Content management is een term die vele ladingen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Content management is een term die vele ladingen"

Transcriptie

1 Frts van Latum en Ronald Dekker Ervarngen van Bblotheek TU Delft Content management: sleutelrol n dgtale bblotheek In de Bblotheek van de Technsche Unverstet Delft wordt een content management systeem gebrukt 1 waarmee webstes worden gepublceerd, maar ook andere publcates mee moeten worden gemaakt, bjvoorbeeld op paper. De nvesterng n het systeem werd gecombneerd met een nvesterng n nformaton retreval 2 om de denstverlenng aan de klantengroepen te verbeteren. Zj moeten net alleen kunnen zoeken, maar vooral ook kunnen vnden wat gezocht wordt. Content management s een term de vele ladngen dekt. Kern van content management s de schedng van nhoud en vorm, van content en publcate. In strkte zn s content management het beheren van documenten waarbj zoveel mogeljk wordt afgezen van (of geabstraheerd van) alles wat specfek s voor het publceren van documenten. Onder document wordt n deze context verstaan: teksten, afbeeldngen en alle andere soorten van mult-meda, maar ook scrpts, applets, records of selectes van records ut databases, enzovoort. Een handger term s content tems. Er s n het algemeen geen één-op-één verband tussen een content tem en een publcate. Een gepublceerd document kan zjn samengesteld ut meerdere content tems. Maar content tems moeten net gezen worden als klenste eenheden voor publcate: het kan zjn dat maar een gedeelte van een content tem terechtkomt n een gepublceerd document. Een content tem kan een rol spelen n 0, 1 of meer gepublceerde documenten. Anders gezegd: het kan (nog) net gepublceerd zjn, het kan bedoeld zjn om bjvoorbeeld één webpagna te vullen, óf het kan op vele maneren of n verschllende publcates terugkomen. Assemblage van publcates ut content tems s drect gerelateerd aan content management. Bj content tems horen metadata, gegevens óver een content tem. Een bekende standaard voor de meest gebrukte beschrjvende metadata s Dubln Core. 3 Er wordt vaak ondersched gemaakt tussen beschrjvende metadata, bedoeld voor de terugvndbaarhed, en procesmatge metadata, zoals datum van vrjgave voor publcate, status, etcetera. Er zjn dre kwestes de met metadata samenhangen. De eerste s dat ook gepublceerde documenten metadata kunnen of zelfs moeten hebben. Het assemblageproces, waarn de publcates worden samengesteld ut content tems, zal dus ook voor de metadata van het gepublceerde document moeten zorgen. Ten tweede s er de veel gehoorde vraag: staan metadata los van het content tem, of zjn ze er een onderdeel van? Bj afbeeldngen zullen de metadata vaak los van de afbeeldng zelf worden opgeslagen. Bj wetenschappeljke artkelen staan bjvoorbeeld ttel en auteurs n het document zelf. Als ttelbeschrjvngen content tems zjn, dan bestaan deze zelfs geheel ut metadata. 4 Wanneer metadata n het content tem zjn opgenomen, moeten de er op een eenvoudge maner ut op te halen zjn. Dat zou kunnen wanneer de gegevens op een specale maner zjn gecodeerd, XML leent zch daar natuurljk heel goed voor. Als dat net mogeljk s, zullen de metadata de n de content tems zjn opgenomen óók los daarvan moeten worden opgeslagen. De derde kweste s de van de structuur van metadata. Algemeen worden metadata gezen als name value pars en zo worden metadata dan ook geïmplementeerd. Dus bjvoorbeeld: DC.Creator = Smpson, Homer DC.Ttle = The Communst Manfesto DC.Creator = Marx, K DC.Creator = Engels, F DC.Ttle = Captal Deze vorm kan eenvoudg worden omgezet naar HTML. 5 De volgorde van de metadata van een document s meestal net van belang en één metadata name mag meerdere keren met verschllende values voorkomen (herhaalbaar- 28 Informate Professonal 2004 [8] 10

2 hed). Deze structuur kan gemakkeljk worden geïmplementeerd n een database. 6 Wj zjn er n het algemeen voorstander van dat de values met behulp van XML tags gestructureerd mogen zjn. 7 Bjvoorbeeld DC.Ttle = The <b>communst</b> Manfesto Immers als metadata n documenten voorkomen, zoals ttels n wetenschappeljke artkelen, dan kan daar structuur n voorkomen. In de praktjk s dt net vaak verwezenljkt. De maner waarop metadata worden geïndexeerd s belangrjk omdat metadata onder meer worden gebrukt om content tems terug te vnden. In het CMS dat we n Delft gebruken worden metadata n een database opgeslagen, maar ook geïndexeerd door Verty. Daardoor kan bjvoorbeeld gezocht worden op een woord n de ttel, eventueel getrunceerd, maar ook op de exacte nhoud van een metadata veld. Een term de met de aandacht voor content management s meegelft s repostory. Als je je net wlt vastleggen op de preceze maner van opslaan van content tems, dan zeg je dat ze n de repostory van het CMS ztten. Ook al zjn het fles n een specale drectory van een harddsk. De repostory van een CMS kan complex zjn en bestaan ut meerdere databases gecombneerd met opslag van fles. We komen daar verderop op terug. Specfek voor content management, maar ook voor document management, s het verschjnsel van n- en utchecken en versebeheer. Als je een content tem wlt gaan bewerken moet je het ut de repostory utchecken. Na de bewerkng moet het document weer worden ngecheckt, waarbj een neuwe verse van het content tem wordt opgeslagen. Een utgecheckt tem kan door nemand nog eens worden utgecheckt en alleen door de persoon de het heeft utgecheckt weer worden ngecheckt. Dt voorkomt geljktjdg wjzgen n content tems, terwjl de wjzgngen traceerbaar bljven. Content management en publceren Een bekende ndelng van het proces waarn content wordt gemaakt, beheerd en gepublceerd s te zen n fguur 1. Content management n rume zn betreft het gehele proces. Workflow wordt vaak ngezet om de voortgang en afhandelng ervan te ondersteunen. Content management n strkte zn en zo wordt het her steeds gebrukt, tenzj het anders s aangegeven betreft alleen de eerste dre stappen: create, redacte en opslag. Het publcateproces begnt bj de opslag en omvat assemblage, vormgevng en producte. Create s het domen van auteurs en vakredacteuren. De documenten, of beter de content tems de door hen worden opgeleverd, zullen heel verschllend zjn wat betreft formaat en structurerng. Het vareert van offce documenten n een structurerng naar nzcht van de auteur, va Worddocumenten met een vast sjabloon, tot gestructureerde documenten n XML. In Delft hebben we zoveel mogeljk ngezet op de laatste twee categoreën. Auteurs zullen vaak werken met egen tekstverwerkers en andere authorng tools 8 en zullen relatef weng het content management systeem zelf gebruken. Eenvoudg gestructureerde content kan met behulp van webformuleren 9 worden aangeleverd. In redacte wordt de content gecontroleerd en geredgeerd én worden metadata toegevoegd. Er kunnen ook converses plaatsvnden. Redacteuren zjn de belangrjkste gebrukers van een content management systeem. Het werk s voor een deel nhoudeljk (vakredacteuren), voor een ander deel heeft het betrekkng op taal, stjl en communcate en sommge werkzaamheden zjn technsch van aard (technoredacteuren). De content tems de bj opslag n de repostory worden opgeslagen, kunnen hetzelfde format hebben als de aangeleverde documenten: redacteuren hebben hoogut wjzgngen n het document aangebracht. Het kan ook zjn dat het document naar een ander format, bjvoorbeeld XML, wordt geconverteerd voordat het wordt opgeslagen. 10 Er zjn her veel mogeljkheden. Het content management systeem dat wj n Delft gebruken kent de zogenaamde nbound refnery, waarn allerle bewerkngen op documenten kunnen worden gedefneerd voordat ze worden opgeslagen als content tems. Het systeem kest de bewerkng aan de hand van kenmerken van het document en/of de meegeleverde metadata. Assemblage s de eerste stap n het publcateproces. Daarn wordt de publcate of een onderdeel van de publcate bjvoorbeeld een webpagna samengesteld ut de opgeslagen content. Her wordt met name de structuur van de publcate vastgelegd. Bj een webste s dat de structuur van de ste (en daarmee ook van de navgatemogeljkheden) en de structuur van de verschllende typen van pagna s. Ook allerle extra dngen, zoals nhoudsopgaven, regsters, ste maps en dergeljke, worden her vastgelegd. Voor een publcate op paper, bjvoorbeeld een afleverng van een tjdschrft, kan hetzelfde prncpe gebrukt worden. Het assemblagevoorschrft van een publcate kan op verschllende maneren geïmplementeerd zjn. In Delft wordt de structuur van een ste vastgelegd n een XML-bestand. De templates voor de pagna s zelf worden met behulp van create redacte opslag assemblage vormgevng producte Fguur 1. Het proces van content maken, beheren en publceren Informate Professonal 2004 [8] 10 29

3 XML DOC DOC XLS REDACTIE: TOEVOEGEN, BEWERKEN, OPSLAAN EN BEHEREN VAN CONTENT ITEMS CONTENT MANAGEMENT IN STRIKTE ZIN content repostory HTML JPG CSS PDF PUBLICATIE: ASSEMBLEREN UIT CONTENT ITEMS, TOEVOEGEN VAN STIJL EN FUNCTIONALITEIT Fguur 2. De repostory als centraal punt waar content management processen en publcateprocessen op allerle maneren aan elkaar geknoopt kunnen worden een grafsche clent n JSP 11 gemaakt (ze ook fguur 4). Daarn kan assemblage gecombneerd worden met vormgevng. Functonaltet en vormgevng worden toegevoegd n de vorm van scrpts, style sheets, enzovoort. Dt kan een complex onderdeel zjn, afhankeljk van het format van de content de n de publcate wordt gebrukt. In Delft worden bjvoorbeeld bepaalde documenten n Word format n de repostory bewaard en pas n deze stap omgezet n HTML. Hervoor wordt de term dynamc converson gebrukt. De laatste stap, de producte van de publcate, s uteraard afhankeljk van het medum waarn gepublceerd wordt. Het komt bj webstes vaak neer op het ter beschkkng stellen aan de butenwereld op een specale server. vormgevers, webmasters, programmeurs. Zj kjken naar de content: welke content kan n een neuwe publcate worden (her)gebrukt en welke neuwe content s daar eventueel voor nodg. Maar zj kjken vooral naar de structuur van de publcate, naar de functonaltet en de vormgevng ervan. Een voorbeeld De bronnengds (www.lbrary.tudelft.nl/ned/bronnengds/ndex.html) van de bblotheek van de TU Delft s een verzamelng van verwjzngen naar databases, e-journals, webstes en de catalogus van de bblotheek. Een voorbeeldpagna s fguur 3. Deze pagna s samengesteld ut een aantal content tems van het type resource. Onder het kopje Databases met artkelen en dergeljke staan negen resources, onder het kopje Elektronsche tjdschrften zjn dre resources zchtbaar. Deze negen database-resources staan natuurljk net letterljk opgesomd n het assemblagevoorschrft. Er staan alleen de parameters n van de zoekacte de moet worden utgevoerd om deze negen resources ut het content management systeem te halen. Er zjn n dt geval twee parameters, het onderwerp (n dt geval: Composeten en vezelversterkende materalen) en het soort resource (n het eerste blokje: databases, n het tweede blokje: e-journals). De clent waarmee deze webpagna, of beter waarmee de template voor deze pagna wordt samengesteld s weergegeven n fguur 4. Lnks s de structuur van de webste aangegeven. Deze structuur wordt n een XML-bestand bjgehouden, maar va deze clent kunnen eenvoudg neuwe mappen en pagna s worden bjgemaakt. In het mdden van de pagna staat dezelfde pagna als n fguur 3, maar nu n een grafsche weergave van het template van deze pagna. De gekleurde blokjes zjn JSP-fragmenten de verschllende onderdelen genereren van de webpagna van fguur 3. Het eerste blokje Ljst van Resour- Opslag s n fguur 1 (ze p. 29) het endpunt van content management en het begnpunt van het publceren. We moeten er wel op wjzen dat het nu geschetste proces net als een lnear proces moet worden opgevat. Het s net zo dat voor elke publcate of elk type publcate een dergeljk proces moet worden opgezet, zodat vele parallelle producteljnen ontstaan. Dat was n de tradtonele maner van publceren vaak wel het geval. In fguur 2 wordt weergegeven dat de repostory het centrale punt s waar content management processen en publcateprocessen op allerle maneren aan elkaar geknoopt kunnen worden. Rollen Het aanmaken en redgeren van content tems gebeurt door auteurs en/of redacteuren. Een content manager kan verantwoordeljk zjn voor een deel van de repostory of voor de repostory van content tems als geheel. Het publceren s het werkterren van productbedenkers, Fguur 3. Bronnengds van de bblotheek van de TU Delft Informate Professonal 2004 [8] 10 31

4 ces genereert bjvoorbeeld het ljstje van negen bronnen van het type database. Voor webstes bestaat het assemblagevoorschrft dus ut de structuur van de ste, samen met een aantal templates voor de verschllende soorten van pagna s. Wanneer we kjken naar het content management voor deze tems, dan bljkt dat te bestaan ut het nvullen en wjzgen van nvulformuleren. In fguur 5 s het content tem Metadex weergegeven. Het staat n fguur 3 als het vjfde content tem onder het kopje Databases met artkelen en dergeljke. In de vormgevng wordt de nhoud van het veld Alleen TU weergegeven als een klen sleuteltje. Subject wordt gebrukt bj de selecte van dt soort content tems. De tekstvelden zjn er n twee talen. Wanneer een neuw content tem van dt type op deze maner wordt ngevoerd, s het n prncpe drect daarna zchtbaar n alle (!) webpagna s waarvoor het bestemd s. Hetzelfde geldt natuurljk voor wjzgngen n bestaande tems. Het content tem van fguur 5 staat n fguur 6 n de vorm van een XML-bestand. 12 Deze voorbeelden geven een ndruk van content management n rumere zn, geredeneerd vanut de publcate. Wanneer we starten bj de content s de stuate als volgt. In de repostory van het content management systeem zjn content tems opgeslagen van het type resource. Dat zjn beschrjvngen van allerle soorten bronnen op het nternet. Deze verzamelng van content tems wordt beheerd door medewerkers van de bblotheek. Het s één verzamelng omdat dezelfde bronnen op verschllende plaatsen hergebrukt worden. Webmasters gebruken templates waarn specale componenten worden geplaatst de dynamsch (op het moment van het opvragen van de pagna) selectes utvoeren op deze verzamelng van content tems. Va style sheets en parameters zoals taal wordt de utendeljke lay-out bepaald. DE SYSTEMEN Content management systemen ondersteunen content management en zjn ontwkkeld vanut dre verschllende nvalshoeken. Ze zjn gemaakt om het beheer van (grotere) webstes eenvoudger te maken, ze zjn ontwkkeld vanut al langer bestaande systemen voor documentbeheer, of ze zjn ontstaan n de wereld van SGML en XML. Web content management systemen De problematek de komt kjken bj het beheer van grote webstes s net gerng. Immer n HTML zt alles wat je nodg hebt om één pagna te maken, maar voor het beheren van duzenden webpagna s met een zekere onderlnge samenhang heb je andere tools nodg. Techneken de daarvoor worden gebrukt zjn: het maken van headers en footers de los worden opgeslagen en met meerdere pagna s gecombneerd worden, het los opslaan van vormgevng n een style sheet (CSS) en het los opslaan van slmme functonaltet n Javascrpt fles, enzovoort. De schedng van content en publcate s n deze systemen net of maar voor een deel verwezenljkt. In fete ondersteunen de systemen slechts het publcateproces en net een daarvan onafhankeljk content management. Document management systemen Document management s al langer bekend. De nadruk lgt her op het beheren van (grote) verzamelngen documenten n verschllende formaten (allerle offce documenten, scans, enzovoort). Informate over documenten n de vorm van metadata en het gebruk van workflow-faclteten bj de verwerkng van documenten zjn belangrjke onderdelen van document management. XML De doorbraak van XML en aan XML gerelateerde standaards en tools heeft het nut en de brukbaarhed van het Fguur 4. Screendump van de clentsoftware waarmee een webpagna wordt samengesteld Fguur 5. Voorbeeld van een content tem n de webnterface van het CMS 32 Informate Professonal 2004 [8] 10

5 <resource d="metadex" xmlns:xs="http://www.w3.org/2001/xmlschema-nstance" xs:nonamespaceschemalocaton="g:\project CMS\Development\XML\resource.xsd"> <ddoctype>resource</ddoctype> <xurtextdut>metadex</xurtextdut> <xurtexteng>metadex</xurtexteng> <xinfour>http://www.csa1.co.uk/csa/factsheets/metadex.shtml</xinfour> <xuri>http://www.csa1.co.uk/htbn/dbrng.cg?username=delft&access=delft260&cat=metadex</xuri> <xresourcetype>databases</xresourcetype> <xaccess>ja</xaccess> <xlongdut> metalen en legerngen</xlongdut> <xlongeng> metals and alloys</xlongeng> <xsubject>aard_d arch_b chemt_ac cve_bc databases lr_l lr_r mt_o mat_c mat_k mat_mc mat_a mat_mo mat_ml wb_m wb_tm wb_w</xsubject> <xextradut/> <xextraeng/> </resource> Fguur 6. Het content tem van fguur 5 weergegeven n de vorm van een XML-bestand scheden van content en vormgevng dudeljk gemaakt. Sommge content management systemen zjn helemaal gebaseerd op XML. Dat wl zeggen dat alle tekstuele content n XML wordt opgeslagen. Het grootste probleem herbj s de nvoerkant: net alle aangeleverde content s n XML en zal dus daarn moeten worden omgezet. En er zjn nog geen breed geaccepteerde edtors de als vanzelf brukbare XML als resultaat opleveren. Word 2003 ljkt overgens een goede eerste stap op de weg naar zulke tools. Schema Bj de selecte van het content management systeem hanteerden we het schema n fguur 7. In het lnkerdeel wordt weergegeven dat het content management systeem moet kunnen samenwerken met verschllende authorng tools. Varërend van offce programmatuur tot eenvoudge nvulformuleren. Dat kan op een eenvoudge maner: je maakt een document met een programma naar keuze, slaat het document ergens op de pc op, en voert het document daarna n het content management systeem n va een uploadformuler. Het kan ook mooer, bjvoorbeeld door het opnemen van specale menu s n Offce-programmatuur. Een bjzondere maner van n- en utchecken s werken met de verkenner van Wndows, waarbj de repostory (vrtueel) als een verzamelng van folders en bestanden kan worden weergegeven. 13 De klene blokjes met de letter geven aan dat er verschllende nterfaces nodg zjn om de samenwerkng tussen de programmatuur en het content management systeem te realseren. Het rechtergedeelte llustreert dat publceren naar verschllende meda mogeljk moet zjn. In Delft hebben we vooral te maken met webstes en PDF. Workflow s beschkbaar voor de begeledng en controle van het proces. Flexbltet ten aanzen van de nrchtng van workflow n het content management systeem s een belangrjke kwaltetses. Voor de achtergronden van workflow management en de automatserng daarvan verwjzen we naar webstes als de van de Workflow Management Coalton (www.wfmc.org/), WARIA (www.wara.com/) en e-workflow (www.e-workflow.org/). Het bovengedeelte van fguur 7 llustreert een aspect van content management systemen dat nog net aan de orde s gekomen. Uteraard moeten metadata en content tems worden opgeslagen. Dat kan op verschllende maneren geïmplementeerd worden. Metadata kunnen n een database worden opgeslagen, terwjl de content tems zelf op een specaal gedeelte van een harddsk als bestanden worden opgeslagen. Het s ook mogeljk bestanden als bnary objects n een database op te slaan. Wanneer alle tekst n XML wordt opgeslagen, kunnen specale XML-databases worden ngezet. Ook her s flexbltet een belangrjke kwaltetses. Daaronder valt: het zelf kunnen kezen van het merk database, het kunnen nzetten van een XML-database voor XML-content, maar ook het kunnen aankoppelen van bestaande databases of andere dataverzamelngen. Deze data worden dan onderhouden met een egen applcate, maar kunnen denen als een bron van content tems. SOFTWARESELECTIE Selecte van content management software verschlt net zoveel van selecte van andere software. Het s van belang een goed beeld te krjgen van de verwachtngen (wensen en esen) de ten aanzen van de software n de organsate leven. Vervolgens wordt de aanbodkant geanalyseerd: welke systemen zjn er op de markt, n hoeverre kunnen deze systemen voldoen aan de verwachtngen, wat zjn de kwalfcates van de leverancers, enzovoort. En natuurljk s het van belang de beoogde gebrukers bj het selecteproces te betrekken. In Delft hebben we onderzoek gedaan naar beschkbare producten, waarbj vragenljsten zjn beantwoord door leverancers, demo s zjn georganseerd aan de hand van vooraf opgestelde scenaro s en bezoeken aan bestaande klanten zjn afgelegd. Daarnaast s onderzoek gedaan naar de mogeljkheden van open source software en het zelf bouwen van een CMS op bass van bestaande componenten van Oracle. Op bass van dt materaal s er een topdre van systemen opgesteld. De leverancer van het als eerste geëndgde systeem heeft vervolgens een proof of concept project utgevoerd waarn onderdelen van de mplementate werden gerealseerd. > Informate Professonal 2004 [8] 10 33

6 Het onderzoek naar mogeljkheden om zelf een CMS te bouwen op bass van bestaande componenten (open source, Oracle) leverde op dat dt n de context van de bblotheek net haalbaar leek. We zouden de beschkkng moeten hebben over een team van programmeurs en de zjn net voorradg, terwjl het nhuren van een dergeljk team de kosten van het aankopen van een systeem zouden overschrjden. Het programma van wensen en esen dat we hebben opgesteld en gebrukt bj de selecte was gedetalleerd. In de besprekng van het schema herboven zjn al een aantal van de wensen aan de orde geweest. Heronder staan nog de belangrjkste esen samengevat. Open systeem De es was dat het te kezen systeem een open systeem dende te zjn. Dat wl onder meer zeggen: geen egen scrptng of programmeertaal, maar gebruk van een breed gebrukte taal zoals Java/JSP, ondersteunng voor XML, geen afhankeljkhed van specfeke databasesoftware, mogeljkhed om meerdere databases aan te koppelen. taald moeten worden op het moment dat de webpagna wordt opgevraagd. Dat s één scenaro. Maar tegeljkertjd zouden Word-documenten op het moment van nchecken al vertaald moeten kunnen worden naar XML. Consequente s dat documenten n allerle formats n het systeem beheerd moeten kunnen worden. Onder flexbltet valt ook (opneuw out of the box) het kunnen samenwerken met verschllende authorng tools en het kunnen publceren naar verschllende meda (ze fguur 7). Aanpasbaarhed Mogeljkheden om het systeem aan te passen en/of ut te breden. Dat geldt voor nterfaces met clents en voor de webnterface voor het content management. Leverancer De leverancer dende een solde bedrjf te zjn met een vestgng n (of vlak bj) Nederland en een rume klantenkrng te hebben, ook n dezelfde of aanverwante sectoren als waarn onze bblotheek functoneert. Keuze Bj de keuze voor Stellent Content Server hebben de volgende aspecten de doorslag gegeven: de content kan n meerdere formats worden beheerd, dus weng ngewkkelde converses van bestaande content en rumte voor verschllende scenaro s; Flexbltet Out of the box dende het systeem zodang flexbel te zjn dat het voor verschllende scenaro s te gebruken zou kunnen zjn. Zo zouden bjvoorbeeld Word-documenten als zodang te beheren moeten zjn en pas naar HTML veradvertente 34 Informate Professonal 2004 [8] 10

7 bestanden op een harddsc database msaccess database Frontpage Word Webstes Word + XML converse XMetal LaTeX CMS Folo Leverng bestanden CDRom Excel PDA Webnterface (forms) Workflow Fguur 7. Schema gehanteerd bj de selecte van het content management systeem mogeljkheden voor snelle mplementate van nterfaces voor content management; voldoende faclteten voor beheer van content n XML; vele mogeljkheden voor content contrbuton (edt-ncontext, ntegrate met authorng tools, webformuleren), waaronder een WebDAV clent nterface; volledg aanpasbare webnterfaces; centrale rol metadata; zeer complete workflow-faclteten; sterke assemblage en vormgevngsfaclteten; goede management/admnstraton nterface; solde bedrjf, goede ervarngen met consultants; goed utgevoerd proof of concept. SLEUTELROL Met de selecte en aanschaf van een content management systeem, n combnate met een systeem voor nformaton retreval, heeft de Bblotheek van de TU Delft de beschkkng gekregen over twee krachtge hulpmddelen, waarvan wj verwachten dat zj een sleutelrol zullen gaan spelen bj het verder vormgeven van de dgtale bblotheek. Noten 1. En wel Stellent Content Server, ze 2. Verty K2 Toolkt Je zou deze content tems ook kunnen mplementeren als metadata only content tems. 5. Ze html.shtml, waar ook de voorbeelden ut afkomstg zjn. 6. In sommge content management systemen wordt smpelweg één tabel voor metadata gebrukt, zodat de herhaalbaarhed vervalt. Dat s n veel gevallen onhandg. 7. Aan de andere kant s keep t smple een goed prncpe. Een klen aantal goed gekozen en eenvoudg gestructureerde metadata volstaat n veel gevallen. 8. Ze voor authorng tools n dt kader het Onderzoeksrapport Auteurs- en redactetools van Dadalos (www.dadalos.nl/area.webvew?area=publcates). 9. De standaard XForms (www.w3.org/markup/forms/) heft vele beperkngen op de aan de hudge (HTML) webformuleren zjn verbonden. 10. Converses kunnen n meerdere stappen van het proces voorkomen. Converse naar HTML zou bjvoorbeeld pas op het laatste moment, vlak voordat de webpagna wordt verstuurd naar de bezoeker van de webste, kunnen gebeuren. 11. Java Server Pages, een op de programmeertaal Java gebaseerde technologe waarmee stukjes Java-programmatuur gecombneerd kunnen worden met webpagna s (vergeljk PHP). JSP s net vergeljkbaar met Javascrpt: Javascrpt wordt n de browser utgevoerd, JSP wordt utgevoerd voordat de webpagna naar de browser wordt toegestuurd. 12. Er s bnnen de bblotheek een project gaande om het her gebrukte documentschema verder ut te werken en met behulp van XForms toegankeljk te maken. 13. Hervoor wordt het webdav-protocol gebrukt. Frts van Latum en Ronald Dekker zjn respecteveljk advseur en hoofd bj de afdelng Innovate en Ontwkkelng, Bblotheek Technsche Unverstet Delft. Informate Professonal 2004 [8] 10 35

Ontvlechting van ICT vereist nieuwe samenwerking

Ontvlechting van ICT vereist nieuwe samenwerking Behoefte aan Archtectuur Lfecycle Management Ontvlechtng van ICT verest neuwe samenwerkng Bnnen de ICT s sprake van verzulng van zowel de systemen als het voortbrengngsproces. Dt komt doordat de ICT n

Nadere informatie

effectief inzetten? Bert Dingemans

effectief inzetten? Bert Dingemans archtectuur Is meten weten? Kwaltateve en kwanttateve analyse n archtectuurmodellen Kwaltateve en kwanttateve analyses kunnen de denstverlenng van de enterprsearchtect verbeteren. Toch s de nzet van deze

Nadere informatie

Een levensloopregeling voor software

Een levensloopregeling voor software Een levensloopregelng voor Neuwe benaderng - en nformatebevelgng De gebruker van een nformatesysteem streeft naar contnuïtet. De ongestoorde werkng van s hervoor essenteel. Maar wat weet de gebruker van

Nadere informatie

officiële bijdrage aan het CMMI. Jan Jaap Cannegieter

officiële bijdrage aan het CMMI. Jan Jaap Cannegieter Nederlandse bjdrage aan offcële CMM CMMI-s De Nederlandse stchtng SPIder heeft s ontwkkeld voor het CMMI, verschllende routes door het CMMI voor het oplossen van bepaalde problemen of het halen van bepaalde

Nadere informatie

De kloof: welke kennis heeft een opdrachtgever nodig?

De kloof: welke kennis heeft een opdrachtgever nodig? projectmanagement Goed opdrachtgeverschap De kloof: welke kenns heeft een opdrachtgever nodg? Een van de redenen waarom projecten net succesvol zjn s de kloof tussen opdrachtgever en opdrachtnemer. Om

Nadere informatie

Beroepsregistratie en vooraanmelden voor beroepsregistratie. in de jeugdhulp en jeugdbescherming

Beroepsregistratie en vooraanmelden voor beroepsregistratie. in de jeugdhulp en jeugdbescherming Beroepsregstrate en vooraanmelden voor beroepsregstrate n de jeugdhulp en jeugdbeschermng Inhoudsopgave Werk jj n de jeugdhulp of jeugdbeschermng? Bjvoorbeeld n de ggz? Ben je socaal werker? Of begeled

Nadere informatie

Forse besparing op telefonie

Forse besparing op telefonie KleurRjk dgtale neuwsbref voor medewerkers van Koraal Groep - februar 2015 Verder n deze neuwsbref: The Thunderbes maken razendsnel naam op nternet Forse besparng op telefone RvB en RvT bezoeken Berkenhofcollege

Nadere informatie

3.7.3 Welke meetinstrumenten zijn geschikt voor het vastleggen van motorische vaardigheden?

3.7.3 Welke meetinstrumenten zijn geschikt voor het vastleggen van motorische vaardigheden? 3. Dagnostek 3.7. Hoe meet je verbeterng of verslechterng n het dageljks functoneren met betrekkng tot de mobltet (ztten, staan, lopen, verplaatsen) bj CP? 3.7.3 Welke meetnstrumenten zjn geschkt voor

Nadere informatie

SERVICESFORTINET PRE PRE PRE SALES SALES

SERVICESFORTINET PRE PRE PRE SALES SALES SERVICE The tme you need SERVICESFORTINET Presales Support - Consultancy - Testapparatuur, Demo s en Plots - Wreless Ste Survey - Tranngen Installate Servce - Onderhoudscontracten - Telemarketng Al deze

Nadere informatie

Zo krijg je wél grip op IT-investeringen

Zo krijg je wél grip op IT-investeringen T-servcemanagement Zo krjg je wél grp op T-nvesterngen ntegrate van applcate- en projectportfolomanagement Met één druk op de knop een overzcht genereren van alle T-projecten en bjbehorende applcates (of

Nadere informatie

Feestelijke opening nieuwe woningen bij Op de Bies

Feestelijke opening nieuwe woningen bij Op de Bies KleurRjk dgtaal magazne voor medewerkers van Koraal Groep - 2015 - Nr. 6 Verder n dt magazne: Neuwe aanpak leerwerkbedrjven Feesteljke openng neuwe wonngen bj Op de Bes RICHTPUNT 2015: een neuwe kjk op

Nadere informatie

Applicatieportfoliomanagement

Applicatieportfoliomanagement governance Applcateportfolomanagement Governance zet applcatebeheer op scherp Nu applcates steeds nauwer verweven zjn met bedrjfsprocessen, s een gestructureerde aanpak van het applcatebeheer noodzakeljk,

Nadere informatie

ISO/IEC 38500 BiSL ASL

ISO/IEC 38500 BiSL ASL nformatevoorzenng Een vergeljkng ISO/IEC 38500 BSL ASL ISO/IEC 38500, BSL en ASL kunnen een grote rol spelen n het professonalseren van de nformatevoorzenng, eder model vanut hun egen doelstellng en kracht.

Nadere informatie

Onderzoek! Ontdek! Onderneem! WELKOM BIJ DE EUREKA!CUP WWW.EUREKACUP.NL. Eureka!Cup is een programma van Stichting Techniekpromotie

Onderzoek! Ontdek! Onderneem! WELKOM BIJ DE EUREKA!CUP WWW.EUREKACUP.NL. Eureka!Cup is een programma van Stichting Techniekpromotie GEVER WELKOM BIJ DE EUREKA!CUP E!C16-1 GEVER 7 Bètawerelden De opdrachten van het Eureka!Cup sezoen worden geplaatst bnnen een van de 7 bètawerelden: Voedng & Vtaltet Mobltet & Rumte Lfestyle & Desgn Scence

Nadere informatie

Digitale Atlas Europa en de Digitale Agenda

Digitale Atlas Europa en de Digitale Agenda Europa Bevorderng van vertrouwen n en deelname aan dgtale wereld Dgtale Atlas Europa en de Dgtale Agenda De Dgtale Atlas Europa, bestaand ut dertg natonale atlassen, heeft als doel een beeld te schetsen

Nadere informatie

Beperkt? Niet in de mode!

Beperkt? Niet in de mode! dgtale neuwsbref voor medewerkers van Koraal Groep - 2015 - Nr. 3 Verder n deze neuwsbref: De projecten van RICHTPUNT 2015 Beperkt? Net n de mode! Vrenden van De Hondsberg ontvangen groot bedrag En nog

Nadere informatie

Toepassing: Codes. Hoofdstuk 3

Toepassing: Codes. Hoofdstuk 3 Hoofdstuk 3 Toepassng: Codes Als toepassng van vectorrumten over endge lchamen kjken we naar foutenverbeterende codes. We benutten slechts elementare kenns van vectorrumten, en van de volgende functe.

Nadere informatie

~~i~il' 1025 VS Amsterdam. Geacht bestuur,

~~i~il' 1025 VS Amsterdam. Geacht bestuur, / - Mr. W. Nass Vrjstraat 2a Postbus 420 5600 AK Endhoven Tel 040-2445701 Fax 040-2456438 Advocatenkantoor Mr. W. Nass Het bestuur van de BOA. e-mal Neuwe Purrnerweg 12 na~kanooma.n 1025 VS Amsterdam nternet

Nadere informatie

Process mining: leuk voor de liefhebber of noodzaak?

Process mining: leuk voor de liefhebber of noodzaak? process mnng Process mnng: leuk voor de lefhebber of noodzaak? Pledoo voor een breder draagvlak en toepassng n de audtpraktjk Process mnng toepassen n de audtpraktjk. Waarom zouden we dat wllen? En wat

Nadere informatie

Wmo inzicht. Scharnieren in de regio: Zuid Oost Brabant. december 2014 nummer 15. ⓮ Cliënt in. In dit e-zine: ⓬ Over de grenzen.

Wmo inzicht. Scharnieren in de regio: Zuid Oost Brabant. december 2014 nummer 15. ⓮ Cliënt in. In dit e-zine: ⓬ Over de grenzen. Wmo nzcht Gehandcaptenzorg Neuwe Stjl december 2014 nummer 15 ❸ Scharneren n de rego: Zud Oost Brabant In dt e-zne: Rdderkerk over de grenzen heen ❺ Aan de keukentafel met: Marga de Goej, wethouder gemeente

Nadere informatie

ALCOHOLKENNIS DOORGESPEELD

ALCOHOLKENNIS DOORGESPEELD Al cohol kenn s door gespeel d Eval uat eal cohol voor l cht ng doorpeer sopf est val s ALCOHOLKENNIS DOORGESPEELD Evaluate alcoholvoorlchtng door peers op festvals December 2005 INTRAVAL Gronngen-Rotterdam

Nadere informatie

- 2 - Datum vergadenn Nota openbaar: ľľo 9. Verzoek toepassing regeling Rood voor Rood met gesloten beurs op de locatie Scharlebeltweg 1 te Nijverdal

- 2 - Datum vergadenn Nota openbaar: ľľo 9. Verzoek toepassing regeling Rood voor Rood met gesloten beurs op de locatie Scharlebeltweg 1 te Nijverdal - 2 - Nota Voor burgemeester en wethouders Nummer: 4INT05600 IIIIIIlllllllllIIIIIIIIIIIlllllllllllllllll Onderwerp: Datum vergadenn Nota openbaar: ľľo 9 Gemeente Hellendoorn DEC. 20W Verzoek toepassng

Nadere informatie

Waardeoverdracht. Uw opgebouwde pensioen meenemen naar uw nieuwe pensioenuitvoerder

Waardeoverdracht. Uw opgebouwde pensioen meenemen naar uw nieuwe pensioenuitvoerder Waardeoverdracht Uw opgebouwde pensoen meenemen naar uw neuwe pensoenutvoerder In deze brochure 3 4 5 6 Gefelcteerd! Een neuwe baan Wel of net kezen voor waardeoverdracht? Vergeljk de regelngen Hoe waardevast

Nadere informatie

In vier stappen naar een succesvolle informatievoorziening

In vier stappen naar een succesvolle informatievoorziening In ver stappen naar een succesvolle Meer toegevoegde waarde van IT voor de busness IT wordt dkwjls ervaren als net aanslutend op de wensen van de busness en net strategsch voor de organsate. Er gaat veel

Nadere informatie

www.dtco.nl DLK Pro De all-round uitlee s apparatuur voor onderweg Maatwerk voor verschillende toepassingen

www.dtco.nl DLK Pro De all-round uitlee s apparatuur voor onderweg Maatwerk voor verschillende toepassingen www.dtco.nl DLK Pro De all-round utlee s apparatuur voor onderweg Maatwerk voor verschllende toepassngen Gewoon brljant, brljant eenvoudg DLK Pro s de productfamle van VDO, de neuwe standaards stelt voor

Nadere informatie

MRT/RT MKT/KT. Wormwielreductoren. www.triston.nl

MRT/RT MKT/KT. Wormwielreductoren. www.triston.nl MRT/RT MKT/KT Wormwelreductoren www.trston.nl Het s tjd voor Trston! Natuurljk wlt u dat uw producteproces soepel verloopt. Trston helpt. Want met de wormwelreductoren van Trston kest u voor langdurge

Nadere informatie

One size fits not all

One size fits not all archtectuur One sze fts not all Methoden voor enterprsearchtectuur Welke maner van archtectuur bedrjven past het best bj een organsate? Een (onderzoeks)rchtng om meer grp te krjgen op bepalende factoren

Nadere informatie

Verslag Regeltechniek 2

Verslag Regeltechniek 2 Verslag Regeltechnek 2 Door: Arjan Koen en Bert Schultz Studenten Werktugbouw deeltjd Cohort 2004 Inhoudsogave Inledng blz. 3 2 Oen lus eerste-orde systeem blz. 4 3 Gesloten lus P-geregeld eerste orde

Nadere informatie

Minix 3. Andrew Tanenbaum

Minix 3. Andrew Tanenbaum Mnx 3 Velg en betrouwbaar besturngssysteem Mnx 3 s een neuw open source besturngssysteem voor de pc. Het systeem s klen van opzet en heeft een neuwe, modulare opbouw waardoor het net kwetsbaar s voor veel

Nadere informatie

Duratec Control. Gebruikershandleiding bij versie 1.0.0.0

Duratec Control. Gebruikershandleiding bij versie 1.0.0.0 Duratec Control Gebrukershandledng bj verse 1.0.0.0 De Duratec-vakspecalst Stempel Verse: 30-7-2014 2014 by Duratec Vergssngen en technsche wjzgngen voorbehouden Fabrkant Duratec, een merk van Vectron

Nadere informatie

Nota van B&W. onderwerp Uitrol gemeentelijk hondenbeleid in overig deel Nieuw-Vennep. Portefeuilehouder S. Bak, drs. Th.L.N.

Nota van B&W. onderwerp Uitrol gemeentelijk hondenbeleid in overig deel Nieuw-Vennep. Portefeuilehouder S. Bak, drs. Th.L.N. gemeente Haarlemmermeer Nota van B&W onderwerp Utrol gemeenteljk hondenbeled n overg deel Neuw-Vennep Portefeulehouder S. Bak, drs. Th.L.N. Weterngs ollegevergaderng 5 november 20 3 nlchtngen A. Monster

Nadere informatie

Gebruikershandleiding

Gebruikershandleiding Apex Dynamcs bv Churchlllaan 101 NL-5705 BK Helmond The Netherlands Tel. : +31 (0)492 509 995 Fax : +31 (0)492 509 997 E-mal : sales@apexdyna.nl Internet : www.apexdyna.nl Gebrukershandledng Planetare

Nadere informatie

ARU. ;ijniv-ersitejt. e 3 ndhov (2007.050) TEM. niet uitleenbaar

ARU. ;ijniv-ersitejt. e 3 ndhov (2007.050) TEM. niet uitleenbaar ARU 27 TEM (27.5) ;jnv-erstejt e 3 ndhov F net utleenbaar Colofon Ttel Onderzoek naar Rollen en Rolcombnates bj lokale Rabobanken l onderttel Afstudeeropdracht Verse, datum 27 augustus 27 Samengesteld

Nadere informatie

Inhoud leereenheid 1. Van informatiemodel naar informatiesysteem. Introductie 3. Leerkern 4. Terugkoppeling 25 Uitwerking van de opgaven 25

Inhoud leereenheid 1. Van informatiemodel naar informatiesysteem. Introductie 3. Leerkern 4. Terugkoppeling 25 Uitwerking van de opgaven 25 Inhoud leereenhed 1 Van nformatemodel naar nformatesysteem Introducte 3 Leerkern 4 1 Wat s model-drven development? 4 1.1 MDD voor gegevensntenseve toepassngen 4 1.2 Systeemgenerate 4 1.3 Informate, presentate

Nadere informatie

zijn, kunnen we stellen dat de huidige analyses vooral toegespitst zijn op een ordergerichte situatie.

zijn, kunnen we stellen dat de huidige analyses vooral toegespitst zijn op een ordergerichte situatie. 1\1. H. CORBEY El'\ R. A JAT\SEJ'\ FLEXBLTET EN LOGSTEKE KOSTEN DE LOGSTEKE GELDSTROOMDAGt LOGSTEKE KOSTEN Voor het onderzoek 'Logsteke geldsrroomdagnose' zjn verschllendc utgangspunten geformuleerd. Ten

Nadere informatie

Grote Synagoge. Sjoelgasse. Walter Süskindzaal. Snoge (Portugese Synagoge) Museumcafé (JHM) Auditorium (JHM)

Grote Synagoge. Sjoelgasse. Walter Süskindzaal. Snoge (Portugese Synagoge) Museumcafé (JHM) Auditorium (JHM) Zaalverhuur Bjzondere locates voor uw evenement Het Joods Hstorsch Museum heeft verschllende locates beschkbaar voor externe verhuur, elk met een egen functe en sfeer. Zo organseert u samen met het JHM

Nadere informatie

Cats. Den Haag, ~ '' Kenmerk: DGB 2010-423

Cats. Den Haag, ~ '' Kenmerk: DGB 2010-423 Cats Den Haag, ~ '' Kenmerk: DGB 2010-423 ] Motverng vanjhet beroepschrft n cassate (rolnummer 10/00158) tegen de utspraak van het Gerechtshof te Arnhem van 1 december 2009, nr. 08/00145, j j/ nzake SËËÊÊÊÈÈÊÈtemÈ

Nadere informatie

anwb.nl/watersport, de site voor watersporters

anwb.nl/watersport, de site voor watersporters Het s net zo gebrukeljk om voor klene jachten een sleepproef te laten utvoeren. Zo'n proef s duur en daardoor vaak net rendabel. Toch loont een sleepproef de moete. Aan de hand ervan kunnen bj voorbeeld

Nadere informatie

Websiteoptimalisatie aan de hand van online zoek en klikgedrag analyse

Websiteoptimalisatie aan de hand van online zoek en klikgedrag analyse Websteoptmalsate aan de hand van onlne zoek en klkgedrag analyse BWI Werkstuk Martjn Moest Websteoptmalsate aan de hand van onlne zoek en klkgedrag analyse BWI Werkstuk Auteur: Martjn Moest Begeleder:

Nadere informatie

Inhoud leereenheid 1. Van informatiemodel naar informatiesysteem. Introductie 15. Leerkern 16. Terugkoppeling 37 Uitwerking van de opgaven 37

Inhoud leereenheid 1. Van informatiemodel naar informatiesysteem. Introductie 15. Leerkern 16. Terugkoppeling 37 Uitwerking van de opgaven 37 Inhoud leereenhed 1 Van nformatemodel naar nformatesysteem Introducte 15 Leerkern 16 1 Wat s model-drven development? 16 1.1 MDD voor gegevensntenseve toepassngen 16 1.2 Systeemgenerate 16 1.3 Informate,

Nadere informatie

Proostwetering 24L 3543 AE Utrecht Phone +31 (0)30-241.60.30 Fax +31 (0)30-241.60.43 info@realxs.nl. Brochure NL versie.indd 1 24-11-2011 9:38:42

Proostwetering 24L 3543 AE Utrecht Phone +31 (0)30-241.60.30 Fax +31 (0)30-241.60.43 info@realxs.nl. Brochure NL versie.indd 1 24-11-2011 9:38:42 Proostweterng 24L 3543 AE Utrecht Phone +31 (0)30-241.60.30 Fax +31 (0)30-241.60.43 nfo@realxs.nl Brochure NL verse.ndd 1 24-11-2011 9:38:42 Inhoud Pagna 1. Inledng 3 2. Organsate & Tjdbalk 4 3. realxs

Nadere informatie

Hoe toekomstvast is de gemeentelijke midofficearchitectuur?

Hoe toekomstvast is de gemeentelijke midofficearchitectuur? archtectuur Het mdoffce concept van GEMMA Hoe toekomstvast s de gemeenteljke mdoffcearchtectuur? Bj het realseren van de elektronsche overhed spelen de gemeenten een voorhoederol. Rchtnggevend daarbj s

Nadere informatie

7. Behandeling van communicatie en mondmotoriek

7. Behandeling van communicatie en mondmotoriek 7. Behandelng van communcate en mondmotorek 7.2. Slkstoornssen 7.2.3 Wat s de meerwaarde van enterale voedng (va PEG-sonde) ten opzcht van orale voedng bj knderen met CP met slkstoornssen wat betreft voedngstoestand,

Nadere informatie

Praktijkboek De knop om!

Praktijkboek De knop om! Praktjkboek De knop om! Maak uw organsate energebewust >> Duurzaam, Agrarsch, Innovatef en Internatonaal ondernemen De knop om! Maak uw organsate energebewust Voorwoord Bnnen bedrjven en nstellngen wordt

Nadere informatie

09 -tl- 201 fvan wijzigingen Horeca Exploitatieverordening voor Delft voorheen Exploitatieverordening Horeca 1998

09 -tl- 201 fvan wijzigingen Horeca Exploitatieverordening voor Delft voorheen Exploitatieverordening Horeca 1998 Bjlage: Overzch, Gescand archef datum 09 -tl- 201 fvan wjzgngen Horeca Explotateverordenng voor Delft voorheen Explotateverordenng Horeca 1998 V Algemeen Opschrft Opschrft t f Kern van de wjzgng(en) en

Nadere informatie

Uitgebreide aandacht warmtapwatersystemen. Door afnemende warmtevraag voor ruimteverwarming, neemt het belang van het

Uitgebreide aandacht warmtapwatersystemen. Door afnemende warmtevraag voor ruimteverwarming, neemt het belang van het NEN 5128: overzcht van rendementen Utgebrede aandacht warmtapwatersystemen Door afnemende warmtevraag voor rumteverwarmng, neemt het belang van het opwekkngsrendement voor warmtapwater toe. In de norm

Nadere informatie

Automatic-schakelaar Komfort Gebruiksaanwijzing

Automatic-schakelaar Komfort Gebruiksaanwijzing opzetstuk Systeem 2000 Art. nr.: 0661 xx / 0671 xx Inhoudsopgave 1. Velghedsnstructes 2. Functe 2.1. Werkngsprncpe 2.2. Detecteveld verse met 1,10 m lens 2.3. Detecteveld verse met 2,20 m lens 3. Montage

Nadere informatie

EH SmartView. Een slimme kijk op risico s en mogelijkheden. www.eulerhermes.nl. Monitoring van uw kredietverzekering. Euler Hermes Online Services

EH SmartView. Een slimme kijk op risico s en mogelijkheden. www.eulerhermes.nl. Monitoring van uw kredietverzekering. Euler Hermes Online Services EH SmartVew Euler Hermes Onlne Servces Een slmme kjk op rsco s en mogeljkheden Montorng van uw kredetverzekerng www.eulerhermes.nl EH SmartVew Montor uw rsco s en maak onmddelljk gebruk van neuwe kansen

Nadere informatie

Operational excellence vereist excellente procesondersteuning

Operational excellence vereist excellente procesondersteuning bedrjfsvoerng Operatonal excellence verest excellente procesondersteunng Esen aan bedrjfsvoerngssystemen worden steeds hoger Organsates moeten tegenwoordg hun processen goed geregeld hebben. Om deze operatonal

Nadere informatie

Toelichting advies gemeenteraad bij aanvraag aanwijzing als lokale publieke media-instelling

Toelichting advies gemeenteraad bij aanvraag aanwijzing als lokale publieke media-instelling B000012403 25 ĩ O Toelchtng adves gemeenteraad bj aanvraag aanwjzng als lokale publeke meda-nstellng Ì...Ï 1. Algemeen De wetgever heeft gekozen voor een s ys teem waarbj per gemeente, voor de termjn van

Nadere informatie

Installatiehandleiding

Installatiehandleiding In deze handledng leest u hoe u de Ggaset PCI Card 54 op uw PC aanslut en een verbndng met een access pont tot stand brengt. Gedetalleerde nformate vndt u n de gebruksaanwjzng n elektronsche vorm op de

Nadere informatie

Gemeentefonds verevent minder dan gedacht

Gemeentefonds verevent minder dan gedacht Gemeentefonds verevent mnder dan gedacht Maarten A. Allers Drecteur COELO en unverstar hoofddocent aan de Rjksunverstet Gronngen De rjksutkerng aan gemeenten wordt verdeeld op bass van utgangspunten de

Nadere informatie

Heerhugowaard Stad van kansen

Heerhugowaard Stad van kansen Heerhugowaard Stad van kansen Bestuursdenst I adves aan Burgemeester en Wethouders Reg.nr: BW 13-0415 Sector/afd.: SO/OV Portefeullehouder: S. Bnnendjk Casenr.: Cbb130383 Steller/tst.: E. Brujns Agenda:

Nadere informatie

Cloudproviders. in kaart gebracht. Wie biedt welke wolk QUADRANT COMMUNICATIONS. De Standaard. Page 1 / 7 SILICON GROUP 26135

Cloudproviders. in kaart gebracht. Wie biedt welke wolk QUADRANT COMMUNICATIONS. De Standaard. Page 1 / 7 SILICON GROUP 26135 Auxpress Page: 7 n Dgtale wolk Crculaton: 107603 631dd6 1768 We bedt welke wolk Cloudprovders n kaart gebracht Auxpress Chaussée de Wavre 1945 Waversesteenweg B 1160 Bruxelles/Brussel T +32(0)2 514 64

Nadere informatie

Deze factsheet ouderen en eenzaamheid is een gezamenlijke uitgave van GGD Midden-Nederland en Schakels, adviesbureau voor welzijn en zorg.

Deze factsheet ouderen en eenzaamheid is een gezamenlijke uitgave van GGD Midden-Nederland en Schakels, adviesbureau voor welzijn en zorg. Deze factsheet ouderen en eenzaamhed s een gezamenljke utgave van GGD Mdden-Nederland en Schakels, advesbureau voor welzjn en zorg. Inhoud Informateblad Wat s eenzaamhed? Wat veroorzaakt eenzaamhed? Overge

Nadere informatie

De enterprisearchitect als coach

De enterprisearchitect als coach archtectuur De enterprsearchtect als coach Naar een vloeende samenwerkng tussen enterprseen projectarchtecten Grotere organsates kennen vaak een (te strkte) schedng tussen enterprse- en projectarchtecten.

Nadere informatie

Elke dag het zonnige leven

Elke dag het zonnige leven Elke dag het zonnge leven Zomer en wnter, lente en herfst: n Mpato genet u elke dag opneuw van medterrane sferen. In de overdekte bnnentun kunt u het hele jaar door endeloos ontspannen te mdden van groen,

Nadere informatie

6. Behandeling van kinderen met spastische cerebrale parese gericht op verbetering van handvaardigheid

6. Behandeling van kinderen met spastische cerebrale parese gericht op verbetering van handvaardigheid 6. Behandelng van knderen met spastsche cerebrale parese gercht op verbeterng van handvaardghed 6.1.Wat s de meerwaarde van oefentherape bj de behandelng van knderen met spastsche CP op vaardghedsnveau

Nadere informatie

I I i I I I 1 I I 1 I I I I f i

I I i I I I 1 I I 1 I I I I f i f 2.3 Kwaltetsdag Rjkswaterstaat 998 "Goed utbesteden, Nu en Na 2000" 95 (2) woensdag, 2 december 999 RA Congrescentrum, Amsterdam D 0 C (bblotheek en documentate) ~s?- Denst Weg- en Waterbouwkunde ^3b^

Nadere informatie

inzicht Gehandicaptenzorg in de Wmo: wie en hoeveel? ❸ Burgers met een beperking In dit e-zine: Gehandicaptenzorg Nieuwe Stijl juli 2014

inzicht Gehandicaptenzorg in de Wmo: wie en hoeveel? ❸ Burgers met een beperking In dit e-zine: Gehandicaptenzorg Nieuwe Stijl juli 2014 Gehandcaptenzorg nzcht Gehandcaptenzorg Neuwe Stjl jul 2014 ❸ Burgers met een beperkng n de Wmo: we en hoeveel? In dt e-zne: over de grenzen heen Amsterdam ❺ Clënten n beeld Over de grenzen ❿ Ut de praktjk:

Nadere informatie

Dit is de digitale schoolgids van R.K. basisschool St. Jacobusschool 2014-2015

Dit is de digitale schoolgids van R.K. basisschool St. Jacobusschool 2014-2015 Dt s de dgtale schoolgds van R.K. bassschool St. Jacobusschool 2014-2015 s t n p 5 v f 1 z k c o g 2 8 x u e d b r z l y g 6 4 m q h t 7 9 St. Jacobusschool schoolgds 2014-2015 3 schoolvakantes adressen

Nadere informatie

BEST PRACTICES IN DE OUDERENZORG

BEST PRACTICES IN DE OUDERENZORG BEST PRACTICES IN DE OUDERENZORG Socale Innovate n de praktjk Hogeschool Utrecht Colofon Best Practces n de ouderenzorg Socale Innovate n de Praktjk In opdracht van: ActZ Hogeschool Utrecht Kennscentrum

Nadere informatie

flits+ Geen idee Ongeveer de helft? Wanneer is de vraag... Uh..? Ik weet het! bpfhibin.nl Ik verkoop mijn huis Wie dan leeft... Zien we dan wel weer

flits+ Geen idee Ongeveer de helft? Wanneer is de vraag... Uh..? Ik weet het! bpfhibin.nl Ik verkoop mijn huis Wie dan leeft... Zien we dan wel weer pensoen Hoeveel pensoen denk je dat je krjgt? Wat ontvang je egenljk als je met pensoen gaat? 5 prangende vragen aan drecteur Rob Braaksma Verantwoordngsorgaan De regelng n nfographc Feten, cjfers en wetenswaardgheden

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting (Dutch summary)

Nederlandse samenvatting (Dutch summary) Nederlandse samenvattng (Dutch summary) Gezondhedszorg s kostbaar en wordt steeds duurder onder nvloed van een toenemende en veranderende vraag naar zorg door een vergrjzende samenlevng, toenemende vraag

Nadere informatie

WELZIJNSCAMPUS DR. CONSTANT JANSSEN

WELZIJNSCAMPUS DR. CONSTANT JANSSEN Welzjnsonthaal 1 INHOUD Voorwoord Concept: een warm en toegankeljk onthaal voor elke burger Een flexbel en functoneel ontwerp Tjdsljn Aanspreekpunt p3 p4 p6 p10 p11 2 VOORWOORD Beste Bedankt voor uw nteresse

Nadere informatie

Bronnen & Methoden bij Marktscan medischspecialistische zorg 2015

Bronnen & Methoden bij Marktscan medischspecialistische zorg 2015 Bronnen & Methoden bj Marktscan medschspecalstsche zorg 2015 Hoofdstuk 2: Wachttjden voor medsch specalstsche zorg Ontwkkelng van wachttjden Voor de wachttjdanalyses s gebruk gemaakt van gegevens afkomstg

Nadere informatie

DE SPORTCLUB: NIET ALLEEN VOOR MAAR OOK VAN DE JEUGD

DE SPORTCLUB: NIET ALLEEN VOOR MAAR OOK VAN DE JEUGD DE SPORTCLUB: NIET ALLEEN VOOR MAAR OOK VAN DE JEUGD Mogeljkheden en tps om de jeugd actever bj de sportclub te betrekken INHOUD 1. Het wat en waarom van jeugdpartcpate n de sportverengng Jeugdpartcpate:

Nadere informatie

Mens en organisatie in de perfect storm van digitalisering

Mens en organisatie in de perfect storm van digitalisering Inzcht n de dgtale Mens en organsate n de perfect storm van dgtalserng Iedereen heeft te maken met de dgtalserng van onze maatschappj. Door de enorme groe van beschkbare nformate, aangewakkerd door technologe,

Nadere informatie

RAADSINFORMATIEBRIEF 12R.00353

RAADSINFORMATIEBRIEF 12R.00353 RAADSINFORMATIEBRIEF 12R.00353 gemeente WOERDEN Van Wethouder Schreurs Datum : 25 september 2012 Portefeullehouders) : wethouder Scheurs Portefeulle(s) : wethouder Schreurs Contactpersoon : R. Broekmeulen

Nadere informatie

Een kwestie van karakter. Loewe Connect ID.

Een kwestie van karakter. Loewe Connect ID. Een kweste van karakter. Loewe Connect ID. Modern. Etquette kun je aanleren, karakter s aangeboren. U maakt een dudeljk verschl tussen goede maneren en echte stjl. Uw stjl s zoals uzelf: strak, zakeljk

Nadere informatie

Dit is de digitale schoolgids van. R.K. basisschool St. Jacobusschool

Dit is de digitale schoolgids van. R.K. basisschool St. Jacobusschool 2015 2016 Dt s de dgtale schoolgds van R.K. bassschool St. Jacobusschool St. Jacobusschool schoolgds 2015-2016 schoolvakantes adressen 2 Woord vooraf Voor u lgt onze schoolgds. Wj nformeren u met dt document

Nadere informatie

Aanvullende Opgaven Inleiding Besliskunde II 2010 2011

Aanvullende Opgaven Inleiding Besliskunde II 2010 2011 Last Update: 24 1 2010, Clff Voetelnk Aanvullende Opgaven Inledng Beslskunde II 2010 2011 Aanvullende Opgave 1: Routerngsprobleem (ILP) Dt s een aangepaste verse van opgave 2.3 ut het boek van Tms. Vrachtwagens

Nadere informatie

LUCIA MARTHAS. Institute for Performing Arts HBO MBO. Talent is only the starting point. Vooropleiding. Leerbedrijf.

LUCIA MARTHAS. Institute for Performing Arts HBO MBO. Talent is only the starting point. Vooropleiding. Leerbedrijf. LUCIA MARTHAS Insttute for Performng Arts Talent s only the startng pont - Irvng Berln - HBO MBO Vooropledng Leerbedrjf Onderwjsvse Voorwoord Het Luca Marthas Insttute for Performng Arts (LMIPA) s een

Nadere informatie

Breman, Spaans & Harnas

Breman, Spaans & Harnas Z3-b34 Breman, Spaans & Harnas m a n a g e m e n t c o n s u l t a n t s BRANSTORMSESSE OVER KOSTEN EN EFFECTEN VAN VERVOERMANAGEMENT «SU NHOUDSOPGAVE. Voorwoord pag. 2. Clusterng van vervoermaatregelen

Nadere informatie

DETERGENTEN IN UW DAGELIJKS LEVEN

DETERGENTEN IN UW DAGELIJKS LEVEN Het etket van hushoudeljke detergenten beter begrjpen Vanaf 8 oktober 2005 zullen de etketten en verpakkngen van detergenten geledeljk aan meer nformate bevatten. WAT MOET U HIEROVER WETEN? De komende

Nadere informatie

De waarde van de CIO

De waarde van de CIO organsatestructuur De waarde Model voor de toegevoegde waarde In de afgelopen decenna s de rol van IT n de bedrjfsvoerng steeds groter geworden. Door het toenemende belang van IT neemt ook de nvloed en

Nadere informatie

Integere programmering voor cyclische personeelsplanning

Integere programmering voor cyclische personeelsplanning UNIVERSITEIT GENT FACULTEIT ECONOMIE EN BEDRIJFSKUNDE ACADEMIEJAAR 2011 2012 Integere programmerng voor cyclsche personeelsplannng Masterproef voorgedragen tot het bekomen van de graad van Master of Scence

Nadere informatie

ACCU-CHEK. Compact Plus. Gebruiksaanwijzing SYSTEEM VOOR DE BEPALING VAN BLOEDGLUCOSE

ACCU-CHEK. Compact Plus. Gebruiksaanwijzing SYSTEEM VOOR DE BEPALING VAN BLOEDGLUCOSE ACCU-CHEK Compact Plus SYSTEEM VOOR DE BEPALING VAN BLOEDGLUCOSE Gebruksaanwjzng Op het verpakkngsmateraal, het typeplaatje van de meter en de prkpen kunnen volgende symbolen voorkomen. De betekens hervan

Nadere informatie

Afhaling. Afhaling van gefrankeerde zendingen 1. Collect & Send 2. ATH (Afhaling ten Huize) 3. Transport (Afhaling per vrachtwagen)

Afhaling. Afhaling van gefrankeerde zendingen 1. Collect & Send 2. ATH (Afhaling ten Huize) 3. Transport (Afhaling per vrachtwagen) Afhalng Afhalng van gefrankeerde zendngen 1. Collect & Send. ATH (Afhalng ten Huze) 3. Transport (Afhalng per vrachtwagen) Afhalng van ongefrankeerde zendngen (Collect & Stamp) 1. Maxmaal volume en gewcht.

Nadere informatie

Prijs ƒ 3.- "OCTllCO' HA AD

Prijs ƒ 3.- OCTllCO' HA AD Prjs ƒ 3.- "OCTllCO' HA AD._,-, Ter nzage gelegde, j^-vk Octrooaanvrage Nr./ 7 3 1 4 8 6 0 Int. Cl. G 01 t l/l8. NEDERLAND ludenugsdatum: 25 oktober 1973? Datum van ternzageleggmg: 19 november 1974. 15

Nadere informatie

Cliëntenparticipatie in de langdurige zorg... een open deur?

Cliëntenparticipatie in de langdurige zorg... een open deur? Steeds opneuw naar je clënten lusteren Kwaltetsverbeterng vraagt om structurele nbreng van de gebruker, de klant: kjken door de ogen van de clënt. n de langdurge zorg... een open deur? Over clëntenpartcpate

Nadere informatie

Middenkaderfunctionaris bouw & infra (Netwerkschool)

Middenkaderfunctionaris bouw & infra (Netwerkschool) Mddenkaderfunctonars bouw & nfra (Netwerkschool) MBO College voor Bouw, Infra & Intereur Door ondernemend te zjn krjg k meer verantwoordeljkhed. 2013-2014 BOL Nveau 4 Thorbeckelaan 184 Almelo Crebo: 22012

Nadere informatie

Ontwerpen van programma s

Ontwerpen van programma s Volgens G. Polya (end jaren veertg) zjn er 4 stappen nodg om een algortme te ontwerpen: 1. Begrjp het probleem. 2. Tracht een dee te vormen over hoe een algortmsche procedure het probleem zou kunnen oplossen.

Nadere informatie

Gebiedsgericht Voorraadbeleid van Woningcorporaties. Een analyse van planningsbenaderingen in Vogelaarwijken. Arne van Overmeeren

Gebiedsgericht Voorraadbeleid van Woningcorporaties. Een analyse van planningsbenaderingen in Vogelaarwijken. Arne van Overmeeren 04 2014 Gebedsgercht Voorraadbeled van Wonngcorporates Een analyse van plannngsbenaderngen n Vogelaarwjken Arne van Overmeeren Gebedsgercht Voorraadbeled van Wonngcorporates Een analyse van plannngsbenaderngen

Nadere informatie

Dit is de digitale schoolgids van. IKC Het Sterrenbos

Dit is de digitale schoolgids van. IKC Het Sterrenbos 2015 2016 Dt s de dgtale schoolgds van IKC Het Sterrenbos IKC het Sterrenbos IKC-gds schooljaar 2015-2016 IKC het Sterrenbos; Onderwjs Knderopvang 2 4 jargen Buten Schoolse Opvang schoolvakantes adressen

Nadere informatie

ONDERWIJS. Digitaal interactief lesgeven met Legamaster. e-board Interactive. ebeam Interactive. Interactive Schoolbord. Conferentie-unit.

ONDERWIJS. Digitaal interactief lesgeven met Legamaster. e-board Interactive. ebeam Interactive. Interactive Schoolbord. Conferentie-unit. ONDERWIJS Dgtaal nteractef lesgeven met Legamaster www.legamaster.nl / www.legamaster.be e-board Interactve ebeam Interactve 3M beamers Interactve Schoolbord Conferente-unt Whteboards Presentatewanden

Nadere informatie

Het Nederlands Persmuseuml

Het Nederlands Persmuseuml [HET ARCHIEF] Het Nederlands Persmuseuml HELLEKE VAN DEN BRABER lr In museale krngen bestaat vrj grote overeenstemmng over de crtera waaraan een echt museum moet voldoen. Een eerste vereste s uteraard

Nadere informatie

I I f I I I I I I i i i i i i i

I I f I I I I I I i i i i i i i f Mnstere van Verkeer en Waterstaat Drectoraat-Generaal Rjkswaterstaat Denst Weg- en Waterbouwkunde Dynamsch traxaalonderzoek op asfalt Onderzoek op mengsels DAB /16 en ZOAB /16 A \r> f f f C.' ur B DO

Nadere informatie

De Waarde van Toekomstige Kasstromen

De Waarde van Toekomstige Kasstromen De Waarde van Toekomstge Kasstromen De kosten van onderpandmnmalserng Jeroen Kerkhof, VAR Strateges BVBA Introducte Voor de fnancële crss hadden fnancële ngeneurs op bass van een aantal redeljke assumptes

Nadere informatie

1 Rekenen met complexe getallen

1 Rekenen met complexe getallen Rekenen met complexe getallen In dt hoofdstuk leer je rekenen met complexe getallen. Ze vormen een getallensysteem dat een utbredng s van het bekende systeem van de reële getallen. Je leert ook hoe je

Nadere informatie

B1400914. Datum: 22 mei 2014 Agendapunt nr: 7. Aan de Verenigde Vergadering. Vrijmaken krediet grondverwerving ABH Cromstrijen

B1400914. Datum: 22 mei 2014 Agendapunt nr: 7. Aan de Verenigde Vergadering. Vrijmaken krediet grondverwerving ABH Cromstrijen Datum: 22 me 214 Agendapunt nr: 7. B14914 Aan de Verengde Vergaderng Vrjmaken kredet grondverwervng ABH Cromstrjen Aard voorstel Beslutvormend voorstel met nvesterng Aantal Bjlagen 4 Voorstel behandeld

Nadere informatie

Jongeren Maashorst op bezoek bij burgemeester

Jongeren Maashorst op bezoek bij burgemeester KleurRjk dgtaal magazne voor medewerkers van Koraal Groep - 2015 - Nr. 7 Verder n dt magazne: RICHTPUNT 2015: de ICT-agenda van Koraal Groep Jongeren Maashorst op bezoek bj burgemeester Vrjhed, ténzj!

Nadere informatie

EH SmartView. Een slimme kijk op risico s en opportuniteiten. www.eulerhermes.be. Monitoring van kredietverzekering. Euler Hermes Online Services

EH SmartView. Een slimme kijk op risico s en opportuniteiten. www.eulerhermes.be. Monitoring van kredietverzekering. Euler Hermes Online Services EH SmartVew Euler Hermes Onlne Servces Een slmme kjk op rsco s en opportunteten Montorng van kredetverzekerng www.eulerhermes.be De voordelen van EH SmartVew De juste nformate op het juste moment helder

Nadere informatie

Beheren onder architectuur

Beheren onder architectuur topc beheerarchtectuur Zonder besturng wordt IT noot een enabler Beheren onder archtectuur Bnnen veel bedrjven s men op drectenveau eager om strategsch te denken als het gaat om (neuwe) producten en densten

Nadere informatie

WTCB. Inhoud. Een uitgave van het Wetenschappelijk en Technisch Centrum voor het Bouwbedrijf. www.wtcb.be

WTCB. Inhoud. Een uitgave van het Wetenschappelijk en Technisch Centrum voor het Bouwbedrijf. www.wtcb.be WTCB contact Een utgave van het Wetenschappeljk en Technsch Centrum voor het Bouwbedrjf Dremaandeljkse publcate Nr. 7 2 e jaargang 3 e trmester 2005 Inhoud Afgfte : Brussel X Erkennngsnr. : P 401011 Publcate

Nadere informatie

inner living i nnerarchitecture vrijstaande woonhuizen en verbouwingen

inner living i nnerarchitecture vrijstaande woonhuizen en verbouwingen nner lvng nnerarchtecture vrjstaande woonhuzen en verbouwngen 0 10 25 2 nspred by nature, buldng for people, creatng envronments, wth a natural touch nnerarchtecture feelng good n natural archtecture aboratorum

Nadere informatie

Quality Cube 2013 05-03- 15. 1.Doel

Quality Cube 2013 05-03- 15. 1.Doel 05-0- 5 Qualty Cube 0 Overzcht Bun:nx Tranng & Consultancy W www.bun:nx.org T 060798066 E btc@bun:nx.org.doel u Onderzoek van kwaltetservarngen met betrekkng tot de gegeven zorg en ondersteunng (ervarngen

Nadere informatie

Hoveniers. Zie www.ctgb.nl, Bestrijdingsmiddelendatabank.

Hoveniers. Zie www.ctgb.nl, Bestrijdingsmiddelendatabank. Keuze van het mddel Hoveners # 1a OVER Keuze van het mddel VOOR Werkgever Sector Hoveners Geen net-toegelaten bestrjdngsmddel gebruken Gebruk een mddel dat s toegelaten n Nederland. Ze www.ctgb.nl, Bestrjdngsmddelendatabank.

Nadere informatie

inner living i nnerarchitecture vrijstaande woonhuizen en verbouwingen

inner living i nnerarchitecture vrijstaande woonhuizen en verbouwingen nner lvng nnerarchtecture vrjstaande woonhuzen en verbouwngen 0 10 25 nnerarchtecture feelng good n natural archtecture nspred by nature, buldng for people, creatng envronments, wth a natural touch 03

Nadere informatie

EVENT OVERDRACHT IN LAND- EN TUINBOUW

EVENT OVERDRACHT IN LAND- EN TUINBOUW 14 MAART 2014 KONING BOUDEWIJNSTADION EVENT OVERDRACHT IN LAND- EN TUINBOUW Infostands Indvdueel adves Workshops GRATIS EVENT overdrachtsplan fnancerng coachng talentenjacht emotes overdracht orënteren

Nadere informatie