorp Vraagstelling

Notitie Betreft Power2Nijmegen Inleiding figuur 1: overzicht ecodorp Vraagstelling Notitie Aan : Ad Vlems, Bert Lagerweij Van : Arjan van Bon Datum : 28 augustus 2012 Kopie : Anne Pronk Onze referentie : 9X3809.A2/N00001/110412/Nijm2 HASKONING NEDERLAND B.V. BUILDINGS Betreft : Power2Nijmegen

Nadere informatie

Gas als zonnebrandstof. Verkenning rol gas als energiedrager voor hernieuwbare energie na 2030

Gas als zonnebrandstof. Verkenning rol gas als energiedrager voor hernieuwbare energie na 2030 Gas als zonnebrandstof Verkenning rol gas als energiedrager voor hernieuwbare energie na 2030 1 Inhoudsopgave 1 2 3 4 5 Introductie Meer hernieuwbare energie Extra hernieuwbare energie in Nederland? Verkennen

Nadere informatie

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug CONCEPT Omgevingsdienst regio Utrecht Mei 2015 opgesteld door Erwin Mikkers Duurzame energie per Kern in gemeente Utrechtse Heuvelrug

Nadere informatie

Energieke gedachten door en voor studenten (door Peter Schieren)

Energieke gedachten door en voor studenten (door Peter Schieren) Energieke gedachten door en voor studenten (door Peter Schieren) Een frisse start! Dit is de eerste editie van de nieuwsbrief voor studenten. Ik zal mezelf eerst even voorstellen. Mijn naam is Peter Schieren.

Nadere informatie

1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% Er is helemaal geen klimaatprobleem. Weet niet / geen mening

1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% Er is helemaal geen klimaatprobleem. Weet niet / geen mening 1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% kunnen wel even wachten met grote maatregelen 17% 1 Een beetje dringend, we kunnen nog wel even wachten met grote maatregelen,

Nadere informatie

Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto

Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto Bron 1: Elektrische auto s zijn duur en helpen vooralsnog niets. Zet liever in op zuinige auto s, zegt Guus Kroes. 1. De elektrische auto is in

Nadere informatie

Slimme energie-oplossingen bij Colruyt vandaag en in de toekomst

Slimme energie-oplossingen bij Colruyt vandaag en in de toekomst Slimme energie-oplossingen bij Colruyt vandaag en in de toekomst Thomas Decamps Startevent Smart Energy Solutions 4 december 2012 Het energiebeleid bij Colruyt Group WE POWER Het energiebeleid bij Colruyt

Nadere informatie

Duurzame stroom in het EcoNexis huis

Duurzame stroom in het EcoNexis huis Groepsopdracht 1 Duurzame stroom in het EcoNexis huis Inleiding De wereldbevolking groeit, en de welvaart stijgt ook steeds meer. Daarom neemt de vraag naar energie (elektriciteit, gas, warmte) wereldwijd

Nadere informatie

Ontwerp Gezonde Systemen

Ontwerp Gezonde Systemen Ontwerp Gezonde Systemen Het huidige zonne-inkomen gebruiken De cycli van de natuur worden aangedreven door de energie van de zon. Bomen en planten vervaardigen voedsel op zonlicht. De wind kan worden

Nadere informatie

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec)

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec) Kernenergie En dan is er nog de kernenergie! Kernenergie is energie opgewekt door kernreacties, de reacties waarbij atoomkernen zijn betrokken. In een kerncentrale splitst men uraniumkernen in kleinere

Nadere informatie

Energieke gedachten voor studenten (door Peter Schieren)

Energieke gedachten voor studenten (door Peter Schieren) Energieke gedachten voor studenten (door Peter Schieren) Start van een nieuw energiek collegejaar: Hogeschool Zuyd loopt voorop Deze maand is het nieuwe collegejaar 2010/2011 begonnen. De vakantie is voorbij

Nadere informatie

Jaarverslag 2013. Van pionieren naar realiseren

Jaarverslag 2013. Van pionieren naar realiseren Jaarverslag 2013 Van pionieren naar realiseren 1 1.1 1.2 1.2.1 1.2.2 2 2.1 2.2 2.3 Inhoudsopgave 1. Bestuur ECD Het bestuur van de ECD, in 2013 bestaande uit dhr. D.A. van Steensel (HVC) en dhr. H.P.A.

Nadere informatie

Gas geven voor duurzame energie

Gas geven voor duurzame energie Gas geven voor duurzame energie Programma Programma Thema Thema Workshops Workshops Lokatie Lokatie Gelders Gelders netwerk netwerk voor voor duurzame duurzame energie energie Uitnodiging Netwerkbijeenkomst

Nadere informatie

Logistieke toepassingen van waterstof binnen Colruyt Group

Logistieke toepassingen van waterstof binnen Colruyt Group Logistieke toepassingen van waterstof binnen Colruyt Group Ludo Sweron 29 februari 2012 slide 1 Visie duurzaam ondernemen Colruyt Group Samen duurzaam meerwaarde creëren door waardengedreven vakmanschap

Nadere informatie

Arnold Maassen Holding BV. Voortgangsrapportage scope 1 en 2 1e halfjaar 2014

Arnold Maassen Holding BV. Voortgangsrapportage scope 1 en 2 1e halfjaar 2014 Arnold Maassen Holding BV Voortgangsrapportage scope 1 en 2 1e halfjaar 2014 G.R.M. Maassen 24-10-2014 Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Scope 1 en 2... 3 2.1 Voortgang in relatie tot reductiedoelstellingen....

Nadere informatie

http://enquete.groenepeiler.nl/admin/statistics.aspx?inquiry=47 1 van 13 5-7-2011 17:03

http://enquete.groenepeiler.nl/admin/statistics.aspx?inquiry=47 1 van 13 5-7-2011 17:03 1 van 13 5-7-2011 17:03 Enquête Enquête beheer Ingelogd als: aqpfadmin Uitloggen Enquête sta s eken Enquête beheer > De Klimaat Enquête van het Noorden > Statistieken Algemene statistieken: Aantal respondenten

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF LECTORAAT NIEUWE ENERGIE (februari 2011)

NIEUWSBRIEF LECTORAAT NIEUWE ENERGIE (februari 2011) ENERGIEKE GEDACHTEN (door Ingo Jansen) Stage bij Solar Solutions Graag wil ik mij even aan jullie voorstellen, mijn naam is Ingo Jansen en ik zit in het vierde jaar van de opleiding People and Business

Nadere informatie

PowerGlaz BIPV. Belangrijke kenmerken: Oplossing op maat voor geïntegreerde zonnesystemen. Multifunctioneel: energieopwekkende en zonwerende panelen

PowerGlaz BIPV. Belangrijke kenmerken: Oplossing op maat voor geïntegreerde zonnesystemen. Multifunctioneel: energieopwekkende en zonwerende panelen PowerGlaz BIPV Belangrijke kenmerken: Oplossing op maat voor geïntegreerde zonnesystemen Multifunctioneel: energieopwekkende en zonwerende panelen Enkel glas of dubbel glas panelen (geïsoleerd) PVB-folie

Nadere informatie

Bouwen is Vooruitzien

Bouwen is Vooruitzien Bouwen is Vooruitzien Energie van visie tot projecten Peter Op t Veld Inhoud Waar staan we? Europees energie en klimaatbeleid Tegenstelling collectief belang individueel belang Waar gaan we naar toe?

Nadere informatie

Informatiebrochure. Besparen met zonnepanelen. Quality solar solutions

Informatiebrochure. Besparen met zonnepanelen. Quality solar solutions Informatiebrochure Besparen met zonnepanelen Quality solar solutions Er is steeds meer vraag naar zonnepanelen. Zonnepanelen hebben veel voordelen. Een zonnepanelen-installatie levert duurzame elektrische

Nadere informatie

Intersteno Ghent 2013- Correspondence and summary reporting

Intersteno Ghent 2013- Correspondence and summary reporting Intersteno Ghent 2013- Correspondence and summary reporting DUTCH Wedstrijd Correspondentie en notuleren De wedstrijdtekst bevindt zich in de derde kolom van de lettergrepentabel in art. 19.1 van het Intersteno

Nadere informatie

Bernhezer EnergieCoöperatie BECO

Bernhezer EnergieCoöperatie BECO Bernhezer EnergieCoöperatie BECO Ontstaan BECO Initiatiefgroep: lokaal en duurzaam Gesteund door lokale RABO en gemeente Najaar 2012 publieksavond Tweede avond voor belangstellenden werkgroepen Januari

Nadere informatie

The green team. Imtech ICT CS. Imtech ICT Communication Solutions ICT Office Smart Buildings / Grids

The green team. Imtech ICT CS. Imtech ICT Communication Solutions ICT Office Smart Buildings / Grids The green team Imtech ICT CS Imtech ICT Communication Solutions ICT Office Smart Buildings / Grids Agenda presentatie 1. Corporate Social Responsibility drijfveer voor Smart X: Wat betekent CSR voor organisaties?

Nadere informatie

Waterstofnet Congres. 29 November 2013 Jonas Cautaerts

Waterstofnet Congres. 29 November 2013 Jonas Cautaerts Waterstofnet Congres 29 November 2013 Jonas Cautaerts Inhoud 1. Missie 2. Historiek en ervaring 3. Lessons learned 4. Besluit 2 1 Missie Onze missie Samen duurzaam meerwaarde creëren door waardengedreven

Nadere informatie

Mogelijkheden voor energie coöperaties. Jeroen Leclercq jeroen.leclercq@wijkenergie.coop 06-53544195

Mogelijkheden voor energie coöperaties. Jeroen Leclercq jeroen.leclercq@wijkenergie.coop 06-53544195 Mogelijkheden voor energie coöperaties Jeroen Leclercq jeroen.leclercq@wijkenergie.coop 06-53544195 Inhoud Samen sterker Belang van gezamenlijke projecten Variant 1: alles achter de meter Variant 2: korting

Nadere informatie

Energizing the city: Almere energy axis

Energizing the city: Almere energy axis Inhoud Energizing the city: Almere energy axis... 3 Van Noord/West naar Zuid/Ooost... 4 Energie die stroomt door de as... 5 Focus on knowledge & education... 6 Focus on innovation & experiments... 7 Focus

Nadere informatie

1.6 Alternatieve aandrijving

1.6 Alternatieve aandrijving 1.6 Alternatieve aandrijving In deze paragraaf worden alternatieve aandrijvingen behandeld. Er wordt dieper ingegaan op elektrische aandrijving waarbij batterijgestuurde aandrijving en aandrijving door

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF RiBuilt (oktober 2011)

NIEUWSBRIEF RiBuilt (oktober 2011) Introductie RiBuilT Voor u ligt nu het eerste exemplaar van de nieuwsbrief van RiBuilT. Deze nieuwsbrief krijgt u in plaats van de nieuwsbrief van het lectoraat Nieuwe Energie. Ribuilt is internationaal

Nadere informatie

Maak optimaal gebruik van uw dak. lnvesteer in zonne-energie met SunPower

Maak optimaal gebruik van uw dak. lnvesteer in zonne-energie met SunPower Maak optimaal gebruik van uw dak lnvesteer in zonne-energie met SunPower Hoe werkt het? Verhoog uw inkomsten met zonne-energie 1 SunPower-zonnepanelen Tot voor enkele jaren was een investering met het

Nadere informatie

CO2 reductiedoelstellingen niveau 5

CO2 reductiedoelstellingen niveau 5 CO2 reductiedoelstellingen niveau 5 Aannemingsbedrijf van der Meer B.V. Benthuizen 19 november 2014 J. van der Meer. Afdeling KAM Akkoord directie: Datum: Handtekening: 0.0 Inhoudsopgave 0.0 Inhoud 1.0

Nadere informatie

Emissie-inventaris broeikasgassen 2012 stadsontwikkeling EMA

Emissie-inventaris broeikasgassen 2012 stadsontwikkeling EMA Emissie-inventaris broeikasgassen 2012 EMA Principes Antwerpen ondertekende het Europese Burgemeestersconvenant. Meer dan 5.000 lokale en regionale overheden hebben ondertekend en engageren zich om op

Nadere informatie

Insights Energiebranche

Insights Energiebranche Insights Energiebranche Naar aanleiding van de nucleaire ramp in Fukushima heeft de Duitse politiek besloten vaart te zetten achter het afbouwen van kernenergie. Een transitie naar duurzame energie is

Nadere informatie

Duurzaam Sportcomplex De Tukkers Albergen

Duurzaam Sportcomplex De Tukkers Albergen Duurzaam Sportcomplex De Tukkers Albergen Voorbeeldproject voor een gecombineerde inzet van duurzame energiebronnen voor de productie van warmte en elektriciteit Presentatie 18 dec. VV. Berkum Eddy Bramer

Nadere informatie

De Visie: Elektriciteit en warmte uit houtpellets

De Visie: Elektriciteit en warmte uit houtpellets De Visie: Onze missie is om een houtpelletketel te maken die ook elektriciteit kan opwekken. Het bijzondere daaraan? ÖkoFEN ontwikkelt een CO2-neutrale technologie met houtpellets als energiedrager, met

Nadere informatie

Energieke gedachten voor studenten (door Bas Rijks)

Energieke gedachten voor studenten (door Bas Rijks) Energieke gedachten voor studenten (door Bas Rijks) De energieke gedachten is een leuke titel voor dit gedeelte van deze nieuwsbrief. In dit gedeelte schrijven verschillende mensen namelijk hoe ze tegen

Nadere informatie

CO 2 Reductie doelstellingen

CO 2 Reductie doelstellingen CO 2 Reductie doelstellingen Gebr. Griekspoor BV Innovatief Proactief Duurzaam Betrokken Nieuw-Vennep 5 november 2013 Dilia van der Want. Afdeling KAM Akkoord directie: Datum: Handtekening: 0.0 Inhoudsopgave

Nadere informatie

www.begreenenergy.nl

www.begreenenergy.nl www.begreenenergy.nl Fueling the future Steeds meer consumenten en ondernemers zijn zich ervan bewust dat het tegengaan van klimaatverandering een verantwoordelijkheid is voor iedereen. De wereldwijde

Nadere informatie

Nuon Helianthos. Een doorbraak in zonne-energie.

Nuon Helianthos. Een doorbraak in zonne-energie. Nuon Helianthos Een doorbraak in zonne-energie. 2 Nuon Helianthos Een doorbraak in zonne-energie. Nuon Helianthos 3 Een duurzame samenleving staat hoog op de politieke en maatschappelijke agenda. Een wezenlijke

Nadere informatie

Onze Ambitie : De gemeente OOsterhOut wil een DuurzAme gemeente zijn en een Actieve bijdrage leveren AAn een schone, veilige

Onze Ambitie : De gemeente OOsterhOut wil een DuurzAme gemeente zijn en een Actieve bijdrage leveren AAn een schone, veilige duurzaam bouwen in duurzaam bouwen in U overweegt om een kavel te kopen in de Contreie. Overweeg dan vooral ook om dat energiezuinig en duurzaam te doen. De gemeente Oosterhout heeft namelijk een regeling

Nadere informatie

CO 2 Reductie doelstellingen

CO 2 Reductie doelstellingen CO 2 Reductie doelstellingen Gebr. Griekspoor BV Innovatief Proactief Duurzaam Betrokken Nieuw-Vennep 09 oktober 2014 Dilia van der Want. Afdeling KAM Akkoord directie: Datum: Handtekening: 0.0 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Arnold Maassen Holding BV. Voortgangsrapportage scope 1 en 2 1e halfjaar 2015

Arnold Maassen Holding BV. Voortgangsrapportage scope 1 en 2 1e halfjaar 2015 Arnold Maassen Holding BV Voortgangsrapportage scope 1 en 2 1e halfjaar 2015 G.R.M. Maassen 2-9-2015 Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Scope 1 en 2... 3 2.1 Voortgang in relatie tot reductiedoelstellingen....

Nadere informatie

PV toegepast in de gebouwschil

PV toegepast in de gebouwschil PV toegepast in de gebouwschil Workshop 12 April 2011 Derde Limburgse Dag van de Nieuwe Energie Zeger Vroon Inhoud Wie is Zeger Vroon? Waarom zonne-energie? Wat is de status van PV/zonne-energie? Wat is

Nadere informatie

Zonnepanelen HAAL HET BESTE UIT DE ZON WEK UW EIGEN ELEKTRICITEIT OP

Zonnepanelen HAAL HET BESTE UIT DE ZON WEK UW EIGEN ELEKTRICITEIT OP Zonnepanelen HAAL HET BESTE UIT DE ZON WEK UW EIGEN ELEKTRICITEIT OP ZONN ZONNE-ENERGIE IS SCHONE ENERGIE; ER KOMT BIJ DE OPWEKKING VAN DE ELEKTRICITEIT GEEN CO2 UITSTOOT VRIJ. DE ZON ALS BRON Investeren

Nadere informatie

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort WARMTEPOMPTECHNIEK Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort Voor verwarming en productie van sanitair warm water in nieuwbouw en renovatie Warmtepomptechniek in nieuwbouwprojecten Nieuw bouwen?

Nadere informatie

nieuwe turf Brochure over de mogelijkheden voor Duurzame energie en energiebesparing in de regio Oostermoer.

nieuwe turf Brochure over de mogelijkheden voor Duurzame energie en energiebesparing in de regio Oostermoer. Op zoek naar het nieuwe turf Brochure over de mogelijkheden voor Duurzame energie en energiebesparing in de regio Oostermoer. Opgave Windenergie Het Rijk heeft zichzelf tot doel gesteld om in 2020 6000

Nadere informatie

Informatiebrochure. Besparen met zonnepanelen. Quality solar solutions

Informatiebrochure. Besparen met zonnepanelen. Quality solar solutions Informatiebrochure Besparen met zonnepanelen Quality solar solutions Er is steeds meer vraag naar zonnepanelen. Zonnepanelen hebben veel voordelen. Een zonnepaneleninstallatie levert duurzame elektrische

Nadere informatie

PARKSTAD LIMBURG ENERGIE TRANSITIE

PARKSTAD LIMBURG ENERGIE TRANSITIE 1 PARKSTAD LIMBURG ENERGIE TRANSITIE BIJEENKOMST 3 DECEMBER 2015 Programma Duurzaam Landgraaf TON ANCION WETHOUDER GEMEENTE LANDGRAAF RONALD BOUWERS PROJECTLEIDER DUURZAAMHEID WIE ZIJN WIJ? PROJECTTEAM

Nadere informatie

Energieverbruik gemeentelijke gebouwen

Energieverbruik gemeentelijke gebouwen MILIEUBAROMETER: INDICATORENFICHE ENERGIE 1/2 Samenwerkingsovereenkomst 2008-2013 Milieubarometer: Energieverbruik gemeentelijke gebouwen Indicatorgegevens Naam Definitie Meeteenheid Energieverbruik gemeentelijke

Nadere informatie

Door: Vincent Damen Ninja Hogenbirk Roel Theeuwen

Door: Vincent Damen Ninja Hogenbirk Roel Theeuwen Door: Vincent Damen Ninja Hogenbirk Roel Theeuwen 31 mei 2012 INHOUDSOPGAVE Inleiding... 3 1. Totale resultaten... 4 1.1 Elektriciteitsverbruik... 4 1.2 Gasverbruik... 4 1.3 Warmteverbruik... 4 1.4 Totaalverbruik

Nadere informatie

Reductiebeleid en (kwantitatieve) doelstellingen (3.B.1)

Reductiebeleid en (kwantitatieve) doelstellingen (3.B.1) Reductiebeleid en (kwantitatieve) doelstellingen (3.B.1) Directie: K.J. de Jong Handtekening: KAM-Coördinator: D.T. de Jong Handtekening: Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Het CO 2 -reductiebeleid van

Nadere informatie

WelWonen Energie uit eigen bodem. Eindeloos... Ing E A J Weenink 0499-486310 www.betonson.com

WelWonen Energie uit eigen bodem. Eindeloos... Ing E A J Weenink 0499-486310 www.betonson.com WelWonen Energie uit eigen bodem. Eindeloos... Ing E A J Weenink 0499-486310 www.betonson.com WelWonen Ontwikkeld door Betonson Trends en ontwikkelingen: Energy Performance of Buildings Directive (EPBD)

Nadere informatie

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort WARMTEPOMPTECHNIEK Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort Voor verwarming en productie van sanitair warm water in nieuwbouw en renovatie Warmtepomptechniek in nieuwbouwprojecten Nieuw bouwen?

Nadere informatie

Opschaling van. Martje van Horrik, Michiel Ritzen (OA), Zeger Vroon, Elianne Demollin Schneider

Opschaling van. Martje van Horrik, Michiel Ritzen (OA), Zeger Vroon, Elianne Demollin Schneider Opschaling van Martje van Horrik, Michiel Ritzen (OA), Zeger Vroon, Elianne Demollin Schneider Projectleider IEA PVPS Task 15 Onderzoeker BIHTS / Zuyd Hogeschool 18 november 2015 Develop fundamental Knowledge

Nadere informatie

Figuur 1: impressie Rabobank Dommelstreek te Geldrop. Figuur 2: uitleg ontwerpconcept oorwarmers

Figuur 1: impressie Rabobank Dommelstreek te Geldrop. Figuur 2: uitleg ontwerpconcept oorwarmers Omschrijving van het project Rabobank Dommelstreek heeft in Geldrop het bestaand kantoor herontwikkeld. Er is een kantoor ontstaan met alle faciliteiten onder één dak. Een vernieuwde omgeving die beter

Nadere informatie

Een nieuwe kijk op houtenergie

Een nieuwe kijk op houtenergie Een nieuwe kijk op houtenergie HOUT EEN MODERNE ENERGIEBRON AUTHENTIEK EN TOEKOMSTGERICHT In Europa is hout de primaire bron van duurzame energie. Duizenden gezinnen hebben een houtkachel ter beschikking.

Nadere informatie

De Groene Belangenbehartiger

De Groene Belangenbehartiger Inhoudsopgave DGB, De Groene Belangenbehartiger Markt zonnepanelen & toekomst Onderdelen zonnepaneelsysteem Zonnepanelen Omvormers Montagesysteem Installatie Wat kan er misgaan? Vragen? 1 De Groene Belangenbehartiger

Nadere informatie

Hoe kunnen we dat probleem oplossen? Door er zelf een te maken! Wij maken in dit project een bloem die reageert op het licht.

Hoe kunnen we dat probleem oplossen? Door er zelf een te maken! Wij maken in dit project een bloem die reageert op het licht. Bloemen hebben zonlicht nodig om te bloeien, sommigen gaan zelfs dicht als het donker wordt. We moeten ze ook steeds kunnen verzetten zodat ze kan geplaatst worden in de tuin, op de vensterbank, op het

Nadere informatie

waterstof waarmee de elektromotor van de auto wordt aangedreven - auto's voorzien van een brandstofcel die elektrische energie produceert uit

waterstof waarmee de elektromotor van de auto wordt aangedreven - auto's voorzien van een brandstofcel die elektrische energie produceert uit Hoe overleeft de auto de energietransitie? 1 Inleiding De energietransitie - dus de overschakeling van het gebruik van fossiele brandstoffen naar dat van duurzame middelen voor energieopwekking - zal consequenties

Nadere informatie

Commissie Benchmarking Vlaanderen

Commissie Benchmarking Vlaanderen Commissie Benchmarking Vlaanderen 023-0096 TOELICHTING 09 WARMTE KRACHT KOPPELING 1. Inleiding Warmte Kracht Koppeling (WKK) is het gecombineerd genereren van warmte, meestal onder de vorm van stoom, en

Nadere informatie

Is flexibiliteit het nieuwe goud?

Is flexibiliteit het nieuwe goud? Is flexibiliteit het nieuwe goud? Presentatie Congres Duurzaam Gebouwd 13 november 2014 Enexis Elektriciteit: 2,7 miljoen aangeslotenen 135,000 km MS / LS 53,000 stations Gas: 2,1 miljoen aangeslotenen

Nadere informatie

duurzame energievoorziening voor bedrijventerreinen

duurzame energievoorziening voor bedrijventerreinen duurzame energievoorziening voor bedrijventerreinen De toekomst van de energievoorziening Gemeenten, provincies, bedrijven en projectontwikkelaars gaan zich steeds meer richten op duurzame energiedoelstellingen,

Nadere informatie

Duurzame stroom in het EcoNexis huis

Duurzame stroom in het EcoNexis huis Groepsopdracht 1, vmbo Duurzame stroom in het EcoNexis huis Vooraf Er zijn steeds meer mensen op de wereld. En die hebben gemiddeld ook steeds meer geld te besteden. Daarom is er steeds meer energie nodig.

Nadere informatie

ASPIRAVI. Windpark Assenede

ASPIRAVI. Windpark Assenede ASPIRAVI Windpark Assenede SAMEN GEDREVEN DOOR DE WIND WINDPARK ASSENEDE Windpark Assenede: Projectlocatie Projectkenmerken Timing / planning van de werken Investeer mee via Aspiravi Samen cvba Aankoop

Nadere informatie

www.begreenenergy.nl

www.begreenenergy.nl www.begreenenergy.nl Fueling the Future De wereldwijde vraag naar energie stijgt snel en sommige voorspellingen komen uit op een verdubbeling van de energievraag in 2050. Daarnaast zoeken consumenten,

Nadere informatie

SBRCURnet Bouwlokalen. Samen Nul op de meter, bij woning renovatie. Henk Wegkamp 14-4-2015 vs1.1. 31 maart 2015

SBRCURnet Bouwlokalen. Samen Nul op de meter, bij woning renovatie. Henk Wegkamp 14-4-2015 vs1.1. 31 maart 2015 1 SBRCURnet Bouwlokalen Samen Nul op de meter, bij woning renovatie Henk Wegkamp 14-4-2015 vs1.1 Wat betekent Nul-op-de-meter? 4 Veel termen in gebruik Energieneutraal Energie-nota-nul EPC = 0 nzeb (nearly

Nadere informatie

Rijden op H2 is meer dan een andere bus Op weg naar een schone toekomst. Kivi Niria congres Sustainable Mobility

Rijden op H2 is meer dan een andere bus Op weg naar een schone toekomst. Kivi Niria congres Sustainable Mobility Rijden op H2 is meer dan een andere bus Op weg naar een schone toekomst Kivi Niria congres Sustainable Mobility Rob van der Sluis 1 Van fossiel naar duurzaam Andere brandstof / energiedrager Andere infrastructuur

Nadere informatie

Energiemanagement 2014-2015 CO 2 -prestatie

Energiemanagement 2014-2015 CO 2 -prestatie Energiemanagement 2014-2015 CO 2 -prestatie Cable Partners B.V. Venneveld 34 4705 RR ROOSENDAAL tel. 0031 165 523 000 fax 0031 165 520 033 www.cablepartners.nl Opgesteld d.d.: Mei 2014 Revisie: 001 Opgesteld

Nadere informatie

Informatieavond Zon op ons dak VVE JULIANAPARK 22 JANUARI 2013

Informatieavond Zon op ons dak VVE JULIANAPARK 22 JANUARI 2013 Informatieavond Zon op ons dak VVE JULIANAPARK 22 JANUARI 2013 Wie zijn werkgroep dak Christina Rozendaal Bert Bakker Ruud Verschoof Alex van den Boogaard Informatieavond 'Zon op ons dak' versie 5 2 Agenda

Nadere informatie

Waarom zonnestroom? 21 maart 2013 1

Waarom zonnestroom? 21 maart 2013 1 Waarom zonnestroom? De zon is ruim voorradig. Je eigen stroom duurzaam zelf opwekken. Verwachte levensduur panelen ca. 30 jaar. Minder afhankelijk van de grote maatschappijen Minder invloed van wat ver

Nadere informatie

Energieprestatie. Energieprestatie van gebouwen en de rol van de installatiesector. Kees Arkesteijn (ISSO)

Energieprestatie. Energieprestatie van gebouwen en de rol van de installatiesector. Kees Arkesteijn (ISSO) Energieprestatie Energieprestatie van gebouwen en de rol van de installatiesector Kees Arkesteijn (ISSO) Programma 1. Inleiding Energieprestatie gebouwen 2. Methoden bepaling Energieprestatie 3. Wet en

Nadere informatie

Belangrijke vragen over zonnepanelen

Belangrijke vragen over zonnepanelen Persoonlijk advies? Bent u benieuwd naar de mogelijkheden voor uw situatie? Neem geheel vrijblijvend contact op via mail: info@sygosolar.nl, of bel 0183-565308. Belangrijke vragen over zonnepanelen Met

Nadere informatie

Energieprestaties grondgebonden woningen

Energieprestaties grondgebonden woningen Energieprestaties grondgebonden woningen Meer wooncomfort met minder energie Het slimme duurzame bouwconcept. Van VolkerWessels Stap voor stap naar minder energiegebruik De overheid stelt steeds scherpere

Nadere informatie

2. Omschrijving en kenmerken van de nieuwbouw Noorderpoort Bornholmstraat

2. Omschrijving en kenmerken van de nieuwbouw Noorderpoort Bornholmstraat N O T I T I E Datum 26 augustus 2014 Kenmerk 131004 Notitie - Tekst website NP Project NP Bornholmstraat, Groningen Betreft Voorstel Casestudy t.b.v. publicatie op website 1. Inleiding Door de uitwisseling

Nadere informatie

Prof. Jos Uyttenhove. E21UKort

Prof. Jos Uyttenhove. E21UKort Historisch perspectief 1945-1970 Keerpunten in de jaren 70 oliecrisis en milieu Tsjernobyl (1986) ramp door menselijke fouten Kyoto protocol (1997) (CO 2 en global warming problematiek) Start alternatieven

Nadere informatie

Eemstroom ZonneBerg - Licht op het dak

Eemstroom ZonneBerg - Licht op het dak Eemstroom ZonneBerg - Licht op het dak Globaal denken, lokaal handelen Zonlicht voorziet de aarde van enorm veel energie: duurzame energie. De hoeveelheid zoninstraling en de daaruit te halen energie is

Nadere informatie

architectuur stedenbouw landschap

architectuur stedenbouw landschap Kerckebosch Wifi Hotspot Zeist Wifi hotspot CAMPUS - concept Projectteam Paul Kersten / Jakob Grambow / Gijs Wolfs / Thijs van der Zouwen / Mieke van der Arend i.s.m. plant-e / energyfloors/ A&F / Meander

Nadere informatie

1.1 Hoe branden de lampen?

1.1 Hoe branden de lampen? 1.1 Hoe branden de lampen? In deze eerste opdracht ga je aan de slag met parallel- en serieschakelingen. De auto op de tekening heeft vier lampen met elk twee contactpunten, een accu en een contactsleutel

Nadere informatie

Nefit Zonnestroom. Nefit houdt Nederland warm. CentroSolar PV-systemen

Nefit Zonnestroom. Nefit houdt Nederland warm. CentroSolar PV-systemen Nefit Zonnestroom Nefit houdt Nederland warm CentroSolar PV-systemen Een stroom gratis zonne-energie Elektriciteit van eigen huis De zon is de meest duurzame energiebron. In Nederland levert de zon meer

Nadere informatie

Besam IFD type EN, TF en TM

Besam IFD type EN, TF en TM Besam IFD type EN, TF en TM Industriële snelvouwdeuren Ideaal voor een snelle doorgang bij middelgrote tot grote entrees ASSA ABLOY, the global leader in door opening solutions Verkrijgbaar in vele aantrekkelijke

Nadere informatie

Hogeschool van Amsterdam College Duurzaam Bouwen. Tjerk Reijenga BEAR Architecten www.bear.nl

Hogeschool van Amsterdam College Duurzaam Bouwen. Tjerk Reijenga BEAR Architecten www.bear.nl Hogeschool van Amsterdam College Duurzaam Bouwen Tjerk Reijenga BEAR Architecten www.bear.nl Introductie Architect / directeur BEAR Architecten Bureau voor Ecologie, Architectuur en Renovatie (BEAR) Redacteur

Nadere informatie

Een goede vangst! Opdracht van Domein en Knaapen Groep: een goede vangst - http://domein.braintrigger.nl

Een goede vangst! Opdracht van Domein en Knaapen Groep: een goede vangst - http://domein.braintrigger.nl Een goede vangst! Om fijn te leven maak je veel gebruik van energie. Bijvoorbeeld om eten te koken, of om te spelen met een spelcomputer. Maar ook om het huis te verwarmen of jezelf te vervoeren. Voor

Nadere informatie