Nederlandse Vereniging van Verpleeghuisartsen

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Nederlandse Vereniging van Verpleeghuisartsen"

Transcriptie

1 over de gehele groep, met uitzondering van primiparae met een natuurlijk of voortgeleid partusbeloop. Er werd geen verschil gevonden voor Apgar-score, arteriële ph of geboortegewicht. 1 Chestnut DH. Epidural analgesia and the incidence of cesarean section: time for another close look. Anesthesiology 1997;87: P.de Laat, F.H.van der Veen, P.Steendijk, R.J.V.Batista en J.J.Schreuder (Maastricht; Sa ~ 0 Paulo, Brazilië), Acute effecten van partiële linker ventriculectomie bij patiënten met chronisch hartfalen Het doel van dit onderzoek was om de perioperatieve effecten van partiële linker ventriculectomie, volgens de Batista-procedure, bij patiënten met chronisch hartfalen te evalueren met behulp van druk-volumerelaties van het linker ventrikel. 1 2 Methode. Druk-volumerelaties van het linker ventrikel werden gemeten bij 7 patiënten met dilatatoire cardiomyopathie, die in Brazilië een partiële ventriculectomie ondergingen. Gecombineerde micromanometerkatheters werden geplaatst in het linker ventrikel en continue druk-volumerelaties werden gemeten op verscheidene momenten tijdens de operatie (n = 7) en gedurende de rekatheterisatie (n = 4) 2-5 dagen na de operatie. Resultaten. Tijdens de operatie stegen de cardiac index (hartminuutvolume per m 2 lichaamsoppervlakte) en ejectiefractie van respectievelijk 1,5 (SD: 0,5) l/m 2 tot 2,5 (SD: 0,5) l/m 2 (p < 0,05) en van 24,4% (SD: 11) tot 47,6% (SD: 6,8) (p < 0,05). Het einddiastolische linkerventrikelvolume daalde van 141 (SD: 27) tot 68,5 (SD: 15,5) ml/m 2 (p < 0,01). Hartfrequentie, slagvolume, einddiastolische en eindsystolische linkerventrikeldruk, contractieverloop in de tijd (+dp/dt) en relaxatieverloop in de tijd ( dp/dt) veranderden niet significant. Tijdens de rekatheterisatie waren, vergeleken met de preoperatieve uitgangswaarden, de cardiac index, de ejectiefractie en +dp/dt toegenomen en daarnaast waren de wandspanning, einddiastolische linkerventrikelvolume en dp/dt afgenomen. Alle patiënten vertoonden een verbeterde synchronisatie van de segmentale contractie-relaxatiepatronen van het linker ventrikel. Conclusie. De resultaten tonen markante acute veranderingen en kortetermijnveranderingen in de hemodynamiek. Deze zijn toe te schrijven aan een gereduceerde wandspanning en een verbeterde synchronisatie van de contractie. 1 Batista RJV. Partial ventriculotomy for diameter heart surgery. BAM 1997;7: Batista RJV, Santos JL, Takeshita N, Bocchino L, Lima PN, Cunha MA. Partial left ventriculotomy to improve left ventricular function in end-stage heart disease. J Card Surg 1996;11:96-8. Nederlandse Vereniging van Verpleeghuisartsen Vergadering gehouden op 28 november 1997 te Utrecht Op 28 november 1997 vierde de Nederlandse Vereniging van Verpleeghuisartsen (NVVA) haar congres ter gelegenheid van het vijfde lustrum met de titel: Voorbij de verpleeghuisgeneeskunde. Na de jaarrede, uitgesproken door de scheidende voorzitter, D.A.A.van der Wedden, werd in het algemeen gedeelte het historisch perspectief belicht en een blik op de toekomst geworpen. In een duo-presentatie kwamen achtereenvolgens drie onderwerpen aan de orde: samenwerking verpleeghuisarts/huisarts; samenwerking verpleeghuisarts/revalidatiearts; samenwerking verpleeghuisarts/klinisch geriater. De dag werd afgesloten met de verkiezing Scriptie van het jaar Dit gedeelte van het congres werd, zoals elk jaar, georganiseerd door de Commissie voor Wetenschappelijke Aangelegenheden van de NVVA. De verpleeghuisartsen in opleiding die in 1997 hun opleiding hadden afgesloten met een scriptie aan de universiteiten van Amsterdam en Nijmegen waren uitgenodigd hun scriptie op te sturen naar de commissie om mee te dingen. Drie scripties werden genomineerd: N.J.G.Booij: Richtlijnen voor toekomstig medisch beleid bij verpleeghuispatiënten ; G.M.A.Piek: Tussen wens en werkelijkheid. Een onderzoek naar seksualiteit in het verpleeghuis ; J.Koning: Middelen en maatregelen; een inventariserend onderzoek naar het gebruik van middelen en maatregelen in een somatisch verpleeghuis. Nederlandse Vereniging van Verpleeghuisartsen, Nevadahof 9, 5801 PM Venray. Mw.mr.M.A.P.Verhoeven-Reijnders, secretaris. De teksten van alle voordrachten zijn opgenomen in het themanunummer over het congres van het Tijdschrift voor Verpleeghuisgeneeskunde, verkrijgbaar bij het secretariaat van de NVVA, Postbus , 3502 LB Utrecht; tel In het navolgende zijn de samenvattingen opgenomen van de voordrachten van de sprekers en de genomineerden voor de verkiezing van de scriptie van het jaar J.A.Stoop (Utrecht), Historisch perspectief Bij de ontwikkeling van de verpleeghuisgeneeskunde tot een erkend vakgebied in de gezondheidszorg moest veel weerstand overwonnen worden. In 1972, toen de 2 bestaande groeperingen van artsen werkzaam in verpleeghuizen samengingen tot de Nederlandse Vereniging van Verpleeghuisartsen, de NVVA, werden 2 belangrijke doelstellingen geformuleerd: het bevorderen en het realiseren van wetenschappelijk onderzoek door verpleeghuisartsen in verpleeghuizen, en zo mogelijk daarbuiten; het tot stand brengen van de opleiding tot verpleeghuisarts en van de registratie en de erkenning van het specialisme. De weg die naar de realisering van deze doelen moest leiden, was geen gemakkelijke: enerzijds was er de onduidelijkheid over de grenzen van het vakgebied en de inhoud daarvan, met daaraan verbonden de positie van de verpleeghuisarts binnen de organisatie, anderzijds was er de territoriumangst van de gevestigde en erkende vakgebieden, die voor de verpleeghuisgeneeskunde geen plaats wilden inruimen binnen hun vanouds vertrouwde terreinen, zoals in de verzorgingshuizen, de bedden in de ziekenhuizen en in de revalidantenzorg. Lang Ned Tijdschr Geneeskd augustus;142(32)

2 zamerhand kon vanuit het verpleeghuisgeneeskundig denken duidelijk gemaakt worden dat het probleemgeoriënteerd plannen van zorg en het management van behandeling en zorgverlening, specifieke kennis vereisen om chronisch zieke en gehandicapte jonge en oude mensen te behandelen en verder te begeleiden in de doolhof van gecompliceerde ziektebeelden en ingewikkelde zorgverlening. In de geformuleerde doelstellingen van de verpleeghuisgeneeskunde klonk de pragmatische instelling van een kleine groep gespecialiseerde generalisten door. Een en ander mondde uit in de beslissing van de toenmalige staatssecretaris voor de Volksgezondheid, Dees, de verpleeghuisgeneeskunde te erkennen en te registreren bij mededeling in de Staatscourant van 6 maart 1990, op aanbeveling van de beroepsgroep NVVA en met ondersteuning en presentatie door de Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst (KNMG). De eerste vervolgopleiding tot verpleeghuisarts werd gerealiseerd aan de Vrije Universiteit Amsterdam (1989). Daarmee was en werd er ook gestalte gegeven aan de realisering van universitair wetenschappelijk verpleeghuisgeneeskundig onderzoek. In 1995 volgde Nijmegen en in 1997 Leiden met een vervolgopleiding tot verpleeghuisarts met uiteraard daarbij de inbouw van de verpleeghuisgeneeskunde in het universitaire deel van de vorming en opleiding tot basisarts. Per jaar stromen 84 verpleeghuisartsen in opleiding in. M.L.L.E.Veldhuijzen van Zanten-Hyllner (Amsterdam), De verpleeghuisgeneeskunde voorbij De verpleeghuisgeneeskunde is ontstaan in een instelling die, vlak na de Tweede Wereldoorlog, werd gecreëerd om chronische patiënten uit het dure circuit van de curatieve geneeskunde te houden. De naam is ontleend aan het Latijnse hospes hetgeen gastvrij betekent. De taakopvatting was echter ambitieuzer dan het leveren van een opvangfaciliteit. Hospes betekent ook onbekend met. De visie dat ook van deze patiënten de functie geoptimaliseerd kan worden, is een centrale waarde die door het instituut verpleeghuis en de verpleeghuisartsen gedeeld wordt. Het pionierswerk om een specifieke vorm van zorg te ontwikkelen, leidde tot de erkenning van verpleeghuisgeneeskunde als specialisatie. De beroepsgroep zette in 10 jaar tijd het vak stevig neer en de beroepsopleiding die in 1989 startte, heeft inmiddels driekwart van de 814 geregistreerde verpleeghuisartsen (bij)geschoold. Het is een nieuw en apart beroep met enerzijds medisch specialistische kenmerken gericht op de specifieke problemen van de doelgroep en anderzijds managementkenmerken die tegemoetkomen aan het langdurige, multidisciplinaire karakter van het zorgproces in een instelling waar een visie op zorg nog moet worden vormgegeven in een maatschappij die niet op chronisch zieken en ouderen is ingesteld. Het substitutiebeleid van de overheid, dat de lichte verpleeghuispatiënten laat verhuizen naar de eerste lijn en de bestemming van het intramurale verpleeghuis wijzigt, brengt de verpleeghuisgeneeskunde buiten de grenzen van het verpleeghuis: de verpleeghuisgeneeskunde voorbij. 1 De samenwerking van instellingen en professionals in substitutieprojecten in de eerste lijn wordt helaas vaak meer getekend door territoriumangst dan door visie. 2 De complementaire opstelling van de verpleeghuisartsen, bereid om zich aan de huisarts aan te passen, komt voort uit de prioriteit een bijdrage te willen leveren aan verbetering van de ouderenzorg. 3 Die weegt zwaarder dan de profilering van het beroep, dat door de associatie met het verpleeghuis toch al met een negatief imago kampt. Het lot van onze patiënten roept angst op: het is verschrikkelijk om een ex-volwassene doelloos mummelend over de gang van een instituut te zien schuifelen. Wat een akelig instituut, kan men denken. Maar is het dan beter als wij de plaats wijzigen? Wie beter kijkt, ziet dat de ellende niet door het instituut wordt veroorzaakt, maar door de ellendige ziekte gecombineerd met de ellende van kwalitatief en kwantitatief inadequate zorgsystemen. Die aspecten gaan mee naar de verzorgingshuizen in de eerste lijn; in ernstiger vorm zelfs, want de middelen, het management en de deskundigheden zijn daar ongunstiger, zoals het WVS-rapport Zorg voor medewerkers ondubbelzinnig vaststelde. 4 Er is dan ook reden genoeg om alle beschikbare krachten te verenigen en in het belang van de patiënten naar effectieve samenwerkingsmodellen te zoeken, ook al houdt dat veranderingen voor de professionals in. Dat is immers pionieren. 1 Ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport (VWS). Nota beleidstoetsingskader sector verpleeghuizen. Rijswijk: VWS, Schols JMGA, Diederiks JPM, Koopmans RTCM. Samenwerking tussen verpleeghuisarts en huisarts; de patiënt moet er beter van worden. Vox Hospitii/Tijdschrift voor Verpleeghuisgeneeskunde 1997;21: Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV)/Nederlandse Vereniging van Verpleeghuisartsen (NVVA). Handreiking voor de samenwerking huisarts-verpleeghuisarts. Rapportage van de gezamelijke werkgroep van de LHV en de NVVA. Utrecht: LHV/NVVA, Westerhoven F van, Looveren C van. Zorg voor medewerkers; onderzoek naar de benodigde kwaliteit en kwantiteit van de medewerkers in het verzorgingshuis nieuwe stijl in het jaar Beuningen: Van Looveren, J.M.G.A.Schols, J.P.M.Diederiks en R.T.C.M.Koopmans (Geertruidenberg), Samenwerking tussen verpleeghuisarts en huisarts; de patiënt moet er beter van worden Op het terrein van de zorgsector bewegen zich diverse zorgaanbieders. Er bestaat op dit moment gerede twijfel of de totale zorg verleend wordt als een gecoördineerde en ononderbroken reeks van activiteiten, in overeenstemming met de behoeften en de belangen van de zorgvragers. Continuïteit van zorg wordt pas bereikt indien zowel sprake is van afstemming van de hulpverlenende activiteiten op de behoeften van de patiënt als van afstemming van de activiteiten van de afzonderlijke hulpverleners; dit laatste eveneens in relatie tot de mantelzorg. De huisarts en de verpleeghuisarts zijn twee van de hulpverleners die actief opereren in de zorgsector, in dit geval in de zorg voor chronisch zieken en ouderen. De relatie van huisartsen met verpleeghuizen en in het bijzonder met verpleeghuisartsen blijkt in de praktijk kwalitatief en kwantitatief erg wisselend te zijn. Van oudsher is er enkel een verwijsrelatie. Sinds 1989 is er sprake van een groeiende extramurale profilering van de verpleeghuizen, die her en der tot interactieproblemen tussen verpleeghuisartsen en huisartsen heeft geleid en vooralsnog niet tot een echte intensivering of andere vormgeving van hun samenwerking. Veranderingen in de ouderenzorg en in de zorg voor chronisch zieken maken de samenwerking tussen huisarts en verpleeghuisarts tot een actueel en relevant wetenschappelijk en beleidsmatig onderwerp, zeker nu zich in de toekomst in het transmurale circuit tussen echte huisartsenzorg en echte (intramurale) verpleeghuiszorg in toenemende mate chronisch zieke mensen en hulpbehoevende ouderen zullen bevinden (vergrijzingsgolf), bij wie sprake is van een groeiende vraag naar samengestelde zorg, die semimuraal, in de thuissituatie of in het verzorgingshuis geboden zal moeten worden. Ned Tijdschr Geneeskd augustus;142(32) 1845

3 In het algemeen is de kennis over de samenwerking tussen huisarts en verpleeghuisarts onduidelijk en versnipperd. Daar waar er over deze samenwerking is gepubliceerd, is dit vooral in beschouwende zin gebeurd. Specifiek wetenschappelijk onderzoek op dit gebied ontbreekt vooralsnog en zou derhalve zeker verricht moeten worden. Wanneer men uitgaat van de algemene veronderstelling dat een goede samenwerking tussen huisarts en verpleeghuisarts in ieder geval kan bijdragen aan het realiseren van een optimale medische zorgverlening aan chronisch zieken en ouderen, kan door bestudering en beschrijving van de actuele samenwerking enerzijds, alsmede door te onderzoeken welke condities noodzakelijk zijn voor een optimale samenwerking anderzijds, een bijdrage geleverd worden aan het verbeteren van de medische zorg voor de betrokken patiënten. Voorts kan zo n onderzoek op termijn bijdragen aan een vergroting van de arbeidssatisfactie van huisartsen en verpleeghuisartsen, in die situaties waarin zij samenwerken of intensiever moeten gaan samenwerken. Wij zijn op dit moment bezig een dergelijk onderzoek uit te voeren. J.F.M.Bergen (Utrecht), Huisarts en verpleeghuisarts zijn partners Demografische en maatschappelijke ontwikkelingen vergroten de behoefte aan medische zorg voor ouderen. De Landelijke Huisartsen Vereniging zoekt samen met verpleeghuisartsen naar mogelijkheden hieraan tegemoet te komen. Daartoe is een Handreiking voor de samenwerking huisarts-verpleeghuisarts opgesteld. Uitgangspunt is de verantwoordelijkheid van de huisarts voor de medische zorg in de thuissituatie, ook bij ouderen en ook in verzorgingshuizen. Huisarts en verpleeghuisarts kunnen daarbij evenwel goed samenwerken. De huisarts heeft niet zozeer medisch-inhoudelijke beperkingen, maar is vooral begrensd door de intensiteit van de te bieden zorg. Dagelijks één of meer keren een patiënt bezoeken of intensieve (deel)behandelingen geven, kan alleen voor een beperkte tijd. De zwaarte en de complexiteit van zorg overstijgen de mogelijkheden van de huisarts. Dit vraagt om de logistieke mogelijkheden en specifieke deskundigheid van de verpleeghuisarts. Een goede afstemming en samenwerking zijn dan van belang. Huisarts en verpleeghuisarts kunnen voorts beiden profiteren van de mogelijkheden van consultatie en verwijzing. De procedures als die met medisch specialisten kunnen een voorbeeld zijn. Huisartsenhulp in verzorgingshuizen vereist wel goede randvoorwaarden. Te denken valt aan minder huisartsen per verzorgingshuis, adequate ondersteuning en toegeleiding van de aanwezige huisartsen en verhoging van de deskundigheid van het verzorgend personeel. In de toekomst zal wellicht sprake zijn van een gezamenlijke behandeling door huisarts en verpleeghuisarts, vooral in complexe zorgsituaties. Noodzakelijk is een bezinning op de vraag wie dan verantwoordelijk is. Samenwerking tussen huisarts en verpleeghuisarts zal daar plaatsvinden waar het continuüm van zorg van de huisarts overgaat naar de verpleeghuisarts. De huisarts draagt de zorg geheel of gedeeltelijk over aan de verpleeghuisarts, afhankelijk van de lokale omstandigheden. De beroepsgroepen vullen elkaar daarbij aan. Complementariteit en flexibiliteit zijn sleutelbegrippen. Niet de competentie is bepalend, maar de functionaliteit. De samenwerking is in het belang van beide beroepsgroepen, maar bovenal in het belang van een adequate en doelmatige medische zorg. P.van Houten (Amsterdam), Toekomstvisie op verpleeghuisrevalidatie Vandaag de dag is de maatschappelijke inzet van ouderen een belangrijke factor geworden in het maatschappelijk leven: ouderen zijn actief als vrijwilliger, vervullen vaak belangrijke taken in de opvoeding van kleinkinderen en zijn meer dan vroeger politiek actief. Als deze ouderen iets overkomt, willen zij zodanig herstellen dat zij deze taken weer kunnen uitvoeren. In de revalidatie na een fractuur of een cerebrovasculair accident (CVA) dient hiermee rekening te worden gehouden. De laatste decennia vindt een groot deel van de klinische revalidatie van ouderen plaats in het verpleeghuis, alwaar het revalidatieproces wordt aangestuurd door verpleeghuisartsen. Deze verpleeghuisrevalidatie is voortgekomen uit nabehandelingsprojecten. Dit zijn samenwerkingsverbanden tussen ziekenhuizen en verpleeghuizen. Er wordt daarbij voortgeborduurd op de ervaring die er in het verpleeghuis is ten aanzien van stimuleren van zelfzorgactiviteiten en het adviseren over voorzieningen en hulpmiddelen. Deze verpleeghuisrevalidatie wordt door velen aangeduid als de reactiveringsfunctie. Dit reactiveren heeft dan vooral te maken met stimuleren en trainen van zelfzorg. Maar revalideren is meer dan leren lopen en zichzelf leren wassen en kleden. Revalideren is vooral het voorkómen van handicaps. De definitie van handicap is: In the context of health experience, a handicap is a disadvantage for a given individual, resulting from an impairment or a disability, that limits or prevent the fulfilment of a role that is normal (depending on age, sex, and social and cultural factors) for that individual. 1 In de rolpatronen (bijvoorbeeld rol als echtgenoot, vader, vriend) ligt het uiteindelijke doel van het revalidatieproces besloten. De rollen die een mens kan vervullen, bepalen in hoge mate iemands identiteit en zijn van groot belang voor de eigenwaarde en het welbevinden. Om te komen van reactiveren naar revalideren is het noodzakelijk dat de huidige verpleeghuisrevalidatie zich ontwikkelt tot zelfstandige revalidatiecentra, alwaar volwaardige, op handicaps toegesneden, revalidatiezorg kan worden gegeven. De verpleeghuisarts dient zich bij te scholen op het gebied van revalidatie om deze ontwikkeling vorm te kunnen geven. 1 International classification of impairments, disabilities, and handicaps. Geneve: World Health Organisation, R.Dahmen (Amsterdam), Zijn er grenzen aan verpleeghuisrevalidatie? Verpleeghuisrevalidatie voor patiënten met een amputatie van de onderste extremiteit wordt in deze bijdrage gepositioneerd in de zorgketen en inhoudelijk afgegrensd van andere vormen van revalidatie. Revalidatie van patiënten met een amputatie van de onderste extremiteit in een verpleeghuis is mogelijk, indien wordt voldaan aan een aantal voorwaarden: de aanwezigheid van een deskundig revalidatieteam, verkregen door scholing en ervaring, voldoende inzet van revalidatiemenskracht, een adequate outillage en goede samenwerking met de andere partners in het revalidatieveld. Daarbij hoort een tenminste maandelijks gehouden revalidatiespreekuur waarin verpleeghuisarts, revalidatiearts en orthopedisch instrumentmaker participeren. In de revalidatieve zorgketen is verpleeghuisrevalidatie verticaal gesitueerd tussen klinische revalidatie in het revalidatiecentrum en de verblijfsafdeling van het verpleeghuis en horizontaal tussen 1e en 2e lijn Ned Tijdschr Geneeskd augustus;142(32)

4 De indicatiestelling voor opname op de afdeling Revalidatie van een verpleeghuis of in een revalidatiecentrum wordt aan het bed gedaan aan de hand van een combinatie van hierna (in willekeurige volgorde) genoemde factoren, die per patiënt afzonderlijk worden gewogen: amputatieniveau en kwaliteit van de stomp; premorbide activiteitenpatroon en sociaal-maatschappelijke status; somatische comorbiditeit; geestelijke comorbiditeit; trainbaarheid, tempo van revalidatie; leeftijd; en thuissituatie, zowel materieel als immaterieel. Omdat verpleeghuizen (nog niet) de mogelijkheid hebben van een poliklinische revalidatiebehandeling en (of) -controle en het revalidatieve zorg-behandelproces in het algemeen nog niet is afgerond, moet de behandeling vaak elders worden gecontinueerd. Na ontslag uit het verpleeghuis verdient het de voorkeur een afspraak te maken op de polikliniek voor revalidatiegeneeskunde. Voor patiënten bij wie de ziekenhuisopname resulteert in een amputatie van de onderste extremiteit zijn door een werkgroep van verpleeghuisartsen en revalidatieartsen in de regio Amsterdam (Samenwerkende Intramurale Gezondheidszorgvoorzieningen Regio Amsterdam; SIGRA) indicatiecriteria opgesteld voor verwijzing naar een revalidatiecentrum en naar een afdeling voor revalidatie van een verpleeghuis. Hierdoor is verpleeghuisrevalidatie voor deze patiëntencategorie af te grenzen van andere vormen van revalidatie, zowel wat betreft de positie ervan in het revalidatienetwerk als inhoudelijk. M.J.Andringa-Zalman en W.te Water (Apeldoorn), Samenwerking verpleeghuisarts en geriater: van geriatrisch onderzoeks- en adviescentrum naar polikliniek voor geriatrie; het Apeldoorns model In Apeldoorn bestaat sinds 1992 een poliklinisch onderzoeks- en adviesvoorziening voor ouderen, het Geriatrisch Onderzoeks- en Adviescentrum (GOAC) Oost-Veluwe, waar complexe, somato-psychosociale problemen, gemeld door de huisarts, multidisciplinair en deskundig worden benaderd. Deze voorziening is opgericht vanuit de volgende instellingen: de verpleeghuizen (verpleeghuisartsen en secretaresse), algemeen psychiatrische ziekenhuizen (gerontopsychiater), de RIAGG (sociaal-psychiatrisch verpleegkundige en neuropsycholoog) en het Ziekenhuiscentrum (stelt ruimte ter beschikking; neuroloog, internist en cardioloog op afroep). Eén van de verpleeghuisartsen was coördinator. Zodra Apeldoorn over een klinisch geriater beschikte, bijna 5 jaar later (1 januari 1996), is deze volgens plan aan het GOAC-team toegevoegd en heeft volgens afspraak het coördinatorschap overgenomen. De financiering had aanvankelijk 2 bronnen: de subsidieregeling substitutie verpleeghuiszorg en een productieafspraak tussen het Ziekenhuiscentrum en de zorgverzekeraar. Huisbezoek vooraf, lichamelijk onderzoek, laboratoriumonderzoek en ECG waren standaard. Op indicatie werden verricht: onderzoek door neuropsycholoog, gerontopsychiater, neuroloog of andere medisch specialist en aanvullend beeldvormend onderzoek. Aanvankelijk bleef het aantal verwijzingen ver onder de capaciteit van circa 2 per week. Onderzoek naar mogelijke aanwijzingen voor het lage verwijscijfer door middel van een tevredenheidsonderzoek bij de huisartsen leverde slechts een hoge tevredenheid op. Eén huisarts miste de klinisch geriater. Eind 1994 leek een trend zichtbaar die 75 verwijzingen per jaar voorspelde. In een evaluatierapport werd berekend dat dit, gerelateerd aan de personeelskosten, ƒ 1300, per verwijzing betekende. Hoewel een berekening van de kosten van het totaal van vergelijkbare onderzoeken in het traditionele circuit op ongeveer hetzelfde bedrag uitkwam, werd zo langzamerhand de kostenfactor samen met het lage aantal verwijzingen een discussiepunt voor de financiers heden. Na uitgebreide discussies is op 1 januari 1997 de nieuwe polikliniek van start gegaan onder de naam polikliniek Geriatrie. De samenstelling van het team is met de komst van de geriater niet veranderd, wel is de formatie van de verpleeghuisarts gereduceerd van 0,2 naar 0,1 fte. De verpleeghuisartsen van de 2 verpleeghuizen wisselen elkaar af. Nieuw is de mogelijkheid tot een vervolgbehandeling; deze vindt plaats bij circa 25% van de aanmeldingen. Ook zijn de verwijzers uitgebreid met medisch specialisten en verpleeghuisartsen. De voorlopige resultaten over 1997 laten meer dan een verdubbeling zien van het aantal aanmeldingen ten opzichte van 1995 en 1996 (ook na aftrek van controlepatiënten na opname en verwijzingen via medisch specialisten is er een duidelijke toename). De patiënten verwezen met een eenduidige, vooral somatische vraag of specifiek verwezen naar de klinisch geriater werden gezien op een tweede polikliniekspreekuur zonder de aanwezigheid van het multidisciplinaire team. Bij vergelijking van de redenen van aanmelding is er een ongeveer gelijkblijvende vraag met betrekking tot dementie en andere psychische stoornissen. Het aantal verwijzingen van somatische en functionele aard is echter duidelijk toegenomen ten opzichte van De verrichte hulponderzoeken laten een verschuiving zien naar meer beeldvormend onderzoek als CT en MRI (dit heeft te maken met de bevoegdheid van de klinisch geriater om deze onderzoeken aan te vragen). Het aantal verwijzingen naar de neuroloog en andere medisch specialisten nam relatief wat af. Wanneer wij kijken naar de samenwerking tussen verpleeghuisarts en geriater, de verschillen, de overeenkomsten én de raakvlakken ligt het succes van de polikliniek onzes inziens in het feit dat de polikliniek zich juist op het raakvlak van de verpleeghuisgeneeskunde en de geriatrie beweegt. Naar onze mening bestaat er in Nederland een unieke situatie met zoveel deskundigheid op het gebied van ouderenzorg, vanuit verschillende domeinen, met de nodige en soms noodzakelijke overlap. Verbetering van de ouderenzorg kan plaatsvinden door een complementaire opstelling van de gespecialiseerde deskundigen, zonder verlies van identiteit. N.J.G.Booij (Roozendaal), Richtlijnen voor toekomstig medisch beleid bij verpleeghuispatiënten; een beschrijvend onderzoek Doel. Het vaststellen van de prevalentie en de aard van gedocumenteerde richtlijnen voor toekomstig medisch beleid ten aanzien van acuut of op termijn levensbedreigende situaties in het verpleeghuis. Opzet. Beschrijvend prevalentieonderzoek. Plaats. Verpleeghuis de Weerde te Eindhoven; een gecombineerd verpleeghuis met 168 somatische en 141 psychogeriatrische bedden. Methode. Door middel van een zelf ontworpen vragenlijst werden over de jaren alle dossiers gescreend van klinisch opgenomen patiënten die ontslagen of overleden waren. De term richtlijn toekomstig medisch beleid (RTMB) werd daarbij geïntroduceerd. Statistische bewerking hiervan vond plaats door middel van het statistiek programma SPSS 6.1 voor Windows. Resultaten. Er werden 419 dossiers onderzocht. Daarbij kon bij 141 dossiers (33,7%) een gedocumenteerde RTMB vastgesteld worden. Indien er een RTMB bestond, werd deze bij 87,9% beargumenteerd. Bij 66,0% van de 141 positieve dossiers kwam de RTMB tot stand naar aanleiding van een acute Ned Tijdschr Geneeskd augustus;142(32) 1847

5 verslechtering van de gezondheid. Het initiatief tot een RTMB lag bij 65,2% bij de arts. Overleg met de bewoner vond bij 17,0% plaats; overleg met de familie/zaakwaarnemer bij 76,6%. Indien er een RTMB totstandkwam, duurde dit gemiddeld 20,5 maanden, gerekend vanaf opname. Daarbij was de spreiding groot (0-201 maanden). De mediaan lag echter op 9,0 maanden. De meeste RTMB s waren gericht op het afzien van curatief of levensverlengend handelen. De meeste kans om een RTMB aan te treffen was bij chronische opnamen waarbij dementie en (of) ernstig somatisch lijden een rol speelden. Conclusies. Op grond van dit onderzoek kan het volgende geconcludeerd worden aangaande RTMB s in verpleeghuis de Weerde: bij eenderde van de bewoners is een RTMB te achterhalen, welke bij zo n 88% beargumenteerd wordt; de gemiddelde duur voor het komen tot een RTMB bedraagt 20,5 maanden na opname; bij een gedocumenteerde RTMB is er in 83% van de gevallen een vorm van overleg; het minst met de bewoner zelf; van de RTMB s spreekt 70% zich uit over een terughoudend beleid aangaande levensverlengend handelen; er bestaat verschil in de benadering van de verschillende soorten bewoners aangaande RTMB. G.M.A.Piek (Horst), Tussen wens en werkelijkheid. Een onderzoek naar seksualiteit in het verpleeghuis Doel. Het doel van dit onderzoek was duidelijkheid krijgen over het bestaan van en de mate waarin ouderen, in dit geval verpleeghuisbewoners met een somatische aandoening, seksuele activiteiten verlangen en (of) ondernemen. Ook werd nagegaan of er hierbij verschil is tussen mannen en vrouwen en personen met of zonder partner. Opzet. Beschrijvend patiëntgebonden onderzoek. Plaats. Stichting Boncura, locatie Elzenhorst te Horst. Methode. De gegevens werden verkregen uit een gestructureerd mondeling afgenomen interview bij verpleeghuisbewoners van 2 afdelingen voor chronisch somatische zorg. De volgende insluitcriteria werden gehanteerd: 60 jaar of ouder, geen cognitieve stoornissen, verbale communicatie mogelijk en geen duidelijk psychiatrisch ziektebeeld. Deze werden toegepast samen met de afdelingsarts. Aan de bewoner werd vooraf persoonlijk toestemming gevraagd voor medewerking aan het interview. Resultaten. Uiteindelijk waren de gegevens beschikbaar uit de interviews bij 13 bewoners, ontstaan na uitval uit een totale groep van 51 somatische verpleeghuisbewoners; vooral cognitieve stoornissen bepaalden deze grote uitval. Bij tweederde van de verpleeghuisbewoners bestond er verlangen naar vooral op intimiteit gerichte activiteiten. Bij de helft was dit verlangen groot tot zeer groot. Ongeveer de helft ondernam intimiteitsgerichte activiteiten. Bij mannen waren het verlangen naar seksuele activiteiten en de mate van dat verlangen groter dan bij vrouwen. Het ondernemen van seksuele activiteiten kwam bij mannen iets vaker voor. Hetzelfde dat bij mannen werd gevonden, gold ook voor verpleeghuisbewoners met een partner. Conclusies. Er is duidelijk verlangen naar seksuele activiteiten aanwezig bij de meerderheid van de somatische verpleeghuisbewoners. Het ondernemen van dergelijke activiteiten blijft sterk achter. Er is een kloof tussen wens en werkelijkheid ten aanzien van seksualiteit bij somatische verpleeghuisbewoners. In het verpleeghuis zou een seksueel vriendelijker klimaat gecreëerd kunnen worden door het bevorderen van kennis door middel van meer wetenschappelijk onderzoek, het verbeteren van privacy en attitude en het vaker bespreekbaar maken van seksualiteit. J.Koning (Bergschenhoek), Middelen en maatregelen; een inventariserend onderzoek naar het gebruik van middelen en maatregelen in een somatisch verpleeghuis Middelen en maatregelen zijn handelingen die worden verricht met het oogmerk gedrag van patiënten te beïnvloeden. Onderscheiden worden: fixatie, afzondering, toediening van gedragsbeïnvloedende medicatie en het onder dwang toedienen van vocht en (of) voeding. Met de invoering van de Wet Bijzondere Opnemingen Psychiatrische Ziekenhuizen (BOPZ) in 1994 is de regelgeving rond het gebruik van middelen en maatregelen aangescherpt, waarmee een betere rechtsbescherming wordt beoogd voor een kwetsbare groep psychiatrische en psychogeriatrische patiënten. In tegenstelling tot psychogeriatrische verpleeghuizen vallen somatische verpleeghuizen niet onder de regelgeving van de BOPZ. Omdat patiënten hier vrijwillig verblijven, is het gebruik van middelen en maatregelen hier in principe niet toegestaan. Om na te gaan hoe de situatie op dit gebied is, werd een oriënterend onderzoek gedaan. Methode. Eind 1996-begin 1997 werd een inventariserend onderzoek gedaan naar het gebruik van fixatie, afzondering in brede zin en gedragsbeïnvloedende medicatie bij 130 patiënten in De Rustenburg, een somatisch verpleeghuis in het centrum van Rotterdam. In dit verpleeghuis is ook een zogenaamde dubbelzorgafdeling opgenomen, waar patiënten verblijven met meer dan gemiddelde gedragsproblemen. Van de 130 patiënten had 42% naast de somatische aandoening waarvoor zij waren opgenomen, ook een psychogeriatrische nevendiagnose. Dementiesyndroom, amnestische stoornissen en organisch psychosyndroom ten gevolge van neurologisch lijden kwamen het meeste voor. Uit gegevens van het SIG-verpleeghuisinformatiesysteem bleek dat met name op de dubbelzorgafdeling veel gedragsproblemen voorkwamen, zelfs aanzienlijk meer dan op een gemiddelde afdeling in een psychogeriatrisch verpleeghuis. Resultaten. Bij 91% van de bewoners werd een vorm van fixatie toegepast, meestal één of twee bedhekken. De indicatie hiervoor was meestal mobiliteitsproblemen, zelden gedragsproblemen. Van de patiënten kreeg 44% één of meer gedragsbeïnvloedende medicijnen. Voor de helft betrof dit hypnotica, 37% antipsychotica en 12% antidepressiva. Indicaties voor het gebruik waren naast slaapproblemen vooral atypische gedragsstoornissen (onrust, agressie). Op de dubbelzorgagdeling werd gemiddeld 1,0 medicament per bewoner gegeven, tegen 0,5 op de andere afdelingen. Dit verschil werd veroorzaakt door een hoger gebruik van antipsychotica. Bij enkele patiënten werd de medicatie in de voeding verstopt om weigering te voorkomen, formeel een vorm van dwangbehandeling. Van de patiënten werd 15% regelmatig van de groep afgezonderd, vrijwel altijd in verband met gedragsproblemen die hinderlijk waren voor de omgeving. De helft van de patiënten maakte bezwaar tegen de afzondering. Conclusie. In dit somatisch verpleeghuis werd veelvuldig gebruikgemaakt van middelen en maatregelen, een enkele keer ook tegen de wens van de patiënt in. Het vóórkomen van gedragsproblemen, met name op de dubbelzorgafdeling, kan een verklaring voor het gebruik zijn. Tolerantie van de omgeving (medepatiënten, maar ook verpleging en artsen) was één van de factoren die niet werden onderzocht, maar die vermoedelijk wel van invloed is op het gebruik van middelen en maatregelen. Een zorgvuldig beleid ten aanzien van middelen en maatregelen binnen het somatisch verpleeghuis is gewenst, waarbij de besluitvorming in multidisciplinair verband totstandkomt, met een maximaal respect voor de autonomie van de patiënt Ned Tijdschr Geneeskd augustus;142(32)

Kwetsbare ouderen, samenwerking noodzakelijk! dinsdag 25 mei uur tot uur (personeels)restaurant Ziekenhuis Zevenaar

Kwetsbare ouderen, samenwerking noodzakelijk! dinsdag 25 mei uur tot uur (personeels)restaurant Ziekenhuis Zevenaar Kwetsbare ouderen, samenwerking noodzakelijk! dinsdag 25 mei 19.00 uur tot 21.30 uur (personeels)restaurant Ziekenhuis Zevenaar Samenwerking huisarts en specialist ouderengeneeskunde bij de kwetsbare oudere

Nadere informatie

extramuralisering extramuralisering

extramuralisering extramuralisering extramuralisering extramuralisering 1 poli geriatrische revalidatie Herbert van de Sande specialist ouderengeneeskunde Laurens-centrum Antonius Binnenweg poli geriatrische revalidatie Herbert van de Sande

Nadere informatie

In en exclusiecriteria

In en exclusiecriteria In en exclusiecriteria Omschrijving organisatie Schutse Zorg Tholen heeft formeel een toelating voor het bieden van intramurale zorg in het kader van de wet Langdurige zorg (85 plaatsen) waarvan 20 plaatsen

Nadere informatie

In- en exclusiecriteria voor cliënten Schutse Zorg Tholen

In- en exclusiecriteria voor cliënten Schutse Zorg Tholen In- en exclusiecriteria voor cliënten Schutse Zorg Tholen Doel Omschrijven van criteria wanneer een cliënt in aanmerking komt voor verpleging en verzorging binnen de intramurale setting en de grenzen van

Nadere informatie

Beleidsregels indicatiestelling AWBZ Bijlage 7. Behandeling

Beleidsregels indicatiestelling AWBZ Bijlage 7. Behandeling 2009 Versie 1 januari 2009 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Doelstelling functie 4 2.1 Algemeen 4 2.2 Aanvullende functionele diagnostiek 4 2.3 Kortdurende behandeling gericht op herstel en/of het aanleren

Nadere informatie

Zorg na een ziekenhuisopname

Zorg na een ziekenhuisopname Zorg na een ziekenhuisopname Inhoudsopgave Inleiding... 1 Heeft u nog extra zorg nodig na uw ziekenhuis verblijf... 1 Als u naar huis gaat... 1 Thuiszorg... 1 Hulpmiddelen... 2 Medisch Specialistische

Nadere informatie

CIZ. Wet langdurige zorg door CIZ

CIZ. Wet langdurige zorg door CIZ CIZ Wet langdurige zorg door CIZ Inhoudsopgave Wet langdurige zorg Extra taken CIZ Eerste lijns verblijf Algemene informatie CIZ is per 1 januari 2015 poortwachter van de Wet langdurige zorg Wat betekent

Nadere informatie

Visie op Geriatrische Revalidatie in Groot Amsterdam. Notitie gemaakt voor platform Sigra GRZ. Versie 1.5

Visie op Geriatrische Revalidatie in Groot Amsterdam. Notitie gemaakt voor platform Sigra GRZ. Versie 1.5 Visie op Geriatrische Revalidatie in Groot Amsterdam Notitie gemaakt voor platform Sigra GRZ Versie 1.5 Deze notitie heeft tot doel de transmurale visie op revalidatie te omschrijven aan de hand waarvan

Nadere informatie

Het HerstelZorgProgramma. Integrale functiegerichte zorg en bekostiging voor kwetsbare ouderen

Het HerstelZorgProgramma. Integrale functiegerichte zorg en bekostiging voor kwetsbare ouderen Het HerstelZorgProgramma Integrale functiegerichte zorg en bekostiging voor kwetsbare ouderen Martijn Lehman de Lehnsfeld Manger Behandelzaken verpleeghuis Leythenrode en Voorzitter Geriatrisch netwerk

Nadere informatie

GRZ. Doelgroep geriatrische revalidatiezorg. GRZ, Ontwikkelingen & verwachtingen. - Vivium helpt u verder. Onderdeel langdurige zorg.

GRZ. Doelgroep geriatrische revalidatiezorg. GRZ, Ontwikkelingen & verwachtingen. - Vivium helpt u verder. Onderdeel langdurige zorg. Revalideren is samen werken aan de toekomst. Wij geloven dat de combinatie van zorg, behandeling, gastvrijheid en innovatie het fundament is van succesvol revalideren. Wij vertalen behoeftes en motivaties

Nadere informatie

Revalidatie. Revalidatie & Herstel

Revalidatie. Revalidatie & Herstel Revalidatie Revalidatie & Herstel De afdeling Revalidatie in het BovenIJ ziekenhuis is een onderdeel van de afdeling Revalidatie en Herstel. Met deze folder willen wij u graag vertellen wat wij voor u

Nadere informatie

Praktijk Ouderengeneeskunde Bertholet. De veertien kernpunten van onze aanpak

Praktijk Ouderengeneeskunde Bertholet. De veertien kernpunten van onze aanpak Praktijk Ouderengeneeskunde Bertholet De veertien kernpunten van onze aanpak Praktijk Ouderengeneeskunde Bertholet De veertien kernpunten van onze aanpak De Praktijk Ouderengeneeskunde Bertholet biedt

Nadere informatie

Zorg in verzorgings- of verpleeghuis na ziekenhuisopname

Zorg in verzorgings- of verpleeghuis na ziekenhuisopname Zorg in verzorgings- of verpleeghuis na ziekenhuisopname Afdeling transmurale zorg Vooraf Na een ziekenhuisopname kunt u meestal terug naar huis om te herstellen. Soms is er thuis nog aanvullende hulp

Nadere informatie

Standpunt ouderenzorg HKA

Standpunt ouderenzorg HKA Standpunt ouderenzorg HKA 1. Achtergrond De Nederlandse bevolking veroudert en blijft steeds vaker zelfstandig thuis wonen. Huisartsen krijgen daardoor steeds meer te maken met oudere patiënten, van wie

Nadere informatie

NHG-Standpunt. Huisartsgeneeskunde voor ouderen. Er komt steeds meer bij... standpunt

NHG-Standpunt. Huisartsgeneeskunde voor ouderen. Er komt steeds meer bij... standpunt NHG-Standpunt Huisartsgeneeskunde voor ouderen Er komt steeds meer bij... standpunt Schatting: in 2040 - op het hoogtepunt van de vergrijzing - zal zo n 23 procent van de bevolking ouder zijn dan 65 jaar.

Nadere informatie

Intensieve Zorgafdeling de Hazelaar

Intensieve Zorgafdeling de Hazelaar Intensieve Zorgafdeling de Hazelaar 2 Doelstelling Het doel van het project is om patiënten die vallen binnen de doelgroep zo spoedig mogelijk weer naar de - of een thuissituatie te laten terugkeren of

Nadere informatie

De schakelunit in het verpleeghuis

De schakelunit in het verpleeghuis Transferpunt Patiënteninformatie De schakelunit in het verpleeghuis U ontvangt deze informatie, omdat u meer wilt weten over de mogelijkheden om tijdelijk opgenomen te worden op een schakelunit. Deze informatie

Nadere informatie

Nazorgwijzer Martini Ziekenhuis

Nazorgwijzer Martini Ziekenhuis Nazorgwijzer Martini Ziekenhuis Nazorgwijzer Martini Ziekenhuis U wordt opgenomen in het ziekenhuis en denkt na ontslag uit het ziekenhuis ook nog zorg nodig te hebben. Bijvoorbeeld thuiszorg voor hulp

Nadere informatie

Generalistisch werkende artsen palliatieve geneeskunde in en vanuit het ziekenhuis. Jan Lavrijsen Maaike Veldhuizen Marlie Spijkers

Generalistisch werkende artsen palliatieve geneeskunde in en vanuit het ziekenhuis. Jan Lavrijsen Maaike Veldhuizen Marlie Spijkers Generalistisch werkende artsen palliatieve geneeskunde in en vanuit het ziekenhuis Jan Lavrijsen Maaike Veldhuizen Marlie Spijkers Disclosure belangen sprekers (potentiële) belangenverstrengeling Voor

Nadere informatie

Overdracht van zorg aan de CVA-client naar de thuissituatie

Overdracht van zorg aan de CVA-client naar de thuissituatie Overdracht van zorg aan de CVA-client naar de thuissituatie Richtlijnen/afspraken met betrekking overdracht van de coördinatie van zorg naar de thuissituatie. Protocol thuiszorg, 1 december 2004 Opgesteld

Nadere informatie

Samenvatting. Adviesvragen

Samenvatting. Adviesvragen Samenvatting Adviesvragen Een deel van de mensen die kampen met ernstige en langdurige psychiatrische problemen heeft geen contact met de hulpverlening. Bij hen is geregeld sprake van acute nood. Desondanks

Nadere informatie

Behandeling en Zorg na een beroerte

Behandeling en Zorg na een beroerte Behandeling en Zorg na een beroerte Belangrijke telefoonnummers Afdeling Stroke-Unit: 0513 685 625 CVA Verpleegkundige Tjongerschans 06 20 01 87 18 SSHV : Stichting samenwerkende Hersenletsel verenigingen

Nadere informatie

Geriatrische revalidatie

Geriatrische revalidatie Geriatrische revalidatie Geriatrische revalidatie Geriatrische revalidatie biedt tijdelijke intensieve zorg aan kwetsbare ouderen om te herstellen en te reactiveren na een operatie, ongeval of ernstige

Nadere informatie

WERKAFSPRAKEN OVER COMMUNICATIE ROND KWETSBARE OUDEREN

WERKAFSPRAKEN OVER COMMUNICATIE ROND KWETSBARE OUDEREN WERKAFSPRAKEN OVER COMMUNICATIE ROND KWETSBARE OUDEREN Huisartsenpraktijk (huisarts en/of POH) levert 1 e lijns zorg, d.w.z. doet diagnostisch onderzoek en behandeling t.b.v. álle inwoners in thuissituatie

Nadere informatie

Samen Werken aan hetzelfde Prof. dr. Anne Visser-Meily

Samen Werken aan hetzelfde Prof. dr. Anne Visser-Meily Samen Werken aan hetzelfde Prof. dr. Anne Visser-Meily Revalidatiearts UMC Utrecht Hoofd Kenniscentrum Revalidatiegeneeskunde Utrecht > Samenwerking tussen De Hoogstraat Revalidatie en UMC Utrecht Hersencentrum

Nadere informatie

Relevante wet- en regelgeving die vandaag aan de orde komt in deze presentatie

Relevante wet- en regelgeving die vandaag aan de orde komt in deze presentatie Presentatie W&T thema Bopz op 9 mei 2016 Opzet: Korte uiteenzetting presentatie Goede zorg aan onze (psychogeriatrische) ouderen Persoonlijke kennistoets deelnemers Presentatie waarin antwoorden volgen

Nadere informatie

Beleidsregels indicatiestelling AWBZ 2010. Bijlage 7. Behandeling

Beleidsregels indicatiestelling AWBZ 2010. Bijlage 7. Behandeling 2010 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Doelstelling functie 4 2.1 Algemeen 4 2.2 Aanvullende functionele diagnostiek 5 2.3 Kortdurende behandeling gericht op herstel en/of het aanleren van vaardigheden of

Nadere informatie

Nazorgwijzer Martini Ziekenhuis

Nazorgwijzer Martini Ziekenhuis Nazorgwijzer Martini Ziekenhuis Nazorgwijzer Martini Ziekenhuis Transferpunt voor Nazorg Informatie en bemiddeling bij zorg na ziekenhuisopname. Transferpunt voor Nazorg bevindt zich in de centrale hal

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG. Datum 7 september 2015 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG. Datum 7 september 2015 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

Zorg na uw ziekenhuisopname Opname in verpleeg- of verzorgingshuis

Zorg na uw ziekenhuisopname Opname in verpleeg- of verzorgingshuis Zorg na uw ziekenhuisopname Opname in verpleeg- of verzorgingshuis Afdeling transmurale zorg In Máxima Medisch Centrum besteden we veel aandacht aan kwaliteit van zorg. Daar valt ook de zorg onder die

Nadere informatie

s-gravenhage, 14 januari 2000 De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, E. Borst-Eilers

s-gravenhage, 14 januari 2000 De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, E. Borst-Eilers Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal s-gravenhage, 14 januari 2000 Onderwerp: Beleidsvisie landelijk kennis/behandelcentrum eetstoornissen Hierbij doe ik u een mijn «beleidsvisie voor

Nadere informatie

behoud. Uw zelfstandigheid. Informatie over: Een beroerte

behoud. Uw zelfstandigheid. Informatie over: Een beroerte behoud. Informatie over: Een beroerte Uw zelfstandigheid. Uw leven zo goed mogelijk oppakken na een beroerte. Samen met Laurens. Lees meer over wat Laurens voor u kan betekenen. meer dan zorg De medische

Nadere informatie

Zorg en ondersteuning voor mensen met ernstige psychische aandoeningen. Elly van Kooten. Directie Maatschappelijke Ondersteuning, Ministerie van VWS

Zorg en ondersteuning voor mensen met ernstige psychische aandoeningen. Elly van Kooten. Directie Maatschappelijke Ondersteuning, Ministerie van VWS Zorg en ondersteuning voor mensen met ernstige psychische aandoeningen Presentatie Congres Phrenos 13 november 2014 Elly van Kooten Directie Maatschappelijke Ondersteuning, Ministerie van VWS 1 Inhoud

Nadere informatie

Tussentijdse bevindingen van het thematoezicht naar de ketenzorg rond psychiatrische patiënten met ernstige somatische comorbiditeit

Tussentijdse bevindingen van het thematoezicht naar de ketenzorg rond psychiatrische patiënten met ernstige somatische comorbiditeit Bijlage Tussentijdse bevindingen van het thematoezicht naar de ketenzorg rond psychiatrische patiënten met ernstige somatische comorbiditeit 1 Achtergrond De casus van de heer W., beter bekend als de casus

Nadere informatie

Beleidsregels indicatiestelling AWBZ 2011. Bijlage 7. Behandeling

Beleidsregels indicatiestelling AWBZ 2011. Bijlage 7. Behandeling 2011 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Doelstelling functie 4 2.1 Algemeen 4 2.2 Continue, systematische, langdurige en multidisciplinaire zorg (CSLM) 5 2.3 gericht op herstel en/of het aanleren van vaardigheden

Nadere informatie

CVA-Ketenzorg Noordwest-Veluwe. Neurologie

CVA-Ketenzorg Noordwest-Veluwe. Neurologie CVA-Ketenzorg Noordwest-Veluwe Neurologie Inhoudsopgave Wie doen mee aan de ketenzorg?...6 Opname in het ziekenhuis...7 Vervolgtraject...8 Naar huis...8 Klinische geriatrische revalidatie...8 Klinische

Nadere informatie

WERKAFSPRAKEN OVER COMMUNICATIE ROND KWETSBARE OUDEREN

WERKAFSPRAKEN OVER COMMUNICATIE ROND KWETSBARE OUDEREN WERKAFSPRAKEN OVER COMMUNICATIE ROND KWETSBARE OUDEREN Begripsbepaling De werkgroep hanteert het NHG Standpunt. Kwetsbare ouderen zijn: ouderen met complexe problematiek, die diverse aandoeningen hebben

Nadere informatie

Overzicht demen.ezorg regio Hoogeveen (februari 2011)

Overzicht demen.ezorg regio Hoogeveen (februari 2011) Overzicht demen.ezorg regio Hoogeveen (februari 2011) Zorgdiagnostiek en Icare PG- team zorgbegeleiding Behoefte zorg, wonen, Zorgzaak welzijn bepalen en regelen, Andere thuiszorg monitoren, voorlichting

Nadere informatie

Notitie scheiden van wonen en zorg Kenmerk 13s043

Notitie scheiden van wonen en zorg Kenmerk 13s043 Notitie scheiden van wonen en zorg Kenmerk 13s043 Inleiding De overheid heeft besloten over te gaan het scheiden van de financiering van wonen en zorg. De overheid heeft ook besloten tot hervormingen van

Nadere informatie

De psycholoog in Zuyderland Medisch Centrum. Medische Psychologie

De psycholoog in Zuyderland Medisch Centrum. Medische Psychologie De psycholoog in Zuyderland Medisch Centrum Medische Psychologie In deze folder informeren we u over de manier van werken van de psycholoog, verbonden aan de afdeling Medische psychologie van Zuyderland

Nadere informatie

Welkom Casemanagement Dementie 12 april 2016

Welkom Casemanagement Dementie 12 april 2016 Welkom Casemanagement Dementie 12 april 2016 Inhoud Iets over de GGZ Via afdeling Ouderenzorg Naar taken van de SPV Het GGZ traject dementie Met aandeel van de SPV (PIT?) Naar gedwongen afronding (IBS/RM)

Nadere informatie

De handreiking samenwerking huisarts en specialist ouderengeneeskunde

De handreiking samenwerking huisarts en specialist ouderengeneeskunde Home no. 5 Congresnummer Kiezen voor delen November 2016 Eerdere edities Verenso.nl De handreiking samenwerking huisarts en specialist ouderengeneeskunde Monique Bogaerts mbogaerts@verenso.nl De nieuwe

Nadere informatie

Producten overzicht van Antroz antroposofische ouderenzorg. ten behoeve van de woon-/zorglocaties. Huize Valckenbosch en het Leendert Meeshuis

Producten overzicht van Antroz antroposofische ouderenzorg. ten behoeve van de woon-/zorglocaties. Huize Valckenbosch en het Leendert Meeshuis Producten overzicht van Antroz antroposofische ouderenzorg ten behoeve van de woon-/zorglocaties Huize Valckenbosch en het Leendert Meeshuis Een overzicht van de in 2010 geldende zorgzwaarte- pakketten

Nadere informatie

Organiseren van zorg Niveau 3

Organiseren van zorg Niveau 3 Antwoorden stellingen Organiseren van zorg Niveau 3 NU ZORG Editie 2014 Pagina 1 Hoofdstuk 1. Het zorgproces 1. De holistische mensvisie gaat uit van de hele mens. Lichamelijke, psychische en sociale aspecten

Nadere informatie

Richtlijnen CVA-revalidatie in het verpleeghuis (post stroke unit)

Richtlijnen CVA-revalidatie in het verpleeghuis (post stroke unit) Richtlijnen CVA-revalidatie in het verpleeghuis (post stroke unit) Aeneas Verpleeghuis, Breda Avoord Zorg en Wonen, Etten-Leur Circonflex Stichting voor Zorg en Wonen, Zevenbergen De Riethorst Centrum

Nadere informatie

Geriatrische revalidatie

Geriatrische revalidatie Geriatrische revalidatie Gerrie van der Pas BrabantZorg Kaderarts geriatrische revalidatie Inhoud presentatie Opname in het verpleeghuis Definitie GRZ en geschiedenis DBC, zorgpaden en visie Brabantzorg

Nadere informatie

De huisarts. De psycholoog. Published on 113Online zelfmoordpreventie (https://www.113online.nl)

De huisarts. De psycholoog. Published on 113Online zelfmoordpreventie (https://www.113online.nl) Published on 113Online zelfmoordpreventie (https://www.113online.nl) Home > Over hulpverleners Verschillende soorten hulpverleners hebben verschillende opleidingen. Door dit verschil zijn ze goed in verschillende

Nadere informatie

juridisch toekomstbestendig?

juridisch toekomstbestendig? Mr.dr. Brenda Frederiks (VUmc) Vrijdag 4 november Vereniging voor Gezondheidsrecht, Utrecht Gedwongen zorg voor ouderen met dementie: juridisch toekomstbestendig? Inleiding Rechtspositie van ouderen met

Nadere informatie

Onvrijwillige opname op een BOPZ-afdeling met vrijheidsbeperkende maatregelen Inbewaringstelling of rechtelijke machtiging

Onvrijwillige opname op een BOPZ-afdeling met vrijheidsbeperkende maatregelen Inbewaringstelling of rechtelijke machtiging Onvrijwillige opname op een BOPZ-afdeling met vrijheidsbeperkende maatregelen Inbewaringstelling of rechtelijke machtiging Inleiding Het standpunt van de cliënt ten opzichte van een opname Met deze folder

Nadere informatie

Verklarende woordenlijst

Verklarende woordenlijst Verklarende woordenlijst bij toetsingskader voor instellingen waar mensen verblijven die niet thuis kunnen wonen Utrecht, maart 2017 Behandeling Handelingen en interventies van medische, gedragswetenschappelijke

Nadere informatie

Uw huisarts uit de regio Berlicum, Rosmalen, Empel en Den Bosch

Uw huisarts uit de regio Berlicum, Rosmalen, Empel en Den Bosch Het aantal patiënten met chronische zorg zoals diabetes, COPD en andere chronische ziektebeelden neemt toe. Dit vraagt om een beter gestructureerde organisatie van de gezondheidszorg. Uw huisarts uit de

Nadere informatie

Geen. (Potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven

Geen. (Potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Disclosure belangenverstrengeling voor de sprekers van de AZO scholingsavond (Potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld

Nadere informatie

Behandel- en expertisecentrum Niet aangeboren hersenletsel (NAH)/ neuropsychiatrie

Behandel- en expertisecentrum Niet aangeboren hersenletsel (NAH)/ neuropsychiatrie Behandel- en expertisecentrum Niet aangeboren hersenletsel (NAH)/ neuropsychiatrie 20135014 PP bavo Neuro algemeen brochure.indd 1 24-09-13 13:48 Behandel- en expertise centrum NAH/neuropsychiatrie Het

Nadere informatie

Parkinsonzorg en behandeling in Groningen, Maartenshof

Parkinsonzorg en behandeling in Groningen, Maartenshof Parkinsonzorg en behandeling in Groningen, Maartenshof Verleden, heden en toekomst Annebaukje Berkhof-Huiser, specialist ouderengeneeskunde Wijnand Rutgers, neuroloog Verleden Dagbehandeling Maartenshof

Nadere informatie

Klinisch geriatrieverpleegkundige

Klinisch geriatrieverpleegkundige Klinisch geriatrieverpleegkundige verpleegkundige vervolgopleidingen VU medisch centrum amstel academie 1 www.amstelacademie.nl Amstel Academie ı OZW-gebouw ı De Boelelaan 1109 ı Amsterdam 2 Klinisch geriatrieverpleegkundige

Nadere informatie

Ontwikkelplan Vernieuwd Ambulant Geriatrisch Team (AGT)

Ontwikkelplan Vernieuwd Ambulant Geriatrisch Team (AGT) Ontwikkelplan Vernieuwd Ambulant Geriatrisch Team (AGT) 1a. Niveau Samenhangende zorg. 1b. Kwaliteitsthema Vernieuwd ambulant geriatrisch team (AGT) Het werken aan dit kwaliteitsthema maakt onderdeel uit

Nadere informatie

Informatiefolder. ParC Dagcentrum

Informatiefolder. ParC Dagcentrum Informatiefolder ParC Dagcentrum Achtergrond Het Parkinson Centrum Nijmegen (ParC) is een onderdeel van het Radboud Universitair Medisch Centrum te Nijmegen. Het ParC wil de kwaliteit van leven voor de

Nadere informatie

College voor Huisartsgeneeskunde, Verpleeghuisgeneeskunde en medische zorg voor verstandelijk gehandicapten

College voor Huisartsgeneeskunde, Verpleeghuisgeneeskunde en medische zorg voor verstandelijk gehandicapten KONINKLIJKE NEDERLNDSCHE MTSCHPPIJ TOT EVORDERING DER GENEESKUNST College voor Huisartsgeneeskunde, Verpleeghuisgeneeskunde en medische zorg voor verstandelijk gehandicapten esluit van 16 februari 2006

Nadere informatie

College voor Huisartsgeneeskunde, Verpleeghuisgeneeskunde en medische zorg voor verstandelijk gehandicapten

College voor Huisartsgeneeskunde, Verpleeghuisgeneeskunde en medische zorg voor verstandelijk gehandicapten KONINKLIJKE NEDERLANDSCHE MAATSCHAPPIJ TOT BEVORDERING DER GENEESKUNST College voor Huisartsgeneeskunde, Verpleeghuisgeneeskunde en medische zorg voor verstandelijk gehandicapten Besluit van 21 augustus

Nadere informatie

Verantwoorde zorg in de palliatieve fase

Verantwoorde zorg in de palliatieve fase Verantwoorde zorg in de palliatieve fase Driekwart van de Nederlanders brengt de laatste fase van zijn leven door in een verpleeg- of verzorgingshuis, of met ondersteuning van thuiszorg. Verantwoorde zorg

Nadere informatie

Fysiotherapie bij u in de wijk

Fysiotherapie bij u in de wijk Fysiotherapie bij u in de wijk Florence Florence biedt met ruim 4.000 medewerkers onder meer jeugdgezondheidszorg, thuiszorg, verzorgingshuiszorg en verpleeghuiszorg in Den Haag, Delft, Leidschendam-Voorburg,

Nadere informatie

Gerontopsychiatrie in de VVT sector

Gerontopsychiatrie in de VVT sector Voor patiënten vormt multimorbiditeit vooral een probleem als deze gepaard gaat met beperkingen in het dagelijks functioneren en met verlies van vitaliteit. Wanneer dat het geval is, staat de zorgverlening

Nadere informatie

Psychiatrische problematiek in het somatische verpleeghuis

Psychiatrische problematiek in het somatische verpleeghuis Psychiatrische problematiek in het somatische verpleeghuis Anne van den Brink Specialist Ouderengeneeskunde Onderzoeker Casus Mw H, geboren in 1926 Weduwe, 1 zoon waar geen contact mee is Chronische vorm

Nadere informatie

volwassenen en ouderen

volwassenen en ouderen volwassenen en ouderen Inhoudsopgave 1. Aanmelding... 1 2. Eerste gesprek... 1 3. De verdere behandeling... 2 4. Privacy en kwaliteit... 2 5. Kosten... 3 6. Eigen risico... 3 7. Tot slot... 4 AmaCura is

Nadere informatie

Opname op een BOPZ-afdeling met mogelijk vrijheidsbeperkende maatregelen

Opname op een BOPZ-afdeling met mogelijk vrijheidsbeperkende maatregelen Opname op een BOPZ-afdeling met mogelijk vrijheidsbeperkende maatregelen Inleiding Met deze folder geven we u inzicht in het beleid van De Wever met betrekking tot opname op een BOPZ-afdeling met mogelijk

Nadere informatie

GVT-team. Gespecialiseerde Verpleging

GVT-team. Gespecialiseerde Verpleging GVT-team Gespecialiseerde Verpleging Gespecialiseerde Verpleging: liever thuis dan in het ziekenhuis Infuus inbrengen, pijnbestrijding De Gespecialiseerde Verpleging Thuiszorgtechnologie van Cordaan- Thuiszorg

Nadere informatie

Zorg uit de Zvw. Wijkverpleging, ELV, GRZ. Judith den Boer

Zorg uit de Zvw. Wijkverpleging, ELV, GRZ. Judith den Boer Zorg uit de Zvw Wijkverpleging, ELV, GRZ Judith den Boer 2-10-2017 Voorstellen Judith den Boer Hogeschool Zeeland Wijkverpleegkundige Erasmus Universiteit Master Zorgmanagement Hogeschool Zeeland Docent

Nadere informatie

Zorg na een ziekenhuisopname

Zorg na een ziekenhuisopname Zorg na een ziekenhuisopname Met ingang van 1 januari 2015 is er veel veranderd in de zorg. Belangrijk is dat u weet dat niet meer alle zorg wordt vergoed en verzorgd door de overheid, thuiszorg of het

Nadere informatie

Substitutie? Geriatrische revalidatie van AWBZ naar Zvw

Substitutie? Geriatrische revalidatie van AWBZ naar Zvw Substitutie? Geriatrische revalidatie van AWBZ naar Zvw Almere, 6 maart 2013 Spreker Plaats datum M. van Eijndhoven, arts Maatschappij en Gezondheid Adviseur Zorg Advies (ZVW) College Voor Zorgverzekeringen

Nadere informatie

Werkbezoek Gemeenteraad Leiderdorp 21 mei 2014

Werkbezoek Gemeenteraad Leiderdorp 21 mei 2014 Werkbezoek Gemeenteraad Leiderdorp 21 mei 2014 Programma Welkom en korte kennismaking Pluspunt aan het werk Ouderen Mantelzorgers Visie Pluspunt op ontwikkelingen in sociaal domein Pluspunt aan het werk

Nadere informatie

Azora Advies- en behandelcentrum. Wanneer maak ik een afspraak? Meer weten? Azora. Zo zorgen we voor elkaar in de Achterhoek.

Azora Advies- en behandelcentrum. Wanneer maak ik een afspraak? Meer weten? Azora. Zo zorgen we voor elkaar in de Achterhoek. Azora Advies- en behandelcentrum Industrieweg 115, 7061 AP Terborg T (0315) 33 81 11 E behandelcentrum@azora.nl I www.azora.nl Meer weten? Wanneer maak ik een afspraak? Het Azora Advies- en behandelcentrum

Nadere informatie

PersonaCura. Uw specialist in persoonlijkheid & gedrag bij senioren

PersonaCura. Uw specialist in persoonlijkheid & gedrag bij senioren PersonaCura Uw specialist in persoonlijkheid & gedrag bij senioren Inleiding We willen allemaal oud worden, maar het liever niet zijn. Ouder worden betekent immers omgaan met verlies van gezondheid, van

Nadere informatie

STRATEGISCH BELEID EFFICIËNT EN ZICHTBAAR NAAR EEN CENTRUM VOOR REVALIDATIE

STRATEGISCH BELEID EFFICIËNT EN ZICHTBAAR NAAR EEN CENTRUM VOOR REVALIDATIE STRATEGISCH BELEID 2013 2014 NAAR EEN EFFICIËNT EN ZICHTBAAR CENTRUM VOOR REVALIDATIE UMCG Centrum voor Revalidatie Strategisch beleidsplan 2013-2014 Vastgesteld op 1 november 2012 Vooraf Met het strategisch

Nadere informatie

Interzorg en de wet Bopz

Interzorg en de wet Bopz Interzorg en de wet Bopz dicht bij jezelf Interzorg en de wet Bopz Interzorg Noord-Nederland heeft een aantal locaties met een afdeling voor cliënten met een psychogeriatrische aandoening (meestal dementie).

Nadere informatie

Opname op een BOPZ-afdeling met mogelijk vrijheidsbeperkende maatregelen

Opname op een BOPZ-afdeling met mogelijk vrijheidsbeperkende maatregelen Opname op een BOPZ-afdeling met mogelijk vrijheidsbeperkende maatregelen INLEIDING Met deze folder geven we u inzicht in het beleid van De Wever met betrekking tot opname op een BOPZ-afdeling met mogelijk

Nadere informatie

Opleidingseisen voor het aandachtsgebied Ouderengeneeskunde binnen de Interne Geneeskunde

Opleidingseisen voor het aandachtsgebied Ouderengeneeskunde binnen de Interne Geneeskunde Opleidingseisen voor het aandachtsgebied Ouderengeneeskunde binnen de Interne Geneeskunde 1. Definitie van het aandachtsgebied Het aandachtsgebied Ouderengeneeskunde is het onderdeel van de Interne Geneeskunde

Nadere informatie

Psychologie Inovum. Informatie en productenboek voor cliënten, hun naasten en medewerkers

Psychologie Inovum. Informatie en productenboek voor cliënten, hun naasten en medewerkers Psychologie Inovum Informatie en productenboek voor cliënten, hun naasten en medewerkers Waarom psychologie Deze folder is om bewoners, hun naasten en medewerkers goed te informeren over de mogelijkheden

Nadere informatie

Functiebeschrijving netwerk dementie regio Haaglanden

Functiebeschrijving netwerk dementie regio Haaglanden Functiebeschrijving netwerk dementie regio Haaglanden Inleiding De voor de cliënt en zijn omgeving zeer ingrijpende diagnose dementie roept veel vragen op over de ziekte en het verloop hiervan maar ook

Nadere informatie

De delirante patiënt van vergeetachtig tot verwardheid

De delirante patiënt van vergeetachtig tot verwardheid De delirante patiënt van vergeetachtig tot verwardheid Marja Jellesma-Eggenkamp Klinische geriatrie Alysis 25 mei 2010 symposium Zevenaar 1 Kwetsbare ouderen inleiding >25% opgenomen patiënten 70+ 10-40%

Nadere informatie

Bopz beleid. Informatie over opname op een psychogeriatrische (pg)afdeling, beleid en klachtenregeling. vit0032_brochure BOPZ-07.indd :22

Bopz beleid. Informatie over opname op een psychogeriatrische (pg)afdeling, beleid en klachtenregeling. vit0032_brochure BOPZ-07.indd :22 Bopz beleid Informatie over opname op een psychogeriatrische (pg)afdeling, beleid en klachtenregeling vit0032_brochure BOPZ-07.indd 1 16-08-12 14:22 In deze brochure informeren wij u over de Wet Bijzondere

Nadere informatie

Revalidatie. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl

Revalidatie. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl Revalidatie Informatie voor patiënten F1017-3135 september 2014 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam 070 357 44

Nadere informatie

Zorg bij ontslag uit het ziekenhuis. Wat kunnen wij voor u betekenen

Zorg bij ontslag uit het ziekenhuis. Wat kunnen wij voor u betekenen Zorg bij ontslag uit het ziekenhuis Wat kunnen wij voor u betekenen U ontvangt deze folder omdat u na opname in het ziekenhuis mogelijk nog hulp of zorg nodig heeft. In deze folder staat beschreven wat

Nadere informatie

1.1 Inleiding: de categorie cliënten

1.1 Inleiding: de categorie cliënten In dit hoofdstuk wordt een beeld gegeven van mensen met een chronische aandoening. Beschreven wordt hoe de zorg is georganiseerd en welke instellingen en woonvormen er zijn. Ook wordt aandacht besteed

Nadere informatie

Samenvatting leerstof Geriatrie opleiding

Samenvatting leerstof Geriatrie opleiding Samenvatting leerstof Geriatrie opleiding Klinisch redeneren doen we in feite al heel lang. VUmc Amstel Academie heeft hiervoor een systematiek ontwikkeld, klinisch redeneren in 6 stappen, om gedetailleerd

Nadere informatie

Zorg bij ontslag uit het ziekenhuis

Zorg bij ontslag uit het ziekenhuis Transferbureau Zorg bij ontslag uit het ziekenhuis Wat kunnen wij voor U betekenen Thuiszorg Huishoudelijke hulp Hulpmiddelen Tijdelijke opname verzorgingshuis Revalidatie verpleegtehuis 1 2 Transferverpleegkundige

Nadere informatie

Visie Dimence Groep op VerpleGinG en VerzorGinG

Visie Dimence Groep op VerpleGinG en VerzorGinG Visie Dimence Groep op verpleging en verzorging Visie Dimence Groep op verpleging en verzorging De zorg verandert en vindt zoveel mogelijk thuis of dichtbij huis plaats. Er worden minder mensen opgenomen

Nadere informatie

Transmurale zorg. Patiënteninformatie. Transmurale CVA-zorg. Slingeland Ziekenhuis

Transmurale zorg. Patiënteninformatie. Transmurale CVA-zorg. Slingeland Ziekenhuis Transmurale zorg Transmurale CVA-zorg i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Inleiding Per jaar krijgen in Nederland ruim 39.500 mensen een beroerte. In de medische wereld wordt dit een cerebro vasculair

Nadere informatie

Huisartsenkliniek Houten Anderhalvelijnzorg = Eerstelijnszorg PLUS

Huisartsenkliniek Houten Anderhalvelijnzorg = Eerstelijnszorg PLUS Huisartsenkliniek Houten Anderhalvelijnzorg = Eerstelijnszorg PLUS JvEI - 16 februari 2016 zorg een zorg.. Antoinette Blok Directeur Zorg in Houten Zorg in Houten - missie De best mogelijke geïntegreerde

Nadere informatie

Position paper Organisatie van zorg voor SOLK

Position paper Organisatie van zorg voor SOLK Position paper Organisatie van zorg voor SOLK NOLK, September 2013 Samenvatting Somatisch onvoldoende verklaarde lichamelijke klachten (SOLK) zijn klachten die na adequaat medisch onderzoek niet of niet

Nadere informatie

we zijn in beeld VPTZ-ZU/ Hospice Nieuwegein

we zijn in beeld VPTZ-ZU/ Hospice Nieuwegein we zijn in beeld VPTZ-ZU/ Hospice Nieuwegein Beleid 2012-2013 Inleiding Dit beleidsstuk is geschreven om in beeld te brengen wat onze organisatie doet, waar we voor staan en waar we goed in zijn, hoe we

Nadere informatie

Keten Palliatieve Zorg

Keten Palliatieve Zorg Keten Palliatieve Zorg Wat is palliatieve zorg? Palliatieve zorg begint wanneer iemand te horen heeft gekregen dat hij/zij ongeneeslijk ziek is en behandeling niet meer mogelijk is. Dat is een harde boodschap

Nadere informatie

NHG-Standpunt. Huisarts en palliatieve zorg. Fijn dat u er bent, dokter. standpunt

NHG-Standpunt. Huisarts en palliatieve zorg. Fijn dat u er bent, dokter. standpunt NHG-Standpunt Huisarts en palliatieve zorg Fijn dat u er bent, dokter standpunt Lijden verlichten De huisarts en de laatste levensfase Bij mevrouw Van Oosten, 51 jaar, is twee jaar geleden een melanoom

Nadere informatie

Het sociaal netwerk en het gebruik van zorg door ouderen (55+) in Limburg

Het sociaal netwerk en het gebruik van zorg door ouderen (55+) in Limburg Het sociaal netwerk en het gebruik van zorg door ouderen (55+) in Limburg Onderzoek onder ouderen naar de relatie tussen het sociaal netwerk en het gebruik van formele zorg en mantelzorg Inleiding De relatie

Nadere informatie

Factsheet. Evaluatie van het Transmuraal Interactief Patiënt Platform (TIPP) vanuit patiënten perspectief

Factsheet. Evaluatie van het Transmuraal Interactief Patiënt Platform (TIPP) vanuit patiënten perspectief Factsheet Evaluatie van het Transmuraal Interactief Patiënt Platform (TIPP) vanuit patiënten perspectief Onderzoek naar de ervaringen en behoeften van patiënten over TIPP, het verwijsproces en de zorgaanbieders

Nadere informatie

Beleidsregel Verpleging in de thuissituatie, noodzakelijk in verband met medisch specialistische zorg

Beleidsregel Verpleging in de thuissituatie, noodzakelijk in verband met medisch specialistische zorg Beleidsregel Verpleging in de thuissituatie, noodzakelijk in verband met medisch specialistische zorg Ingevolge artikel 57, eerste lid, aanhef en onder b en c, van de Wet marktordening gezondheidszorg

Nadere informatie

Palliatieve zorg voor andere doelgroepen

Palliatieve zorg voor andere doelgroepen Palliatieve zorg voor andere doelgroepen CVA, Dementie, COPD, Hartfalen, psychiatrische aandoening, verstandelijke beperking 27 november Rob Krol en Annemiek Kwast Aanleiding IKNL activiteiten palliatieve

Nadere informatie

De toekomst van de zorg in een vergrijzende samenleving

De toekomst van de zorg in een vergrijzende samenleving De toekomst van de zorg in een vergrijzende samenleving Nieuwe visie op zorg noodzakelijk! Stijgende vraag naar zorg Kostengroei Grote vraag naar zorgpersoneel Verwachtingen burgers Meer eigen regie in

Nadere informatie

Ketenzorg dementie. Ketenzorg dementie in Zoetermeer

Ketenzorg dementie. Ketenzorg dementie in Zoetermeer Ketenzorg dementie Wat is dementie? Dementie is niet één bepaalde aandoening, maar een ziektebeeld (syndroom) waarvan meer dan 60 oorzaken bekend zijn. Kenmerkend voor dit ziektebeeld is een combinatie

Nadere informatie

Eerstelijnsverblijf (ELV) Geriatrische revalidatiezorg (GRZ) Bijeenkomst Wijkverpleging. Eliane Schuurman - v/d Berg Productexpert ELV/GRZ

Eerstelijnsverblijf (ELV) Geriatrische revalidatiezorg (GRZ) Bijeenkomst Wijkverpleging. Eliane Schuurman - v/d Berg Productexpert ELV/GRZ Eerstelijnsverblijf (ELV) Geriatrische revalidatiezorg (GRZ) Bijeenkomst Wijkverpleging Eliane Schuurman - v/d Berg Productexpert ELV/GRZ Eerstelijnsverblijf en geriatrische revalidatiezorg 1. Achtergrond

Nadere informatie

De ontwikkeling, implementatie en evaluatie van een zorgpad geriatrische revalidatiezorg

De ontwikkeling, implementatie en evaluatie van een zorgpad geriatrische revalidatiezorg De ontwikkeling, implementatie en evaluatie van een zorgpad geriatrische revalidatiezorg Jolanda van Haastregt 03-06-2016 Irma Everink, Ruud Kempen, Jos Schols Health Services Research Focusing on Chronic

Nadere informatie