Scriptie voorgedragen tot het bekomen van de graad van: licentiaat in de toegepaste economische wetenschappen, door.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Scriptie voorgedragen tot het bekomen van de graad van: licentiaat in de toegepaste economische wetenschappen, door."

Transcriptie

1 FACULTEIT ECONOMIE EN BEDRIJFSKUNDE ACADEMIEJAAR Vergelijking boekhouding gemeenten en OCMW s en convergentiemogelijkheden Scriptie voorgedragen tot het bekomen van de graad van: licentiaat in de toegepaste economische wetenschappen, door Isabel De Bruyne onder leiding van Prof. Dr. J. Christiaens

2 Clausule Ondergetekende Isabel De Bruyne bevestigt hierbij dat onderhavige scriptie mag worden geraadpleegd en vrij mag worden gefotokopieerd. Bij het citeren moet steeds de titel en de auteur van de scriptie worden vermeld.

3 Woord vooraf Vermits mijn grootmoeder gemeenteontvanger en mijn grootvader OCMW-ontvanger zijn geweest, leek het mij zeer interessant om mijn scriptie te maken over deze lokale besturen. Aangezien ik uitermate geïnteresseerd ben in accountancy, was mijn keuze vlug gemaakt. Het leek mij een uitdaging om over de convergentiemogelijkheden tussen de Vlaamse OCMW s en gemeenten na te denken. Bij de aanvang van deze scriptie wil ik van de gelegenheid gebruik maken om enkele personen te bedanken die bijgedragen hebben tot de totstandkoming van deze scriptie. Eerst en vooral wil ik mijn promotor Prof. Dr. J. Christiaens bedanken voor zijn begeleiding, zijn inspirerende belangstelling en de raadgevingen die hij gaf in onze gesprekken. Ook wil ik assistent C. Vanhee bedanken voor zijn tips en nuttige informatie. Een bijzonder dankwoord gaat uit naar de personen die me in een gesprek de materie meer hebben verduidelijkt: Philip Lefever (gemeente- en OCMW-ontvanger van Zwalm), Rudi Hellebosch (coördinator NGOB-cel), Viviane Peynsaert (gemeenteontvanger Wichelen), Gust Wouters (gemeenteontvanger Berlare) en Jef Vermaere (OCMW-ontvanger Gent). Tenslotte wil ik ook mijn ouders, zus en vriend bedanken voor hun morele steun in de moeilijke momenten. Isabel De Bruyne Mei 2002 I

4 Inhoudsopgave INLEIDING...1 HOOFDSTUK 1: DE HERVORMING IN DE VLAAMSE GEMEENTEBOEKHOUDING DOELSTELLINGEN VAN DE HERVORMING Inleiding Doelstellingen BASISPRINCIPES VAN DE NIEUWE GEMEENTEBOEKHOUDING Budgettaire boekhouding Inleiding De begroting Het belang van de budgettaire boekhouding Wijzigingen in de budgettaire boekhouding door de hervorming De algemene boekhouding Koppeling van budgettaire en algemene boekhouding De jaarrekening Nieuwe mogelijkheden ten gevolge van de invoering van de NGB Herwaardering ambt ontvanger De financiële dienst: één dienst Beheersmatig Mogelijkheden tot performantiemeting van het beleid van de gemeente Algemene problemen bij het invoeren van de NGB Gebrek aan kennis en motivatie Moeilijkheden met de softwareprogramma s Problemen in verband met reglementeringen en opgelegde procedures Interne en externe audit TECHNISCHE PROBLEMEN BIJ DE HERVORMING Waarderingsproblematiek Het opmaken van een inventaris als basis voor de beginbalans De waardebepaling Problematiek van de voorzieningen: Voorzieningen voor risico s en kosten Gebruik van overlopende rekeningen en wachtrekeningen Zuivere overlopende rekeningen...25 a) Het begrip overlopende rekeningen...25 b) Aanpak in de gemeenten Wachtrekeningen Materiële vaste activa Community assets Onroerend patrimonium...29 a) Het wegennet...30 b) Gebouwen en hun gronden Roerend patrimonium: kunstpatrimonium Andere materiële vaste activa: vaste activa in uitvoering Toegestane investeringssubsidies...33 II

5 Verkregen investeringssubsidies, giften en legaten Voorraden Schulden: leningen Reserves DISCUSSIE OVER EEN ANALYTISCHE BOEKHOUDING IN DE GEMEENTEN...37 HOOFDSTUK 2: DE HERVORMING IN DE VLAAMSE OCMW S DOELSTELLINGEN VAN DE HERVORMING Inleiding Doelstellingen BASISPRINCIPES VAN DE NIEUWE BOEKHOUDING IN DE VLAAMSE OCMW S EN DE MANAGEMENTPRINCIPES Het meerjarenplan en het budget De nieuwe Vlaamse OCMW-boekhouding Wijzigingen ten opzichte van de vroegere boekhouding De jaarrekening De analytische boekhouding Nieuwe mogelijkheden: administratieve en organisatorische wijzigingen Het budgethouderschap Het administratief handboek De Budgetcommissie De financiële dienst: één dienst Outputgerichtheid Algemene problemen bij het invoeren van de nieuwe OCMW-boekhouding Gebrek aan kennis Moeilijkheden met softwareprogramma s Problemen in verband met de reglementering Interne en externe audit TECHNISCHE PROBLEMEN BIJ DE HERVORMING Waarderingsproblematiek Het opmaken van een inventaris als basis voor de beginbalans De waardebepaling Voorzieningen voor risico s en kosten Gebruik van overlopende rekeningen en wachtrekeningen Zuivere overlopende rekeningen Wachtrekeningen Materiële vaste activa Investeringssubsidies en schenkingen met / zonder specifiek doel Voorraden Schulden: leningen Vorderingen: gemeentelijke bijdrage...58 III

6 HOOFDSTUK 3: DE VERGELIJKING TUSSEN DE GEMEENTEN EN DE OCMW S DOELSTELLINGEN BASISPRINCIPES VAN DE BOEKHOUDING De budgettaire boekhouding De algemene boekhouding MIDDELEN VOOR EEN FINANCIEEL MANAGEMENT Inputgerichtheid versus outputgerichtheid Het budgethouderschap Het meerjarenplan Audit Dienstjaargebonden Overzicht WAARDERINGSPROBLEMATIEK EN VERGELIJKING RUBRIEKEN VAN DE BALANS Waarderingsproblematiek Algemene vergelijking van de rubrieken van de balans Voorzieningen voor risico s en kosten Overlopende rekeningen Materiële vaste activa Subsidies Voorraden Betalingen in uitvoering Schulden: leningen Reserves Overzicht VERGELIJKING MET ANDERE HERVORMINGEN IN BELGIË: DE PROVINCIEBOEKHOUDING INTERNATIONAAL PERSPECTIEF International Public Sector Accounting Standards Voorraden Property plant and equipment Investment property Internationaal harmonisatieproces in de ondernemingen...81 HOOFDSTUK 4: ONDERZOEK NAAR DE CONVERGENTIE-MOGELIJKHEDEN INLEIDING WAAROM STREVEN NAAR CONVERGENTIE? Verschilpunten tussen de gemeente en de OCMW s De gemeente is vragende partij Convergentie in de doelstellingen, maar divergentie in het boekhoudsysteem Nood aan samenwerking HOE KOMEN TOT CONVERGENTIE? Onderzoek Jan Umans in verband met convergentiemogelijkheden Discussie omtrent invoeren NOB in de gemeenten Beleidsinstrumenten overnemen uit het NOB Het budgethouderschap Audit...92 IV

7 Analytische boekhouding en financiële boekhouding per activiteitencentrum Het enveloppesysteem Het administratief handboek Het meerjarenplan De budgetcommissie PROBLEMEN BIJ EEN CONVERGENTIE Waarderingsproblematiek Gebrek aan een conceptueel framework Cultuurverschillen tussen OCMW s en gemeenten Mentaliteit in de OCMW s en de gemeenten Opstellen schema balans en resultatenrekening BESLUIT...99 ALGEMEEN BESLUIT V

8 Lijst van gebruikte afkortingen ABEX-index: index van de bouwsector AC: activiteitencentrum ARGC : koninklijk besluit van 2 augustus 1990 houdende het algemeen reglement op de gemeentelijke comptabiliteit (BS 3 oktober 1990) BS : Belgisch Staatsblad CICA: Canadian Institute of Chartered Accountants CIGAR: Comparative international accounting research FIFO : first in first out GASB : Governmental Accounting Standard Board IAS: International Accounting Standards IASC: International Accounting Standards Committee IBR: Instituut der Bedrijfsrevisoren IFAC-PSC: International Federation of Accountants Public sector Committee K.B. : Koninklijk Besluit M.B. : Ministerieel Besluit MVA: Materiële vaste activa NGB : Nieuwe Gemeenteboekhouding NIVRA : Nederlands Instituut van Registeraccountants NGOB-cel Cel van de nieuwe gemeente en OCMW-boekhouding NOB : Nieuwe OCMW-boekhouding Nieuw OCMW-beleid NPM : New Public Management OCMW : Openbaar Centrum voor Maatschappelijk Welzijn O.W. Organieke wet van 8 juli 1976 U.S.G.A.A.P.: United States Generally Accepted Accounting Principles VI

9 Lijst van tabellen Tabel 1.1. : Ontvangstencyclus...10 Tabel 1.2. : Uitgavencyclus...11 Tabel 3.1. : Algemene vergelijking tussen gemeenten en OCMW s...66 Tabel 3.2. : Algemene vergelijking van de rubrieken van het actief...69 Tabel 3.3. : Algemene vergelijking van de rubrieken van het passief...70 Tabel 3.4. : Vergelijking tussen gemeenten en OCMW s wat betreft de waardering en de rubrieken van de balans...75 VII

10 Inleiding Zoals in vele landen vinden er momenteel in België hervormingen plaats van de boekhouding in de non-profit en public sector (b.v. ziekenhuizen, gemeenten, Vlaamse universiteiten, Vlaamse OCMW s, ). Het is dan ook interessant om deze hervormingen eens nader te bekijken. Meer bepaald zal in deze paper gekeken worden naar de Vlaamse gemeenten en de Vlaamse Openbare Centra voor Maatschappelijk Welzijn (OCMW s) om uiteindelijk de convergentiemogelijkheden tussen de gemeenten en de OCMW s te onderzoeken. De hervormingen gaan hoofdzakelijk over een omschakeling van de traditionele camerialistische boekhouding (cash accounting) naar een vermogensboekhouding (accrual accounting). De hervormingen zijn niet louter van een technisch boekhoudkundige aard, maar eveneens worden administratieve en organisatorische vernieuwingen ingevoerd om tot een bedrijfsmatige beleidsvoering te komen. Aan de basis van deze hervormingen ligt het streven naar new public management (NPM), het verbeteren van de transparantie en duidelijkheid van financiële informatie voor het publiek en het ontwikkelen van een beheerinstrument om het beleid te ondersteunen. De buitenlandse literatuur hieromtrent is schaars en daarom wordt er in deze scriptie weinig gebruik van gemaakt. De schaarsheid van de buitenlandse literatuur kan o.a. verklaard worden door het feit dat België het enige land is met OCMW s. Deze paper geeft het theoretisch concept weer van de hervorming in de boekhouding. Er wordt geen praktijkstudie gemaakt vermits de theorie nog heel wat gebreken vertoont en er eerst nood is aan een verfijning van de boekhoudingen. Bovendien is de nieuwe OCMW-boekhouding nog niet overal toegepast. Naast deze hervormingen wordt de mogelijkheid besproken om te komen tot een convergentie tussen het systeem van de Vlaamse OCMW s en gemeenten. Dit is een zeer actueel onderwerp. Door de regionalisering van de gemeentewet wordt een nieuw gemeentedecreet ontworpen en wordt een convergentie mogelijk. Bovendien is een werkgroep opgericht voor het onderzoeken van de convergentie en het opstellen van schema s voor balans en resultatenrekening voor beide lokale besturen. Hoofdstuk 1 gaat over de hervormingen in de gemeenteboekhouding. Op 1 januari 1995 werd de nieuwe gemeenteboekhouding ingevoerd. De nieuwe boekhouding was het resultaat van een lange voorbereiding die reeds in de jaren zeventig was gestart. De oude budgettaire 1

11 boekhouding werd behouden, maar ze werd uitgebreid met een algemene boekhouding. Deze twee boekhoudingen worden verbonden door een economische code. We zullen zien dat deze automatische koppeling toch voor enkele problemen zorgt. In de gemeenten is nog steeds geen analytische boekhouding ingevoerd. Hoofdstuk 2 gaat over de nieuwe OCMW-boekhouding. De Waalse OCMW s volgen het boekhoudingsconcept van de gemeenten, maar in de 308 OCMW s in Vlaanderen komt er een radicale hervorming. De oude boekhouding verdwijnt en er komt een nieuwe boekhouding. Hier wordt wel een analytische boekhouding gevoerd. In de Vlaamse OCMW s is niet alleen een boekhoudhervorming aan de gang, maar gaan de hervormers veel verder. Er komt een nieuw type van beleidsvoering en beleidsuitvoering en nieuwe beleidsinstrumenten worden geïntroduceerd (budgethouderschap, administratief handboek, audit, enz.). De algemene invoering van de NOB is gepland voor 1 januari In de eerste 2 hoofdstukken wordt ingegaan op de doelstellingen van de hervorming, de boekhoudtechnische aspecten, de nieuwe mogelijkheden en de problemen die zullen opduiken tijdens en na de hervormingen. Eerst zullen de algemene problemen besproken worden en daarna komen de technische problemen aan bod. De technische problemen hebben betrekking op de waardering en de verschillende rubrieken van de balans. In hoofdstuk 3 wordt een vergelijking gemaakt tussen de 2 boekhoudhervormingen. Deze vergelijking heeft voornamelijk betrekking op de beleidsinstrumenten en de rubrieken van de balans. Dit hoofdstuk wordt afgesloten door kort te verwijzen naar de hervormingen in andere landen en te kijken wat gezegd wordt in de internationale standaarden met betrekking tot de boekhoudregels in de publieke sector. Meer bepaald worden de IPSAS normen besproken. Tenslotte wordt in hoofdstuk 4 ingegaan op het onderzoek naar de convergentiemogelijkheden tussen het systeem in de Vlaamse gemeenten en de Vlaamse OCMW s. Allereerst wordt de noodzaak aan een convergentie uiteengezet en vervolgens wordt besproken hoe we deze convergentie het best kunnen realiseren met de verschillende knelpunten die hierbij kunnen optreden. 2

12 Hoofdstuk 1: de hervorming in de Vlaamse gemeenteboekhouding In dit hoofdstuk gaan we de hervormingen in de gemeenteboekhouding nader bekijken. Meer concreet wordt ingegaan op de doelstellingen van de hervorming, de nieuwe boekhouding, de mogelijkheden en de problemen die door de hervormingen ontstaan. Hieruit zal blijken dat nog aanpassingen en verfijningen nodig zijn vooraleer de nieuwe gemeenteboekhouding goed zal functioneren Doelstellingen van de hervorming Inleiding In de jaren 80 was de financiële toestand in de meeste gemeenten niet zo rooskleurig. In die tijd was de boekhouding van de gemeente beperkt tot het opnemen van de ontvangsten en de uitgaven in de thesaurierekeningen. Er bestond geen wettelijke regeling met betrekking tot de uitgaven die opgenomen moesten worden en zo kon de opname erg verschillen tussen de gemeenten. Gemeenten die minder uitgaven opnamen gaven dan ook de indruk rijker te zijn. Vele gemeenten waren er zich van bewust dat veranderingen noodzakelijk waren en dat de budgettaire boekhouding niet meer voldeed (geen informatie over het beheer, geen opname activa en passiva, enz.). Dit alles gaf aanleiding tot de hervormingen die in 1990 vaste vorm aannamen via het Koninklijk Besluit van 2 augustus houdende het Algemeen Reglement op de Gemeentelijke Comptabiliteit (voortaan ARGC ). Naast de budgettaire boekhouding waren de gemeenten vanaf 1995 ook verplicht een algemene boekhouding te voeren. Niet alleen de rekeningen werden herzien, maar ook werden de werkmethodes en handelswijzen aangepast. De informatica speelde een heel belangrijke rol voor de koppeling van de algemene boekhouding aan de budgettaire boekhouding. Vroeger was de gemeentelijke organisatie, waaronder de boekhouding uitsluitend een federale materie. Sinds kort maakt 3

13 men werk van de regionalisering van de gemeentewet, maar tijdens de hervorming was de Vlaamse Gemeenschap dus enkel verantwoordelijk voor de toepassingsproblemen en dit via het administratief toezicht (Bernrath W., 1993, blz. 22) Doelstellingen De nieuwe gemeenteboekhouding is geen doel op zich. Naast de duidelijkheid die ze omtrent de gemeentefinanciën verschaft (via de balans en de resultatenrekening), moet ze ook als beheerinstrument beschouwd worden, dat duidelijkheid schept in het goede en slechte beheer van de gemeente (Blavier J., 1997, blz. 150). Het patrimonium zal kunnen gewaardeerd worden en afschrijvingen en herwaarderingen kunnen worden geregistreerd. Enerzijds is het doel van de hervorming van de gemeenteboekhouding, zoals in andere landen: financieel-economische informatie verschaffen aan de gebruikers en alle belanghebbenden. Dit op een complete, objectieve en transparante manier door het ter beschikking stellen van financiële informatie over de activa en de passiva (verslag aan de Koning inzake het KB van 2 augustus 1990). Van deze doelstelling is echter niet veel terecht gekomen. Anderzijds kunnen we de hervormingen zien in het kader van het streven naar New Public Management (NPM). De gemeenten willen voldoen aan de doelstellingen van het NPM: doelgerichtheid, responsabilisering en resultaatgerichtheid (Vandael W., 1999, blz. 23). Dit kan verwezenlijkt worden door de introductie van managementtechnieken uit de ondernemingen Basisprincipes van de nieuwe gemeenteboekhouding Budgettaire boekhouding Inleiding De hoofdlijnen van de vroegere budgettaire boekhouding blijven bestaan, vermits deze boekhouding toch een belangrijke bijdrage levert zoals de mogelijkheid tot de controle van de financiële stromen. De budgettaire boekhouding heeft wel enkele technische veranderingen 4

14 ondergaan (b.v. het gebruik van economische codes) omwille van de technische koppeling met de nieuw toegevoegde algemene boekhouding (Baeyens D. & Verheyden E., 1997, blz.6). De budgettaire boekhouding is een uitgaven-ontvangsten boekhouding. Ze registreert op welke wijze de begroting dag na dag wordt uitgevoerd en volgt dus de principes van de begroting. Zo gebeuren de boekingen op basis van het begrotingsartikel, met de functioneeleconomische code die als artikelnummer fungeert (Leroy J., 2000a, blz.52). De functionele code toont met welk onderdeel de ontvangst of uitgave te maken heeft en de economische code geeft de soort ontvangst of uitgave weer De begroting De begroting is een document met alle voorziene ontvangsten en uitgaven die zich in de loop van een financieel dienstjaar, dat een aanvang neemt op 1 januari en eindigt op 31 december van hetzelfde jaar, voordoen. Geldverrichtingen voor rekeningen van derden of die slechts de thesaurie treffen worden niet in rekening genomen. De begroting is dus een raming van alle ontvangsten en uitgaven. Dit in tegenstelling tot de jaarrekening die exact weergeeft wat het vorige jaar op financieel vlak is gebeurd. De begrotingsprincipes (Leroy J., 2000a, blz.10-12) zijn: Annaliteit. De begroting is een jaarlijks document. Evenwicht. De uitgaven en de ontvangsten moeten aan elkaar gelijk zijn. Hiervoor moet rekening gehouden worden met het saldo van vorige jaren. Universaliteit. In de begroting moeten alle ontvangsten en uitgaven voorkomen en mogen ze niet onderling gecompenseerd worden. Eenheid. Alle ontvangsten en uitgaven moeten vermeld staan in één document, namelijk de begroting. Dit principe is in de praktijk niet altijd gerealiseerd. <een bekend voorbeeld is het oprichten van aparte vzw s voor b.v. culturele activiteiten. De subsidies aan deze vzw s worden opgenomen in de gemeentebegroting, terwijl de vzw s ook nog een eigen begroting hebben. Specialiteit. Alle uitgaven en ontvangsten moeten op een specifiek begrotingsartikel worden ingeschreven. Een begrotingskrediet mag niet aangewend worden voor een andere uitgave, dan waar het initieel voor vastgelegd werd. Hiervoor zijn begrotingswijzigingen nodig. Openbaarheid. De begroting is een openbaar document, dat iedereen kan inkijken. 5

15 Eén van de verplichte bijlagen bij de begroting is het meerjarig financieel beleidsplan. Dit plan bevat gegevens over de ontvangsten en uitgaven voor enkele jaren na het begrotingsjaar. Het loopt over de resterend bestuursperiode doch heeft tenminste betrekking op 3 jaar. De begroting wordt sinds de NGB enkel opgesplitst in de gewone en de buitengewone dienst (art. 5 ARGC). De wetgever 1 heeft van deze begrippen een uitgebreide definitie gegeven. Summier kan gesteld worden dat van de gewone dienst gesproken wordt voor dagelijkse ontvangsten en uitgaven (b.v. uitbetaling personeel, toegangsgeld musea, enz.) inclusief de periodieke aflossing van leningen en dat de buitengewone dienst gebruikt wordt voor investeringen en grotere projecten. Het verschil tussen deze gewone en buitengewone dienst blijkt uit een aantal feiten (Leroy J., 2000a, blz.37-39). (1) De uitgaven uit de gewone dienst verschijnen als kosten in de algemene boekhouding. Ze worden opgenomen in het resultaat van het boekjaar. De uitgaven van de buitengewone dienst komen, zeker als het investeringen betreft, op de balans terecht. (2) De gewone uitgaven moeten gefinancierd worden door gewone ontvangsten, terwijl buitengewone uitgaven kunnen gefinancierd worden door leningen. (3) Kredietverschuivingen zonder begrotingswijzigingen zijn enkel mogelijk in de verplichte uitgaven van de gewone dienst. (4) In de gewone dienst kunnen alle ontvangsten gebruikt worden voor alle uitgaven. Terwijl in de buitengewone dienst een bepaalde financieringswijze moet gebruikt worden voor een bepaalde uitgave Het belang van de budgettaire boekhouding De boekhouding is na het opstellen van de begroting de tweede stap in de financiële cyclus. Ze zorgt voor een correcte registratie van wat zich in een begrotingsjaar heeft voorgedaan. Voor de invoering van de nieuwe gemeenteboekhouding werd er 50 jaar enkel een budgettaire boekhouding gevoerd. De boekhouders houden tijdens het begrotingsjaar het verloop van de ontvangsten en uitgaven artikelsgewijs bij aan de hand van de functioneel-economische indeling. De ontvangstencyclus en de uitgavencyclus worden in paragraaf 2.3. schematisch 1 Volgens de wetgever bevat de gewone dienst alle ontvangsten en uitgaven die tenminste éénmaal per financieel dienstjaar voorkomen en die de gemeenten regelmatige inkomsten en een regelmatige werking waarborgen, met inbegrip van de periodieke aflossing van de schuld (Art.1, 1 ARGC). De buitengewone dienst omvat alle ontvangsten en uitgaven die rechtstreeks en op een duurzame wijze invloed hebben op de omvang, de waarde of de instandhouding van het patrimonium van de gemeente, uitgezonderd de normale overheidswerken. De term omvat eveneens de voor hetzelfde doel toegestane toelagen en leningen, de deelnemingen en beleggingen op meer dan één jaar, alsmede de vervroegde terugbetaling van de schuld (Art. 1,2 ARGC). 6

16 voorgesteld. Dit gebeurt door te kijken welke boekingen moeten worden uitgevoerd in de budgettaire boekhouding en welke boekingen in de algemene boekhouding. Enkele punten kunnen aangehaald worden die het belang van de budgettaire boekhouding onderstrepen (De Neve D., 1994, blz.4). Uit de budgettaire boekhouding kan de manier van budgetteren (goed of slecht) afgeleid worden. Op het einde van het dienstjaar wordt de gemeenterekening opgemaakt aan de hand van de werkelijke ontvangsten en uitgaven van het afgelopen jaar. Deze worden vergeleken met de vooruitzichten opgesteld in de begroting. Een ander voordeel is dat perfect kan opgevolgd worden of alle stappen in de uitgavencyclus of ontvangstencyclus regelmatig en wettelijk verlopen, zodat bijvoorbeeld opgemerkt wordt wanneer geld ten onrechte verdwijnt en wanneer uitgavenkredieten overschreden worden. De vastlegging van een uitgave wordt gedaan op basis van een bestelbon of toewijzing van een opdracht. Dit gaat gepaard met een registratie in de budgettaire boekhouding en het voorbehouden van een begrotingskrediet voor die specifieke uitgave. Er wordt gesproken van een vastleggingsboekhouding (infra blz.64). Een probleem bij een vastleggingsboekhouding is dat geen kredieten worden gereserveerd, wanneer goederen worden besteld zonder een bestelbon op te maken. Na de vastlegging van de uitgave wordt de uitgave aangerekend in de budgettaire boekhouding. Die aanrekening is het gevolg van een administratieve beslissing: de goedkeuring van de factuur. Het economisch gebeuren van de kost en de opbrengst wordt hier buiten beschouwing gelaten (Christiaens J., 1998a, blz.17). Het begrotingskrediet wordt nu ook effectief gebruikt. De aanrekening is de laatste registratiefase in de budgettaire boekhouding. De betaling wordt geregistreerd in de algemene boekhouding. De registratie van de ontvangsten in de budgettaire boekhouding gebeurt door het registreren van een vastgesteld recht. Wanneer blijkt dat de ontvangsten niet zullen doorgaan zal het voorlopig vastgesteld recht geschrapt worden en een onwaarde 2 geboekt worden. Tenslotte kunnen de gemeenteraadsleden door het uitvoeren van een budgettaire boekhouding perfect weten of de gemeente beschikt over voldoende kasmiddelen. Normand E. (1988, blz. 40) wijst er bovendien op dat de begroting al uitgesplitst is in functies en in economische onderverdelingen, wat de overgang naar een algemene boekhouding kan vereenvoudigen. 2 Onwaarden komen voor wanneer bijvoorbeeld een subsidie niet doorgaat of de belastingplichtige zijn schulden niet nakomt. 7

17 Wijzigingen in de budgettaire boekhouding door de hervorming De grote principes van de budgettaire boekhouding bleven behouden, maar toch waren er enkele wijzigingen noodzakelijk. Deze wijzigingen worden hier summier behandeld. 1. De functionele code blijft behouden, maar de economische code zal aangepast worden om de verbinding te kunnen maken met de klasse 6 en 7 van de algemene boekhouding. 2. In de budgettaire boekhouding was er vroeger een administratieve periode ingebouwd van 1 januari tot 31 maart, in welke nog betalingen en inningen konden gebeuren met betrekking tot het verlopen dienstjaar. Dit zal door de NGB niet meer het geval zijn, want het dienstjaar wordt definitief afgesloten op 31 december. Een gevolg hiervan is dat er meer kredieten zullen overgeheveld worden van het ene dienstjaar naar het andere (De Neve D., 1994, blz.7). Deze kredietoverdrachten kunnen vermeden worden door het vermijden van vastleggingen ( bestellingen ) op uitgavenkredieten van het huidige dienstjaar, terwijl de leveringen of de diensten slechts in het volgende jaar zullen gebeuren (Nuttynck D., 1996b, blz.3). 3. Er gebeurt geen registratie meer van de kasstromen zelf (inning en betaling), maar van alle verrichtingen die tot een kasstroom zullen leiden (Leroy J., 1997c, blz.13). De aanrekeningsfase wordt toegevoegd in de uitgavencyclus. Dit is het moment waarop de budgettaire boekhouding de algemene boekhouding in werking zet. 4. Wetende dat vroeger het inschrijven van het rekeningresultaat in de begroting via een begrotingswijziging verboden was, is het nu een verplichting geworden. Uit artikel 9 van het ARGC blijkt immers dat van zodra de begrotingsrekening van het voorgaande dienstjaar is afgesloten het vermoedelijke resultaat van het voorgaande jaar aan de hand van een begrotingswijziging vervangen wordt door het werkelijk resultaat van de afgesloten begrotingsrekening. De techniek van de koptabel wijzigt grondig en zal vervangen worden door een overzichtstabel, die zowel voor de gewone als de buitengewone dienst opgemaakt wordt. 5. Tenslotte kan nog opgemerkt worden dat de dienst voor orde opgegeven wordt en de erop voorkomende posten balansrekeningen worden. In de budgettaire boekhouding worden enkel nog verrichtingen van de gewone en de buitengewone dienst geregistreerd. 8

18 De algemene boekhouding Het invoeren van een algemene boekhouding was noodzakelijk om tegemoet te komen aan de tekortkomingen van het voeren van alleen een budgettaire boekhouding (Normand E., 1988, blz.40). Enkele van de tekortkomingen worden hier opgesomd: (1) geen informatie over de actuele waarde van de goederen, (2) geen mogelijkheid om langlopende vooruitzichten te maken (3) geen overzicht van de rijkdom van de gemeente en (4) geen inzicht in de evolutie van de waarde van het patrimonium. Een wagen die gekocht werd, was in het aankoopjaar terug te vinden in de budgettaire boekhouding via de vastlegging en de aanrekening. Het feit dat de wagen gedurende de volgende jaren nog gebruikt wordt, blijkt niet uit de budgettaire boekhouding. Hier worden immers geen afschrijvingen en herwaarderingen geboekt. Een vermogensaangroei of -verlies kon dus niet opgevolgd worden (Leroy J., 2000a, blz.56). In de algemene boekhouding wordt de patrimoniale toestand weergegeven via de balans en de algemene rendabiliteit zal bepaald worden door de resultatenrekening. In de algemene boekhouding wordt rekening gehouden met het feit dat een goed een levensduur kan hebben van meer dan één jaar. Bij de aankoop zal de kost niet volledig op het resultaat van het boekjaar wegen. Dit gebeurt geleidelijk aan via afschrijvingen. Door de invoering van een algemene boekhouding wordt er een dubbele boekhouding gevoerd in de gemeenten. Typische begrippen uit de algemene boekhouding zijn kosten, opbrengsten, activa en passiva. Het is belangrijk op te merken dat kosten niet noodzakelijk gepaard gaan met een uitgave. Vandaar dat niet elke boeking in de algemenen boekhouding overeenkomt met een boeking in de budgettaire boekhouding. In de algemene boekhouding wordt gebruik gemaakt van een algemeen rekeningstelsel Koppeling van budgettaire en algemene boekhouding Op 1 januari 1995 werd voor alle gemeenten aan de toen traditionele budgettaire boekhouding een algemene boekhouding toegevoegd. De gemeenten gaan een vermogensboekhouding voeren, zoals deze al lang geldt in de privé-ondernemingen. Er zijn wel enkele afwijkingen ten opzichte van de vennootschapsboekhouding. In de gemeenten worden bijvoorbeeld geen winsten opgenomen en zijn er geen belastingen. 9

19 Sinds 1995 moet uitgezonderd voor alle niet-kaskosten en niet-kasopbrengsten (afschrijvingen, waardeverminderingen, herwaarderingen en voorraadwijzigingen) de journaalpost in de algemene boeking vergezeld zijn met een boeking in de budgettaire boekhouding. Op het moment van de aanrekening van een uitgave of de vaststelling van een recht in de budgettaire boekhouding wordt automatisch de koppeling naar de algemene boekhouding gemaakt. (De Neve D., 1994, blz.4). In de algemene boekhouding wordt enerzijds de kost (of investering) en de schuld of anderzijds de opbrengst en de vordering geregistreerd. De sturing gebeurt dus vanuit de budgettaire boekhouding, althans voor die elementen die tot kasstromen leiden. Hierbij moet er voor gezorgd worden dat budgetten aangelegd worden. De binding tussen de 2 boekhoudingen gebeurt aan de hand van de economische codes. Op het einde van het dienstjaar zou het boekhoudkundig resultaat van de gewone dienst en het courant resultaat van de algemene boekhouding, na enkele correcties aan elkaar gelijk moeten zijn (Eindejaarsverrichtingen, ). Vervolgens zullen de verschillende stappen van de ontvangsten- en de uitgavencyclus weergegeven worden. Via een kruisje wordt aangeduid in welke boekhouding een registratie moet gebeuren voor de betreffende fase. Tabel 1.1. : Ontvangstencyclus (Leroy J., 2000a, blz ; ARGC art ) Budgettaire boekhouding Algemene boekhouding 1) Begrotingskrediet X (onder begrotingsartikel een krediet inschrijven) 2) Voorlopig recht X 3) Definitief invorderingsrecht X X (4 7 opbrengsten) 4) Inning bedragen X 5) Onverhaalbare post of oninvorderbare ontvangst X ( boeken onwaarde) (5 4 vorderingen) X ( 7 4 vorderingen) 10

20 Tabel 1.2. : Uitgavencyclus (Leroy J. 2000a, blz ; ARGC art ) Budgettaire boekhouding Algemene boekhouding 1) Aanwezigheid begrotingskrediet 2) Voorlopige vaststelling van een uitgave 3) Definitieve vaststelling o.b.v. bestelling 4) Levering goederen X X X 5) Inkomende facturen X (voorlopige boeking via wachtrekening) 6) Goedkeuring van factuur door ontvanger X (aanrekening) X (1. tegenboeking voorlopige registratie schulden) 7) Betaalbaarstelling door College van Burgemeester en Schepenen 8) Betalingsopdracht gegeven door ontvanger X (wegboeken schuld 4 58 betalingen in uitvoering) 9) Ontvangen rekeninguittreksel X (58 betalingen in 55 bank) 11

Inhoud. Voorwoord. Deel I: Krachtlijnen van de vernieuwing 1. Hoofdstuk 1: Situering van het OCMW naar vernieuwende aspecten 3

Inhoud. Voorwoord. Deel I: Krachtlijnen van de vernieuwing 1. Hoofdstuk 1: Situering van het OCMW naar vernieuwende aspecten 3 Inhoud Voorwoord V Deel I: Krachtlijnen van de vernieuwing 1 Hoofdstuk 1: Situering van het OCMW naar vernieuwende aspecten 3 1. Inleiding 3 2. Structuur van het Organieke Decreet 3 3. Krachtlijnen van

Nadere informatie

Bronnen en overgang naar het ESR (Waalse provincies)

Bronnen en overgang naar het ESR (Waalse provincies) Bronnen en overgang naar het ESR (Waalse provincies) Databronnen Uitgaven : geboekte ontvangsten - aanrekeningen (bron : boekhoudsysteem + ecomptes) Ontvangsten : geboekte netto vastgestelde rechten (bron

Nadere informatie

Bronnen en overgang naar het ESR (Brusselse gemeenten)

Bronnen en overgang naar het ESR (Brusselse gemeenten) Bronnen en overgang naar het ESR (Brusselse gemeenten) Databronnen Gemeenten van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest Uitgaven: Geboekte uitgaven - aanrekeningen (bronnen = boekhoudsystemen Phoenix, Stesud,

Nadere informatie

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN CBN-advies 2013/14 De boekhoudkundige verwerking van de uitgestelde belastingen bij gerealiseerde meerwaarden waarvoor de uitgestelde belastingregeling geldt en bij

Nadere informatie

Deze omzendbrief beoogt de afsluiting en de vaststelling van de gemeenterekeningen voor het dienstjaar 2012.

Deze omzendbrief beoogt de afsluiting en de vaststelling van de gemeenterekeningen voor het dienstjaar 2012. Aan de dames en heren Burgemeesters en Schepenen van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest Ter informatie: Aan de dames en heren Gemeenteontvangers Sophie Jurfest T 02 800.32.71 F 02 800.38.00 sjurfest@mbhg.irisnet.be

Nadere informatie

Boekhoudplan. KLASSEN en ONDERKLASSEN

Boekhoudplan. KLASSEN en ONDERKLASSEN Boekhoudplan KLASSEN en ONDERKLASSEN Balansrekeningen KLASSE 1 KLASSE 2 KLASSE 3 KLASSE 4 FONDSEN EN PROVISIES VAN DE MAATSCHAPPELIJKE ZEKERHEID VASTGELEGDE MIDDELEN FINANCIELE REKENINGEN REKENINGEN VAN

Nadere informatie

Bronnen en overgang naar het ESR (Duitstalige gemeenten)

Bronnen en overgang naar het ESR (Duitstalige gemeenten) Bronnen en overgang naar het ESR (Duitstalige gemeenten) Databronnen Boekhoudprogramma s van de gemeenten. Methodes gebruikt bij het ontbreken van gegevens Belangrijkste correcties om over te gaan naar

Nadere informatie

pagina 1 van 5 Besluit van de Vlaamse Regering betreffende de begroting en de boekhouding van de Vlaamse rechtspersonen Datum 14/10/2011 DOCUMENT De Vlaamse Regering, Gelet op de bijzondere wet van 8 augustus

Nadere informatie

Examen accountancy januari 2013

Examen accountancy januari 2013 Examen accountancy januari 2013 meerkeuze vragen 1. Welke van volgende verrichtingen heeft invloed op de waarde van de vlottende activa: A) Een voorraadwijziging van de handelsgoederen als het systeem

Nadere informatie

Vraag I.1: Meerkeuzevragen (slechts 1 antwoord mogelijk, -1 punt wanneer gokken!)

Vraag I.1: Meerkeuzevragen (slechts 1 antwoord mogelijk, -1 punt wanneer gokken!) Vakgroep Accountancy, Beheerscontrole en Fiscaliteit Prof. Jan Verhoeye Vraag I.1: Meerkeuzevragen (slechts 1 antwoord mogelijk, -1 punt wanneer gokken!) 1. De bedoeling van de resultatenrekening is een

Nadere informatie

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN. CBN-advies 2012/17 - Erkenning van opbrengsten en kosten. Advies van 7 november 2012

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN. CBN-advies 2012/17 - Erkenning van opbrengsten en kosten. Advies van 7 november 2012 COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN CBN-advies 2012/17 - Erkenning van opbrengsten en kosten Advies van 7 november 2012 I. Onderwerp van het advies 1. In het artikel 31, 1 van de Vierde Europese Richtlijn

Nadere informatie

Beleids- en beheerscyclus: Papieren waarheid of daadkrachtig bestuur. Pilootbesturen getuigen over hun ervaringen met BBC

Beleids- en beheerscyclus: Papieren waarheid of daadkrachtig bestuur. Pilootbesturen getuigen over hun ervaringen met BBC Beleids- en beheerscyclus: Papieren waarheid of daadkrachtig bestuur Pilootbesturen getuigen over hun ervaringen met BBC Brussel, 24 november 2011 Programma Ellen Ruelens: Staan de beleidsrapporten i.f.v.

Nadere informatie

INHOUD. VOORWOORD... v

INHOUD. VOORWOORD... v INHOUD VOORWOORD...................................................... v HOOFDSTUK 1. WETTELIJK KADER.................................................. 1 1.1. Wet van 27 juni 1921 gewijzigd door de Wet

Nadere informatie

VZW en financiële rapportering

VZW en financiële rapportering VZW en financiële rapportering Wim Van De Walle 1 (c) 2013 Baker Tilly Belgium Thematiek Behoefte aan degelijke, transparante, coherente en betrouwbare beleids-en beheersrapportering Toezien dat rapportering

Nadere informatie

Lokaal Financieel Management Boekhoudpraktijk beleids- en beheerscyclus. Woord vooraf I / 1

Lokaal Financieel Management Boekhoudpraktijk beleids- en beheerscyclus. Woord vooraf I / 1 INHOUDSOPGAVE I. Woord vooraf I / 1 II. De algemene boekhouding voor lokale en provinciale besturen II / 1 Inleiding II / 1 II.1. Uitgangspunten, krachtlijnen en toepassingsgebied II.1 / 1 1. Studieronde

Nadere informatie

COMMISIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN

COMMISIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN COMMISIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN CBN-advies 2013/13 - Het gebruik van de verbindingsrekening tussen een buitenlandse vennootschap en haar Belgisch bijkantoor Advies van 4 september 2013 1 I. Inleiding

Nadere informatie

Prof. dr. Stijn Goeminne, Faculteit Economie & Bedrijfskunde, Universiteit Gent

Prof. dr. Stijn Goeminne, Faculteit Economie & Bedrijfskunde, Universiteit Gent De boekhoudkundige verwerking van uitgestelde belastingen bij gerealiseerde meerwaarden waarvoor de uitgestelde belastingregeling geldt en bij kapitaalsubsidies Prof. dr. Stijn Goeminne, Faculteit Economie

Nadere informatie

COMMISIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN. Het gebruik van de verbindingsrekening tussen een buitenlandse vennootschap en haar Belgisch bijkantoor

COMMISIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN. Het gebruik van de verbindingsrekening tussen een buitenlandse vennootschap en haar Belgisch bijkantoor COMMISIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN Het gebruik van de verbindingsrekening tussen een buitenlandse vennootschap en haar Belgisch bijkantoor Ontwerpadvies I. Inleiding 1. Wat betreft de boekhoudkundige

Nadere informatie

GELIJKWAARDIGHEID SECTORALE BOEKHOUDREGELING (ZEER) GROTE (I)VZW s EN STICHTINGEN

GELIJKWAARDIGHEID SECTORALE BOEKHOUDREGELING (ZEER) GROTE (I)VZW s EN STICHTINGEN GELIJKWAARDIGHEID SECTORALE BOEKHOUDREGELING (ZEER) GROTE (I)VZW s EN STICHTINGEN Prof. dr. Johan Christiaens Co-voorzitter werkgroep NFP&PSA CBN Bedrijfsrevisor Ernst & Young 14/06/07 of uitdrukkelijk

Nadere informatie

VERSLAG. van het Rekenhof. over de controle van de rekeningen 2004-2005 van Gimvindus nv

VERSLAG. van het Rekenhof. over de controle van de rekeningen 2004-2005 van Gimvindus nv Stuk 37-K (2007-2008) Nr. 1 Zitting 2007-2008 8 augustus 2008 VERSLAG van het Rekenhof over de controle van de rekeningen 2004-2005 van Gimvindus nv 4596 REK Stuk 37-K (2007-2008) Nr. 1 2 3 Stuk 37-K (2007-2008)

Nadere informatie

ONTWERP VAN DECREET. houdende wijziging van diverse bepalingen inzake financiën en begroting als gevolg van het bestuurlijk beleid

ONTWERP VAN DECREET. houdende wijziging van diverse bepalingen inzake financiën en begroting als gevolg van het bestuurlijk beleid Stuk 825 (2005-2006) Nr. 1 Zitting 2005-2006 28 april 2006 ONTWERP VAN DECREET houdende wijziging van diverse bepalingen inzake financiën en begroting als gevolg van het bestuurlijk beleid 1879 FIN Stuk

Nadere informatie

Inhoud DEEL 1 ALGEMENE INLEIDING BOEKHOUDING EN RAPPORTERING... 1 HOOFDSTUK 1 HISTORISCHE EVOLUTIE... 3 1 EVOLUTIE VAN DE BEGRIPPEN...

Inhoud DEEL 1 ALGEMENE INLEIDING BOEKHOUDING EN RAPPORTERING... 1 HOOFDSTUK 1 HISTORISCHE EVOLUTIE... 3 1 EVOLUTIE VAN DE BEGRIPPEN... DEEL 1 ALGEMENE INLEIDING BOEKHOUDING EN RAPPORTERING... 1 HOOFDSTUK 1 HISTORISCHE EVOLUTIE... 3 1 EVOLUTIE VAN DE BEGRIPPEN... 4 2 ENKELE GESCHIEDKUNDIGE STAPPEN... 5 2.1 Belgische ondernemingen... 5

Nadere informatie

Handleiding versie 1

Handleiding versie 1 Deloitte Bedrijfsrevisoren / Reviseurs d Entreprises Enterprise Risk Services* Berkenlaan 8b 1831 Diegem Belgium Tel. + 32 2 800 24 00 Fax + 32 2 800 24 01 www.deloitte.be Agentschap voor Binnenlands Bestuur

Nadere informatie

Boekingsfiche 3420 Serviceflats Invest

Boekingsfiche 3420 Serviceflats Invest Deel 1: Omschrijving van de verrichtingen 0 Het OCMW heeft een stuk grond ter waarde van 100.000 euro waarop het aan een BEVAK een recht van opstal verleent voor de bouw van 20 serviceflats Het OCMW ontvangt

Nadere informatie

Boekhouding OFP / IBP

Boekhouding OFP / IBP Boekhouding OFP / IBP 27 maart 2014 Harold François Agenda Algemene boekhouding Boekhouding OFP/IBP 2 Agenda Algemene boekhouding Boekhouding OFP/IBP 3 Boekhoudkundige verplichtingen Wet dd. 17/07/1975

Nadere informatie

HOOFDSTUK 1 BASISBEGINSELEN VAN HET DUBBEL BOEKHOUDEN

HOOFDSTUK 1 BASISBEGINSELEN VAN HET DUBBEL BOEKHOUDEN WOORD VOORAF... OVER DE AUTEURS... v vii HOOFDSTUK 1 BASISBEGINSELEN VAN HET DUBBEL BOEKHOUDEN 1 INLEIDING... 2 2 DE BALANS... 3 2.1 Ondernemingsmiddelen of activa... 4 2.2 Ondernemingsbronnen of passiva...

Nadere informatie

Waarderingsregels gemeente Bierbeek

Waarderingsregels gemeente Bierbeek Algemene principes De waarderingen moeten voldoen aan de eisen van voorzichtigheid, oprechtheid en goede trouw. Ze mogen niet afhangen van het resultaat van het boekjaar. Elk vermogensbestanddeel (bezitting

Nadere informatie

BOEKHOUDEN IN HET VOLGEND DECENNIUM : HET LOKALE PROJECT. Daniël Verbeken Stadsontvanger Stad Gent

BOEKHOUDEN IN HET VOLGEND DECENNIUM : HET LOKALE PROJECT. Daniël Verbeken Stadsontvanger Stad Gent BOEKHOUDEN IN HET VOLGEND DECENNIUM : HET LOKALE PROJECT Daniël Verbeken Stadsontvanger Stad Gent I. De lokale sector : twee grote hervormingen -de NGB -de NOB 1.1. De NGB (de nieuwe gemeenteboekhouding)

Nadere informatie

Inhoud. DEEL I Het systeem van dubbel boekhouden 19. Inleiding 21

Inhoud. DEEL I Het systeem van dubbel boekhouden 19. Inleiding 21 Inhoud Woord vooraf 5 DEEL I Het systeem van dubbel boekhouden 19 Inleiding 21 Hoofdstuk 1 De balans 25 1 Inleiding 25 2 De balans: actief = passief 26 3 Indeling van de balans in rubrieken 28 3.1 De indeling

Nadere informatie

1. FINANCIËLE INFORMATIESYSTEMEN

1. FINANCIËLE INFORMATIESYSTEMEN Inhoud 1. FINANCIËLE INFORMATIESYSTEMEN............................. 13 1. Wat is boekhouden?........................................ 13 2. Gebruikers van boekhoudinformatie...........................

Nadere informatie

Financiële nota. 1.2. Doelstellingenbudget B1. 1.3 Financiële toestand. 1.4 Lijsten. 1.5 Bijlagen. Schema B1 in bijlage

Financiële nota. 1.2. Doelstellingenbudget B1. 1.3 Financiële toestand. 1.4 Lijsten. 1.5 Bijlagen. Schema B1 in bijlage Budget 2014 Deel 2 Financiële nota 1.2. Doelstellingenbudget B1 Zoals gezegd valt de functionele indeling in activiteitencentra weg en wordt deze vervangen door een gestandaardiseerde indeling in beleidsvelden

Nadere informatie

Functiekaart. Werkt onder leiding van en rapporteert aan de bestuurssecretaris (Algemene zaken - Financiën).

Functiekaart. Werkt onder leiding van en rapporteert aan de bestuurssecretaris (Algemene zaken - Financiën). Functie Graadnaam: deskundige Functienaam: boekhouder Functiefamilie: deskundig Functionele loopbaan: B1-B3 Afdeling: Algemene zaken Dienst: Financiën Subdienst: Administratie Code: Doel van de entiteit

Nadere informatie

4. Wettelijke basis 17 4.1. Europese richtlijnen en verordeningen 17 4.2. Belgische wetgeving 17 4.3. Voor vzw s 18

4. Wettelijke basis 17 4.1. Europese richtlijnen en verordeningen 17 4.2. Belgische wetgeving 17 4.3. Voor vzw s 18 Inhoud 1. Financiële informatiesystemen 13 1. Wat is boekhouden? 13 2. Gebruikers van boekhoudinformatie 14 3. Financial versus management accounting 15 3.1. Financial accounting (of algemeen boekhouden)

Nadere informatie

Syllabus. Algemene boekhouding voor lokale en provinciale besturen volgens de beleids- en beheerscyclus. Rubrieken en waarderingsregels.

Syllabus. Algemene boekhouding voor lokale en provinciale besturen volgens de beleids- en beheerscyclus. Rubrieken en waarderingsregels. Syllabus Algemene boekhouding voor lokale en provinciale besturen volgens de beleids- en beheerscyclus Rubrieken en waarderingsregels Editie 2011 Slideshow Christophe Vanhee UGent 2011 pag. 1 Opdeling

Nadere informatie

Advies van 10 november 2010

Advies van 10 november 2010 COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN CBN-advies 2010/17 - Boekhoudkundige verwerking van subsidies, schenkingen en legaten in natura in de jaarrekening van begunstigde grote en zeer grote verenigingen

Nadere informatie

BUDGET 2015 GEMEENTE MERKSPLAS

BUDGET 2015 GEMEENTE MERKSPLAS BUDGET 2015 GEMEENTE MERKSPLAS INHOUDSTAFEL 1. INLEIDING... 3 2. MISSIE... 5 3. BELEIDSNOTA... 6 3.1. DOELSTELLINGENNOTA... 6 3.2. DOELSTELLINGENBUDGET... 16 3.3. FINANCIËLE TOESTAND... 17 3.4. LIJST OVERHEIDSOPDRACHTEN...

Nadere informatie

De financie le toestand van de Vlaamse OCMW s: analyse van de meerjarenplannen 2014-2019

De financie le toestand van de Vlaamse OCMW s: analyse van de meerjarenplannen 2014-2019 De financie le toestand van de Vlaamse OCMW s: analyse van de meerjarenplannen 2014-2019 1. Inleiding Sinds het boekjaar 2014 werken alle Vlaamse OCMW s, net als de andere lokale besturen (gemeenten, provincies,

Nadere informatie

Gemeentebestuur van HERENT. BALANS EN RESULTATENREKENING (afgerond) 3 Balans 4 Resultatenrekening 6

Gemeentebestuur van HERENT. BALANS EN RESULTATENREKENING (afgerond) 3 Balans 4 Resultatenrekening 6 INHOUDSOPGAVE BALANS EN RESULTATENREKENING (afgerond) 3 Balans 4 Resultatenrekening 6 BALANS EN RESULTATENREKENING (intern) 8 Balans 9 Resultatenrekening 11 WAARDERINGSREGELS 13 MUTATIESTATEN VAN DE VASTE

Nadere informatie

BELEIDS- EN BEHEERSCYCLUS Lokale Besturen

BELEIDS- EN BEHEERSCYCLUS Lokale Besturen BELEIDS- EN BEHEERSCYCLUS Lokale Besturen vormingsaanbod 2012 Afdeling Binnenlands Bestuur Limburg i.s.m. PLOT Provincie Limburg Inhoud Doelgroep Planmatig beleid BBC : introductie Verduidelijking van

Nadere informatie

Het wel en wee van de vzw Deel 3 De boekhoudkundige en controleverplichtingen

Het wel en wee van de vzw Deel 3 De boekhoudkundige en controleverplichtingen Het wel en wee van de vzw Deel 3 De boekhoudkundige en controleverplichtingen Bertin Pouseele, bedrijfsrevisor Boekhoudkundige bepalingen voorlegging van de jaarrekening en de begroting ter goedkeuring

Nadere informatie

Zij volgen voor de boekhouding de federale regelgeving

Zij volgen voor de boekhouding de federale regelgeving DE VLAAMSE WELZIJNS- EN GEZONDHEIDSSECTOR Door Marcel Lauwers, teamverantwoordelijke Algemene werking en financiën, Departement Welzijn, Volksgezondheid en Gezin Auditorium 500 14/06/07 DE VLAAMSE WELZIJNS-

Nadere informatie

VLAAMSERAAD ONTWERP VAN DECREET. houdende de middelenbegroting van de Vlaamse Gemeenschap voor het begrotingsjaar 1989. Stuk 71B (BZ 1988) - Nr.

VLAAMSERAAD ONTWERP VAN DECREET. houdende de middelenbegroting van de Vlaamse Gemeenschap voor het begrotingsjaar 1989. Stuk 71B (BZ 1988) - Nr. Stuk 71B (BZ 1988) Nr. 1 VLAAMSERAAD BUITENGEWONE ZITTING 1988 ONTWERP VAN DECREET houdende de middelenbegroting van de Vlaamse Gemeenschap voor het begrotingsjaar 1989 INHOUD Blz. Ontwerp van decreet.....................................................................................

Nadere informatie

HOOFDSTUK 1. De maandelijkse resultaatbepaling in de algemene boekhouding

HOOFDSTUK 1. De maandelijkse resultaatbepaling in de algemene boekhouding HOOFSUK 1 e maandelijkse resultaatbepaling in de algemene boekhouding Blz. 257 tot 383 MAANELIJKS AFSLUIEN? Er is een wettelijke verplichting om minstens eenmaal per jaar een jaarrekening op te maken Maandelijks

Nadere informatie

Hoofdstuk II Boekhoudtheorie

Hoofdstuk II Boekhoudtheorie Hoofdstuk II Boekhoudtheorie 1. Structuur 2. Basisveronderstellingen a. Entiteitveronderstelling b. Continuïteitsveronderstelling c. Geldwaarde-uitdrukkingsveronderstelling d. Veronderstelling van de historische

Nadere informatie

Deze beschrijvende nota heeft als doel de argumenten toe te lichten die geleid hebben tot de keuze van voorgestelde verdeelsleutels.

Deze beschrijvende nota heeft als doel de argumenten toe te lichten die geleid hebben tot de keuze van voorgestelde verdeelsleutels. De gewestgrensoverschrijdende distributienetbeheerders opereren zowel in het Vlaamse als het Waalse Gewest. Hun activa, passiva, kosten en opbrengsten m.b.t. de elektriciteits- en aardgasdistributie worden

Nadere informatie

Boekhoudrecht en W.Venn.

Boekhoudrecht en W.Venn. Boekhoudrecht en W.Venn. Koen GEENS Jan VERHOEYE Federatie voor Vrije Intellectuele Beroepen Donderdag 15 maart 2001 Basisidee Opnemen van bepalingen boekhoudrecht rond jaarrekeningen in W.Venn. K.B. W.Venn.

Nadere informatie

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN. Advies van 4 september 2013 1

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN. Advies van 4 september 2013 1 COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN CBN-advies 2013/12 - Erkenning van de opbrengsten en kosten die overeenstemmen met interesten en royalty's, evenals de toewijzing van de resultaten in de vorm van

Nadere informatie

BOEKHOUDKUNDIGE SECTORALE REGELGEVING SPORT. Door Stefaan Tuytten Senior consultant social profit SBB Accountants & Adviseurs 14/06/07 DE SECTOR

BOEKHOUDKUNDIGE SECTORALE REGELGEVING SPORT. Door Stefaan Tuytten Senior consultant social profit SBB Accountants & Adviseurs 14/06/07 DE SECTOR BOEKHOUDKUNDIGE SPORT Door Stefaan Tuytten Senior consultant social profit SBB Accountants & Adviseurs 14/06/07 DE SECTOR Cijfergegevens beperkt tot Vlaanderen Kalenderjaar 2005 Totaal aangesloten leden:

Nadere informatie

BOEKHOUDKUNDIGE SECTORALE REGELGEVING SPORT

BOEKHOUDKUNDIGE SECTORALE REGELGEVING SPORT BOEKHOUDKUNDIGE SECTORALE SPORT Door Stefaan Tuytten Senior consultant social profit SBB Accountants & Adviseurs 14/06/07 DE SECTOR Cijfergegevens beperkt tot Vlaanderen Kalenderjaar 2005 Totaal aangesloten

Nadere informatie

Non-profitsector: Actualiteitvoorde leidersen bedrijfsrevisoren

Non-profitsector: Actualiteitvoorde leidersen bedrijfsrevisoren Studiedag - Journée d études Non-profitsector: Actualiteitvoorde leidersen bedrijfsrevisoren 25.01.20101 Studiedag Non-profitsector: Actualiteit voor de leiders en de bedrijfsrevisoren Actualiteitinzakede

Nadere informatie

REGISTRATIE DUBBEL BOEKHOUDEN

REGISTRATIE DUBBEL BOEKHOUDEN REGISTRATIE DUBBEL BOEKHOUDEN Basisbeginselen Courante exploitatiecyclus : aankopen verkopen, inkomsten en uitgaven Andere transacties: personeel, investeringen, financiering Inventaris Jaarrekening HOOFDSTUK

Nadere informatie

JAARREKENING 2014. Stichting Rechtswinkel Amsterdam

JAARREKENING 2014. Stichting Rechtswinkel Amsterdam 2014 INHOUDSOPGAVE Pagina ACCOUNTANTSVERSLAG 1 Opdracht 2 2 Algemeen 3 JAARREKENING 1 Balans per 31 december 2014 5 2 Staat van baten en lasten 2014 6 3 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling

Nadere informatie

3. Herziening van de methodologie met betrekking tot de sector van de verzekeringsinstellingen

3. Herziening van de methodologie met betrekking tot de sector van de verzekeringsinstellingen Integrale versie 3. Herziening van de methodologie met betrekking tot de sector van de verzekeringsinstellingen Om tegemoet te komen aan de voorschriften van het ESR 1995, werd de op de verzekeringsinstellingen

Nadere informatie

Boekingsfiche 5104 Verkoop riolering aan Pidpa (HIDRORIO).xlsx

Boekingsfiche 5104 Verkoop riolering aan Pidpa (HIDRORIO).xlsx Deel 1: Omschrijving van de verrichtingen 0 De gemeente verkoopt haar riolering aan HIDRORIO. De vergoeding voor de eigendomsoverdracht van het gemeentelijke rioleringsnet wordt bepaald in 2 fasen. a)

Nadere informatie

KONINKLIJK BESLUIT VAN 22 JUNI 2001

KONINKLIJK BESLUIT VAN 22 JUNI 2001 KONINKLIJK BESLUIT VAN 22 JUNI 2001 tot vaststelling van de regelen inzake de begroting, de boekhouding en de rekeningen van de openbare instellingen van sociale zekerheid die zijn onderworpen aan het

Nadere informatie

Beleids- en Beheerscyclus. Gemeenten, OCMW s en Provincies

Beleids- en Beheerscyclus. Gemeenten, OCMW s en Provincies Beleids- en Beheerscyclus Gemeenten, OCMW s en Provincies I. Kader van totstandkoming Organieke decreten Internationale verplichtingen i.k.v. ESR95 Het Vlaamse Regeerakkoord Aanbevelingen Raad van Europa

Nadere informatie

VLAAMSE RAAD BUITENGEWONE ZITTING 1995 9 OKTOBER 1995 ONTWERP VAN DECREET

VLAAMSE RAAD BUITENGEWONE ZITTING 1995 9 OKTOBER 1995 ONTWERP VAN DECREET Stuk 15 (BZ 1995) Nr. 1 Bijlage VII VLAAMSE RAAD BUITENGEWONE ZITTING 1995 9 OKTOBER 1995 ONTWERP VAN DECREET houdende de algemene uitgavenbegroting van de Vlaamse Gemeenschap voor het begrotingsjaar 1996

Nadere informatie

Dubieuze debiteuren en waardeverminderingen

Dubieuze debiteuren en waardeverminderingen Dubieuze debiteuren en waardeverminderingen 1 Inleiding Na herlezing van de fiches is gebleken dat de behandeling van dubieuze debiteuren verschillend was naargelang het debiteuren van bijdragen of prestaties

Nadere informatie

C 406/38 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 28.12.98

C 406/38 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 28.12.98 C 406/38 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 28.12.98 VERSLAG over de financiële staten van de Europese Stichting voor opleiding (ESO-Turijn) betreffende het per 31 december 1997 afgesloten

Nadere informatie

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN CBN-advies 2015/XXX - Boekhoudkundige verwerking van de liquidatiereserve en de afzonderlijke aanslag op deze liquidatiereserve Ontwerpadvies van 4 maart 2015 I. Algemeen

Nadere informatie

1 Inleiding. Deze beschrijvende nota heeft als doel de argumenten toe te lichten die geleid hebben tot de keuze van voorgestelde verdeelsleutels.

1 Inleiding. Deze beschrijvende nota heeft als doel de argumenten toe te lichten die geleid hebben tot de keuze van voorgestelde verdeelsleutels. De gewestgrensoverschrijdende distributienetbeheerders opereren zowel in het Vlaamse als het Waalse Gewest. De (partieel) gesplitste distributienetbeheerders hebben respectievelijk een gedeelte dan wel

Nadere informatie

de basis van bedrijfsadministratie

de basis van bedrijfsadministratie hoofdstuk 1 de basis van bedrijfsadministratie In het eerste hoofdstuk wordt inzicht gegeven in het voeren van een administratie. Hierbij worden de basisbegrippen zoals de balans, resultatenrekening en

Nadere informatie

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN. CBN-advies 2015/8 Boekhoudkundige verwerking van de aankoop van een onroerend goed bestemd voor verkoop 1

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN. CBN-advies 2015/8 Boekhoudkundige verwerking van de aankoop van een onroerend goed bestemd voor verkoop 1 COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN CBN-advies 2015/8 Boekhoudkundige verwerking van de aankoop van een onroerend goed bestemd voor verkoop 1 Advies 30 september 2015 I. Inleiding 1. Onderhavig advies

Nadere informatie

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN CBN-advies 2012/8 De boekhoudkundige verwerking van de inbreng in eigendom in een Belgische burgerlijke maatschap die niet de rechtsvorm heeft aangenomen van een handelsvennootschap

Nadere informatie

Aftrek voor risicokapitaal

Aftrek voor risicokapitaal Opgave 275C 1/2 Benaming :............... Ondernemingsnummer :... Federale Overheidsdienst FINANCIEN Algemene administratie van de FISCALITEIT Inkomstenbelastingen Aftrek voor risicokapitaal AANSLAGJAAR

Nadere informatie

30 september 2014. Pagina 1 van 8. 5 Toegevoegd bij consultatie van de VREG van 6 november 2015.

30 september 2014. Pagina 1 van 8. 5 Toegevoegd bij consultatie van de VREG van 6 november 2015. De gewestgrensoverschrijdende distributienetbeheerders opereren zowel in het Vlaamse als het Waalse Gewest. [De (partieel) gesplitste distributienetbeheerders hebben respectievelijk een gedeelte dan wel

Nadere informatie

ONDERZOEK NAAR DE CONFORMITEIT TUSSEN IAS 32 (HERZIENE VERSIE VAN 1998) EN DE EUROPESE JAARREKENINGENRICHTLIJNEN

ONDERZOEK NAAR DE CONFORMITEIT TUSSEN IAS 32 (HERZIENE VERSIE VAN 1998) EN DE EUROPESE JAARREKENINGENRICHTLIJNEN XV/6026/99 NL ONDERZOEK NAAR DE CONFORMITEIT TUSSEN IAS 32 (HERZIENE VERSIE VAN 1998) EN DE EUROPESE JAARREKENINGENRICHTLIJNEN DIRECTORAAT-GENERAAL XV Interne markt en financiële diensten 1 Dit document

Nadere informatie

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN. CBN-advies 2015/XX - Verrichtingen met betrekking tot inschrijvingsrechten. Ontwerpadvies van 9 september 2015

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN. CBN-advies 2015/XX - Verrichtingen met betrekking tot inschrijvingsrechten. Ontwerpadvies van 9 september 2015 COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN CBN-advies 2015/XX - Verrichtingen met betrekking tot inschrijvingsrechten Ontwerpadvies van 9 september 2015 In het kader van een individuele vraagstelling omtrent

Nadere informatie

Richtlijnen financieel verslag 2013 voor vrijwilligersorganisaties

Richtlijnen financieel verslag 2013 voor vrijwilligersorganisaties Richtlijnen financieel verslag 2013 voor vrijwilligersorganisaties Algemeen Organisaties die erkend zijn als autonome vrijwilligersorganisatie moeten jaarlijks volgende financiële stukken indienen: Verenigingen

Nadere informatie

Boekingsfiche 5104 Verkoop riolering met minderwaarde aan HIDRORIO.xlsx

Boekingsfiche 5104 Verkoop riolering met minderwaarde aan HIDRORIO.xlsx Deel 1: Omschrijving van de verrichtingen 0 De gemeente verkoopt haar riolering aan HIDRORIO. De vergoeding voor de eigendomsoverdracht van het gemeentelijke rioleringsnet wordt bepaald in 2 fasen: a)

Nadere informatie

PROVINCIERAAD VAN ANTWERPEN

PROVINCIERAAD VAN ANTWERPEN PROVINCIERAAD VAN ANTWERPEN Vergadering van 26 juni 2014 Verslag van de deputatie Bevoegd deputatielid: Inga Verhaert Telefoon: 03 240 52 50 Agenda nr. 5/1 Intern Verzelfstandigde Agentschappen opheffing

Nadere informatie

Inhoud DEEL I. BEGINSELEN VAN NOTARIE LE BOEKHOUDING.. 1. Hoofdstuk 1. Boekhouding Algemeen (Johan Christiaens)... 3

Inhoud DEEL I. BEGINSELEN VAN NOTARIE LE BOEKHOUDING.. 1. Hoofdstuk 1. Boekhouding Algemeen (Johan Christiaens)... 3 Inhoud p. DEEL I. BEGINSELEN VAN NOTARIE LE BOEKHOUDING.. 1 Hoofdstuk 1. Boekhouding Algemeen (Johan Christiaens).... 3 1. Basisbegrippen dubbele boekhouding.... 3 a. Algemeen..... 3 b. Balans... 4 1.

Nadere informatie

De huidige OCMW-beleidsinstrumenten. II.1. De financiële registratie in functie van de jaarrekening

De huidige OCMW-beleidsinstrumenten. II.1. De financiële registratie in functie van de jaarrekening Lokaal Financieel Management Praktijkgids INHOUDSOPGAVE I. Wegwijzer Woord vooraf 1 II. II.1. De financiële registratie in functie van de jaarrekening Inleiding 1 II.1.1. Het actief 1. De balans vaste

Nadere informatie

begroting 2006 en financieel verslag 2006: toepasselijk rekeningenstelsel

begroting 2006 en financieel verslag 2006: toepasselijk rekeningenstelsel Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap Mdeling Volksontwikkeling en Bibliotheekwerk Aan de raden van bestuur van de sociaal-culturele organisaties erkend en gesubsidieerd op basis van het decreet van 4

Nadere informatie

Gemeente Grobbendonk rapporteringsperiode: 2014 Boudewijnstraat 4 2280 Grobbendonk NIS-code: 13010. Verklarende nota. Budgetwijziging 2 van 2014

Gemeente Grobbendonk rapporteringsperiode: 2014 Boudewijnstraat 4 2280 Grobbendonk NIS-code: 13010. Verklarende nota. Budgetwijziging 2 van 2014 Gemeente Grobbendonk rapporteringsperiode: 2014 Boudewijnstraat 4 2280 Grobbendonk NIS-code: 13010 Verklarende nota Budgetwijziging 2 van 2014 Financiële toestand Herziening Secretaris Marnef Annemie Financieel

Nadere informatie

Richtlijnen financieel verslag 2012 voor vrijwilligersorganisaties

Richtlijnen financieel verslag 2012 voor vrijwilligersorganisaties Richtlijnen financieel verslag 2012 voor vrijwilligersorganisaties Algemeen Organisaties die erkend zijn als autonome vrijwilligersorganisatie moeten jaarlijks volgende financiële stukken indienen: Er

Nadere informatie

Functiebeschrijving: beleidsmedewerker (m/v)

Functiebeschrijving: beleidsmedewerker (m/v) Functiebeschrijving: beleidsmedewerker (m/v) Graad Beleidsmedewerker (m/v) Functietitel Beleidsmedewerker Financiën (m/v) financieel adviseur Doelstelling van de functie Als beleidsmedewerker financiën

Nadere informatie

Schema B1 : Het doelstellingenbudget

Schema B1 : Het doelstellingenbudget Schema B1 : Het doelstellingenbudget Uitgaven Ontvangst Saldo 00 - Algemene financiering 6.246.282 47.556.270 41.309.987 Overig beleid 6.246.282 47.556.270 41.309.987 Exploitatie 2.757.694 28.506.270 25.748.576

Nadere informatie

Boekhoudkundige verwerking van waardeverminderingen op handelsvorderingen, gedekt door een kredietverzekering

Boekhoudkundige verwerking van waardeverminderingen op handelsvorderingen, gedekt door een kredietverzekering Boekhoudkundige verwerking van waardeverminderingen op handelsvorderingen, gedekt door een kredietverzekering dr. Stijn Goeminne, Hogeschool Gent, Faculteit Handelswetenschappen & Bestuurskunde Het valt

Nadere informatie

Inhoud Hoofdstuk 1 Situering van de politiezone...

Inhoud Hoofdstuk 1 Situering van de politiezone... Inhoud Hoofdstuk 1 Situering van de politiezone... 13 1.1 Historiek politiehervorming... 13 1.2 Een geïntegreerde politie op 2 niveaus... 14 1.2.1 Wat zijn de kenmerken van de geïntegreerde politie?...

Nadere informatie

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN CBN-advies 2015/XXX - Boekhoudkundige verwerking van de liquidatiereserve bedoeld in artikel 541 WIB 92 (Programmawet van 10 augustus 2015) en de bijzondere aanslag

Nadere informatie

DEEL 1...9 SITUERING VAN HET BEGRIP ONDERNEMING...9

DEEL 1...9 SITUERING VAN HET BEGRIP ONDERNEMING...9 2 Inhoudstafel DEEL 1...9 SITUERING VAN HET BEGRIP ONDERNEMING...9 HOOFDSTUK 1 : WAT IS EEN ONDERNEMING?...10 1.1. Taalkundige benadering...10 1.2. Juridische benadering...10 1.2.1. Wetboek van koophandel...10

Nadere informatie

1 toelichting jaarrekening

1 toelichting jaarrekening I. Staat van de immateriële vaste activa (post 21 van de activa) a) Aanschaffingswaarde Aanschaffingen, met inbegrip van de geproduceerde vaste activa Overdrachten en buitengebruikstellingen ( ) Overboekingen

Nadere informatie

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN CBN-advies 2015/6 - Boekhoudkundige verwerking van de liquidatiereserve bedoeld in artikel 541 WIB 92 (Programmawet van 10 augustus 2015) en de bijzondere aanslag

Nadere informatie

Met deze beknopte samenvatting proberen wij enkele van de grootste verschillen en essentieelste kenmerken van beide landen weer te geven.

Met deze beknopte samenvatting proberen wij enkele van de grootste verschillen en essentieelste kenmerken van beide landen weer te geven. BELGIË NEDERLAND EEN WERELD VAN VERSCHIL Ondanks het feit dat België en Nederland buren zijn, nagenoeg dezelfde taal wordt gesproken en ze economisch zeer sterk verbonden zijn is er op boekhoudkundig,

Nadere informatie

Toelichting financiële jaarrekening als bijvoegsel bij de balans en de winst en verlies rekening van de Stichting Muses.

Toelichting financiële jaarrekening als bijvoegsel bij de balans en de winst en verlies rekening van de Stichting Muses. Toelichting financiële jaarrekening als bijvoegsel bij de balans en de winst en verlies rekening van de Stichting Muses. Algemeen Activiteiten De Stichting Muses (de Stichting) is opgericht op 13 maart

Nadere informatie

JAARREKENING IN EURO (2 decimalen)

JAARREKENING IN EURO (2 decimalen) 201 1 EUR NAT Datum neerlegging Nr 0811575046 Blz E D VKT-VZW 11 JAARREKENING IN EURO (2 decimalen) NAAM: Orange House partnership Rechtsvorm: VZW Adres: Kampendaal Nr: 83 Postnummer: 1653 Gemeente: Dworp

Nadere informatie

Rafaël Nederland te Giessenlanden. Rapport inzake jaarstukken 2014 27 februari 2015

Rafaël Nederland te Giessenlanden. Rapport inzake jaarstukken 2014 27 februari 2015 Rapport inzake jaarstukken 2014 27 februari 2015 INHOUDSOPGAVE Pagina 2 Financiële positie 3 Jaarrekening 1 Balans per 31 december 2014 5 2 Winst-en-verliesrekening over 2014 7 3 Toelichting op de jaarrekening

Nadere informatie

District Deurne. Jaarrekening 2014

District Deurne. Jaarrekening 2014 District Deurne Jaarrekening 2014 Administratieve gegevens Type beleidsrapport: Jaarrekening Naam bestuur: District Deurne NIS-code bestuur: 11002 Adres bestuur: Maurice Dequeeckerplein 1, 2100 Deurne

Nadere informatie

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN. Advies 2015/9 Boekhoudkundige verwerking van geactiveerde intercalaire interesten. Advies van 9 december 2015 1

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN. Advies 2015/9 Boekhoudkundige verwerking van geactiveerde intercalaire interesten. Advies van 9 december 2015 1 COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN Advies 2015/9 Boekhoudkundige verwerking van geactiveerde intercalaire interesten Advies van 9 december 2015 1 I. Inleiding 1. In onderhavig advies wordt beoogd de

Nadere informatie

Inhoud. Deel 1. Voorwoord 13

Inhoud. Deel 1. Voorwoord 13 Inhoud Voorwoord 13 Deel 1 1. Oprichting van een vennootschap 25 1.1 Mogelijke ondernemingsvormen 25 1.1.1 De éénmansonderneming 25 1.1.2 Doel van de vennootschapsvorming 26 1.1.3 Vennootschap 27 1.1.4

Nadere informatie

Boekhouding. boekhouding 1

Boekhouding. boekhouding 1 Boekhouding boekhouding 1 Welke boekhouding? Natuurlijke personen - werknemers kunstenaars - zelfstandigen Feitelijke vereniging Handelsvennootschappen VZW s boekhouding 2 Werknemer kunstenaar Geen boekhoudverplichting

Nadere informatie

Subsidiereglement voor de socio-culturele, culturele en sociale verenigingen hervastgesteld in zitting van de gemeenteraad d.d. 9 juni 2005.

Subsidiereglement voor de socio-culturele, culturele en sociale verenigingen hervastgesteld in zitting van de gemeenteraad d.d. 9 juni 2005. Subsidiereglement voor de socio-culturele, culturele en sociale verenigingen hervastgesteld in zitting van de gemeenteraad d.d. 9 juni 2005. Hoofdstuk I: ALGEMENE BEPALINGEN Artikel 1: Binnen de perken

Nadere informatie

Betreft: Geïntegreerd inspectieverslag. Geachte Voorzitter,

Betreft: Geïntegreerd inspectieverslag. Geachte Voorzitter, Aan de Voorzitter van het OCMW van Kinrooi Breeërsesteenweg 146 Postcode en plaats Geïntegreerd inspectieverslag POD MI Inspectiedienst POD MI Kinrooi/W65B-SFGE/2016 2 Betreft: Geïntegreerd inspectieverslag

Nadere informatie

Gelet op de bijzondere wet van 12 januari 1989 betreffende de Brusselse Instellingen, inzonderheid op de artikelen 42 en 63;

Gelet op de bijzondere wet van 12 januari 1989 betreffende de Brusselse Instellingen, inzonderheid op de artikelen 42 en 63; Samenwerkingsakkoord tussen de staat, de gemeenschappen, de gemeenschappelijke gemeenschapscommissie en de gewesten tot oprichting van een algemene gegevensbank Gelet op de bijzondere wet van 8 augustus

Nadere informatie

OPLEIDINGEN BOEKHOUDEN & FINANCIEEL BELEID VOOR SCHOLEN 2009-2010

OPLEIDINGEN BOEKHOUDEN & FINANCIEEL BELEID VOOR SCHOLEN 2009-2010 OPLEIDINGEN BOEKHOUDEN & FINANCIEEL BELEID VOOR SCHOLEN 2009-2010 Doel en verantwoording Sinds 1 januari 2006 voeren de meeste scholen een dubbele boekhouding en wordt er een jaarrekening opgemaakt en

Nadere informatie

Vorig boekjaar 200(X-1) - - - PASSIEF Eigen Vermogen I Kapitaal IV Reserves V Overgedragen winst (verlies) VII Voorzieningen 10/15 10 13 14 16

Vorig boekjaar 200(X-1) - - - PASSIEF Eigen Vermogen I Kapitaal IV Reserves V Overgedragen winst (verlies) VII Voorzieningen 10/15 10 13 14 16 10 Kapitaal Wat zul je leren? Hoe is ons eigen vermogen samengesteld? Wat leren we uit de rekening kapitaal? Waarom leggen we reserves aan? Waarom worden winst en/of verlies overgedragen van het ene boekjaar

Nadere informatie

VACATURE VAN BIJZONDER REKENPLICHTIGE

VACATURE VAN BIJZONDER REKENPLICHTIGE Hulpverleningszone 3 Rand Gemeentepark 1 2990 Wuustwezel VACATURE VAN BIJZONDER REKENPLICHTIGE De hulpverleningszone Rand gaat over tot de vacant verklaring van de functie van bijzonder rekenplichtige

Nadere informatie

Hoofdstuk IV. De gemeentebegroting Hoe begrijpen en adviseren?

Hoofdstuk IV. De gemeentebegroting Hoe begrijpen en adviseren? Hoofdstuk IV De gemeentebegroting Hoe begrijpen en adviseren? Inleiding Heel wat leden van adviesraden worden jaarlijks geconfronteerd met de vraag van het College van Burgemeester en Schepenen om advies

Nadere informatie