Praktijkinstructie Financieel administratief beheer 4 (CBA05.4/CREBO:50138)

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Praktijkinstructie Financieel administratief beheer 4 (CBA05.4/CREBO:50138)"

Transcriptie

1 instructie Financieel administratief beheer 4 (CBA05.4/CREBO:50138)

2 pi.cba05.4.v1 ECABO, 1 september 1998 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, overgenomen, opgeslagen of gepubliceerd in enige vorm of wijze, hetzij elektronisch, kopieertechnisch, druktechnisch of fotografisch, zonder voorafgaande toestemming van ECABO. Correspondentie m.b.t. overneming of reproductie: ECABO Postbus BE AMERSFOORT

3 Inhoud Inleiding 3 Taak 1 Taak 2 Taak 3 Het verwerken van financiële mutaties m.b.t. inkoop en verkoop (eindterm 1.15, 1.16, 2.4, 2.5 en 2.7) 5 Het verwerken van kosten (verbijzondering van de indirecte kosten, kostenbudgettering e.d.) (eindterm 1.10, 1.13, 1.17, 2.1 t/m 2.3 en 2.6, 2.8 en 2.9) 8 Het verwerken van financiële mutaties m.b.t. Eigen Vermogen, winstverdeling BV/NV, obligaties, voorzieningen, intrest, leasing en duurzame productiemiddelen (eindterm 3.1 t/m 3.4, 4.1, 5.1 en 5.2) 11 Taak 4 Boekingen in een projectadministratie (eindterm 1.19) 14 Taak 5 Taak 6 De salarisadministratie en het beheren van de procedures m.b.t. aangifte en afdracht loonbelasting en premies (eindterm 1.11) 16 Aangiften inkomsten-, vermogens- en omzetbelasting (eindterm 1.11 en 1.12) 20 Taak 7 Financiële stukken archiveren (eindterm 6.1, 6.2, 6.3 en 6.4) 23 Financieel administratief beheer 4

4 Financieel administratief beheer 4 Praktijk

5 Inleiding Financieel administratief beheer kan het beste worden omschreven als het uitvoeren (of laten uitvoeren) van alle werkzaamheden op financieel administratief gebied. Het gaat daarbij niet alleen om het vastleggen van financiële mutaties voortvloeiend uit ontvangen boekingsbescheiden zoals inkoopfacturen en bankafschriften, maar ook om het bijhouden van boeken en registers t.b.v. het periodiek opstellen van interne boekingsstukken die in de financiële administratie moeten worden verwerkt. Voorts hoort het maken van budgetoverzichten, het voeren van de salarisadministratie en/of projectadministratie en het verwerken van de budgetten en salarissen in de financiële administratie tot het financieel-administratief beheer, evenals het op basis van de financiële administratie doen van belastingaangiften c.q. afdrachten. De werkzaamheden m.b.t. financieel-administratief beheer variëren met de grootte van de organisatie en met het soort bedrijf (industriële onderneming/handelsonderneming). In deze praktijkinstructie zijn de meest voorkomende werkzaamheden opgenomen. Zo leert u in taak 1 alle financiële mutaties te verwerken betreffende inkopen en verkopen en de daarbij behorende betalingen en ontvangsten. In taak 2 leert u de kosten, verbijzondering van de kosten, kostenbudgettering e.d. te verwerken. In taak 3 leert u mutaties te verwerken m.b.t. Eigen Vermogen, winstverdelingen, obligaties, voorzie ningen, intrest, leasing en duurzame productiemiddelen. In taak 4 leert u hoe de boekingen verricht moeten worden in een projectadministratie. In taak 5 leert u de salarisadministratie te voeren met de daarbij behorende aangifte en afdracht voor loonbelasting en premies. In taak 6 leert u aangifte te doen m.b.t. omzet-, inkomsten- en vermogensbelasting. Taak 7 tot slot leert u de verschillende archiefsystemen te gebruiken en de financiële stukken te archiveren. Financieel administratief beheer 4 3

6 Financieel administratief beheer 4 4

7 Taak 1 Het verwerken van financiële mutaties m.b.t. inkoop en verkoop Iedere organisatie koopt en verkoopt goederen en/of diensten. Belangrijk is dat de financiële gegevens hierover overzichtelijk worden vastgelegd. De vastlegging is vaak per organisatie verschillend door o.a.: - de grootte van de organisatie en de daaruit voortvloeiende taak-/functieverdelingen - het verschil tussen een industriële onderneming en een handelsonderneming - het niet gelijktijdig ontvangen c.q. versturen van goederen en facturen - het hanteren van verschillende prijsgrondslagen voor de goederenvoorraad. Voor het uitvoeren van deze taak is het dan ook raadzaam dat u zich goed oriënteert op de manier waarop uw organisatie de boekingsdocumenten administratief vastlegt, waarna u leert hoe inkopen en verkopen worden verwerkt en hoe de betalingen c.q. ontvangsten m.b.t. deze in- en verkopen worden verwerkt. Doel Aan het eind van deze taak kunt u: financiële mutaties m.b.t. de inkoop verwerken (eindterm 2.4) financiële mutaties m.b.t. verkopen/opbrengsten verwerken (eindterm 2.5) rabatten verwerken (eindterm 2.7) financiële mutaties m.b.t. het betalingsverkeer verwerken (eindterm 1.16) stambestanden muteren (eindterm 1.15) Werkplan Lees het werkplan door om een beeld van de taak te krijgen. Financiële mutaties m.b.t. inkopen: Stap 1 Verzamel en orden de te controleren en te verwerken inkoopfacturen c.q. credit-inkoopfacturen. Stap 2 Verzamel de onderliggende gegevens om de inkoopfacturen te controleren en controleer of deze overeenkomen met de facturen. Stap 3 Reken de factuurbedragen na en onderneem actie bij afwijkingen. Stap 4 Codeer de inkoopfacturen. Stap 5 Verwerk de facturen in de crediteurenadministratie en evt. in het grootboek. Stap 6 Accordeer de betaalbaarstelling en bepaal het moment van betalen. Stap 7 Verwerk de (post)bankafschriften m.b.t. de betalingen. Financiële mutaties m.b.t. verkopen: Stap 1 Verzamel de kopie-verkoopfacturen en eventuele verkoop-creditnota s. Stap 2 Codeer de verkoopfacturen. Stap 3 Verwerk de verkoopfacturen in de debiteurenadministratie en evt. in het grootboek. Stap 4 Verwerk de (post)bankafschriften m.b.t. de ontvangsten. Vragen Beantwoord de vragen en bespreek de antwoorden met uw praktijkopleider. 1. Werkt uw organisatie met de methode van de collectieve overdrachtsposten? Zo ja, welke dagboeken zijn dan in gebruik? 2. Wie is binnen uw organisatie verantwoordelijk voor de crediteurenadministra- Taak 1 Financieel administratief beheer 4 5

8 tie? 3. Welke prijsgrondslag hanteert men in uw organisatie voor de goederenvoorraad? 4. Welke variant m.b.t. het vaststellen van de inkoopprijs hanteert uw organisatie? 5. Maakt men in uw organisatie gebruik van betalingen per kas? Zo ja, wie beheert de kas? Hoe worden betalingen geregistreerd? 6. Hoe wordt de inkoop van goederen verwerkt als de inkoopfactuur en de ingekochte goederen niet gelijktijdig worden ontvangen? 7. Is er sprake van import van goederen? Zo ja, hoe is de BTW-verwerking geregeld? En hoe is de terugvordering geregeld? 8. Hoe worden in uw organisatie de inkoopfacturen verwerkt waarop extra kosten, toeslagen, kredietbeperking, statiegeld en/of emballage in rekening worden gebracht? 9. Verleent of verkrijgt uw organisatie rabatten? Zo ja, hoe worden deze rabatten administratief verwerkt? 10. Hoe worden betaalopdrachten verzonden of betalingen verricht? (bijv. op papier, diskette, tape, telebanking) 11. Bij betalingen en/of ontvangsten in vreemde valuta kan er sprake zijn van koersverschillen en/of kosten. Hoe worden deze in uw organisatie geboekt? 12. Hoe gaat men in uw organisatie om met het realisatiebeginsel (winsten nemen voor zover zij zijn verwezenlijkt)? 13. Wanneer vindt afstemming plaats tussen de subadministraties en het grootboek? Hoe worden verschillen verwerkt? Opdrachten De opdrachten zijn een uitwerking van het werkplan. Voordat u de opdrachten gaat uitvoeren dient u na te gaan of het werk in uw bedrijf/organisatie op de hiervoor beschreven wijze gebeurt of dat het werkplan moet worden aangepast. Pas het werkplan, in overleg met uw praktijkopleider, zo nodig aan. Voer daarna de opdrachten uit. Inkopen: 1. Maak een stroomschema van de verwerking van een inkoopfactuur in uw organisatie. Maak daarbij duidelijk onderscheid tussen de verwerking en de controle van goederen/diensten en de controle, codering en verwerking van de inkoopfactuur. Geef aan welke delen van de verwerking geautomatiseerd zijn en welke niet. Denk ook aan registratie (codering, historie) per crediteur, relatering aan het grootboek en aan de betalingsprocedure. 2. Invoeren en verwerken van inkoopfacturen: - codeer de facturen volgens de in uw organisatie gehanteerde procedure - als er nieuwe crediteuren zijn, maak deze dan in de crediteurenadministratie aan en maak de juiste automatische koppelingen van grootboekrekeningen (BTW-tarief, evt. tussenrekeningen e.d.) - voer de facturen in in de administratie. (Houd rekening met bijv. kredietbeperking, statiegeld en/of emballage e.d. en denk aan de boekingen m.b.t. rabatten en het verschil tussen de werkelijke prijs en de voorraadwaardering zoals deze in uw organisatie wordt gehanteerd) - controleer de invoer (het invoerverslag), herstel eventuele fouten en Taak 1 Financieel administratief beheer 4 6

9 verwerk de mutaties. 3. Betalingen voorbereiden: - maak een overzicht van de openstaande posten of bestudeer de openstaande postenlijst - controleer de betalingsafspraken (factuur/bestelopdracht/crediteurengegevens) die gemaakt zijn met de leveranciers - draai een betalingsvoorstel uit, waarbij rekening gehouden wordt met de betalingsafspraken - geef dit betalingsvoorstel aan uw praktijkopleider of de persoon die verantwoordelijk is voor het verrichten van betalingen. 4. Verwerken van (post)bankafschriften (betalingen): - controleer de gegevens op de (post)bankafschriften aan de hand van de betalingsopdracht - voer het bankafschrift in in de administratie. Als het een gedeeltelijke betaling op een factuur betreft, let dan op dat u niet het hele bedrag afboekt - controleer de invoer (het invoerverslag), herstel eventuele fouten en verwerk de mutaties. Verkopen: 5. Maak een stroomschema van de verwerking van een verkoopfactuur in uw organisatie. Maak daarbij duidelijk onderscheid tussen de verwerking en de controle van goederen/diensten en de controle, codering en verwerking van de verkoopfacturen. 6. Invoeren en verwerken van verkoopfacturen: - codeer de facturen volgens de in uw organisatie gehanteerde procedure - als het om nieuwe debiteuren gaat, maak deze dan in de debiteurenadministratie aan en maak de juiste automatische koppelingen van grootboekrekeningen (BTW-tarief, evt. tussenrekeningen, opbrengstrekeningen e.d.) - voer de facturen in in de administratie. (Denk aan de boekingen m.b.t. verleende rabatten, extra toeslagen, kredietbeperking, statiegeld en/of emballage.) - controleer de invoer (het invoerverslag), herstel eventuele fouten en verwerk de mutaties. 7. Verwerken van (post)bankafschriften (ontvangsten): - controleer de gegevens op de (post)bankafschriften aan de hand van de kopie-verkoopfacturen - voer het (post)bankafschrift in in de administratie. Als het een gedeeltelijke betaling op een factuur betreft, let dan op dat u niet het hele bedrag afboekt - controleer de invoer (het invoerverslag), herstel eventuele fouten en verwerk de mutaties. Taak 1 Financieel administratief beheer 4 7

10 Taak 2 Het verwerken van kosten (verbijzondering van de indirecte kosten, kostenbudgettering e.d) De financieel administratieve afdeling registreert van alle handelingen, werkzaamheden en processen de financiële betekenis. De hiervoor benodigde informatie wordt ontleend aan allerlei soorten bescheiden. Dit zijn bijvoorbeeld de bewijsstukken van financiële verplichtingen en transacties op grond van in- en verkoop (zie taak 1). Dan zijn er de (interne) boekingsstukken die gebaseerd zijn op bijv. de boekingen van de indirecte kosten via de kostenverdeelstaat naar rubriek 5, de indirecte verkoopkosten naar rubriek 8, de indirecte fabricagekosten naar rubriek 6, de goederen in bewerking, indirecte kostenbudgettering, etc. In deze taak gaat u de verwerking van deze boekingsstukken ter hand nemen, de permanentie toepassen, het rekeningschema aanpassen en correctieboekingen verrichten. Doel Aan het eind van deze taak kunt u: permanentie op baten en lasten toepassen (eindterm 1.17) een grootboekrekeningschema aanpassen (eindterm 1.10) correctieboekingen verrichten (eindterm 1.13) kosten verwerken (eindterm 2.1) de indirecte kostenbudgettering opnemen in de financiële administratie (eindterm 2.2) verschillen tussen werkelijke kosten en standaardkosten intra-comptabel bepalen (eindterm 2.6) financiële feiten m.b.t. de direct-costing verwerken (eindterm 2.8) financiële mutaties m.b.t. productie en/of diensten verwerken en resultaten overboeken (eindterm 2.3 en 2.9) Activiteitenlijst Lees de activiteitenlijst door om een beeld van de taak te krijgen. - Verzamel voor de te verwerken periode de boekingsstukken die betrekking hebben op baten en lasten (huur, verzekeringen, intrest e.d.). - Ga na op welke periode deze baten en lasten betrekking hebben. - Boek de stukken volgens de permanentie, corrigeer zo nodig het invoerverslag en verwerk daarna de mutaties. - Ga na welke methode van kostenverbijzondering uw organisatie hanteert, hoe tarieven c.q. opslagpercentages worden berekend en wanneer en aan de hand van welke boekingsstukken, (dag)boeken en/of registers de administratie wordt bijgewerkt. - Verzamel voor de te verwerken periode alle boekingsstukken, (dag)boeken en/of registers, controleer ze op basis van de in de organisatie geldende beoordelingsaspecten en corrigeer ze zo nodig. - Stel zo nodig interne boekingsstukken m.b.t. deze periode op, voeg deze toe, stel de prioriteit van de verwerking vast en codeer en journaliseer de boekingsstukken, (dag)boeken en/of registers. - Voer, na controle, het journaal in in de financiële administratie. Controleer de invoer (het invoerverslag), herstel eventuele fouten en verwerk de mutaties. - Als er sprake is van kostenbudgettering, ga dan na welke methode er binnen uw organisatie wordt toegepast, hoe de budgetten tot stand zijn gekomen, wel- Taak 2 Financieel administratief beheer 4 8

11 ke tarieven er worden gehanteerd etc. en hoe en op basis waarvan de budgetten administratief worden verwerkt. - Als er binnen uw organisatie sprake is van producten/goederen in bewerking ga dan na tegen welke bedragen welke grootboekrekeningen worden bijgewerkt en aan de hand van welke stukken. - Als uw organisatie de direct costing methode toepast, ga dan na hoe in de te verwerken periode de voorraadwaardering plaatsvindt, welk bedrag aan constante kosten in de te verwerken periode wordt berekend, hoe de variabele kosten per eenheid product worden berekend en tegen welke bedragen welke grootboekrekeningen worden bijgewerkt. Vragen Beantwoord de vragen en bespreek de antwoorden met uw praktijkopleider. 1. In een boekhouding die is opgezet volgens het principe van de permanence, dient extra zorgvuldig gekeken te worden naar het boeken in de juiste periode. Denk daarbij bijvoorbeeld aan transitorische boekingen rond de jaarwisseling. Hoe worden in uw organisatie - t.b.v. het boeken in de juiste periode- de boekingsstukken verzameld? 2. Hoe is in uw organisatie de controle van invoer en verwerking van gegevens georganiseerd? 3. Is er een vaste procedure voor de verwerking van gegevens? Is hierbij een vaste volgorde te onderkennen? 4. Wie maakt boekingsstukken voor het memoriaal op en wanneer worden deze in het memoriaal geboekt? 5. Wordt het afsluiten in uw organisatie per maand, per periode of per kwartaal gedaan? En welke gegevens heeft u iedere periode nodig? 6. Hoe luidt de journaalpost m.b.t. een transitorische anticipatiepost in verband met verzekeringen? 7. Hoe luidt de journaalpost m.b.t. een transitorische uitstelpost in verband met huur? 8. Hoe verwerkt men in uw organisatie de eventuele voorraadverschillen? 9. Hoe luidt de journaalpost m.b.t. voorraadverschillen? 10. Welke procedures worden gevolgd om grootboekrekeningen aan te maken? Voor de beantwoording van de volgende vragen is het type organisatie waarin u werkt van belang. Het al dan niet gebruik maken van een standaardkostprijs, vaste verrekenprijs e.d., evenals de verschillende methoden die uw organisatie toepast m.b.t. de boekingen van kosten, kostenverbijzondering, kostenbudgettering e.d. hangen af van het type organisatie. Als de vraag binnen uw organisatie niet van toepassing is sla hem dan over. Pleeg hierover wel overleg met uw praktijkople ider. 11. Wordt er een onderscheid gemaakt in inkoop-, magazijn- en verkoopkosten? 12. Is er een verdeling van directe en indirecte inkoop- en verkoopkosten? 13. Wordt er gewerkt met opslagpercentages? Zo ja, hoe luiden dan de journaalposten? Wanneer vinden deze boekingen plaats? Aan de hand van welk boekingsdocument ((dag)boek of register)? 14. Door welke boeking loopt rubriek 5 glad? Is er sprake van een kostenresultaat? Zo ja, in welke rubriek komt dat terecht? Taak 2 Financieel administratief beheer 4 9

12 15. Is er in rubriek 8 sprake van een verkoopresultaat? Zo ja, waar komt dat terecht? 16. Hoe is de vaste verrekenprijs opgebouwd? 17. Hoe komen met toepassing van de standaardkostenmethode de bedragen in rubriek 5? 18. Hoe wordt de kostenverbijzondering geboekt in een industriële onderneming met massafabricage? 19. Hoe ontstaan de boekingen in rubriek 6? Wat geeft het saldo van deze rekeningen aan? Hoe loopt rubriek 6 glad? 20. Hoe ontstaan boekingen in rubriek 7? 21. Hoe lopen rubriek 8 en 9 glad? 22. Hoe komen de directe verkoopkosten in rubriek 8? 23. Hoe worden tarieven berekend voor de doorbelasting via de kostenplaatsmethode en hoe worden de percentages berekend bij de opslagmethode? 24. Hoe ziet de structuur m.b.t. hulpkostenplaatsen en hoofdkostenplaatsen eruit? 25. Hoe luiden de journaalposten van de evt. aanwezige kostenverdeelstaat? 26. Wanneer is er sprake van de zgn. Z-figuur? Opdrachten De opdrachten zijn een uitwerking van de activiteitenlijst. Voordat u de opdrachten gaat uitvoeren dient u na te gaan of het werk in uw bedrijf/organisatie op de hiervoor beschreven wijze gebeurt of dat de activiteitenlijst moet worden aangepast. Pas de activiteitenlijst, in overleg met uw praktijkopleider, zo nodig aan. Voer daarna de opdrachten uit. 1. Ga na of er recentelijk wijzigingen of toevoegingen in het grootboekrekeningschema of de subadministratie aangebracht zijn. Is dit het geval, geef dan aan op grond van welke boekingsbescheiden dat is gedaan. 2. Als de boekhouding niet op het werken volgens de permanentie is ingericht, maak dan een voorstel om baten en lasten volgens de permanentie te boeken. Denk hierbij aan: het aanpassen van het rekeningschema, het aanmaken van nieuwe grootboekrekeningen, welke nummers in welke rubrieken, balans of resultatenrekening e.d. Bespreek uw voorstel met uw praktijkopleider en voer de wijzigingen in de boekhouding eventueel door. 3. Verzamel en verwerk, volgens de in uw organisatie gebruikelijke methode, voor de te verwerken periode alle interne en externe boekingsstukken, (dag)boeken en/of registers die betrekking hebben op directe kosten, indirecte kostenverbijzondering, kostenbudgettering, etc. Stel de voor deze periode benodigde interne boekingsstukken op zoals die voortkomen uit de kostenverdeelstaat, kostenbudgetten e.d. Maak (zo nodig eerst) het journaal, laat dit controleren, voer het journaal in. Controleer de invoer (het invoerverslag), herstel eventuele fouten en verwerk de mutaties. 4. Maak een periodeafsluiting in de financiële administratie volgens de in uw organisatie gebruikelijke methode. Maak bij aanwezigheid van goederen in bewerking, de bij deze periodeafsluiting behorende berekeningen en boekingen. Taak 2 Financieel administratief beheer 4 10

13 Boek het saldo van de diverse rubrieken over en bepaal intra-comptabel zover als mogelijk het kostenresultaat, het verkoopresultaat, het budgetresultaat en voor de industriële onderneming het fabricageresultaat. Bespreek de periodeafsluiting met uw praktijkopleider. Taak 2 Financieel administratief beheer 4 11

14 Taak 3 Het verwerken van financiële mutaties m.b.t. Eigen Vermogen, winstverdeling BV/NV, obligaties, voorzieningen, intrest, leasing en duurzame productiemiddelen Zoals in de inleiding van deze praktijkinstructie al is aangegeven is de taak van het financieel-administratief beheer heel ruim. Onder deze taak valt ook het vastleggen van financiële mutaties die niet dagelijks aan de orde zijn maar slechts enkele keren of zelfs, zoals de winstverdeling, een keer per boekjaar. In deze taak gaan we in op het verwerken van deze financiële mutaties waarvan het interne boekingsdocument vaak de grondslag is. Doel Aan het eind van deze taak kunt u: financiële mutaties m.b.t. het Eigen Vermogen van natuurlijke personen en rechtspersonen verwerken (eindterm 3.1) de winstverdeling van een Besloten Vennootschap (BV) en een Naamloze Vennootschap (NV) verwerken (eindterm 3.2) (converteerbare) obligatieleningen verwerken (eindterm 3.3) verschillende vormen van voorzieningen verwerken (eindterm 3.4) financiële feiten m.b.t. duurzame productiemiddelen verwerken (eindterm 4.1) financiële feiten m.b.t. intrest verwerken (eindterm 5.1) financiële feiten m.b.t. leasing verwerken (eindterm 5.2) Activiteitenlijst Lees de activiteitenlijst door om een beeld van de taak te krijgen. Verzamel voor de te verwerken periode alle (interne) boekingsstukken waaruit de boekingen in de financiële administratie moeten plaatsvinden betrekking hebbende op: Eigen Vermogen, winstverdeling BV/NV, obligaties, voorzieningen, intrest, leasing en duurzame productiemiddelen. Maak (zo nodig eerst) het journaal, laat dit controleren, voer het journaal in, controleer (het invoerverslag), herstel eventuele fouten en verwerk de mutaties. In geval van een: Eenmanszaak - Maak een periodeafsluiting in de financiële administratie volgens de in uw organisatie gebruikelijke methode. Boek, indien mogelijk, volgens deze methode, het saldo van de rekening Privé over naar de rekening Eigen Vermogen. V.o.f., C.V. en maatschap - Maak een periodeafsluiting in de financiële administratie volgens de in uw organisatie gebruikelijke methode. Boek, indien mogelijk, volgens deze methode, de saldi van de rekeningen van Privé over naar de vermogensrekeningen. BV en NV - Maak een periodeafsluiting in de financiële administratie volgens de in uw organisatie gebruikelijke methode. Voer, indien mogelijk, de boekingen uit vanuit rubriek 9. Taak 3 Financieel administratief beheer 4 12

15 Vragen Beantwoord de vragen en bespreek de antwoorden met uw praktijkopleider. 1. Hoe wordt de aanschaf van een duurzaam productiemiddel in uw organisatie administratief verwerkt? 2. Welke methode van afschrijving wordt er gehanteerd en hoe luiden de journaalposten m.b.t. de afschrijving(en)? 3. In geval van een eenmanszaak: - Wanneer en hoe vindt er overboeking plaats van saldo winst of verlies naar de rekening Eigen Vermogen? 4. In geval van een V.o.f, C.V. en maatschap: - Hoe luiden de oprichtingsjournaalposten? - Hoe luiden de journaalposten van de inbreng van vermogen door de vennoten? - Hoe is de winstverdeling onder de vennoten geregeld en hoe luidt de journaalpost van de winst-/verliesverdeling? 5. In geval van een BV of NV: - Hoe luiden de journaalposten van de oprichting van de BV of NV? - Zijn alle aandelen geplaatst? Zo niet, welk bedrag zit er nog in portefeuille? - Hoeveel is er nog door aandeelhouders te storten? - Is er een rekening agioreserve? Zo ja, wanneer en hoe is deze rekening ontstaan? - Uitgaande van een maandelijkse opstelling van balans en resultatenrekening van de BV of NV, hoe luidt dan de journaalpost vanuit rubriek 9 van het saldo winst of verlies? 6. Wat is het verschil tussen de statische en dynamische methode voor de boekingen van voorzieningen? 7. Ga op de balans na of er rekeningen voor voorzieningen zijn. Zo ja, waarvoor worden deze gebruikt? Wanneer wordt deze rekening gemuteerd en door welk financieel feit? 8. Als er een rekening afschrijvingskosten dubieuze debiteuren bestaat, hoe berekent men dan de toevoeging aan deze rekening? 9. Als er sprake is van een obligatielening, hoe luiden dan de journaalposten van de uitgifte c.q. plaatsing van deze lening? Is er sprake geweest van agio of disagio? Zo ja, hoe luiden de journaalposten hiervan? Hoe luiden de journaalposten voor de intrest op deze lening? 10. Werkt men in uw organisatie met een rekening ingecalculeerde intrest? Zo ja, hoe worden de bedragen berekend en wanneer wordt deze rekening bijgewerkt? 11. Wat is een obligo-boeking en wanneer vindt deze plaats? 12. Wat is het verschil tussen financial lease en operational lease? Opdrachten De opdrachten zijn een uitwerking van de activiteitenlijst. Voordat u de opdrachten gaat uitvoeren dient u na te gaan of het werk in uw bedrijf/organisatie op de hiervoor beschreven wijze gebeurt of dat de activiteitenlijst moet worden aangepast. Pas de activiteitenlijst, in overleg met uw praktijkopleider, zo nodig aan. Voer daarna de opdrachten uit. 1. Stel voor zover mogelijk (in overleg met uw praktijkopleider) interne boe- Taak 3 Financieel administratief beheer 4 13

16 kingsstukken op voor de te verwerken periode die betrekking hebben op: - afschrijvingen duurzame productiemiddelen. Houd rekening met de gehanteerde methode en de daarbij behorende grootboekrekeningen. Denk ook aan: calculatorische afschrijving versus comptabele afschrijving, fiscale versus bedrijfseconomische afschrijving, buitengebruikstelling en afstoting - dotaties aan de voorzieningen - intrest mutaties - betaalbaarstelling coupons (indien er een obligatielening aanwezig is) - leasetermijnen. Maak vervolgens (zo nodig) het journaal, laat dit controleren, voer het journaal in, corrigeer (het invoerverslag), herstel eventuele fouten en verwerk de mutaties. Bespreek uw bevindingen met uw praktijkopleider. 2. Analyseer de toegepaste berekeningswijze en administratieve methode voor verwerking van de in deze taak genoemde en de bij opdracht 1 opgestelde boekingsstukken. Zijn er in uw ogen aanpassingen c.q. veranderingen wenselijk? Zo ja, bespreek deze met uw praktijkopleider. (Houd hierbij goed rekening met de automatische boekingen). De uitwerking van onderstaande opdrachten is per type organisatie (eenmanszaak, V.o.f., BV etc.) verschillend. Overleg met uw praktijkopleider welke opdrachten u kunt uitwerken. 3. Ga voor het afgelopen jaar na hoe de bestemming van de winst is geweest en hoe de winstbestemming administratief is verwerkt. Bespreek uw bevindingen met uw praktijkopleider. 4. Ga het verloop van de rekening (algemene) reserve na. Bespreek uw bevindingen met uw praktijkopleider. 5. Ga het verloop van de individuele vermogensrekening(en) na. Bespreek uw bevindingen met uw praktijkopleider. 6. Als er sprake is (geweest) van interim- en/of stockdividend, ga dan na wat de journaalposten hieromtrent zijn geweest. Bespreek uw bevindingen met uw praktijkopleider. 7. Ga na hoe balansen zijn opgesteld (voor of na winstbestemming) en hoe het saldo verlies of winst is verwerkt. Bespreek uw bevindingen met uw praktijkopleider. 8. Doe voor de af te sluiten periode een voorstel voor de administratieve verwerking van de winstbestemming. Bespreek uw voorstel met uw praktijkopleider. Voer het voorstel daarna uit. Taak 3 Financieel administratief beheer 4 14

17 Taak 4 Boekingen in een projectadministratie Van oudsher zijn er bedrijven die alleen maar projectmatig werken zoals bouw-, bagger-, zandwin- en weg-waterbouwbedrijven. Deze projecten met een duidelijk begin en einde worden afzonderlijk geadministreerd met een koppeling naar de financiële administratie. Uit de groter wordende behoefte aan informatie, het complexer worden van organisaties, het zorgen voor een steeds gedetailleerdere opbouw van de kostprijs c.q. verkoopprijs is de behoefte ontstaan om ook binnen andere organisaties verschillende werkprocessen apart te administreren. Zo heeft de projectadministratie, ondersteund door geautomatiseerde pakketten, in allerlei organisaties zijn intrede gedaan. Binnen een projectadministratie wordt het werken met budgetten veelvuldig toegepast. Een budget is een normbedrag dat voortvloeit uit voorcalculatie. Het kan bijvoorbeeld een maximaal geoorloofd kostenbedrag zijn of dienst doen als taakstelling voor een afdeling of werknemers. Achteraf is dan te controleren of de doelstelling is gehaald. Het vergelijken van de realisatie met het budget kan worden gedaan met resultaatoverzichten. Doel Aan het eind van deze taak kunt u: boekingen in een projectadministratie verrichten (eindterm 1.19) Werkplan Lees het werkplan door om een beeld van de taak te krijgen. De volgorde van functies in verschillende projectadministratie-pakketten is verschillend maar een algemeen gehanteerde werkwijze is: Stap 1 Verzamel, orden en codeer alle relevante boekingsstukken van een project waarvan het budget reeds is ingevoerd. Stap 2 Voer de boekingsstukken in. Stap 3 Genereer een overzicht boekingen. Stap 4 Controleer, herstel of verwijder de boekingen. Stap 5 Genereer een overzicht geboekte perioden. Stap 6 Verwerk de boekingen. Stap 7 Genereer managementinformatie (bijv. in de vorm van een rapport). Stap 8 Voer budgetgegevens in van een nieuw project. Stap 9 Genereer een resultaatoverzicht van een gebudgetteerd en inmiddels uitgevoerd project. Vragen Beantwoord de vragen en bespreek de antwoorden met uw praktijkopleider. 1. Werkt uw organisatie met het systeem van projectadministraties? Zo ja, hoe is de projectadministratie binnen uw organisatie ingericht; d.w.z. op basis van welke kostensoorten en/of kostenplaatsen? 2. Is er een directe koppeling van de projectadministratie met de financiële administratie of wordt de projectadministratie als subadministratie gebruikt? 3. Welke journaalposten worden er vanuit de projectadministratie gemaakt? 4. Door wie (welke afdeling) wordt de projectadministratie bijgehouden? Welke Taak 4 Financieel administratief beheer 4 15

18 informatie komt er vanuit de projectadministratie en voor wie is deze bestemd? 5. Hoe worden uren in de projectadministratie opgenomen (urenbriefjes of vanuit een tijdregistratiesysteem)? Opdrachten De opdrachten zijn een uitwerking van het werkplan. Voordat u de opdrachten gaat uitvoeren dient u na te gaan of het werk in uw bedrijf/organisatie op de hiervoor beschreven wijze gebeurt of dat het werkplan moet worden aangepast. Pas het werkplan, in overleg met uw praktijkopleider, zo nodig aan. Voer daarna de opdrachten uit. 1. Ga na hoe de projectadministratie is ingericht. Kijk hierbij naar de indeling in bijv.: kostensoorten, kostenplaatsen, tarievenstructuur, de codering van de projecten etc. Bespreek uw eventuele vragen met uw praktijkopleider. 2. Boeken in de projectadministratie: - Verzamel voor de te verwerken periode die boekingsstukken (in- en extern) die in de projectadministratie moeten worden verwerkt. - Voer de kosten, geregistreerd per werknemer, tegen werknemer-, uursoort-, uur- of projecttarieven in. - Voer evt. de kostenplaats in die u aan de boeking van de uren wilt toekennen. - Voer de directe boekingen in die rechtstreeks ten laste komen van een project zoals: inkoopfacturen, kasstukken etc. - Voer de kosten voor alle artikelen en materialen in die geregistreerd zijn tegen de kostprijs die in een project worden gebruikt. - Voer de kosten in, geregistreerd per machinetijd en materiaalgebruik. Hanteer hierbij materiaal-, eenheid-, materiaaleenheid- en/of projecttarieven. - Controleer het invoerverslag, herstel eventuele fouten en verwerk de boekingen. - Genereer een managementinformatierapport en bespreek dit met uw praktijkopleider. Herstel eventuele fouten die u gemaakt heeft. 3. Voer in overleg met uw praktijkopleider de budgetgegevens van een nieuw project binnen de projectadministratie in. Ga het verloop van een lopend of reeds afgesloten project na in de projectadministratie. Draai een resultaatoverzicht uit en beoordeel de totale gebudgetteerde en gerealiseerde kosten en opbrengsten. Geef vervolgens een analyse van het tot nu toe bereikte resultaat en bespreek uw bevindingen met uw praktijkopleider. Taak 4 Financieel administratief beheer 4 16

19 Taak 5 De salarisadministratie en de procedures m.b.t. aangifte en afdracht loonbelasting en premies Op vele gebieden heeft een organisatie te maken met financiële verplichtingen die opgelegd zijn door de overheid. U kunt bijv. denken aan: de milieuheffing, de loonbelasting en premies, de BTW-verrekening en de inkomsten- en vennootschapsbelasting. Als aangifte moet worden gedaan, gaat dit gepaard met allerlei voorschriften. Vaak ligt er een probleem m.b.t. het goed interpreteren en goed uitvoeren van deze voorschriften. In deze taak leert u hoe u vanuit een brutosalaris van een werknemer een nettosalaris kunt berekenen en leert u de procedures beheren m.b.t. aangifte en afdracht van loonbelasting en premies. Hiervoor is het belangrijk in welke periode u in de organisatie werkzaam bent, daar de verzamelloonstaat gewoonlijk in het eerste kwartaal volgend op het beëindigde boekjaar wordt opgesteld. Bent u in deze periode werkzaam, verzoek dan uw praktijkopleider mee te mogen werken aan het opstellen van de verzamelloonstaat. Voert u in een andere periode deze taak uit, richt u dan -voor wat betreft de gegevens en de procedure- op de meest recente verzamelloonstaat. Doel Aan het eind van deze taak kunt u: procedures met betrekking tot aangifte en afdrachten van loonbelasting, omzetbelasting en premies beheren (eindterm 1.11) Werkplan Lees het werkplan door om een beeld van de taak te krijgen. Stap 1 Muteer in voorkomende gevallen de loon-/beloningsgegevens. Stap 2 Stel het brutosalaris vast. Stap 3 Stel vast welke inhoudingen nodig zijn. Stap 4 Stel het nettosalaris vast. Stap 5 Boek de loonkosten. Stap 6 Administreer de afdrachten. Stap 7 Verzamel (van het hele jaar) alle relevante gegevens en vul de verzamelloonstaat in. Stap 8 Maak de verzamelloonstaat klaar voor toezending aan de betrokken instanties en zorg voor verzending. Stap 9 Controleer de definitieve aanslagen en pleeg, indien nodig, schriftelijk overleg met betreffende instanties. Stap 10 Verzamel de belastingvoorschriften en bepaal welke van belang zijn. Stap 11 Verzamel de gegevens die nodig zijn voor de belastingaangifte. Stap 12 Stel de aangifte op. Verzorg, indien nodig, een toelichting op de aangifte. Vragen Beantwoord de vragen en bespreek de antwoorden met uw praktijkopleider. 1. Met welk geautomatiseerd systeem voor salarisadministratie wordt in uw organisatie gewerkt? Is er een koppeling met het grootboek? Hoe is die tot stand gekomen? 2. Hoe worden de gewerkte uren in uw organisatie geregistreerd? Is er een kop- Taak 5 Financieel administratief beheer 4 17

20 peling tussen de urenregistratie en het salarissysteem? 3. Hoe zijn de toegangsrechten voor de salarisgegevens in uw organisatie geregeld? Wie mag gegevens inzien, wijzigen e.d.? 4. Welke vergoedingsregelingen zijn er in uw organisatie voor overwerk en onregelmatige diensten? Zijn het bijv. CAO-regelingen of individuele afspraken met werknemers? 5. Voor welke (sociale) voorzieningen/verzekeringen, spaarregelingen, contributies en pensioenregelingen worden er premies/bedragen ingehouden op het salaris? 6. Hoe is de verdeling tussen het werkgevers- en werknemersaandeel voor het pensioenfonds in uw organisatie? 7. Betaalt de werkgever voor de werknemer nog andere premies? Zo ja, horen deze bij het belastbaar inkomen? 8. Hoeveel betaalt de werkgever voor reis- en verblijfkosten, auto, provisie? Is dit meer dan de zgn. maxima volgens Oort? Zo ja, hoe worden deze vergoedingen geadministreerd? 9. Bij welke inhoudingen is sprake van franchise of een bovengrens? 10. Hoe worden de loonkosten vanuit het salarissysteem overgedragen naar/verwerkt in het grootboek? 11. Hoe worden de pensioenpremie, de sociale verzekeringspremies, de premie voor de uitvoeringsinstelling en de loonheffing afgedragen door uw organisatie? Hoe vaak gebeurt dit? 12. Wat zijn de bedrijfsvoorschriften met betrekking tot de afdrachten? Over welke periode wordt afgedragen? 13. Heeft uw organisatie een voorziening voor doorbetaling van de lonen bij ziekte of is uw organisatie hiervoor verzekerd? Hoe wordt deze voorziening gevuld en wanneer wordt daar geld uit onttrokken? 14. Waartoe dienen een loonbetalingsregister of -staat en een loonverdeelregister of -staat? Welke gegevens bevatten deze staten in uw organisatie? 15. Waar worden de salarisgegevens opgeborgen? Hoe worden deze afgeschermd voor onbevoegden? 16. Hoe wordt de verzamelloonstaat opgesteld? Welke functionaris controleert de juistheid en volledigheid van de gegevens? 17. Hoe worden de gegevens van de verzamelloonstaat verwerkt binnen de financiële administratie van de organisatie? 18. Welke actie onderneemt uw organisatie als in de loop van het jaar blijkt dat de schattingen die zijn opgegeven aan de belastingdienst en uitvoeringsinstellingen worden achterhaald? Welke actie onderneemt de organisatie dan en met welk doel? 19. Welke acties onderneemt de organisatie als de definitieve aanslag afwijkt van de aangifte volgens de verzamelloonstaat? Welke procedures dienen dan te worden gevolgd? 20. Welke functionaris verzorgt in uw organisatie de aangifte en afdracht loonbelasting en premies? 21. Als er voor de salarisverwerking een extern bureau is ingeschakeld, hoe verloopt dan de communicatie en informatiestroom m.b.t. het doen van aangiften c.q. afdrachten? Taak 5 Financieel administratief beheer 4 18

Praktijkinstructie Financieel administratief beheer 4 (CBA13.4/CREBO:53140)

Praktijkinstructie Financieel administratief beheer 4 (CBA13.4/CREBO:53140) instructie Financieel administratief beheer 4 (CBA13.4/CREBO:53140) pi.cba13.4.v4 ECABO, 1 september 2003 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, overgenomen, opgeslagen

Nadere informatie

Praktijkinstructie Financieel administratieve beroepsvorming 3 (CBA03.3/CREBO:50143)

Praktijkinstructie Financieel administratieve beroepsvorming 3 (CBA03.3/CREBO:50143) instructie Financieel administratieve beroepsvorming 3 (CBA03.3/CREBO:50143) pi.cba03.3.v3 ECABO, 1 september 2003 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, overgenomen,

Nadere informatie

Praktijkinstructie Fiscaal administratief beheer 4 (CBA07.4/CREBO:50171)

Praktijkinstructie Fiscaal administratief beheer 4 (CBA07.4/CREBO:50171) instructie Fiscaal administratief beheer 4 (CBA07.4/CREBO:50171) pi.cba07.4.v4 ECABO, 1 september 2003 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, overgenomen, opgeslagen

Nadere informatie

Praktijkinstructie Financieel administratieve data entry 2

Praktijkinstructie Financieel administratieve data entry 2 instructie Financieel administratieve data entry 2 (CBA02.2/CREBO:50190) pi.cba02.2.v3 ECABO, 1 september 2003 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, overgenomen,

Nadere informatie

Financieel administratieve beroepsvorming 3 FINANCIEEL ADMINISTRATIEVE BEROEPSVORMING 3 (CBA03.3/CREBO:50143)

Financieel administratieve beroepsvorming 3 FINANCIEEL ADMINISTRATIEVE BEROEPSVORMING 3 (CBA03.3/CREBO:50143) FINANCIEEL ADMINISTRATIEVE BEROEPSVORMING 3 (CBA03.3/CREBO:50143) sd.cba03.3.v2 ECABO, Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, overgenomen, opgeslagen of gepubliceerd

Nadere informatie

Financieel administratief beheer 4 FINANCIEEL ADMINISTRATIEF BEHEER 4 (CBA13.4/CREBO:53140)

Financieel administratief beheer 4 FINANCIEEL ADMINISTRATIEF BEHEER 4 (CBA13.4/CREBO:53140) FINANCIEEL ADMINISTRATIEF BEHEER 4 (CBA13.4/CREBO:53140) 1 augustus 2003 sd.cba13.4.v2 ECABO, 1 augustus 2003 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, overgenomen,

Nadere informatie

Boekhouden 1 BOEKHOUDEN 1 (CBA08.1/CREBO:50229)

Boekhouden 1 BOEKHOUDEN 1 (CBA08.1/CREBO:50229) BOEKHOUDEN 1 (CBA08.1/CREBO:50229) sd.cba08.1.v1 ECABO, Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, overgenomen, opgeslagen of gepubliceerd in enige vorm of wijze, hetzij

Nadere informatie

Eindtermen en Toetstermen STIBEX Bedrijfseconomie en Periodeafsluiting

Eindtermen en Toetstermen STIBEX Bedrijfseconomie en Periodeafsluiting Eindtermen en Toetstermen STIBEX Bedrijfseconomie en Periodeafsluiting Voor kandidaten die in beide modules examen doen geldt dit gehele document (zowel de termen van module A. Periodeafsluiting als module

Nadere informatie

PROEFEXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden

PROEFEXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden PROEFEXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden Periodeafsluiting Beschikbare tijd 2 uur. Op de netheid van het werk zal worden gelet. Deze opgave is eigendom van de Examencommissie en dient, tezamen met de uitwerkingen

Nadere informatie

Eindtermen en Toetstermen STIBEX Bedrijfseconomie en Periodeafsluiting

Eindtermen en Toetstermen STIBEX Bedrijfseconomie en Periodeafsluiting Eindtermen en Toetstermen STIBEX Bedrijfseconomie en Periodeafsluiting Voor kandidaten die in beide modules examen doen, geldt dit gehele document (zowel de termen van module A. Boekhouden als module B.

Nadere informatie

PROEFEXAMEN 2 Praktijkdiploma Boekhouden

PROEFEXAMEN 2 Praktijkdiploma Boekhouden PROEFEXAMEN 2 Praktijkdiploma Boekhouden Periodeafsluiting Beschikbare tijd 2 uur. Op de netheid van het werk zal worden gelet. Deze opgave is eigendom van de Examencommissie en dient, tezamen met de uitwerkingen

Nadere informatie

Financieel administratieve data entry 2 FINANCIEEL ADMINISTRATIEVE DATA ENTRY 2 (CBA02.2/CREBO:50190)

Financieel administratieve data entry 2 FINANCIEEL ADMINISTRATIEVE DATA ENTRY 2 (CBA02.2/CREBO:50190) FINANCIEEL ADMINISTRATIEVE DATA ENTRY 2 (CBA02.2/CREBO:50190) sd.cba02.2.v2 ECABO, Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, overgenomen, opgeslagen of gepubliceerd

Nadere informatie

BOEKHOUDEN IN DE PRAKTIJK 1

BOEKHOUDEN IN DE PRAKTIJK 1 OPLEIDING BASISKENNIS BOEKHOUDEN BKB BOEKHOUDEN IN DE PRAKTIJK 1 Drs. P.F. Pietersen K.P. Pietersen 9 e druk, 1 e oplage ISBN 978 90 6355 205 3 NEDERLANDS ONDERWIJS INSTITUUT BV DE NOI-METHODE VOOR DE

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE ADMINISTRATIE voor het mkb. 1 Bezittingen en vermogen... 12 2 Nog een voorbeeld... 14 3 Veranderingen in de balans...

INHOUDSOPGAVE ADMINISTRATIE voor het mkb. 1 Bezittingen en vermogen... 12 2 Nog een voorbeeld... 14 3 Veranderingen in de balans... INHOUDSOPGAVE ADMINISTRATIE voor het mkb 10e INHOUD druk afdeling hoofdstuk paragraaf 1 DE 2 STOMERIJ 3 GROOTHANDEL BALANS 1 BALANSBEGRIPPEN...blz. 12 1 Bezittingen en vermogen... 12 2 Nog een voorbeeld...

Nadere informatie

Hoofdstuk 2 Boekingen in verband met duurzame productiemiddelen 33

Hoofdstuk 2 Boekingen in verband met duurzame productiemiddelen 33 Inhoud Voorwoord 9 Hoofdstuk 1 De permanentie in de kosten en de opbrengsten 13 1.1 Kosten worden voor een periode tegelijk vooruit- of achteraf betaald 16 1.1.1 Kosten worden voor een periode tegelijk

Nadere informatie

Examen VWO. Economische wetenschappen II en recht (oude stijl)

Examen VWO. Economische wetenschappen II en recht (oude stijl) Economische wetenschappen II en recht (oude stijl) Examen VWO Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 1 Donderdag 30 mei 13.30 16.30 uur 20 02 Voor dit examen zijn maximaal 90 punten te behalen;

Nadere informatie

ELEMENTAIR BOEKHOUDEN

ELEMENTAIR BOEKHOUDEN OPLEIDINGEN BASISKENNIS BOEKHOUDEN BKB BASISKENNIS ONDERNEMERSCHAP ELEMENTAIR BOEKHOUDEN (met bijlage grootboek en studie-app) Drs. P.F. Pietersen K.P. Pietersen 0 e druk, e oplage ISBN 978 90 655 05 7

Nadere informatie

Bedrijfsadministratie 1 Examennummer: 12248 Datum: 3 juli 2010 Tijd: 10.00 11.30 uur

Bedrijfsadministratie 1 Examennummer: 12248 Datum: 3 juli 2010 Tijd: 10.00 11.30 uur Bedrijfsadministratie 1 Examennummer: 12248 Datum: 3 juli 2010 Tijd: 10.00 11.30 uur Dit examen bestaat uit 6 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 15 open vragen (maximaal 50 punten) - een

Nadere informatie

Praktijkinstructie Boekhouden 1 (CBA08.1/CREBO:50229)

Praktijkinstructie Boekhouden 1 (CBA08.1/CREBO:50229) instructie Boekhouden 1 (CBA08.1/CREBO:50229) pi.cba08.1.v2 ECABO, 1 september 2003 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, overgenomen, opgeslagen of gepubliceerd

Nadere informatie

elementair boekhouden

elementair boekhouden BASISKENNIS BOEKHOUDEN BKB elementair boekhouden NEDERLANDS ONDERWIJS INSTITUUT OPLEIDINGEN BASISKENNIS BOEKHOUDEN BKB BASISKENNIS ONDERNEMERSCHAP ELEMENTAIR BOEKHOUDEN (BKB) (met bijlage grootboek en

Nadere informatie

Dit voorbeeldexamen bestaat uit 26 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen.

Dit voorbeeldexamen bestaat uit 26 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen. Bedrijfsadministratie niveau 4 Examenopgaven voorbeeldexamen Belangrijke informatie Dit voorbeeldexamen bestaat uit 26 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen. Dit voorbeeldexamen

Nadere informatie

Bedrijfsadministratie Examennummer: 61062 Datum: 8 december 2012 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur

Bedrijfsadministratie Examennummer: 61062 Datum: 8 december 2012 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Bedrijfsadministratie Examennummer: 61062 Datum: 8 december 2012 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Dit examen bestaat uit 5 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 10 open vragen (maximaal 70 punten)

Nadere informatie

Financieel-Administratief Praktijkdiploma Boekhouden (PDB) Financiële Administratie (FA) Bestuur Nederlandse Associatie voor Praktijkexamens

Financieel-Administratief Praktijkdiploma Boekhouden (PDB) Financiële Administratie (FA) Bestuur Nederlandse Associatie voor Praktijkexamens Eamenlijn Diploma Module Niveau MBO 4 Positionering Versie 1.2 Financieel-Administratief Praktijkdiploma Boekhouden (PDB) Financiële Administratie (FA) Geldig vanaf 01-01-2013 Vastgesteld op 13 juli 2011

Nadere informatie

Bedrijfseconomische beroepsvorming 3 BEDRIJFSECONOMISCHE BEROEPSVORMING 3 (CBA11.3/CREBO:50121)

Bedrijfseconomische beroepsvorming 3 BEDRIJFSECONOMISCHE BEROEPSVORMING 3 (CBA11.3/CREBO:50121) BEDRIJFSECONOMISCHE BEROEPSVORMING 3 (CBA11.3/CREBO:50121) sd.cba11.3.v1 ECABO, Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, overgenomen, opgeslagen of gepubliceerd in

Nadere informatie

26-5-2015. Module 3 Gegevens verwerken. Geleerd in vorige presentaties. Les 2. Wat is boekhouden? Wat zijn transacties? Les 2. Leer het boekhoudproces

26-5-2015. Module 3 Gegevens verwerken. Geleerd in vorige presentaties. Les 2. Wat is boekhouden? Wat zijn transacties? Les 2. Leer het boekhoudproces Geleerd in vorige presentaties Module 3 Gegevens verwerken Les 2. Leer het boekhoudproces Business Plan op 1 A4 Budget in 5 stappen Uurtarief / DGA-salaris Papieren en digitale archief ordnersysteem Btw-administratie

Nadere informatie

Voorbeeld Praktijkopdracht. Bedrijfsadministrateur niveau 4. Betreft: Een projectadministratie bijhouden of controleren

Voorbeeld Praktijkopdracht. Bedrijfsadministrateur niveau 4. Betreft: Een projectadministratie bijhouden of controleren Voorbeeld Praktijkopdracht Bedrijfsadministrateur niveau 4 Betreft: Een projectadministratie bijhouden of controleren Kwalificatiedossier Financiële beroepen 2011-2012 Kwalificatie Bedrijfsadministrateur

Nadere informatie

1. Debet 020 Inventaris Credit Datum Omschrijving Bedrag Datum Omschrijving Bedrag 1 feb Van balans 78.200,-

1. Debet 020 Inventaris Credit Datum Omschrijving Bedrag Datum Omschrijving Bedrag 1 feb Van balans 78.200,- Hoofdstuk 1 Opgave 1.1 1. Debet 020 Inventaris Credit 1 feb Van balans 78.200,- Debet 060 Eigen vermogen Credit 1 feb Van balans 86.180,- Debet 071 4% Onderhandse lening o/g Credit 1 feb Van balans 44.000,-

Nadere informatie

Bestuur Nederlandse Associatie voor Praktijkexamens

Bestuur Nederlandse Associatie voor Praktijkexamens Diplomalijn Financieel-Administratief Eamen Basiskennis Boekhouden (BKB ) Niveau mbo 2/3 Positionering Onderdeel van Praktijkdiploma Boekhouden (PDB ) Versie 1.3 Geldig vanaf 01-01-2013 Vastgesteld op

Nadere informatie

2015 Nederlandse Associatie voor Examinering Bedrijfsadministratie niveau 4 1 / 11

2015 Nederlandse Associatie voor Examinering Bedrijfsadministratie niveau 4 1 / 11 Bedrijfsadministratie niveau 4 Correctiemodel voorbeeldexamen 2015 Nederlandse Associatie voor Examinering Bedrijfsadministratie niveau 4 1 / 11 Vraag 1 Toetsterm 1.1 - Beheersingsniveau: K - Aantal punten:

Nadere informatie

Boekhouden en financiële administratie Examennummer: 58301 Datum: 22 juni 2013 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur

Boekhouden en financiële administratie Examennummer: 58301 Datum: 22 juni 2013 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Boekhouden en financiële administratie Examennummer: 58301 Datum: 22 juni 2013 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Dit examen bestaat uit 6 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 10 open vragen (maximaal

Nadere informatie

NK Internetboekhouden

NK Internetboekhouden Praktijkcase NK Internetboekhouden 15 december 2005 Versie: 3.0 (Definitief), 12-12-2005 Opgesteld door: Onderzoeksbureau GBNED Gerard Bottemanne www.gbned.nl Onderzoeksbureau GBNED Alle rechten voorbehouden

Nadere informatie

EXAMEN Moderne Bedrijfsadministratie

EXAMEN Moderne Bedrijfsadministratie EXAMEN Moderne Bedrijfsadministratie onderdeel Bedrijfsadministratie journaalposten Proefexamen 1 De beschikbare tijd is 3 uur. Op de netheid van het werk zal worden gelet. Deze opgave is eigendom van

Nadere informatie

Praktisch boekhouden Examennummer: 97893 Datum: 8 februari 2014 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur

Praktisch boekhouden Examennummer: 97893 Datum: 8 februari 2014 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Praktisch boekhouden Examennummer: 97893 Datum: 8 februari 2014 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Dit examen bestaat uit 6 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 3 cases met elk 5 open vragen (maximaal

Nadere informatie

1.1 Inleiding 13 1.2 Boekhoudkundige overzichten en hun betekenis 13 1.3 Overzichten in een computerboekhoudprogramma 20

1.1 Inleiding 13 1.2 Boekhoudkundige overzichten en hun betekenis 13 1.3 Overzichten in een computerboekhoudprogramma 20 Inhoud Voorwoord 11 Hoofdstuk 1 De boekhoudcyclus en overzichten 13 1.1 Inleiding 13 1.2 Boekhoudkundige overzichten en hun betekenis 13 1.3 Overzichten in een computerboekhoudprogramma 20 Hoofdstuk 2

Nadere informatie

EXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden

EXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden EXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden Financiële Administratie 15 juni 2013 Beschikbare tijd 2 uur. Op de netheid van het werk zal worden gelet. Deze opgave is eigendom van de Examencommissie en dient, tezamen

Nadere informatie

Verwerken van financiële mutaties met betrekking tot voorraden, inkopen en verkopen

Verwerken van financiële mutaties met betrekking tot voorraden, inkopen en verkopen Hoofdstuk 4 Verwerken van financiële mutaties met betrekking tot voorraden, inkopen en verkopen Extra opgaven Opgave 4.8a hoort bij paragraaf 4.3, Tussenrekeningen. Opgave 4.8a In het grootboek van een

Nadere informatie

Eerste afdeling De boekhouding van de handelsonderneming

Eerste afdeling De boekhouding van de handelsonderneming Inleiding 1 Inleiding en algemene begrippen 3 1.1 Het informatieproces in de onderneming 4 1.2 Administratie en boekhouding 8 1.3 Administratieve organisatie, bestuurlijke informatieverzorging en interne

Nadere informatie

1 Contante boekingen en kortingen

1 Contante boekingen en kortingen 1 Contante boekingen en kortingen Een onderneming koopt en verkoopt haar goederen grotendeels op rekening. Er zijn nog veel handelsondernemingen die ook vaak contant kopen en verkopen. Hoe we deze contante

Nadere informatie

BKB PRAKTIJKEXAMEN BASISKENNIS BOEKHOUDEN MAANDAG 11 JUNI 2007. Beschikbare tijd 4 uur. Op de netheid van het werk zal worden gelet.

BKB PRAKTIJKEXAMEN BASISKENNIS BOEKHOUDEN MAANDAG 11 JUNI 2007. Beschikbare tijd 4 uur. Op de netheid van het werk zal worden gelet. BKB DIT EXAMEN BESTAAT UIT 6 PAGINA S EN EEN BIJLAGE VAN 1 PAGINA PRAKTIJKEXAMEN BASISKENNIS BOEKHOUDEN MAANDAG 11 JUNI 2007 A 4.1 Beschikbare tijd 4 uur. Op de netheid van het werk zal worden gelet. De

Nadere informatie

EXAMENPROGRAMMA. Diplomalijn(en) Diploma('s) Examen. Bestuur Nederlandse Associatie voor Examinering Veronderstelde voorkennis n.v.t.

EXAMENPROGRAMMA. Diplomalijn(en) Diploma('s) Examen. Bestuur Nederlandse Associatie voor Examinering Veronderstelde voorkennis n.v.t. Diplomalijn(en) Diploma('s) Eamen EXAMENPROGRAMMA Financieel-Administratief Praktijkdiploma Boekhouden (PDB ) Medewerker Administratiekantoor Houder Administratiekantoor Financial Assistant Niveau vergelijkbaar

Nadere informatie

Dit voorbeeldexamen bestaat uit 24 vragen en geeft een beeld van het examen Basiskennis Boekhouden (BKB ) / Elementair Boekhouden.

Dit voorbeeldexamen bestaat uit 24 vragen en geeft een beeld van het examen Basiskennis Boekhouden (BKB ) / Elementair Boekhouden. Basiskennis Boekhouden (BKB ) / Elementair Boekhouden Examenopgaven voorbeeldexamen Belangrijke informatie Dit voorbeeldexamen bestaat uit 24 vragen en geeft een beeld van het examen Basiskennis Boekhouden

Nadere informatie

Basiskennis Boekhouden (BKB ) / Elementair Boekhouden. Correctiemodel voorbeeldexamen

Basiskennis Boekhouden (BKB ) / Elementair Boekhouden. Correctiemodel voorbeeldexamen Basiskennis Boekhouden (BKB ) / Elementair Boekhouden Correctiemodel voorbeeldexamen 2015 Nederlandse Associatie voor Examinering Basiskennis Boekhouden (BKB ) / Elementair Boekhouden 1 / 15 Vraag 1 Toetsterm

Nadere informatie

Boekhouden en financiële administratie Examennummer: 96065 Datum: 8 februari 2014 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur

Boekhouden en financiële administratie Examennummer: 96065 Datum: 8 februari 2014 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Boekhouden en financiële administratie Examennummer: 96065 Datum: 8 februari 2014 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Dit examen bestaat uit 6 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 3 cases met elk

Nadere informatie

Module 5 Controle over financiën

Module 5 Controle over financiën Geleerd in vorige presentaties Module 5 Controle over financiën Les 2. Jaarafsluiting en aangifte omzetbelasting 1. Aftrekbaarheid van kosten en btw 2. Incidentele posten Les 2 Verzorgen jaarafsluiting

Nadere informatie

Dit voorbeeldexamen bestaat uit 24 vragen en geeft een beeld van het examen Basiskennis Boekhouden (BKB ) / Elementair Boekhouden.

Dit voorbeeldexamen bestaat uit 24 vragen en geeft een beeld van het examen Basiskennis Boekhouden (BKB ) / Elementair Boekhouden. Basiskennis Boekhouden (BKB ) / Elementair Boekhouden Examenopgaven voorbeeldexamen Belangrijke informatie Dit voorbeeldexamen bestaat uit 24 vragen en geeft een beeld van het examen Basiskennis Boekhouden

Nadere informatie

Bedrijfsadministratie Examennummer: 93711 Datum: 14 december 2013 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur

Bedrijfsadministratie Examennummer: 93711 Datum: 14 december 2013 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Bedrijfsadministratie Examennummer: 93711 Datum: 14 december 2013 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Dit examen bestaat uit 6 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 3 cases met elk 5 open vragen (maximaal

Nadere informatie

Vertaaldocument huidig format naar verbeterd format kwalificatiedossier Administrateur ECABO 2007-2008

Vertaaldocument huidig format naar verbeterd format kwalificatiedossier Administrateur ECABO 2007-2008 Vertaaldocument huidig format naar verbeterd format kwalificatiedossier ECABO 2007-2008 Vertaaldocument BM_Adm Pagina 1 van 23 Vertaaldocument BM_Adm Pagina 2 van 23 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 4 1.1

Nadere informatie

Module 3 Gegevens verwerken

Module 3 Gegevens verwerken Geleerd in vorige presentatie Module 3 Gegevens verwerken Les 4. Bank- en kasmutaties en incidentele posten verwerken Verkoopfacturen maken Inkoopfacturen vastleggen Beslisboom Les 3 Hoe importeer en verwerk

Nadere informatie

Praktisch boekhouden Examennummer: 58462 Datum: 2 februari 2013 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur

Praktisch boekhouden Examennummer: 58462 Datum: 2 februari 2013 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Praktisch boekhouden Examennummer: 58462 Datum: 2 februari 2013 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Dit examen bestaat uit 9 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 4 minicases met 12 open vragen (maximaal

Nadere informatie

PDB PRAKTIJKEXAMEN BOEKHOUDEN JOURNAALPOSTEN MAANDAG 19 JUNI 2006

PDB PRAKTIJKEXAMEN BOEKHOUDEN JOURNAALPOSTEN MAANDAG 19 JUNI 2006 PDB DIT EXAMEN- ONDERDEEL BESTAAT UIT 5 PAGINA S PRAKTIJKEXAMEN BOEKHOUDEN JOURNAALPOSTEN MAANDAG 19 JUNI 2006 A1.2 OPGAVE I Beschikbare tijd 1 1 2 uur. Op de netheid van het werk zal worden gelet. Het

Nadere informatie

Inhoud VII. 1. De balans 1. 2. Veranderingen in de balans 15. 3. Grootboekrekeningen 33. 4. Hulprekeningen van het eigen vermogen 61. Voorwoord...

Inhoud VII. 1. De balans 1. 2. Veranderingen in de balans 15. 3. Grootboekrekeningen 33. 4. Hulprekeningen van het eigen vermogen 61. Voorwoord... ELEMENTAIR BOEKHOUDEN VII Inhoud Voorwoord...................................... V 1. De balans 1 1.1 Doel van het boekhouden.............................2 1.2 De eenmanszaak...................................2

Nadere informatie

Examen VWO. Economische wetenschappen II en recht (oude stijl)

Examen VWO. Economische wetenschappen II en recht (oude stijl) Economische wetenschappen II en recht (oude stijl) Examen VWO Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 2 Vrijdag 20 juni 10.00 13.00 20 03 Voor dit examen zijn maximaal 90 punten te behalen; het

Nadere informatie

finast Brochure financiële software Grootboek

finast Brochure financiële software Grootboek Brochure De meeste systemen verlangen te veel en te complexe handelingen bij het invoeren en opvragen van de benodigde gegevens. Dat wil zeggen veel tijdverlies. FINAST ontzorgt. FINAST is een pakket wat

Nadere informatie

Proefexamen BOEKHOUDEN

Proefexamen BOEKHOUDEN Proefexamen BOEKHOUDEN Beschikbare tijd: 9 minuten 15623 1 Proefexamen HET EXAMEN BESTAAT UIT 12 GENUMMERDE PAGINA'S, waarin opgenomen: 2 OPDRACHTEN, gericht op toetsing van de vaardigheid om de basisregels

Nadere informatie

Praktijkinstructie Medisch secretariaat 3 (CSE07.3/CREBO:50180)

Praktijkinstructie Medisch secretariaat 3 (CSE07.3/CREBO:50180) instructie Medisch secretariaat 3 (CSE07.3/CREBO:50180) pi.cse07.3.v2 ECABO, 1 september 2003 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, overgenomen, opgeslagen of gepubliceerd

Nadere informatie

In vijf minuten aangifte omzetbelatisting. http://www.mijnjohan.nl

In vijf minuten aangifte omzetbelatisting. http://www.mijnjohan.nl In vijf minuten aangifte omzetbelatisting. http://www.mijnjohan.nl Voor de belastingdienst moet u elk kwartaal BTW-aangifte doen. U krijgt hierover elk kwartaal een brief van de belastingdienst met de

Nadere informatie

Inhoud in vogelvlucht

Inhoud in vogelvlucht Inhoud in vogelvlucht Over de auteur... xiii Inleiding... 1 Deel I: Waarom boekhouden? De basis... 5 Hoofdstuk 1: Boekhouden moet je doen... 7 Hoofdstuk 2: Een duik in de basisbegrippen... 17 Hoofdstuk

Nadere informatie

- FACULTATIEF DOCENT: Computerboekhouden AccountView inclusief software en bestanden (present NOI; bv. voor demo op beamer).

- FACULTATIEF DOCENT: Computerboekhouden AccountView inclusief software en bestanden (present NOI; bv. voor demo op beamer). Sheet 14 - Training Elementair boekhouden havo/vwo - BOEK LEERLINGEN: Balans, grootboek & boekingsregels, boekhoudcases met OB, subadministraties, kasstaat, loonadministratie, praktijkboekingen, ondernemingsvormen/financiering,

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding 1 Waarom Exact? 1 Doelgroep 2 Methodiek 2 Indeling van het boek 2 Dankwoord 4 Disclaimer 4

Inhoud. Inleiding 1 Waarom Exact? 1 Doelgroep 2 Methodiek 2 Indeling van het boek 2 Dankwoord 4 Disclaimer 4 v Inhoud Inleiding 1 Waarom Exact? 1 Doelgroep 2 Methodiek 2 Indeling van het boek 2 Dankwoord 4 Disclaimer 4 2 Bedrijfsfilosofie 5 2.1 Inleiding 5 2.1 Organisatie 5 2.1.1 Organisatieplan 5 2.2 Marktonderzoek

Nadere informatie

Internetopgaven hoofdstuk 3

Internetopgaven hoofdstuk 3 Internetopgaven hoofdstuk 3 IO.3.1 IO.3.2 IO.3.3 IO.3.4 Y. van de Voort wil periodiek informatie uit de boekhouding halen. Daarbij maakt zij gebruik van een kolommenbalans. Welke uitspraak over de kolommenbalans

Nadere informatie

Hst Titel dekt de SPL-toetsterm(en) KD 1 Balans SPL KE1 1.5, 8.4, P1 Voorwaardelijk KT 1 2 Financiële feiten en. P1 boekingsdocumenten. SPL KE1 1.

Hst Titel dekt de SPL-toetsterm(en) KD 1 Balans SPL KE1 1.5, 8.4, P1 Voorwaardelijk KT 1 2 Financiële feiten en. P1 boekingsdocumenten. SPL KE1 1. 1 Balans SPL KE1 1.5, 8.4, 2 Financiële feiten en SPL KE1 1.5 boekingsdocumenten. 3 Grootboek SPL KE1 1.3, 1.4 4 Opbrengsten kosten en privé SPL KE1 1.3, 1.4 5 Journaliseren en coderen SPL KE1 2.1, 5.4,

Nadere informatie

1. Uw boekhouding praktisch en overzichtelijk opzetten en inrichten... 1

1. Uw boekhouding praktisch en overzichtelijk opzetten en inrichten... 1 Inhoudsopgave Voorwoord... VII 1. Uw boekhouding praktisch en overzichtelijk opzetten en inrichten... 1 1.1. Is een boekhouding verplicht?... 1 1.1.1. Waarom een boekhouding?... 1 1.1.2. Wat zit in een

Nadere informatie

Belastingen en de boekhouding

Belastingen en de boekhouding BAD1.1 les 7 programma Belastingen en de boekhouding Drie groepen belastingen Ondernemer als onbezoldigd ontvanger Loonbelasting Omzetbelasting Belastingen Drie groepen zakelijke belastingen waterschapslasten,

Nadere informatie

MEER WETEN OVER BELASTINGEN

MEER WETEN OVER BELASTINGEN www.damd.nl Meer weten over Belastingen De belangrijkste belastingen waarmee je als zzp er te maken hebt zijn de inkomsten- en de omzetbelasting. De eerste belastingsoort is voor jou van belang, omdat

Nadere informatie

Bedrijfsadministratie Examennummer: 62987 Datum: 15 september 2012 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur

Bedrijfsadministratie Examennummer: 62987 Datum: 15 september 2012 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Bedrijfsadministratie Examennummer: 62987 Datum: 15 september 2012 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Dit examen bestaat uit 6 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 10 open vragen (maximaal 70 punten)

Nadere informatie

Praktijkinstructie Bedrijfseconomische beroepsvorming - financiering 3 (CBA10.3/CREBO:50142)

Praktijkinstructie Bedrijfseconomische beroepsvorming - financiering 3 (CBA10.3/CREBO:50142) instructie Bedrijfseconomische beroepsvorming - financiering 3 (CBA10.3/CREBO:50142) pi.cba10.3.v2 ECABO, 1 september 2003 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd,

Nadere informatie

Profin. Financiële administratie. Cervus Automatisering BV Midden Engweg 4 3882 TT Putten www.cervus.nl

Profin. Financiële administratie. Cervus Automatisering BV Midden Engweg 4 3882 TT Putten www.cervus.nl Profin Financiële administratie Cervus Automatisering BV Inhoudsopgave Algemeen pagina 3 Boekjaar aanmaken pagina 4 Grootboekrekeningen pagina 6 Dagboeken pagina 7 Dagboeken met een tegenrekening pagina

Nadere informatie

Cursus boekhouden Pagina 2. Vandaar nu even een algemene definitie, dan kan het daarna allemaal wat eenvoudiger:

Cursus boekhouden Pagina 2. Vandaar nu even een algemene definitie, dan kan het daarna allemaal wat eenvoudiger: Cursus boekhouden Cursus boekhouden Pagina 2 1 Boekhouden? Een boekhoudpakket is een uitgebreide rekenmachine. En dan ook nog een zeer eenzijdige rekenmachine, feitelijk enkel in staat tot optellen en

Nadere informatie

Internetopgaven hoofdstuk 3

Internetopgaven hoofdstuk 3 Internetopgaven hoofdstuk 3 IO.3.1 De boekhouder van de eenmanszaak Carel Castello heeft op 31 december 013 een aantal posten op de volgende gedeeltelijke kolommenbalans samengevat: Grootboekrekeningen

Nadere informatie

11 Kasstroomoverzicht

11 Kasstroomoverzicht 11.2 Van de nv Bergsma worden de volgende gegevens verstrekt. Balansen ultimo ( 1.000): Terreinen 120 120 Geplaatst kapitaal 600 600 Gebouwen - 575-530 Algemene reserve - 525-570 Machines - 430-450 Eigen

Nadere informatie

Opgaven 4.4a en 4.4b horen bij paragraaf 4.2, Liquiditeitsbegroting en resultatenbegroting.

Opgaven 4.4a en 4.4b horen bij paragraaf 4.2, Liquiditeitsbegroting en resultatenbegroting. Hoofdstuk 4 Beoordeling van de liquiditeit Extra opgaven Opgaven 4.4a en 4.4b horen bij paragraaf 4.2, Liquiditeitsbegroting en resultatenbegroting. Opgave 4.4a De handelsonderneming Hartema vof heeft

Nadere informatie

Freelancers en zzp ers

Freelancers en zzp ers Freelancers en zzp ers Zelfstandig of toch niet? Arbeidsrecht Belastingen Juli 2013 / E-0444 Kamer van Koophandel Nederland, Woerden Hoewel aan deze tekst veel zorg is besteed, wordt voor de inhoud geen

Nadere informatie

EXAMENPROGRAMMA. Financieel-Administratief Diploma('s) Diplomalijn(en)

EXAMENPROGRAMMA. Financieel-Administratief Diploma('s) Diplomalijn(en) Diplomalijn(en) Financieel-Administratief Diploma('s) Moderne Bedrijfsadministratie (MBA) Vakopleiding Bedrijfsadministratie & Accountancy (VBA ) Eamen Bedrijfsadministratie niveau 5 Niveau 5 (vergelijkbaar

Nadere informatie

1. Een balans is een overzicht van activa (bezittingen) en passiva (schulden en eigen vermogen).

1. Een balans is een overzicht van activa (bezittingen) en passiva (schulden en eigen vermogen). Hoofdstuk 1 Opgave 1.1 1. Een balans is een overzicht van activa (bezittingen) en passiva (schulden en eigen vermogen). 2. Een subgrootboek is een specificatie in geld van een (collectieve) grootboekrekening.

Nadere informatie

PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING UITWERKINGEN 10 EN 11 JANUARI 2012

PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING UITWERKINGEN 10 EN 11 JANUARI 2012 FINANCIËLE ADMINISTRATIE GRIMBERG BV PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING UITWERKINGEN 10 EN 11 JANUARI 2012 1. (2 punten) 300 Voorraad materialen 4.200,- 180 Te verrekenen omzetbelasting

Nadere informatie

INFOBOEK BOEKINGEN. Newmerce.nl

INFOBOEK BOEKINGEN. Newmerce.nl INFOBOEK BOEKINGEN Newmerce.nl 1 Newmerce.nl 1. BOEKINGEN Met behulp van de module boekingen houdt u de inkoopfacturen, kas, bank, giro, memoriaal en eventueel periodieke journaalposten bij. U kunt met

Nadere informatie

Bedrijfsadministratie Examennummer: 68956 Datum: 30 juni 2012 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur

Bedrijfsadministratie Examennummer: 68956 Datum: 30 juni 2012 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Bedrijfsadministratie Examennummer: 68956 Datum: 30 juni 2012 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Dit examen bestaat uit 6 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 10 open vragen (maximaal 70 punten)

Nadere informatie

Infoboek v.a. versie 12.00

Infoboek v.a. versie 12.00 Infoboek v.a. versie 12.00 Cursus boekingen Infomotive International B.V. Nijverheidsweg 6 5061 KL Oisterwijk http://www.infomotive.nl (C) Infomotive International B.V. 1 1. Boekingen Met behulp van de

Nadere informatie

Freelancers en zzp'ers

Freelancers en zzp'ers Freelancers en zzp'ers Zelfstandig of toch niet? Arbeidsrecht Belastingen Maart 2011 / E-0444 Kamer van Koophandel Nederland, Woerden Freelancers en zzp's E-0444 03-2011 1 In deze brochure: 1. Zelfstandig

Nadere informatie

Inleiding. In deze casus gaat het om financiële informatie.

Inleiding. In deze casus gaat het om financiële informatie. Inleiding In een handelsbedrijf doen zich veel processen voor. Belangrijke processen zijn het inkoopproces, het opslagproces en het verkoopproces. Om deze processen te kunnen (doen) uitvoeren en te kunnen

Nadere informatie

Training docenten VOS IMEAO & Havo/Vwo nov. 2012 - Paramaribo

Training docenten VOS IMEAO & Havo/Vwo nov. 2012 - Paramaribo Training docenten VOS IMEAO & Havo/Vwo nov. 2012 - Paramaribo BASISKENNIS BOEKHOUDEN (BKB) Educatieve uitgeverij NOI - Baarn (NL) Peter Pietersen Educatieve uitgeverij NOI sinds 1937 gespecialiseerd in:

Nadere informatie

IB Aangifte 2014. Acumulus - SIEL. Syllabus Aangifte Inkomstenbelasting voor ondernemers 2014. In samenwerking met:

IB Aangifte 2014. Acumulus - SIEL. Syllabus Aangifte Inkomstenbelasting voor ondernemers 2014. In samenwerking met: Acumulus - SIEL IB Aangifte 2014 Syllabus Aangifte Inkomstenbelasting voor ondernemers 2014 In samenwerking met: Annalies Janssens (www.countforyou.nl) Esther van der Meer (www.meerovercijfers.nl) Acumulus

Nadere informatie

061 Voorziening 448 Kosten milieuschade 076 Lening o/g 449 Interestkosten 077 Hypothecaire 450 Verkoopkosten

061 Voorziening 448 Kosten milieuschade 076 Lening o/g 449 Interestkosten 077 Hypothecaire 450 Verkoopkosten Proeftoets hoofdstuk 14, 16 t/m 20, 23. Let op: het betreft hier een willekeurige selectie van onderwerpen uit bovenstaande hoofdstukken. Maak alle opgaven uit het opgavenboek en maak ook de zelftoetsen

Nadere informatie

FINANCIËLE ADMINISTRATIE VOOR PDB

FINANCIËLE ADMINISTRATIE VOOR PDB OPLEIDING PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN PDB FINANCIËLE ADMINISTRATIE VOOR PDB Drs. P.F. Pietersen K.P. Pietersen A.P.J. Knijnenburg Drs. H.G. van der Wolk met medewerking van: J. Buist J.S.J. Rost 2 e druk,

Nadere informatie

Auteurs: Krijgsheld G. & Straver J.P.G.A. isbn: 97-89-001-82065-7

Auteurs: Krijgsheld G. & Straver J.P.G.A. isbn: 97-89-001-82065-7 Inleiding In een handelsbedrijf doen zich veel processen voor. Belangrijke processen zijn het inkoopproces, het opslagproces en het verkoopproces. Om deze processen te kunnen (doen) uitvoeren en te kunnen

Nadere informatie

De kosten van kleine reparaties boekt Kroone direct ten taste van de rekening Kosten shovels.

De kosten van kleine reparaties boekt Kroone direct ten taste van de rekening Kosten shovels. PROEFEXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden onderdeel Financiële Administratie Beschikbare tijd 2 uur Opgave I Kroone BV te Lelystad verhuurt shovels aan o.a. andere aannemersbedrijven. De shovels worden in

Nadere informatie

Bedrijfsadministratie II Examennummer: 12243 Datum: 3 juli 2010 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur

Bedrijfsadministratie II Examennummer: 12243 Datum: 3 juli 2010 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Bedrijfsadministratie II Examennummer: 12243 Datum: 3 juli 2010 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Dit examen bestaat uit 7 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 15 open vragen (maximaal 50 punten)

Nadere informatie

Bedrijfsadministratie

Bedrijfsadministratie MINISTERIE VAN ONDERWIJS, WETENSCHAP & CULTUUR VAK : ECONOMIE II DATUM : WOENSDAG 28 JULI 2015 TIJD : 7.45 10.45 UUR UNIFORM HEREXAMEN VWO 2015 tevens 2 e ZITTING STAATSEXAMEN 2015 Aantal opgaven bij dit

Nadere informatie

ELEMENTAIR BOEKHOUDEN voor havo/vwo

ELEMENTAIR BOEKHOUDEN voor havo/vwo VAKGEBIED MANAGEMENT EN ORGANISATIE ELEMENTAIR BOEKHOUDEN voor havo/vwo met computerboekhouden (inclusief Bijlage) Drs. P.F. Pietersen P.H. Pietersen 2 e druk, 1 e oplage ISBN: 978 90 6355 014 1 NEDERLANDS

Nadere informatie

Stichting PCBO Baarn Soest. PROCEDURES financiën

Stichting PCBO Baarn Soest. PROCEDURES financiën Stichting PCBO Baarn Soest PROCEDURES financiën Inboeken inkoopfacturen, betalen en inboeken bankafschriften Coderen en controleren facturen die binnenkomen op het bestuurskantoor Inboeken inkoopfacturen

Nadere informatie

Overzichtskaarten FB-KV1 t/m FB-KV13

Overzichtskaarten FB-KV1 t/m FB-KV13 Overzichtskaarten FB-KV1 t/m FB-KV13 Toelichting SPL werkt met toetsmatrijzen voor tentamens en toetsmatrijzen praktijktoetsen. In de achterliggende overzichtskaarten zijn de toetstermen voor tentamens

Nadere informatie

EXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden

EXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden EXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden Financiële Administratie 9 november 2013 Beschikbare tijd 2 uur. Op de netheid van het werk zal worden gelet. Deze opgave is eigendom van de Examencommissie en dient,

Nadere informatie

EXAMEN Moderne Bedrijfsadministratie

EXAMEN Moderne Bedrijfsadministratie EXAMEN Moderne Bedrijfsadministratie Bedrijfsadministratie journaalposten Proefexamen 2 Beschikbare tijd 3 uur. Op de netheid van het werk zal worden gelet. Deze opgave is eigendom van de Examencommissie

Nadere informatie

2014 Nederlandse Associatie voor Examinering Elementair Boekhouden 1 / 7

2014 Nederlandse Associatie voor Examinering Elementair Boekhouden 1 / 7 Elementair Boekhouden Correctiemodel voorbeeldexamen 2014 Nederlandse Associatie voor Examinering Elementair Boekhouden 1 / 7 Vraag 1 Toetsterm 1.4 - Beheersingsniveau: T - Aantal punten: 3 In januari

Nadere informatie

Examen HAVO en VHBO. Handelswetenschappen en recht

Examen HAVO en VHBO. Handelswetenschappen en recht Handelswetenschappen en recht Examen HAVO en VHBO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Vooropleiding Hoger Beroeps Onderwijs HAVO Tijdvak 1 VHBO Tijdvak 2 Vrijdag 28 mei 13.30 16.30 uur 19 99 Dit examen

Nadere informatie

Praktijkopdrachten Financiële beroepen. Kwalificatie: Financieel administratief medewerker

Praktijkopdrachten Financiële beroepen. Kwalificatie: Financieel administratief medewerker Praktijkopdrachten Financiële beroepen Kwalificatie: Financieel administratief medewerker Kwalificatiedossier Financiële beroepen 2012-2013 Inhoudsopgave Inleiding... 3 Overzicht van het kwalificatiedossier

Nadere informatie

PRAKTIJKEXAMEN BASISKENNIS BOEKHOUDEN Toets journaalposten en grootboekrekening

PRAKTIJKEXAMEN BASISKENNIS BOEKHOUDEN Toets journaalposten en grootboekrekening PRAKTIJKEXAMEN BASISKENNIS BOEKHOUDEN Toets journaalposten en grootboekrekening Stegeman computers Mevrouw Stegeman is eigenaresse van een bedrijf dat computers en aanverwante artikelen verkoopt. Zij heeft

Nadere informatie

Een overzicht van veel voorkomende gebeurtenissen en van de vastlegging daarvan:

Een overzicht van veel voorkomende gebeurtenissen en van de vastlegging daarvan: De balans opmaken De boekhouding kan worden gedefinieerd als een informatieverzameling, waarin de omvang en de samenstelling van het vermogen en van de mutaties daarin zijn vastgelegd. Boekhouden houdt

Nadere informatie

PDB PRAKTIJKEXAMEN BOEKHOUDEN JOURNAALPOSTEN DINSDAG 13 JUNI 2006 VOORMIDDAG

PDB PRAKTIJKEXAMEN BOEKHOUDEN JOURNAALPOSTEN DINSDAG 13 JUNI 2006 VOORMIDDAG PDB DIT EXAMEN- ONDERDEEL BESTAAT UIT 5 PAGINA S PRAKTIJKEXAMEN BOEKHOUDEN JOURNAALPOSTEN DINSDAG 13 JUNI 2006 VOORMIDDAG D1.2 OPGAVE I Beschikbare tijd 1 1 2 uur. Op de netheid van het werk zal worden

Nadere informatie

PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING UITWERKINGEN 18 EN 19 JANUARI 2011

PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING UITWERKINGEN 18 EN 19 JANUARI 2011 FINANCIËLE ADMINISTRATIE KRAKER BV PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING UITWERKINGEN 18 EN 19 JANUARI 2011 1. Directe kosten zijn kosten die rechtstreeks aan producten kunnen worden toegerekend.

Nadere informatie