Kwaliteit van onderwijs: waar hebben we het over?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Kwaliteit van onderwijs: waar hebben we het over?"

Transcriptie

1 Kwaliteit van onderwijs: waar hebben we het over? K.H.L.A. Schlusmans Inleiding De kwaliteit van het onderwijs staat volop in de schijnwerpers, zowel in het hoger onderwijs waar visitaties en accreditaties schering en inslag zijn als in het basis- en voortgezet onderwijs en in commerciële opleidingen. Er zijn verschillende redenen voor deze toenemende belangstelling voor kwaliteitszorg. In eerste instantie wordt er veel publiek geld uitgetrokken voor onderwijs en meer en meer wordt gevraagd om verantwoording af te leggen voor de besteding van publieke middelen (accountability). In tweede instantie worden studenten, leerlingen en ouders steeds meer gezien als consumenten, consumenten die recht hebben op kwaliteit en die recht hebben om te weten waarvoor ze kiezen als ze kiezen voor een school of een opleiding. En ten slotte wordt de concurrentie tussen scholen en instellingen steeds groter en wil men zich onder andere laten voorstaan op kwaliteit. Daaraan gekoppeld zien we overal in Europa een verschuiving van centrale sturing op het onderwijs naar meer autonomie voor de onderwijsinstellingen. Die grotere autonomie betekent ook dat instellingen meer en meer hun eigen kwaliteit moeten bewaken en zelf verantwoordelijk gesteld worden voor hun kwaliteitszorg. In deze tekst nemen wij u in vogelvlucht mee in het veld van kwaliteit en kwaliteitszorg in het onderwijs. Wij hebben geprobeerd om ons niet te beperken tot één onderwijssector. De uitwerkingen en voorbeelden hebben zowel betrekking op het primair en voortgezet onderwijs als op de bve-sector, het hoger onderwijs en ook commerciële opleidingen. De meeste voorbeelden komen uit Nederland en Vlaanderen, via de bronnen wordt ook verwezen naar voorbeelden uit andere landen. Kwaliteit van onderwijs: waar hebben we het over? Het begrip kwaliteit Het begrip kwaliteit kan veel betekenissen hebben. Tijdens een prijsvraag binnen de Online Kwaliteitskring (OLKK) werd de volgende definitie het hoogst gewaardeerd:. Kwaliteit is producten leveren die niet terugkomen, aan klanten die wel terugkomen. Garvin (1984) onderscheidt vijf soorten definities voor kwaliteit: transcendent, productgericht, waardegericht, productiegericht en gebruikersgericht. Transcendent: kwaliteit wordt gezien als iets ondefinieerbaar, kwaliteit kunnen we herkennen zoals we ook schoonheid kunnen herkennen zonder dat we dit precies kunnen definiëren. Productgericht: kwaliteit is een eigenschap van een product dat gemeten kan worden. Garvin geeft als voorbeeld dat ijsroom een hogere kwaliteit heeft naarmate het vetgehalte hoger is. Waardegericht: kwaliteit wordt afgezet tegen kosten. Productiegericht: kwaliteit is de mate waarin een product voldoet aan specificaties en standaarden. Gebruikersgericht: hier ligt de focus op de eisen gesteld door de gebruiker. In deze definities is kwaliteit vooral afhankelijk van de tevredenheid van de klanten. Vaak wordt ook een onderscheid gemaakt tussen kwaliteit in absolute zin en kwaliteit in relatieve zin. Men gebruikt de term kwaliteit in absolute zin in de betekenis van uitmuntend, erg goed, boven gemiddeld. Dit is een school met kwaliteit, dit is een kwaliteitsrestaurant. In het bedrijfsleven ziet men hier ook de term excellent opduiken. Centraal staat dan de vraag: Hoe kunnen we ervoor zorgen dat we een excellente onderneming worden? Daarnaast kan men de term kwaliteit ook relatief gebruiken, men relateert kwaliteit dan aan de criteria of de eisen die aan een product of dienst gesteld worden. In de literatuur wordt deze betekenis van kwaliteit ook wel fit for purpose genoemd. Er wordt ervan uitgegaan dat er criteria of eisen geformuleerd zijn waaraan het product of dienst moet voldoen. Naarmate meer aan deze criteria voldaan wordt is de kwaliteit ervan hoger.

2 Ten slotte wordt in de literatuur ook wel een onderscheid gemaakt tussen rationele en emotionele kwaliteit. Rationele kwaliteit heeft vooral betrekking op technische en functionele aspecten van het product, het is meetbare kwaliteit en is eigen aan een product. Het gaat vooral om de vraag in hoeverre het product voldoet aan vooraf bepaalde specificaties. Emotionele kwaliteit heeft veel meer met relationele aspecten te maken, het gaat erom hoe een product of dienst beleefd wordt. De Dreu (1995) stelt dat met name in productieorganisaties alle aandacht gericht wordt op de rationele kwaliteit, terwijl voorbij gegaan wordt aan de emotionele kwaliteit. Vooral bedrijven die technisch superieure producten leveren willen nogal eens te lijden hebben onder klantonvriendelijk gedrag. Anderzijds wordt bij dienstverlenende organisaties nogal eens voorbijgegaan aan de rationele kwaliteit, omdat zij zich niet bewust zijn dat zij producten voortbrengen.in zijn boek Het organisatieinstrument ISO 9000 gebruikt De Dreu een zogenaamde kwaliteitsfactorenmatrix om per product/markt combinatie een inventarisatie te maken met de rationele en emotionele kwaliteitsbepalende elementen. De matrix dient als basis voor kwaliteitsbeleid. Kwaliteit van onderwijs Als we het hebben over kwaliteit van onderwijs dan zullen we het veelal hebben over de relatieve betekenis van kwaliteit: onderwijs dat voldoet aan de criteria die eraan gesteld worden. Dit houdt natuurlijk in dat er expliciete criteria zijn waaraan het onderwijs moet voldoen. Als je niet weet waar je naartoe wilt maakt het niet uit welke weg je neemt (Alice in Wonderland). Als je niet weet waar je naartoe wilt, dan kun je ook niet zeggen of je de goede route neemt, laat staan of je uiteindelijk je doel bereikt hebt. (zie ook Brouwer, Kwaliteitszorg: wanneer (on)voldoende.) Zoveel hoofden, zoveel zinnen zegt men wel eens. Dat gaat ook op voor kwaliteit. Wat de ene een duidelijk criterium voor kwaliteit noemt, zal de andere minder belangrijk vinden. Bij onderwijs zijn verschillende belanghebbenden en die vinden allemaal iets over de eisen waaraan onderwijs moet voldoen. Voor sommige leerlingen is goed onderwijs, onderwijs waarbij ze zich niet vervelen en waarbij ze niet te hard moeten werken om toch goede cijfers te halen. Voor ouders zullen criteria zoals veiligheid, beperking van lesuitval en goede communicatie centraal staan. Bij het kijken naar kwaliteit van onderwijs is het daarom van belang om alle belanghebbende bij de kwaliteitsdefiniëring en bij de kwaliteitsbepaling te betrekken. Maar niet alleen tussen belanghebbenden zullen er verschillende van mening zijn over wat de criteria voor kwaliteit zijn, ook binnen een bepaalde groep zijn er zeer verschillende visie. To begin, it is well to keep in mind some of the important differences between education and industrial 1. The school is not a factory. 2. The students are not the product. 3. Their education is the product. 4. The customers for the product are several a) The students themselves. b) Their parents c) Their future employers. d) Society at large. 5. Students need to be "co-managers" of their own education. 6. There are no opportunities for recalls. (Tribus, M.) Kijken naar kwaliteit van onderwijs Als we het hebben over kwaliteit van onderwijs zien we drie verschuivingen. Allereerst is er een verschuiving van kwaliteitscontrole naar kwaliteitszorg, daarnaast zien we een verschuiving van het focussen op delen van het onderwijs naar een focus op het totale onderwijsproces, ten slotte is er ook

3 een verschuiving van focus op verantwoording afleggen (accountability) naar een focus op het ontwikkelen van de organisatie, de lerende organisatie. Van kwaliteitcontrole naar kwaliteitszorg Kwaliteitscontrole en kwaliteitszorg zijn twee begrippen die in het kader van kwaliteit van onderwijs een belangrijke rol spelen. Kwaliteitscontole houdt in dat men achteraf controleert of de gewenste kwaliteit ook gehaald is. In het bedrijfsleven zorgt kwaliteitscontrole ervoor dat producten met fouten niet op de markt komen. In het onderwijs betekent kwaliteitscontrole dat men vooral kijkt naar de resultaten van de leerlingen. Hebben de leerlingen geleerd wat ze moesten leren? Hebben ze dit geleerd in de tijd die ervoor staat? Alleen maar kwaliteitscontrole is natuurlijk een duur proces. Slechte producten moeten worden verwijderd of uit de markt worden genomen. Bij onderwijs kunnen de gevolgen vaak niet ongedaan gemaakt worden: leerlingen die zakken, leerlingen die buiten het onderwijssysteem vallen of leerlingen die geen goede aansluiting vinden in vervolgonderwijs. Kwaliteitscontrole komt eigenlijk te laat, vandaar een beweging die getting it right the first time centraal stelt en die aanstuurt op kwaliteitszorg. Kwaliteitszorg gaat veel verder dan kwaliteitscontrole en zorgt ervoor dat producten met fouten niet gemaakt worden in andere woorden, door middel van kwaliteitszorg bouwt men garanties in voor de kwaliteit van het product. Bij kwaliteitszorg kijkt men niet alleen naar de resultaten van de leerlingen of studenten maar kijkt men vooral of aan alle voorwaarden voldaan wordt om goede resultaten te behalen, dus kijkt men ook naar het onderwijsleerproces, naar de ondersteuning, naar de voorzieningen, de materialen en de toetsen. In tegenstelling tot kwaliteitscontrole die leidt tot correctieve acties richt kwaliteitszorg zich vooral op preventie, het voorkomen dat er slechte producten worden afgeleverd. Van onderwijselementen naar het totale proces Vroeger, en in sommige Europese landen is dat nog het geval, werd kwaliteit van onderwijs vooral gezien als de kwaliteit van de leerkracht. De inspectie bezocht individuele leerkrachten, woonde lessen bij en sprak een oordeel uit over het functioneren van de leerkracht. Kwaliteitszorg en kwaliteitscontrole werd vooral bij de leerkracht gelegd. Bij instellingen voor afstandsonderwijs werd kwaliteit wel centraal gesteld maar werd alleen gekeken naar de kwaliteit van het materiaal. Was het materiaal kwalitatief goed, d.w.z. geschikt om zelfstandig te bestuderen? Ook andere aspecten van het onderwijs kregen exclusieve aandacht, zo zien we ook de opkomst van aparte instituten die de kwaliteit van examens en toetsen moeten beoordelen. Een voorbeeld hiervan is de oprichting van het Kwaliteitscentrum Examens (KCE) voor het beroepsonderwijs. Langzamerhand echter is er een tendens om niet alleen naar de kwaliteit van afzonderlijke delen te kijken maar naar de kwaliteit van het totaal. Total Quality management deed hierbij zijn intrede. De inspectie maar ook de scholen zelf kijken niet alleen meer naar de leerkrachten maar naar de totale schoolorganisatie inclusief de manier waarop de school wordt aangestuurd. Ook in het hoger onderwijs wordt een totale opleiding beoordeeld en wordt niet alleen gekeken naar een onderdeel ervan. Van verantwoording afleggen tot een lerende organisatie In het verlengde van het bovenstaande onderscheid zijn er twee visies op kwaliteit die ook in kwaliteitszorgsystemen aan de orde komen. De ene visie sluit vooral aan bij externe beheersbaarheid en accountability. Hier staat voor kwaliteitscontrole centraal, laten zien dat de middelen goed besteed zijn en tot goede resultaten hebben geleid. Deze visie op kwaliteit die vooral gericht is op het voldoen aan standaarden staat met name in de Verenigde Staten centraal vanuit een groeiende bezorgdheid over de kwaliteit van het onderwijs. (zie ook In de VS is hierover veel discussie ontstaan omdat men bang is dat dit leidt tot onderwijs waarin het testen van leerlingen centraal staat en waarbij vooral meetbare resultaten tellen en attitudevorming, emancipatoire doelstellingen en de minder harde resultaten hierdoor minder aandacht zullen krijgen. (zie ook ).

4 No Child left behind Doelen - In zullen alle Amerikaanse Kinderen proficient zijn in lezen en rekenen - Alle kinderen met een achterstand in het Engels zullen proficient zijn in het Engels - Alle leerkrachten zullen in voldoende gekwalificeerd zijn - Alle leerlingen zullen onderwijs genieten in een veilige, drugsvrije omgeving - Alle leerlingen zullen hun middelbare school diploma halen Scholen moeten verantwoording afleggen - Van resultaten - Van jaarlijkse voortgang - Consequences - Via publiek rapporteren De tweede visie op kwaliteit gaat meer uit van een lerende en zichzelf ontwikkelende professionele organisatie, die via een kwaliteitszorgsysteem zichzelf voortdurend wil verbeteren. Het accent ligt hier vooral op het begeleiden van scholen, opleidingen en leerkrachten zodat ze zich beter verder kunnen ontwikkelen en de mogelijkheden kunnen scheppen om hun kwaliteit voortdurend te verbeteren. Een aantal begrippen rond kwaliteit Kwaliteitszorg Kwaliteitszorg (quality assurance) gaat over alle activiteiten die een school, instelling of opleiding onderneemt om de kwaliteit van haar functioneren te bevorderen. Kwaliteitzorg gaat eigenlijk over vijf vragen: - Doen we de goede dingen? - Doen we de dingen goed? - Hoe weten we dat? - Vinden anderen dat ook? - Wat doen we met die wetenschap? Interne en externe kwaliteitszorg Er wordt een onderscheid gemaakt tussen interne en externe kwaliteitszorg. Er is sprake van interne kwaliteitszorg wanneer de activiteiten voor de zorg van de kwaliteit worden ondernomen door de school of instelling zelf. Wanneer een instelling haar interne kwaliteitszorg systematisch aanpakt, heeft zij de doelen en activiteiten op het gebied van kwaliteitszorg vastgelegd in een kwaliteitsbeleidsplan. Hierin worden ook de onderscheiden rollen die alle betrokkenen in het kwaliteitszorgproces spelen, omschreven. Een instelling zal als onderdeel van haar interne kwaliteitszorg zowel regelmatig haar eigen onderwijs evalueren als maatregelen nemen om het eigen onderwijs te verbeteren. We spreken van externe kwaliteitszorg wanneer het initiatief voor de kwaliteitszorgactiviteiten ligt bij personen of instellingen buiten de school. Dit geldt met name voor de Inspectie van het Onderwijs of voor visitatie- en accreditatieorganen. De Inspectie werkt vanuit een wettelijk kader dat recent is vastgelegd in de Wet op het Onderwijstoezicht (WOT) die op 1 januari 2003 in werking is getreden. Een belangrijk principe in de WOT is dat de Inspectie het eigen onderzoek en toezicht zal afstemmen op de zelfevaluatie van de school. Men spreekt daarom van proportioneel toezicht. In het hoger onderwijs kent men sinds 2004 de accreditatie. Dit is een vorm van kwaliteitscontrole waarbij een accrediteringsinstituut checkt of de instelling voldoet aan normen die door anderen gesteld zijn.

5 Ook bij commerciële opleidingsinstellingen is vaak sprake van externe kwaliteitszorg wanneer een certificeringsorgaan wordt ingeschakeld om een opleiding of instelling te certificeren. Denk hierbij bijvoorbeeld aan ISO9000. Accreditatie Met de Bologna-verklaring (1999) besloten ruim 30 Europese landen de Bachelor/Master-structuur in te voeren in het hoger onderwijs. Een beter vergelijkbaar hoger onderwijs in Europa levert studenten veel voordelen op. Uitwisseling wordt gemakkelijker en het zorgt voor een betere voorbereiding op de internationale arbeidsmarkt. Om opleidingen goed met elkaar te kunnen vergelijken, is het van belang te weten of deze opleidingen voldoen aan bepaalde (gemeenschappelijke) maatstaven van kwaliteit. Voor veel landen waaronder Nederland en Vlaanderen was de invoering Bachelor/Master reden om ook een accreditatiestelsel te introduceren. Het doel van accreditatie is: - het onderwijsstelsel transparant te maken; - onafhankelijke kwaliteitsbeoordeling te waarborgen; - internationale vergelijkingen mogelijk te maken; - de kwaliteit van opleidingen in het hoger onderwijs verder te verhogen; - bij toetreding van buitenlandse aanbieders van hoger onderwijs op de nationale markt, de kwaliteit van deze instellingen en hun opleidingen te bewaken en te waarborgen. Benchmarking Omdat kwaliteit een relatief begrip is, wordt kwaliteit vaak bepaald door middel van vergelijkingen. Dit kunnen vergelijkingen in tijd zijn ( Hebben we het dit jaar beter gedaan dan vorig jaar? ) of vergelijkingen met anderen ( Hoe hebben we het gedaan in vergelijking met andere scholen? ). Om deze vergelijkingen te kunnen maken wordt gebruik gemaakt van kengetallen. Dit gebeurt bijvoorbeeld in de kwaliteitskaart die door de Inspectie wordt uitgebracht, in de jaarlijks uitgebrachte keuzegidsen voor hoger onderwijs (http://www.keuzegids.org/) of in de door Elsevier gepubliceerde rankings van opleidingen of instellingen. Een gestructureerde methode voor vergelijken is benchmarking, waarbij de eigen prestaties worden vergeleken met die van de meest vooraanstaande concurrenten. Waar het in het bedrijfsleven veelal gaat om de vergelijkingen in (afzet van) producten, spreekt men in onderwijs van rendement: behalen de leerlingen de (examen)resultaten die van hen verwacht mogen worden in de daarvoor gestelde tijd? Een extra gegeven in dat kader is de toegevoegde waarde: behalen leerlingen resultaten die hoger zijn dan van hen (op basis van eerdere metingen) verwacht kon worden? In uiterste vorm leidt de vergelijking op basis van kengetallen tot ranking, het opstellen van ranglijsten (league tables) van vergelijkbare scholen. Juist omdat scholen nooit volledig vergelijkbaar zijn er zijn immers altijd omgevingsvariabelen bestaat er veel verzet tegen deze klassementen die vooral door de media (kranten en tijdschriften) geproduceerd worden. (zie ook Good Practices Bij kwaliteit werkt men ook met het begrip good practice of best practice: voorbeelden van hoe het ook kan. Omdat men ook van de fouten van anderen kan leren, is naast de termen good of zelfs best practice, ook de term bad practice in zwang geraakt. Zo vindt men op de website van de inspectie een aantal voorbeelden van goede voorbeelden die als inspiratie kunnen werken voor scholen. Zo is er bijvoorbeeld een thema over zij-instromers in het onderwijs Dit thema bevat een aantal portretten met praktijkvoorbeelden over zij-instromers in verschillende onderwijssectoren. De portretten tonen hoe gevarieerd de scholen het lerarentekort bestrijden. (zie Kwaliteitsmanagement Kwaliteitsmanagement of quality management omvat alle gecontroleerde activiteiten binnen een organisatie die betrekking hebben op het streven naar product of dienstenkwaliteit. Kwaliteit is een strategisch element in de maatschappelijke positie en de marktpositie van organisaties. Om succesvol te zijn, is het van groot belang dat processen efficiënt verlopen, dat

6 klanten vertrouwen hebben in de organisatie, kortom dat de organisatie een goede reputatie heeft. Kwaliteitsmanagement kan hierbij een belangrijk hulpmiddel zijn. (WWW.TQL.NL) Literatuur Accountability, Standards, and Assessments (2002). Begrippenlijst Kwaliteitszorg. What we talk about when we talk about m= retrieved 22nd August Bondt, C. de (2005). Kwaliteitsmanagement. The Question Library. Brouwer, O. (2004) Kwaliteitszorg: wanneer (on)voldoende. Toespraak tijdens congres 'NAO or never', WTC Rotterdam Dreu, Peter H. (1995) Het organisatie-instrument ISO 9000 Amsterdam, Addison-Wesley David A. Garvin (1984) What Does "Product Quality" Really Mean? Sloan Management Review, Fall 1984 Tribus, M. When Quality goes to School what do leaders do to put it to work? retrieved 22nd August Wolfhagen, I, Dolmans, D., Bastiaans, T. en Scherpbier, A. (2002) Interne kwaliteitszorg in ontwikkeling. Groningen/Houten: Wolters-Noordhoff

Kwaliteit en toezicht

Kwaliteit en toezicht Kwaliteit en toezicht H.ROBLES DE MEDINA. M S C N Kwaliteit van onderwijs Kwaliteitssysteem Interne controle Externe controle Het begrip kwaliteit van onderwijs Kwaliteit is het leveren van producten die

Nadere informatie

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM De tijd dat MVO was voorbehouden aan idealisten ligt achter ons. Inmiddels wordt erkend dat MVO geen hype is, maar van strategisch belang voor ieder

Nadere informatie

Workshop Kwaliteitszorg Basistraject Kwalificatie Onderwijs 22 mei 2013. Leo Wagemans

Workshop Kwaliteitszorg Basistraject Kwalificatie Onderwijs 22 mei 2013. Leo Wagemans Workshop Kwaliteitszorg Basistraject Kwalificatie Onderwijs 22 mei 2013 Leo Wagemans Programma Opening en kennismaking Terugblik op zelfstudieopdrachten Het interne kwaliteitszorgsysteem van mijn faculteit

Nadere informatie

EFQM model theoretisch kader

EFQM model theoretisch kader EFQM model theoretisch kader Versie 1.0 2000-2009, Biloxi Business Professionals BV 1. EFQM model EFQM staat voor European Foundation for Quality Management. Deze instelling is in 1988 door een aantal

Nadere informatie

04 Support staff training

04 Support staff training Het introduceren van referentiekaders voor kwaliteitsborging op het gebied van beroepsonderwijs en training (VET) is de afgelopen jaren tot een prioriteit uitgegroeid. Tijdens de vroege stadia van de ontwikkeling

Nadere informatie

Passend onderwijs en kwaliteitsbeleid

Passend onderwijs en kwaliteitsbeleid Passend onderwijs en kwaliteitsbeleid Lia van Meegen Kwaliteitsbeleid Wettelijk kader: inspectie Kwaliteitsbeleid op twee niveaus: Niveau van het swv Niveau afzonderlijke besturen en scholen Kwaliteitszorg

Nadere informatie

Ontwikkelingen Kwaliteit binnen het Hoger Onderwijs in relatie tot Kennismanagement

Ontwikkelingen Kwaliteit binnen het Hoger Onderwijs in relatie tot Kennismanagement Ontwikkelingen Kwaliteit binnen het Hoger Onderwijs in relatie tot Kennismanagement dr. Sharine Isabella Manager Dept. of Quality Assurance University of Curaçao Dr. Moises Da Costa Gomez Kenmerken Hoger

Nadere informatie

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7 Media en creativiteit Winter jaar vier Werkcollege 7 Kwartaaloverzicht winter Les 1 Les 2 Les 3 Les 4 Les 5 Les 6 Les 7 Les 8 Opbouw scriptie Keuze onderwerp Onderzoeksvraag en deelvragen Bespreken onderzoeksvragen

Nadere informatie

Een brede kijk op onderwijskwaliteit Samenvatting

Een brede kijk op onderwijskwaliteit Samenvatting Een brede kijk op onderwijskwaliteit E e n o n d e r z o e k n a a r p e r c e p t i e s o p o n d e r w i j s k w a l i t e i t b i n n e n S t i c h t i n g U N 1 E K Samenvatting Hester Hill-Veen, Erasmus

Nadere informatie

De inspectie besteedt tenslotte aandacht aan de schooldocumenten.

De inspectie besteedt tenslotte aandacht aan de schooldocumenten. Op 10 maart 2005 heeft de Inspectie van het Onderwijs de RK Basisschool Emmaus bezocht in het kader van jaarlijks onderzoek. Bij jaarlijks onderzoek vormt de inspectie zich een oordeel over: De wijze waarop

Nadere informatie

Whygoingto Bologna? Opleiding = motor voor verandering. Prof. Dr. Sofie De Kimpe Free University of Brussels

Whygoingto Bologna? Opleiding = motor voor verandering. Prof. Dr. Sofie De Kimpe Free University of Brussels Prof. Dr. Sofie De Kimpe Free University of Brussels 1. De rol van opleiding en vorming in de 1. Betekenis voor het politieonderwijs 2. Kwaliteit? 1. De rol van opleiding en vorming in de 3. Bologna: een

Nadere informatie

Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model.

Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model. Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model. 1. Wat is het INK-model? Het INK-model is afgeleid van de European Foundation for Quality Management (EFQM). Het EFQM stelt zich ten doel Europese bedrijven

Nadere informatie

Opbrengstgericht Werken in de praktijk. De leerkracht aan het woord

Opbrengstgericht Werken in de praktijk. De leerkracht aan het woord Opbrengstgericht Werken in de praktijk. De leerkracht aan het woord Schoolpsychologencongres, Amsterdam 15 maart 2013 Drs. Klaartje Kuitenbrouwer kkuitenbrouwer@hetabc.nl Opbrengstgericht Werken (OGW)

Nadere informatie

Cyclisch Systematisch Integraal Zelfevaluatie

Cyclisch Systematisch Integraal Zelfevaluatie Kwaliteitsimpuls op sectieniveau De KVLO is de eerste vakvereniging in Nederland die een systematisch kwaliteitszorgsysteem heeft ontwikkeld voor de praktijk. Het project bestaat uit twee krachtige instrumenten:

Nadere informatie

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Balanced Scorecard Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3 2 DE

Nadere informatie

ONDERZOEK NAAR KWALITEITSVERBETERING. Almende College, locatie Isala voor havo en vwo HAVO

ONDERZOEK NAAR KWALITEITSVERBETERING. Almende College, locatie Isala voor havo en vwo HAVO ONDERZOEK NAAR KWALITEITSVERBETERING Almende College, locatie Isala voor havo en vwo HAVO Plaats : Silvolde BRIN nummer : 14UM C1 BRIN nummer : 14UM 00 HAVO Onderzoeksnummer : 276258 Datum onderzoek :

Nadere informatie

6. Project management

6. Project management 6. Project management Studentenversie Inleiding 1. Het proces van project management 2. Risico management "Project management gaat over het stellen van duidelijke doelen en het managen van tijd, materiaal,

Nadere informatie

Hoofdstuk 8 ONDERWIJS IN HET BUITENLAND

Hoofdstuk 8 ONDERWIJS IN HET BUITENLAND Hoofdstuk 8 ONDERWIJS IN HET BUITENLAND INSPECTIE VAN HET ONDERWIJS ONDERWIJSVERSLAG 2006 / 2007 8 Onderwijs in het buitenland Samenvatting Er zijn 298 Nederlandse scholen in het buitenland, die onder

Nadere informatie

Op 2 juni 2005 heeft de Inspectie van het Onderwijs de Annie M.G. Schmidtschool bezocht in het kader van jaarlijks onderzoek.

Op 2 juni 2005 heeft de Inspectie van het Onderwijs de Annie M.G. Schmidtschool bezocht in het kader van jaarlijks onderzoek. Op 2 juni 2005 heeft de Inspectie van het Onderwijs de Annie M.G. Schmidtschool bezocht in het kader van jaarlijks onderzoek. Bij jaarlijks onderzoek vormt de inspectie zich een oordeel over: De wijze

Nadere informatie

RAPPORT ONDERZOEK IN HET KADER VAN HET VIERJAARLIJKS BEZOEK OP BASISSCHOOL CYPRESSENHOF

RAPPORT ONDERZOEK IN HET KADER VAN HET VIERJAARLIJKS BEZOEK OP BASISSCHOOL CYPRESSENHOF RAPPORT ONDERZOEK IN HET KADER VAN HET VIERJAARLIJKS BEZOEK OP BASISSCHOOL CYPRESSENHOF School Plaats BRIN-nummer Onderzoeksnummer basisschool Cypressenhof Middelburg 15SP 111282 Datum schoolbezoek Datum

Nadere informatie

22 Kwaliteit en kwaliteitszorg 23

22 Kwaliteit en kwaliteitszorg 23 22 Kwaliteit en kwaliteitszorg 23 Waarom aandacht voor kwaliteit? Verhoudingen in de non-profit sector worden steeds zakelijker, ook bij organisaties die met vrijwilligers werken. De klant wil kwaliteit.

Nadere informatie

Visitaties in de hogescholen en universiteiten. VEP 7 december 2012

Visitaties in de hogescholen en universiteiten. VEP 7 december 2012 Visitaties in de hogescholen en universiteiten VEP 7 december 2012 1 Visitaties in de hogescholen en universiteiten 1. Situering van de visitaties in de kwaliteitsbewaking 2. Onderzoek van Belgische Rekenhof

Nadere informatie

Kwaliteitszorg heeft tot doel om de medewerkers en de leiding van een organisatie bewust te maken van resultaatgericht werken.

Kwaliteitszorg heeft tot doel om de medewerkers en de leiding van een organisatie bewust te maken van resultaatgericht werken. Kwaliteitszorg Inleiding: Kwaliteitszorg heeft tot doel om de medewerkers en de leiding van een organisatie bewust te maken van resultaatgericht werken. In de organisatie moet men met elkaar de vraag (durven)

Nadere informatie

Kan externe evaluatie een partner zijn in de kwaliteitszorg van de school?

Kan externe evaluatie een partner zijn in de kwaliteitszorg van de school? Kan externe evaluatie een partner zijn in de kwaliteitszorg van de school? Jan Vanhoof Peter Van Petegem vrijdag 12 juni 2009 Studiedag SOK - Malle Opdrachten en activiteiten van de onderwijsinspectie

Nadere informatie

Dat de instellingen en evaluatieorganen voldoende kwaliteitsbewustzijn zullen tonen om de verbeterfunctie van de externe kwaliteitszorg

Dat de instellingen en evaluatieorganen voldoende kwaliteitsbewustzijn zullen tonen om de verbeterfunctie van de externe kwaliteitszorg Accreditatie hoger onderwijs Onder welke voorwaarden kan accreditatie in de toekomst een bijdrage leveren aan de ontwikkeling van de kwaliteit van het Nederlandse en Vlaamse hoger onderwijs. Blijvend succes

Nadere informatie

Het dienstbaarheidsconcept

Het dienstbaarheidsconcept Het dienstbaarheidsconcept Koning Willem I College - Dienst Governance & Control - Joost van der Staak 1 juni 2012 Pas op de plaats Wat zijn de succesfactoren in de organisatie gebleken? Wat zijn de inhoudelijke

Nadere informatie

In de meeste gevallen moet uw kind een taaltest afleggen. Een vrijstelling hiervan is in sommige gevallen mogelijk, wanneer:

In de meeste gevallen moet uw kind een taaltest afleggen. Een vrijstelling hiervan is in sommige gevallen mogelijk, wanneer: Diplomawaardering Met een diploma dat niet-nederlands is, krijgt uw kind soms moeilijk toegang tot het hoger onderwijs in Nederland. Daarvoor verschillen de onderwijssystemen van de diverse landen te veel.

Nadere informatie

Marketing. De uitgebreide marketingmix Hoorcollege 5

Marketing. De uitgebreide marketingmix Hoorcollege 5 Marketing De uitgebreide marketingmix Hoorcollege 5 Vorige week: wat is een product 2 Propedeuse CMDA Marketing HC 5 Goed om te weten omdat: 3 Propedeuse CMDA Marketing HC 5 Vorige week: kernstrategie

Nadere informatie

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Doel Zorgdragen voor de vorming van beleid voor de eigen functionele discipline, alsmede zorgdragen voor de organisatorische en personele aansturing van een of

Nadere informatie

RAPPORT ONDERZOEK IN HET KADER VAN HET VIERJAARLIJKS BEZOEK OP CHRISTELIJKE BASISSCHOOL DE POORT

RAPPORT ONDERZOEK IN HET KADER VAN HET VIERJAARLIJKS BEZOEK OP CHRISTELIJKE BASISSCHOOL DE POORT RAPPORT ONDERZOEK IN HET KADER VAN HET VIERJAARLIJKS BEZOEK OP CHRISTELIJKE BASISSCHOOL DE POORT School : Christelijke Basisschool De Poort Plaats : Bleiswijk BRIN-nummer : 07XM Onderzoeksnummer : 116787

Nadere informatie

PROACTIEF TOEZICHT VOBO

PROACTIEF TOEZICHT VOBO PROACTIEF TOEZICHT VOBO Concept Door: Raad van Toezicht Voortgezet Onderwijs Best Oirschot PROACTIEF TOEZICHT VOBO 2 Inhoudsopgave Inleiding... 3 Toezichtvisie Vobo... 4 Doel van de Raad van Toezicht Vobo...

Nadere informatie

Accreditaties in de zorg

Accreditaties in de zorg Accreditaties in de zorg toen, nu en in de toekomst 28 november 2014 Kees van Dun, directeur NIAZ Allereerst: Felicitaties aan Maastricht UMC+: 15 jaar NIAZ; Op dit moment 1 van de 7 NIAZ best practices!

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN TUSSENTIJDS KWALITEITSONDERZOEK. o.b.s. De Aanloop

RAPPORT VAN BEVINDINGEN TUSSENTIJDS KWALITEITSONDERZOEK. o.b.s. De Aanloop RAPPORT VAN BEVINDINGEN TUSSENTIJDS KWALITEITSONDERZOEK o.b.s. De Aanloop Plaats : Valthermond BRIN nummer : 18TP C1 Onderzoeksnummer : 282725 Datum onderzoek : 18 juni 2015 Datum vaststelling : 28 oktober

Nadere informatie

Kwaliteit. 1. Introductie. Deel 1. Algemene Kennis

Kwaliteit. 1. Introductie. Deel 1. Algemene Kennis 1. Introductie Kwaliteit In deze module gaan we iets verder in op het begrip "kwaliteit". Het is de bedoeling om wat achtergrondinformatie te geven die van pas kan komen bij de andere modules. Kwaliteit

Nadere informatie

ROC FRIESE POORT. Kernwaarden van ROC Friese Poort. Hoe de kernwaarden te meten? Kwaliteitszorg 21-9-2010

ROC FRIESE POORT. Kernwaarden van ROC Friese Poort. Hoe de kernwaarden te meten? Kwaliteitszorg 21-9-2010 ROC FRIESE POORT Kernwaarden van ROC Friese Poort Hoe de kernwaarden te meten? Kwaliteitszorg 21-9-2010 Inhoud Inleiding... 3 1. Wat zijn kernwaarden van ROC Friese Poort?... 3 2. Meten is weten: Hoe kan

Nadere informatie

ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000 Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 11 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER...

Nadere informatie

Onderwerpen. Perspectief van kwaliteit in de zorg. De keuze van het Kwaliteits-management-systeem. Certificering: ISO 9001 voor de Zorg.

Onderwerpen. Perspectief van kwaliteit in de zorg. De keuze van het Kwaliteits-management-systeem. Certificering: ISO 9001 voor de Zorg. ISO 9001 voor de zorg: een bewuste keuze ir.drs. A. van der Star MSHE Normcommissie ISO 9001 Zorg NEN 1 februari 2011 Bijdragen: H. Dekker: Certificatie in de Zorg Onderwerpen Perspectief van kwaliteit

Nadere informatie

Indices. Quality control

Indices. Quality control Indices Quality control Indices Introduction Quality management Materials and Methods Overview indices Index of Treatment Need (IOTN) Peer Assessment Rating (PAR) ABO score (DI) 2 Quality? Value Facial

Nadere informatie

2 De school werkt in voldoende mate gericht aan de verbetering van de kwaliteit van haar onderwijs.

2 De school werkt in voldoende mate gericht aan de verbetering van de kwaliteit van haar onderwijs. Op 22 april 2004 heeft de Inspectie van het Onderwijs Basisschool Het Anker bezocht in het kader van jaarlijks onderzoek. Bij jaarlijks onderzoek vormt de inspectie zich een oordeel over: De wijze waarop

Nadere informatie

Welkom in TECHNUM! KwaliteitsKring Zeeland 14-02-08

Welkom in TECHNUM! KwaliteitsKring Zeeland 14-02-08 Welkom in TECHNUM! KwaliteitsKring Zeeland 14-02-08 TECHNUM in vogelvlucht Wat is Technum Welke participanten Waarom noodzakelijk Waar we voor staan Wat onze ambities zijn TECHNUM Zelfstandige onderwijsvoorziening

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2002 2003 28 600 VIII Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (VIII) voor het jaar 2003 Nr. 127 BRIEF

Nadere informatie

Om dit te realiseren hebben we in het Strategisch Beleidsplan de volgende beleidsvoornemens geformuleerd:

Om dit te realiseren hebben we in het Strategisch Beleidsplan de volgende beleidsvoornemens geformuleerd: Beleidsplan opbrengstgericht werken aan Onderwijs en Kwaliteit Beleid en doelen voor het thema Onderwijs en Kwaliteit voor de jaren 2013 2016 Vastgesteld juli 2013 Inleiding Onderwijs is onze kerntaak.

Nadere informatie

Leren excelleren Strategisch beleid PRIMOvpr 2015-2019

Leren excelleren Strategisch beleid PRIMOvpr 2015-2019 Leren excelleren Strategisch beleid PRIMOvpr 2015-2019 Onderwijsgroep PRIMO vpr Stichting voor Openbaar Primair Onderwijs Voorne-Putten en regio Kwaliteit op een hoger plan brengen Wie zijn we? Sinds 1

Nadere informatie

Data Protection Impact Assessment (DPIA)

Data Protection Impact Assessment (DPIA) Data Protection Impact Assessment (DPIA) van Theorie naar Praktijk [ 28 januari 2015 ] 2 Data Protection Impact Assessments: agenda 1. Wat zegt de Algemene Verordening Gegevensbescherming? 2. Hoe productief

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN TUSSENTIJDS KWALITEITSONDERZOEK. Revius Lyceum Doorn. Afdeling vmbo-t

RAPPORT VAN BEVINDINGEN TUSSENTIJDS KWALITEITSONDERZOEK. Revius Lyceum Doorn. Afdeling vmbo-t RAPPORT VAN BEVINDINGEN TUSSENTIJDS KWALITEITSONDERZOEK Revius Lyceum Doorn Afdeling vmbo-t Plaats: Doorn BRIN-nummer: 02VR-4 Arrangementsnummer: 226217 HB: 3485445 Onderzoek uitgevoerd op: 28 november

Nadere informatie

Vergelijking van de eisen in ISO 9001:2008 met die in ISO FDIS 9001:2015

Vergelijking van de eisen in ISO 9001:2008 met die in ISO FDIS 9001:2015 ISO Revisions Nieuw en herzien Vergelijking van de eisen in ISO 9001:2008 met die in ISO FDIS 9001:2015 Inleiding Dit document maakt een vergelijking tussen ISO 9001:2008 en de Final Draft International

Nadere informatie

Openingstoespraak academiejaar 2008-2009 Bert HOOGEWIJS, algemeen directeur (25 september 2008) Om De Kwaliteit

Openingstoespraak academiejaar 2008-2009 Bert HOOGEWIJS, algemeen directeur (25 september 2008) Om De Kwaliteit Openingstoespraak academiejaar 2008-2009 Bert HOOGEWIJS, algemeen directeur (25 september 2008) Om De Kwaliteit Mijnheer de minister Mijnheer de voorzitter en leden van de raad van bestuur en het bestuurscollege

Nadere informatie

2016D20723 INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG

2016D20723 INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG 2016D20723 INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG Binnen de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap hebben enkele fracties de behoefte om vragen en opmerkingen voor te leggen over de

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding... 5

Inhoudsopgave. Inleiding... 5 Inhoudsopgave Inleiding... 5 Hoofdstuk 1 - Ouderbetrokkenheid 3.0... 9 1.1 De verschillende stadia van ouderbetrokkenheid.... 9 1.2 Ouderbetrokkenheid 3.0 in de praktijk... 10 1.3 Een Ouderbetrokkenheid

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK BIJ RIJN IJSSEL. SECTOR CIOS, ZORG EN WELZIJN Opleiding Sociaal-cultureel werker

RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK BIJ RIJN IJSSEL. SECTOR CIOS, ZORG EN WELZIJN Opleiding Sociaal-cultureel werker RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK BIJ RIJN IJSSEL SECTOR CIOS, ZORG EN WELZIJN Opleiding Sociaal-cultureel werker Plaats: BRIN: Onderzoeksnummer: Onderzoek uitgevoerd op: Conceptrapport verzonden op: Rapport

Nadere informatie

Functieprofiel: Teamleider Functiecode: 0203

Functieprofiel: Teamleider Functiecode: 0203 Functieprofiel: Teamleider Functiecode: 0203 Doel Plannen en organiseren van de werkzaamheden en aansturen van de medewerkers binnen een team, binnen het vastgestelde beleid van een overkoepelende eenheid

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK BIJ NOORDERPOORT. Opleidingen Zakelijke Dienstverlening Team ZDL01

RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK BIJ NOORDERPOORT. Opleidingen Zakelijke Dienstverlening Team ZDL01 RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK BIJ NOORDERPOORT Opleidingen Zakelijke Dienstverlening Team ZDL01 Plaats: BRIN: Onderzoeksnummer: Onderzoek uitgevoerd op: Conceptrapport verzonden op: Rapport vastgesteld

Nadere informatie

RAPPORT ONDERZOEK IN HET KADER VAN HET VIERJAARLIJKS BEZOEK OP BASISSCHOOL 'T MÊÊTJE

RAPPORT ONDERZOEK IN HET KADER VAN HET VIERJAARLIJKS BEZOEK OP BASISSCHOOL 'T MÊÊTJE RAPPORT ONDERZOEK IN HET KADER VAN HET VIERJAARLIJKS BEZOEK OP BASISSCHOOL 'T MÊÊTJE School : basisschool 't Mêêtje Plaats : Ellemeet BRIN-nummer : 05ZJ Onderzoeksnummer : 112723 Datum schoolbezoek : 28

Nadere informatie

b) testen of inspectie van monsters genomen van de markt of van de leverancies of een combinatie hiervan;

b) testen of inspectie van monsters genomen van de markt of van de leverancies of een combinatie hiervan; SSB Guide 65 Deze standaard specificeert algemene eisen waar een derde partij, die een product certificatiesysteem opereert, aan moet voldoen wil het erkend worden als competent en betrouwbaar In deze

Nadere informatie

Benchmarkmodel. Bedrijf XYZ. eindresultaten klanten beleid. Analyse en leggen verbanden. Kwaliteit Tevredenheid Kosten. Waardering.

Benchmarkmodel. Bedrijf XYZ. eindresultaten klanten beleid. Analyse en leggen verbanden. Kwaliteit Tevredenheid Kosten. Waardering. Benchmarken In feite is benchmarken meten, vergelijken, leren en vervolgens verbeteren. Dit kan op zeer uiteenlopende gebieden. Van de behandelresultaten van een zorgmedewerker tot de resultaten van het

Nadere informatie

ONDERZOEK IN HET KADER VAN HET VIERJAARLIJKS BEZOEK OP BASISSCHOOL JOHANNES PAULUS

ONDERZOEK IN HET KADER VAN HET VIERJAARLIJKS BEZOEK OP BASISSCHOOL JOHANNES PAULUS RAPPORT ONDERZOEK IN HET KADER VAN HET VIERJAARLIJKS BEZOEK OP BASISSCHOOL JOHANNES PAULUS Plaats : Heusden Gem Heusden BRIN-nummer : 09PB Onderzoeksnummer : 118176 Datum schoolbezoek : 2 februari 2010

Nadere informatie

1. Bepalen van de prioriteiten

1. Bepalen van de prioriteiten 1 1. Bepalen van de prioriteiten Bij het bepalen van prioriteiten heeft men aandacht voor: bevestigen en borgen van wat goed gebleken is (= behoud-punten); verbetering van de vastgestelde werkpunten (=

Nadere informatie

Advies van het gebruikersplatform Studiekeuze Informatie (SKI)

Advies van het gebruikersplatform Studiekeuze Informatie (SKI) Advies van het gebruikersplatform Studiekeuze Informatie (SKI) Inleiding Voor u ligt het advies van het gebruikersplatform studiekeuze informatie. Dit gebruikersplatform bestaat uit een aantal belanghebbende

Nadere informatie

WERKEN AAN KWALITEITSZORG

WERKEN AAN KWALITEITSZORG WERKEN AAN KWALITEITSZORG HET ZIJN DE TEAMLEDEN EN HUN INTENTIES DIE DE KWALITEIT BEPALEN WWW.CINOP.NL 2 WERKEN AAN KWALITEITSZORG HET ZIJN DE TEAMLEDEN EN HUN INTENTIES DIE DE KWALITEIT BEPALEN Hoe werk

Nadere informatie

STRATEGISCH BELEID EFFICIËNT EN ZICHTBAAR NAAR EEN CENTRUM VOOR REVALIDATIE

STRATEGISCH BELEID EFFICIËNT EN ZICHTBAAR NAAR EEN CENTRUM VOOR REVALIDATIE STRATEGISCH BELEID 2013 2014 NAAR EEN EFFICIËNT EN ZICHTBAAR CENTRUM VOOR REVALIDATIE UMCG Centrum voor Revalidatie Strategisch beleidsplan 2013-2014 Vastgesteld op 1 november 2012 Vooraf Met het strategisch

Nadere informatie

Preview Performance Customer Interactions 2011

Preview Performance Customer Interactions 2011 Katja van Wel Senior consultant Katjavanwel@tote-m.com Preview Performance Customer Interactions 2011 12 Januari 2011, CRM Inspiration over Onderzoeken Agenda Introductie TOTE-M Customer Experience Preview

Nadere informatie

Intentieverklaring. inzake onderwijssamenwerking tussen Nederland en Vlaanderen

Intentieverklaring. inzake onderwijssamenwerking tussen Nederland en Vlaanderen Intentieverklaring van de Nederlandse minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, dr. Jet Bussemaker en de Vlaamse minister van Onderwijs en viceministerpresident van de Vlaamse Regering, Hilde Crevits,

Nadere informatie

Medewerker administratieve processen en systemen

Medewerker administratieve processen en systemen processen en systemen Doel Voorbereiden, analyseren, ontwerpen, ontwikkelen, beheren en evalueren van procedures en inrichting van het administratieve proces en interne controles, rekening houdend met

Nadere informatie

Directeur onderwijsinstituut

Directeur onderwijsinstituut Directeur onderwijsinstituut Doel College van van Bestuur Zorgdragen voor de ontwikkeling van het facultair en uitvoering en organisatie van onderwijs en onderwijsondersteuning binnen de faculteit, uitgaande

Nadere informatie

Zelfevaluatie van de organisatie

Zelfevaluatie van de organisatie STUDIEDAG Zelfevaluatie van de organisatie Een stappenplan voor een eigen zelfevaluatie ANTWERPEN 26 november 2010 Heidi Declercq Kwaliteitscoördinator OCMW De Pinte OCMW Deinze OCMW Lochristi OCMW Nazareth

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK BIJ ETTY HILLESUM LYCEUM, ARKELSTEIN

RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK BIJ ETTY HILLESUM LYCEUM, ARKELSTEIN RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK BIJ ETTY HILLESUM LYCEUM, ARKELSTEIN Plaats: Deventer BRIN-nummer: 01VJ-6 Onderzoeksnummer: Onderzoek uitgevoerd op: dinsdag 27 oktober Conceptrapport verzonden op: 30

Nadere informatie

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK : p.c.b.s. De Burcht

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK : p.c.b.s. De Burcht RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK p.c.b.s. De Burcht School : p.c.b.s. De Burcht Plaats : Spijk BRIN-nummer : 08AS Onderzoeksnummer : 55707 Uitvoerend inspecteur : Mw. dr. G.J. Reezigt Datum schoolbezoek : 11

Nadere informatie

weer wat nieuws KEMA KEMA Reden van verandering KLANT- & PRESTATIEGERICHT! Oude norm was onvoldoende 16-04-2003 KEMA Quality B.V.

weer wat nieuws KEMA KEMA Reden van verandering KLANT- & PRESTATIEGERICHT! Oude norm was onvoldoende 16-04-2003 KEMA Quality B.V. Ze hebben weer wat nieuws bedacht! 16-04-2003 Quality B.V. 1 Reden van verandering Oude norm was onvoldoende KLANT- & PRESTATIEGERICHT! 16-04-2003 Quality B.V. 2 1 Reden van verandering a. ISO normen iedere

Nadere informatie

Welkom! Michael Sourbron.

Welkom! Michael Sourbron. Make IT personal Welkom! Michael Sourbron Michael.Sourbron@callexcell.be François Gysbertsen François.Gysbertsen@callexcell.be GertJan Coolen GertJan.Coolen@frontline.nl Agenda Introductie Engage uw klant

Nadere informatie

RAPPORT ONDERZOEK REKENEN-WISKUNDE BASISSCHOOL 'PATER VAN DER GELD'

RAPPORT ONDERZOEK REKENEN-WISKUNDE BASISSCHOOL 'PATER VAN DER GELD' RAPPORT ONDERZOEK REKENEN-WISKUNDE BASISSCHOOL 'PATER VAN DER GELD' School : basisschool 'Pater van der Geld' Plaats : Waalwijk BRIN-nummer : 13NB Onderzoeksnummer : 94513 Datum schoolbezoek : 12 juni

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK. Het Baken International School VWO

RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK. Het Baken International School VWO RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK Het Baken International School VWO Plaats : Almere BRIN nummer : 01FP C3 BRIN nummer : 01FP 06 VWO Onderzoeksnummer : 275538 Datum onderzoek : 15 april 2014

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN VIERJAARLIJKS BEZOEK. rkbs De Baskuul

RAPPORT VAN BEVINDINGEN VIERJAARLIJKS BEZOEK. rkbs De Baskuul RAPPORT VAN BEVINDINGEN VIERJAARLIJKS BEZOEK rkbs De Baskuul Plaats : Lutjebroek BRIN nummer : 11VV C1 Onderzoeksnummer : 247045 Datum onderzoek : 17 september 2013 Datum vaststelling : 6 november 2013

Nadere informatie

Wel of niet certificatie? K. de Jongh

Wel of niet certificatie? K. de Jongh K. de Jongh Tijdsduur: 30 minuten Certificatie; ondermeer status 2015 versies De nieuwe norm; HLS en 2015 versies Voorbeelden uit de praktijk HLS en 2015 versies in de praktijk Conclusies? 9-3-2015 2 Certificatie:

Nadere informatie

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK DE VUURBAAK. BRIN-nummer : 23UT Onderzoeksnummer : 73290

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK DE VUURBAAK. BRIN-nummer : 23UT Onderzoeksnummer : 73290 RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK DE VUURBAAK School : De Vuurbaak Plaats : Urk BRIN-nummer : 23UT Onderzoeksnummer : 73290 Datum schoolbezoek : 9 februari 2006 Datum vaststelling : 27 maart 2006 INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

De nieuwe ISO norm 2015 Wat nu?!

De nieuwe ISO norm 2015 Wat nu?! De nieuwe ISO norm 2015 Wat nu?! Stichting QualityMasters Nieuwland Parc 157 3351 LJ Papendrecht 078-3030060 info@qualitymasters.com www.qualitymasters.com 02-2015 Inhoud Inleiding pagina 3 Van Oud naar

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. 12 juli 2010 Stand van zaken Onderwijs en Ondernemen.

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. 12 juli 2010 Stand van zaken Onderwijs en Ondernemen. a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

RAPPORT ONDERZOEK IN HET KADER VAN HET VIERJAARLIJKS BEZOEK OP FREINETSCHOOL, LOCATIE HUGO DE GROOT

RAPPORT ONDERZOEK IN HET KADER VAN HET VIERJAARLIJKS BEZOEK OP FREINETSCHOOL, LOCATIE HUGO DE GROOT RAPPORT ONDERZOEK IN HET KADER VAN HET VIERJAARLIJKS BEZOEK OP FREINETSCHOOL, LOCATIE HUGO DE GROOT School : Freinetschool, locatie Hugo de Groot Plaats : Delft BRIN-nummer : 13YL Onderzoeksnummer : 116871

Nadere informatie

Kwaliteitsbeleid. Onderwijs in ontwikkeling 17-12-2014

Kwaliteitsbeleid. Onderwijs in ontwikkeling 17-12-2014 2014 Kwaliteitsbeleid Onderwijs in ontwikkeling 17-12-2014 Kwaliteitsstructuur 4- jarig schoolplan Kwaliteitszorg moet in onze optiek gebaseerd zijn op het inspectiekader. Zij doen immers uitspraken over

Nadere informatie

erbeterdezaak.nl Processen managen Een inleiding erbeterdezaak.nl

erbeterdezaak.nl Processen managen Een inleiding erbeterdezaak.nl Processen managen Een inleiding Proces cultuur De klant komt eerst Zorg dat je altijd waarde toevoegt Moedig eigen initiatief aan Geef medewerkers ruimte Moedig teamwerk aan Beloon team prestaties Werk

Nadere informatie

Op 14 juni 2005 heeft de Inspectie van het Onderwijs basisschool 'Moerschans' bezocht in het kader van jaarlijks onderzoek.

Op 14 juni 2005 heeft de Inspectie van het Onderwijs basisschool 'Moerschans' bezocht in het kader van jaarlijks onderzoek. Op 14 juni 2005 heeft de Inspectie van het Onderwijs basisschool 'Moerschans' bezocht in het kader van jaarlijks onderzoek. Bij jaarlijks onderzoek vormt de inspectie zich een oordeel over: De wijze waarop

Nadere informatie

Antwoorden op schriftelijke vragenronde brief uitvoering motie Arib (29484, nr. 6) over medische zorg asielzoekers.

Antwoorden op schriftelijke vragenronde brief uitvoering motie Arib (29484, nr. 6) over medische zorg asielzoekers. Antwoorden op schriftelijke vragenronde brief uitvoering motie Arib (29484, nr. 6) over medische zorg asielzoekers. Vragen PvdA-fractie 1. Op welke manier wordt de toegankelijkheid van de ziekenhuiszorg

Nadere informatie

ONDERZOEK NAAR KWALITEITSVERBETERING MBO OPLEIDINGSNIVEAU. Clusius College te Alkmaar

ONDERZOEK NAAR KWALITEITSVERBETERING MBO OPLEIDINGSNIVEAU. Clusius College te Alkmaar ONDERZOEK NAAR KWALITEITSVERBETERING MBO OPLEIDINGSNIVEAU Clusius College te Alkmaar Natuur en groene ruimte 3 (Vakbekwaam medewerker groenvoorziening) 97252 Bloemendetailhandel (Medewerker bloembinden)

Nadere informatie

Schooljaarplan (SJP) 2013 2014

Schooljaarplan (SJP) 2013 2014 Schooljaarplan (SJP) 203 204 Naam school Rk basisschool de Banier Adres De Blokken 6 Postcode 7894CL Zwartemeer Postadres Postbus 9, 7890AA Klazienaveen Telefoon 059-3393 E-mail banier@skod.nl Website

Nadere informatie

ROC Eindhoven HERONDERZOEK KWALITEIT EXAMINERING 2007-2008

ROC Eindhoven HERONDERZOEK KWALITEIT EXAMINERING 2007-2008 ROC Eindhoven HERONDERZOEK KWALITEIT EXAMINERING 2007-2008 Amersfoort, juni 2008 Heronderzoek examinering ROC Eindhoven 2007-2008 p.2 van 17 VASTSTELLING RAPPORT Dit rapport bevat de resultaten van het

Nadere informatie

Een Project Management model. Wat is IASDEO?

Een Project Management model. Wat is IASDEO? Een Project Management model Project Management betekent risico s beheersen, voldoen aan allerlei vereisten, klanten tevreden stellen, beslissingen nemen, producten leveren, activiteiten coördineren, inputs

Nadere informatie

VO RAPPORT VAN BEVINDINGEN OV 2013. Gymnasium Felisenum

VO RAPPORT VAN BEVINDINGEN OV 2013. Gymnasium Felisenum VO RAPPORT VAN BEVINDINGEN OV 2013 Gymnasium Felisenum Plaats : Velsen-Zuid BRIN-nummer : 20DG Onderzoeksnummer : 150930 Datum onderzoek : 17-18 januari 2013 Datum vaststelling : 18 december 2012-14 maart

Nadere informatie

EXIN WORKFORCE READINESS werkgever

EXIN WORKFORCE READINESS werkgever EXIN WORKFORCE READINESS werkgever DE ERVARING LEERT ICT is overal. Het is in het leven verweven geraakt. In een wereld waarin alles steeds sneller verandert, is het lastig te bepalen wat er nodig is om

Nadere informatie

Instellingstoets: vloek of zegen?

Instellingstoets: vloek of zegen? Instellingstoets: vloek of zegen? VLOHRA-congres Hogescholen in beweging 10 februari 2014 De Hanzehogeschool Groningen Achtergrond De oudste (1798) multisectorale hogeschool van Nederland Centrale waarden:

Nadere informatie

REKENHOF. Consolideren en motiveren om vooruitgang te boeken

REKENHOF. Consolideren en motiveren om vooruitgang te boeken REKENHOF Consolideren en motiveren om vooruitgang te boeken STRATEGISCH PLAN 2010-2014 2 Inleiding Dit document stelt de resultaten voor van de strategische planning van het Rekenhof voor de periode 2010-2014.

Nadere informatie

Kwaliteitsbeleid. Onderwijs in ontwikkeling 7-1-2015

Kwaliteitsbeleid. Onderwijs in ontwikkeling 7-1-2015 2015 Kwaliteitsbeleid Onderwijs in ontwikkeling 7-1-2015 1. Inhoudsopgave 1. Inhoudsopgave... 1 2. Kwaliteitsstructuur... 2 3. 4- jarig schoolplan... 3 4. Onderwijsjaarplan... 4 5. Literatuurlijst... 4

Nadere informatie

Leergang bve 2015. Programma

Leergang bve 2015. Programma Leergang bve 2015 Programma Dinsdag 21 april 2015, 10.00-19.30 uur Beroepsonderwijs en educatie: bestel en beleid anno 2015 10.00 10.15 uur Ontvangst en koffie/thee 10.15 11.45 uur Opening, kennismaking

Nadere informatie

Roadmaps Ben Linders Jan Jaap Cannegieter. 4 maart 2009 1

Roadmaps Ben Linders Jan Jaap Cannegieter. 4 maart 2009 1 Roadmaps Ben Linders Jan Jaap Cannegieter 4 maart 2009 1 Geschiedenis van de roadmaps 2001 2006: ervaring opgedaan met continue representatie 15 september 2005: moeilijke discussie bij een opdrachtgever

Nadere informatie

vragenlijst team nov14

vragenlijst team nov14 vragenlijst team nov14 Uitslagen Vragenlijst Nutsschool voor basisonderwijs Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1 Inleiding... 2 De vragenlijst... 2 Gegevens... 4 Schoolgegevens... 4 Periode van afname... 4

Nadere informatie

Conferentie Examinering in de bpv 31 mei 2013 Workshop : handboeken BPV en het buitenland

Conferentie Examinering in de bpv 31 mei 2013 Workshop : handboeken BPV en het buitenland Conferentie Examinering in de bpv 31 mei 2013 Workshop : handboeken BPV en het buitenland Andre van Voorst : sr adviseur Kenwerk / Examenwerk Mirjam Hensels : projectleider BPV Handboeken Programma Inleiding

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK NAAR KWALITEITSVERBETERING RUDOLF STEINER COLLEGE AFDELINGEN HAVO EN VWO

RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK NAAR KWALITEITSVERBETERING RUDOLF STEINER COLLEGE AFDELINGEN HAVO EN VWO RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK NAAR KWALITEITSVERBETERING RUDOLF STEINER COLLEGE AFDELINGEN HAVO EN VWO Plaats: Rotterdam BRIN-nummer: 16TV-1 Arrangementsnummer: 170877/170878 Onderzoek uitgevoerd op:

Nadere informatie

Voorstel voor een aanbeveling van de Raad inzake beleid ter bestrijding van voortijdig schoolverlaten

Voorstel voor een aanbeveling van de Raad inzake beleid ter bestrijding van voortijdig schoolverlaten Fiche 2: Mededeling voortijdig schoolverlaten aanpakken 1. Algemene gegevens Titel voorstel Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en

Nadere informatie

RAPPORT Onderzoek in het kader van het vierjaarlijks bezoek bij Het Palet

RAPPORT Onderzoek in het kader van het vierjaarlijks bezoek bij Het Palet RAPPORT Onderzoek in het kader van het vierjaarlijks bezoek bij Het Palet Plaats : Naaldwijk BRIN-nummer : 21KE Onderzoeksnummer : 122178 Datum schoolbezoek : 28 maart 2011 Rapport vastgesteld te Zoetermeer

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2011. Dienst inburgeren Universiteit van Amsterdam, INTT

Tevredenheidsonderzoek 2011. Dienst inburgeren Universiteit van Amsterdam, INTT Tevredenheidsonderzoek 2011 Dienst inburgeren Universiteit van Amsterdam, INTT Zoetermeer, zaterdag 4 februari 2012 In opdracht van Universiteit van Amsterdam, INTT De verantwoordelijkheid voor de inhoud

Nadere informatie

EU keurt nieuw Programma veiliger internet goed: 55 miljoen euro om het internet veiliger te maken voor kinderen

EU keurt nieuw Programma veiliger internet goed: 55 miljoen euro om het internet veiliger te maken voor kinderen IP/8/899 Brussel, 9 december 8 EU keurt nieuw Programma veiliger internet goed: miljoen euro om het internet veiliger te maken voor kinderen Vanaf januari 9 zal de EU een nieuw programma voor een veiliger

Nadere informatie