Plan van Aanpak Fiets voor nummerplaat. 20 oktober 2010

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Plan van Aanpak Fiets voor nummerplaat. 20 oktober 2010"

Transcriptie

1 Plan van Aanpak Fiets voor nummerplaat 20 oktober 2010

2 Inhoudsopgave 1. Inleiding: de weg naar een plan 3 2. Doelstellingen van onderwerp en pilot 4 3. Pilotgebieden en doelgroepen Pilotgebieden Doelgroepen 6 4. Aanbod en tegenprestatie Tegenprestatie en bewijsvoering Inhoud en vorm van het aanbod Budget en geldigheid 9 5. Projectomvang, kosten en partners Projectomvang Projectkosten en financiering Projectplanning op hoofdlijnen 13 Bijlage 1: Praktijkvoorbeelden 15 Bijlage 2: Gesprekken oktober

3 1. Inleiding: de weg naar een plan Aanleiding voor het pilot-idee De Tweede Kamerfractie van GroenLinks formuleerde november 2009 een uitgewerkt voorstel, met als titel Een fiets voor een nummerplaat. Wie een auto inlevert, kan in dit voorstel voor 1500 per jaar shoppen binnen een pakket aan mobiliteitsdiensten. Bijvoorbeeld 30 OV-Fiets ritten plus een jaar NS-stalling plus een 4 sterren bus-abonnement. Het voorstel wil maatschappelijk gewenst mobiliteitsgedrag belonen: Laten we mensen die hun auto wegdoen en geen nieuwe kopen tegemoet komen met een bonnenboek voor groene, schone alternatieven om mobiel te blijven. Het Ministerie van Verkeer en Waterstaat wil dit voorstel van GroenLinks positief beschouwen en bezien of er concrete kansen zijn. V&W heeft daartoe, na een verkennend gesprek met enkele geïnteresseerde partijen, Ligtermoet & Partners opdracht gegeven een Plan van Aanpak op te stellen voor een pilot in twee regio s. Activiteiten Daartoe zijn in augustus-september 2010 de volgende activiteiten uitgevoerd: Een analyse van bestaande praktijkvoorbeelden uit de laatste jaren (vooral deskresearch): Pionierkaart, Mobiliteitswinkel, Gemeente Amsterdam, Gewest Vlaanderen, Gewest Brussel. Zie een overzicht van leerpunten in bijlage 1. Gesprekken met stakeholders: Connexxion, Fietsersbond, Flow Resulting, Greenwheels, NS, RAI vereniging. Zie ook bijlage 2. Een gesprek over voorlopige resultaten en keuzes, met direct betrokken partijen: Fietsersbond, Gemeente Utrecht, Stadsregio Arnhem-Nijmegen en Ministerie van Verkeer &Waterstaat. Een bijzonder Plan van Aanpak Daarna is dit Plan van Aanpak geschreven. Een Plan van Aanpak waarin zoveel mogelijk de gekozen project-kenmerken centraal staan en niet zozeer alle overwegingen en achtergronden. Omdat de inhoud tevoren nog niet uitgekristalliseerd was, kon dit geen strak Plan van Aanpak worden. Het wat was nog tamelijk onduidelijk; het wie evenzeer en zelfs het waarom. Op tal van punten is stapsgewijs een onderbouwde keuze gemaakt, zodat er nu een plan ligt voor een helder en consistent pilot-project. Inhoud Dat plan wordt hierna beschreven, in 4 hoofdstukken c.q. 4 groepen van project-kenmerken: Hfd 2: Doelstelling van de pilot(s) en daarmee verbonden de onderzoeksvragen en randvoorwaarden. Hfd 3: De doelgroep - specifieke groepen mensen (onderscheid in autobezit en huishoudenomvang o.i.d.) en/of specifieke woonlocaties (alleen steden, alleen oudere wijken etc.) en concrete locaties van de pilot(s). Hfd 4: De inhoud van de aanbieding aan burgers (of in ieder geval de noodzakelijke kern ervan: extra aanbod, precieze kortingspercentages e.d. zijn nader te bepalen in de marketing-slag) en de inhoud van de tegenprestatie van burgers c.q. de (mate van) garantie op effectiviteit. Hfd 5: De cijfers (aantallen beoogde deelnemers; kosten; financiering) en de betrokken partijen de organisatie van de pilots. 20 oktober

4 2. Doelstellingen van onderwerp en pilot Maatschappelijk doel en pilot-doel Over het doel, over het waarom willen we dit, was vooraf nog weinig bekend. Het GroenLinks-voorstel Fiets voor nummerplaat is daar niet helder over. Mensen belonen die hun auto weg doen. waarom zou je die mensen willen belonen, waarom zou je de daad van auto weg doen belonen, naast of in plaats van andere beloningen? Duidelijk is dat een vermindering van autobezit extra baten heeft ten opzichte van vermindering van autogebruik. De afgelopen jaren en zelfs decennia zijn een groot aantal projecten uitgevoerd in het mobiliteitsbeleid van Nederlandse overheden, die gericht waren op dat laatste, op minder autogebruik. Het beleidsveld van mobiliteitsmanagement draait hierom, vaak met burgers en bedrijven als doelgroepen. Minder autobezit zal in het algemeen leiden tot minder autogebruik. Dat mag de aanname zijn; dat zal zeker ook nader onderzocht moeten worden. Daarnaast geeft vermindering van autobezit ook extra maatschappelijke baten bovenop vermindering van autogebruik: minder gebruik van de openbare ruimte. De gerichtheid op autobezit is een nieuw en beleidsmatig interessant punt. Een tweede kenmerk van het pilot-idee is evenzeer nieuw en interessant: met het weg doen van een auto wordt van de deelnemers een aanzienlijke tegenprestatie gevraagd. Het gaat in de pilot om een substantieel mobiliteitsaanbod van de partijen achter de pilot tegenover een substantiële tegenprestatie van de burger. Onderzoeksvragen als kern van een pilot Een nuttig pilot-project.. omdat er nog wat te leren valt; omdat er nog niet zoveel kennis is over de mogelijkheden en effecten van minder autobezit. Een werkelijke pilot in de zin dat het een uitproberen is een uitproberen of het werkt en wat het effect is. Nauwkeuriger worden vier onderzoeksvragen onderscheiden, als kennis-doel van het pilot-project: 1. Hoeveel bewoners zijn bereid om hun eigen (1e of 2e) auto in te ruilen voor een pakket duurzame vervoermiddelen? 2. Onder welke condities zijn deze burgers daartoe bereid? 3. Hoe zijn deze bewoners te karakteriseren (leefstijl, sociaal-economische kenmerken, woonomgeving etc.)? 4. Welke invloed heeft het weg doen van de auto op autogebruik? En vervolgens, meer globaal beschouwd, op maatschappelijke doelen achter minder autobezit en minder autogebruik: bereikbaarheid, duurzaamheid, kwaliteit openbare ruimte etc. Randvoorwaarden In aansluiting op het maatschappelijk doel en het directe kennis-doel van een pilot Fiets voor nummerplaat zijn enkele belangrijke randvoorwaarden te benoemen: a. Juridisch: Het niet bezitten van een auto moet controleerbaar zijn. Daarvoor wordt met de deelnemers van de pilot een contract afgesloten waarin toestemming gevraagd wordt het kentekenregister te raadplegen. Hierbij wordt rekening gehouden met de huidige wet- en regelgeving. b. Financieel: De kosten per deelnemer en de totale kosten van een pilot moeten zodanig zijn dat het opschaalbaar is, dat er sprake kan zijn van navolging in geheel Nederland of in ieder geval andere delen van Nederland. 20 oktober

5 c. Feitelijk: Er dienen voldoende gegevens te worden gegenereerd, zodat de proef heldere en representatieve onderzoeksresultaten oplevert ter onderbouwing conclusies over de kosten-effectiviteit van de pilot. Met voldoende betrouwbaarheid moet vast komen te staan hoeveel mensen procentueel mee doen, hoe hard hun deelname is (is die auto werkelijk weg?) en hoeveel het per persoon gekost heeft. 3. Pilotgebieden en doelgroepen 3.1 Pilotgebieden Een pilot-project over autobezit en alternatieven vraagt een inperking van het toepassingsgebied. In theorie kan dat via inperking van doelgroepen en/of via geografische inperking. Gekozen is voor alleen dat laatste: elke burger is doelgroep (of althans: mag formeel gezien meedoen), voor zover wonend in een bepaald gebied. De geografische inperking is op diverse manieren gemaakt: - Een inperking tot het grondgebied van 2 regio s: de Stadsregio s Utrecht en Arnhem- Nijmegen. Specifiek deze 2 vanwege hun belangstelling. En 2 (in plaats van 1 of 3) om enige vergelijking te kunnen maken. - Binnen beide regio s richt de pilot zich op een aantal gebieden met verschillende kenmerken. Uitgangspunt is dat iedere inwoner in het pilotgebied die een auto bezit, mee kan doen aan de pilot. Er wordt uitgegaan van 2 pilotgebieden, 2 qua sociaalgeografische kenmerken uiteenlopende gebieden per regio. Welke pilotgebieden het precies moeten worden binnen de beide stadsregio s, is een zaak voor het vervolgtraject. De te kiezen gebieden moeten qua structuur en bevolkingsopbouw relatief kansrijk zijn in de zin dat het realistisch is om daar te wonen zonder een eigen auto te hebben. Plattelandsgebieden vallen dan af. In de pilot-gebieden moeten voldoende alternatieven zijn: openbaar vervoer-net, deelauto-punten, nabije fietsbestemmingen. Verder lijkt het verstandig om in de gebiedskeuze rekening te houden met zowel het afstaan van een eerste/enige auto als het afstaan van een tweede auto in een huishouden. Minder eerste auto s is alleen kansrijk in hoogstedelijke centrumgebieden. Voor de tweede auto zou ook breder gekeken kunnen worden. Al met al kan voor de selectie van typen pilotgebieden gedacht worden aan: stadscentra van Arnhem, Nijmegen of Utrecht; net opgeleverde (ver)nieuwbouw in gebieden van stedelijke verdichting; jaren dertig wijken; forenzengemeenten met goede regionale OV-bediening. Het streven is dan dat van alle vier typen 1 gebied in de pilot zit; dat dus BRU en SAN ieder 2 van deze 4 gebiedstypen selecteren. Hierna wordt in paragraaf 5.1 berekend dat de vier gebieden gemiddeld ongeveer inwoners moeten hebben. Een gebied is dus niet een wijk ; veel meer een gehele gemeente of enkele gemeenten samen. Het is echter voorstelbaar dat een grote stad de proef niet alleen in een specifiek deel van de gemeente wil uitvoeren. Mensen die net buiten dat gebied 20 oktober

6 wonen, zouden toch ook van het aanbod moeten kunnen profiteren. Het is dus goed mogelijk dat besloten wordt om de deelname in principe open te stellen voor alle inwoners van een gemeente. Maar dat vervolgens de marketing wel op een specifiek gebied gericht wordt en/of specifieke argumentaties centraal stelt. 3.2 Doelgroepen Per pilotgebied moet een gerichte marketingstrategie uitgewerkt worden, die aansluit op de bevolkingsstructuur van de gekozen gebieden. Het aanbod moet toegespitst zijn op de behoeften van de bewoners van de verschillende pilotgebieden. De verschillen kunnen immers groot zijn: - De eerste auto van de bewuste stedeling - De tweede auto van de gemiddelde bewoners van een forenzengemeente. - De eerste auto van een minder draagkrachtige burger in een stedelijke achterstandswijk. Per gebied en/of per doelgroep moet het algemene mobiliteits-aanbod, zoals hierna in hoofdstuk 4 beschreven wordt, gespecificeerd en aantrekkelijk gepresenteerd worden. Gerichte media gebruikend, kunnen de doelgroepen benaderd worden - en mogelijk op een aantal informatieavonden persoonlijk geïnformeerd. Een exclusieve strategie per gebied en doelgroep gecombineerd met een persoonlijke benadering kan een positief groepsgevoel geven aan deze pioniers. Mogelijk kan dit tijdens de proef versterkt worden door onderlinge uitwisseling te stimuleren. Zo kan een webforum opgezet worden of kunnen ervarings-bijeenkomsten georganiseerd worden. 4. Aanbod en tegenprestatie 4.1 Tegenprestatie en bewijsvoering Twee jaar of in ieder geval twee maanden Een aanbod van producten en diensten van duurzame mobiliteit is niet nieuw. Er zijn projecten in mobiliteitsmanagement opgezet die zich richten op zowel burgers als bedrijven. Het nieuwe aan deze pilot is (a) de gerichtheid op autobezit en (b) de tegenprestatie/garantie die gevraagd wordt. Rond tegenprestatie is vooral de vraag hoe een aanzienlijke effectgarantie bereikt kan worden zonder in extreme controle-inspanningen te vervallen. De tegenprestatie die gevraagd wordt, is een aanzienlijke, namelijk het afzien van een auto, in principe structureel. Dat wordt in de pilot vertaald in: minstens voor 2 jaar. Omdat deze tegenprestatie zo aanzienlijk is, wordt een variant wen-periode toegevoegd. Een wen-periode van 2 maanden die het de deelnemers mogelijk maakt om te bezien of een leven zonder eigen auto wel bevalt. Diegenen die meteen hun auto semi-structureel inleveren, worden beloond met een groter aanbod aan mobiliteitsdiensten. In de wen-periode krijgen de deelnemers een aantrekkelijk aanbod en worden ze tegelijkertijd aangemoedigd om na de proefperiode van 2 maanden hun auto werkelijk in te 20 oktober

7 leveren, voor minstens 2 jaar. Gedurende de wen-periode is de auto nog in hun bezit, maar wordt deze gestald in een bewaakte parkeergarage. Daarvoor worden contract-afspraken met plaatselijke exploitanten van parkeergarages gemaakt (incl. afspraken over verantwoordelijkheid voor schade en diefstal). De wen-periode gaat (zie de planning in paragraaf 5.3) pas na de zomervakantie in, om het niet tot een vakantiestalling te laten verworden. Controle De auto weg doen is een structurele, in de tijd onbegrensde formulering. In de pilot wordt structureel vertaald in 2 jaar. De tegenprestatie van burgers is dat in hun huishoudens het aantal auto s na verkoop/sloop van de ene pilot-auto, gedurende 2 jaar niet toe neemt. Anders moet het uitgekeerde bedrag (gedeeltelijk) terugbetaald worden. Onderstaand overzicht toont de mogelijkheden om de tegenprestatie te controleren: 1 contractafspraken met deelnemende huishoudens Handtekeningen onder beloftes/afspraken a. tonen van verkoop- of vrijwaringsbewijs b. tonen van afstandsbewijs bij sloop toestemming van deelnemers tot controle in het kentekenregister van de RDW Mogelijkheid tot controle op autobezit per huishouden vastleggen in afspraken. a. inleveren parkeervergunning Alleen toepasbaar in gebieden met parkeermanagement b. schappen van wachtlijst parkeervergunning Het voorstel is om al deze controlemogelijkheden te combineren: Voor deelname aan de pilot wordt (1) een contract afgesloten tussen de projectorganisatie en de deelnemende huishoudens. Daarbij moeten de deelnemers een verkoop- of sloopbewijs (2) overhandigen en waar relevant hun bewijs van inlevering van hun parkeervergunning (4). Met het ondertekenen van het contract geeft men toestemming om (3) het RDW-kentekenregister te raadplegen voor controles. Om te voorkomen dat mensen een auto aanschaffen om (oneigenlijk) gebruik te kunnen maken van deze regeling wordt in de contractvoorwaarden opgenomen, dat de pilot-auto aangeschaft is vóór het bekendmaken van de pilot (startdatum communicatie/werving). 4.2 Inhoud en vorm van het aanbod Wat het aanbod betreft, is duidelijk dat ieder zo zijn eigen voorkeuren heeft en het ideale aanbod daardoor niet bestaat. Ook is duidelijk dat het al of niet bezitten van een auto een zo ingrijpend punt is, dat elke realistische financiële stimulering (slechts) een extra zetje is, gericht op degenen die toch al enigszins op de wip zitten. Het aanbod waarmee je net het zetje extra kunt geven is natuurlijk ook per persoon heel verschillend. In Amsterdam hebben in één jaar tijd 914 mensen hun parkeervergunning ingeleverd voor slechts 300 autodeel- 20 oktober

8 tegoed. De actie heeft misschien gezorgd voor net het extra zetje, maar de beslissing de auto aan de kant te zetten, zal primair op basis van andere overwegingen zijn gemaakt. Kwestie fiets Alle eerdere voorbeelden/projecten (zie Bijlage 1) hebben gemeen dat het fietsaanbod ten opzichte van andere modaliteiten beperkt is. Vaak is het aanbod vooral een OV-aanbod. Dat geldt ook voor het oorspronkelijke idee van GroenLinks. Het is lastig om een substantieel en effectief fiets-aanbod te formuleren, zeker waar in Nederland velen al de fiets hebben die ze willen hebben. Aanvullende fietsdiensten zoals een jaarabonnement voor een fietsenstalling of de vergoeding van OV-Fiets ritten hebben weinig waarde, vergeleken met bijvoorbeeld ster-abonnementen in stads- en streekvervoer. De uitdaging van deze pilot ligt erin om in Nederland-fietsland een echt fiets-aanbod neer te zetten. Het idee is uiteindelijk dat er een substantieel fiets-aanbod is als het aanbod een lange looptijd heeft (3 jaar) én de gehele waarde van het aanbod aan fiets besteed mag worden. Want dan is er zeker in een meerpersoons-huishouden een aanzienlijke kans dan men gedurende die 3 jaar werkelijk een nieuwe fiets wil kopen. DUMO-cheque De vraag is hoeveel keuzevrijheid de deelnemer krijgt bij het kiezen tussen de verschillende aanbodsvormen. Hiervoor zijn vier mogelijke opties: 1. De meeste keuzevrijheid wordt geboden als de deelnemer een bepaald bedrag ontvangt en dit volledig vrij kan besteden. 2. Iets minder keuzevrijheid is er als de deelnemer een budget ontvangt op een waardekaart of een bonnenboek en het tegoed alleen besteed kan worden aan geselecteerde producten en diensten. 3. Nog minder keuzevrijheid wordt geboden als de deelnemer eenmalig een pakket kan samenstellen uit bv. openbaar vervoer, autodelen en fiets (-diensten). 4. Geen keuzevrijheid wordt geboden als alle deelnemers een vast aanbod krijgen, bestaande uit een of meerdere componenten. In eerdere projecten is vaak voor de derde optie gekozen. In onze pilot zou het nadrukkelijk om de tweede optie moeten gaan: maximale keuzevrijheid voor elk individu, met als enige beperking dat 80% van het aangeboden budget besteed wordt aan mobiliteit: Een waardevol, breed en flexibel pakket aan mobiliteits-producten en -diensten dat de cash-waarde benadert. In bijlage 1 is een overzicht opgenomen van de uiteenlopende typen aanbiedingen die in vergelijkbare projecten werden gedaan. Voor de pilot wordt een divers aanbod benoemd, dat vier componenten, vier groepen producten en diensten kent: Openbaar vervoer (abonnementen, kortingskaarten, losse ritten) Autodelen en autohuur Fiets en fietsdiensten (aanschaf, stalling, service- en onderhoud, OV-fiets) Extra aanbiedingen en diensten (arrangementen, toegangskaarten) De deelnemer kan gebruik maken van het openbaar vervoer per trein en streekvervoer. Daarvoor zullen de relevante landelijke en regionale vervoeraanbieders benaderd worden. De auto vormt ook deel van het aanbod, via samenwerking met autodeelbedrijven en organisaties als Greenwheels en wheels4all. Voor vakanties bieden deelauto s vaak niet voldoende ruimte en comfort. Daarom worden lokale autoverhuurders betrokken bij de pilot. Het fietsaanbod bestaat uit de mogelijkheid om bij lokale rijwielhandelaren één of meerdere fietsen aan te schaffen of onderdelen ervan. Ook service en onderhoud van de fiets kan 20 oktober

9 bekostigd worden uit dit aanbod. Daarnaast kan de deelnemer zijn fiets stallen in buurt- en stationsstallingen en gebruik maken van OV-fiets. Naast de klassieke vervoersdiensten wordt het aanbod aangevuld diensten en aanbiedingen. Hierbij ligt de nadruk op aanvullend. Wij gaan uit dat minimaal 80% van de aanbodwaarde ingezet moet worden voor vervoer. Op het gebied van vervoer valt te denken aan afspraken met lokale supermarkten over boodschappenservice. Daarnaast is het wenselijk om een aanvullend aanbod van toegangskaarten voor culturele activiteiten of pretparken. Te denken valt ook aan samenwerking met reisorganisaties zoals de treinreiswinkel of Connexxion travel. Daarvoor moeten in de marketingstrategie een beperkt aantal partners geworven worden. Om maximale waarde te geven aan de deelnemers zonder het mobiliteits-karakter van het project te verliezen, is het idee ontstaan van een bonnenboek. Een bonnenboek dat vrij inzetbaar is bij alle participerende bedrijven en instellingen, zoals vervoerbedrijven, de lokale fietsenmaker en autoverhuurbedrijven. En dat, speciaal om de aanschaf van een echt gewenste fiets in het project te trekken, een lange looptijd van 3 jaar heeft. Daardoor krijgt de (potentiële) fietser een gelijkwaardig aanbod aan de OV-reiziger, auto-deler of keuzereiziger. De waardebonnen kunnen ingezet worden voor fietsdiensten en op het moment dat de deelnemer dat wil ook voor de aanschaf van een (nieuwe) fiets. Welke producten en diensten precies in het bonnenboek komen, is een zaak van nadere uitwerking, waarbij ook verschillen per gebied voor de hand liggen. De bonnen worden voorzien van barcodes zodat deze ook online gebruikt kunnen worden als betaalmiddel (eticket). Het bonnenboek (DUMO cheque) is in grote lijnen inzetbaar voor: Openbaar vervoer NS streekvervoer auto autodelen (abonnementskosten en gebruikskosten) autoverhuur fiets fietsenhandelaar (aanschaf fiets) lokale fietsenmaker (onderhoud, onderdelen, accessoires) OV-fiets (lidmaatschap en ritten) buurtstalling (abonnement) NS stalling (abonnement) overige diensten lokale supermarkt (boodschappenservice) en aanbiedingen culturele instellingen en pretparken reisorganisaties 4.3 Budget en geldigheid Behalve de vorm van het aanbod (paragraaf 4.2) is natuurlijk ook de hoogte ervan relevant. Hoeveel waarde moet de deelnemer krijgen om overgehaald te worden zijn auto in te leveren? De verschillende voorbeelden kennen een sterk uiteenlopend budget per deelnemer en verschil in looptijd. De extremen zijn 300 autodeel-tegoed voor het inleveren van een parkeervergunning in Amsterdam en 2292 aan drie jaar OV abonnementen voor het hele gezin in Vlaanderen. 1 Het voorstel van GroenLinks spreekt zelf over 4500 in 3 jaar. 1 Gebaseerd op twee volwassenen (25-64 jaar) en twee kinderen/jongeren t/m 24 jaar 20 oktober

10 De evaluatie van de Pionierkaart geeft een aantal aanbevelingen. Zo telt voor de eindgebruiker primair een kwalitatief goed aanbod. Daarnaast kijkt de eindgebruiker hoofdzakelijk naar wat hij zelf moet (bij)betalen. Dit pleit voor hoge kortingspercentages of geheel gratis producten en diensten. Verder zijn afgebakende aktieperiodes een pluspunt. Mensen moeten het idee hebben hier heb is wat aan en de urgentie voelen wees er snel bij, anders kom je niet meer in aanmerking voor de regeling. Voor de pilot wordt qua waarde geen verschil gemaakt tussen de eerste of tweede auto per huishouden. In feite is dus iedere auto hetzelfde waard. Om te komen tot voldoende aanmeldingen en tegelijk de kosten in de hand te houden, wordt gewerkt met een maximaal aantal deelnemers: op=op. Keuze in bedragen Alles overwegend, is het voorstel: - Voor de wenperiode ontvangen de deelnemers waardebonnen t.w.v. van 300 die 6 maanden geldig zijn. Deelnemers krijgen in de wenperiode de mogelijkheid gebruik te maken van een hoogwaardige (elektrische) fiets om dit vervoermiddel uit te proberen. Vervoer per OV of autodelen kan betaald worden met de waardebonnen. - Deelnemers die naderhand besluiten om hun auto voor minstens 2 jaar in te leveren ontvangen aanvullende waardebonnen t.w.v , die 3 jaar geldig zijn. - Deelnemers die meteen hun auto inleveren ontvangen waardebonnen t.w.v , die 3 jaar geldig zijn. De deelnemer die start met de wen-aanbieding en daarna toch voor 2 jaar gaat, krijgt minder ( in plaats van 2.500) maar is vanuit het project gezien niet veel goedkoper. Er moeten namelijk de kosten van 2 maanden huur van een plaats in een parkeergarage erbij opgeteld worden. Om de waarde van het niet bezitten van een auto te benadrukken moet ook de kostenbesparing inzichtelijk gemaakt worden. Daarom wordt in de marketingstrategie duidelijk uitgewerkt welke besparing/voordelen het niet bezitten van een auto met zich mee brengt: -Je krijgt meteen geld uit de verkoop van de auto -Geen brandstofkosten -Geen bpm -Geen onderhoud -Geen verzekeringen -Geen kosten voor parkeervergunningen -Geen parkeerplaats zoeken en parkeerkosten En vooral geen gedoe! 20 oktober

11 5. Projectomvang, kosten en partners 5.1 Projectomvang Om waardevolle antwoorden te kunnen geven op de onderzoeksvragen, is het van belang om voldoende deelnemers te werven. Wat is voldoende en wat mag verwacht worden? We gaan ervan uit zeker 400 deelnemers nodig te hebben om onderbouwde antwoorden te kunnen geven. Voor de berekening van het potentiële aantal deelnemers kunnen we gebruik maken van de ervaringscijfers uit de drie eerdere auto-inruil projecten in België en Nederland (zie Bijlage 1). Het bereik van die projecten is opvallend vergelijkbaar. In de voorbeelden heeft ongeveer 1 op de 600 inwoners (range van 1 op de 550 tot 1 op 700) gebruik gemaakt van een auto-inruil aanbod. In de onderstaande tabel worden deze kengetallen geprojecteerd op de twee stadsregio s: gebied aantal inwoners verwachting van aantal deelnemers, bij 1 op 700 bij 1 op 550 inwoners inwoners X Y Z SAN BRU samen Om aan de benodigde 400 deelnemers te komen zouden, als de respons even groot is als in die eerdere projecten, vier pilotgebieden van gemiddeld inwoners nodig zijn. Vier keer dus zo n 100 deelnemers per gebied. En die 400 dan ook als bovengrens; op=op. Daarbij gaan wij ervan uit dat dan 300 deelnemers direct van het ruime aanbod gebruik maken en voor een waarde van hun auto voor minimaal 2 jaar afschaffen. Tevens gaan wij ervan uit dat 400 mensen eerst willen wennen, waarvan vervolgens 100 deelnemers de stap zetten om hun auto daadwerkelijk weg te doen. 20 oktober

12 5.2 Projectkosten en financiering De projectkosten bestaan vooral uit: - de kosten voor het aanbod / de DUMO-cheques en - kosten van projectleiding en evaluatie. De totale kosten van de pilot worden als volgt geraamd: deelnemers bedrag Totaal wen-periode DUMOcheques doorgaan na het wen-aanbod direct overtuigd kosten parkeergarages bij wen-aanbod projectleiding 4 gebieden organisatie evaluatie Totaal Uitgaande van 400 deelnemers in de wenperiode en 400 deelnemers die uiteindelijk hun auto afschaffen bedragen de maximale kosten voor de vergoedingen aan deelnemers Daarnaast vallen organisatiekosten aan, waardoor het benodigde totaalbudget bedraagt. Hoe kunnen deze pilot-kosten van 1,5 mln. euro worden gefinancierd? Het ministerie van Verkeer en Waterstaat heeft aangegeven, in lijn met taakverdelingen in vergelijkbare projecten, zaken als proces, begeleiding en evaluatie te willen betalen. Vooralsnog is maximaal beschikbaar. De Stadsregio s Utrecht en Arnhem-Nijmegen hebben zeker interesse en voor enkele gemeenten in de regio s geldt hetzelfde. Hun bijdragen ramend, mag wellicht uitgegaan worden van in totaal van de deelnemende regio s en gemeenten. Van vervoerbedrijven en andere marktpartijen wordt verwacht dat het zoeken naar nieuwe (vaste) klanten voldoende aanleiding geeft om deel te nemen aan de pilot. Dit is ook bevestigd in interviews met stakeholders. Al met al is aan waarschijnlijke bijdragen reeds meer dan de helft van de pilot-kosten gedekt: Organisatie Bijdrage Ministerie V&W te verwachten bijdrage van de deelnemende gemeenten en 2 deelnemende stadsregio s te verwachten bijdragen van de diverse aanbieders van diensten en producten, opgeteld financieringsgat Totaal oktober

13 Het financieringsgat bedraagt nog Voor dat bedrag zullen extra middelen en/of extra financiers gevonden moeten worden. Zou, als dat niet lukt, beperking van de pilot een oplossing zijn? De minst schadelijke inperking, vanuit de beantwoording van onderzoeksvragen redenerend, is wellicht het verlagen van de subsidies aan deelnemers. Als er bijvoorbeeld bespaard moet worden, zou dat getalsmatig gezien best kunnen door de DUMO-cheque een waarde van in plaats van te geven. Wenselijk is dat echter niet; het is dan op jaar- en maandbasis te weinig een echte financiële stimulans. 5.3 Projectplanning op hoofdlijnen Na dit Plan van Aanpak is het zaak om (a) financieringsafspraken te maken en vervolgens (b) projectleiders per gebied aan te stellen. Die projectleiders hebben dan tot taak om aan de inhoud verder te sleutelen in de zin dat een gebiedsgerichte toespitsing gewenst is (specifieke keuzes in het aanbod en de marketing). Meer concreet zien we als vervolg-planning: wat? wanneer? wie? 1. Vier pilotgebieden selecteren nov/dec 2010 stadsregio s Utrecht en Arnhem/Nijmegen plus hun gemeenten 2. Financieringsafspraken overheden nov/dec 2010 principiële en voorlopige afspraken over kostenverdeling tussen alle betrokken overheidspartijen (2 stadsregio s, 2 tot 4 gemeenten, V&W) 3. Organisatie van de pilot(s); projectgroepen per gebied plus coördinatie per regio en tussen beide regio s 4. Aanstellen projectleiders per gebied, plus een van de vier ook algemene taken ( eerste projectleider ) 5. Concretisering Plan van Aanpak naar gebied door de projectleiders: vooral specifieke (gewenste) kenmerken van het aanbod 5. Overleg met landelijke partijen over deelname en algemene aanbiedingen; ook de vorm van de DUMOcheque 6. Overleg met aanbieders van producten en diensten per wijk 7. Uitwerking communicatie (-strategie en -producten) en marketing door (vier?) gespecialiseerde bureaus 8. Projectstart, waarbij mensen gedurende 3 maanden kunnen inschrijven (tot het max. aantaal) jan 2011 jan 2011 feb 2011 betreffende gemeenten doen gezamenlijk een organisatievoorstel aanstelling door betreffende gemeenten vier projectleiders maa/apr 2011 eerste projectleider maa/apr 2011 vier projectleiders mei-jul 2011 aug 2011 professionals, aangestuurd door de 4 PL s 20 oktober

14 Gedurende de looptijd van het project zal de inzet aan projectleiding zeer beperkt kunnen zijn. Het gaat vooral om het oplossen van onvoorziene problemen (incl. de onvermijdelijke dynamiek van een gestopte fietsenhandelaar etc.). De dataverzameling voor een evaluatie kan eenvoudig georganiseerd worden: - Vragenlijsten, verplicht in te vullen bij inschrijving. - Gebruik van de DUMO-cheque kan/moet geregistreerd worden. - Eindvragenlijst (na wen-periode en na totale looptijd) met vooral vragen naar waarderingen van de producten en diensten, naar waarderingen van autoloze(r) leven en naar vervolggedrag, die wellicht niet door iedereen ingevuld zal worden, maar wel door een substantieel deel. 20 oktober

15 Bijlage 1: Praktijkvoorbeelden 1. De Pionierskaart Het ministerie van Verkeer en Waterstaat heeft tussen medio 1999 en december 2003 twee experimenten uitgevoerd met de Pionierskaart, in de VINEX-wijken Eindhoven -Meerhoven en Utrecht - Leidsche Rijn. Bewoners en werknemers in deze wijken kregen op vertoon van de kaart (een pasje) korting op o.a. taxi, bus, fietsenstalling en autodelen. Met de Pionierskaart ontvingen bewoners en werknemers in de betreffende nieuwbouwwijk maximaal 907,56 (fl. 2000) reisvoordeel per jaar. Gekozen werd voor toepassing op nieuwbouwlocaties omdat daar om efficiëntie-redenen in de eerste bouwfasen geen volwaardig en regulier OV-aanbod was. Door de Pionierskaart wilde men aan de behoefde voor openbaar vervoer voldoen en daardoor voorkomen dat men een tweede auto ging aanschaffen. Uit de evaluatie blijkt dat de eindgebruikers-subsidiëring in de opzet van de Pionierskaart niet effectief is. Bewoners zaten niet te wachten op de geboden alternatieven voor hun eigen auto en vonden de voordelen van de Pionierskaart te mager. De twee gemeenten waren onvoldoende bereid zich voor het experiment in te spannen en deden weinig moeite om zoveel mogelijk vervoerders en bewoners bij de proef te betrekken. Resultaat was een conventioneel en weinig dynamisch aanbod, kaarthouders die hun budget slechts puntje voor puntje uitgaven en de eigen auto niet minder zijn gaan gebruiken. Uit de evaluatie zijn belangrijke conclusies en aanbevelingen naar voren gekomen: Voor de eindgebruiker telt alleen een kwalitatief goed en aantrekkelijk aanbod; de subsidievorm interesseert hem niet. Voldoende keuze is belangrijk, maar het aantal producten dat de eindgebruiker op het netvlies heeft, is altijd beperkt (en de eigen auto neemt daarbij een prominente plaats in). Behalve voldoende gewenningstijd vergt dit een intensieve en voortdurende marketing door aanbieders, zeker voor de minder vertrouwde producten zoals taxidiensten. Het doel dat men nastreeft met het toepassen van eindgebruikerssubsidiëring, moet aansluiten bij de behoefte van de doelgroep waaraan de subsidie wordt verstrekt. Anders gezegd: eindgebruikerssubsidiëring heeft geen zin als het niet de beoogde uitwerking op de ontvangende doelgroep heeft. Het tegenovergestelde was het geval bij het Pionierskaart-experiment: de VINEX-bewoners niet zaten te wachten op alternatieven voor de auto. Zowel eindgebruikers als aanbieders redeneren vanuit marginale kosten. De eindgebruiker kijkt vooral naar wat hij/zij zelf moet (bij)betalen. Het subsidiebudget zal dus pas echt in de afweging tussen diensten worden meegenomen wanneer de subsidie een flink deel van de vraagprijs dekt en ook nadrukkelijk eindig is. In het geval van de Pionierskaart vonden bewoners tevens dat de kortingsmogelijkheden die de kaart bood, niet opwoog tegen de moeite om in het bezit te komen van de kaart. Voor het bereiken van externe effecten (zoals meer OV-aanbod) is eindgebruikerssubsidiëring een omweg. Direct inkopen van gepast aanbod, eventueel voor een specifieke doelgroep, is doeltreffender. Laat de eindgebruiker zoveel mogelijk vrij in de besteding van de subsidie (maar op=op). 20 oktober

16 Maak de toepassing herkenbaar voor de eindgebruiker, bijvoorbeeld door de introductie van een tastbaar en eenvoudig te hanteren betaalmiddel. Kies daarbij voor een ingroeimodel: start met eenvoudige administratieve middelen, zoals papieren vouchers, totdat een volume ontstaat dat ingewikkeldere oplossingen rendabel maakt. Onderzoek ook wie het beste de beheerorganisatie op zich kan nemen: vervoerders, inkoopcollectieven, een overheid of een derde partij. 2. De Mobiliteitswinkel In Nederland heeft men in het verleden in meerdere VINEX wijken (oa. Eindhoven- Meerhoven, Den Haag-Ypenburg en Utrecht-Leidse Rijn) Mobiliteitswinkels ingericht. Met de diensten aangeboden in de Mobiliteitswinkel zou de groei van het vermijdbare autogebruik aangepakt worden, door bewoners en werknemers van de nieuwe wijk vervoersalternatieven aan te bieden. Ingezet werd daarbij hoofdzakelijk op het terugdringen van het gebruik van de tweede auto. In de Mobiliteitswinkel werden diensten soms gratis en soms tegen betaling beschikbaar gesteld, zoals: verstrekken van OV-kaartjes en abonnementen, klachten en advies over het OV, deelauto s voor als overdag de auto door de werkende partner gebruikt wordt of als men tijdelijk verlegen zit om een auto, fietsenverhuur in de 'fun' sfeer (bakfietsen, driewielers, kinder-aanhangkarren). Er is geen evaluatie van de mobiliteitswinkel beschikbaar. Het concept mobiliteitswinkel is echter niet meer voorhanden in Nederland, waardoor verondersteld kan worden dat de gekozen aanpak niet succesvol is gebleken. Mobiliteitswinkels in het buitenland Uit literatuuronderzoek en de inventarisatie van Spapé (2002) bestaan er mobiliteitscentra in Duitse steden (Münster, Hamelen, Wuppertal), Noorwegen (Oslo), Zweden (Kerteminde en Goteburg) en Frankrijk (Strasbourg). In Vlaanderen ontstaan sinds 2007 Mobiliteitswinkels (o.a. Antwerpen). In het buitenland zijn er verschillende varianten met een uiteenlopende verscheidenheid aan producten en diensten op het gebied van mobiliteit. De meeste centra bieden openbaar vervoergerichte of gerelateerde producten en diensten en verkopen tevens vervoersbewijzen. Tevens richten zich de diensten op andere duurzame vervoermiddelen: fietsen, autodelen en carpoolen of kaartverkoop voor evenementen. Daarvoor wordt de informatie van alle aanbieders van duurzame mobiliteit gebundeld. De meeste organisaties zijn opgezet door een samenwerkingsverband van vervoersbedrijven, gemeenten of zijn particuliere initiatieven. Opmerkelijk is dat de Mobiliteitscentra zich in het buitenland hoofdzakelijk in centrumstedelijke gebieden bevinden. Anders dan in Nederland biedt het openbaar vervoer hier een goed alternatief en door de mate aan stedelijkheid met de daarbij horende functiemenging is de auto ook minder nodig. 20 oktober

17 3. Gemeente Amsterdam: Voorrang voor een gezonde stad In het kader van het actieplan Voorrang voor een gezonde stad heeft het voormalige gemeentebestuur van Amsterdam besloten tot een pakket aan maatregelen te komen dat gericht is op minder en schoner autoverkeer binnen de Ring A10 ten Zuiden van het IJ. Automobilisten worden gestimuleerd hun vuile auto weg te doen of in te ruilen tegen een schoner model. Het plan bevat een een aantal stimuleringsmaatregelen die zich expliciet op de beloning van de klant richten. Het weg doen van de auto wordt beloont met het aanbieden van duurzamer vervoer. Im Amsterdam wordt het actieplan momenteel uitgevoerd en er is nog geen evaluatie beschikbaar. In dit hoofdstuk worden enkele maatregelen voorgestelt en eerste tussenresultaten gepresenteerd. Twee acties uit het plan zijn expliciet erop gericht het autobezit te ontmoedigen. De auto de deur uit regeling is een slooppremie, die Amsterdam ingesteld heeft als alternatief voor de Nationale slooppremie, waar men een nieuwe (schone) auto moest aanschaffen. Met de auto de deur uit regeling ontvangen de deelnemers een premie van 500 voor de sloop van hun benzine of LPG voertuig of voor de sloop van hun dieselvoertuig. De regeling heeft een looptijd van 15 maanden (oktober 2009 tot december 2010). Als voorwaarde geld dat mensen ook hun parkeervergunning moeten inleveren. De gemeente heeft alle Amsterdammers die in aanmerking komen voor de regeling (autobezitters benzinevoertuig ouder dan 1990 of dieselvoertuig ouder dan 1996) via een persoonlijke brief benaderd. Er is weinig animo voor deze regeling. Tot augustus 2010 hebben 123 autobezitters revan gebruik gemaakt. Daarbij gaat het hoofdzakelijk om ouderen. Een tweede regeling is de inruilregeling van de parkeervergunning. Het bezit van een parkeervergunning kan in grote delen van Amsterdam gelijk gezien worden als autobezit. Zonder een parkeervergunning is men gezien de hoge tarieven niet in staat een auto te bezitten of andersom. Parkeren op eigen terrein komt ook nauwelijks voor in Amsterdam. Als men zijn parkeervergunning opgeeft, kan dus veronderstelt worden dat de auto verkocht of gesloopt wordt. Alle vergunninghouders zijn benaderd via een persoonlijke brief over de voordelen van deze regeling. In 2009 hebben op basis van deze regeling 914 Amsterdammers hun vergunning ingeleverd en een voucher van 300 voor autodelen ontvangen. Deze actie liep tot 31 december Sinds oktober 2009 bestaat de mogelijkheid om een gratis OV abonnement te ontvangen in ruil voor een parkeervergunning. Deze regeling is niet met een einddatum verbonden. In 2009 was het in de maanden oktober tot december zelfs mogelijk om zowel autodeel-tegoed als een gratis OV abonnement te ontvangen. Volgens de Amsterdamse verkeersdienst (DIVV) is er weinig animo voor deze regeling. Da vraag is echter hoeveel auto s op basis van de inruilregeling parkeervergunning daadwerkelijk zijn afgeschaft. De Gemeente heeft een onderzoek uit laten voeren naar autodelen. Daarbij zijn ook 6 mensen geënquêteerd die gebruik hebben gemaakt van deze regeling. Drie van de 6 geïnterviewden gaf aan al langere tijd geen auto meer te bezitten. In Amsterdam is dit fenomeen bekend. Als je eenmaal een vergunning hebt, geef je die niet zo snel op, omdat je anders weer op een soms lange wachtlijst terecht komt. Om dit probleem te ondervangen werkt Amsterdam met een soepele spijtoptantenregeling. Als men binnen twee 20 oktober

18 jaar na het opzeggen van de parkeervergunning weer een eigen auto wil gaan gebruiken, krijgt men de parkeervergunning direct weer terug. Zonder wachtlijst. De enige voorwaarde is dat men op dat moment zijn autodeel-abonnement toont en minimaal een half jaar gebruik heeft gemaakt van autodelen of in het geval van het OV abonnement zijn abonnement eenmalig met 3 maanden heeft verlengd. Op deze manier heeft Amsterdam de drempel verlaagd en bewoners kunnen testen of een leven zonder of met minder auto s mogelijk is. In hoeverre de gebruikers structureel hun auto hebben afgeschaft moet blijken uit de evaluatie. Gratis OV-maandabonnement voor nieuwe Amsterdammers Nieuwe inwoners van Amsterdam krijgen per 1 oktober 2009 van de gemeente en GVB (voor een jaar als proef) een gratis maandabonnement voor het openbaar vervoer: de GVBkennismakingskaart. Met deze stimuleringsmaatregel wil de gemeente zorgen voor minder autoverkeer in de stad. Door de gratis kennismakingskaart moeten meer mensen de voordelen van het openbaar vervoer in Amsterdam ontdekken, want juist als je verhuist worden andere routes naar werk, opleiding en andere bestemmingen afgelegd. Als het reizen met het openbaar vervoer bevalt, kunnen de nieuwe Amsterdammers een eenmalige korting van 15% op een jaarabonnement ontvangen. 16% van de nieuwkomers heeft een kennismakingskaart besteld. 4. Vlaanderen: OV-abonnement voor nummerplaat Als men in Vlaanderen zijn nummerplaat schrapt of overdraagt buiten het eigen gezin, is het sinds 2002 mogelijk om bij voervoersmaatschappij De Lijn een gratis Dina-abonnement (Dienst Inruilen Nummerplaat voor Abonnement) te verkrijgen. Een Dina-abonnement is een gratis vervoerpas met een looptijd van 12 maanden. Het abonnement kan twee keer met een jaar worden verlengd. Als de nummerplaat van de enige personenwagen binnen het gezin wordt ingeleverd, kunnen alle gezinsleden een gratis abonnement ontvangen. In dat geval mag geen enkel gezinslid nog een auto ter beschikking hebben, ook geen bedrijfs- of leasingwagen. Als een wagen weggedaan wordt, maar nog één of meerdere wagens in het gezin aanwezig zijn, dan komt 1 gezinslid in aanmerking voor een gratis abonnement. De voorwaarden zijn per 10 februari 2010 gewijzigd. Nu is het uitsluitend mogelijk 1 jaar gratis te reizen en vervolgens voor 1 jaar 50% korting op de abonnement(en) te ontvangen. Vlaanderen heeft 6.1 mln. inwoners. Sinds 2002 ontvangt: De Lijn ca aanvragen per jaar en deelt vervolgens ca abonnementen uit. Het lage gemiddelde aantal abonnementen (1,33 per huishouden) wijst ofwel op de deelname van veel 1- persoonshuishoudens aan de regeling ofwel (waarschijnlijker) op het feit dat de regeling juist rond de tweede auto een succes is. Deze regeling is niet geëvalueerd. 5. Gewest Brussel: Air Premie Sinds september 2007 kent Brussel de Air premie. Autobezitters wonend in het stadsgewest Brussel kunnen in ruil voor hun nummerplaat kiezen uit verschillende pakketten aan alternatieve vervoerswijzen. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen de auto die verkocht of gesloopt wordt. Omdat zich dit plan hoofdzakelijk richt op luchtkwaliteit ontvangen bewoners die hun oude vuile auto laten slopen een hogere waarde. De deelnemers kunnen kiezen uit verschillende pakketten van OV, auto delen en fiets(onderdelen) uitgewerkt in het overzicht praktijkvoorbeelden op pagina 20. Pas in 2011 zal de Brussel Air Premie grondig 20 oktober

19 geëvalueerd worden. Eerste resultaten laten zien dat regeling hoofdzakelijk deelnemers aanspreek die hun auto verkopen. Sloop is minder aantrekkelijk. Van de Belgische regelingen kunnen we leringen trekken over de controleerbaarheid. Beide aanbieders werken samen met de Dienst voor de Inschrijving van de Voertuigen (DIV). Zo moet voor beide regelingen een inleverbewijs van het kenteken worden ingediend. Met het ondertekenen van het aanvraagformulier geeft men toelating om in samenwerking met de Dienst voor de Inschrijving van de Voertuigen, de nodige controles uit te voeren. Zodra de gezinssituatie niet meer overeenstemt met de voorwaarden (Vlaanderen) of opnieuw en nummerplaat wordt aangevraagd, moet men met sancties rekenen (terugbetaling, inleveren abonnementen). Overzicht praktijkvoorbeelden Voorbeeld Regeling Ruilmiddel Aanbod Kosten per jaar Kosten gehele looptijd/ deelnemer Pionierskaart geen korting of aanbod op OV, fietsdiensten, autodelen, taxi Mobiliteitswinkel Meerdere geen korting of aanbod op OV, fietsdiensten, onbekend onbekend voorbeelden autodelen, taxi, reisadvies Amsterdam inruil parkeervergunning vergunning Autodeel-tegoed inleveren OV abonnement voor 3 maanden plus 15% vervolgkorting OV jaarabonnement auto de deur uit auto slopen uitbetaling voor benzinevoertuig of LPG (sloop-premie) uitbetaling voor dieselvoertuig GVB kennismakingskaart geen gratis OV voor 1 maand plus 15% vervolgkorting OV abo) Vlaanderen inleveren eerste auto OV abonnement alle gezinsleden kentekenplaat tweede auto of OV abonnement 1 persoon meer Brussel auto verkoop auto verkopen OV stadsgewest Brussel (530)+autodelen (230) fietspremie (505)+autodelen(230) auto sloop auto slopen OV stadsgewest Brussel (530)+autodelen (230) OV stadsgewest Brussel 1 jaar (530)+autodelen 2 jaar (230)+fietspremie (505) autodelen 2 jaar (230)+2 fietspremies (505) Bronnen: De Lijn 2010: Stand van zaken DINA-abonnementen. Intern overzicht De Lijn. Kort, A. de 2004: Eindevaluatie Pionierskaart: puntje voor puntje Een experiment met eindgebruikerssubsidiëring in VINEX-wijken. Rotterdam. AVV Spapé, C. 2002:'(Op) weg met de mobiliteitswinkel' Paper voor European Conference on Mobility Management, May 2002, Gent Gemeente Amsterdam 2010: antwoorden op vragen m.b.t. Voorrang voor een gezonde stad. Danny Spee, Projectleider. Augustus oktober

20 Bijlage 2: Gesprekken In het kader van het project fiets voor nummerplaat hebben een zestal gesprekken plaatsgevonden met stakeholder, weergegeven in het volgende overzicht. Tevens heeft een ronde tafel gesprek met direct betrokken partijen plaats gevonden: Ministerie van Verkeer &Waterstaat, Fietsersbond, Gemeente Utrecht en Stadsregio Arnhem-Nijmegen. Nr. organisatie Naam/functie datum 1 Fietsersbond Hugo van der Steenhoven (directeur), 18 augustus 2010 Saskia Kluit (hoofd marketing en communicatie) 2 Flow resuting Ed Ram (directeur) 19 augustus RAI vereniging Cees Boutens (strategie en beleid), Stef 24 augustus 2010 Stok (secretaris fietsen) 4 NS, mede namens OV-fiets Kees Miedema (ketenmanager) 24 augustus Greenwheels Jan Borghuis (directeur) 1 september Connexxion Marco Cowan (marketing) 7 september Ronde tafel gesprek met: 15 september 2010 organisatie Naam/functie Minsterie Verkeer en Bert Zinn, Laura Boon Waterstaat (opdrachtgever) Fietsersbond Hugo van der Steenhoven (directeur), Saskia Kluit (hoofd marketing en communicatie) Gemeente Utrecht (mede Rob Tiemersma (beleidsmedewerker) namens Bestuursregio Utrecht) Stadsregio Arnhem-Nijmegen Sjors van Duren (beleidsmedewerker) Ligtermoet & Partners Dirk Ligtermoet, Maja van der Voet Via de volgende gespreksleidraad zijn de open interviews gevoerd. Daarbij zijn de vragen niet een voor een doorgelopen. 1. Wat is de visie van jouw organisatie over dit plan? 2. Welke duurzame vervoerswijzen moeten worden aangeboden? 3. Wie is de doelgroep voor de pilot? 4. Welke vorm van ruilhandel is vereist? 5. Wat acht je als een haalbaar en kosteneffectief aanbod? 6. Welke partijen moeten betrokken worden? 7. Hoe moet het project georganiseerd worden? 8. Aanvullingen en opmerkingen Tevens zijn 1 of meerdere scenario s globaal uitgewerkt (wijk, huishouden- en persoonskenmerken. Vervolgens zijn deze beoordeeld door middel van het onderstaande schema 20 oktober

21 Scenario Nr.: Nadere omschrijving (Welke factoren horen verder bij dit scenario): Effectiviteit Marktkans (wie zit erop te wachten?) Milieu (minder autokm, ruimtebeslag ) Niemand velen Laag hoog Haalbaarheid Kosten per deelnemer Hoog laag Kosten project (organisatie, communicatie ) Hoog laag Misbruikkans Hoog laag Mate van eerlijkheid Fout gedrag belonen eerlijk 20 oktober

Kansen voor Delen. Mogelijkheden van deelconcepten in mobiliteit. Maja van der Voet Govert de With. Utrecht, 12 mei 2015

Kansen voor Delen. Mogelijkheden van deelconcepten in mobiliteit. Maja van der Voet Govert de With. Utrecht, 12 mei 2015 Kansen voor Delen Mogelijkheden van deelconcepten in mobiliteit Maja van der Voet Govert de With Utrecht, 12 mei 2015 Delen? Met meerdere personen gebruik maken van één product: Lenen Gebruiken en weer

Nadere informatie

Advies van de consumentenorganisaties in het LOCOV inzake exploitatie van stationsstallingen

Advies van de consumentenorganisaties in het LOCOV inzake exploitatie van stationsstallingen Advies van de consumentenorganisaties in het LOCOV inzake exploitatie van stationsstallingen Landelijk Overleg Consumentenbelangen Openbaar Vervoer LOCOV-99/18 8 maart 1999 Advies van de consumentenorganisaties

Nadere informatie

Resultaten Bewonerspanel: : septemberpeiling 2012

Resultaten Bewonerspanel: : septemberpeiling 2012 Afdeling Bestuursinformatie, Gemeente Utrecht onderzoek@utrecht.nl / 030 286 1350 www.utrecht.nl/onderzoek Resultaten Bewonerspanel: : septemberpeiling 2012 Van 10 t/m 23 september 2012 heeft Bestuursinformatie

Nadere informatie

Overzicht van vragen 1. Waarom dit project? 2. Waarom de samenwerking met Go About?

Overzicht van vragen 1. Waarom dit project? 2. Waarom de samenwerking met Go About? Overzicht van vragen 1. Waarom dit project? 2. Waarom de samenwerking met Go About? 3. Wat houdt het project in? 4. Hoe werkt het? Hoe kan ik gebruik maken van de reisplanner? 5. Wat is mijn rol als werkgever?

Nadere informatie

De producten en diensten worden geleverd onder de voorwaarden vastgelegd in de volgende documenten:

De producten en diensten worden geleverd onder de voorwaarden vastgelegd in de volgende documenten: PRODUCTEN EN TARIEVEN RADIUZ TOTAL MOBILITY versie 20121126 (geldigheid 2013) 1. Algemeen De producten en diensten worden geleverd onder de voorwaarden vastgelegd in de volgende documenten: Algemene Voorwaarden

Nadere informatie

Wat zie jij er uitgeslapen uit... Monitoringsrapport 2.0

Wat zie jij er uitgeslapen uit... Monitoringsrapport 2.0 Wat zie jij er uitgeslapen uit... Monitoringsrapport 2. Inhoud 1 Inleiding... 5 2 Werving en achtergronden deelnemers... 6 2.1 Interpretatie van de gegevens...6 2.2 Werving...6 2.3 Doelgroep...7 2.4 Kenmerken

Nadere informatie

Parkeren in het Rembrandtkwartier

Parkeren in het Rembrandtkwartier Parkeren in het Rembrandtkwartier Verkeerscommissie: Amar Voogt, Vermeerstraat 22 Anja Scheltinga, Rembrandtstraat 45 Bert Leijen, Vermeerstraat 35 Guus Coolegem, Frans Halsstraat 5 Wat is er gedaan? Probleem

Nadere informatie

Monitoring tevredenheid en gebruik Nulmeting onder bewoners. Zomer 2014

Monitoring tevredenheid en gebruik Nulmeting onder bewoners. Zomer 2014 Monitoring tevredenheid en gebruik Nulmeting onder bewoners Zomer 2014 nulmeting Monitoring tevredenheid en gebruik van het OV onder bewoners Monitoren tevredenheid en gebruik Om na afloop van de pilot

Nadere informatie

Individuele benadering

Individuele benadering Individuele benadering KpVV themabijeenkomst Beïnvloeding van reisgedrag rond verhuismoment Dinsdag 8 december 2009 Doelen Direct benaderen van nieuwe inwoners Bewustwording (nieuwe) keuzevrijheid duurzame

Nadere informatie

Inzet van Middelen. Voorgenomen besluit. Zaaknummer: OORJB003. Oplaadpunt elektrisch vervoer Kasteeldreef Drunen

Inzet van Middelen. Voorgenomen besluit. Zaaknummer: OORJB003. Oplaadpunt elektrisch vervoer Kasteeldreef Drunen Zaaknummer: OORJB003 Onderwerp Oplaadpunt elektrisch vervoer Kasteeldreef Drunen Collegevoorstel Inleiding De ambitie van de gemeente Heusden is om een duurzame gemeente te zijn. Met het vaststellen van

Nadere informatie

Stadjers over fietsen in Groningen. Een Stadspanelonderzoek

Stadjers over fietsen in Groningen. Een Stadspanelonderzoek B A S I S V O O R B E L E I D Stadjers over fietsen in Groningen Een Stadspanelonderzoek Onderzoek en Statistiek Groningen heeft als kernactiviteiten instrumentontwikkeling voor en uitvoering van beleidsgericht

Nadere informatie

Studiedag elektrische wagens en voertuigen

Studiedag elektrische wagens en voertuigen Studiedag elektrische wagens en voertuigen 31 mei 2012 Autopia vzw Vlaams Steunpunt Particulier Autodelen Inhoud 1. Wat is particulier autodelen 2. Autopia steunpunt particulier autodelen 3. Delen van

Nadere informatie

Effectmeting introductie Car2Go in Amsterdam

Effectmeting introductie Car2Go in Amsterdam Effectmeting introductie Car2Go in Amsterdam Stephan Suiker (Gemeente Amsterdam) Jos van den Elshout (Gemeente Amsterdam) Samenvatting In 2011 is in Amsterdam het elektrische deelautoconcept Car2Go gestart.

Nadere informatie

Programma Zelfbouw Rotterdam 2015-2018

Programma Zelfbouw Rotterdam 2015-2018 Programma Zelfbouw Rotterdam 2015-2018 2 Programma Zelfbouw Rotterdam 2015-2018 pakjeruimte.nl zelfbouw@rotterdam.nl facebook.com/zb010 pinterest.com/pakjeruimte Programma zelfbouw rotterdam 2015-2018

Nadere informatie

PROCEDURE EN CRITERIA VOOR VERSTREKKING

PROCEDURE EN CRITERIA VOOR VERSTREKKING PROCEDURE EN CRITERIA VOOR VERSTREKKING financiële bijdragen uit het leefbaarheidsbudget 1 1. Inleiding De gemeenteraad van Hellendoorn heeft enkele budgeten overgedragen aan de dorpen en wijken in de

Nadere informatie

*) Raadpleeg de informatie van de school of de website van de vervoerder

*) Raadpleeg de informatie van de school of de website van de vervoerder Tegemoetkoming reiskosten naar Gereformeerd Onderwijs (VO) Aanvraagformulier 2013-2014 Dit formulier uiterlijk 1 juli 2013 inleveren. [naam + adres contactpersoon school] Gegevens leerling(en): Naam leerling:..

Nadere informatie

Collegevoorstel. Onderwerp. Samenvatting. Voorstel. Besluit. Registratienr.: Openbaar. Compensatie wegvallen Wtcg en CER

Collegevoorstel. Onderwerp. Samenvatting. Voorstel. Besluit. Registratienr.: Openbaar. Compensatie wegvallen Wtcg en CER Registratienr.: Openbaar Onderwerp Compensatie wegvallen Wtcg en CER Samenvatting De Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten (Wtcg) en de Compensatieregeling eigen risico (CER) zijn afgeschaft.

Nadere informatie

SAMENVATTING RAADSVOORSTEL 11G200861 427405 / 427405. m. wennink BP Br. Voortzetten gratis openbaar vervoer 65+. 06 - Gebruiker openbare ruimte

SAMENVATTING RAADSVOORSTEL 11G200861 427405 / 427405. m. wennink BP Br. Voortzetten gratis openbaar vervoer 65+. 06 - Gebruiker openbare ruimte SAMENVATTING RAADSVOORSTEL CASENUMMER BEHANDELEND AMBTENAAR SECTOR PORT. HOUDER 11G200861 427405 / 427405 ONDERWERP Voortzetten gratis openbaar vervoer 65+. m. wennink BP Br AGENDANUMMER BELEIDSPROGRAMMA/BELEIDSLIJN

Nadere informatie

ING Minder autoverkeer en tevreden medewerkers met OV-jaarkaart

ING Minder autoverkeer en tevreden medewerkers met OV-jaarkaart Auto van de hand dankzij OV-jaarkaart Bij ons kunnen medewerkers zonder leasauto kiezen tussen gebruik van de eigen auto voor woonwerkverkeer óf het OV. De OV-jaarkaart die we hun bieden is in heel Nederland

Nadere informatie

Eindexamen m&o vwo 2008-II

Eindexamen m&o vwo 2008-II Opgave 2 Bij deze opgave horen drie informatiebronnen, de informatiebronnen 1 tot en met 3. In informatiebron 1 staan gegevens over de Peugeot 307. In informatiebron 2 staat informatie over het parkeervergunningenbeleid.

Nadere informatie

Grafiek 19.1 Percentage Leidenaren dat zich zorgen maakt over luchtkwaliteit, naar stadsdeel en leeftijdsgroep* 0% 25% 50% 75% 100%

Grafiek 19.1 Percentage Leidenaren dat zich zorgen maakt over luchtkwaliteit, naar stadsdeel en leeftijdsgroep* 0% 25% 50% 75% 100% 19 LUCHTKWALITEIT In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de luchtkwaliteit in Leiden. Gevraagd is in hoeverre men zich hier zorgen over maakt. De gemeente heeft diverse maatregelen genomen om de luchtkwaliteit

Nadere informatie

Quickscan Stichting Katholiek Onderwijs Enschede

Quickscan Stichting Katholiek Onderwijs Enschede Quickscan Stichting Katholiek Onderwijs Enschede Uitkomsten nulmeting 13-2-2013 2 Uitkomsten nulmeting Stichting Katholiek Onderwijs Enschede Vandaag Doel en methode Werkgeversvragenlijst Werknemersvragenlijst

Nadere informatie

De producten en diensten worden geleverd onder de voorwaarden vastgelegd in de volgende documenten:

De producten en diensten worden geleverd onder de voorwaarden vastgelegd in de volgende documenten: PRODUCTEN EN TARIEVEN RADIUZ TOTAL MOBILITY versie 2012-12-03 (geldigheid 2013) 1. Algemeen De producten en diensten worden geleverd onder de voorwaarden vastgelegd in de volgende documenten: Algemene

Nadere informatie

Hoezo, fietsparkeren lastig? 03/06/2016 1

Hoezo, fietsparkeren lastig? 03/06/2016 1 Hoezo, fietsparkeren lastig? 03/06/2016 1 Fietsen stallen in het stationsgebied Folkert Piersma ProRail Project manager Business unit Stations Kees Peters I Movares I Stedenbouwkundig adviseur Inhoud:

Nadere informatie

Raadsvoorstel. Agendanummer: Datum raadsvergadering: Onderwerp: Motie D66, Maatregelen 50 en 51, Verkeer- vervoersvisie. Gevraagde Beslissing:

Raadsvoorstel. Agendanummer: Datum raadsvergadering: Onderwerp: Motie D66, Maatregelen 50 en 51, Verkeer- vervoersvisie. Gevraagde Beslissing: Raadsvoorstel Agendanummer: Datum raadsvergadering: Onderwerp: Motie D66, Maatregelen 50 en 51, Verkeer- vervoersvisie Gevraagde Beslissing: Te besluiten om: 1. Voor de komende twee jaar bij wijze van

Nadere informatie

verkeer veilige veiligheid verbindingen BIJLAGE 6: TAG CLOUDS MOBILITEIT staat stad stiptheid stress tijd tram trein treinen uur veilig

verkeer veilige veiligheid verbindingen BIJLAGE 6: TAG CLOUDS MOBILITEIT staat stad stiptheid stress tijd tram trein treinen uur veilig flexibiliteit genoeg geraken gezondheid goed goede goedkoop grote BIJLAGE 6: TAG CLOUDS MOBILITEIT Grafische voorstelling open antwoorden andere belangrijke zaken bij verplaatsingen aankomen aansluiting

Nadere informatie

Bijlage 1 Opties voor gemeentelijke ondersteuning van chronisch zieken en gehandicapten en advies voor keuze uit opties

Bijlage 1 Opties voor gemeentelijke ondersteuning van chronisch zieken en gehandicapten en advies voor keuze uit opties Bijlage 1 Opties voor gemeentelijke ondersteuning van chronisch zieken en gehandicapten en advies voor keuze uit opties In deze bijlage behandelen we kort vijf opties die de gemeente kan inzetten bij de

Nadere informatie

Nota. Nota openbaar: Ja. Nummer: 14INT04226. Invulling Wet chronisch zieken en gehandicapten (Wtcg) en Compensatie Eigen Risico (CER) Onderwerp:

Nota. Nota openbaar: Ja. Nummer: 14INT04226. Invulling Wet chronisch zieken en gehandicapten (Wtcg) en Compensatie Eigen Risico (CER) Onderwerp: Nota Voor burgemeester en wethouders Nummer: 14INT04226 II Onderwerp: II Datum vergadering^ Ö Nota openbaar: Ja Invulling Wet chronisch zieken en gehandicapten (Wtcg) en Compensatie Eigen Risico (CER)

Nadere informatie

De Rotterdamse lijst van 10. Resultaten klanttevredenheidsonderzoek OV-chipkaart

De Rotterdamse lijst van 10. Resultaten klanttevredenheidsonderzoek OV-chipkaart De Rotterdamse lijst van 10 Resultaten klanttevredenheidsonderzoek OV-chipkaart Invoering OV-chipkaart: de Rotterdamse lijst van 10 De tien leerpunten worden onderverdeeld in: Leerpunten voor landelijke

Nadere informatie

Particulier autodelen = Kosten delen!

Particulier autodelen = Kosten delen! Particulier autodelen = Kosten delen! Enkele weetjes 88% van de stedelingen bezit een auto Een auto staat gemiddeld 23 u per dag stil (95% van de tijd) Gemiddeld budget voor mobiliteit per huishouden ca.

Nadere informatie

Handleiding en aanvraagformulier. Subsidie. Innovatieve particuliere initiatieven Aanvullend personenvervoer

Handleiding en aanvraagformulier. Subsidie. Innovatieve particuliere initiatieven Aanvullend personenvervoer Handleiding en aanvraagformulier Subsidie Innovatieve particuliere initiatieven Aanvullend personenvervoer De Stadsregio Amsterdam kan subsidie verlenen voor kleinschalige initiatieven die fijnmazig aanvullend

Nadere informatie

SESSIE #3 Bedrijvig met een werkloze auto. Een aantal vaststellingen Smart Move. 18/11/2014 Inspiratiedag Leg de Link

SESSIE #3 Bedrijvig met een werkloze auto. Een aantal vaststellingen Smart Move. 18/11/2014 Inspiratiedag Leg de Link SESSIE #3 Bedrijvig met een werkloze auto. Een aantal vaststellingen Smart Move 18/11/2014 Inspiratiedag Leg de Link 18/11/2014 Inspiratiedag Leg de Link Context: Mobimix www.mobimix.be Informeren van

Nadere informatie

Raad d.d. Zl ì11 lots Besluit" LWCL^İÍ^, L U?-t~ yn. Ļ'i)~Pf^ h&ĺ..

Raad d.d. Zl ì11 lots Besluit LWCL^İÍ^, L U?-t~ yn. Ļ'i)~Pf^ h&ĺ.. Raad d.d. Zl ì11 lots Besluit" LWCL^İÍ^, L U?-t~ yn. Ļ'i)~Pf^ h&ĺ.. Raadsvoorstel no. R2014.0120 Agendapunl no. 9 z Onderwerp Uitgeest. 13 januari 2015 Voorstel inzake Hulp bij het huishouden in 2016 Aan

Nadere informatie

Deze brief gaat over reiskosten. Wij denken dat dit voor u van belang is omdat uw kind elke dag met het openbaar vervoer reist.

Deze brief gaat over reiskosten. Wij denken dat dit voor u van belang is omdat uw kind elke dag met het openbaar vervoer reist. Aan de ouders/verzorgers van leerlingen in het Gereformeerd Voortgezet Onderwijs Zwolle, mei 2014 Ons kenmerk: 14-21.GH.lz Betreft: Tegemoetkoming reiskosten naar Gereformeerd Voortgezet Onderwijs (VO)

Nadere informatie

Parkeren Quick wins Prof. Dirk Lauwers

Parkeren Quick wins Prof. Dirk Lauwers Parkeren Quick wins Prof. Dirk Lauwers verbonden aan IDM - Instituut Duurzame Mobiliteit - Universiteit Gent Faculteit Ontwerpwetenschappen Universiteit Antwerpen VLITS Verkeer, logistiek en intelligente

Nadere informatie

Parkeren in de keten en het succes van P+R

Parkeren in de keten en het succes van P+R Parkeren in de keten en het succes van P+R Parkeervak, 21 april 2015 Ed Graumans Inhoud presentatie Typen P+R: typen en kansen. Enkele praktijkvoorbeelden. De reiziger: mobiliteitsgedrag. Marktanalyse

Nadere informatie

Bewonerspanel. Windenergie. Oktoberpeiling eiling 2011

Bewonerspanel. Windenergie. Oktoberpeiling eiling 2011 Afdeling Bestuursinformatie, Gemeente Utrecht onderzoek@utrecht.nl / 030 286 1350 www.utrecht.nl/onderzoek Bewonerspanel Oktoberpeiling eiling 2011 Van 24 oktober t/m 6 november 2011 heeft Bestuursinformatie

Nadere informatie

Maart 2014. Bladzijde 2 geeft het pakket, bladzijden 3,4 en 5 geven een toelichting op het pakket.

Maart 2014. Bladzijde 2 geeft het pakket, bladzijden 3,4 en 5 geven een toelichting op het pakket. Maatregelenpakket voor de periode 2014-2018 ter verbetering van de Eindhovense luchtkwaliteit en vermindering van de negatieve gevolgen, voorgesteld door de Werkgroep Luchtkwaliteit en Klimaat van de vereniging

Nadere informatie

VOORSTEL AAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN DE GEMEENTE ROERMOND. Digitalisenng terreinvergunningen (voormalig parkeerabonnementen)

VOORSTEL AAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN DE GEMEENTE ROERMOND. Digitalisenng terreinvergunningen (voormalig parkeerabonnementen) ^ gemeente Roermond VOORSTEL AAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN DE GEMEENTE ROERMOND datum indiening: 8 april 2014 datum/agendapunt B&Wvergadering: 150414/303 Afdeling: Stedelijke Ontwikkeling Onderwerp:

Nadere informatie

SESSIE #12 Bedrijvig met een werkloze auto. Een getuigenis Smart Move. 18/11/2014 Inspiratiedag Leg de Link

SESSIE #12 Bedrijvig met een werkloze auto. Een getuigenis Smart Move. 18/11/2014 Inspiratiedag Leg de Link SESSIE #12 Bedrijvig met een werkloze auto. Een getuigenis Smart Move 18/11/2014 Inspiratiedag Leg de Link 18/11/2014 Inspiratiedag Leg de Link Context: Mobimix www.mobimix.be Informeren van fleetmanagers

Nadere informatie

Bedrijven en vervoerplannen: de praktijk

Bedrijven en vervoerplannen: de praktijk Bedrijven en vervoerplannen: de praktijk Pieter Derudder Diensthoofd Mobiliteit 18/11/2014 Inspiratiedag Leg de Link Bedrijfsvervoerplan Een bedrijfsvervoerplan is een pakket van maatregelen op maat van

Nadere informatie

Evaluatieprogramma de Deelauto in Nederland

Evaluatieprogramma de Deelauto in Nederland Evaluatieprogramma de Deelauto in Nederland Samenvatting onderzoeksresultaten Juni 1997 Evaluatieprogramma de Deelauto in Nederland Samenvatting onderzoeksresultaten Juni 1997 Colofon Uitgave: Ministerie

Nadere informatie

Exploitatie en beheer door bewoners van wijkaccommodaties. Quickscan onder Nederlandse gemeenten met meer dan 70.000 inwoners april 2013

Exploitatie en beheer door bewoners van wijkaccommodaties. Quickscan onder Nederlandse gemeenten met meer dan 70.000 inwoners april 2013 Exploitatie en beheer door bewoners van wijkaccommodaties Quickscan onder Nederlandse gemeenten met meer dan 70.000 inwoners april 2013 Samenvatting van de resultaten Opdrachtgever Contactgegevens Contactpersoon

Nadere informatie

Vaakgestelde vragen van werkgevers Fietsactie 2014 versie 1 mei 2014

Vaakgestelde vragen van werkgevers Fietsactie 2014 versie 1 mei 2014 Vaakgestelde vragen van werkgevers Fietsactie 2014 versie 1 mei 2014 De Fietsactie 2014 op hoofdlijnen: Een medewerker die vaak naar het werk fietst, vraagt zijn/haar collega-automobilist mee te doen aan

Nadere informatie

Checklist Fietsvriendelijk bedrijf. Een fietsvriendelijk certificaat voor bedrijven

Checklist Fietsvriendelijk bedrijf. Een fietsvriendelijk certificaat voor bedrijven Checklist Fietsvriendelijk bedrijf Een fietsvriendelijk certificaat voor bedrijven De checklist We weten allemaal dat gezonde en fitte medewerkers met plezier naar hun werk gaan, maar wat doen we eigenlijk

Nadere informatie

TOELICHTING FIETSREGELING

TOELICHTING FIETSREGELING TOELICHTING FIETSREGELING INLEIDING De fietsregeling is door de werkgever opgenomen binnen de werkkostenregeling. Voor die tijd was de fietsregeling een opzichzelfstaande regeling. De fietsregeling is

Nadere informatie

Intentieovereenkomst tussen het Ministerie van. Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en. Rabobank met betrekking tot het Revolverend

Intentieovereenkomst tussen het Ministerie van. Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en. Rabobank met betrekking tot het Revolverend Intentieovereenkomst tussen het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en Rabobank met betrekking tot het Revolverend Fonds Energiebesparing 11 Juli 2013 Betrokken partijen Initiatiefnemer:

Nadere informatie

Twents Mobiliteitsmanagement

Twents Mobiliteitsmanagement Twents Mobiliteitsmanagement Josine Reijnhoudt (Arcadis, Twente Mobiel) Janet van Delden (Arcadis, Twente Mobiel) Kim Wolterink (Regio Twente) Samenvatting De projectorganisatie Twente Mobiel is samen

Nadere informatie

Uit auto en OV, op de fiets

Uit auto en OV, op de fiets Nationaal Fietscongres 2016 Uit auto en OV, op de fiets Michael Myles Groningen Bereikbaar Minke Pronker Provincie Gelderland 1 Nationaal Fietscongres 2016 Stellingen De E-bike heeft een suf imago en is

Nadere informatie

Effecten van Mobility Mixx voor de BV Nederland

Effecten van Mobility Mixx voor de BV Nederland Effecten van Mobility Mixx voor de BV Nederland Indicatie van het potentieel van Mobility Mixx wanneer toegepast op het gehele Nederlandse bedrijfsleven Notitie Delft, november 2010 Opgesteld door: A.

Nadere informatie

Rapportage. Evaluatie onderzoek Het succes van de stimuleringsregeling E-bike

Rapportage. Evaluatie onderzoek Het succes van de stimuleringsregeling E-bike Rapportage Evaluatie onderzoek Het succes van de stimuleringsregeling E-bike In opdracht van: Stadsregio Arnhem Nijmegen Datum: 11 februari 2013 Projectnummer: 2012171 Auteurs: Ronald Steenhoek & Marieke

Nadere informatie

Selectie van Meer met Minder -proefprojecten

Selectie van Meer met Minder -proefprojecten Selectie van Meer met Minder -proefprojecten Versie 10 maart 2008 Inhoudsopgave 1 Inleiding 4 2 Wat is een Meer met Minder-proefproject? 4 2.1 MmM-uitgangspunten 4 2.2 MmM-aanpak 5 2.2.1 Verleiden 5 2.2.2

Nadere informatie

Plan van aanpak. Project : Let s Drop. Bedrijf : DropCo BV

Plan van aanpak. Project : Let s Drop. Bedrijf : DropCo BV Plan van aanpak Project : Let s Drop Bedrijf : DropCo BV Plaats, datum: Horn, 28 september 2012 Opgesteld door: 1205366 1205366smit@zuyd.nl Plan van Aanpak project Let s Drop pagina 1 Inhoudsopgave plan

Nadere informatie

Met Mobility Mixx in de driver s seat

Met Mobility Mixx in de driver s seat Met Mobility Mixx in de driver s seat De beste zakelijke mobiliteit voor u en uw werknemers mobilitymixx.nl Kies voor totale ontzorging met zakelijke mobiliteit op maat. Mobiliteit raakt de kern van uw

Nadere informatie

INBEGREPEN. VOORBEELD! Ik gebruik een auto gedurende 4 uur WAT KOST HET JOU? CAMBIO AUTODELEN, VOOR WIE? CAMBIO AUTODELEN, WANNEER?

INBEGREPEN. VOORBEELD! Ik gebruik een auto gedurende 4 uur WAT KOST HET JOU? CAMBIO AUTODELEN, VOOR WIE? CAMBIO AUTODELEN, WANNEER? www.cambio.be CAMBIO AUTODELEN, VOOR WIE? WAT KOST HET JOU? Met cambio reserveer je je auto naar keuze, op het moment dat je hem nodig hebt. Het comfort van een eigen wagen, zonder de bijhorende kopzorgen

Nadere informatie

projectgroep Individuele Benadering presentatie 10 februari 2009

projectgroep Individuele Benadering presentatie 10 februari 2009 projectgroep Individuele Benadering presentatie 10 februari 2009 Projectgoep Individuele Benadering 10 februari 2009 1 Agenda Referentie: doelstelling+boodschap+schema Samenwerking met KpVV-Sumo Stand

Nadere informatie

Resultaten onderzoek Verduurzaming Wagenpark gemeente

Resultaten onderzoek Verduurzaming Wagenpark gemeente Resultaten onderzoek Verduurzaming Wagenpark gemeente 1. Achtergrond Uit de klimaatvoetafdruk zoals dat voor het jaar 2013 is opgesteld, bleek dat de klimaatvoetafdruk van de gemeente Utrechtse Heuvelrug

Nadere informatie

Call Gebiedsgerichte gezondheidsaanpakken fase 1 voor Programma Gezonde Toekomst Dichterbij

Call Gebiedsgerichte gezondheidsaanpakken fase 1 voor Programma Gezonde Toekomst Dichterbij Call Gebiedsgerichte gezondheidsaanpakken fase 1 voor Programma Gezonde Toekomst Dichterbij Aanleiding Fonds NutsOhra heeft met het programma Gezonde Toekomst Dichterbij de ambitie om de gezondheidsachterstanden

Nadere informatie

GEMEENTEBLAD VAN UTRECHT 2015

GEMEENTEBLAD VAN UTRECHT 2015 GEMEENTEBLAD VAN UTRECHT 2015 Nr. BELEIDSREGEL subsidie stimulering van de sloop van vervuilende voertuigen door bewoners (collegebesluit van 13 oktober 2015 Het college van burgemeester en wethouders

Nadere informatie

Cambio - autodelen 5000 cambio-gebruikers in België

Cambio - autodelen 5000 cambio-gebruikers in België - 1 - Cambio - autodelen 5000 cambio-gebruikers in België Cambio is een organisatie die haar auto s ter beschikking stelt voor autodelen. De organisatie werd opgericht op initiatief van Taxistop en is

Nadere informatie

Gemeente Houten Fietsenstalling. Den Dolder, 14 januari 2008 ir. Martine van Doornmalen drs. Thomas Beffers MSc

Gemeente Houten Fietsenstalling. Den Dolder, 14 januari 2008 ir. Martine van Doornmalen drs. Thomas Beffers MSc Gemeente Houten Fietsenstalling ADV Market Research B.V. Den Dolder, 14 januari 2008 ir. Martine van Doornmalen drs. Thomas Beffers MSc Het auteursrecht op dit rapport berust bij ADV Market Research (ADV).

Nadere informatie

Wanneer zijn zonnepanelen voor huurders interessant en hoe moet Acantus zonnepanelen inzetten, zodat het voor huurders en Acantus aantrekkelijk is?.

Wanneer zijn zonnepanelen voor huurders interessant en hoe moet Acantus zonnepanelen inzetten, zodat het voor huurders en Acantus aantrekkelijk is?. Onderwerp: reactie op advies HAG Zonnepanelen Bijlage: reactie op deelvragen Geachte heer, mevrouw, In september is de eerste huurdersadviesgroep (HAG) van Acantus gestart. U heeft deelgenomen aan deze

Nadere informatie

A. Nieuwe Wmo Verordening prestatieveld 6

A. Nieuwe Wmo Verordening prestatieveld 6 Onderzoeksopzet Evaluatie Wmo 2013 Op 1 januari 2013 is de nieuwe Verordening Voorzieningen Maatschappelijke Ondersteuning Drechtsteden 2013 in werking getreden. Tevens is op die datum een nieuwe aanpak

Nadere informatie

Wat vindt Nederland van elektrisch rijden?

Wat vindt Nederland van elektrisch rijden? bezoekadres Marnixkade 1015 ZL Amsterdam 109 postadres Postbus 1001 E T moti@motivaction.nl MG 15262 W +31 www.motivaction.nl (0)20 Amsterdam 5898383 Wat vindt Nederland van elektrisch rijden? Een onderzoek

Nadere informatie

Extra impuls gemeenten voor scheiding kunststof verpakkingsafval van huishoudens

Extra impuls gemeenten voor scheiding kunststof verpakkingsafval van huishoudens Extra impuls gemeenten voor scheiding kunststof verpakkingsafval van huishoudens Inhoud 1. Inleiding 3 2. Opzet 4 3. Voorwaarden en procedure 5 3.1 Eisen aan de projecten 5 3.2 Indienen van projecten 6

Nadere informatie

raadsvoorstel Aan de raad,

raadsvoorstel Aan de raad, raadsvoorstel Agendapunt 2015, nr IX-5 Te behandelen door mevrouw drs. I.G. Saris onderwerp Blad 1/5 Aan de raad, Inleiding Sinds 2007 is de gemeente verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wet maatschappelijke

Nadere informatie

Toelichting Fietsregeling Helder Onderwijs voor werknemers

Toelichting Fietsregeling Helder Onderwijs voor werknemers Toelichting Fietsregeling Helder Onderwijs voor werknemers Deze informatie is bestemd voor de in dienst zijnde werknemers van schoolbesturen indien zij gebruik willen maken van een fiets-privéregeling

Nadere informatie

Concept uitgeefgroep Bouwstenen van Management en Organisatie

Concept uitgeefgroep Bouwstenen van Management en Organisatie Case Entrance & Security Systems - case, analyse en conclusies (OLO) Hoofdstuk 7 Strategie: samenwerking In het vorige deel van de strategische verkenning hebt u de positioneringsmogelijkheden voor ESS

Nadere informatie

Presentatie reizen in het Openbaar Vervoer met een visuele beperking

Presentatie reizen in het Openbaar Vervoer met een visuele beperking Presentatie reizen in het Openbaar Vervoer met een visuele beperking Oogvereniging Nederland Datum: 28 maart 2015 Locatie: buurtcentrum Morschwijck, topaaslaan 19, 2332 JC Leiden Door: Peter Waalboer Algemeen

Nadere informatie

Radiuz deelname aan de Prijsvraag ideemobiel 2012 Verbeter de Knooppunten in de ketenmobiliteit. RADIUZ KNOOPPUNTEN onderweg van A naar B

Radiuz deelname aan de Prijsvraag ideemobiel 2012 Verbeter de Knooppunten in de ketenmobiliteit. RADIUZ KNOOPPUNTEN onderweg van A naar B Radiuz deelname aan de Prijsvraag ideemobiel 2012 Verbeter de Knooppunten in de ketenmobiliteit RADIUZ KNOOPPUNTEN onderweg van A naar B Wat is Radiuz? Radiuz is hét mobiliteitssysteem voor zakelijk Nederland.

Nadere informatie

Toelichting op het gebruik van de ruimten onder de trambaan aan de Pelikaanstraat

Toelichting op het gebruik van de ruimten onder de trambaan aan de Pelikaanstraat Toelichting op het gebruik van de ruimten onder de trambaan aan de Pelikaanstraat Versie: 1.0 11 maart 2015 1 Inleiding In 2010 is door de gemeente besloten om de ruimte onder de trambaan langs de Pelikaanstraat

Nadere informatie

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 6.11.2006 COM(2006) 661 definitief MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD, HET EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ EN HET COMITÉ

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's GRAVENHAGE

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's GRAVENHAGE Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Kosteneffectiviteit en het programma Beter Benutten

Kosteneffectiviteit en het programma Beter Benutten Kosteneffectiviteit en het programma Beter Benutten Beter Benutten: kosteneffectieve maatregelen Rijk, regio en bedrijfsleven werken in het programma Beter Benutten samen om de bereikbaarheid in de drukste

Nadere informatie

Het slimme mobiliteitsconcept. Anders reizen, beter werken

Het slimme mobiliteitsconcept. Anders reizen, beter werken Het slimme mobiliteitsconcept Anders reizen, beter werken Eén integrale oplossing Heeft uw bedrijf een overvolle parkeerplaats? Verwerkt u nog jaarlijks honderden declaraties voor het gebruik van de trein

Nadere informatie

INBEGREPEN WAT KOST HET JOU? CAMBIO AUTODELEN, VOOR WIE? CAMBIO AUTODELEN, WANNEER? Je bent de parkeerproblemen in je buurt beu.

INBEGREPEN WAT KOST HET JOU? CAMBIO AUTODELEN, VOOR WIE? CAMBIO AUTODELEN, WANNEER? Je bent de parkeerproblemen in je buurt beu. www.cambio.be CAMBIO AUTODELEN, VOOR WIE? WAT KOST HET JOU? Met cambio reserveer je je auto naar keuze, op het moment dat je hem nodig hebt. Het comfort van een eigen wagen, zonder de bijhorende kopzorgen

Nadere informatie

Overzicht gepubliceerde artikelen uit vakbladen en kranten en bewonerspublicaties

Overzicht gepubliceerde artikelen uit vakbladen en kranten en bewonerspublicaties Bijlage 1 Overzicht gepubliceerde artikelen uit vakbladen en kranten en bewonerspublicaties Creatief mobiel met een volle agenda Artikel uit BN/De Stem van 23-04-03 Efficiënter en milieuvriendelijker vervoer

Nadere informatie

Ons kenmerk Rfv/1999079288 Doorkiesnummer 070-3027232

Ons kenmerk Rfv/1999079288 Doorkiesnummer 070-3027232 De staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20011 2500 EA DEN HAAG Bijlagen Inlichtingen bij G.A. van Nijendaal Onderwerp Stimulering kinderopvang Uw kenmerk DJB/PJB-993207 Ons kenmerk

Nadere informatie

Onderwerp: Onderzoek naar de overschrijding van de raming Brandweerkazerne Cothen-Langbroek

Onderwerp: Onderzoek naar de overschrijding van de raming Brandweerkazerne Cothen-Langbroek Raadsvergadering, 22 april 2008 Voorstel aan de Raad Nr: 228 Agendapunt: 6 Datum: 9 april 2008 Onderwerp: Onderzoek naar de overschrijding van de raming Brandweerkazerne Cothen-Langbroek Onderdeel raadsprogramma:

Nadere informatie

Evaluatie pilot belonen in het verkeer 11 juli 2013

Evaluatie pilot belonen in het verkeer 11 juli 2013 secretariaat Limburglaan 10 postbus 5700 6202 MA Maastricht telefoon 043 389 77 66 info@rovl.nl www.rovl.nl Rabobank 13.25.75.728 Evaluatie pilot belonen in het verkeer 11 juli 2013 1. Inleiding/aanleiding

Nadere informatie

Slim reizen in het buitenland: is het gras bij de buren groener?

Slim reizen in het buitenland: is het gras bij de buren groener? Slim reizen in het buitenland: is het gras bij de buren groener? Friso Metz KpVV Ook in het buitenland is mobiliteitsmanagement in opkomst. Wij kunnen veel leren van de landen om ons heen. Het KpVV heeft

Nadere informatie

Fietsdiefstal Onderzoek onder ANWB-leden naar het onderwerp fietsdiefstal

Fietsdiefstal Onderzoek onder ANWB-leden naar het onderwerp fietsdiefstal Fietsdiefstal Onderzoek onder ANWB-leden naar het onderwerp fietsdiefstal Jeanette van t Zelfde (ANWB) Samenvatting Worden ANWB-leden beperkt in het gebruik van hun fiets door angst voor fietsdiefstal?

Nadere informatie

Uitvoeringsregels Parkeerbeleid 2013-2020. Tot stand gekomen in combinatie met het Parkeerbeleid 2013-2020

Uitvoeringsregels Parkeerbeleid 2013-2020. Tot stand gekomen in combinatie met het Parkeerbeleid 2013-2020 Uitvoeringsregels Parkeerbeleid 2013-2020 Tot stand gekomen in combinatie met het Parkeerbeleid 2013-2020 Vastgesteld door B&W in december 2013 INHOUDSOPGAVE Het parkeerbeleid 2013-2020 is 26 september

Nadere informatie

In deze nieuwsbrief:

In deze nieuwsbrief: Nr. 66-5 maart 2010 In deze nieuwsbrief: Onderzoek naar glazen overkapping deel A27 Het verkeer over de A27 neemt toe en een deel van de snelweg zal in de toekomst worden verbreed. Omdat meer verkeer ook

Nadere informatie

Gemeenteraad Amsterdam t.a.v. Raadscommissie Zorg en Sport Postbus 202 1000AE Amsterdam. Amsterdam, 18 november 2014

Gemeenteraad Amsterdam t.a.v. Raadscommissie Zorg en Sport Postbus 202 1000AE Amsterdam. Amsterdam, 18 november 2014 Gemeenteraad Amsterdam t.a.v. Raadscommissie Zorg en Sport Postbus 202 1000AE Amsterdam Amsterdam, 18 november 2014 Betreft: Initiatiefvoorstel Amsterdamse ouderen in beweging Geachte heer/mevrouw, De

Nadere informatie

S A U S R R A O E. Naar lagere lokale emissies in de stadsregio Arnhem Nijmegen

S A U S R R A O E. Naar lagere lokale emissies in de stadsregio Arnhem Nijmegen S R L G S A H R R U T Y O U A E E D R A F O R A S Naar lagere lokale emissies in de stadsregio Arnhem Nijmegen Eolus Naar lagere lokale emissies in de stadsregio Arnhem Nijmegen Het programma Eolus beantwoordt

Nadere informatie

Betaald parkeren in woonwijken. Betaald parkeren in combinatie met een parkeervergunning voor bewoners en bedrijven

Betaald parkeren in woonwijken. Betaald parkeren in combinatie met een parkeervergunning voor bewoners en bedrijven Betaald parkeren in woonwijken Betaald parkeren in combinatie met een parkeervergunning voor bewoners en bedrijven augustus 2014 In woonwijken dichtbij het centrum, winkelcentra of P andere verkeers aantrekkende

Nadere informatie

Wtthouder Mulde. Nee Openbaar

Wtthouder Mulde. Nee Openbaar B en W voorstel Onderwerp Datum Kenmerk Opgesteld door (tel.) Afdelingproductgroep Paraaf steller Paraaf manager Portefeuillehouder Paraaf portefeuillehouder Paraaf secretaris Afstemming Inhoudelijk afgestemd

Nadere informatie

Met welk aanbod willen alle jongeren ZEKUR zijn?

Met welk aanbod willen alle jongeren ZEKUR zijn? Met welk aanbod willen alle jongeren ZEKUR zijn? Startdatum: 9 januari 2009 Deadline: 22 februari 2009 Prijzengeld: 5.000,- Introductie ZEKUR ZEKUR is in januari 2007 door Univé-VGZ-IZA-Trias op de markt

Nadere informatie

BELEIDSREGEL OPENBARE OPLAADPALEN VOOR ELEKTRISCHE AUTO S

BELEIDSREGEL OPENBARE OPLAADPALEN VOOR ELEKTRISCHE AUTO S BELEIDSREGEL OPENBARE OPLAADPALEN VOOR ELEKTRISCHE AUTO S In deze beleidsregel beschrijft de gemeente Hengelo waarom ze meewerkt aan het plaatsen van oplaadpalen voor elektrische auto s. Onder welke voorwaarden

Nadere informatie

Advies. Besluit micro-warmtekrachtinstallaties en warmtepompen

Advies. Besluit micro-warmtekrachtinstallaties en warmtepompen Brussel, 10 september 2008 100908 Advies besluit micro-warmtekrachtinstallaties en warmtepompen Advies Besluit micro-warmtekrachtinstallaties en warmtepompen Inhoud 1. Situering... 3 2. Algemene beoordeling...

Nadere informatie

Verbeteren van de bereikbaarheid in de regio Haaglanden

Verbeteren van de bereikbaarheid in de regio Haaglanden Campagnevoorbeeld: Tijdreizen Utrecht, 18 januari 2010 1 Inleiding In deze notitie is een korte beschrijving gegeven van de campagne Tijdreizen. Aan het eind van dit document staat het campagnemateriaal.

Nadere informatie

31 Met Velo fietsen: praktisch

31 Met Velo fietsen: praktisch 31 Met Velo fietsen: praktisch VELO APP in real-time opzoeken in welke Velo-stations er beschikbare fietsen of vrije plaatsen zijn zoeken naar een Velo-station of specifieke locatie in Antwerpen en je

Nadere informatie

Regel die burgerinitiatieven

Regel die burgerinitiatieven Regel die burgerinitiatieven Meedoen met vervolgacties eindadvies onderzoek burgerinitiatieven en aansprakelijkheid November 2013 1 2 Regel die Burgerinitiatieven Aansprakelijkheid als belemmering? We

Nadere informatie

VOORSTEL AAN HET ALGEMEEN BESTUUR

VOORSTEL AAN HET ALGEMEEN BESTUUR datum vergadering 17 juni 2010 auteur Daniëlle Vollering telefoon 033-43 46 133 e-mail dvollering@wve.nl afdeling Staf behandelend bestuurder drs. J.M.P. Moons onderwerp agendapunt Uitkomst en benutting

Nadere informatie

Visie openbaar vervoer BR-2010/1-7

Visie openbaar vervoer BR-2010/1-7 Visie openbaar vervoer BR-2010/1-7 ANWB-visie op het openbaar vervoer Ruim 1 miljoen ANWB-leden reizen regelmatig met het openbaar vervoer. Daarom worden in deze OV-visie de speerpunten van de ANWB geschetst

Nadere informatie

VAN PLAN NAAR PROJECT

VAN PLAN NAAR PROJECT 2 van plan naar project VAN PLAN NAAR PROJECT FASE 1 ORIENTATIE FASE 2 CONCRETISERING FASE 3 SUBSIDIE- project leider projectleider Kansen onderzoeken 1.1 projectleider Projectplan uitwerken 2.1 projectleider

Nadere informatie