De kans op arbeidsongeschiktheid bij zelfstandig ondernemers met overgewicht

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De kans op arbeidsongeschiktheid bij zelfstandig ondernemers met overgewicht"

Transcriptie

1 Mag het een onsje meer zijn? De kans op arbeidsongeschiktheid bij zelfstandig ondernemers met overgewicht Viona Lapré- Utama, Marjan Erkamp, Marga van Liere, Cees Geluk Samenvatting Overgewicht komt steeds vaker voor in Nederland en leidt onder andere tot kosten als gevolg van arbeidsongeschiktheid. Deze vijf-jaarfollow-up-studie onderzoekt het effect van overgewicht bij zelfstandig ondernemers in de kans op arbeidsongeschiktheid. Voor dit onderzoek zijn 418 zelfstandig ondernemers geïncludeerd die in januari 2008 een arbeidsongeschiktheidsverzekering bij De Amersfoortse Verzekeringen hebben afgesloten. Deze verzekerden zijn vervolgens in twee groepen verdeeld: een groep zonder overgewicht (BMI 20-25) en een groep met overgewicht (BMI 26-30). Na 5 jaar follow-up hebben verzekerde zelfstandig ondernemers met overgewicht 3,7% minder kans (statistisch niet significant) op tenminste eenmaal een periode van arbeidsongeschikt ten opzichte van verzekerde zelfstandig ondernemers zonder overgewicht. Er zijn aanwijzingen dat overgewicht geen verhoogde kans geeft op arbeidsongeschiktheid binnen vijf jaar na het afsluiten van een arbeidsongeschiktheidsverzekering. Het huidige acceptatiebeleid ten aanzien van overgewicht (geen premietoeslag tot een BMI van ongeveer 30) lijkt op basis van dit onderzoek adequaat. Het mag een onsje meer zijn! Arbeidsongeschiktheid, zelfstandig ondernemers, overgewicht Inleiding Steeds meer volwassenen in Nederland hebben overgewicht. Overgewicht wordt volgens de WHO gedefinieerd als een Body Mass Index (BMI) van 25-29,9 kg/m 2. Er is sprake van obesitas bij een BMI van 30 kg/m 2. 1 In 2012 was ruim de helft (51%) van de volwassen mannen en 40% van de volwassen vrouwen tot 65 jaar te zwaar (BMI>25). Bij 11% van de mannen en 13% van de V.P. Lapré-Utama, verzekeringsarts in opleiding, werkzaam als medisch adviseur bij ASR/ M.J. Erkamp, verzekeringsarts in opleiding, werkzaam als medisch adviseur bij ASR/ M.E. van Liere, verzekeringsarts/rga, werkzaam als medisch adviseur bij ASR/ C. Geluk, verzekeringsarts, hoofd medische dienst van ASR/ Correspondentieadres: vrouwen was er sprake van obesitas (BMI>30). 2 Overgewicht hangt samen met tal van chronische aandoeningen. Hoe hoger de BMI, hoe groter de kans op chronische aandoeningen zoals diabetes mellitus type II, hart- en vaatziekten, chronische gewrichtsklachten en slaapapneu. Naast de gevolgen voor de gezondheid van mensen met overgewicht zijn er ook economische consequenties. Denk hierbij aan bijvoorbeeld gezondheidszorgkosten, maar ook aan indirecte kosten als gevolg van ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid, productieverlies en uitkeringslasten. 3 Verschillende systematische reviews 4,5, waaronder een vrij recente meta-analyse van Robroek et al. (mei 2013) 6, laten een trend zien dat werknemers met obesitas vaker en langer verzuimen dan werknemers met een normaal gewicht. Voor werknemers met overgewicht is deze relatie minder sterk of niet aanwezig. Robroek et al. beschrijft dat obese werknemers (relatief risico van 1,53 (95% BI 1,35 1,72)) en in mindere mate werknemers met overgewicht (relatief risico van 1,16 (95% BI 1,08 1,24)), een verhoogde kans hebben op arbeidsongeschikt ten opzichte van werknemers zonder obesitas/overgewicht. Een relevante groep van werkenden waar weinig onderzoek naar is gedaan zijn de zelfstandig ondernemers die zich voor arbeidsongeschiktheid hebben verzekerd. Voor zover bekend is er onlangs één onderzoek in Nederland uitgevoerd dat zich gericht heeft op de relatie tussen obesitas en arbeidsongeschiktheid onder zelfstandig ondernemers die zich verzekerd hebben bij een arbeidsongeschiktheidsverzekeraar. 7 Dit onderzoek, waarbij onder meer twee groepen met obesitas (met verschil in premietoeslag) met elkaar zijn vergeleken, laat geen significant verschil zien in zowel verzuimduur als verzuimfrequentie. In de vergelijking tussen verzekerden zonder en met obesitas blijkt wel dat obesitas een 25% hogere kans geeft op arbeidsongeschiktheid gedurende een 10 jaar follow-up. In dit onderzoek is echter niet onderzocht of de groepen vergelijkbaar zijn in opbouw en verzekerde kenmerken. Het is dus mogelijk dat andere kenmerken dan obesitas (mede)verantwoordelijk zijn voor het gevonden verschil. 368 tbv jaargang 23 nr.8 oktober 2015

2 Tabel 1 Kenmerken van de onderzoeksgroepen met overgewicht (BMI 20-25) en zonder overgewicht (BMI 26-30) n (%) n (%) n (%) n (%) Geslacht Man 158 (79,4) 202 (92,2) Vrouw 41 (20,6) 17 (7,8) Gemiddelde leeftijd in jaren * 34,9 (8,2) 37,6 (7,1) Leeftijdscategorieën 18 t/m (55,8) 83 (37,9) 36 t/m (35,7) 108 (49,3) 46 t/m (8,5) 28 (12,8) Beroepsklasse Klasse 1 65 (32,7) 80 (36,5) Klasse 2 25 (12,6) 26 (11,9) Klasse 3 18 (9,1) 18 (8,2) Klasse 4 91 (45,7) 95 (43,4) Opleiding Geen/VMBO 38 (19,1) 54 (24,7) MBO/HAVO/VWO 76 (38,2) 87 (39,7) HBO/WO 85 (42,7) 77 (35,2) Niet bekend 1 (0,5) Soort polis AOV 181 (91,0) 182 (83,1) Budget 18 (9,1) 37 (16,9) Eigen risico termijn (in dagen) (16,6) 27 (12,3) (48,7) 104 (47,5) (13,6) 28 (12,8) (13,6) 35 (16,0) (2,5) 10 (4,6) (5,0) 12 (5,5) (0,9) (0,5) Frequentie voorgaand verzuim ( 2 weken - 3 maanden) (84,4) 170 (77,6) 1 31 (15,6) 48 (21,9) Niet bekend 1 (0,5) Frequentie voorgaand verzuim (>3 maanden) (92,0) 206 (94,1) 1 15 (7,5) 12 (5,5) Niet bekend 1 (0,5) 1 (0,5) Clausule (aantal) (95,5) 199 (90,9) 1 9 (4,5) 20 (9,1) Aantal jaren zelfstandig 0 t/m (92,0) 197 (90,0) 11 t/m (6,5) 16 (7,3) Niet bekend 3 (1,5) 6 (2,7) Aantal jaren in verzekerd beroep 0 t/m (57,3) 101 (46,1) 11 t/m (38,7) 112 (51,1) Niet bekend 8 (4,0) 6 (2,7) Gemiddelde follow-up in dagen * 1781 (228) 1722 (308) Royement Ja 21 (10,6) 41 (18,7) Roken Ja 83 (41,7) 80 (36,5) Alcohol Ja 148 (74,4) 164 (74,9) Drugs Ja 1 (0,5) 3 (1,4) * ( ) = SD Bij het aanvragen van een arbeidsongeschiktheidsverzekering vindt er een eenmalige (onder meer medische) beoordeling plaats om een risico-inschatting te maken op de kans op arbeidsongeschikt-heid gedurende de looptijd van de verzekering. Het is zowel voor de verzekeringsmaatschappij als voor de klant van belang dat bekend is in welke mate bepaalde risicofactoren leiden tot arbeidsongeschiktheid en dat de risico-inschatting op een onderbouwde wijze plaatsvindt. Op basis hiervan kan de verzekeringsmaatschappij haar premie nuanceren en vaststellen, en de klant krijgt op deze manier een rechtvaardig en goed onderbouwd acceptatievoorstel. Bij de medische beoordeling wordt o.a. gevraagd naar de lengte en het gewicht, waarmee de BMI berekend kan worden. Zelfstandig ondernemers die bij aanvang van de verzekering obesitas hebben, krijgen afhankelijk van de leeftijd, buikomvang en hoogte van de BMI een premietoeslag, om de vermeende verhoogde kans op arbeidsongeschiktheid te nivelleren. Dit betreft in verhouding slechts tbv jaargang 23 nr.8 oktober

3 een kleine groep (naar schatting 2-3%) ten opzichte van het totale verzekerden bestand. Het aantal zelfstandig ondernemers dat bij aanvang van de verzekering overgewicht heeft is aanzienlijk groter (naar schatting ongeveer 30%). Het hebben van overgewicht wordt momenteel door de arbeidsongeschiktheidsverzekeraar niet beoordeeld als zijnde een verhoogd risico op arbeidsongeschiktheid. De literatuur laat daarentegen toch wel aanwijzingen zien dat het hebben van overgewicht mogelijk wel een verhoogd risico op arbeidsongeschiktheid geeft. 6 Hoe groot het risico op arbeidsongeschiktheid is voor de specifieke groep van verzekerde zelfstandig ondernemers met overgewicht, is niet bekend. Het doel van dit onderzoek is om inzicht te verkrijgen in de voorspellende waarde van overgewicht bij verzekerde zelfstandig ondernemers, zodat bij aanvang van een arbeidsongeschiktheidsverzekering een adequate risico-inschatting kan worden gemaakt op de kans op arbeidsongeschiktheid in de toekomst. Vraagstelling De volgende vraagstellingen zijn geformuleerd: Primaire vraagstelling: 1. In welke mate verschillen verzekerde zelfstandig ondernemers met overgewicht, van verzekerde zelfstandig ondernemers zonder overgewicht, in de kans op minimaal één episode van arbeidsongeschiktheid 5 jaar na ingang van de arbeidsongeschiktheidsverzekering? Secundaire vraagstelling: 2. In welke mate verschillen verzekerde zelfstandig ondernemers met overgewicht, van verzekerde zelfstandig ondernemers zonder overgewicht, ten aanzien van de (gemiddelde) arbeidsongeschiktheidsfrequentie, gemiddelde arbeidsongeschiktheidsduur en de gemiddelde tijd tot eerste arbeidsongeschiktheidsmelding, 5 jaar na ingang van de arbeidsongeschiktheidsverzekering? Methode Het betreft een observationeel vervolgonderzoek met een follow-up duur van 5 jaar. Geïncludeerd zijn zelfstandig ondernemers met een BMI tussen de 20 en 30 (berekend op basis van zelf opgegeven lengte en gewicht), die in januari 2008 een arbeidsongeschiktheidsverzekering bij De Amersfoortse Verzekeringen hebben afgesloten. De dossiers zijn geselecteerd op volgorde van ingangsdatum van de verzekering (1 januari 2008, 2 januari 2008 enz.). In totaal zijn er 199 verzekerden geïncludeerd met een normaal gewicht (BMI 20-25) en 219 verzekerden met overgewicht (BMI 26-30) (totaal n=418). Van elke verzekerde zijn acceptatiegegevens en gegevens over arbeidsongeschiktheidsmeldingen gedurende de follow-up van 5 jaar geregistreerd. De volgende gegevens, die mogelijk een relatie hebben met arbeidsongeschiktheid, zijn vastgelegd: ingangsdatum en einddatum polis, geslacht, leeftijd, beroepsklasse (klasse 1 = licht fysiek werk, oplopend tot klasse 4 = zwaar fysiek werk), opleidingsniveau (laag, gemiddeld, hoog), soort polis (normale AOV met volledige dekking of Budget AOV met beperkte dekking), eigen risicotermijn (aantal wachtdagen alvorens wordt uitgekeerd bij arbeidsongeschiktheid), frequentie voorgaand verzuim (voorgeschiedenis ten aanzien van kort- en langdurig verzuim), wel/geen clausule (uitsluiting van bepaalde aandoening(en)), het aantal jaren werkzaam als zelfstandige en het aantal jaren werkzaam in het verzekerde beroep (vóór aanvang verzekering), roken en het gebruik van alcohol en/of drugs. Daarnaast is gekeken naar de gemiddelde follow-up duur en of de polis gedurende de follow-up periode is beëindigd (wel/geen royement). Voor wat betreft de arbeidsongeschiktheidsgegevens zijn per claim de datum van ziekmelding, het aantal arbeidsongeschiktheidsmeldingen, de duur van de arbeidsongeschiktheid en het aantal dagen tot aan de eerste arbeidsongeschiktheidsmelding vastgelegd, met als einddatum van de follow-up 31 januari In tabel 1 staan de groepskenmerken weergegeven en de verdeling van de kenmerken over de twee groepen. Statistische analyse Voor beide groepen is de kans op arbeidsongeschiktheid bepaald. Vervolgens zijn beide groepen met elkaar vergeleken op een aantal kenmerken; potentiële confounders. Om voor de confounders te corrigeren is een lineaire regressie analyse uitgevoerd, met als uitkomstmaat de kans op arbeidsongeschiktheid. Als primaire determinant is overgewicht genomen. Door het toevoegen van de verschillende confounders is er gecorrigeerd voor het effect van deze confounders, waarbij de ß-coëfficiënt het verschil in kans op arbeidsongeschiktheid aangeeft tussen de beide groepen. Voor de overige uitkomstmaten (gemiddelde) arbeidsongeschiktheidsfrequentie, gemiddelde arbeidsongeschiktheidsduur en gemiddelde duur tot eerste arbeidsongeschiktheidsmelding, is er niet gecorrigeerd voor eventuele confounders, omdat het onderzoek zich primair gericht heeft op de beantwoording van de hoofdvraagstelling. Resultaten Kans op arbeidsongeschiktheid Na een follow-up van 5 jaar hebben 31 verzekerden met overgewicht en 38 verzekerden zonder overgewicht zich tenminste eenmaal arbeidsongeschikt gemeld. Dit komt overeen met een percentage van respectievelijk 14,2% (95% BI 10,3% 18,1%) voor de verzekerden met overgewicht en 19,1% (95% BI 13,7% 24,5%) voor verzekerden zonder overgewicht (statistisch niet significant). 370 tbv jaargang 23 nr.8 oktober 2015

4 Tabel 2 Kans op arbeidsongeschiktheid, arbeidsongeschiktheidsfrequentie, arbeidsongeschiktheidsduur en duur tot eerste arbeidsongeschiktheidsmelding n % Gemiddelde SD 95%-BI n % Gemiddelde SD 95%-BI Kans op AO-heid* na 5 jaar follow-up 38 19,1 13,7-24, ,2 10,3-18,1 AO-frequentie , , ,5 5 2, ,5 2 0,9 Gemiddelde AO-frequentie 0,22 0,48 0,15-0,28 0,18 0,50 0,12-0,25 Gemiddelde AO-duur (dagen) Gemiddeld aantal dagen tot 1e AO-melding 53,6 172,3 29,6-77,7 51,6 185,5 26,8-76, * tenminste eenmaal een arbeidsongeschiktheidsclaim na 5 jaar follow-up Tabel 3 Invloed van confounders op het verschil in de kans op arbeidsongeschiktheid tussen de groep met en zonder overgewicht Verschil (in %) tussen de BMI groep en de BMI groep in de kans op AO-heid 95% BI Ruwe verschil -4,9-12,0-2,2 Gecorrigeerd voor: Geslacht -4,5-11,8-2,8 Opleiding -5,8-12,9-1,3 Leeftijd -3,9-11,2-3,4 Soort Polis -4,7-12,0-2,6 Frequentie voorgaand verzuim (2 wkn-3 mnden) -5,0-12,3-2,3 Clausule -5,7-13,0-1,6 Aantal jaren in verzekerd beroep -3,7-11,0-3,6 Royement -4,8-12,1-2,5 Verschil gecorrigeerd voor alle confounders -3,7-11,5-4,1 Verzekerden met overgewicht hebben dus 4,9% (95% BI -12,0 2,2) minder kans op arbeidsongeschiktheid in 5 jaar dan verzekerden zonder overgewicht. Bij de bovengenoemde uitkomst is er echter nog niet gecorrigeerd voor eventuele confounders. Na correctie voor de confounders middels een lineaire regressie analyse, hebben verzekerde zelfstandig ondernemers met overgewicht 3,7% (95% BI -11,5 4,1) minder kans op tenminste eenmaal een periode van arbeidsongeschiktheid in 5 jaar ten opzichte van verzekerde zelfstandig ondernemers zonder overgewicht (tabel 3). Arbeidsongeschiktheidsfrequentie Uit tabel 2 blijkt dat in de groep met overgewicht (n=219) 11,0% zich eenmaal arbeidsongeschikt heeft gemeld gedurende een follow-up van 5 jaar, 2,3% meldde zich tweemaal arbeidsongeschikt en 0,9% driemaal. In de groep zonder overgewicht (n=199) gaat het om respectievelijk 17,1%, 1,5% en 0,5%. De gemiddelde arbeidsongeschiktheidsfrequentie bedraagt voor de groep met overgewicht 0,18 (95% BI 0,12 0,25) en voor de groep zonder overgewicht 0,22 (95% BI 0,15 0,28). Arbeidsongeschiktheidsduur Bij verzekerden uit de overgewichtgroep bedraagt de gemiddelde arbeidsongeschiktheidsduur 51,6 dagen (SD 185,5) met een 95% BI van 26,8 76,3. In de groep met een normaal gewicht gaat het om gemiddeld 53,6 dagen (SD 172,3) met een 95% BI van 29,6 77,7. Zie tabel 2. Gemiddelde duur tot eerste arbeidsongeschiktheidsmelding In de groep met overgewicht duurt het gemiddeld 1599 dagen tot de eerste arbeidsongeschiktheidsmelding (SD 464) met een 95% BI van , ten opzichte van 1608 dagen in de groep zonder overgewicht (SD 449) met een 95% BI van Zie tabel 2. Beschouwing Dit onderzoek laat zien dat binnen deze onderzoeksgroep van verzekerde zelfstandig ondernemers met overgewicht, tbv jaargang 23 nr.1 oktober

5 Aandachtspunten Binnen de onderzoeksgroep van verzekerde zelfstandig ondernemers zijn er aanwijzingen dat het hebben van overgewicht geen verhoogde kans geeft op arbeidsongeschiktheid op de korte termijn. Het huidige acceptatiebeleid ten aanzien van overgewicht, waarbij er tot een BMI van ongeveer 30 geen premietoeslag wordt geadviseerd, lijkt op basis van dit onderzoek adequaat. Het wordt aanbevolen om dit onderzoek over jaar te herhalen, zodat het effect van overgewicht op de langere termijn bepaald kan worden. er na een follow-up van 5 jaar, 3,7% minder kans (statistisch niet significant) bestaat op tenminste eenmaal een periode van arbeidsongeschiktheid ten opzichte van de onderzochte verzekerde zelfstandig ondernemers zonder overgewicht. Er wordt zowel geen statistisch significant als klinisch relevant verschil gevonden tussen de groepen ten aanzien van de arbeidsongeschiktheidsfrequentie, arbeidsongeschiktheidsduur en de duur tot een eerste arbeidsongeschiktheidsclaim (secundaire uitkomstmaten). De bevinding dat het hebben van overgewicht niet leidt tot een verhoogde kans op arbeidsongeschiktheid, en zelfs een verminderde kans lijkt te geven op arbeidsongeschiktheid (hoewel niet statistisch significant) ligt niet in lijn met de resultaten van eerder uitgevoerde onderzoeken naar dit onderwerp. 4-6 De oorzaak zou gelegen kunnen zijn in de relatief jonge onderzoekspopulatie en de korte follow-up duur. Met een gemiddelde leeftijd bij aanvang verzekering van 34,9 (SD 8,2) in de groep zonder overgewicht en een gemiddelde leeftijd van 37,6 (SD 7,1) in de groep met overgewicht, is het goed voorstelbaar dat de eventuele gevolgen van overgewicht na 5 jaar follow-up (gemiddelde leeftijd begin 40) nog niet tot uiting zijn gekomen. In dit onderzoek zijn de gegevens van lengte en gewicht verzameld op basis van zelfrapportage. Dit leidt ertoe dat de verkregen gegevens waarop de BMI is berekend niet geheel betrouwbaar zijn, en dat er zeer waarschijnlijk in meer of mindere mate sprake is geweest van onderrapportage van het gewicht. 8 Ook is niet vastgelegd hoe het beloop van de BMI is geweest gedurende de follow-up periode. Hierdoor is niet bekend of en hoe het risico op arbeidsongeschiktheid verandert in de loop van de tijd. Echter, het is nu eenmaal zo dat er eenmalig een risico-inschatting op arbeidsongeschiktheid plaatsvindt, namelijk bij aanvang van een arbeidsongeschiktheidsverzekering. Het beloop van de BMI zal de eerder gedane risico-inschatting op arbeidsongeschiktheid polis-technisch niet meer kunnen beïnvloeden Bij het hebben van overgewicht gaat het voornamelijk om de mate van abdominale vetverdeling wat een negatief effect heeft op de gezondheid. 9 Bij het bepalen van de hoogte van de premie-opslag bij verzekerden met obesitas wordt naast de hoogte van de BMI en de leeftijd ook de buikomvang betrokken. Dit onderzoek heeft zich alleen gericht op de BMI om de praktische reden dat de gemeten buikomvang slechts van een beperkt aantal verzekerden beschikbaar was. Een sterk punt van dit onderzoek is dat het een longitudinale studie betreft, waarbij er voor verschillende confounders is gecorrigeerd. In de branche van de particuliere verzekeringsgeneeskunde is relatief weinig onderzoek verricht. Dit onderzoek is een aanzet om nader onderzoek te verrichten naar diverse risicofactoren van arbeidsongeschiktheid, met als doel de risico-inschatting op arbeidsongeschiktheid te optimaliseren met behulp/op basis van evidence based medicine. De resultaten geven op dit moment geen aanleiding om het huidige acceptatiebeleid ten aanzien van overgewicht te wijzigen. Gezien de relatief korte follow-up duur wordt aanbevolen om dit onderzoek over jaar nog eens te herhalen, om te bezien of de eventuele negatieve gevolgen van overgewicht dan wel zichtbaar worden. Daarnaast zou dit onderzoek uitgebreid kunnen worden met een groep van verzekerden met obesitas, zodat de hypothese van een verhoogd risico op arbeidsongeschiktheid ook voor deze specifieke groep getoetst kan worden. Conclusie Binnen deze onderzoeksgroep van verzekerde zelfstandig ondernemers zijn er aanwijzingen dat het hebben van overgewicht geen verhoogde kans geeft op arbeidsongeschiktheid in de eerste vijf jaar na het afsluiten van een arbeidsongeschiktheidsverzekering. Het huidige acceptatiebeleid ten aanzien van overgewicht, waarbij er tot een BMI van ongeveer 30 geen premietoeslag wordt geadviseerd, lijkt op basis van dit onderzoek adequaat. Het mag een onsje meer zijn! Belangenconflicten Er is geen sprake van belangenconflicten. Literatuur is op aanvraag verkrijgbaar bij de redactie, 372 tbv jaargang 23 nr.8 oktober 2015

Overgewicht en Obesitas op Curaçao

Overgewicht en Obesitas op Curaçao MINISTERIE VAN Gezondheid, Milieu & Natuur Volksgezondheid Instituut Curaçao Persbericht Overgewicht en Obesitas op Curaçao In totaal zijn 62,6% van de mannen en 67,3% van de vrouwen op Curaçao te zwaar,

Nadere informatie

SAMENVATTING. MVW_proefschrift_170x240_17042013.indd 172

SAMENVATTING. MVW_proefschrift_170x240_17042013.indd 172 SAMENVATTING MVW_proefschrift_170x240_17042013.indd 172 ALIFE@WORK DE EFFECTEN VAN EEN LEEFSTIJLPROGRAMMA MET BEGELEIDING OP AFSTAND VOOR GEWICHTSCONTROLE BIJ WERKNEMERS ACHTERGROND Overgewicht, waarvan

Nadere informatie

Evidence based richtlijnontwikkeling (EBRO) training voor patiënten. Ton Kuijpers, Epidemioloog

Evidence based richtlijnontwikkeling (EBRO) training voor patiënten. Ton Kuijpers, Epidemioloog Evidence based richtlijnontwikkeling (EBRO) training voor patiënten Ton Kuijpers, Epidemioloog Guru based medicine Inhoud Voorbeeld van een wetenschappelijk onderzoeksdesign (RCT) Mate van bewijs Conclusies

Nadere informatie

Onderzoek heeft aangetoond dat een hoge mate van herstelbehoefte een voorspellende factor is voor ziekteverzuim. Daarom is in de NL-SH ook de relatie

Onderzoek heeft aangetoond dat een hoge mate van herstelbehoefte een voorspellende factor is voor ziekteverzuim. Daarom is in de NL-SH ook de relatie Samenvatting Gehoor en de relatie met psychosociale gezondheid, werkgerelateerde variabelen en zorggebruik. De Nationale Longitudinale Studie naar Horen Slechthorendheid is een veelvoorkomende chronische

Nadere informatie

oinleiding 1 c oovergewicht en ernstig overgewicht (obesitas) in Nederlandd

oinleiding 1 c oovergewicht en ernstig overgewicht (obesitas) in Nederlandd oinleiding 1 c Gewichtsstijging ontstaat wanneer de energie-inneming (via de voeding) hoger is dan het energieverbruik (door lichamelijke activiteit). De laatste decennia zijn er veranderingen opgetreden

Nadere informatie

behandeling volgens de KNGF-richtlijn bij mensen met artrose aan de heup en/of knie.

behandeling volgens de KNGF-richtlijn bij mensen met artrose aan de heup en/of knie. Samenvatting De primaire doelstelling van het onderzoek was het onderzoeken van de lange termijn effectiviteit van oefentherapie en de rol die therapietrouw hierbij speelt bij patiënten met artrose aan

Nadere informatie

(hoofdstuk 2) vatting Samen

(hoofdstuk 2) vatting Samen The Multiple Environmental and Genetic Assessment of risk factors for venous thrombosis (MEGA studie) is een groot patiënt-controle onderzoek naar risicofactoren voor veneuze trombose. In deze studie zijn

Nadere informatie

hoofdstuk 1 hoofdstuk 2 hoofdstuk 3

hoofdstuk 1 hoofdstuk 2 hoofdstuk 3 SAMENVATTING Dit proefschrift is gewijd aan Bouwen aan Gezondheid : een onderzoek naar de effectiviteit van een leefstijlinterventie voor werknemers in de bouwnijverheid met een verhoogd risico op hart

Nadere informatie

Summary in Dutch. Samenvatting

Summary in Dutch. Samenvatting Samenvatting In de theorie van het menselijk kapitaal zijn kennis en gezondheid uitkomsten van bewuste investeringsbeslissingen. Veel van de keuzes hieromtrent lijken in de praktijk echter niet weldoordacht.

Nadere informatie

Toelichting op de offerte voor de Reaal Ondernemers AOV

Toelichting op de offerte voor de Reaal Ondernemers AOV Toelichting op de offerte voor de Reaal Ondernemers AOV 12 350 15-06 Uw persoonlijke offerte voor de Reaal Ondernemers AOV U heeft een offerte voor de Ondernemers AOV bij uw financieel adviseur aangevraagd.

Nadere informatie

Samenvatting Dankwoord About the author

Samenvatting Dankwoord About the author Samenvatting Dankwoord About the author Samenvatting 177 Samenvatting Overgewicht en obesitas worden gedefinieerd op basis van de body mass index (BMI) (hoofdstuk 1). Deze index wordt berekend door het

Nadere informatie

De gevolgen van een verminderd werkvermogen voor duurzame inzetbaarheid

De gevolgen van een verminderd werkvermogen voor duurzame inzetbaarheid De gevolgen van een verminderd werkvermogen voor duurzame inzetbaarheid Tilja van den Berg & Lex Burdorf Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg Erasmus MC, Rotterdam Aanleiding Zorgsector Aanleiding

Nadere informatie

29-6-2011. Jeroen de Wilde, Arts M&G-onderzoeker JGZ 4-19 CJG Den Haag 29 juni 2011 2. Ondergewicht = Westerse landen: 2-15% Asian enigma

29-6-2011. Jeroen de Wilde, Arts M&G-onderzoeker JGZ 4-19 CJG Den Haag 29 juni 2011 2. Ondergewicht = Westerse landen: 2-15% Asian enigma Jeroen de Wilde, Arts M&G-onderzoeker JGZ 4-19 CJG Den Haag 29 juni 2011 2 29 juni 2011 1 Ondergewicht = A. Een gewicht of BMI onder een bepaalde grenswaarde Gewicht naar lengte, per geslacht Gewicht naar

Nadere informatie

hoofdstuk 3 Hoofdstuk 4 Hoofdstuk 5

hoofdstuk 3 Hoofdstuk 4 Hoofdstuk 5 SAMENVATTING 117 Pas kortgeleden is aangetoond dat ADHD niet uitdooft, maar ook bij ouderen voorkomt en nadelige gevolgen kan hebben voor de patiënt en zijn omgeving. Er is echter weinig bekend over de

Nadere informatie

Verzuimverzekering Conventioneel

Verzuimverzekering Conventioneel Verzuimverzekering Conventioneel Overzicht wijzigingen Aanvullende Voorwaarden Informatie voor de werkgever Wij zijn Geert Bouwmeester was pas 22 toen hij in 1924 voor zichzelf begon. Een overloop werd

Nadere informatie

Het Standaard Taf/Veza GoedGezekerd AOV voor de Zorg

Het Standaard Taf/Veza GoedGezekerd AOV voor de Zorg Het Standaard Taf/Veza GoedGezekerd AOV voor de Zorg Speciaal voor de zelfstandigen in de zorg hebben wij een inkomens- vangnetverzekering ontwikkeld die uw inkomen bij ziekte garandeert. Het product is

Nadere informatie

Immuun Activatie in Relatie tot Manische Symptomen in Depressieve Patiënten. Karlijn Becking MD-PhD student, UMCG

Immuun Activatie in Relatie tot Manische Symptomen in Depressieve Patiënten. Karlijn Becking MD-PhD student, UMCG Immuun Activatie in Relatie tot Manische Symptomen in Depressieve Patiënten Karlijn Becking MD-PhD student, UMCG Introductie Disbalans Pro-inflammatoire staat Destabilisatie Gevoeligheid voor stress Monocyt

Nadere informatie

Kernboodschappen Gezondheid Rijssen-Holten

Kernboodschappen Gezondheid Rijssen-Holten Kernboodschappen Gezondheid Rijssen-Holten De GGD Twente verzamelt in opdracht van de gemeente Rijssen-Holten epidemiologische gegevens over de gezondheid van de bevolking in Rijssen-Holten en de factoren

Nadere informatie

Samenvatting Beloop van beperkingen in activiteiten bij oudere patiënten met artrose van heup of knie

Samenvatting Beloop van beperkingen in activiteiten bij oudere patiënten met artrose van heup of knie Beloop van beperkingen in activiteiten bij oudere patiënten met artrose van heup of knie Zoals beschreven in hoofdstuk 1, is artrose een chronische ziekte die vaak voorkomt bij ouderen en in het bijzonder

Nadere informatie

Chapter 10. Samenvatting

Chapter 10. Samenvatting Chapter 10 Samenvatting 1 Hoofdstuk 1 beschrijft de achtergrondinformatie van de relatie tussen intrauteriene groeivertraging, waarvan het lage geboortegewicht een uiting kan zijn, en de gevolgen in de

Nadere informatie

BMI-GEGEVENS VAN DE JEUGD IN NOORDENVELD

BMI-GEGEVENS VAN DE JEUGD IN NOORDENVELD BMI-GEGEVENS VAN DE JEUGD IN NOORDENVELD IN DE PERIODE 2011-2016 Hoe ontwikkelt overgewicht zich in de gemeente? En hoe verhoudt de gemeente zich daarin tot? Met de onderstaande gegevens geven we een aanzet

Nadere informatie

Leidenincijfers Beleidsonderzoek draagt bij aan de kwaliteit van beleid en besluitvorming

Leidenincijfers Beleidsonderzoek draagt bij aan de kwaliteit van beleid en besluitvorming incijfers Beleidsonderzoek draagt bij aan de kwaliteit van beleid en besluitvorming Uitkomsten GGD-gezondheidspeiling 2016 Gezondheid van aren BELEIDSONDERZOEK 071-516 5123 I info@leidenincijfers.nl I

Nadere informatie

SAMENVATTING SAMENVATTING

SAMENVATTING SAMENVATTING HbA 1c ontstaat door de versuikering van hemoglobine, het belangrijkste bestanddeel van rode bloedcellen. In het bloed bindt een glucosemolecuul (niet-enzymatisch) met een aminozuur van de β-keten van

Nadere informatie

Algemene informatie arbeidsongeschiktheidsverzekeringen

Algemene informatie arbeidsongeschiktheidsverzekeringen Algemene informatie arbeidsongeschiktheidsverzekeringen Wij zetten de belangrijkste begrippen voor u op een rijtje: Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV), de verschillende vormen... 2 De volledige AOV...

Nadere informatie

Het voorkomen van geneesmiddel gerelateerde problemen bij oudere patiënten met polyfarmacie ontslagen uit het ziekenhuis

Het voorkomen van geneesmiddel gerelateerde problemen bij oudere patiënten met polyfarmacie ontslagen uit het ziekenhuis Samenvatting Het voorkomen van geneesmiddel gerelateerde problemen bij oudere patiënten met polyfarmacie ontslagen uit het ziekenhuis Hoofdstuk 1 bevat de algemene inleiding van dit proefschrift. Dit hoofdstuk

Nadere informatie

Arbeidsongeschiktheidverzekeringen

Arbeidsongeschiktheidverzekeringen Algemene informatie Arbeidsongeschiktheidverzekeringen VERZEKERING BEDRIJFSRISICO HYPOTHEEK PENSIOEN Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV), de verschillende vormen De volledige AOV Deze verzekering biedt

Nadere informatie

Samenvatting. Opvoeding en thuis omgeving als aangrijpingspunten in de preventie van overgewicht bij kinderen: resultaten van de ChecKid studie

Samenvatting. Opvoeding en thuis omgeving als aangrijpingspunten in de preventie van overgewicht bij kinderen: resultaten van de ChecKid studie Opvoeding en thuis omgeving als aangrijpingspunten in de preventie van overgewicht bij kinderen: resultaten van de ChecKid studie Overgewicht is een snel groeiend wereldwijd probleem en is geassocieerd

Nadere informatie

BMI-GEGEVENS VAN DE JEUGD IN TYNAARLO

BMI-GEGEVENS VAN DE JEUGD IN TYNAARLO BMI-GEGEVENS VAN DE JEUGD IN TYNAARLO IN DE PERIODE 2011-2016 Hoe ontwikkelt overgewicht zich in de gemeente? En hoe verhoudt de gemeente zich daarin tot? Met de onderstaande gegevens geven we een aanzet

Nadere informatie

WIA Opvang Polis. op de WIA. Het antwoord van de. Van Kampen Groep. (Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen)

WIA Opvang Polis. op de WIA. Het antwoord van de. Van Kampen Groep. (Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen) WIA Opvang Polis Het antwoord van de Van Kampen Groep op de WIA (Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen) Pagina 1 WIA Opvang Polis. Hoe wordt de hoogte van de WIA-uitkering berekend? De hoogte van de

Nadere informatie

BMI-GEGEVENS VAN DE JEUGD IN MIDDEN-DRENTHE

BMI-GEGEVENS VAN DE JEUGD IN MIDDEN-DRENTHE BMI-GEGEVENS VAN DE JEUGD IN MIDDEN-DRENTHE IN DE PERIODE 2011-2016 Hoe ontwikkelt overgewicht zich in de gemeente? En hoe verhoudt de gemeente Midden- zich daarin tot? Met de onderstaande gegevens geven

Nadere informatie

Notitie. Verzuimrapportage 2e kwartaal 2014 1. AAN : Commissie Sociale Aangelegenheden en Leden van Veneca. VAN : Secretariaat Veneca

Notitie. Verzuimrapportage 2e kwartaal 2014 1. AAN : Commissie Sociale Aangelegenheden en Leden van Veneca. VAN : Secretariaat Veneca Notitie AAN : Commissie Sociale Aangelegenheden en Leden van Veneca VAN : Secretariaat Veneca DATUM : 22 september 2014 ONDERWERP : Verzuimrapportage 2e kwartaal 2014 NUMMER : 20344209 Algemeen Vanaf het

Nadere informatie

Addendum. Nederlandse Samenvatting

Addendum. Nederlandse Samenvatting Addendum A Nederlandse Samenvatting 164 Addendum Cardiovasculaire ziekten na hypertensieve aandoeningen in de zwangerschap Hypertensieve aandoeningen zijn een veelvoorkomende complicatie tijdens de zwangerschap.

Nadere informatie

Bijlage bij hoofdstuk 7 Ervaren gezondheid, leefstijl en zorggebruik

Bijlage bij hoofdstuk 7 Ervaren gezondheid, leefstijl en zorggebruik Bijlage bij hoofdstuk 7 Ervaren gezondheid, leefstijl en zorggebruik B7.1 Constructie van de maten voor fysieke en psychische gezondheid SF-12 vragen in SING 09 In gezondheidsonderzoek wordt vaak de zogenaamde

Nadere informatie

Tabel 2: Aantal deelnemers enquête

Tabel 2: Aantal deelnemers enquête Resultaten In dit hoofdstuk worden de resultaten gepresenteerd van de enquête en het interview. Als eerst worden de resultaten van de enquête behandeld. Aan de hand van deze resultaten zijn vragen bedacht

Nadere informatie

2. Overgewicht. allochtone kinderen. autochtone kinderen. eenouder ouder+stiefouder. beide ouders. % kinderen met overgewicht. laag.

2. Overgewicht. allochtone kinderen. autochtone kinderen. eenouder ouder+stiefouder. beide ouders. % kinderen met overgewicht. laag. 2. Overgewicht De gevolgen van overgewicht op de kinderleeftijd zijn uiteenlopend van psychosociale problemen, zoals gepest worden, negatief zelfbeeld en depressiviteit, tot lichamelijke problemen zoals

Nadere informatie

Productkaart TVM transport AOV De Arbeidsongeschiktheidsverzekering voor ondernemers

Productkaart TVM transport AOV De Arbeidsongeschiktheidsverzekering voor ondernemers Productkaart TVM transport AOV De Arbeidsongeschiktheidsverzekering voor ondernemers Wat leest u in deze productkaart? In deze productkaart vindt u informatie over de TVM transport AOV. De informatie in

Nadere informatie

OVERGEWICHT EN OBESITAS

OVERGEWICHT EN OBESITAS Volksgezondheid Instituut Curaçao De Nationale Gezondheidsenquête CURAÇAO Themarapport OVERGEWICHT EN OBESITAS 2013 I. Jansen en S. Verstraeten De Nationale Gezondheidsenquête Curaçao 2013 Themarapport

Nadere informatie

Effectieve voeding en beweging bij overgewicht Esther van Etten Sportdietist

Effectieve voeding en beweging bij overgewicht Esther van Etten Sportdietist Effectieve voeding en beweging bij overgewicht Esther van Etten Sportdietist - Sportdietist: - Eigen praktijk: SMC Fysiomed Amsterdam - Nationale roeiselectie: KNRB - Schrijven van blogs en columns: JOGG,

Nadere informatie

Preventie consult. Huisartspraktijk J.B. Sanders

Preventie consult. Huisartspraktijk J.B. Sanders Preventie consult Het risico op ziekte is nooit precies te voorspellen. U kunt wel te weten komen of uw risico op bepaalde ziekten misschien hoger is. Suikerziekte, hartinfarcten en beroertes zijn ernstige

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Leefstijl en preventie

Leefstijl en preventie Leefstijl en preventie Wetenschap ten dienste van Volksgezondheid, Voedselveiligheid en Leefmilieu. . Inhoudstafel Inhoudstafel... 59 Bestudeerde indicatoren... 61 1. Voedingsgewoonten.... 61 3. Gebruik

Nadere informatie

Vrouwen die zwanger zijn van een meerling hebben een verhoogde kans op vroeggeboorte

Vrouwen die zwanger zijn van een meerling hebben een verhoogde kans op vroeggeboorte Samenvatting Vrouwen die zwanger zijn van een meerling hebben een verhoogde kans op vroeggeboorte in vergelijking met vrouwen die zwanger zijn van een eenling. Ongeveer 5-9% van de eenlingen wordt te vroeg

Nadere informatie

Obesitas en zwangerschap, bevalling en kraambed

Obesitas en zwangerschap, bevalling en kraambed Obesitas en zwangerschap, bevalling en kraambed Algemene informatie Obesitas is een van de snelst groeiende gezondheidsproblemen in de Westerse wereld. Naarmate de mate van obesitas onder vrouwen toeneemt,

Nadere informatie

1. Het verzekerde bedrag Het verzekerde bedrag is het jaarbedrag dat u wenst uitgekeerd te krijgen wanneer er sprake is van arbeidsongeschiktheid.

1. Het verzekerde bedrag Het verzekerde bedrag is het jaarbedrag dat u wenst uitgekeerd te krijgen wanneer er sprake is van arbeidsongeschiktheid. Hieronder vindt u de verschillende variabelen waarmee u tijdens de vergelijking te maken krijgt. Deze variabelen zijn ieders van invloed op de premie de AOV. Aan de hand van deze variabelen kunt u uw AOV

Nadere informatie

Resultaten vragenlijst onderzoek: Cholesterolverlagers, beweging en spierklachten

Resultaten vragenlijst onderzoek: Cholesterolverlagers, beweging en spierklachten Resultaten vragenlijst onderzoek: Cholesterolverlagers, beweging en spierklachten -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Informatie meetronde 5-7 jaar 14 januari 2014

Informatie meetronde 5-7 jaar 14 januari 2014 GECKO Drenthe cohort Informatie meetronde 5-7 jaar 14 januari 2014 Team GECKO Drenthe (UMCG) - Dr. Eva Corpeleijn, projectleider senior epidemioloog leefstijl en obesitas - Leanne Küpers MSc, coördinator

Nadere informatie

Langdurig ziekteverzuim van werknemers met een chronische ziekte of beperking Geeke Waverijn, Mieke Rijken

Langdurig ziekteverzuim van werknemers met een chronische ziekte of beperking Geeke Waverijn, Mieke Rijken Deze factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (Langdurig ziekteverzuim van werknemers met een chronische ziekte of beperking, G. Waverijn & M. Rijken, NIVEL, januari

Nadere informatie

Hoe haalt een extra productieve werknemer gezond en werkend zijn pensioen?

Hoe haalt een extra productieve werknemer gezond en werkend zijn pensioen? Hoe haalt een extra productieve werknemer gezond en werkend zijn pensioen? Lex Burdorf hoogleraar determinanten van volksgezondheid Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg Erasmus MC Rotterdam Langer

Nadere informatie

Notitie NOTITIE. Verzuimrapportage 4 e kwartaal AAN : Commissie Sociale Aangelegenheden en Leden van Veneca. VAN : Secretariaat Veneca

Notitie NOTITIE. Verzuimrapportage 4 e kwartaal AAN : Commissie Sociale Aangelegenheden en Leden van Veneca. VAN : Secretariaat Veneca Notitie AAN : Commissie Sociale Aangelegenheden en Leden van Veneca VAN : Secretariaat Veneca DATUM : juli 2013 ONDERWERP : Verzuimrapportage 1e 2013 NUMMER : 20216018 Algemeen Vanaf het 2004 verzorgt

Nadere informatie

Samenvatting. Vitamine D-tekort in een multi-etnische populatie; determinanten, prevalentie en consequenties

Samenvatting. Vitamine D-tekort in een multi-etnische populatie; determinanten, prevalentie en consequenties Samenvatting Vitamine D-tekort in een multi-etnische populatie; determinanten, prevalentie en consequenties Samenvatting 116 In de huid van het menselijk lichaam wordt, bij blootstelling aan zonlicht,

Nadere informatie

Arbeidsongeschiktheid onder zelfstandigen in Nederland: de feiten op een rij

Arbeidsongeschiktheid onder zelfstandigen in Nederland: de feiten op een rij Arbeidsongeschiktheid onder zelfstandigen in Nederland: de feiten op een rij Laura Spierdijk University of Groningen May 2016 Inleiding (1) Zelfstandigen zijn sinds augustus 2004 niet meer verplicht verzekerd

Nadere informatie

degezondewijk degezondewijk

degezondewijk degezondewijk Deelnemende partijen Frank den Hertog Mireille van Poppel Willem van Mechelen Marianne Bronkhorst Menno Moerman Pieter van Wesemael Rosan van Wilgenburg Obesity Trends* among U.S. adults BRFSS, 1985 (*BMI

Nadere informatie

arbeidsongeschiktheidsverzekering Informatie voor de ondernemer Arbeidsongeschikt Hoe nu verder?

arbeidsongeschiktheidsverzekering Informatie voor de ondernemer Arbeidsongeschikt Hoe nu verder? arbeidsongeschiktheidsverzekering Informatie voor de ondernemer Arbeidsongeschikt Hoe nu verder? Arbeidsongeschikt Hoe nu verder? Deze brochure is voor u van belang als u een beroep wilt doen op uw arbeids

Nadere informatie

Predictors of mental health-related sickness absence in Belgium: a sickness absence register study

Predictors of mental health-related sickness absence in Belgium: a sickness absence register study Predictors of mental health-related sickness absence in Belgium: a sickness absence register study A. De Rijk Universitair Hoofddocent, Departement Sociale Geneeskunde, Faculty of Health, Medicine & Life

Nadere informatie

European Sick Leave Index Voorbeeldklant

European Sick Leave Index Voorbeeldklant European Sick Leave Index Voorbeeldklant Wij danken u voor de deelname aan het onderzoek European Sick Leave Index. Dit initiatief is ontwikkeld om te beantwoorden aan een groeiende vraag naar inzichten

Nadere informatie

Voorbeelden Verzuimpercentages

Voorbeelden Verzuimpercentages Voorbeelden Verzuimpercentages I Voorbeelden Verzuimpercentages Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 Verzuimpercentages 2... 2 1.1 Waarom verzuimpercentages?... 2 1.2 Verzuimpercentages scherm... 3 1.3 De rapporten...

Nadere informatie

Voorspellende en in standhoudende factoren bij verzuim met SOLK: handvatten bij de beoordeling in functioneren?

Voorspellende en in standhoudende factoren bij verzuim met SOLK: handvatten bij de beoordeling in functioneren? Voorspellende en in standhoudende factoren bij verzuim met SOLK: handvatten bij de beoordeling in functioneren? Achtergrond & Onderzoeksvoorstel Kristel Weerdesteijn, Frederieke Schaafsma, Han Anema Inhoud

Nadere informatie

Eén polis (gezinspolis) Elk een afzonderlijke polis

Eén polis (gezinspolis) Elk een afzonderlijke polis Klaverblad Verzekeringen Uitvaartverzekering (in geld) Aanvraagformulier Klaverblad Levensverzekering N.V. Postbus 3012, 2700 KV Zoetermeer Afrikaweg 2, 2713 AW Zoetermeer Incassant-ID: NL61ZZZ271179210000

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Productwijzer individuele vaste lasten Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)

Productwijzer individuele vaste lasten Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) Productwijzer individuele vaste lasten Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) Productwijzer individuele vaste lasten Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) In deze productwijzer vindt u belangrijke algemene

Nadere informatie

Oefentherapie bij patiënten met knieartrose en comorbiditeit. Mariëtte de Rooij

Oefentherapie bij patiënten met knieartrose en comorbiditeit. Mariëtte de Rooij Oefentherapie bij patiënten met knieartrose en comorbiditeit Mariëtte de Rooij Inhoud Artrose en comorbiditeit Aangepaste oefentherapie bij comorbiditeit Resultaten pilot studie Voorbeeld Conclusie Randomized

Nadere informatie

AEGON OverlijdensRisicoverzekering. Zorg voor uw nabestaanden

AEGON OverlijdensRisicoverzekering. Zorg voor uw nabestaanden AEGON OverlijdensRisicoverzekering Zorg voor uw nabestaanden De zekerheid dat de zorg voor uw nabestaanden goed is geregeld Even stilstaan bij iets waar u niet graag aan denkt U denkt er niet graag over

Nadere informatie

Verzuimverzekering Stop Loss

Verzuimverzekering Stop Loss Verzuimverzekering Stop Loss Overzicht wijzigingen Aanvullende Voorwaarden Informatie voor de werkgever Wij zijn Geert Bouwmeester was pas 22 toen hij in 1924 voor zichzelf begon. Een overloop werd ingericht

Nadere informatie

Al voor invoering van directe toegang diëtetiek ging één op de zeven cliënten op eigen initiatief naar de vrijgevestigde diëtist

Al voor invoering van directe toegang diëtetiek ging één op de zeven cliënten op eigen initiatief naar de vrijgevestigde diëtist Dit factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met de volgende bronvermelding worden gebruikt: J.Tol, I.C.S. Swinkels, C. Veenhof, Al voor invoering van directe toegang diëtetiek ging één

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Obesitastraining Eat-Fit

Patiënteninformatie. Obesitastraining Eat-Fit Patiënteninformatie Obesitastraining Eat-Fit 1 Inhoud Inleiding... 3 Body Mass Index (BMI)... 3 Obesitas en fysieke activiteit... 3 Dieettherapie... 4 Operatie... 5 Onze obesitastraining Eat-Fit... 5 Het

Nadere informatie

Arbeidsongeschikt, wat nu?

Arbeidsongeschikt, wat nu? Arbeidsongeschikt, wat nu? Inhoud Een goede basis bij arbeidsongeschiktheid. 3 U heeft gevraagd om een uitkering. 4 U krijgt een uitkering. 7 U heeft een klacht over Centraal Beheer Achmea. 10 Goed om

Nadere informatie

CHAPTER 9. Nederlandse samenvatting

CHAPTER 9. Nederlandse samenvatting CHAPTER 9 Nederlandse samenvatting Chapter 9 138 Nederlandse samenvatting Dit proefschrift beoogt bij te dragen aan de kennis over prenataal zorggebruik van zwangere vrouwen die eerstelijns verloskundige

Nadere informatie

Checklist arbeidsongeschiktheidsverzekering

Checklist arbeidsongeschiktheidsverzekering Checklist arbeidsongeschiktheidsverzekering Wanneer keert de arbeidsongeschiktheidsverzekering uit? De arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) keert uit bij arbeidsongeschiktheid. Daarbij wordt naar het

Nadere informatie

S De afgelopen decennia is het aantal mensen met kanker toegenomen, maar is tevens veel vooruitgang geboekt op het gebied van vroegdiagnostiek en behandeling van kanker. Hiermee is de kans op genezing

Nadere informatie

Kernboodschappen Gezondheid Losser

Kernboodschappen Gezondheid Losser Kernboodschappen Gezondheid Losser De GGD Twente verzamelt in opdracht van de gemeente Losser epidemiologische gegevens over de gezondheid van de bevolking in Losser en de factoren die hierop van invloed

Nadere informatie

hoofdstuk 1 doelstellingen hoofdstuk 2 diagnosen

hoofdstuk 1 doelstellingen hoofdstuk 2 diagnosen Dit proefschrift gaat over moeheid bij mensen die dit als belangrijkste klacht presenteren tijdens een bezoek aan de huisarts. In hoofdstuk 1 wordt het onderwerp moeheid in de huisartspraktijk kort geïntroduceerd,

Nadere informatie

Inhoud Hoe BRAVO ben jij?

Inhoud Hoe BRAVO ben jij? Inhoud Hoe BRAVO ben jij? Inleiding 2 De behandeling van een aandoening 2 Medicijnen 2 Leefstijl 5 Een verergering van je klachten 6 Jouw behandelplan 8 Bewegen 8 Roken 8 Alcohol en voeding 8 Ontspanning

Nadere informatie

Langer leven? LICHAAMSBEWEGING EN Meer bewegen. Marjolein Visser. ACA Congres 2012

Langer leven? LICHAAMSBEWEGING EN Meer bewegen. Marjolein Visser. ACA Congres 2012 ACA Congres 2012 LICHAAMSBEWEGING EN SUCCESVOL OUDER WORDEN Meer bewegen - Afdeling Gezondheidswetenschappen, Faculteit der Aard- en Levenswetenschappen, Vrije Universiteit; - Afdeling Epidemiologie en

Nadere informatie

Samenvatting. In hoofdstuk 1 wordt een algemene introductie gegeven over de onderwerpen die in dit proefschrift worden behandeld.

Samenvatting. In hoofdstuk 1 wordt een algemene introductie gegeven over de onderwerpen die in dit proefschrift worden behandeld. 155 Sport- en spelactiviteiten bevorderen over het algemeen de gezondheid. Deze fysieke activiteiten kunnen echter ook leiden tot blessures. Het proefschrift beschrijft de ontwikkeling en evaluatie van

Nadere informatie

.192. Etnische ongelijkheid in hart- en vaatziekterisico:

.192. Etnische ongelijkheid in hart- en vaatziekterisico: Samenvatting Etnische ongelijkheid in hart- en vaatziekterisico: de aanwezigheid van risicofactoren onder Amsterdammers met een Turkse en Marokkaanse etnische achtergrond. De incidentie van hart- en vaatziekten

Nadere informatie

Samenvatting HOE GEHOORPROBLEMEN IMPACT KUNNEN HEBBEN OP HET LEVEN VAN VOLWASSENEN. Baseline en 5-jaar follow-up resultaten van de NL-SH studie

Samenvatting HOE GEHOORPROBLEMEN IMPACT KUNNEN HEBBEN OP HET LEVEN VAN VOLWASSENEN. Baseline en 5-jaar follow-up resultaten van de NL-SH studie HOE GEHOORPROBLEMEN IMPACT KUNNEN HEBBEN OP HET LEVEN VAN VOLWASSENEN Baseline en 5-jaar follow-up resultaten van de NL-SH studie Ik ben slechthorend Nee, niet doof Ik ben slechthorend Nee, niet dom Hoor

Nadere informatie

Ziekteverzuimanalyse van O2A5

Ziekteverzuimanalyse van O2A5 Ziekteverzuimanalyse van O2A5 1 Ziekteverzuimanalyse van O2A5 Kalenderjaar 2007: het gehele jaar Kalenderjaar 2008: van januari 2008 tot half augustus 2008 Om een volledig beeld te kunnen vormen van de

Nadere informatie

Productwijzer individuele vaste lasten Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV

Productwijzer individuele vaste lasten Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV Productwijzer individuele vaste lasten Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV In deze productwijzer vindt u belangrijke algemene informatie over de individuele vaste lasten Arbeidsongeschiktheidsverzekering

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting 121 Nederlandse samenvatting Patiënten met type 2 diabetes mellitus (T2DM) hebben een verhoogd risico op de ontwikkeling van microvasculaire en macrovasculaire complicaties. Echter,

Nadere informatie

TAF GoedGezekerd AOV. De AOV waarmee u zelf de touwtjes in handen heeft

TAF GoedGezekerd AOV. De AOV waarmee u zelf de touwtjes in handen heeft TAF GoedGezekerd AOV De AOV waarmee u zelf de touwtjes in handen heeft Als zelfstandig ondernemer bent u gewend aan het nemen van risico s. Daarbij beoordeelt u per situatie hoe groot het risico is dat

Nadere informatie

Samenvatting. Het Terneuzen Geboortecohort. Detectie en Preventie van Overgewicht en Cardiometabool Risico vanaf de Geboorte

Samenvatting. Het Terneuzen Geboortecohort. Detectie en Preventie van Overgewicht en Cardiometabool Risico vanaf de Geboorte Het Terneuzen Geboortecohort Detectie en Preventie van Overgewicht en Cardiometabool Risico vanaf de Geboorte In Hoofdstuk 1 worden de achtergrond, relevantie, gebruikte definities en concepten, en de

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting voor medisch niet-ingewijden

Nederlandse samenvatting voor medisch niet-ingewijden Nederlandse samenvatting voor medisch niet-ingewijden Chapter 8 Vitamine D, ter preventie van type 2 diabetes Dit proefschrift bevat de resultaten van enkele wetenschappelijke studies over vitamine D in

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting De levensverwachting van mensen met een ernstige psychiatrische aandoening (EPA) is gemiddeld 13-30 jaar korter dan die van de algemene bevolking. Onnatuurlijke doodsoorzaken zoals

Nadere informatie

Zorggebruik. 5.1 Inleiding. 5.2 Contact eerste lijn

Zorggebruik. 5.1 Inleiding. 5.2 Contact eerste lijn Dit rapport is een uitgave van het NIVEL in 2004. De gegevens mogen met bronvermelding (H van Lindert, M Droomers, GP Westert.. Een kwestie van verschil: verschillen in zelfgerapporteerde leefstijl, gezondheid

Nadere informatie

Samenvatting Losser. 2 van 5 Twentse Gezondheids Verkenning Losser. Versie 1, oktober 2013

Samenvatting Losser. 2 van 5 Twentse Gezondheids Verkenning Losser. Versie 1, oktober 2013 Samenvatting Losser Versie 1, oktober 2013 Lage SES, bevolkingskrimp en vergrijzing punt van aandacht in Losser In de gemeente Losser wonen 22.552 mensen; 11.324 mannen en 11.228 vrouwen. Als we de verschillende

Nadere informatie

DE VASTE LASTEN AOV VAN DE AMERSFOORTSE. Productinformatie

DE VASTE LASTEN AOV VAN DE AMERSFOORTSE. Productinformatie DE VASTE LASTEN AOV VAN DE AMERSFOORTSE Productinformatie WAT U EERST MOET WETEN Als u arbeidsongeschikt bent, kunt u nog maar voor een deel of zelfs helemaal niet meer werken. Dat kan grote gevolgen hebben

Nadere informatie

Samenvatting en conclusies

Samenvatting en conclusies Samenvatting en conclusies 8 Chapter 8 74 Samenvatting Hoofdstuk 1 geeft een algemene inleiding op dit proefschrift. De belangrijkste doelen van dit proefschrift waren achtereenvolgens: het beschrijven

Nadere informatie

V O LW A S S E N E N

V O LW A S S E N E N LICHAAMSBEWEGING EN GEWICHT V O LW A S S E N E N Volwassenen 2009 4 Volwassenenonderzoek 2009 Om inzicht te krijgen in de gezondheid van de inwoners in haar werkgebied, heeft de GGD Zuid-Holland West in

Nadere informatie

NEDERLANDSE SAMENVATTING

NEDERLANDSE SAMENVATTING NEDERLANDSE SAMENVATTING In het eerste gedeelte van dit proefschrift worden verschillende coagulatie instrumenten tijdens laparoscopische ingrepen geëvalueerd ter voorkoming van bloedingen en gerelateerde

Nadere informatie

INVENTARISATIEFORMULIER ADVIES ARBEIDSONGESCHIKTHEIDSVERZEKERING. Afspraak gemaakt door : Naam relatie : Telefoonnummer relatie : Naam adviseur :

INVENTARISATIEFORMULIER ADVIES ARBEIDSONGESCHIKTHEIDSVERZEKERING. Afspraak gemaakt door : Naam relatie : Telefoonnummer relatie : Naam adviseur : INVENTARISATIEFORMULIER ADVIES ARBEIDSONGESCHIKTHEIDSVERZEKERING Afspraak gemaakt door : Naam relatie : Telefoonnummer relatie : Naam adviseur : Bestaande relatie Nieuwe relatie Tijdstip bezoek : dag om

Nadere informatie

SAMENVATTING SAMENVATTING. Werk en Psychische Gezondheid: Studies naar de invloed van werk kenmerken, sociale rollen en gender

SAMENVATTING SAMENVATTING. Werk en Psychische Gezondheid: Studies naar de invloed van werk kenmerken, sociale rollen en gender SAMENVATTING Werk en Psychische Gezondheid: Studies naar de invloed van werk kenmerken, sociale rollen en gender In de jaren negentig werd duidelijk dat steeds meer werknemers in Nederland, waaronder in

Nadere informatie

Formulier voor het beoordelen van de kwaliteit van een systematische review. Behorend bij: Evidence-based logopedie, hoofdstuk 2

Formulier voor het beoordelen van de kwaliteit van een systematische review. Behorend bij: Evidence-based logopedie, hoofdstuk 2 Formulier voor het beoordelen van de kwaliteit van een systematische review Behorend bij: Evidence-based logopedie, hoofdstuk 2 Toelichting bij de criteria voor het beoordelen van de kwaliteit van een

Nadere informatie

Gedetailleerde resultaten samenhang risicofactoren met gezondheid en ziekten

Gedetailleerde resultaten samenhang risicofactoren met gezondheid en ziekten Gedetailleerde resultaten samenhang met gezondheid en Combinaties van Achtergronddocument Gedetailleerde resultaten samenhang met gezondheid en Ervaren gezondheid Tabel 1: Roken, zwaar en : samenhang a

Nadere informatie

Informatie voor het intermediair TAF GoedGezekerd AOV

Informatie voor het intermediair TAF GoedGezekerd AOV Informatie voor het intermediair TAF GoedGezekerd AOV Een zelfstandig ondernemer is gewend aan het nemen van risico s. Hij beoordeelt per situatie hoe hij deze risico s tot een minimum kan beperken. Waar

Nadere informatie

Factoren in de relatie tussen angstige depressie en het risico voor hart- en vaatziekten

Factoren in de relatie tussen angstige depressie en het risico voor hart- en vaatziekten Factoren in de relatie tussen angstige depressie en het risico voor hart- en vaatziekten In dit proefschrift werd de relatie tussen depressie en het risico voor hart- en vaatziekten onderzocht in een groep

Nadere informatie

TAF GoedGezekerd AOV. De AOV waarmee u zelf de touwtjes in handen heeft

TAF GoedGezekerd AOV. De AOV waarmee u zelf de touwtjes in handen heeft TAF GoedGezekerd AOV De AOV waarmee u zelf de touwtjes in handen heeft Voor een zelfstandig ondernemer zijn de financiële risico s bij arbeidsongeschiktheid aanzienlijk. Als u niets regelt, is de bijstand

Nadere informatie

AOV I Inhoudsopgave:

AOV I Inhoudsopgave: Tarievenboek AOV I AOV I Inhoudsopgave: pagina AOV voor Zelfstandigen - Keuze... 2 AOV voor Zelfstandigen - Index... 10 Tarieven Keuze/Index... 12 AOV voor Zelfstandigen - Opbouw... 48 Tarieven Opbouw...

Nadere informatie

Leeswijzer Jeugdgezondheidszorg Utrecht tabellen

Leeswijzer Jeugdgezondheidszorg Utrecht tabellen Leeswijzer Jeugdgezondheidszorg Utrecht tabellen In de volgende werkblad(en) staan tabellen behorend bij een bepaald thema. De tabellen zijn toegespitst op de door u opgevraagde leeftijdscategorie. In

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Gezonde leefstijl wint langzaam terrein. Licht dalende trend van zware drinkers

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Gezonde leefstijl wint langzaam terrein. Licht dalende trend van zware drinkers Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB08-018 18 maart 2008 9.30 uur Gezonde leefstijl wint langzaam terrein De laatste jaren zijn Nederlanders iets gezonder gaan leven. Het percentage rokers

Nadere informatie