De ontwikkeling en toepassing van games voor gezondheid. Een verkenning van de Nederlandse situatie in internationaal perspectief

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De ontwikkeling en toepassing van games voor gezondheid. Een verkenning van de Nederlandse situatie in internationaal perspectief"

Transcriptie

1 De ontwikkeling en toepassing van games voor gezondheid Een verkenning van de Nederlandse situatie in internationaal perspectief HKU, Applied Games R&D programma Lector Jeroen van Mastrigt In opdracht van izovator

2 CONCLUSIE Uit het onderzoek blijkt dat er sinds 10 jaar een Nederlandse game sector is ontstaan van vraag naar zorg vergroten en de kosten enorm toenemen. redelijke omvang. Dit is mede te danken door trends binnen de mondiale game industrie die toetredingsdrempels verlagen (nieuwe distributie methoden, nieuwe platforms, nieuwe businessmodellen, nieuwe toepassingsgebieden etc.). Termen als health games worden steeds vaker gebruikt in discussies over innovatieve ontwikkelingen in zorg & welzijn die een bijdrage zouden kunnen leveren aan het effectiever en efficiënter maken van zorg. Sinds een jaar of vijf groeit het aantal toepassingen van Games Hierdoor heeft Nederland kennis kunnen ontwikkelen en weten vast te houden. In de komende jaren moeten deze pionierende bedrijven zich gaan bewijzen in de internationale markt en in opschaal trajecten. for Health dan ook snel. Daarbij komt er steeds meer specifieke hardware en software voorhanden waarmee health games kunnen worden ontwikkeld en neemt het aantal bedrijven en organisaties dat zich hiermee bezig houdt toe. Het applied health game domein vormt een van de interessante toepassingsgebieden voor de Nederlandse game sector gezien de sense of urgency en de omvang. De HKU heeft in opdracht van de gemeente Hilversum en izovator, het kennis- en innovatieplatform voor de zorgeconomie in de regio Gooi en Vechtstreek, een verkenning uitgevoerd om inzicht te krijgen in de structuur AANLEIDING Het is bekend dat de Nederlandse gezondheidszorg de komende jaren voor een aantal flinke uitdagingen komt te staan. Terwijl de en omvang van de Nederlandse game industrie in internationaal perspectief. Daarbij staan de kansen die er liggen voor het toepassen van games voor zorg en well being centraal. beroepsbevolking kleiner wordt zal de 2

3 RESULTATEN VAN HET ONDERZOEK Uit het onderzoek blijkt dat in het afgelopen decennium er vrijwel uit het niets een (developers) en weinig bedrijven die videogames uitgeven (publishers). Nederlandse game sector van redelijke omvang is ontstaan, waarin zo n 150 bedrijven en enkele tientallen organisaties, opleidingen en onderzoeksprogramma s actief zijn. Recente studies schatten het aantal banen in de Nederlandse game sector op circa De Nederlandse developers zijn meestal klein en richten zich over het algemeen op het ontwikkelen van kleinere games voor onder andere internet, mobiel, downloadable console en in mindere mate op handheld en boxed console titels. Onder deze Nederlandse bedrijven treft men met name veel studio s die videogames maken 3

4 Zeer opvallend is dat bijna de helft van de Nederlandse bedrijven te typeren is als creatief zakelijke dienstverlening, die zich richt op het ontwikkelen van applied games. Hierbij kunt u onder andere denken aan serious games en health games, maar ook aan games die worden gebruikt om te adverteren tot een bepaalde mening (persuasive games) en games die een gedragsverandering willen realiseren bij spelers (games for change). (advergames), spelers proberen over te halen De Nederlandse game sector heeft hierdoor een vrij uniek karakter dat is ontstaan en gegroeid door een aantal trends in de hedendaagse game van onder andere nieuwe distributie methoden, nieuwe platforms, nieuwe businessmodellen en nieuwe toepassingsgebieden. industrie. De oorzaak hiervan is het ontstaan 4

5 APPLIED HEALTH GAMES Als we kijken naar de applied game bedrijven dan blijkt dat 56% van deze bedrijven (ook) games ontwikkelt voor opdrachtgevers in het domein gezondheid en welzijn. Nederlandse opdrachtgevers en bedrijven lijken dus bereid om de kansen die er liggen op het gebied van applied health games te omarmen. Steeds meer worden deze games ontwikkeld in zogenaamde value creating ecologies waarin creatieve goed ontwikkeld en internationaal zichtbaar. Een goed voorbeeld hiervan is het nationale game onderzoeksprogramma GATE dat aandacht besteedt aan applied health games (onder andere in twee pilots). Maar ook binnen verschillende onderzoeksgroepen (VU, UU- Umc) en lectoraten (HKU, NHL, Fontys, Haagse Hogeschool) zie je de aandacht voor toegepaste games voor de zorg. bedrijven samenwerken met onderzoekers en partijen uit de gezondheidszorg bij het realiseren van innovaties. 60% van de applied game bedrijven geeft aan samen te werken met opleidingsinstituten en kennisinstellingen. GEOGRAFISCHE LOCATIE De meeste bedrijven die zich richten op de creatief zakelijke dienstverlening op het gebied van games in het algemeen en health games in het bijzonder zijn gevestigd in Amsterdam, Bovendien is de Nederlandse opleidings- en Utrecht en Hilversum. kennisinfrastructuur op het gebied van games 5

6 In deze regio is ook de kennisinfrastructuur sterk ontwikkeld. We zien echter ook activiteit in andere regio s. De aanwezigheid van (academisch) medische centra of industrie op het gebied van gezondheid en welzijn lijken gunstige vestigingsfactoren. op een kleine schaal. Veel van de bedrijven werken binnen de Nederlandse landsgrenzen, maar de toepassingen uit Nederland zijn zichtbaar op internationale conferenties en beurzen. Uniek aan health games is dat ook de traditionele entertainment game industrie het Het percentage Nederlandse game bedrijven dat zich richt op creatief zakelijke dienstverlening op het gebied van applied game design & development is (mondiaal gezien) opmerkelijk. De omvang van het Nederlandse segment applied health games in termen van omzet is nog moeilijk in te schatten. Het gaat hoe dan ook nog om een kleine markt. Het is hierbij echter van belang om in het oog te houden dat de waarde van de ontwikkeling van toegepaste games met name ligt in de mate waarop zij doelstellingen bereiken en kunnen zorgen voor effectievere en omarmt. Door de opkomst van motion controlled devices is de entertainment game industrie zich gaan richten op het realiseren en uitbrengen van games die zich richten op het doen van oefeningen, zogenaamde exergames. Inmiddels vormen exergames een aanzienlijk deel van de gehele markt voor videogames (6,5 miljard $). In Nederland worden (nog) niet- of nauwelijks exergame titels ontwikkeld. Maar het feit dat de mondiale entertainment game industrie health- en exergames als markt omarmt (in tegen stelling tot bijvoorbeeld educatieve games) biedt kansen. efficiëntere zorg. Een van de factoren die het succes van de FASE VAN ONTWIKKELING De contouren van de mogelijkheden voor het produceren en toepassen van games voor de zorg worden langzaam zichtbaar. De activiteiten binnen het Nederlandse applied health game domein bevinden zich nog in de pioniersfase. Het gaat veelal om innovatieve maatwerkoplossingen Nederlandse game bedrijven (binnen het domein zorg en welzijn) zullen gaan bepalen is de mate waarin Nederlandse bedrijven in staat zijn om hun innovaties en producten op te schalen. Er liggen hiervoor deels kansen binnen de mondiale game industrie en deels binnen de aansluiting op de internationale health- en welness industrie. 6

7 Stichting izovator Mevrouw D. Brandjes T E W

Programmalijnen. Stichting izovator:

Programmalijnen. Stichting izovator: Programmalijnen Stichting izovator 2014 Stichting izovator, 27 november Stichting izovator: Oude Amersfoortseweg 121 1212 AA Hilversum E-mailadres: info@izovator.nl Website: www.izovator.nl 1 1. Context

Nadere informatie

ATLANTIS GAMES BV. Frank Zijlmans, Managing Director. Innovatie en cross sectorale samenwerking door City of Imagineers

ATLANTIS GAMES BV. Frank Zijlmans, Managing Director. Innovatie en cross sectorale samenwerking door City of Imagineers ATLANTIS GAMES BV Frank Zijlmans, Managing Director Innovatie en cross sectorale samenwerking door City of Imagineers ATLANTIS GAMES BV Spin off van de NHTV op het gebied van game development, onderdeel

Nadere informatie

Was, is of komt er aandacht voor

Was, is of komt er aandacht voor Was, is of komt er aandacht voor SoftwareKwaliteit in het onderwijs? Voorjaarsevenement TestNet 2012 Leo van der Aalst Lector Software Quality and Testing at Fontys University of Applied Sciences Locaties

Nadere informatie

De arbeidsmarkt klimt uit het dal

De arbeidsmarkt klimt uit het dal Trends en ontwikkelingen arbeidsmarkt en onderwijs De arbeidsmarkt klimt uit het dal Het gaat weer beter met de arbeidsmarkt in, ofschoon de werkgelegenheid wederom flink daalde. De werkloosheid ligt nog

Nadere informatie

Game-industrie in beeld

Game-industrie in beeld Eindrapport Projectnummer: 10067 In opdracht van: AIM Carine van Oosteren Oudezijds Voorburgwal 300 Postbus 658 1012 GL Amsterdam 1000 AR Amsterdam Telefoon 020 251 0412 Fax 020 251 0444 c.oosteren@os.amsterdam.nl

Nadere informatie

Factsheet. HBO-Monitor De arbeidsmarktpositie van hbo-afgestudeerden

Factsheet. HBO-Monitor De arbeidsmarktpositie van hbo-afgestudeerden HBO-Monitor 2016 De arbeidsmarktpositie van hbo-afgestudeerden Managementsamenvatting In deze factsheet staat de arbeidsmarktpositie van de hbo-afgestudeerden uit studiejaar 2014/2015 centraal. Eind 2016,

Nadere informatie

Regionale arbeidsmarktprognose

Regionale arbeidsmarktprognose Provincie Zeeland Afdeling Economie Regionale arbeidsmarktprognose 2012-2013 Inleiding Begin juni 2012 verscheen de rapportage UWV Arbeidsmarktprognose 2012-2013 Met een doorkijk naar 2017". Hierin worden

Nadere informatie

Mediavormgeving, Gaming en Webontwikkeling

Mediavormgeving, Gaming en Webontwikkeling Mediavormgeving, Gaming en Webontwikkeling Prachtige opleidingen met vele uitdagingen en mooie creatieve producten! Een uitdagende baan in de creatieve industrie is er één van creativiteit, doorzettingsvermogen,

Nadere informatie

Kennisteam Business Innovation. Masterclasses Nieuwe Ingenieur. Leiderschapsprogramma voor young potentials in de technische sector

Kennisteam Business Innovation. Masterclasses Nieuwe Ingenieur. Leiderschapsprogramma voor young potentials in de technische sector Kennisteam Business Innovation & Masterclasses Nieuwe Ingenieur Leiderschapsprogramma voor young potentials in de technische sector Inleiding Tijden veranderen, dat is niets nieuws. Maar de snelheid waarmee

Nadere informatie

ICT in Digi-Taal Presentatie titel

ICT in Digi-Taal Presentatie titel ICT in Digi-Taal Presentatie titel de rol van human centered ICT Ingrid Mulder Lector Human Centered ICT Hogeschool Rotterdam Rotterdam, 00 januari 2007 Engels en Digi-Taal in het basisonderwijs Rotterdam,

Nadere informatie

Healthy Ageing through Serious Gaming

Healthy Ageing through Serious Gaming Healthy Ageing through Serious Gaming sterke zorg voor kwetsbare ouderen Boudewijn Dijkstra Docent - Onderzoeker @ boudewijn.dijkstra@nhl.nl linkedin.com/in/boudewijndijkstra @boenzo Lectoraat ihuman Welzijn

Nadere informatie

Marktbeeld oktober 2014

Marktbeeld oktober 2014 oktober & groeit De totale - laat in het tweede en derde kwartaal van dit jaar een e omzetgroei zien ten opzichte van een jaar eerder. -ondernemers en dat de omzetgroei in het laatste kwartaal Op het gebied

Nadere informatie

HealthValley. where health & innovation meet. Succesvol innoveren in de zorg

HealthValley. where health & innovation meet. Succesvol innoveren in de zorg HealthValley where health & innovation meet Succesvol innoveren in de zorg 1 Succesvol innoveren in de zorg Health Valley Health Valley is een netwerk van bedrijven, overheden, kennis- en zorginstellingen

Nadere informatie

Samenvatting Twente Index 2016

Samenvatting Twente Index 2016 Samenvatting Twente Index 2016 Kijk voor regionale en lokale data op www.twenteindex.nl INLEIDING De Twente Index wordt door Kennispunt Twente samengesteld in opdracht van de Twente Board. De Board wil

Nadere informatie

Het creëren van een innovatieklimaat

Het creëren van een innovatieklimaat Het creëren van een innovatieklimaat Bertholt Leeftink Directeur- Generaal Bedrijfsleven & Innovatie Inhoud 1. Waarom bedrijven- en topsectorenbeleid? 2. Verdienvermogen en oplossingen voor maatschappelijke

Nadere informatie

Instituut voor Communicatie, Media & IT. Game Design & Development

Instituut voor Communicatie, Media & IT. Game Design & Development Instituut voor Communicatie, Media & IT Game Design & Development EELCO BRAAD // NIEK JONKER drs. Eelco Braad University Lecturer Game Design & Development Master of Computational Science & Scientific

Nadere informatie

E-health en het effect op opleiden. Mireille Jansen, manager Maasstad Academie, Maasstad ziekenhuis

E-health en het effect op opleiden. Mireille Jansen, manager Maasstad Academie, Maasstad ziekenhuis 1 E-health en het effect op opleiden. Mireille Jansen, manager Maasstad Academie, Maasstad ziekenhuis 2 Vraagstelling E-health is meer dan het toepassen van technologie. Goede implementatie is een organisatieverandering

Nadere informatie

Projectmanagement onderzoek. www.bitti.nl. Meest succesvolle projectmanagement methodiek is PINO. 6 december 2006 Barry Derksen MSc MMC CISA CGEIT RI

Projectmanagement onderzoek. www.bitti.nl. Meest succesvolle projectmanagement methodiek is PINO. 6 december 2006 Barry Derksen MSc MMC CISA CGEIT RI Projectmanagement onderzoek Meest succesvolle projectmanagement methodiek is PINO 6 december 2006 Barry Derksen MSc MMC CISA CGEIT RI Agenda Aanleiding & werkwijze Projecten mislukken Projectmethodieken

Nadere informatie

Resultaten beroeps- en belangenorganisaties

Resultaten beroeps- en belangenorganisaties Creatief Ondernemerschaplab Jaarlijkse vragenlijst 215 Resultaten beroeps- en belangenorganisaties Onderzoek uitgevoerd door Tilburg University: Prof. dr. Arjen van Witteloostuijn Prof. dr. Arjan van den

Nadere informatie

The Netherlands of 2040. www.nl2040.nl

The Netherlands of 2040. www.nl2040.nl The Netherlands of 2040 www.nl2040.nl 1 Tijden veranderen 2 Tijden veranderen 3 Nieuwe CPB scenario studie Vraag Waarmee verdienen we ons brood in 2040? Aanpak Scenario s, geven inzicht in onzekerheid

Nadere informatie

onderzoek op het hbo transformeert de samenleving tekst: Rob Voorwinden

onderzoek op het hbo transformeert de samenleving tekst: Rob Voorwinden onderzoek op het hbo transformeert de samenleving tekst: Rob Voorwinden 6 De wereld verandert: om ons heen zien we langzaam systemen en instituties omvallen. Wat daarvoor in de plaats komt? Hbo-onderzoek

Nadere informatie

De gamebranche in beeld. Marktmonitor Gaming in opdracht van Kenniscentrum GOC

De gamebranche in beeld. Marktmonitor Gaming in opdracht van Kenniscentrum GOC De gamebranche in beeld Marktmonitor Gaming in opdracht van Kenniscentrum GOC Inhoud Blz Inleiding 02 Inhoud 03 Marktmonitor Gaming 04 De gamebranche 06 Functies en opleidingsbeleid 08 Ontwikkelingen:

Nadere informatie

ICT Barometer 26 april 2005. Inhoud. ICT-conjunctuur. ICT-bestedingen. ICT-projecten

ICT Barometer 26 april 2005. Inhoud. ICT-conjunctuur. ICT-bestedingen. ICT-projecten Ernst & Young ICT Leadership Resultaten ICT Barometer over conjunctuur, bestedingen en resultaten ICT-projecten Jaargang 5 26 2005 ICTbarometer ICT Barometer 26 2005 Inhoud ICT-conjunctuur ICT-bestedingen

Nadere informatie

HET SUCCES VAN DE VERGRIJZING

HET SUCCES VAN DE VERGRIJZING HET SUCCES VAN DE VERGRIJZING E EN VIS IE O P DE TO E KOMS T VA N W ER K, Z OR G, WO NE N EN VO O RZ IEN I N GEN HET D EN H A AG C EN TRU M VO O R S T R AT E G I S CHE S T UDI E S EN TN O HET SUCCES VAN

Nadere informatie

De regionale arbeidsmarkt 2016

De regionale arbeidsmarkt 2016 De regionale arbeidsmarkt MEER INFO? Check onze site www.utrechtzorg.net of bel naar (030) 6340808 De regionale arbeidsmarkt Wat is ONS Werkgebied? Regio Utrecht, Amersfoort, Gooi- en Vechtstreek Gooi-

Nadere informatie

ScaleUp Dashboard 2015

ScaleUp Dashboard 2015 Rapportage ScaleUp Dashboard 2015 ScaleUp Dashboard 2015 Prof. dr. Justin Jansen Lotte de Vos Rotterdam School of Management Erasmus Centre for Entrepreneurship Conclusies Nederland staat aan de Europese

Nadere informatie

Van sociale werkvoorziening naar werkbemiddelingsbedrijf

Van sociale werkvoorziening naar werkbemiddelingsbedrijf Van sociale werkvoorziening naar werkbemiddelingsbedrijf Visie POC Noord Nederland Visie op de participatiewet en gevolgen sociaal akkoord van de gezamenlijke ondernemingsraden van de SW- bedrijven van

Nadere informatie

1.1 Bevolkingsontwikkeling 9. 1.2 Bevolkingsopbouw 10. 1.2.1 Vergrijzing 11. 1.3 Migratie 11. 1.4 Samenvatting 12

1.1 Bevolkingsontwikkeling 9. 1.2 Bevolkingsopbouw 10. 1.2.1 Vergrijzing 11. 1.3 Migratie 11. 1.4 Samenvatting 12 inhoudsopgave Samenvatting 3 1. Bevolking 9 1.1 Bevolkingsontwikkeling 9 1.2 Bevolkingsopbouw 10 1.2.1 Vergrijzing 11 1.3 Migratie 11 1.4 Samenvatting 12 2. Ontwikkelingen van de werkloosheid 13 2.1 Ontwikkeling

Nadere informatie

Minder startende ondernemers

Minder startende ondernemers Starters ING Economisch Bureau Minder startende ondernemers in 2012 Aantal starters loopt in alle provincies terug Dit jaar zijn er tot en met september circa 95.000 mensen een onderneming gestart, ruim

Nadere informatie

Onderzoek Digital Transformation

Onderzoek Digital Transformation Onderzoek Digital Transformation September november 2014, Nederland Onderzoek is gedaan door efocus onder digital leaders van 30 top500 bedrijven in Nederland. Onderzoek Digital Transformation Digital

Nadere informatie

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Zeeland, juli 2017

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Zeeland, juli 2017 Nieuwsflits Arbeidsmarkt Zeeland, juli 2017 Daling aantal lopende WW-uitkeringen Het aantal lopende WW-uitkeringen blijft zowel in Zeeland als op nationaal niveau dalen. In vergelijking met vorig jaar

Nadere informatie

Benieuwd naar andere producten en diensten? Vraag naar de binnendienst van GOC. 16,3%

Benieuwd naar andere producten en diensten? Vraag naar de binnendienst van GOC. 16,3% in cijfers Inleiding Binnen de creatieve industrie vormt de branche een belangrijke speler. Sterk in ontwikkeling en in staat over grenzen heen te gaan en tot nieuwe uitdagingen te komen. Een interessante

Nadere informatie

Naam instelling: Hogeschool voor de Kunsten Utrecht Code opleiding 34951

Naam instelling: Hogeschool voor de Kunsten Utrecht Code opleiding 34951 OPLEIDINGEN MET DECENTRALE SELECTIE 2013-2014 HBO Naam instelling: Hogeschool voor de Kunsten Utrecht Code instelling: 00MF Code opleiding 34951 Kunst en Economie www.hku.nl of 030 2349440 of info@ssc.hku.nl

Nadere informatie

Duurzame innovaties in het MKB

Duurzame innovaties in het MKB M201117 Duurzame innovaties in het MKB Coen Bertens Johan Snoei Zoetermeer, november 2011 Duurzame innovaties in het MKB Eerder onderzoek van EIM liet al zien dat MKB'ers duur ondernemen als een blijver

Nadere informatie

ZO RG ECO IJ0IVI 1 E nieuwsbrief 1

ZO RG ECO IJ0IVI 1 E nieuwsbrief 1 December Kooistra, Josina Van: Verzonden: Aan: Onderwerp: Provincie Fryslân namens Provincie Fryslân maandag 19 december 2016

Nadere informatie

Werklandschap Meerpaal. Sport en werk centraal in Nederland. Bedrijfsvestiging in de gemeente Houten

Werklandschap Meerpaal. Sport en werk centraal in Nederland. Bedrijfsvestiging in de gemeente Houten Werklandschap Meerpaal Sport en werk centraal in Nederland Bedrijfsvestiging in de gemeente Houten Kwaliteiten Werklandschap Directe aansluiting op A27 Gebiedsoppervlak van 10 ha Flexibele kavelgrootte

Nadere informatie

Huidig economisch klimaat

Huidig economisch klimaat Huidig economisch klimaat 1.1 Beschrijving respondenten Er hebben 956 ondernemers meegedaan aan het onderzoek, een respons van 38. De helft van de respondenten is zzp er (465 ondernemers, 49). Het aandeel

Nadere informatie

projectmanagement van projectmanagement Drs. A.J.Gilbert Silvius MBA Lector Business, ICT en Innovatie Consultant Hogeschool Utrecht Van Aetsveld

projectmanagement van projectmanagement Drs. A.J.Gilbert Silvius MBA Lector Business, ICT en Innovatie Consultant Hogeschool Utrecht Van Aetsveld Drs. A.J.Gilbert Silvius MBA Lector Business, ICT en Innovatie Consultant Hogeschool Utrecht Van Aetsveld Gilbert Silvius 45 jaar Opleiding: KMA Bedrijfseconomie (Erasmus) MBA (K.U. Leuven) Promotieonderzoek

Nadere informatie

Digital Agencies 2015

Digital Agencies 2015 Websurvey onder 117 respondenten (werkzaam bij 108 Nederlandse digital agencies), waarvan 85% directie. Het onderzoek is uitgevoerd in opdracht van cloud- en hostingprovider True, in samenwerking met Emerce.

Nadere informatie

SURF-consortia grote projecten

SURF-consortia grote projecten SURF-consortia grote projecten stand van zaken 11 april ONDER VOORBEHOUD naam GO SMART SALSA Agglomeratiekracht, De Regio als Garderobe connectiviteit en intelligent transport Bereikbare regio's i.r.t.

Nadere informatie

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Uitgeverijen Uitgeverijen zijn onderverdeeld naar het soort product dat ze aanbieden. Daarbij wordt onderscheid gemaakt naar dagbladen, boeken, tijdschriften, vakbladen en elektronische media. Ook wordt

Nadere informatie

BACHELOROPLEIDING VOLTIJD 2016-2017

BACHELOROPLEIDING VOLTIJD 2016-2017 HBO-ICT BACHELOROPLEIDING VOLTIJD 2016-2017 LEERROUTES: BUSINESS IT & MANAGEMENT, GAME DEVELOPMENT, SOFTWARE ENGINEERING, SYSTEM AND NETWORK ENGINEERING EN TECHNISCHE INFORMATICA CREATING TOMORROW HBO-ICT

Nadere informatie

Infrastructuur landsdeel Noordvleugel. 5 hogescholen met bètatechniek 3 universiteiten Jet-Net: 31 scholen en 15

Infrastructuur landsdeel Noordvleugel. 5 hogescholen met bètatechniek 3 universiteiten Jet-Net: 31 scholen en 15 Facts & Figures 2 Deel II LANDSDEEL NOORDvleugel In het Techniekpact Noordvleugel hebben de provincies Noord-Holland, Flevoland en Utrecht hun bestaande techniek-, human capital- en economische agenda

Nadere informatie

BNO Branchemonitor De Nederlandse ontwerpsector in beeld en getal

BNO Branchemonitor De Nederlandse ontwerpsector in beeld en getal De Nederlandse ontwerpsector in beeld en getal Februari 2016 Voorwoord Herstel In lijn met de economische opleving veert ook de designsector weer op. De cijfers over 2015 bevestigen het herstel dat in

Nadere informatie

I would rather design a poster than a website. Aldje van Meer, oktober 2012

I would rather design a poster than a website. Aldje van Meer, oktober 2012 I would rather design a poster than a website Aldje van Meer, oktober 2012 Deze uitgave is een samenvatting van de lezing 'I would rather design a poster than a website tijdens het Nationaal Symposium

Nadere informatie

Ernst & Young ICT Leadership. Resultaten ICT Barometer over conjunctuur, bestedingen en offshore outsourcing. Jaargang 6 17 mei 2006.

Ernst & Young ICT Leadership. Resultaten ICT Barometer over conjunctuur, bestedingen en offshore outsourcing. Jaargang 6 17 mei 2006. Ernst & Young ICT Leadership Resultaten ICT Barometer over conjunctuur, bestedingen en offshore outsourcing Jaargang 6 17 mei 2006 ICTbarometer Inhoud ICT-conjunctuur ICT-bestedingen Offshore ICT outsourcing

Nadere informatie

Uitslag enquête zzp ers

Uitslag enquête zzp ers Uitslag enquête zzp ers 2015 Inleiding bladzijde: 2 In Voorschoten is de trend waarneembaar van een toenemend aantal inwoners dat een eigen bedrijf vanuit de eigen woning is gestart. Dé zzp er (zelfstandige

Nadere informatie

Plan van aanpak Het plan van aanpak voor dit project bestaat uit drie fasen:

Plan van aanpak Het plan van aanpak voor dit project bestaat uit drie fasen: Samenvatting tussenrapport Toekomstvisie FNV KIEM Testen van de geformuleerde visies op de vakbond van de toekomst aan de huidige behoeften van leden en potentiële leden. Aanleiding Project FNV KIEM in

Nadere informatie

Nieuwsflits Arbeidsmarkt Gooi en Vechtstreek, mei 2016

Nieuwsflits Arbeidsmarkt Gooi en Vechtstreek, mei 2016 Nieuwsflits Arbeidsmarkt Gooi en Vechtstreek, mei 2016 Daling WW-uitkeringen in de regio Gooi en Vechtstreek zet door Het aantal lopende WW-uitkeringen is in mei 2016 in de regio Gooi en Vechtstreek gedaald.

Nadere informatie

Een blik over de Grens: Profielschets Regierungsbezirk Münster

Een blik over de Grens: Profielschets Regierungsbezirk Münster Een blik over de Grens: Profielschets Regierungsbezirk Münster Ann-Kristin Engelhardt Deze special van de Twente Index 2006 geeft een beknopte profielschets van de economie en arbeidsmarkt van het Regierungsbezirk

Nadere informatie

Arbeidsmarktontwikkelingen 2016

Arbeidsmarktontwikkelingen 2016 - Arbeidsmarktontwikkelingen 2016 Factsheet maart 2017 Het aantal banen van werknemers en zelfstandigen in Amsterdam nam het afgelopen jaar toe met bijna 14.000 tot bijna 524.000 banen, een groei van bijna

Nadere informatie

COLLEGEREEKS BLOCKCHAIN & FINTECH

COLLEGEREEKS BLOCKCHAIN & FINTECH COLLEGEREEKS BLOCKCHAIN & FINTECH WAT KUNNEN DEZE OPKOMENDE TECHNOLOGIEËN VOOR JOUW ORGANISATIE BETEKENEN? NYENRODE. A REWARD FOR LIFE 1 2 INLEIDING Blockchain geldt als dé grote belofte als het gaat om

Nadere informatie

Voor het eerst in zeven jaar stijgt het aantal snelgroeiende bedrijven weer in Nederland

Voor het eerst in zeven jaar stijgt het aantal snelgroeiende bedrijven weer in Nederland Voor het eerst in zeven jaar stijgt het aantal snelgroeiende bedrijven weer in Nederland Voornamelijk binnen de zakelijke dienstverlening neemt het aandeel snelgroeiende bedrijven snel toe. Binnen de topsectoren

Nadere informatie

Ernst & Young ICT Leadership. Resultaten ICT Barometer over de invloed van ICT tijdens vakanties. Jaargang 6 17 juli 2006.

Ernst & Young ICT Leadership. Resultaten ICT Barometer over de invloed van ICT tijdens vakanties. Jaargang 6 17 juli 2006. Ernst & Young ICT Leadership Resultaten ICT Barometer over de invloed van ICT tijdens vakanties Jaargang 6 17 juli 2006 ICTbarometer Bereikbaarheid medewerkers tijdens vakantie - vraagpunten Werkt men

Nadere informatie

VANDAAG IN VLAANDEREN INDUSTRIEËN CREATIEVE MAPPING EN BEDRIJFSECONOMISCHE ANALYSE

VANDAAG IN VLAANDEREN INDUSTRIEËN CREATIEVE MAPPING EN BEDRIJFSECONOMISCHE ANALYSE CREATIEVE INDUSTRIEËN IN VLAANDEREN VANDAAG MAPPING EN BEDRIJFSECONOMISCHE ANALYSE WAT? WAA 2 WAT ZIJN CREATIEVE INDUSTRIEËN? Het geheel van sectoren en activiteiten die een beroep doen op de input van

Nadere informatie

Web Games en het mobiele web. Hoorcollege Webdesign 9 6 juni 2014 Christof van Nimwegen

Web Games en het mobiele web. Hoorcollege Webdesign 9 6 juni 2014 Christof van Nimwegen Web Games en het mobiele web Hoorcollege Webdesign 9 6 juni 2014 Christof van Nimwegen Webgames: scope dit college onderdeel Games staan nu centraal in deze faculteit. In een cursus over webdesign MOET

Nadere informatie

Den Haag: Internationale stad van vrede en recht

Den Haag: Internationale stad van vrede en recht Intergouvernementeel / VN Europees Kennis NGO Onderwijs Cultuur en expatorganisaties Ambassades en consulaten Den Haag: Internationale stad van vrede en recht De gemeente Den Haag is internationale stad

Nadere informatie

Regionale arbeidsmarktprognose

Regionale arbeidsmarktprognose Provincie Zeeland Afdeling Economie Regionale arbeidsmarktprognose 2011-2012 Inleiding Begin juni 2011 verscheen de rapportage UWV WERKbedrijf Arbeidsmarktprognose 2011-2012 Met een doorkijk naar 2016".

Nadere informatie

Resultaten werkgelegenheidsonderzoek. Provinciaal Arbeidsplaatsen Register (PAR)

Resultaten werkgelegenheidsonderzoek. Provinciaal Arbeidsplaatsen Register (PAR) Resultaten werkgelegenheidsonderzoek Provinciaal Arbeidsplaatsen Register (PAR) 2013 Maarten Bergmeijer Provincie Utrecht afdeling MEC, team Economie par@provincie-utrecht.nl www.provincie-utrecht.nl/par

Nadere informatie

Onderzoeksresultaten ICT Barometer over de meerwaarde van ICT in de kinderopvang

Onderzoeksresultaten ICT Barometer over de meerwaarde van ICT in de kinderopvang Onderzoeksresultaten ICT Barometer over de meerwaarde van ICT in de kinderopvang Door: ICTvoorKinderopvang.nl Introductie Met dit onderzoek brengt ICT voor Kinderopvang de actuele trends in beeld over

Nadere informatie

AFSTUDEERRICHTING CREATIEVE INDUSTRIE

AFSTUDEERRICHTING CREATIEVE INDUSTRIE AFSTUDEERRICHTING CREATIEVE INDUSTRIE Utrecht, december 2013 Pim Schonk Willem Spee 1 Voorwoord Interactieve media, nieuwe diensten, verrassende content; nieuwe vormen van nieuwsvergaring, onverwachte

Nadere informatie

Lectoraat Bewegen, School & Sport en praktijkgericht onderzoek in het bewegingsonderwijs

Lectoraat Bewegen, School & Sport en praktijkgericht onderzoek in het bewegingsonderwijs Lectoraat Bewegen, School & Sport en praktijkgericht onderzoek in het bewegingsonderwijs Excursie VvBN Vrijdag 25 april, 2015 Hogeschool Windesheim Drs. Jeroen Koekoek Welkom 1. Achtergrond Programma 2.

Nadere informatie

Economic Board Utrecht. Ton van Mil Hans Rijnten 14 maart 2013

Economic Board Utrecht. Ton van Mil Hans Rijnten 14 maart 2013 Economic Board Utrecht Ton van Mil Hans Rijnten 14 maart 2013 Marktconsultatie (mei/juni) Reacties uit eerste ronde bedrijventafels o.a. Behoefte aan inspirerende ambitie De veranderkracht van geld is

Nadere informatie

Patrick Venendaal 1553805. Creative Industries

Patrick Venendaal 1553805. Creative Industries Naam: Cursus: Coördinator: Docent: Patrick Venendaal 1553805 Entrepreneurship Creative Industries Aljan de boer Mark Nutzel Inhoudsopgave Het idee... 3 De doelgroep... 3 Introductie... 3 Wat wordt er getest...

Nadere informatie

Evaluatie van de Digitale Werkplaats

Evaluatie van de Digitale Werkplaats Evaluatie van de Digitale Werkplaats 2016 Dialogic innovatie interactie 1 Datum Utrecht, 16 juni 2017 Auteurs Robbin te Velde Tessa Groot Beumer 2 Dialogic innovatie interactie Dialogic innovatie interactie

Nadere informatie

Krimp Prognose 2010-2025

Krimp Prognose 2010-2025 Provincie: (Stads)regio gemeenten: Limburg Profiel gemeente: Maastricht Zuid-Limburg: Maastricht, Sittard-Geleen en Heerlen Regio: 35 Aanbod van leegstand Leegstand per stad: Huidige leegstand: aantal

Nadere informatie

De bodem daalt sneller dan de zeespiegel stijgt. Tijd voor een innovatieve en integrale aanpak van bodemdaling!

De bodem daalt sneller dan de zeespiegel stijgt. Tijd voor een innovatieve en integrale aanpak van bodemdaling! De bodem daalt sneller dan de zeespiegel stijgt Tijd voor een innovatieve en integrale aanpak van bodemdaling! In de Nederlandse Delta wonen negen miljoen mensen. Hier wordt zeventig procent van ons inkomen

Nadere informatie

Utrecht modelregio voor zelfmanagement

Utrecht modelregio voor zelfmanagement Utrecht modelregio voor zelfmanagement Jaap Trappenburg Kwartiermakers: Dr. Jaap Trappenburg (UMCU, HU) Uzelf kernteam UMC Utrecht Hogeschool Utrecht Universiteit Utrecht EBU Gemeente Utrecht U CREATE

Nadere informatie

Onderzoeksopdracht Crossmedialab. Titel Mobile meets Social: de volgende stap voor mobile marketing

Onderzoeksopdracht Crossmedialab. Titel Mobile meets Social: de volgende stap voor mobile marketing Onderzoeksopdracht Crossmedialab Titel Mobile meets Social: de volgende stap voor mobile marketing Probleemomgeving De exponentiële opkomst van smart phones, met als (voorlopige) koploper de iphone van

Nadere informatie

M201107. Mix and Match. Het gebruik van digitale media in het MKB. drs. R van der Poel

M201107. Mix and Match. Het gebruik van digitale media in het MKB. drs. R van der Poel M201107 Mix and Match Het gebruik van digitale media in het MKB drs. R van der Poel Zoetermeer, maart 2011 Mix and Match Ondernemers moeten goed voor ogen houden welke doelstellingen zij met digitale media

Nadere informatie

Fact sheet. Ondernemerschap in Oost. Ondernemerschap in Oost. Het aantal vestigingen in stadsdeel Oost groeit sterk. november 2011

Fact sheet. Ondernemerschap in Oost. Ondernemerschap in Oost. Het aantal vestigingen in stadsdeel Oost groeit sterk. november 2011 Fact sheet november 11 Ondernemerschap in Stadsdeel telt veel kleine bedrijven die zich voornamelijk bevinden in de en in de explosief groeiende cultuur en recreatie sector. Het hoge aantal starters zorgt

Nadere informatie

Profiel. HKU (Hogeschool voor de Kunsten Utrecht) Voorzitter college van bestuur

Profiel. HKU (Hogeschool voor de Kunsten Utrecht) Voorzitter college van bestuur Profiel HKU (Hogeschool voor de Kunsten Utrecht) Voorzitter college van bestuur 1 HKU Voorzitter college van bestuur De hogeschool HKU is met bijna 4000 studenten de grootste hogeschool voor de kunsten

Nadere informatie

NVPI Marktinformatie Interactief 2005

NVPI Marktinformatie Interactief 2005 NVPI Marktinformatie Interactief 2005 De NVPI is de brancheorganisatie van de entertainmentindustrie en behartigt de belangen van de platenmaatschappijen, producenten van videofilms en de producenten/distributeurs

Nadere informatie

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Zeeland, september 2017

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Zeeland, september 2017 Nieuwsflits Arbeidsmarkt Zeeland, september 2017 Arbeidsmarkt ontwikkelt zich gunstig, maar niet iedereen profiteert hiervan al evenveel De economische groei zorgt ervoor dat ook de arbeidsmarkt zich positief

Nadere informatie

Voorlopige opgave lotingstudies HBO Studiejaar 2015-2016

Voorlopige opgave lotingstudies HBO Studiejaar 2015-2016 Accountancy Hogeschool Utrecht 120 voltijd 94 Accountancy Hogeschool van Amsterdam 150 voltijd 100 2x 15 maart 2015 187 Ad Eventmanager Hogeschool Utrecht 130 voltijd 100 3x 15 maart 2015 1 Ad Operationeel

Nadere informatie

Leiderschap in Turbulente Tijden

Leiderschap in Turbulente Tijden De Mindset van de Business Leader Leiderschap in Turbulente Tijden Onderzoek onder 175 strategische leiders Maart 2012 Inleiding.. 3 Respondenten 4 De toekomst 5 De managementagenda 7 Leiderschap en Ondernemerschap

Nadere informatie

PDF hosted at the Radboud Repository of the Radboud University Nijmegen

PDF hosted at the Radboud Repository of the Radboud University Nijmegen PDF hosted at the Radboud Repository of the Radboud University Nijmegen The following full text is a publisher's version. For additional information about this publication click this link. http://hdl.handle.net/2066/111753

Nadere informatie

Samenvatting (Summary in Dutch)

Samenvatting (Summary in Dutch) Samenvatting (Summary in Dutch) Een bedrijf dat bereid is om te investeren in innovatie, zal er in de regel ook zeker van willen zijn dat het profiteert van deze innovatie zonder dat een concurrent de

Nadere informatie

Game industrie in de Noordvleugel en Nederland

Game industrie in de Noordvleugel en Nederland Game industrie in de Noordvleugel en Nederland Speciale bijlage bij de Cross Media Monitor 2010 immovator Cross Media Network, Hilversum Titel Game industrie in de Noordvleugel en Nederland Speciale bijlage

Nadere informatie

Stagnatie zet door op startersmarkt Randstad trekt extra startende ondernemers

Stagnatie zet door op startersmarkt Randstad trekt extra startende ondernemers Starters ING Economisch Bureau Stagnatie zet door op startersmarkt Randstad trekt extra startende ondernemers In het eerste kwartaal van 2012 zijn er circa 39.000 mensen een onderneming gestart, ruim 4%

Nadere informatie

Overzicht Lotingstudies HBO Laatste wijziging: 14-9-15

Overzicht Lotingstudies HBO Laatste wijziging: 14-9-15 Overzicht Lotingstudies HBO Laatste wijziging: 14-9-15 Accountancy Hogeschool Utrecht Accountancy Hogeschool van Amsterdam Ad Sport, Gezondheid en Management Hanzehogeschool Groningen Advanced Business

Nadere informatie

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Kappers In de kappersbranche kunnen de volgende bedrijfstypen worden onderscheiden: zelfstandigen zonder personeel, zzp ers (ondernemers die minder dan 32 uur per week in het kappersbedrijf werkzaam zijn)

Nadere informatie

Highlights Regio in Beeld Arbeidsmarktregio Gooi en Vechtstreek

Highlights Regio in Beeld Arbeidsmarktregio Gooi en Vechtstreek Highlights Regio in Beeld 2015 Arbeidsmarktregio Gooi en Vechtstreek Samenvatting Aantal banen neemt weer toe, echter niet in collectieve sector In de Gooi en Vechtstreek groeit het aantal banen van werknemers

Nadere informatie

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Holland Noord, september 2016

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Holland Noord, september 2016 Nieuwsflits Arbeidsmarkt Noord-Holland Noord, september 2016 Daling nieuwe WW in eerste 9 en 2016 De arbeidsmarkt trekt aan en dat heeft direct gevolgen voor het aantal nieuwe WWaanvragen. In de eerste

Nadere informatie

intelligent software for monitoring centres

intelligent software for monitoring centres intelligent software for monitoring centres Waarom UMO? Binnen Europa en daarbuiten hebben landen te maken met de vergrijzing. Daardoor stijgt de zorgvraag in het komende decennium sterk. Hoe wordt die

Nadere informatie

KWARTAALMONITOR OKTOBER 2014. Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland

KWARTAALMONITOR OKTOBER 2014. Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland KWARTAALMONITOR OKTOBER 2014 Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland Inhoud 4 WERKGEVERS KIEZEN STEEDS VAKER VOOR FLEXWERKERS 5 FLEXWERKERS ZIJN IN ALLE REGIO S IN TREK 6 OMZET FREELANCERS

Nadere informatie

[COLUMN] Game Changers in het landschap

[COLUMN] Game Changers in het landschap [COLUMN] Game Changers in het landschap AUTEUR LECTORAAT BRAINPORT DATUM 22 APRIL 2016 REACTIES: REAGEER Fontys is niet alleen een onderwijsinstelling maar ook een organisatie die nadrukkelijk wil bijdragen

Nadere informatie

Samenvatting Regio in beeld Gooi en Vechtstreek

Samenvatting Regio in beeld Gooi en Vechtstreek Samenvatting Regio in beeld 2016 Gooi en Vechtstreek Samenvatting Aantal banen neemt toe, vooral in de marktsector In de regio Gooi en Vechtstreek groeit het aantal banen van werknemers (voltijd en deeltijd)

Nadere informatie

Het 4D-model, de Virtuele Patiënt en de implementatie ervan

Het 4D-model, de Virtuele Patiënt en de implementatie ervan ! Ondersteuning voor zorgprofessionals die werken met patiënten met complexe problematiek Het 4D-model, de Virtuele Patiënt en de implementatie ervan Stichting Volte September 2015 Inhoudsopgave Het 4D-model,

Nadere informatie

Factsheet. Instroom hbo toegenomen, lichte groei aantal inschrijvingen en aantal gediplomeerden neemt gestaag toe.

Factsheet. Instroom hbo toegenomen, lichte groei aantal inschrijvingen en aantal gediplomeerden neemt gestaag toe. 30 januari 2017 Feiten & Cijfers Instroom hbo toegenomen, lichte groei aantal inschrijvingen en aantal gediplomeerden neemt gestaag toe. Het aantal beginnende studenten in het hbo is in 2016-17 gegroeid

Nadere informatie

De deelname van dertigplussers in het mbo-onderwijs: de sectoren Techniek, Economie & Handel, Zorg & Welzijn, en Landbouw

De deelname van dertigplussers in het mbo-onderwijs: de sectoren Techniek, Economie & Handel, Zorg & Welzijn, en Landbouw De deelname van dertigplussers in het mbo-onderwijs: de sectoren Techniek, Economie & Handel, Zorg & Welzijn, en Landbouw Colofon Titel De deelname van dertigplussers in het mbo-onderwijs: de sectoren

Nadere informatie

Voorlopige opgave lotingstudies HBO Studiejaar 2015-2016

Voorlopige opgave lotingstudies HBO Studiejaar 2015-2016 Accountancy Hogeschool Utrecht 120 voltijd Accountancy Hogeschool van Amsterdam 150 voltijd 100 2x 16 maart 2015 Ad Eventmanager Hogeschool Utrecht 130 voltijd 100 3x 15 maart 2015 Ad Operationeel Sportmanagement

Nadere informatie

Internet of Things in de revalidatiezorg

Internet of Things in de revalidatiezorg Internet of Things in de revalidatiezorg Anja van der Heide 23 juni 2016 Inhoud Intro UMCG Centrum voor Revalidatie ehealth en IoT in de revalidatiezorg Voorbeelden van innovaties Impact IoT op mens en

Nadere informatie

OPDRACHT CREATIEVE MARKETING

OPDRACHT CREATIEVE MARKETING OPDRACHT CREATIEVE MARKETING Datum: 10-01-2013 Vak: Creatieve Marketing Docent: Pascale Korteweg Projectgroep: Yu-Ki Studio s Namen: Bob Jacobs Richard Deurwaarder Riemer Jonkers Marissa Engels Marloes

Nadere informatie

MarianSpier. Manager Content & Communicatie International coördinator SBC Afstudeerbegeleider

MarianSpier. Manager Content & Communicatie International coördinator SBC Afstudeerbegeleider MarianSpier Manager Content & Communicatie International coördinator SBC Afstudeerbegeleider Studie Communicatie en designmanagement Didactiek, pedagogiek Organisatiepsychologie Werk Communicatie adviseur

Nadere informatie

De cloud die gebouwd is voor uw onderneming.

De cloud die gebouwd is voor uw onderneming. De cloud die gebouwd is voor uw onderneming. Dit is de Microsoft Cloud. Elke onderneming is uniek. Van gezondheidszorg tot de detailhandel, van fabricage tot financiële dienstverlening: geen twee ondernemingen

Nadere informatie

DIGITAL HEALTH. Waar consumententechnologie en traditionele gezondheidszorg elkaar raken. Frederieke Jacobs

DIGITAL HEALTH. Waar consumententechnologie en traditionele gezondheidszorg elkaar raken. Frederieke Jacobs Frederieke Jacobs Themabijeenkomst Big Data - FHI, federatie van technologiebranches 15 oktober 2015 DIGITAL HEALTH Waar consumententechnologie en traditionele gezondheidszorg elkaar raken WAAROM GROEIT

Nadere informatie

Samenvatting Onderwijs- en Arbeidsmarktmonitor. Metropoolregio Amsterdam. Oktober amsterdam economic board

Samenvatting Onderwijs- en Arbeidsmarktmonitor. Metropoolregio Amsterdam. Oktober amsterdam economic board Samenvatting Onderwijs- en Arbeidsmarktmonitor Metropoolregio Amsterdam Oktober 2016 amsterdam economic board Samenvatting Onderwijs- en Arbeidsmarktmonitor Metropoolregio Amsterdam (MRA) Oktober 2016

Nadere informatie

Meting economisch klimaat, november 2013

Meting economisch klimaat, november 2013 Meting economisch klimaat, november 2013 1.1 Beschrijving respondenten Er hebben 956 ondernemers meegedaan aan het onderzoek, een respons van 38. De helft van de respondenten is zzp er (465 ondernemers,

Nadere informatie

Internationaliseringsdesk regio Zwolle

Internationaliseringsdesk regio Zwolle Internationaliseringsdesk regio Zwolle Rapportage over de mogelijke behoefte aan een internationaliseringsdesk/duitslanddesk voor de regio Zwolle Lectoraat International Business Kenniscentrum Strategisch

Nadere informatie