Economische effecten van digitale marktplaatsen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Economische effecten van digitale marktplaatsen"

Transcriptie

1 Ecnmische effecten van digitale marktplaatsen In pdracht van: Prvincie Overijssel Prvincie Gelderland Prvincie Nrd-Brabant Ministerie van Ecnmische Zaken Prject: Publicatienummer: Datum: Utrecht, september 2008 Auteurs: dr.ir.ing. Rudi Bekkers ir.ing. Reg Brennenraedts Guid Ongena M.Sc. drs. Sven Maltha

2

3 Inhudspgave 1 Management Summary Rapprtage Inleiding De inrichting van digitale marktplaatsen en het rdeel van gebruikers Penetratie van digitale marktplaatsen en belangrijkste delgrepen De ecnmische effecten van digitale marktplaatsen De verwachte tekmstptentie van het digitale marktplaatscncept...15 Annex I: Lijst geïnterviewden Annex III: Eindpresentatie Annex IV: Vragenlijst afnemers bij n-line survey Annex V: Vragenlijst aanbieders bij n-line survey Annex VI: Additinele uitkmsten vragenlijsten Dialgic innvatie interactie 3

4

5 1 Management Summary Dit nderzek begt een verzicht te geven van de rl en het ecnmisch belang van zgenaamde digitale marktplaatsen. Dat zijn rganisaties die gebruikers van een in de regel lkaal pen glasvezelnetwerk de mgelijk bieden m p een neutrale manier te kunnen kiezen uit elke dienstenaanbieder die zich heeft aangeslten bij de marktplaats. Hewel gebruikers via het penbare internet k vrij uit dienstenaanbieders kunnen kiezen, heeft een marktplaats het vrdeel dat de kppeling p een ander technisch niveau plaatsvindt (Ethernet VLAN s) en daarm verbindingen van een veel hgere kwaliteit mgelijk zijn. Dat is belangrijk vr veeleisende diensten, zals het verbinden van bedrijfsvestigingen, VIP telefnie, remte backup,enzvrt. De eerste Nederlandse digitale marktplaats is in 2001 gepend, en ann 2008 zijn er circa 30 van die (lkale) marktplaatsen actief. Nederland lpt daarmee internatinaal vrp met dit fenmeen. De grtste marktplaatsen zijn actief in de gemeenten Deventer, Grningen, Enschede en Amersfrt. Er zijn aanzienlijke verschillen tussen marktplaatscncepten. Een aantal marktplaatsen is echter pgezet dr dezelfde rganisatie (NDIX) en heeft daarmee grss md een vergelijkbare pzet. Het uitgeverde nderzek is uitgeverd p basis van desk research, een twintigtal interviews met belanghebbende, en een elektrnische enquête uitgezet nder marktplaatsgebruikers. Hiernder vatten de we de resultaten samen de belangrijkste centrale vragen bij dit nderzek. De bediende markt. Op dit mment bedienen de nderzchte Nederlandse marktplaatsen gezamenlijk ngeveer 1500 klantlcaties. Marktplaatsen blijken vral bedrijven en rganisaties te bedienen. Met gemiddeld 700 werknemers en gemiddeld circa 7 lcaties wijken deze sterk af van het gehele Nederlandse bedrijfsleven. Ok zijn er relatief veel gebruikers uit de publieke sectr (ngeveer 40%). Als we kijken naar de markt van grtere gebruikers (hier: lcaties met 10 f meer medewerkers) dan hebben marktplaatsen in hun werkingsgebied al marktpenetraties van 55% (Deventer), 22% (Grningen) en 10% (Enschede en Amersfrt) bereikt. De ecnmische effecten van marktplaatsen. Marktplaatsen hebben, in cmbinatie met de vraagbundeling, geleid tt een frse prijsverlaging van hgwaardige telecmverbindingen: tarieven zijn een factr van 3 tt 5 mlaag gegaan. De verbeterde prijs/kwaliteitsverhuding staat bij veel gebruikers dan k centraal bij de keuze. De prijzen van diensten zijn tevens afgenmen, maar dit is eerder een landelijke ntwikkeling en niet alleen gerelateerd aan marktplaatsen. Hewel vrstanders verwachten dat marktplaatsen k leiden tt innvatie bij de afnemers en bij de dienstenaanbieders is dit nu ng niet waar te nemen. Dat is echter eerder een zaak van lange adem en veel gebruikers verwachten dat dit in de tekmst wel het geval zal zijn. Betrkkenen geven aan dat marktplaatsen een psitieve impuls geven aan het vestigingsklimaat, maar dit is lastig te meten. Dialgic innvatie interactie 5

6 6 Dialgic innvatie interactie

7 2 Rapprtage 2.1 Inleiding In de peride van februari 2008 tt augustus 2008 verde Dialgic innvatie & interactie in pdracht van de prvincie Overijssel, de prvincie Gelderland, de prvincie Nrd-Brabant en het Ministerie van Ecnmische Zaken nderzek uit naar de ecnmische effecten van digitale marktplaatsen. Dit dcument vat de belangrijkste resultaten van dit nderzek samen. De kwantitatieve resultaten uit het nderzek zijn in meer detail in een afznderlijke pwerpintpresentatie uitgewerkt. In het nderzek stnden drie nderzeksvragen centraal: He zijn de verschillende digitale marktplaatsen ingericht en he wrdt daar dr gebruikers ver gerdeeld? Wat is de penetratie van digitale marktplaatsen in de gebieden waarin ze actief zijn en welke delgrepen wrden middels digitale marktplaatsen bediend? Wat zijn de ecnmische effecten van digitale marktplaatsen? In het nderzek werden een kwantitatieve en een kwalitatieve insteek gecmbineerd. Via desk research zijn diverse relevante dcumenten en administratieve gegevens verzameld. Vervlgens zijn circa 20 betrkken partijen geïnterviewd (smmige meerdere malen), waarnder marktplaatsbeheerders, dienstenaanbieders, dienstenafnemers en experts. Ok is er een webenquête uitgezet nder circa 450 gebruikers van digitale marktplaatsen (via NDIX en GNIX). De respns bedreg circa 10%. Hiernder wrden de belangrijkste resultaten van het nderzek gepresenteerd. Hierbij gebruiken we dezelfde indeling en vlgrde als de drie bvenstaande nderzeksvragen. 2.2 De inrichting van digitale marktplaatsen en het rdeel van gebruikers 1. Een digitale marktplaats is een neutraal fysiek kppelpunt van één f meerdere glasvezelnetwerken waar alle aangeslten partijen (afnemers en dienstenaanbieders) direct p hgwaardig (ethernet)niveau met elkaar gekppeld kunnen wrden waardr allerlei (hgwaardige) diensten kunnen wrden aangebden en afgenmen dr aangeslten gebruikers. 2. Ondanks de definitie hierbven, is de digitale marktplaats is geen vastmlijnd cncept. Er bestaan dan k verschillende invullingen van de digitale marktplaats. De betrkken partijen, vral afnemers en dienstenaanbieders, hebben sms uitgesprken rdelen ver deze rllen. Deze rllen kmen hiernder (3, 4, 5, 6 en 7) aan bd. 3. De marketingfunctie, het leggen van cntacten tussen vraag en aanbd, wrdt dr de beide kanten van de markt als gewenst ervaren. Tch geven afnemers en dienstenaanbieders aan dat het initiële cntact geregeld via andere kanalen tt stand is gekmen. Een digitale marktplaats kan dus bij deze cntacten een aanvullende rl spelen, maar is hierin niet nmisbaar. Dialgic innvatie interactie 7

8 4. De tezichtfunctie, het cntrleren van diensten van peratrs en dienstenaanbieders, zu ng versterkt kunnen wrden, aldus signalen uit de markt. Het dilemma is echter dat de digitale marktplaats meilijk een vlledig nafhankelijk tezicht kan uitveren wanneer zij zelf k belangrijke rllen in de waardeketen uitvert. Dit laatste is mmenteel bij een aantal marktplaatsen het geval. 5. De kppelfunctie, het nderling kppelen van digitale marktplaatsen, heeft een duidelijke tegevegde waarde. Dienstenaanbieders krijgen een grter gebied waarin ze hun diensten kunnen afzetten. Dit is belangrijk gezien de schaalvrdelen in deze markt. Afnemers krijgen een mvangrijker dienstenaanbd en de kans is grter dat zij hun lcaties nderling kunnen kppelen. Tch wijst een aantal geïnterviewden p de hge ksten die gepaard gaan als grtere digitale marktplaatsen kppelingen met kleine digitale marktplaatsen aangaan. Dit leidt indirect tt hgere tarieven vr de afnemers. Daarnaast levert een marktplaatsbeheerder die digitale marktplaatsen kppelt feitelijk een telecmmunicatiedienst. Dit kan cnflicteren met het neutrale karakter van de digitale marktplaats. Tegelijkertijd draagt het enige alternatief een gebied met een virtuele digitale marktplaats- het risic met zich mee dat het tezicht p de markt verlren kan gaan. 6. Er wrdt in de markt zeer kritisch gekeken naar digitale marktplaatsen die clcatiediensten aanbieden. Deze vrm van dienstverlening wrdt als een afznderlijke, sterk cmpetitieve markt beschuwd. De digitale marktplaats dient juist een klant te zijn van een bedrijf dat clcatiediensten aanbiedt. Velen delen de mening dat digitale marktplaatsen die vaak deels met publiek geld gefinancierd wrden niet p de markt vr clcatiediensten actief dienen te zijn. Tch blijkt het aanbieden van clcatiediensten vr smmige digitale marktplaatsen van levensbelang vr een hun businessmdel. 7. Het aanbieden van ICT-diensten dr digitale marktplaatsen wrdt gezien als zeer nwenselijk. Het leidt tt verticale integratie terwijl het realiseren van ntbundeling vaak juist een del was van het breedbandinitiatief. Wederm cncurreert de vaak deels met publieke middelen gefinancierde- digitale marktplaats in een gedfunctinerende markt. Kenmerken van digitale marktplaatsen 8. De NDIX is een geheel van 22 gekppelde digitale marktplaatsen in het sten van Nederland en het nrdwesten van Duitsland. Zij zijn vanaf 2001 actief en hebben p dit mment circa 600 klantlcaties aangeslten. Er zijn 60 dienstenleveranciers actief. Respndenten geven aan dat de NDIX een leerprces is drlpen: vreger klein en stug, nu grter maar tch flexibel, transparant, vlwassen en practief. Men vindt dat de NDIX haar zaakjes ged vr elkaar heeft. Het wrdt k gewaardeerd dat men geen actieve verbindingen aanbiedt en geen clcatiediensten aanbiedt. Om mgelijke belangenverstrengeling te vrkmen, is het ged dat het beheer van de NDIX niet meer bij Virtu een aanbieder van clcatiediensten - ligt. 9. De digitale marktplaats in Deventer ntsluit ruim 400 klantlcaties en is actief sinds Drdat de digitale marktplaats is gekppeld aan de NDIX en het beheer wrdt uitgeverd dr de NDIX zijn er zeer grte vereenkmsten met NDIX. Deze marktplaats zal in de tekmst flink greien aangezien er k duizenden cnsumenten een kppeling krijgen naar de marktplaats. Het (p deze schaal) kppelen van cnsumenten p een marktplaats is een nviteit en het is dan k interessant m zien wat de effecten hiervan zullen zijn. 10. De GN-IX is gevestigd in de stad Grningen en is gekppeld aan de Fr-IX (Friesland). De GN-IX ging van start in 2004, heeft circa 200 klantlcaties ntslten en circa 50 8 Dialgic innvatie interactie

9 dienstenaanbieders als klant. Van de GNIX wrdt gewaardeerd dat men zeer transparant is in de prijsstelling en k ver de kwaliteit van het beheer is men psitief. Het feit dat men echter k c-lcatie ruimte aanbiedt wrdt niet dr iedereen als psitief gezien. Het is zeker prettig vr veel dienstenaanbieders, maar smmige respndenten vinden dat de marktplaatsbeheerders zich k mengen in een markt waar zij zich niet in zuden meten mengen als neutrale partij. 11. Het prbleem dat marktplaatsbeheerders zich in andere markten mengen speelt k in Amersfrt (BreedNet) en Tilburg (Twn). In Amersfrt levert Zigg (vrheen Casema) de access, de marktplaats en diensten. Smmige dienstenaanbieders willen hun apparatuur niet bij de digitale marktplaats Amersfrt nderbrengen mdat het daar in de ruimte van een cncurrent staat. In Tilburg (TOWN) zrgt TwnQSP vr het beheer van het netwerk en de digitale marktplaats en biedt daarnaast zelf diensten aan. Gebruikersrdeel ver digitale marktplaatsen 12. Digitale marktplaatsen zijn niet ls te zien van de ntwikkeling van pen netwerken. Vraagbundeling vr de realisatie van pen netwerken kan wel znder fysieke digitale marktplaats (zie bijvrbeeld de Fryslânring en BreedNet Nrdvleugel), maar andersm is weinig zinvl. Wanneer wij spreken ver effecten van digitale marktplaatsen is dit dus bijna altijd in relatie met de daaraan gekppelde pen netwerken. Dit attributievraagstuk is vral van belang bij de berdeling van de vernderstelde ecnmische effecten van digitale marktplaatsen. 13. Digitale marktplaatsen hebben een belangrijke rl (gehad) bij het succesvl realiseren van pen netwerken, vral in de beginfase van deze ntwikkeling. De digitale marktplaats vrmt een entiteit waarbij actieve, enthusiaste betrkkenen met gerichte activiteiten het alternatieve dienstenaanbd p gang helpen en de penheid van de aangeslten netwerken stimuleren f afdwingen. Digitale marktplaatsen hebben in een aantal gevallen als cntractpartner psitief bijgedragen aan het realiseren van gede cntractvrwaarden bij pen netwerken die via vraagbundeling tt stand kwamen. Het betreft dan vrnamelijk afspraken ver cndities van tegang tt de netwerken dr dienstenaanbieders (tariefstelling, transmissiecapaciteit, Quality f Service, etc.). 14. Digitale marktplaatsen hebben znder twijfel bijgedragen aan het lskppelen (ntbundeling) van het dienstenaanbd van de infrastructuurpartijen. Daarmee ntstaat cncurrentiedruk p dienstenniveau (k bij grte aanbieders, zals KPN en de kabelbedrijven). Een aantal geïnterviewden beschuwt deze lskppeling als een van de belangrijkste bijdragen van de digitale marktplaats. 15. Vral vr kleinere reginale dienstenaanbieders blijken digitale marktplaatsen belangrijke en betaalbare pstappunten te zijn. Dit belang neemt te naarmate meer digitale marktplaatsen zijn gekppeld waardr één gebruikerswlk ntstaat (zals bij NDIX het geval is). 16. Nadat afnemers eenmaal p een digitale marktplaats aangeslten zijn, neemt de tegevegde waarde vr vral de kleinere afnemers in een aantal gevallen af. Veel van deze kleinere afnemers zijn met name geïnteresseerd in een kwalitatief gede glasvezelinternetverbinding tegen een gunstige prijs. Hierdr wrdt de digitale marktplaats in hun perceptie eerder als een extra kstenpst ervaren. Vral de grtere afnemers prfiteren van gedkpe hgwaardige Ethernetkppelingen die dr de digitale marktplaats mgelijk wrden en kunnen z hun lcaties kppelen en hgwaardige diensten afnemen. NDIX geeft aan mmenteel tch steeds meer kleinere afnemers als klant aan te sluiten. Dialgic innvatie interactie 9

10 17. Niet alle digitale marktplaatsen zijn er in geslaagd een helder en transparant aanbd van diensten te creëren. Op diverse websites, waarnder de centrale website wrden veel diensten aangebden, maar een grt aantal hiervan blijkt niet f nauwelijks peratineel. Er bestaat duidelijk behefte aan het pschnen en updaten van dergelijke infrmatie ver dienstenaanbd p de desbetreffende websites. 18. Marktplaatsen streven naar transparante Ethernetkppelingen tussen netwerken van de verschillende grte peratrs. Tch blijven er ng drempels m dit p grte schaal te realiseren. Een cmplexe interactie van verschillende factren, zals strategische belangen van peratrs en technische en rganisatrische incmpatibiliteit van verschillen netwerken, is hier debet aan. Op natinaal niveau is BreedNed de rganisatie die hier mmenteel in gezamenlijkheid met alle belangrijke stakehlders aan werkt. 19. Een aantal (hgwaardige) afnemers vindt de technische beschikbaarheid van de marktplaatskppelingen ng nvldende vr kritische tepassingen. Vral vr telefnie wrdt een geringe dwntime als nacceptabel wrdt gezien. Ze stellen dat de huidige afgegeven gemiddelde jaarlijkse beschikbaarheid ng aanzienlijk mhg zu meten. Tegelijkertijd zu dit leiden tt hgere ksten waardr de digitale marktplaats minder aantrekkelijk wrdt. Ok met men beseffen dat glasvezelnetwerken in het algemeen ng niet dezelfde betruwbaarheid hebben als ISDN. 20. De ingewikkelde ntbundelde waardeketen leidt sms tt het slecht plssen van prblemen. Dit prbleem waarbij iedereen naar een ander wijst, is duidelijk de keerzijde van ntbundeling. Z is er het vrbeeld van een afnemer die aangeeft zes weken geen internetaccess te hebben gehad. In deze peride wezen en keken zes (!) verschillende partijen naar elkaar. Aan de kant van de dienstenaanbieders is er kritiek p de afnemers die het cncept van penheid en digitale marktplaatsen niet zuden begrijpen. Zij betreuren het dat afnemers alleen internet (vaak zelfs direct van de peratr) afnemen en niet eens naar diensten p de marktplaats kijken. 2.3 Penetratie van digitale marktplaatsen en belangrijkste delgrepen 21. Digitale marktplaatsen bedienen een klein gedeelte van de ttale zakelijke markt in Nederland. Op de dr ns nderzchte digitale marktplaatsen (NDIX, GNIX, Marktplaats Deventer en TOWN) zijn in ttaal ruim 1500 lcaties aangeslten. Het ttale aantal lcaties dat in Nederland is aangeslten p een digitale marktplaats wrdt geschat p 2500, terwijl de Nederlandse zakelijke markt circa lcaties telt. Het is van belang m p te merken dat digitale marktplaatsen p veel plaatsen in Nederland ntbreken (en er dus k geen gebruik van kan wrden gemaakt). 22. Smmige digitale marktplaatsen bedienen sms een grt gedeelte van de ptentiële markt in een gemeente (vestigingen met veelal meer dan 10 werknemers). Indien we p gemeenteniveau kijken naar de ptentiële markt dan blijken smmige digitale marktplaatsen een behrlijk hge penetratie te hebben bereikt: Deventer 1 55% van de vestigingen van 10 f meer werknemers, Grningen 22%, Harderwijk 18%, Enschede 10% en Amersfrt 9%. Interessant zijn de ntwikkelingen in Deventer waar 1 Bij Deventer zijn de aansluitingen van DeventerZrg niet meegerekend. Deze blijken namelijk grtendeels bij zrgvestigingen te zijn gerealiseerd waar minder dan 10 mensen werken. Het gevlg zu dan zijn dat de penetratie bven 100% uitkmt. Het vrbeeld van Deventer laat echter wel zien dat k vestigingen met minder dan 10 persnen tt de delgrep kunnen hren 10 Dialgic innvatie interactie

11 tienduizenden huishudens p de marktplaats wrden aangeslten. De verbreding van de gebruikersbasis van de marktplaats in Deventer tnt aan dat er een aanzienlijk ntwikkelingsptentieel is. 23. Digitale marktplaatsen bedienen een grt aantal werkplekken. Dr het typische karakter van de afnemers van de digitale marktplaats (zie 24) wrdt er met een relatief gering aantal lcaties een grt aantal werkplekken ntslten. In de respns p de webenquête (die circa 5% van de ttale ppulatie marktplaatsgebruikers bedreg 2 ) ging het m ruim werkplekken. Uitgaande van gemiddelde ICT uitgaven van circa 4000 per werkplek per jaar, geven de respndenten alleen al ttaal circa 76 miljen per jaar uit aan ICT. 24. Digitale marktplaatsen trekken zeer specifieke afnemers. De vestiging die gebruik maakt van een digitale marktplaats wijkt significant af van de gemiddelde Nederlandse vestiging. Marktplaatsgebruikers zijn grte rganisaties met gemiddeld 714 werknemers (Nederlands gemiddelde is 4,97). Organisaties die van digitale marktplaatsen gebruik maken tellen gemiddeld 7,5 lcaties (Nederlandse gemiddelde is circa 1,1 lcaties). Ten sltte cncluderen we dat de marktplaatsgebruikers veelal uit de (semi)publieke sectr kmen. De verheidssectr is bijna een factr 25 ververtegenwrdigd, het nderwijs bijna een factr 10. Sectren als zakelijke dienstverlening en handel en retail zijn zwaar ndervertegenwrdigd. 2.4 De ecnmische effecten van digitale marktplaatsen Hypthese 1: Digitale marktplaatsen leiden bij afnemers tt lagere tarieven vr telecmmunicatiediensten Hypthese 1 wrdt bevestigd dr de nderzeksuitkmsten 25. De prijs/kwaliteit verhuding vr diensten is vr ruim 75% van de bevraagde marktplaatsgebruikers verbeterd sinds men gebruik maakt van een digitale marktplaats. Bijna 50% geeft zelfs aan dat er een sterke verbetering in de prijs/kwaliteit verhuding is. Echter, drdat in het digitale marktplaatsenmdel infrastructuur en diensten ntbundelt zijn, is het vr de afnemer veelal lastig m ged inzicht te krijgen in de werkelijke prijseffecten. (Vrbeeld: De ksten vr ISDN via glasvezel en traditinele ISDN zijn meilijk te vergelijken. In het eerste geval gaat het m een dienst, in het tweede m een dienst en fysieke aansluiting) 26. De primaire beweegredenen van afnemers m van diensten van de digitale marktplaats gebruik te gaan maken zijn de beschikbaarheid van een grtere capaciteit (40%) en hgere kwaliteit (27%). Kstenefficiëntie (18%) wrdt k belangrijk gevnden, maar kmt pas p de derde plaats. In het algemeen nemen afnemers meer kwantiteit (capaciteit), de kwaliteit (SLA) en functinaliteit (tegevegde waarde) af, tegen een veel gunstiger prijs/kwaliteit verhuding. 27. Het dalen van tarieven vr diensten als telefnie, internet, remte back-up is een landelijke trend en is niet exclusief vrbehuden aan digitale marktplaatsen. Z wrden tariefdalingen vr telefnie deels verrzaakt dr de geïntensiveerde 2 Drdat de respns ngetwijfeld niet vlledig representatief is, mgen de uitkmsten niet zmaar wrden geëxtrapleerd en met een factr 20 wrden vermenigvuldigd. Desndanks is het redelijk te vernderstellen dat de ttale jaarlijkse ICT spent van marktplaatsgebruikers in Nederland veel meer is dan 72 miljen. Dialgic innvatie interactie 11

12 cmpetitie als gevlg van VIP diensten. Deze diensten wrden niet alleen via digitale marktplaatsen maar k via reguliere netwerken aangebden. 28. Interviews laten zien dat er zich substantiële prijsdalingen (factr 3 tt 5) hebben vrgedaan als het gaat m access. De cmbinatie digitale marktplaatsen en vraagbundeling heeft bijgedragen aan een sterke prijsdaling vr tegangsdiensten (zeker de piniers zals DeventerBreed, TOWN en NDIX). Hewel we het exacte prijseffect niet geheel aan één factr f partij kunnen teschrijven, lijkt vral de vraagbundeling (grtschalige inkp) de belangrijkste rzaak vr de prijsdaling te zijn geweest. In de 'reguliere markt (znder pen netwerk f digitale marktplaats) hanteren aanbieders een sterk gedifferentieerd kstenmdel bij glasvezelverbindingen, met veel maatwerk, waarnder graafwerkzaamheden. Daarmee is het lastig m vast te stellen wat een bepaalde verbinding zu hebben gekst znder het pen netwerk f de digitale marktplaats, maar vaak gaat het m meer dan 1000 per maand per verbinding en aansluitksten van tienduizenden eur s. Een aansluiting p een pen netwerk, variërend van circa 250 tt 400 per maand, is daarmee veel gedkper. 29. Onder druk van de lagere tarieven bij pen netwerken verlagen infrastructuuraanbieders inmiddels k hun reguliere tarieven. Er is dus een prijseffect waar te nemen in gebieden waar geen digitale marktplaatsen en vraagbundeling is gerealiseerd. 30. De tarieven vr het gebruik van de digitale marktplaats zelf zijn de afgelpen jaren gedaald, z blijkt uit gegevens van de NDIX. In vijf jaar tijd is het tarief van een 100Mbit/s prt gedaald van 450 naar 45. De prijseffecten verschillen per gebruikersgrep. Er zijn drie typische afnemers van digitale marktplaatsen: 31. Er is een type afnemer die vrheen relatief hge uitgaven kende vr telecmmunicatie en dr ver te stappen aanzienlijk minder is gaan uitgeven aan telecmmunicatie. Deze grte rganisaties hebben in het verleden tegen (zeer) hge ksten glasvezelverbindingen f huurlijnen aangeschaft. Hun verstap naar een nieuwe aansluiting via een digitale marktplaats (f alleen via vraagbundeling) kmt vral vrt uit een aanzienlijke kstenbesparing. Desndanks zijn langlpende bestaande cntracten een drempel m ver te stappen. Uit de internetenquête blijkt duidelijk dat digitale marktplaatsen (en de daarbij gebruikte pen infrastructuur) substituten vrmen vr eerder afgenmen telecmmunicatiediensten. Bijna 70% van de vrmalige huurlijnafnemers heeft deze huurlijnen pgezegd na aansluiting p de digitale marktplaats. Hetzelfde geldt vr ngeveer de helft van de gebruikers van VPN-diensten via glasvezel en de helft van de gebruikers van VPN-diensten via kper. 32. Er is een type afnemer die vrheen relatief beperkte uitgaven kende vr telecmmunicatie en dr ver te stappen meer is gaan uitgeven aan telecmmunicatie. Vr deze substantiële grep rganisaties was SDSL niet (f nauwelijks) meer tereikend, maar de sprng naar glasvezel vrheen simpelweg te duur. Dr breedbandinitiatieven heeft men een grte sprng kunnen maken in de kwaliteit van diensten, maar men is wel meer gaan uitgeven aan telecmmunicatie. Deze afnemer neemt bijvrbeeld vaak een veel bredere internetcnnectie af. Het is zeer aannemelijk dat de hgere telecm spent in ieder geval gedeeltelijk gecmpenseerd wrdt dr besparingen p het gebied van ICT. 33. Er is een type afnemer die vrheen relatief middelgrte uitgaven kende vr telecmmunicatie en dr ver te stappen minder is gaan uitgeven aan telecmmunicatie. Deze middelgrte rganisaties hebben aanzienlijke ksten vr DSL (f kabel) en telefnie. Een serieuze SDSL-verbinding (bijvrbeeld 2 Mbps en een gunstige ver- 12 Dialgic innvatie interactie

13 bekingfactr) kst al snel 400 per maand. Een 100 Mbps glasvezelaansluiting via een vraagbundelingsinitiatief kst maandelijks circa 250 tt 400, en vr dat bedrag krijgt de afnemer dus een veel snellere verbinding. In deze grep maakt de bvenkant van het MKB een grt gedeelte uit. Deze grep heeft p dit mment drgaans geen aansluiting p een digitale marktplaats, maar is wel een grep waar veel greiptentie aanwezig is. Hypthese 2: Digitale marktplaatsen dragen bij aan innvatie bij de afnemers Hypthese 2 kan deels wrden bevestigd Afnemers rapprteren ng geen 'grte' innvaties, maar geven wel aan dat marktplaatsen nder meer bijdragen aan klanttevredenheid en verbetering bedrijfsprcessen Afnamepatrnen veelal ng sterk traditineel (naast internetaccess en telefnie vral basis ICT-diensten), wel veel kppelingen van vestigingen Veel innvaties p IP-niveau versneld dr tegenmen beschikbaarheid van hgwaardige breedbandige infrastructuur Innvatie bij afnemers blijkt vral een kwestie van lange adem 34. Afnemers gebruiken bijna allemaal een brede internetverbinding. Dit is dan k znder enige twijfel de belangrijkste dienst. De mgelijkheden vr veel verschillende vrmen van innvatie die deze dienst biedt zijn zndermeer hg te nemen. Hewel de diensten die p ethernetniveau wrden afgenmen ng lang niet altijd tt innvatie in de desbetreffende rganisaties leiden, zien we dat dr de beschikbaarheid van grte bandbreedte bij gebruikers, wel tal van innvatieve IP-diensten van internet wrdt afgenmen (bijvrbeeld Teleblik in het nderwijs). 35. Veel rganisaties geven aan dat het afnemen van diensten p de digitale marktplaats een psitief effect hebben gehad p hun rganisatie. Meer dan de helft van de respndenten ziet een grt psitief effect p klanttevredenheid en circa 40% geeft aan dat bedrijfsprcessen verbeterd zijn. Maar er zijn k andere effecten die afnemers waarnemen, zals een grtere bedrijfszekerheid, nieuwe prducten en nieuwe vrmen van (keten)samenwerking. 36. Ruim 20% van de afnemers is vergegaan tt het implementeren van telefnie ver glasvezel. Veelal gaat het m een systeem waarin er alleen binnen de rganisatie via VIP wrdt gebeld en naar buiten wrdt gebeld via ISDN. Een vlledige VIP plssing is vr veel rganisaties een stap te ver p dit mment. De (perceptie van de) lage mate van betruwbaarheid ten pzichte van ISDN en de langdurige afschrijvingen van bestaande telefniecentrales zijn hier de belangrijkste redenen vr. Deze telefniediensten wrden drgaans niet gezien als zeer innvatief. 37. Dr kppeling van lcaties zien we vral rganisatiespecifieke innvatie vrm krijgen. Ruim 40% van de afnemers kppelen hun lcaties via glasvezel. Vr de rganisaties met veel grtere lcaties is dit vaak een hfdreden geweest m glasvezel te gaan afnemen. Hewel rganisaties hun lcaties eerder k al knden kppelen, bijvrbeeld via internet, is de snelheid en de kwaliteit van kppeling via glasvezel dermate hger waarmee de gekppelde rganisaties tal van prcessen efficiënter kunnen afhandelen (ndersteuning eigen EPD in de zrgsectr; eigen back-up faciliteit bij gekppelde schlen). Dialgic innvatie interactie 13

14 38. Het aantal afnemers van andere diensten (dan internet, VIP en kppelen lcaties) is ng beperkt. Het gaat hierbij m diensten als remte back-up, remte netwerkbeheer, camerabeveiliging, applicaties p afstand. Desndanks is het dienstenaanbd p digitale marktplaatsen mvangrijk en plurifrm. 39. In de interviews wrdt vaak aangegeven dat er een duidelijke vertragingsfactr is als het gaat m innvatie. Betrkkenen stellen dat afnemers beter zuden meten leren he m te gaan met de mgelijkheden van de digitale marktplaats. De digitale marktplaats en het pen netwerk dienen dan als belangrijke faciliterende cnditie vr innvatie: De drempel vr vernieuwing gaat mlaag. Veel partijen verwachten dat het grtschalige afname van innvatieve diensten een kwestie is van tijd, maar k van lange adem. Een typische reactie p het bestaan van innvatie-effecten p dit mment luidde: Dat verwachten we wel, maar we zien het ng nauwelijks. 40. Veel innvaties zijn niet waar te nemen dr te kijken naar de diensten p een digitale marktplaats. Uit gesprekken met afnemers blijkt bijvrbeeld dat er legi cmplexe innvaties zijn drgeverd drdat lcaties eindelijk ged gekppeld knden wrden. Dit maakt het mgelijk dat een rganisatie aanzienlijke efficiëntieverbeteringen realiseert bijvrbeeld dr middel van servercnslidatie. Maar k in het beheer zijn grte besparingen mgelijk drdat dit centraal kan wrden uitgeverd. Ok kunnen rganisaties hun ICT-mgeving p een andere bedrijfslcatie spiegelen. Het feit dat de dienst remte back-up nauwelijks wrdt afgenmen p de digitale marktplaats, wil dus niet zeggen dat er geen gebruik van wrdt gemaakt: Het wrdt alleen niet direct bij een dienstenaanbieder afgenmen. Ok p het gebied van internetapplicaties die een aanzienlijke bandbreedte ndig hebben is een aantal innvaties gerealiseerd. Hier gaat het bijvrbeeld m videapplicaties vr in het nderwijs en ASP pakketten die alleen kunnen wrden gebruikt indien er zeer breedbandig internet bij de klant beschikbaar is. Er zijn dus veel innvaties van de grnd gekmen buiten de diensten van de marktplaats m, vanwege de tegenmen beschikbaarheid van hgwaardige en betaalbare breedbandige infrastructuur. Hypthese 3: Digitale marktplaatsen dragen bij aan de ntwikkeling van innvatieve nieuwe diensten bij de dienstenaanbieders Hypthese 3 kan ng niet vlledig wrden bevestigd Het dienstenaanbd neemt weliswaar te en de marktplaats draagt bij aan een innvatief klimaat vr dienstenaanbieders, tch kennen dienstenaanbieders (ng) geen essentiële rl te aan marktplaatsen bij vernieuwing f innvaties. 41. Dienstenaanbieders zijn meer type diensten aan gaan bieden sinds ze p de digitale marktplaats actief zijn. Vral camerabeveiliging en externe applicaties (zals ASP- en SaaS-tepassingen 3 ) hebben een grte sprng gemaakt. Dienstenaanbieders kunnen dit vaak enkel vanwege de aanwezigheid van een digitale marktplaats aanbieden in verband met de ksten vr de bendigde kwaliteit van de verbinding. 42. Dienstenaanbieders bieden veel diensten aan, maar relatief veel diensten zijn inactief f zelfs niet uitntwikkeld. Drdat het eenvudig is m diensten aan te bieden (in de etalage te zetten) geven veel dienstenaanbieders aan een grt scala aan diensten te 3 ASP staat vr Applicatin Service Prvider, SaaS vr Sftware as a Service. Beide termen verwijzen naar de ntwikkeling waarbij een sftwarepakket zich niet meer p de cmputer f server van de gebruiker bevindt, maar dat de gewenste functinaliteit als dienst via internet f ethernet wrdt aangebden. 14 Dialgic innvatie interactie

15 leveren. In werkelijkheid levert men veelal slechts enkele diensten en is de rest ng niet beschikbaar. 43. Veel geïnterviewde dienstenaanbieders kennen de digitale marktplaats geen essentiële rl te bij vernieuwing f innvatie. Tch vindt iets meer dan de helft van de dienstenaanbieders de digitale marktplaats (zeer) belangrijk als vestigingsplaatscriterium. Het zijn vral kleinere lkale dienstenaanbieders die vr een grt gedeelte van hun mzet afhankelijk zijn van de digitale marktplaats. Bijvrbeeld dr het grtschalig leveren van systeem- en netwerkbeheerder p afstand. Andere ecnmische effecten van digitale marktplaatsen 44. Digitale marktplaatsen leiden tt een cncentratie van verkeer en diensten en stimuleren de markt vr clcatie- en hstingdiensten. Dit verklaart meteen waarm veel digitale marktplaatsen in meer f minder mate verbnden zijn (f waren) met partijen die clcatiediensten aanbieden. Deze hstingdiensten leveren reginale ecnmische activiteit en arbeidsplaatsen (bijvrbeeld Equinix, vrheen Virtu). 45. Een digitale marktplaats heeft als ntkppelpunt naar de buitenwereld een psitief effect p een grtere regi dan waar zij zich aanvankelijk p richtte. Een aantal geïnterviewde afnemers was gevestigd in een gebied waar geen vraagbundeling heeft plaatsgevnden en geen digitale marktplaats gevestigd is. Zij hebben zelf dus znder een gerganiseerde vraagbundeling - een kppeling naar de dichtstbijzijnde digitale marktplaats gerealiseerd, sms in cmbinatie met enkele andere rganisaties. Vrbeelden zijn rganisaties in Nunspeet (de digitale marktplaats in Harderwijk), Oldenzaal (de digitale marktplaats in Enschede) en Zevenaar (de digitale marktplaats in Arnhem). 46. Vanuit het perspectief van afnemers kunnen digitale marktplaatsen een psitief effect hebben p het vestigingsklimaat. Bijna de helft van de afnemers vindt het een zeer belangrijk vestigingscriterium. We meten dit echter wel in het licht zien van het type afnemers. 2.5 De verwachte tekmstptentie van het digitale marktplaatscncept 47. Daar waar digitale marktplaatsen al enige tijd actief zijn, wrdt een aanzienlijk deel van de markt bereikt. Het greiptentieel ligt vral in de mringende gebieden. Gegrafische grei is mgelijk dr nieuwe (gekppelde) digitale marktplaatsen te creëren. De relatief jngere digitale marktplaatsen kunnen naar verwachting verder drgreien. Een aandachtspunt daarbij is dat deze kleine digitale marktplaatsen vralsng dr schaalgebrek een slechtere ksten-/prestatieverhuding hebben en dat k de kppeling relatief kstbaar is. Dr nieuwe digitale marktplaatsen p te nemen in een wlk (zals de NDIX er feitelijk een is) kunnen de ksten k ver huidige afnemers wrden uitgesmeerd. De pkmende zgenaamde virtuele digitale marktplaatsen blijken in de diverse regi s k en alternatieve rute te zijn vr verdere gegrafische grei. 48. Ervaringen met reginale vraagbundelingsprjecten tnen dat grei naar andere delgrepen (in het bijznder het MKB) mgelijk is. Echter, het MKB staat bekend als zeer prijsgevelig. Om deze grep te bereiken is meer gerichte marketinginspanning ndig met aandacht vr lage tariefstelling en heldere cmmunicatie ver de meerwaarde van de marktplaatskppeling vr deze gebruikersgrep. Dialgic innvatie interactie 15

16 16 Dialgic innvatie interactie

17 Annex I: Lijst geïnterviewden Naam Organisatie Type Dhr. Clemens Linderhf Liemers Cllege Afnemer Dhr. G. van Wijk Carmel Cllege Afnemer Dhr. Harry van Dijk Zrggrep Nrdwest-Veluwe Afnemer Dhr. Jasper van de Kraat Gemeente Nunspeet Afnemer Dhr. Pierre van de Ven Mytylschl Gabriel Afnemer Dhr. S.D. Havekamp Shiman Eurpe Afnemer Dhr. Willem Cbbenhagen Siers grep Afnemer Dhr. Jan Versluys TwnQSP Dienstenaanbieder Dhr. Jan Willem Mulder Telecats Dienstenaanbieder Dhr. Jasper Wiersema ADIX Dienstenaanbieder Dhr. Juke Zeteman TwnQSP Dienstenaanbieder Dhr. Michael Bastiaanse Intercnnect Dienstenaanbieder Dhr. Niels van de Akker xcellent Dienstenaanbieder Dhr. Quirijn Hamel Teletp Dienstenaanbieder Dhr. Remc van Mk Equinix Dienstenaanbieder Dhr. René Bal Dimpact Dienstenaanbieder Dhr. Stef Krpraal xcellent Dienstenaanbieder Dhr. Mark Filius BreedNet Expert Dhr. Sander van Gelderen Zigg Zakelijk Expert Mevr. Nicl Wekamp NDIX Marktplaats Dhr. Bix Jacbse GN-IX Marktplaats Dhr. Hlger Bswijk DevEnter Breed Marktplaats Dhr. Jeren van de Lagemaat NDIX Marktplaats Dhr. Peter de Jng GN-IX Marktplaats Dhr. Menn Smidts BreedNet Amersfrt Marktplaats Dialgic innvatie interactie 17

18

19 Annex II: Begeleidingscmmissie Naam Dhr. Rb Bts Dhr. Jep Bruwers Dhr. Arn Grenendijk Dhr. Willem Huntink Dhr. Jst Kuiper Organisatie Gemeente Arnhem Stichting Brainprt Gemeente Deventer Prvincie Gelderland Prvincie Overijssel Dialgic innvatie interactie 19

20

Economische effecten van digitale marktplaatsen

Economische effecten van digitale marktplaatsen Ecnmische effecten van digitale marktplaatsen In pdracht van: Prvincie Overijssel Prvincie Gelderland Prvincie Nrd-Brabant Ministerie van Ecnmische Zaken Prject: 2008.009 Publicatienummer: 2008.009-0815

Nadere informatie

E-car sharing in Zuid - Limburg

E-car sharing in Zuid - Limburg E-car sharing in Zuid - Limburg Januari 2014 Inhudspgave 1. Intrductie e-car sharing 2. Visie en tepassing in Zuid Limburg 3. Pilt prject Sittard - Geleen Intrductie e-car sharing Wat is (e-) car sharing

Nadere informatie

Rapport. Bekend maakt bemind Onderzoek naar de bekendheid van en waardering voor het Expertisecentrum Veilige Publieke Taak

Rapport. Bekend maakt bemind Onderzoek naar de bekendheid van en waardering voor het Expertisecentrum Veilige Publieke Taak Rapprt Bekend maakt bemind Onderzek naar de bekendheid van en waardering vr het Expertisecentrum Veilige Publieke Taak Over het CAOP Het CAOP is hét kennis- en dienstencentrum p het gebied van arbeidszaken

Nadere informatie

Transmuraal Programma Management

Transmuraal Programma Management Transmuraal Prgramma Management Een prpsitie van Vitha versie 1 Inhudspgave 1 Inleiding... 3 2 Transmurale behandelpraktijken... 3 2.1 Transmurale zrg nader gedefinieerd... 3 2.2 Transmurale zrg in de

Nadere informatie

Accountmanagers laten veel kansen liggen

Accountmanagers laten veel kansen liggen Vndelstraat 35e Accuntmanagers laten veel kansen liggen Sinds de crisis zijn de financiële markten structureel veranderd. Vr de crisis kregen de banken veel aanvragen, was het kapitaal veel gedkper en

Nadere informatie

Start duurzame inzetbaarheid

Start duurzame inzetbaarheid Start duurzame inzetbaarheid Een praktijkcasus Dr: Rlf Weijers, Pauline Miedema Hewel duurzame inzetbaarheid een veelbesprken thema is, blijft het lastig m het cncreet te maken en er handen aan veten aan

Nadere informatie

UPGRADEN NAAR EEN NIEUWE VERSIE VAN DYNAMICS CRM

UPGRADEN NAAR EEN NIEUWE VERSIE VAN DYNAMICS CRM UPGRADEN NAAR EEN NIEUWE VERSIE VAN DYNAMICS CRM DE AANPAK VAN CRM RESULTANTS Ongeveer eens per twee jaar brengt Micrsft een nieuwe versie uit van Micrsft Dynamics CRM. In deze zgenaamde majr releases

Nadere informatie

MedewerkerMonitor Benchmark in de Zorg

MedewerkerMonitor Benchmark in de Zorg MedewerkerMnitr Benchmark in de Zrg Telichting pzet vragenlijst en invulinstructies U heeft een inlgcde ntvangen per brief f per e-mail. Mcht u geen inlgcde ntvangen hebben, dan kunt u terecht bij de benchmarkcördinatr

Nadere informatie

Gedragswerk, wat werkt? Een evaluatie van het project Gedragswerk

Gedragswerk, wat werkt? Een evaluatie van het project Gedragswerk Gedragswerk, wat werkt? Een evaluatie van het prject Gedragswerk Gedragswerk, wat werkt? Een evaluatie van het prject Gedragswerk Obern Gedragswerk, wat werkt? 3 Inhudspgave Samenvatting... 4 1 Inleiding...

Nadere informatie

Enquête dienstverlening en kosten accountant in primair en voortgezet onderwijs

Enquête dienstverlening en kosten accountant in primair en voortgezet onderwijs Enquête dienstverlening en ksten accuntant in primair en vrtgezet nderwijs Dit nderzek heeft betrekking p de dienstverlening dr uw accuntant in 2010, ver de jaarstukken 2009. 1. In welke categrie valt

Nadere informatie

Bij leefbaarheid gaat het er om hoe mensen hun omgeving ervaren en beoordelen.

Bij leefbaarheid gaat het er om hoe mensen hun omgeving ervaren en beoordelen. 1 Leefbaarheid is een belangrijk, z niet hét thema van de laatste jaren. De wnmgeving wrdt vr mensen steeds belangrijker vr de ervaren wn. Ok vanuit het perspectief van sciale chesie, veiligheid en sciaal-ecnmische

Nadere informatie

CMD EVALUATIE STAGEBEDRIJVEN 2014

CMD EVALUATIE STAGEBEDRIJVEN 2014 CMD EVALUATIE STAGEBEDRIJVEN 2014 Inhud Respns... 1 Samenvatting van de resultaten... 1 Vragen ver de pleiding... 2 Vragen ver de stagiair... 3 Wat ziet u als sterke punten van de pleiding CMD?... 4 Wat

Nadere informatie

- Bedrijfsvermeldingen, Key-accounts & andere advertentiemogelijkheden -

- Bedrijfsvermeldingen, Key-accounts & andere advertentiemogelijkheden - - Bedrijfsvermeldingen, Key-accunts & andere advertentiemgelijkheden - Dr: VvE Media B.V. Versie: 2.1 Datum: 7 mei 2015 Cntactpersn: Dhr. R.H.P. van der Vssen inf@nederlandvve.nl www.nederlandvve.nl ABN

Nadere informatie

EVALUATIE TER STATE. Marion Matthijssen, Marn van Rhee. Centrum voor Onderzoek en Statistiek (COS) juli 2005. In opdracht van Raad van State

EVALUATIE TER STATE. Marion Matthijssen, Marn van Rhee. Centrum voor Onderzoek en Statistiek (COS) juli 2005. In opdracht van Raad van State EVALUATIE TER STATE Marin Matthijssen, Marn van Rhee Centrum vr Onderzek en Statistiek (COS) juli 2005 In pdracht van Raad van State Centrum vr Onderzek en Statistiek (COS) Auteur: Marin Matthijssen en

Nadere informatie

Programma Welzijn en Zorg. Nieuwe Zorg en Domotica

Programma Welzijn en Zorg. Nieuwe Zorg en Domotica Prgramma Welzijn en Zrg Nieuwe Zrg en Dmtica Aanleiding De mgelijkheden vr het langer zelfstandig thuis blijven wnen, meten wrden verbreed. Technlgische ntwikkelingen die zrg p afstand en het participeren

Nadere informatie

Huiswerk Informatie voor alle ouders

Huiswerk Informatie voor alle ouders Nummer 6 mei 2010 Huiswerk Infrmatie vr alle uders Huiswerk en efening Ged leren lezen en rekenen is belangrijk, want je hebt deze vaardigheden in het dagelijks leven veral ndig. Kinderen ged leren lezen

Nadere informatie

Duurzaam inzetbaar in een vitale organisatie

Duurzaam inzetbaar in een vitale organisatie Duurzaam inzetbaar in een vitale rganisatie Vitaliteit en bevlgenheid vrmen sleutelbegrippen vr het ptimaal en duurzaam inzetten van medewerkers. Vitale medewerkers bruisen van energie, velen zich fit

Nadere informatie

Kenneth Smit Consulting -1-

Kenneth Smit Consulting -1- Versneld en cntinu verbeteren van de perfrmance en de resultaten van uw medewerkers en rganisatie. Perfrmance en rendementsverbetering van uw rganisatie is de fcus waarp de activiteiten van Kenneth Smit

Nadere informatie

Projectaanvraag Versterking sociale infrastructuur t.b.v. burgerkracht in Fryslân

Projectaanvraag Versterking sociale infrastructuur t.b.v. burgerkracht in Fryslân 1 Prjectaanvraag Versterking sciale infrastructuur t.b.v. burgerkracht in Fryslân 1. Aanleiding Eind 2012 heeft Prvinciale Staten van de prvincie Fryslân keuzes gemaakt mtrent de 'kerntakendiscussie'.

Nadere informatie

Waarom en hoe accountants hun verdienmodel moeten aanpassen. Van uren factureren naar value added pricing

Waarom en hoe accountants hun verdienmodel moeten aanpassen. Van uren factureren naar value added pricing Waarm en he accuntants hun verdienmdel meten aanpassen Van uren factureren naar value added pricing Waarm en he accuntants hun verdienmdel meten aanpassen 2 Inhud Inleiding 3 De ntwikkelingen 4 Blijvende

Nadere informatie

D i e n s t v e r l e n i n g s d o c u m e n t

D i e n s t v e r l e n i n g s d o c u m e n t D i e n s t v e r l e n i n g s d c u m e n t Ons kantr hudt zich bezig met financiële dienstverlening en heeft zich gespecialiseerd in schade- en levensverzekeringen en is daarbij actief p de zakelijkeen

Nadere informatie

Handleiding. Het opstellen van een diaconaal beleidsplan

Handleiding. Het opstellen van een diaconaal beleidsplan Handleiding Het pstellen van een diacnaal beleidsplan Versie 1.0 Generale diacnale cmmissie Datum: augustus 2015 Generale diacnale cmmissie Vendelier 51-D 3905 PC VEENENDAAL Telefn (0318) 505541 Website:

Nadere informatie

NTA 8009:2007. Veiligheidsmanagementsysteem voor ziekenhuizen en instellingen die ziekenhuiszorg verlenen

NTA 8009:2007. Veiligheidsmanagementsysteem voor ziekenhuizen en instellingen die ziekenhuiszorg verlenen NTA 8009:2007 Veiligheidsmanagementsysteem vr ziekenhuizen en instellingen die ziekenhuiszrg verlenen Unifrm en inzichtelijk veiligheidsmanagementsysteem Openheid ver patiëntveiligheid Basis vr interne

Nadere informatie

Alterim Arbeidsmarktindex Publicatie voorjaar 2015

Alterim Arbeidsmarktindex Publicatie voorjaar 2015 Alterim Arbeidsmarktindex Publicatie vrjaar 2015 1 Publicatie vrjaar 2015 Alterim presenteert de uitkmsten van nze peridieke Alterim Arbeidsmarkt Index. Gericht nderzek nder 716 hg pgeleide financiële

Nadere informatie

Waterbeheer, kan jij het aan?

Waterbeheer, kan jij het aan? Waterbeheer, kan jij het aan? Een rllenspel ver waterbeheer in het beheergebied van een waterschap Vakgebied: Aardrijkskunde, Bilgie, Maatschappijleer Niveau: klas 3 HAVO en VWO Tijdsduur: 60 minuten Waterbeheer

Nadere informatie

Communicatie voor beleid Interactie (raadplegen, dialoog, participatie) en procescommunicatie; betrokkenheid, betere besluiten en beleid

Communicatie voor beleid Interactie (raadplegen, dialoog, participatie) en procescommunicatie; betrokkenheid, betere besluiten en beleid Samenvatting BEELDEN OVER COMMUNICATIE TEYLINGEN Bevindingen gesprekken ver Cmmunicatie, raad- en cllegeleden, rganisatie en samenleving In deze ntitie zijn de resultaten van zwel de gesprekken van 9 ktber

Nadere informatie

Verdiepend onderzoek Wmoinkoopproces

Verdiepend onderzoek Wmoinkoopproces Verdiepend nderzek Wminkpprces Kwalitatief nderzek nder 24 gemeenten Petra Ebben de Jng & Myriam Martens 1 september 2014 Disclaimer en leeswijzer Het ministerie van VWS heeft Q-Cnsult pdracht gegeven

Nadere informatie

Verandertrajecten voor individuele medewerkers

Verandertrajecten voor individuele medewerkers Het Sandelhut Meditatietechnieken, Caching en Training Verandertrajecten vr individuele medewerkers Lcatie: Het Beekse Bshuis Girlesedijk ngenummerd Hilvarenbeek Pst: Gildelaan 41 5081 PJ Hilvarenbeek

Nadere informatie

Subsidietoetsingskader VVE gemeente Raalte 2015. Doelstelling subsidie:

Subsidietoetsingskader VVE gemeente Raalte 2015. Doelstelling subsidie: Subsidietetsingskader VVE gemeente Raalte 2015 Delstelling subsidie: Op grnd van de Wet OKE (Ontwikkelingskansen dr kwaliteit en educatie zijn gemeenten verantwrdelijk vr de Vrschlse educatie. Gemeenten

Nadere informatie

Beleidsregels voorziening jobcoaching Participatiewet 2015

Beleidsregels voorziening jobcoaching Participatiewet 2015 Beleidsregels vrziening jbcaching Participatiewet 2015 1-7-2015 Jbcaching Reginale beleidsregels jbcaching Participatiewet regi Achterhek Inleiding Jbcaching gaat ver het ndersteunen van mensen bij het

Nadere informatie

Projectomschrijvingen van het Uitvoeringsprogramma 2012-2015 Visie Openbaar Vervoer 2020

Projectomschrijvingen van het Uitvoeringsprogramma 2012-2015 Visie Openbaar Vervoer 2020 Vrdracht Prvinciale Staten van Nrd-Hlland Vrdracht Haarlem, juli 2012 Onderwerp: Uitveringsprgramma 2012-2015 Visie Openbaar Verver 2020 Bijlage: Prjectmschrijvingen van het Uitveringsprgramma 2012-2015

Nadere informatie

Nieuwsbrief 3: Special De Wet werk en zekerheid en het inrichten van regionale vervangingscentra.

Nieuwsbrief 3: Special De Wet werk en zekerheid en het inrichten van regionale vervangingscentra. Nieuwsbrief 3: Special De Wet werk en zekerheid en het inrichten van reginale vervangingscentra. Frans Thmassen, directeur Onderwijs & Jeugd en EduStaf www.bmcimplementatie.nl De Wet werk en zekerheid

Nadere informatie

IWI. De Gemeenteraad Postbus 11563

IWI. De Gemeenteraad Postbus 11563 Inspectie Werk en Inkmen Tezicht Gemeentelijk Dmein De Gemeenteraad Pstbus 11563 2502 AN Den Haag Prinses Beatrixlaan 82 2595 AL Den Haag Telefn (070) 304 44 44 Fax (070) 304 44 45 www.lwiweb.nl Cntactpersn

Nadere informatie

Wie verkoopt uw huis?

Wie verkoopt uw huis? Wie verkpt uw huis? Accuntnet Verkp Vertruwens Persn Service Accuntnet V V P Service Wie verkpt uw huis? Als u uw huis wilt verkpen, schakelt u k in Spanje een makelaar in. Echter in Spanje geeft men nrmaal

Nadere informatie

Onderzoeksrapport Bedrijvenkring Oldebroek

Onderzoeksrapport Bedrijvenkring Oldebroek Onderzeksrapprt Bedrijvenkring Oldebrek AIDA Cmmunicatie 6 juni 2014 Inhudspgave Samenvatting 4 1. Inleiding 5 2. Prbleemanalyse 6 2.1 Aanleiding van het prbleem 6 2.2 Het krachtenveld 6 2.3 Wat mest nderzcht

Nadere informatie

Veel gestelde vragen huurbeleid 18 oktober 2012

Veel gestelde vragen huurbeleid 18 oktober 2012 Veel gestelde vragen huurbeleid 18 ktber 2012 Algemeen: 1. Waarm kmt er een nieuw huurbeleid? Een aantal ntwikkelingen heeft ervr gezrgd dat wij ns huurbeleid hebben aangepast. Deze ntwikkelingen zijn:

Nadere informatie

Hoe kan uw overheidsorganisatie professionalisering en verduurzaming van het inkoopproces bewerkstelligen

Hoe kan uw overheidsorganisatie professionalisering en verduurzaming van het inkoopproces bewerkstelligen He kan uw verheidsrganisatie prfessinalisering en verduurzaming van het inkpprces bewerkstelligen He kan uw verheidsrganisatie prfessinalisering en verduurzaming van het inkpprces bewerkstelligen UITWERKING

Nadere informatie

Cottage Industries Grensverleggend ondernemen voor een economische vitaal en leefbaar platteland. Groningen, maart 2012.

Cottage Industries Grensverleggend ondernemen voor een economische vitaal en leefbaar platteland. Groningen, maart 2012. Cttage Industries Grensverleggend ndernemen vr een ecnmische vitaal en leefbaar platteland Grningen, maart 2012 Pagina 1 van 53 Verantwrding Prject Cttage Industries Opdrachtgever Kamer van Kphandel Nrd-Nederland

Nadere informatie

M200403. Het MKB en de BV. Achtergronden van de keuze van ondernemers. Ro Braaksma. Klaas Bangma

M200403. Het MKB en de BV. Achtergronden van de keuze van ondernemers. Ro Braaksma. Klaas Bangma M200403 Het MKB en de BV Achtergrnden van de keuze van ndernemers R Braaksma Klaas Bangma Zetermeer, 24 maart 2004 Het MKB en de BV Waarm kiezen ndernemers vr een bepaalde rechtsvrm? En in het bijznder:

Nadere informatie

Aanbod Diensten Baan in Beeld

Aanbod Diensten Baan in Beeld Aanbd Diensten Baan in Beeld 3751 LM Bunschten inf@baaninbeeld.cm www.baaninbeeld.cm Inhudspgave 1. Over Baan in Beeld p. 3 Wie wij zijn, utplacement en lpbaanadvies, fcus, resultaat en lcatie. 2. Outplacementprgramma

Nadere informatie

Lokale subsidies voor energiebesparing en duurzame energie

Lokale subsidies voor energiebesparing en duurzame energie RETS RESpedia Lkale subsidie vr energieprjecten Ec Centre Wales Jake Hllyfield Lkale subsidies vr energiebesparing en duurzame energie Diverse lkale verheden in Wales hebben uiteenlpende maatregelen genmen

Nadere informatie

Introductie MVO Prestatieladder

Introductie MVO Prestatieladder Intrductie De is een certificeerbare nrm vr Maatschappelijke Verantwrdelijkheid van Organisaties (MVO). De nrm is gemaakt vr rganisaties die hun eigen MVO ambities en perfrmance aantnbaar willen maken,

Nadere informatie

Het Grote Geldonderzoek: hoe ga je met je geld om?

Het Grote Geldonderzoek: hoe ga je met je geld om? Het Grte Geldnderzek: he ga je met je geld m? Natinaal Instituut vr Budgetvrlichting (Nibud) Tijdsduur: één les Werkvrm: individueel met een discussie in de klas Niveau: bedeld vr alle leerlingen van klas

Nadere informatie

Een goede toekomst voor uw administratie

Een goede toekomst voor uw administratie Een gede tekmst vr uw administratie Is dit uw situatie nu? Is dit uw situatie straks? De praktijk Bij het gebruik maken van nline- bekhuden, wrdt het vr u mgelijk m 24 uur per dag, 7 dagen in de week infrmatie

Nadere informatie

Informatiebrief over deelname aan het onderzoek Food2Learn

Informatiebrief over deelname aan het onderzoek Food2Learn Infrmatiebrief ver deelname aan het nderzek Fd2Learn Beste leerlingen, uders en/f wettelijk vertegenwrdigers, Dat het eten van vis (rijk aan mega- 3 vetzuren) ged is vr het functineren van de hersenen

Nadere informatie

De huidige wijze waarop de subsidiegelden worden uitgegeven is een verdeling van de subsidie ten behoeve van:

De huidige wijze waarop de subsidiegelden worden uitgegeven is een verdeling van de subsidie ten behoeve van: Stichting Ontwikkelingssamenwerking Lingewaard Inhudelijk en financieel jaarverslag ver 2012 Was het jaar 2011 een jaar van nzekerheid en verleg met de gemeente he in de tekmst met ntwikkelingssamenwerking

Nadere informatie

Resultaten openbare marktconsultatie. Verkoop klooster Groot Bijstervelt Gemeente Oirschot. BIZOB-2011-SK-OIR-010 CONCEPT 19 april 2012

Resultaten openbare marktconsultatie. Verkoop klooster Groot Bijstervelt Gemeente Oirschot. BIZOB-2011-SK-OIR-010 CONCEPT 19 april 2012 Resultaten penbare marktcnsultatie Verkp klster Grt Bijstervelt Gemeente Oirscht BIZOB-2011-SK-OIR-010 CONCEPT 19 april 2012 1. Inleiding 1.1 Aanleiding De gemeente Oirscht is sinds nvember 2009 eigenaar

Nadere informatie

Tussenrapportage: plan van aanpak raadsenquête grondexploitatie Duivenvoordecorridor.

Tussenrapportage: plan van aanpak raadsenquête grondexploitatie Duivenvoordecorridor. Tussenrapprtage: plan van aanpak raadsenquête grndexplitatie Duivenvrdecrridr. Enquêtecmmissie grndexplitatie Duivenvrdecrridr 16 februari 2015 Inhudspgave: 1. Inleiding 2. Organisatie 3. Verfijning nderzeksvraag

Nadere informatie

Chic, zo n gedragspatroongrafiek!

Chic, zo n gedragspatroongrafiek! Chic, z n gedragspatrngrafiek! Leerdelen: De leerlingen kunnen nder begeleiding de verwevenheid tussen ecnmische, sciale en eclgische aspecten in duurzaamheidsvraagstukken herkennen. De leerlingen krijgen

Nadere informatie

IMPLEMENTATIE WET VERPLICHTE MELDCODE HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING GEMEENTEN NOORDOOST-BRABANT

IMPLEMENTATIE WET VERPLICHTE MELDCODE HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING GEMEENTEN NOORDOOST-BRABANT BIJLAGE 1 IMPLEMENTATIE WET VERPLICHTE MELDCODE HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING GEMEENTEN NOORDOOST-BRABANT 1. Inleiding Op 1 juli 2013 is de Wet verplichte meldcde huiselijk geweld en kindermishandeling

Nadere informatie

Beleidsregels Hulp bij humanitaire rampen.

Beleidsregels Hulp bij humanitaire rampen. Beleidsregels Hulp bij humanitaire rampen. Inhudspgave 1. Inleiding 3 2. De eerste dagen na een ramp: riëntatie en besluitvrming 4 3. Een hulpkanaal kiezen 5 3.1 Hulpkanaal A: Ndhulp via de SHO 6 3.2 Hulpkanaal

Nadere informatie

Vraag en antwoorden over de volmacht

Vraag en antwoorden over de volmacht Vraag en antwrden ver de vlmacht Hiernder treft u een verzicht aan van de vragen en antwrden die zijn gesteld ver de vlmacht. Heeft de vlmacht een lptijd? Heeft de deelnemersraad psitief advies gegeven

Nadere informatie

Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) Winterswijk 2013-2018

Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) Winterswijk 2013-2018 Vr- en Vregschlse Educatie (VVE) Winterswijk 2013-2018 1. Inleiding Vr- en Vregschlse Educatie, als nderdeel van het bredere beleidsterrein nderwijsachterstandbeleid, wrdt sinds 2002 in Winterswijk vrmgegeven.

Nadere informatie

Stel uw inkomen zeker, sluit een arbeidsongeschiktheidsverzekering af

Stel uw inkomen zeker, sluit een arbeidsongeschiktheidsverzekering af Stel uw inkmen zeker, sluit een arbeidsngeschiktheids af Eindelijk geniet u van een heerlijke skivakantie. En natuurlijk verkmt het u niet, want u bent een ervaren skiër. Maar laat dat ngeluk nu net in

Nadere informatie

Rob Klinkert, Managing Partner Hoevelaken, 31-1-2013. De toekomst van het schadebedrijf

Rob Klinkert, Managing Partner Hoevelaken, 31-1-2013. De toekomst van het schadebedrijf Rb Klinkert, Managing Partner Hevelaken, 31-1-2013 De tekmst van het schadebedrijf Intrductie Middenduin Autmtive gestart in september 2012. Onderdeel van de Middenduin Grep, gevestigd in Nijkerk. pgericht

Nadere informatie

Brochure Samenwerking Opleidingen

Brochure Samenwerking Opleidingen 1 Brchure Samenwerking Opleidingen Online Effects BV Daniël Staal VergunningCuraca.cm HuisvestingCuraca.cm HrecaWerkCuraca.cm Cpyright 1 januari 2015 2 Beste stagecördinatr, Onze dank vr uw getnde interesse

Nadere informatie

re-integratie jobcaoching praktijkleerwerktraject De Pastorie diverse branches social return

re-integratie jobcaoching praktijkleerwerktraject De Pastorie diverse branches social return jbcaching praktijkleerwerktraject De Pastrie scial return Stichting MatchWinners Rermnd jbcaching praktijkleerwerktraject De Pastrie scial return Stichting Matchwinners Rermnd 1. Intr Sinds 2009 biedt

Nadere informatie

Genderloopbaankloof: enkele voorzetten vanuit Persephone vzw, organisatie van vrouwen met een handicap of invaliderende chronische ziekte

Genderloopbaankloof: enkele voorzetten vanuit Persephone vzw, organisatie van vrouwen met een handicap of invaliderende chronische ziekte Genderlpbaanklf: enkele vrzetten vanuit Persephne vzw, rganisatie van vruwen met een handicap f invaliderende chrnische ziekte De genderlpbaanklf verdient aandacht van de beleidsmakers en de sciale partners.

Nadere informatie

Factsheet 5xBeter TUSSEN DE OREN. Introductiefilm Nieuwkomers

Factsheet 5xBeter TUSSEN DE OREN. Introductiefilm Nieuwkomers Factsheet 5xBeter TUSSEN DE OREN Intrductiefilm Nieuwkmers 1 5x Beter 5xBeter is een gezamenlijk initiatief van Kninklijke Metaalunie, FME CWM, FNV Bndgenten, CNV Vakmensen en De Unie. 5xBeter zet zich

Nadere informatie

Het Nieuwe Werken: hieperdepiep hoera? De rol van de OR bij de invoering van Het Nieuwe Werken

Het Nieuwe Werken: hieperdepiep hoera? De rol van de OR bij de invoering van Het Nieuwe Werken Het Nieuwe Werken: hieperdepiep hera? De rl van de OR bij de invering van Het Nieuwe Werken De kans is grt dat er in uw rganisatie al wrdt gesprken ver de invering van Het Nieuwe Werken. En z niet, dan

Nadere informatie

Beschermd Wonen met een pgb onder verantwoordelijkheid van gemeenten

Beschermd Wonen met een pgb onder verantwoordelijkheid van gemeenten Beschermd Wnen met een pgb nder verantwrdelijkheid van gemeenten Een factsheet vr cliënten, cliëntvertegenwrdigers en familievertegenwrdigers 1 februari 2016 Sinds 1 januari 2015 valt Beschermd Wnen (vrheen

Nadere informatie

Meldcode bij een vermoeden van kindermishandeling voor scheidingsbegeleiders [versie 28-04-2009]

Meldcode bij een vermoeden van kindermishandeling voor scheidingsbegeleiders [versie 28-04-2009] 1 Algemeen Meldcde bij een vermeden van kindermishandeling vr scheidingsbegeleiders [versie 28-04-2009] 1.1 Iedere ScS Scheidingsspecialist, ScS Zandkasteelcach, ScS OKEE-cach, hierna te nemen scheidingsbegeleider,

Nadere informatie

PLAN VAN AANPAK PUBLIC RELATIONS REGIONAAL COÖRDINATIE TEAM WAPENBROEDERS ZUIDELIJK NEDERLAND (versie 6)

PLAN VAN AANPAK PUBLIC RELATIONS REGIONAAL COÖRDINATIE TEAM WAPENBROEDERS ZUIDELIJK NEDERLAND (versie 6) REGIONAAL COÖRDINATIE TEAM WAPENBROEDERS ZUIDELIJK NEDERLAND www.wapenbrederszuid.nl PLAN VAN AANPAK PUBLIC RELATIONS REGIONAAL COÖRDINATIE TEAM WAPENBROEDERS ZUIDELIJK NEDERLAND (versie 6) Inleiding Onder

Nadere informatie

Openbare raadpleging over de evaluatie van de Europese strategie inzake handicaps 2010/2020

Openbare raadpleging over de evaluatie van de Europese strategie inzake handicaps 2010/2020 Openbare raadpleging ver de evaluatie van de Eurpese strategie inzake handicaps 2010/2020 Er zijn in de EU ngeveer 80 miljen mensen met een handicap. Vr deze mensen is het, dr allerlei belemmeringen, vaak

Nadere informatie

`Over het voorkomen van voorzienbare teleurstellingen` Wat u kunt doen om het vertrouwen van consumenten terug te winnen

`Over het voorkomen van voorzienbare teleurstellingen` Wat u kunt doen om het vertrouwen van consumenten terug te winnen `Over het vrkmen van vrzienbare teleurstellingen` Wat u kunt den m het vertruwen van cnsumenten terug te winnen Inhudelijke bijdrage van Michiel Denkers van de AFM tijdens het 20ste Hyptheken Event p 15

Nadere informatie

Reactie op uitkomsten audit Beheervoorziening BSN

Reactie op uitkomsten audit Beheervoorziening BSN Directie Dienstverlening, Regeldruk en infrmatiebeleid Cluster Infrmatiebeleid Basisvrzieningen Overheid Reactie p uitkmsten audit Beheervrziening BSN Bijlage nummer 1 Ons Kenmerk 2011-2000282822 Aanleiding

Nadere informatie

In het collegeprogramma van Tynaarlo 2006 2010 is deze ontwikkeling en de keuze voor Haren als volgt verwoord:

In het collegeprogramma van Tynaarlo 2006 2010 is deze ontwikkeling en de keuze voor Haren als volgt verwoord: Gemeente Tynaarl Mem Betreft: Kaders vr intergemeentelijke samenwerking, keuze vr Haren Inleiding Sinds 2003 bestaat de stuurgrep samenwerking Tynaarl Haren, met als deelnemers de burgemeesters en de secretarissen

Nadere informatie

.1-4- gemeente Eindhouen

.1-4- gemeente Eindhouen .1-4- gemeente Eindhuen Inleiding 3 3 Vr u ligt het Jaarverslag Leerplicht en Straks.nu 2008-2009. Qua vrm en pmaakeen ander jaarverslag dan u gewend bent. De vrij uitgebreide weergave van allerlei zaken

Nadere informatie

De Ultieme Sollicitatie Gids.

De Ultieme Sollicitatie Gids. De Ultieme Sllicitatie Gids. Ha Aanstaande Superheld! Hierbij een mie verzameling met nuttige infrmatie. Lees het dr en kijk wat je eruit kunt halen. Sms staan er bepaalde tips f acties dubbel in. Dat

Nadere informatie

NOTITIE REGIONAAL REPRESSIEF DEKKINGSPLAN FASE 2 BESTUURLIJKE UITGANGSPUNTEN. 1. Inleiding

NOTITIE REGIONAAL REPRESSIEF DEKKINGSPLAN FASE 2 BESTUURLIJKE UITGANGSPUNTEN. 1. Inleiding NOTITIE REGIONAAL REPRESSIEF DEKKINGSPLAN FASE 2 BESTUURLIJKE UITGANGSPUNTEN 1. Inleiding De pdracht van het AB VrZW bij de vaststelling van het dekkingsplan fase 1 p 18 ktber 2013 luidde: nderzek de mgelijkheden

Nadere informatie

Ekelmans & Meijer Advocaten (Rechten)

Ekelmans & Meijer Advocaten (Rechten) Evaluatie-rapprt STEP In-husedag bij Ekelmans & Meijer Advcaten (Rechten) -- INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE. WOORD VOORAF. RESULTATEN VAN DE ATTITUDE-METING VÓÓR DE IN-HOUSEDAG. RESULTATEN VAN DE ATTITUDE-METING

Nadere informatie

Cursussen CJG. (samenwerking tussen De Meerpaal en het onderwijs in Dronten) Voortgezet Onderwijs

Cursussen CJG. (samenwerking tussen De Meerpaal en het onderwijs in Dronten) Voortgezet Onderwijs Cursussen CJG (samenwerking tussen De Meerpaal en het nderwijs in Drnten) Vrtgezet Onderwijs 1 Faalangst (vrtgezet nderwijs) Faalangsttraining is vr jngeren die gespannen zijn en (te) veel nadenken ver

Nadere informatie

Update transacties. Voorbeelden

Update transacties. Voorbeelden Update transacties Wij willen deze eerste nieuwsbrief van het jaar beginnen met u allen een heel ged, geznd en succesvl 2013 te te wensen. Traditineel gaat de eerste nieuwsbrief van een nieuw jaar ver

Nadere informatie

Evaluatierapport Scalda - Groep 3 29 januari 26 maart 2014

Evaluatierapport Scalda - Groep 3 29 januari 26 maart 2014 Evaluatierapprt Scalda - Grep 3 29 januari 26 maart 2014 1. Inleiding, deelnemers en activiteiten In dit dcument wrden de bevindingen weergegeven van begeleiders en deelnemers die betrkken waren bij de

Nadere informatie

Middelen Financiële middelen o De organisatie heeft een actueel beleid met betrekking tot het verkrijgen van de benodigde financiële middelen.

Middelen Financiële middelen o De organisatie heeft een actueel beleid met betrekking tot het verkrijgen van de benodigde financiële middelen. Categrie C Per aspect van het framewrk zijn nrmen pgesteld. Vetgedrukt zijn de verplichte nrmen. Organisaties die nder categrie C vallen, zullen verder zijn met het implementeren van kwaliteitssystemen

Nadere informatie

BIZ Plan Westermaat Bedrijventerrein Westermaat te Hengelo

BIZ Plan Westermaat Bedrijventerrein Westermaat te Hengelo BIZ Plan Westermaat Bedrijventerrein Westermaat te Hengel Hengel, 4 juni 2010 INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding 2. De Experimentwet Bedrijven Investerings Zne 3. Activiteiten van het BIZ 4. Waarm een BIZ 5. De

Nadere informatie

Stappenplan beleidsplan. Sportvereniging

Stappenplan beleidsplan. Sportvereniging Stappenplan beleidsplan Sprtvereniging 2012 Vrwrd Een beleidsplan is een plan dat de kers aangeeft die een vereniging in een bepaalde peride (meestal 3 tt 5 jaren) wil varen. Elke vereniging hrt een beleidsplan

Nadere informatie

Otten, J Artikel ESAA, 2009 Risicomanagement: een geïntegreerde benadering

Otten, J Artikel ESAA, 2009 Risicomanagement: een geïntegreerde benadering Risicmanagement: een geïntegreerde benadering Cpyright: Alle rechten zijn vrbehuden aan de auteur(s) van dit dcument en Auditing.nl 1 Risicmanagement Een geïntegreerde benadering Auteur: Jan Otten 10 juli

Nadere informatie

Handleiding TechFinder: gebruikers

Handleiding TechFinder: gebruikers Handleiding TechFinder: gebruikers Wetenschap- en techniekaanbd p maat Inhud Wat is TechFinder?... 1 Vr wie?... 1 Registreren... 1 Inlggen... 2 Prduct zeken... 3 Resultaat zekpdracht... 6 Prduct aanvragen...

Nadere informatie

Samenvatting mediapartners Shopping2020

Samenvatting mediapartners Shopping2020 Samenvatting mediapartners Shpping2020 Samenvatting eindrapprt expertgrep Supply Chain De supply chain van de tekmst wrdt gekenmerkt dr cntinue verandering en vraagt m flexibiliteit. De veranderende retailmgeving

Nadere informatie

Handleiding Handleiding Communicatie voor. Promotoren. Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling VLAANDEREN 2014-2020.

Handleiding Handleiding Communicatie voor. Promotoren. Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling VLAANDEREN 2014-2020. Handleiding Handleiding Cmmunicatie vr Prmtren Eurpees Fnds vr Reginale Ontwikkeling VLAANDEREN 2014-2020 1 Eurpese Unie Inhud 1 Inleiding... 1 2 De minimale cmmunicatieverplichtingen... 1 a) Weergave

Nadere informatie

vaak jarenlange dienstverlening

vaak jarenlange dienstverlening INFORMATIE DOCUMENT Beste geïnteresseerde, Future4prfits is een bedrijf dat unieke trendvlgende systemen heeft ntwikkeld die zeer winstgevende aan- en verkp signalen genereren vr diverse beurzen (.a. de

Nadere informatie

Veelgestelde vragen over goodwill

Veelgestelde vragen over goodwill Veelgestelde vragen ver gdwill Geschiedenis van gdwill 1. Waarm wrdt dit nderwerp nu ter sprake gebracht? Gdwill bestaat tch al heel lang? Al enige jaren hrt de LOVAH het geluid dat gdwill weer terug is.

Nadere informatie

Notitie Project D Verkenning informatievoorziening huisvesting internationale studenten in Nederland.

Notitie Project D Verkenning informatievoorziening huisvesting internationale studenten in Nederland. Ntitie Prject D Verkenning infrmatievrziening huisvesting internatinale studenten in Nederland. In deze ntitie geven we beknpt de belangrijkste resultaten weer van prject D van de Rde Lper. 1. Achtergrnd

Nadere informatie

Gefaseerde implementatie projectbeheersing methodiek Hogeschool van Utrecht

Gefaseerde implementatie projectbeheersing methodiek Hogeschool van Utrecht Prject Shared Services Gefaseerde implementatie prjectbeheersing methdiek Hgeschl van Utrecht Vervlg van Deelprjectplan Prjectadministraties (januari 2004) Het beheersen van prjectadministraties dr de

Nadere informatie

: Subsidieaanvraag Transformatie en innovatieplannen SW bedrijf (Motie Kerstens cs.)

: Subsidieaanvraag Transformatie en innovatieplannen SW bedrijf (Motie Kerstens cs.) Betreft: Van : Subsidieaanvraag Transfrmatie en innvatieplannen SW bedrijf (Mtie Kerstens cs.) : DZB Leiden, SWA Alphen aan den Rijn en Maregrep NV te Vrhut Arbeidsmarktregi Hlland Rijnland Aanvrager :

Nadere informatie

De denkstijltest. CompetenZa info@competenza.nu www.competenza.nu

De denkstijltest. CompetenZa info@competenza.nu www.competenza.nu De denkstijltest Wat is het? Uw manier van denken bepaalt in sterke mate he u zich velt en he u handelt. Dat geldt vr individuen, maar k vr teams en rganisaties. MindSnar is een methde waarmee denkstijlen

Nadere informatie

Bestaat er een economische en/of organisatorische eenheid met andere bedrijven? Zo ja, graag nadere informatie waaronder een organogram.

Bestaat er een economische en/of organisatorische eenheid met andere bedrijven? Zo ja, graag nadere informatie waaronder een organogram. Aanvraagfrmulier Berepsaansprakelijkheidsverzekering algemeen 1. Verzekeringnemer Naam bedrijf:.... Crrespndentieadres:... Pstcde en plaats:... Cntactpersn:... man vruw E-mail cntactpersn:.. Rechtsvrm:.

Nadere informatie

Projectplan van de Stichting BIZ Beverkoog periode 2016 2020 V111115

Projectplan van de Stichting BIZ Beverkoog periode 2016 2020 V111115 Prjectplan van de Stichting BIZ Beverkg peride 2016 2020 V111115 Delstelling en ambitie Een ged nderhuden en veilig bedrijventerrein waar iedereen graag werkt f zaken det is vr alle partijen p de Beverkg

Nadere informatie

Sociaal akkoord arbeidsmarkt Zorg en Welzijn Stedendriehoek en Noord-Veluwe

Sociaal akkoord arbeidsmarkt Zorg en Welzijn Stedendriehoek en Noord-Veluwe Sciaal akkrd arbeidsmarkt Zrg en Welzijn Stedendriehek en Nrd-Veluwe De aanleiding tt het vrmen van een sciaal akkrd In 2013 waren ruim 57860 (brn: WGV Zrg en Welzijn) inwners in de regi s Stedendriehek

Nadere informatie

IKZ DEEL II : De informatieronde

IKZ DEEL II : De informatieronde Vanuit het standpunt van de zn is de schaduw nzichtbaar (Gethe) IKZ DEEL II : De infrmatiernde Het is méér dan een cliché f butade: m aan een breed kwaliteitsbeleid te werken, heb je écht steun, inbreng

Nadere informatie

1) Voorstel tot afschaffing belasting op drankslijterijen

1) Voorstel tot afschaffing belasting op drankslijterijen 1) Vrstel tt afschaffing belasting p drankslijterijen Een tijd geleden werd er dr de regering een hrecaplan vrgesteld. Hierin stnden een aantal maatregelen die dr de betrkken sectr tegejuicht werden, in

Nadere informatie

Ter vergelijking met de MJA3-doelstelling worden de indices voor productieproces, keten en duurzame energie gesommeerd.

Ter vergelijking met de MJA3-doelstelling worden de indices voor productieproces, keten en duurzame energie gesommeerd. MJA3 cnvenant Methdiek energieefficiency Alle inspanningen van bedrijven gericht p energiebesparing in het prductieprces en in de keten en met het g p de inzet van duurzame energie, wrden gehnreerd: zij

Nadere informatie

De ins en outs van payrolling versie maart 2013

De ins en outs van payrolling versie maart 2013 > White paper Payrll Select De ins en uts van payrlling versie maart 2013 De kstenbesparende plssing vr het uitbesteden van werkgeverschap > www.payrllselect.nl Inhud 1. Inleiding... 2 2. Wat is payrlling?...

Nadere informatie

Gespreksleidraad WOII geïnteresseerden

Gespreksleidraad WOII geïnteresseerden Gespreksleidraad WOII geïnteresseerden Delstellingen Diepgaand inzicht krijgen in infrmatiebehefte m.b.t. WOII persnlijke betekenis WOII ntstaan interesse in WOII beiende/interessante thema s gebruik en

Nadere informatie

De voorraad fossiele brandstoffen is eindig. Op termijn zullen we andere bronnen voor onze energievoorziening moeten gebruiken.

De voorraad fossiele brandstoffen is eindig. Op termijn zullen we andere bronnen voor onze energievoorziening moeten gebruiken. 5.2.7 Energie Wat is het thema en waarm is het belangrijk? Het thema energie gaat ver het gebruik van energie in de gebuwde mgeving vr verwarming, keling, verlichting en industriële en agrarische prcessen.

Nadere informatie