Change. Een integraal perspectief. DSM Nederland B.V. Jaarverslag 2010

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Change. Een integraal perspectief. DSM Nederland B.V. Jaarverslag 2010"

Transcriptie

1 Change Een integraal perspectief. DSM Nederland B.V. Jaarverslag 21

2 DSM, de Life Sciences en Materials Sciences-onderneming Our purpose is to create brighter lives for people today and generations to come. We connect our unique competences in Life Sciences and Materials Sciences to create solutions that nourish, protect and improve performance. Deze missie wordt gedragen door de duurzaamheidswaarden van DSM, verankerd in de People Planet Profit benadering. DSM richt zich op de triple bottom line van economische prestaties, kwaliteit van de leefomgeving en sociale verantwoordelijkheid en streeft ernaar deze elementen gelijktijdig en in gelijke mate te realiseren om zodoende voor alle stakeholders waarde te creëren. De Triple P-benadering is DSM s richtsnoer bij al zijn activiteiten. De benadering vormt ook de basis voor de in 21 geïntroduceerde DSM Code of Business Conduct (de verzamelde bedrijfsprincipes van DSM). Om zijn missie in praktijk te brengen heeft DSM voor de periode de concernstrategie DSM in motion: driving focused growth geformuleerd, die zich als volgt laat samenvatten: Gebruikmakend van zijn unieke kennis en kunde op het gebied van Life Sciences en Materials Sciences, en van de kruisbestuiving tussen die twee gebieden, wil DSM voorzien in onvervulde behoeften die voortvloeien uit drie belangrijke maatschappelijke trends wereldwijd: Mondiale Verschuivingen Klimaat & Energie Gezondheid & Welzijn Om maximale duurzame en winstgevende groei voor het nieuwe DSM te genereren, zal DSM gebruikmaken van vier aanjagers van groei : Snelgroeiende Economieën Innovatie Duurzaamheid Acquisities & Partnerships DSM opereert als één onderneming: One DSM. De businessgroepen, die de bouwstenen van de onderneming vormen, worden versterkt met regionale organisaties en verder geoptimaliseerd via Functional Excellence-groepen en Shared Services. Dankzij deze opzet beschikt DSM over een organisatie die wereldwijd op hoog niveau opereert en die DSM in staat stelt zijn doelen te bereiken en zijn ambities te realiseren. Om een werkelijk mondiale leider te worden op het gebied van Life Sciences en Materials Sciences, brengt DSM zijn cultuur in lijn met zijn business en strategie met behulp van de DSM Change Agenda. Hierdoor wordt de onderneming: meer extern gericht, met een sterkere resultaatverantwoordelijkheid, en met meer inspirerend leiderschap om richting te geven aan DSM s verdere ontwikkeling Dit alles op basis van een gezamenlijk gedragen geloof in duurzaamheid en de waarde van diversiteit en internationalisatie. De DSM-merkbelofte Bright Science. Brighter Living. symboliseert de bovenstaande belangrijkste elementen in de ontwikkeling van DSM. De portfoliotransformatie naar Life Sciences en Materials Sciences is voltooid, de nieuwe strategie met een focus op groei is in uitvoering, het cultuurveranderingsproces is in volle gang, en DSM laat zich in alles leiden door zijn waarden, daarbij opererend als één onderneming: One DSM. DSM Bright Science. Brighter Living. Koninklijke DSM N.V. is een mondiale onderneming die vanuit wetenschappelijke basis actief is op het gebied van gezondheid, voeding en materialen. Door zijn unieke competenties in Life Sciences en Materials Sciences met elkaar te verbinden bewerkstelligt DSM economische welvaart, milieuverbetering en maatschappelijke vooruitgang en creëert daarmee duurzame waarde voor al zijn stakeholders. DSM ontwikkelt innovatieve oplossingen voor voeding, bescherming en prestatieverbetering in wereldwijde markten zoals voeding en voedingssupplementen, persoonlijke verzorging, diervoeder, geneesmiddelen, medische materialen, auto s, verf, elektrotechniek en elektronica, life protection, alternatieve energie en biogebaseerde materialen. DSM s 22. werknemers realiseren een netto jaaromzet van circa 9 miljard. DSM is genoteerd aan NYSE Euronext. Meer informatie is te vinden op

3 DSM in vogelvlucht Life Sciences Nutrition Pharma Voortgezette waardegroei Het cluster Nutrition bestaat uit DSM Nutritional Products (DNP) en DSM Food Specialties (DFS). De activiteiten op het gebied van voeding en voedingsingrediënten bedienen de markten voor voedingsmiddelen, diervoeders en cosmetica en de farmaceutische industrie. De activiteiten zijn gebaseerd op een diepgaand inzicht in de behoeften van klanten en markten. Met klantspecifieke formuleringsactiviteiten op meer dan 44 locaties en een marketing/verkooporganisatie die in ruim 6 landen actief is, is customer intimacy een belangrijke succesfactor. De technische expertise binnen het cluster is gebaseerd op toepassingskennis en innovatie waarbij marktbehoeften worden vertaald in producten en diensten met nieuwe voordelen. De technologieën binnen het cluster Nutrition zijn breed en maken gebruik van DSM s competenties op het gebied van biotechnologie (inclusief fermentatie), chemische procestechnologie en deeltjestechnologie. DSM is s werelds grootste vitaminenproducent en beschikt over vooraanstaande posities in de ingrediëntenmarkten voor voedings- en gezondheidsproducten voor mens en dier en persoonlijke verzorging. Partnerships benutten voor groei Het cluster Pharma omvat de businessgroepen DSM Pharmaceutical Products (DPP) en DSM Anti-Infectives (DAI). Voor rapportagedoeleinden behoort de businessunit DSM BioSolutions tot DPP. DPP is een van s werelds meest vooraanstaande onafhankelijke leveranciers aan de farmaceutische industrie. Veel van de medicijnen die wereldwijd worden verkocht bevatten bestanddelen die door DSM zijn geproduceerd. DAI is een van de weinige producenten en verkopers van op bèta-lactam gebaseerde werkzame bestanddelen voor geneesmiddelen met wereldwijde vestigingen. De businessgroep maakt gebruik van de nieuwste milieuvriendelijke (enzymatische en watergebaseerde) productietechnieken. Emerging Business Areas De Emerging Business Areas (EBA s) van DSM zijn nieuwe, innovatieve platforms voor groei op basis van het combineren van DSM s competenties op het gebied van Life Sciences en Materials Sciences. DSM Biomedical ontwikkelt nieuwe oplossingen op materiaalbasis voor fabrikanten van medische hulpmiddelen en biofarmaceutische producten. Deze oplossingen bestaan uit coatings, platforms voor gecontroleerde medicijnafgifte en een breed scala aan biomedische materialen voor toepassing in medische implantaten. DSM Nederland Jaarverslag 21

4 De activiteiten van DSM zijn ondergebracht in businessgroepen die samenhangende product/marktcombinaties vertegenwoordigen. De businessgroepdirecteuren rapporteren rechtstreeks aan de Raad van Bestuur. Voor rapportagedoeleinden zijn de activiteiten onderverdeeld in vier clusters. Daarnaast rapporteert DSM over een aantal andere activiteiten, die zijn ondergebracht in Other activities. Materials Sciences Performance Materials Polymer Intermediates Groeien met duurzame, innovatieve oplossingen Het cluster Performance Materials omvat de businessgroepen DSM Engineering Plastics (DEP), DSM Dyneema (DD) en DSM Resins (DR). Deze businessgroepen zijn gespecialiseerd in de productie van technologisch geavanceerde, hoogwaardige producten die zijn toegesneden op de wensen van de klant. DSM wordt gezien als een bedrijf dat een voortrekkersrol speelt bij het creëren en introduceren van duurzame innovatieve oplossingen. De hoogwaardige materialen van DSM worden gebruikt in een breed scala aan eindmarkten: de automobielen luchtvaartindustrie, elektrische apparaten en elektronica, de scheepvaartindustrie, sport en vrije tijd, de verf- en coatingindustrie en de bouwsector. Versterking van achterwaartse integratie voor DSM Engineering Plastics Het productcluster Polymer Intermediates bestaat uit caprolactam en acrylonitril, die worden geproduceerd door DSM Fibre Intermediates (DFI). Deze producten zijn belangrijke grondstoffen voor synthetische vezels en kunststoffen. Caprolactam is een belangrijke grondstof voor het door DSM Engineering Plastics geproduceerde polyamide 6. DFI is wereldwijd de grootste merchant producent van caprolactam en de op twee na grootste merchant producent van acrylonitril. Daarnaast produceert de businessgroep ammoniumsulfaat, natriumcyanide, cyclohexanon en diaminobutaan. DSM Bio-based Products & Services creëert oplossingen voor de biologische omzetting van grondstoffen voor de productie van biogebaseerde chemische producten en materialen, en ontwikkelt technologieën die de productie van tweede generatie biobrandstoffen mogelijk moeten maken. DSM Advanced Surfaces biedt oplossingen voor de ontwikkeling en toepassing van slimme coatings met prestatieverhogende en/of verfraaiende eigenschappen voor een breed scala en toepassingen, bijvoorbeeld in inlijstglas, zonnepanelen en toepassingen in de verlichtingsindustrie. DSM Nederland Jaarverslag 21

5 Kerngegevens 21 Netto-omzet, doorlopende activiteiten (x miljoen) Bedrijfsresultaat, doorlopende activiteiten 1 (x miljoen) Nettowinst, doorlopende activiteiten 1 (x miljoen) Nettowinst, totaal DSM (x miljoen) Investeringen en acquisities (x miljoen) Nettowinst per gewoon aandeel Dividend per gewoon aandeel Extra omzet uit innovatie ten opzichte van 25 (x miljoen, geschat) 476 3,3 1, Omzet in snelgroeiende economieën in % van totale omzet 37 Omzet in China (x miljoen) Middelen uit bedrijfsactiviteiten, totaal DSM (x miljoen) ECO+ producten in % van innovatiepijplijn $ ECO+ producten in % van lopende activiteiten (schatting ultimo jaar) 4 Broeikasgasemissies, totaal DSM (x miljoen ton) Personeel (ultimo jaar) 5, Personeelsbetrokkenheid positieve en neutrale scores opgeteld (in %) 9 Frequentie-Index rapporteerbare ongevallen (per 1 medewerkers),57 1 Vóór bijzondere posten DSM in Nederland Netto-omzet naar herkomst ( miljoen) (36% van totaal DSM) (33%) Netto-omzet naar bestemming ( miljoen) 544 (7% van totaal DSM) 49 (7%) Kapitaalinvesteringen ( miljoen) Totaal activa ( miljoen) Personeel (FTE per einde jaar) Toekomstgerichte uitspraken Dit document kan toekomstgerichte uitspraken bevatten met betrekking tot de toekomstige (financiële) resultaten en positie van DSM. Dergelijke uitspraken zijn gebaseerd op huidige verwachtingen, inschattingen en prognoses van DSM en de informatie die de onderneming momenteel ter beschikking staat. Voorbeelden van toekomstgerichte uitspraken zijn expliciete of impliciete uitspraken met betrekking tot de strategie van de onderneming, schattingen van omzetgroei, financiële resultaten, kostenbesparingen en toekomstige ontwikkelingen in bestaande activiteiten alsmede de impact van toekomstige acquisities, en de financiële positie van de onderneming. Deze uitspraken kunnen inschattingen zijn die het management heeft gemaakt op basis van informatie afkomstig van gespecialiseerde bureaus of adviseurs. DSM waarschuwt de lezer dat dergelijke uitspraken onderhevig zijn aan bepaalde risico s en onzekerheden die moeilijk zijn in te schatten. Men dient dan ook te beseffen dat de feitelijke resultaten en posities van de onderneming door allerlei factoren materieel kunnen afwijken van de uitspraken. Deze factoren zijn onder meer de volgende (de lijst is niet volledig): trends en omstandigheden in de macro-economie, de markt en de bedrijfswereld, concurrentie (inclusief concurrentie uit lagekostenlanden), juridische claims, het vermogen van de onderneming om intellectuele eigendom te beschermen, veranderingen in wetgeving, veranderingen in valutakoersen en rentepercentages, veranderingen in belastingtarieven, pensioenkosten, grondstof- en energieprijzen, personeelskosten, de implementatie van de concernstrategie, het vermogen van de onderneming om acquisitiemogelijkheden te onderkennen en te realiseren en de geacquireerde bedrijven vervolgens met succes te integreren, het vermogen van de onderneming om voorgenomen desinvesteringen, besparingsoperaties, herstructureringen of voordelen te realiseren, het vermogen van de onderneming om nieuwe markten te ontwikkelen of nieuwe producten of technologieën te onderkennen, te ontwikkelen en succesvol op de markt te brengen, economische en/of politieke veranderingen en andere ontwikkelingen in de landen en markten waarin DSM actief is. Hierdoor kunnen DSM s feitelijke toekomstige prestaties, positie en financiële resultaten materieel afwijken van de plannen, doelstellingen en verwachtingen die in dergelijke toekomstgerichte uitspraken zijn verwoord. Afgezien van wettelijke verplichtingen wijst DSM elke verplichting om de in het Integrated Annual Report gedane uitspraken te actualiseren af. De Nederlandse taalversie van dit document is leidend. DSM Nederland Jaarverslag 21 1

6 Inhoud 1 Kerngegevens 21 3 Voorwoord Directeur DSM Nederland B.V in het kort 6 DSM in motion: driving focused growth 18 Mensen 18 Pearl voltooid 18 CAO, pensioen en salaris 18 Duurzame inzetbaarheid 18 Meer stage- en Wajongplekken 18 Actief Mobiliteitscentrum 19 Alfa vrijwel afgerond 19 Arbeidsmarkt en onderwijs: relaties versterken 19 Invoering gezondheidsmanagement 19 Psychosociaal onderzoek 2 Vitale mensen 2 Medezeggenschap in 21 2 Commitment voor kwaliteit 2 Groen licht voor bio-proeffaciliteit 21 Chemelot: samenwerking en overnames 21 Grafieken, geconsolideerd DSM NL, 29 en Bijlage 26 Milieu 26 Milieu-incidenten in Nederland in DSM onderscheiden voor CO 2 -reductie 26 Voortgang in veiligheid, gezondheid en milieu 26 DSM Resins in Schoonebeek maakt schoon 26 She Award Grafieken DSM NL en DSM Totaal, geconsolideerd Markten 3 Belangrijkste ontwikkelingen van Vision DSM Nederland: organisatie en missie 36 Colofon DSM Nederland Jaarverslag 21 2

7 Voorwoord Geachte lezer, De DSM Nederland agenda in 21 stond in het teken van twee cruciale ontwikkelingen. Enerzijds ging veel tijd en energie naar het opvangen van de negatieve effecten van de economische en financiële crisis, die met name in de eerste maanden van 21 nog merkbaar waren. Anderzijds werd veel aandacht geschonken aan nieuwe opties voor de toekomst. Ik ben blij te kunnen constateren dat DSM in Nederland dankzij de inzet van velen het verslagjaar als efficiënter en slagvaardiger bedrijf heeft kunnen afsluiten. In de context van de nieuwe strategie van DSM kunnen nieuwe stappen worden gezet. De organisatie van DSM in Nederland is sneller door de crisis gekomen dan een jaar geleden werd verwacht. Alle besparings- en cashdoelen zijn ruim gehaald. In enkele segmenten hebben we onze marktposities versterkt. De organisatie is goed op koers gebleven en op een aantal gebieden zijn de verwachtingen overtroffen. Hoewel enkele activiteiten in 21 ook nog de effecten van de crisis bleven ondervinden, was de gang van zaken voor DSM in Nederland over het jaar als geheel relatief bevredigend. Eind 21 kon voor een periode van 18 maanden een nieuwe CAO en een nieuwe pensioenregeling met een looptijd van 5 jaar voor alle DSM-medewerkers in Nederland worden afgesloten. Modernisering van het arbeidsvoorwaardenpakket heeft in 21 verder vorm gekregen en zal in 211 worden doorgezet, evenals de verdere harmonisering van de CAO s die voor zeven eenheden in Nederland worden afgesloten. De medezeggenschapsorganen hebben in 21 op diverse fronten constructieve bijdragen geleverd. Adviezen zijn onder meer uitgebracht ten aanzien van het stroomlijnproject Alfa, het opvangen van de recessie-effecten, het Pearl-project en integraal gezondheidsmanagement. In 21 werd het Pearl-project afgerond. Activiteiten die niet tot de kern van het nieuwe DSM als Life Sciences en Materials Sciencesonderneming behoren zijn in de voorbije periode ondergebracht bij nieuwe eigenaren, waar ze strategisch goed passen. Nadat eerder in het verslagjaar DSM Agro, DSM Melamine en Sarlink werden verkocht, volgde eind 21 de overdracht van DSM Special Products en werd een accoord bereikt over de verkoop van het resterende deel van DSM Elastomers (Keltan ). In totaal waren bij Pearl 426 in Nederland actieve medewerkers betrokken. Mede door de voortgaande globalisering is het voor DSM in Nederland van groot belang zich verder te bewijzen als onderneming die haar klanten als innovatieve en duurzame partner terzijde kan staan. Als kennisrijk bedrijf zijn wij in staat echt te innoveren, processen te verbeteren en met duurzame oplossingen te komen. Dit verslag biedt een beknopt overzicht van wat er op deze gebieden in 21 in Nederland aan werk is verzet. Tegelijk moeten we hard blijven werken aan de efficiency. Daartoe zijn programma s zoals Alfa en het nieuwe project Apollo 2. ingericht. Alfa heeft geleid tot meer slagvaardigheid, kwaliteit en snelheid; het grootschalige ICT-project Apollo 2. gaat in 211 van start. Met deze programma s, in combinatie met voortgaande versterking in innovatie en duurzaamheid, bouwen we concurrentievoordeel op en verstevigen we de uitgangsposities voor het geval de macro-economische ontwikkelingen blijken tegen te vallen. Succesvolle uitvoering van onze strategie vraagt ook om cultuurverandering, meer openheid en effectievere manieren van samenwerken. In dat kader zijn in 21 diverse projecten gelanceerd. Cultuurverandering is een zaak van langere adem, maar de eerste positieve signalen waren in 21 al zichtbaar. Voor DSM als geheel was 21 een sterk jaar, en ook DSM Nederland heeft zich uitstekend geweerd. De opgaande lijn die zich tijdens het verslagjaar aftekende was daar het beste bewijs van. Er is veel positief vermogen aan de oppervlakte gekomen, en aangezien we een financieel gezonde en strategisch sterke onderneming zijn, heb ik er het volste vertrouwen in dat we in 211 die lijn verder kunnen doorzetten. Ik dank alle medewerkers bij DSM en alle belanghebbenden en ga ervan uit dat we in 211 als een nog efficiënter, innovatiever en duurzamer bedrijf van ons kunnen doen spreken. Jos L. Schneiders, President DSM Nederland B.V. DSM Nederland Jaarverslag 21 3

8 21 in het kort 2 1 SLUITING DSM SPECIALTY INTERMEDIATES DSM Specialty Intermediates B.V. (DSI) in Sittard kondigt aan de bedrijfsactiviteiten van DSI uiterlijk per 31 december 21 te beëindigen. Per 1 juli 21 wordt gestopt met de productieactiviteiten op industrieterrein Chemelot in Sittard-Geleen. De sluiting leidt tot een verlies van 37 arbeidsplaatsen PRINCIPEAKKOORD DSM en de vakbonden (FNV Bondgenoten, CNV Vakmensen, Vakbond De Unie, Regiovakbond ABW en Synergo/vhp) bereiken een principeakkoord over de CAO s van DSM in Nederland. Het akkoord wordt met een positief advies ter goedkeuring aan de vakbondsleden voorgelegd. De CAO s gelden voor de periode van juni 29 tot en met december CONSORTIUM De Provincie Limburg, DSM Nederland B.V. en Universiteit Maastricht/Maastricht UMC+ gaan samen optrekken bij de verdere ontwikkeling van de Chemelot Campus in Sittard-Geleen. Een plan wordt uitgewerkt om versterkte groei van deze campus en een verdubbeling van het aantal kenniswerkers te realiseren. 3-3 DSM AGRO EN DSM MELAMINE NAAR ORASCOM DSM en Orascom Construction Industries (OCI) bereiken overeenstemming over de verkoop van DSM Agro en DSM Melamine aan OCI (met terugwerkende kracht) per 1 januari 21 voor een bedrag van EUR 31 miljoen, exclusief liquide middelen en vrij van schuld DIAMANT ONDER DE KUNSTSTOFFEN DSM verviervoudigt de productie van Stanyl ForTii TM, een van s werelds meest innovatieve polymeren en een vinding uit eigen huis. Met name vanuit de elektronicasector, de verlichtingsindustrie en de medische wereld is de belangstelling voor dit nieuwe materiaal zeer groot. Overigens, ook in de nieuwste modellen van Porsche wordt de nieuwe kunststof gebruikt NIEUWE MATERIALEN UIT BIOLOGISCHE GRONDSTOFFEN Als antwoord op de toenemende schaarste aan fossiele grondstoffen, de milieu-impact van het gebruik van deze grondstoffen en de groeiende behoefte aan materialen uit biologische grondstoffen, introduceert DSM twee nieuwe biogebaseerde producten: Palapreg ECO P55-1, een hars voor auto-onderdelen, en EcoPaXX, een hoogwaardige kunststof. Beide producten worden ten doop gehouden op beurzen in Parijs en Detroit. Palapreg ECO P55-1 is ondertussen al toegepast in de carrosserie van karts die worden gebruikt bij Formula Zero, s wereld eerste en door de Formula One Association (FIA) goedgekeurde race-evenement waarbij 1% schone waterstofmotoren worden gebruikt OPEN INNOVATIE DSM Resolve (een service-unit van DSM) en Maastricht Instruments B.V., een bedrijf dat voortkomt uit het Maastricht Universitair Medisch Centrum+, zetten een gezamenlijk open innovatieplatform op voor industriële en academische Research & Development ROB KIRSCHBAUM ONTVANGT GIULIO NATTA AWARD Rob Kirschbaum, Vice-President Open Innovatie bij DSM en voordien directeur bij diverse materiaalactiviteiten, ontvangt de prestigieuze Giulio Natta Award 21 voor zijn jarenlange inspanningen en grote verdiensten op gebied van innovatie en geavanceerde materialen. De onderscheiding is vernoemd naar professor Giulio Natta. Hij won in 1963 de Nobelprijs voor de chemie PROEFFACILITEIT BIOGEBASEERDE PROCESSEN IN DELFT Met de toekenning van ondersteuning door de Nederlandse overheid is er zekerheid over de bouw van een Bioprocess Pilot Facility in Delft. Daar kunnen bedrijven en kennisinstellingen uit de hele wereld testen of en hoe hun ideeën voor biogebaseerde processen ook op grotere schaal haalbaar zijn. De stap van laboratoriumschaal naar industriële schaal is namelijk een bottleneck bij het omzetten van biogebaseerde reststromen, zoals landbouwafval, naar grondstoffen voor bouwmaterialen, chemische en farmaceutische producten en biobrandstoffen. De proeffaciliteit is onderdeel van een project waaraan diverse partijen in totaal zo n 1 miljoen bijdragen DOORBRAAK IN TWEEDE-GENERATIE BIOBRANDSTOFFEN DSM realiseert twee technologische doorbraken die tweedegeneratie biobrandstoffen een stap dichterbij brengen. Dergelijke biobrandstoffen worden gemaakt op basis van landbouwafval of niet-eetbare gewassen die worden geteeld op grond die ongeschikt is voor voedingsgewassen. Door DSM ontwikkelde enzymen blijken in staat deze biomassa aanzienlijk efficiënter in suikers om te zetten dan de bestaande technieken. Bovendien heeft DSM een giststam ontwikkeld die alle belangrijke suikers uit biomassa kan om zetten in ethanol, momenteel s werelds meest gebruikte biobrandstof. DSM werkt samen met klanten en partners om de productie van biobrandstof op lokale basis te organiseren. Daarmee worden omvangrijke productstromen vermeden en worden het brandstofproductieproces en de benodigde conversietechnologie geïntegreerd. 3 6 OLYMPIC TEAM CHALLENGE Op initiatief van Zilveren Kruis Achmea en NOC*NSF gaat een programma van start om de medewerkers van bedrijven in Nederland in Olympische vorm te krijgen. DSM doet mee. Met dat programma kunnen deelnemers samen met hun collega s gedurende 6 maanden aan hun vitaliteit en gezondheid werken. Andere deelnemers zijn onder meer De Lotto, Randstad, Ernst & Young en NS. Het startschot klinkt op sportcomplex Papendal ONDERHOUD De NOx-verwijderings installatie van de caprolactamfabrieken van DSM Fibre Intermediates wordt een aantal dagen uit bedrijf genomen voor onderhoudswerkzaamheden SARLINK GAAT NAAR TEKNOR APEX Overeenstemming is bereikt over de verkoop van de businessunit Thermoplastic Elastomers (Sarlink ), onderdeel van de businessgroep DSM Elastomers, aan Teknor Apex Company. DSM Nederland Jaarverslag 21 4

9 1 1 BEVLOGEN Vandaag gaat de derde editie van DSM s wereldwijde bevlogenheidsonderzoek onder medewerkers van start. De resultaten van eerdere onderzoeken leidden al tot verbeteringen op diverse fronten en naar verwachting zullen de uitkomsten van dit derde onderzoek, beschikbaar in januari 211, opnieuw verbeterpunten aan het licht brengen. De medewerkers kunnen in hun eigen taal aan het onderzoek meedoen, zowel online als op papier. 5 1 STRIJD VOOR BETERE VOEDING DSM-bestuursvoorzitter Feike Sijbesma ontvangt de Humanitarian of the Year Award van de United Nations Association of New York, een zusterorganisatie van de Verenigde Naties. De onderscheiding wordt uitgereikt vanwege DSM s verdiensten bij de bestrijding van ondervoeding (met name verborgen honger ) in een aantal ontwikkelingslanden. 2 1 WERELD OPEN IN DELFT DSM in Delft doet mee aan Kinderdag en zet zijn deuren open, onder meer die van het Food Innovation Center. Kinderen maken smaakjes voor chips, bakken broodjes en maken kennis met de wereld van kaas, melk en yoghurt. Vier dagen later is DSM Delft ook van de partij bij de Delftse Wetenschapsdag, die plaatsvindt in het kader van de jaarlijks terugkerende Oktober Kennismaand. Dit publieke evenement, vooral gericht op kinderen, trekt zo n 2 bezoekers ABSOLUTE TOP DSM behoudt zijn toppositie in de Dow Jones Sustainability Index voor de chemiesector. DSM voerde de duurzaamheidsranglijst ook al aan in 24, 25, 26 en 29, zowel Europees als wereldwijd SUBLIEME SUMMIT DSM s tweedaagse Innovation Summit 21 gaat van start in de Cruise Terminal in Rotterdam. Honderden specialisten wisselen kennis en ervaringen uit, en maken zich op voor de nieuwe doelstellingen die DSM in het kader van zijn nieuwe strategie voor de komende jaren heeft vastgelegd BAANBREKENDE VERNIEUWERS In diezelfde Cruise Terminal vindt ook de Special Awards Day plaats. Diverse DSM ers worden beloond voor hun prestaties op het gebied van technologie, wetenschap en kennis. Prijzen worden uitgereikt voor de DSM Innovation Awards, de Intellectual Property Awards, de Research Award, de DSM Scientific Publication Award en de X-Factor Champion Award OPRUIMEN DSM Resins in Schoonebeek gaat bodemverontreinigingen op de locatie verder opruimen. De verontreiniging is ontstaan in de jaren 6 en 7 bij de bedrijfsactiviteiten van de rechtsvoorganger van DSM. De voorgenomen sanering vindt plaats bij de voormalige SNB I fabriek KELTAN -ACTIVITEITEN DSM ELASTOMERS VERKOCHT AAN LANXESS TRANSFORMATIE AFGEROND DSM zet de laatste stap in de verdere transformatie naar een Life Sciences en Materials Sciences-onderneming; overeenstemming is bereikt over de voorgenomen verkoop van het resterende deel van DSM Elastomers (Keltan ) aan LANXESS, een leidende onderneming in rubbers en kunststoffen. Circa 4 medewerkers gaan na de definitieve verkoop naar verwachting over DSM SPECIAL PRODUCTS NAAR EMERALD PERFORMANCE MATERIALS De circa 125 medewerkers van DSM Special Products (DSP), gevestigd in Rotterdam en Sittard, gaan over naar Emerald Performance Materials. DSP produceert onder meer Purox B en Purox S, ingrediënten die in voeding voor mens en dier maar ook in industriële toepassingen worden gebruikt WERELDWIJDE JOINT VENTURE IN ANTI-INFECTIVA DSM Anti-Infectives (DAI), met onder meer een belangrijke concentratie van activiteiten in Delft, bereikt een overeenkomst met de Chinese Sinochem Group om een 5/5-joint venture op te richten waarin DAI zal worden ondergebracht. Het hoofdkantoor van de joint venture wordt gevestigd in Hong Kong. De wereldwijd circa 2 medewerkers van DAI worden in de nieuwe organisatie ondergebracht. DSM Anti-Infectives is wereldmarktleider in betalactam antibiotica en maakt gebruik van uiterst innovatieve biotechnologie Nieuw CAO-akkoord DSM en de vakbonden (FNV Bondgenoten, CNV Vakmensen, Vakbond De Unie, Regiovakbond ABW en Synergo/vhp) bereiken een akkoord over de CAO s van DSM in Nederland. De ingangsdatum is 1 januari 211, de looptijd van de CAO is achttien maanden. Tevens is een nieuwe uitvoeringsovereenkomst voor de pensioenen opgenomen met een geldigheid van 5 jaar Martek De aankoop van Martek, een in de Verenigde Staten gevestigde producent van hoogwaardige producten van microbiële oorsprong die de gezondheid en het welzijn via de voeding bevorderen, wordt de eerste grote acquisitie van DSM na de succesvolle transformatie van DSM tot Life Sciences en Materials Sciences-onderneming. Deze transactie is geheel in lijn met de strategie die DSM heeft geformuleerd voor zijn Nutrition-cluster ( voortzetting van waardegroei ) en voegt een nieuw groeiplatform toe op het gebied van gezonde en natuurlijke ingrediënten voor zuigelingenvoeding en andere toepassingen in voedingsmiddelen en dranken, waarbij de nadruk ligt op meervoudig onverzadigde vetzuren zoals microbieel Omega-3 DHA (docosahexaeenzuur) en Omega-6 ARA (arachidonzuur). DSM Nederland Jaarverslag 21 5

10 DSM in motion: driving focused growth DSM kent een lange geschiedenis van succesvolle transformatie. Vanaf het begin in 192, toen de Nederlandse overheid de onderneming oprichtte als staatsmijnbouwbedrijf, via een beurs-genoteerde producent van (bulk)chemicaliën tot het DSM van vandaag: een Life Sciences en Materials Sciences onderneming die actief is op het gebied van gezondheid, voeding en materialen. DSM zag al heel vroeg in dat verandering noodzakelijk was. In de jaren 3 slaagde de onderneming erin een bijproduct van de mijnbouw om te zetten in een winstgevend product, ammoniak, een basisgrondstof voor de productie van stikstofmeststoffen. Dit was de eerste stap in een diversificatieproces dat er uiteindelijk voor heeft gezorgd dat DSM de sluiting van de steenkolenmijnen in Nederland met succes overleefde. Na de Tweede Wereldoorlog vormde DSM zich geleidelijk om tot een producent van (bulk)chemicaliën. In 197 waren chemicaliën en kunstmest de belangrijkste activiteiten van de onderneming. Daarna werd de aandacht gericht op de petrochemie. In 1989 werd DSM geprivatiseerd en kreeg de onderneming een beursnotering. Inmiddels had er ook een diversificatie naar hoogwaardige kunststoffen en fijnchemie plaatsgevonden. DSM werd een hybride onderneming die actief was in bulkchemie, fijnchemie en speciale chemische producten. De afgelopen twaalf jaar zijn er belangrijke veranderingen gerealiseerd in de portfolio, zoals de verkoop van de petrochemische activiteiten en de acquisitie van ondernemingen als Gist-brocades, Catalytica, Roche Vitamins and Fine Chemicals en NeoResins. Met de verkoop van de activiteiten op het gebied van basischemicaliën in de afgelopen drie jaar en de veranderingen die binnen de organisatie zijn doorgevoerd, is deze transformatie voltooid. DSM is nu een Life Sciences en Materials Sciences-onderneming die klaar is voor een nieuwe groeifase en een nieuw tijdperk ingaat. Een belangrijk onderdeel van de strategie was erop gericht van Life Sciences en Materials Sciences activiteiten met een aantrekkelijk groeipotentieel te maken, niet alleen afzonderlijk maar ook in combinatie. Er zijn veel mogelijkheden voor kruisbestuiving tussen Life Sciences en Materials Sciences intern de X-factor genoemd. DSM is ervan overtuigd dat biotechnologie, een techniek die traditioneel wordt geassocieerd met Life Sciences, in toenemende mate een rol zal spelen bij de ontwikkeling van nieuwe, groenere en schonere (bio)materialen, terwijl performance materials steeds meer zullen worden ingezet in medische toepassingen op het gebied van Life Sciences. In deze nieuwe fase gaat DSM doen wat de onderneming heeft beloofd: de kwaliteit van leven voor huidige en toekomstige generaties verbeteren, zich focussen op gerichte groei en een werkelijk mondiale onderneming worden. In de missie van de onderneming is de kernwaarde ingebed dat DSM s activiteiten moeten bijdragen aan een duurzamere wereld. Dat is DSM s kompas bij het streven naar duurzame waardecreatie voor alle stakeholders langs drie dimensies tegelijk: People, Planet en Profit, oftewel mens, milieu en economie. DSM s strategie speelt in op belangrijke mondiale trends die op verschillende manieren van invloed zijn op economieën, mensen en markten. Door zich op deze trends te focussen zal DSM zijn klanten beter kunnen ondersteunen bij het ontwikkelen van oplossingen die huidige en toekomstige behoeften vervullen. Een belangrijke oorzaak van deze mondiale trends is de voortdurende groei van zo n 7 miljard mensen nu tot naar schatting 9 miljard in 25 en veroudering van de wereldbevolking, in combinatie met de toenemende consumptie. De drie belangrijkste wereldwijde maatschappelijke trends die de drijvende kracht vormen achter DSM s huidige strategie zijn mondiale verschuivingen, klimaat en energie, en gezondheid en welzijn. Mondiale verschuivingen DSM s klanten weten dat de wereld sneller verandert dan ooit en dat dit gepaard gaat met verschuivingen in de vraag naar hun producten, verschuivingen in bevolkingsconcentraties en woonvormen, en nieuwe verbanden tussen mensen. Door verstedelijking en groeiende welvaart ontwikkelen mensen nieuwe eetgewoonten en geven ze meer uit aan huisvesting, vervoer, lifestyle-producten en energie. Dat zijn allemaal gebieden waarop de chemische industrie duurzame oplossingen te bieden heeft. Om een idee te geven van het enorme marktpotentieel in de snelgroeiende economieën: in 29 was in de ontwikkelde landen de vraag naar chemieproducten per hoofd van de bevolking zes keer zo hoog als in de snelgroeiende economieën. Verder stijgt wereldwijd de vraag naar natuurlijke hulpbronnen, en daarmee ook het verbruik ervan, waardoor er nog meer behoefte is aan manieren om zuinig met die hulpbronnen om te springen, recycling, en hernieuwbare oplossingen. Industriële biotechnologie is een belangrijke technologie bij het zoeken naar oplossingen voor mondiale uitdagingen met betrekking tot voedsel- en energiezekerheid en de toegang tot voedsel en energie. Verschillende nieuwe technologieën, vooral in de communicatieindustrie, hebben een grote invloed op de samenleving en de manier waarop mensen zich gedragen, en dus op de consumptiepatronen. Klimaat en energie Klimaatverandering is een realiteit, en energieproductie en -efficiency behoren tot de belangrijkste uitdagingen voor de toekomst. Tegen die achtergrond streven DSM s klanten naar duurzame waardeketens met een hoger rendement, minder afval, een lager energieverbruik en minder uitstoot van broeikasgassen. Ook is er een groeiende focus op alternatieve, hernieuwbare grondstoffen, die mogelijk worden dankzij met behulp van industriële biotechnologie geproduceerde chemische bouwstenen, materialen of energie. Gezondheid en welzijn Voorkomen is beter dan genezen. Veel van de huidige gezondheidsproblemen en het bijbehorende medicijngebruik worden veroorzaakt door voedingsgewoonten en/of levensstijl. Klanten moeten inspelen op belangrijke gezondheidsbehoeften met goede voeding, met medicijnen of met oplossingen voor een gezondere DSM Nederland Jaarverslag 21 6

11 levensstijl. De bevolking van veel landen overal ter wereld vergrijst en overal staat de gezondheidszorg onder druk om kosten te besparen. Tegelijkertijd stijgt de vraag naar gezondheidszorg in de snelgroeiende economieën. Voedselzekerheid en toegang tot goede voeding worden in toenemende mate gezien als essentieel voor de geestelijke en lichamelijke ontwikkeling van de bevolking, zowel in het Westen als in het Oosten, en er is een groeiende vraag naar veilige en gezonde voedingsmiddelen en medicijnen. DSM in motion: driving focused growth DSM in motion: driving focused growth markeert de overgang van een tijdperk van intensieve portfoliotransformatie naar een strategie gericht op het maximaliseren van duurzame en winstgevende groei van het nieuwe DSM. De huidige activiteiten vormen de nieuwe kern van DSM in Life Sciences en Materials Sciences. De hierboven beschreven maatschappelijke trends vormen de drijvende kracht achter DSM s focus op Life Sciences (Nutrition en Pharma) en Materials Sciences (Performance Materials en Polymer Intermediates), en de onderneming richt zich op de ontwikkeling van innovatieve en duurzame oplossingen om te voorzien in de onvervulde behoeften die uit deze trends voortvloeien. DSM heeft de ambitie om de unieke kansen in Life Sciences en Materials Sciences volledig te benutten door gebruik te maken van vier groei-aanjagers (Snelgroeiende Economieën, Innovatie, Duurzaamheid en Acquisities & Partnerships) en deze alle vier naar een hoger niveau te brengen. Tegelijkertijd wil DSM maximaal gebruikmaken van de mogelijkheden om de vier groeiaanjagers elkaar wederzijds te laten versterken en een groter aantal belangrijke businessmogelijkheden te genereren. Regionale organisaties, functional excellence-groepen en gemeenschappelijke diensten zorgen voor een verbeterde performance van de businessgroepen die samen One DSM vormen. DSM zal inspelen op regionale businesskansen en synergieën en zal in de gehele organisatie, wereldwijd, invulling geven aan het streven naar excellence. Om deze strategie te ondersteunen zal het in gang gezette cultuurveranderingsprogramma (gericht op externe oriëntatie, prestatieverantwoordelijkheid en inspirerend leiderschap) verder worden verankerd, waarbij de nadruk zal liggen op samenwerking en snelheid van uitvoering. Dit alles op basis van duurzaamheid (DSM s kernwaarde) en een geloof in diversiteit, inclusief internationalisatie. DSM heeft zichzelf ambitieuze doelen gesteld voor de komende strategieperiode. Nu zijn transformatie is afgerond kan DSM zich richten op groei en groeiversnelling. De onderneming heeft hoge aspiraties, die zijn gebaseerd op een inschatting van de kansen, vooral in snelgroeiende economieën. Voor 213 heeft DSM twee rendementsdoelstellingen geformuleerd: een stijging van de som van bedrijfsresultaat plus afschrijvingen (Earnings before Interest, Tax, Depreciation and Amortization EBITDA) tot een niveau van 1,4 1,6 miljard en een toename van het bedrijfsresultaat als percentage van het gemiddeld geïnvesteerd vermogen (Return on Capital Employed ROCE) tot meer dan 15%. Strategische en financiële doelstellingen Rendementsdoelstellingen EBITDA 1,4 1,6 miljard - ROCE > 15% Omzetdoelstellingen Autonome omzetgroei 5-7% per jaar - Omzet in China van USD 1,5 miljard naar > USD 3 miljard - Omzet in snelgroeiende economieën van ~32% richting 5% van de omzet - Omzet uit innovatie van ~12% naar 2% van de omzet Aspiraties met betrekking tot Emerging Business Areas voor 22 - Totale omzet EBA s > 1 miljard De doelstelling voor de omzet uit innovatie die voortaan wordt gemeten als de omzet uit innovatieve producten en toepassingen die in de laatste vijf jaar zijn geïntroduceerd bedraagt ongeveer 2% van de totale netto-omzet in 215. Voor de periode kunnen kapitaalinvesteringen worden verwacht die op een vergelijkbaar niveau liggen als in de periode van de versnelde Vision 21-strategie (gemiddeld 5-55 miljoen per jaar). Voor de gehele periode zullen de investeringen naar verwachting 2,5-2,7 miljard bedragen, waarvan circa USD 1 miljard in China. Daarnaast streeft DSM ernaar het werkkapitaal als percentage van de netto-omzet beneden de 19% te houden. Voor de Emerging Business Areas (EBA s) streeft DSM naar een gecombineerde omzet van meer dan 1 miljard in 22. Op het gebied van duurzaamheid zijn een aantal ambitieuze doelstellingen en aspiraties geformuleerd. Voor zijn de volgende ambities voor waarde creërende duurzaamheidsperformance vastgesteld: - Dow Jones Sustainability Index: toppositie (SAM Gold Class, wat betekent dat de totaalscore ten minste 75% is en het verschil met de SAM sectorleider minder dan 5%) - ECO+ (innovatie): minstens 8% van pijplijn is ECO+ - ECO+ (lopende activiteiten): van ~34% richting 5% - Energie-efficiency: 2% verbetering in 22 vergeleken met 28 - Emissies van broeikasgassen: -25% (absoluut) in 22, vergeleken met 28 - Engagement Survey: richting High Performance Norm 1 - Diversiteit & Mensen: nader te definiëren in De High Performance Norm is samengesteld uit de bovenste 25% werknemersscores van de geselecteerde externe benchmark-organisaties. DSM Nederland Jaarverslag 21 7

12 Snelgroeiende Economieën: van reaching out naar truly global Alles wijst erop dat in het komende decennium snelgroeiende economieën zoals China, India, Brazilië en Rusland en andere opkomende gebieden de belangrijkste aanjagers van de wereldeconomie zullen zijn. DSM heeft met al zijn activiteiten actief ingespeeld op groeikansen in de snelgroeiende economieën. In de afgelopen vijf jaar is het aandeel van deze economieën in de omzet gestegen van 22% in 25 tot ongeveer 32%. De laatste jaren heeft DSM een sterke lokale aanwezigheid opgebouwd in verschillende regio s. Een significante factor in dit opzicht is dat DSM de ambitieuze Vision 21-doelstelling van USD 1,5 miljard (was eerst USD 1, miljard en werd in 27 verhoogd) voor de omzetgroei in China zelfs wist te overtreffen. DSM heeft nu de ambitie om deze aanpak te verbreden en versneld te gaan groeien in meerdere economieën en regio s. Verwacht wordt dat het aandeel van de snelgroeiende economieën in de totale nettoomzet tussen nu en 215 richting 5% zal stijgen, en dat ruim 7% van de groei van DSM in de periode tot en met 215 zal plaatsvinden in snelgroeiende economieën. DSM zal sterk gefocust blijven op China en verwacht dat zijn omzet in China zal stijgen van USD 1,5 miljard tot meer dan USD 3, miljard in 215. Ter ondersteuning van deze groei is DSM van plan in deze strategieperiode USD 1 miljard te investeren in China. DSM gaat ook zijn aanwezigheid in andere markten versterken, met een verdubbeling of zelfs verdriedubbeling van de omzet in India, Latijns Amerika en Rusland. Om deze groeiambities waar te maken zal DSM zijn organisatie op verschillende punten moeten aanpassen, zodat besluitvorming en innovatie op lokaal niveau gemakkelijker worden. DSM stelt zich nu ten doel zijn activiteiten werkelijk te internationaliseren, waardoor de onderneming dichter bij zijn belangrijkste markten en klanten zal gaan opereren. De regionale activiteiten worden versterkt en diversiteit en innovatie worden bevorderd. De sterkere regionale infrastructuur zal worden gecombineerd met heldere verantwoordelijkheden voor regionale groei op bestuursniveau. DSM is van plan om in de komende twee jaar: - een dubbele standplaats te creëren voor leden van de Raad van Bestuur met verantwoordelijkheid voor de regionale groei in Azië en de Verenigde Staten; - het hoofdkantoor van de businessgroepen DSM Fibre Intermediates, DSM Engineering Plastics en DSM Anti-Infectives te verplaatsen naar Azië; - het hoofdkantoor van DSM Biomedical te verplaatsen naar de Verenigde Staten; - de activiteiten op het gebied van biobrandstoffen, een onderdeel van DSM Bio-based Products & Services (voorheen DSM White Biotechnology), te verplaatsen naar de Verenigde Staten; - nieuwe Innovation Centers te vestigen in China en India; - de bestaande Innovation Centers in de VS en Japan uit te breiden; - de capaciteiten, de infrastructuur en het management in de regio s te versterken om de business te laten profiteren van regionale inzichten en om groei en innovatie in de regio s te ondersteunen. Verder heeft DSM de rol van president ingevoerd in China, India, Japan, Latijns-Amerika, Rusland en de Verenigde Staten. De verantwoordelijkheid voor regionale groei en synergie wordt toegewezen aan specifieke leden van de Raad van Bestuur. Innovatie: van het bouwen van de machine naar verdubbeling van de output Sinds de aankondiging in 25 dat DSM sterk ging inzetten op innovatie als onderdeel van de Vision 21- strategie heeft de versterkte aandacht voor innovatie zich in ruime mate uitbetaald, zoals blijkt uit het feit dat talrijke mijlpalen werden behaald. De meest tastbare daarvan is dat DSM de doelstelling van 1 miljard extra omzet uit innovatie in 21 vergeleken met 25 ruimschoots heeft gehaald ondanks de sterke tegenwind sinds het vierde kwartaal van 28. Verder heeft DSM grote vooruitgang geboekt bij het verbeteren van de innovatieactiviteiten en -cultuur in de onderneming en is het jaarlijkse aantal nieuwe productintroducties aanzienlijk opgevoerd (van ongeveer 25 in 26 tot een stabiel aantal van ongeveer 6 per jaar nu). Daarnaast vormen de Emerging Business Areas (EBA s) sterke platforms voor langetermijngroei die de beschikbare competenties in Life Sciences en Materials Sciences optimaal combineren. DSM wil het proces van waardecreatie uit innovatie in een hogere versnelling brengen. Dat zal onder meer zichtbaar worden in een nog hogere innovatiesnelheid en dus in een nieuwe, uitdagende innovatiedoelstelling en een ambitieus groeiperspectief voor de EBA s DSM Bio-based Products & Services, DSM Biomedical en DSM Advanced Surfaces. Daarnaast zal DSM in de gehele onderneming een platformbenadering voor innovatie invoeren. Een lijst van deze platforms is opgenomen in het hoofdstuk over innovatie dat begint op pagina 71 van het Integrated Annual Report. De focus op de EBA-programma s Personalized Nutrition en Specialty Packaging zal worden verminderd en deze zullen worden voortgezet met partners, afgestoten of naar andere DSM-onderdelen worden overgebracht. DSM definieert zijn innovatiedoelstelling voortaan op een nieuwe manier die beter aansluit op wat andere innovatieve bedrijven gebruiken: als percentage van de omzet dat wordt gegenereerd door nieuwe producten en toepassingen die in de laatste vijf jaar zijn geïntroduceerd. Deze doelstelling komt in de plaats van een absolute hoeveelheid extra omzet uit innovatie. DSM wil de omzet uit innovatie verhogen van 12% naar 2% van de totale omzet in 215. Dit weerspiegelt het streven naar verdere stimulering van innovatieve groei, naast portfoliovernieuwing en een hogere innovatiesnelheid. Voor de gecombineerde omzet van de EBA s is de doelstelling meer dan 1 miljard in 22. DSM Nederland Jaarverslag 21 8

13 Duurzaamheid: van verantwoordelijkheid naar business driver DSM kiest bewust voor een bredere benadering van duurzaamheid. Van een interne waarde en een instrument waarmee een verantwoorde bijdrage aan de samenleving kan worden geleverd is duurzaamheid uitgegroeid tot strategische aanjager. DSM s strategie is nauw verbonden met de missie van de onderneming om een betere kwaliteit van leven te creëren voor huidige en toekomstige generaties, en daarom is DSM trots op zijn sterke track record voor wat betreft duurzaamheidsprestaties. DSM is van mening dat duurzaamheid de komende decennia de belangrijkste onderscheidende factor en bron van toegevoegde waarde zal zijn en dat DSM zich in een unieke positie bevindt om nieuwe waarde creërende mogelijkheden te benutten. DSM heeft nieuwe en ambitieuze aspiraties geformuleerd voor duurzaamheid: in 215 zullen ECO+-producten goed zijn voor meer dan 8% van de omzet uit innovatie en tegen de 5% van de totale netto-omzet uit lopende activiteiten (vergeleken met naar schatting 34% in september 21). De kwalificatie ECO+ is gebaseerd op het oordeel van interne experts, dat tot stand is gekomen na evaluatie van diverse impactcategorieën waarbij voor een groeiend aantal producten een levenscyclusanalyse is toegepast. De impactcategorieën die DSM toepast zijn menselijke gezondheid, de kwaliteit van ecosystemen en natuurlijke hulpbronnen. Dankzij deze ontwikkelingen wordt DSM een industrieleider en een voorkeurspartner bij het creëren van waarde via duurzaamheid. Om deze ambitieuze doelen te bereiken wordt duurzaamheid in toenemende mate ingebed in alle activiteiten van DSM. Wereldwijde trends zoals bevolkingsgroei en toenemende welvaart (ook in snelgroeiende economieën), de druk op natuurlijke hulpbronnen, overexploitatie en vervuiling creëren uitdagingen die op elk niveau moeten worden aangepakt: - Responsible care: verbetering van DSM s eigen ecologische voetafdruk door middel van initiatieven om energieverbruik, emissies en afvalproductie te verminderen - Innovatieve nieuwe producten: het ontwikkelen van nieuwe producten die duidelijke ecologische (ECO+) of maatschappelijke voordelen bieden vergeleken met mainstream alternatieven - Creëren van duurzame waardeketens: verbetering van de ecologische voetafdruk in een gehele waardeketen door verbetering van inkoop, processen en/of producten - Andere inrichting van waardeketens: toepassing van innovatieve technologieën en partnerships om nieuwe, fundamenteel andere oplossingen te bedenken die het aanzien van de industrie veranderen DSM streeft met zijn geïntegreerde Triple P-benadering naar waardecreatie voor alle stakeholders langs drie dimensies tegelijk: - People: het verbeteren van de kwaliteit van leven door middel van DSM s activiteiten en innovaties - Planet: het verbeteren van de milieu-impact van DSM s activiteiten en producten (ECO+) - Profit: het creëren van winstgevende businesses en waarde voor DSM s aandeelhouders waarbij tegelijkertijd DSM s ECO+ doelstellingen om oplossingen te leveren voor wereldwijde maatschappelijke behoeften. DSM s People-strategie zal meetbaar betere oplossingen opleveren om behoeften te vervullen en de kwaliteit van leven te verbeteren. De onderneming zet zich in voor de ontwikkeling van internationaal erkende maatstaven voor zijn impact op mensen en gaat een dialoog aan met gemeenschappen, overheden en samenlevingen overal ter wereld om inzicht te krijgen in de behoeften op gebieden zoals gezondheid, voeding en productprestaties. Daarnaast gaat DSM verder investeren in innovatie met betrekking tot DSM s competenties en portfolio om te voorzien in menselijke basisbehoeften, bijvoorbeeld in projecten om verborgen honger en ondervoeding te bestrijden. DSM gaat de creativiteit van zijn steeds mondialer en diverser wordende organisatie benutten om ECO+ innovatie te bevorderen en de ambitieuze doelstellingen voor de ECO+ omzet in 215 te halen. Daarbij wordt voortgebouwd op DSM s sterke ECO+ innovatieplatform, met bijvoorbeeld coatings voor zonnecellen, watergedragen verven, biogebaseerde materialen, halogeenvrije kunststoffen, enz. Daarnaast werkt DSM samen met leveranciers aan verbetering van de totale voetafdruk van de waardeketens waarin de onderneming actief is. DSM s Profit-doelstelling omvat het vertalen van innovatieve duurzame oplossingen in sterke waardecreërende businesses die voorzien in onvervulde behoeften. Door de versterkte focus op inzicht in (maatschappelijke) behoeften zal DSM de winstgevendheid van zijn ECO+ businesses en Peopleoplossingen op verschillende manieren verhogen. Dat gebeurt onder meer door te voorzien in de behoefte aan schonere en groenere technologieën, door specifiek op snelgroeiende economieën gerichte producten te ontwikkelen en door duurzaamheid als criterium te hanteren bij acquisities en partnerships. Base of the Pyramid en Cradle to Cradle zijn voorbeelden van duurzame businessmodellen. Om het winstpotentieel van Triple P te benutten voor zijn business gaat DSM Triple P volledig integreren in zijn organisatie, activiteiten en verslaglegging. In de businessplanning- en innovatieprocessen en bij de kwartaalreviews van alle businesses wordt bijvoorbeeld rekening gehouden met Triple P en de uitkomsten van stakeholder engagement. De businessgroepen gaan duurzaamheidsorganisaties opzetten en verder uitbouwen. In 211 wordt een Sustainability Advisory Board bestaande uit een divers samengestelde en internationale groep externe experts opgericht om advies te geven en als klankbord te fungeren voor de Raad van Bestuur. Acquisities & Partnerships: van portfoliotransformatie naar driving focused growth Door niet-kernactiviteiten te desinvesteren en door selectieve acquisities te doen heeft DSM zich getransformeerd tot een onderneming die zich volledig focust op Life Sciences en Materials Sciences. DSM Nederland Jaarverslag 21 9

14 Sinds 27 heeft de onderneming Stamicarbon, DSM Energy, DSM s belang in Noordgastransport, Citric Acid Europe, Thermoplastic Elastomers (Sarlink van DSM Elastomers), DSM Special Products, DSM Agro en DSM Melamine verkocht. Voor de verkoop van de Keltan - business van DSM Elastomers is een overeenkomst getekend en voor de activiteiten met betrekking tot maleïnezuuranhydride en afgeleide producten loopt het verkoopproces nog. Zoals veel andere ondernemingen is DSM voorzichtig geweest met acquisities tijdens de financiële crisis en de economische teruggang. In de periode zijn echter wel een aantal kleinere acquisities en durfinvesteringen gedaan. Om een paar voorbeelden te geven: in 28 kocht DSM The Polymer Technology Group, een biomedische onderneming, waardoor toegang werd verkregen tot waardevolle kennis en klantrelaties in de biomedische markt. Met de acquisitie van Pentapharm in 27 verwierf DSM een leidende positie in de ontwikkeling en productie van actieve ingrediënten voor de persoonlijke verzorgingsindustrie. DSM Venturing heeft momenteel voor ongeveer 6 miljoen geïnvesteerd in veelbelovende ondernemingen en leidende durfkapitaalfondsen. DSM stelt per jaar tot 3 miljoen beschikbaar voor investeringen in venturing-activiteiten. In 21 bereikte DSM overeenstemming over de overname van Bayers industriële premixbusiness in Korea terwijl de acquisitie van de polyamide 6 polymeerfabriek van Nylon Polymer Company, LLC in de Verenigde Staten werd afgerond. Ook de ruil van de Novamid polyamidebusiness van Mitsubishi Chemical Corporation tegen DSM s Xantar polycarbonaatbusiness werd afgerond. DSM heeft ook op veel gebieden joint ventures en partnerships gevormd, met als meest recente voorbeelden de joint venture met Roquette voor biobarnsteenzuur en een samenwerkingsovereenkomst met de Australische regering voor het ontwerpen, bouwen en bedrijven van de eerste grote Australische productiefaciliteit voor biofarmaceutica. De onderneming beschikt over de kennis en de middelen mensen en financiën om te investeren in geselecteerde acquisities en partnerships. De overeenkomst met Sinochem Group voor de vorming van een 5/5 wereldwijde joint venture voor de businessgroep DSM Anti-Infectives is een van de eerste mijlpalen die DSM heeft aangekondigd na de formulering van de nieuwe strategie. In december 21 kondigde DSM de voorgenomen overname aan van Martek, een Amerikaanse producent van hoogwaardige producten van microbiële oorsprong die gezondheid en welzijn bevorderen via voeding. Dit wordt DSM s eerste grote acquisitie na de succesvolle transformatie tot een Life Sciences en Materials Sciences-onderneming. Elke potentiële acquisitie of partnership wordt door DSM beoordeeld aan de hand van strenge criteria op het gebied van strategie, financiën en duurzaamheid. Bij het screenen wordt een eerste selectie gemaakt op basis van de strategische fit. Op de zo verkregen shortlist worden de financiële criteria toegepast. Een belangrijk strategisch criterium is dat de business of partner een leidende positie moet toevoegen of versterken en waarde moet toevoegen aan DSM voor wat betreft technologische en/of marktcompetenties. DSM is ook op zoek naar mogelijkheden ter versterking van competenties en marktposities voor de andere drie strategische aanjagers van groei: uitbreiding in Snelgroeiende Economieën, Innovatie en Duurzaamheid. DSM stelt alles in het werk om zijn Single-A kredietwaardigheidsrating te behouden, en daarom is het voornaamste financiële criterium dat iedere acquisitie vanaf het begin moet bijdragen aan de winst per aandeel en aan de realisatie van de andere financiële doelstellingen. In het uitzonderlijke geval dat er zich een zeer aantrekkelijke overnamemogelijkheid voordoet van een omvang die de financiële ratio s onder druk zou zetten, kan DSM bereid zijn een tijdelijke afwijking te accepteren van de kredietmaatstaven die passen bij de beoogde kredietbeoordeling. DSM is echter van mening dat een Single-A kredietwaardigheidsrating noodzakelijk is om te zorgen dat de onderneming te allen tijde voldoende financiële en strategische flexibiliteit bezit. Na een dergelijke acquisitie zou DSM s beleid erop gericht zijn de balans en de onderliggende financiële kengetallen zodanig te managen dat de ratio s binnen korte tijd weer voldoen aan de Single-A status. Er zijn uitzonderingen op het criterium ten aanzien van de winst per aandeel. Bij acquisities van kleine, innovatieve groeiactiviteiten kan dat criterium bijvoorbeeld misschien minder relevant zijn. Het combineren van groei-aanjagers DSM s vier strategische groei-aanjagers zijn stuk voor stuk belangrijk, maar ze versterken elkaar ook. Door meerdere aanjagers met elkaar te combineren kan DSM een groter aantal businessmogelijkheden met groot potentieel genereren. In 29 opende DSM de DSM China Campus in Shanghai om de lokale competenties op het gebied van research & development te versterken. Deze researchfaciliteit, DSM s grootste en belangrijkste buiten Europa en de VS, fungeert als incubator voor DSM s lokale innovatiecompetentie. De voorgenomen acquisitie van een belang van 51% in AGI Corporation (Taiwan) stelt DSM in staat om niet alleen zijn platform voor UV-technologie (een innovatieve en milieuvriendelijke technologie) te versterken, maar ook zijn positie in snelgroeiende economieën uit te breiden. Dat betekent dat bij deze acquisitie alle vier de groei-aanjagers een rol spelen. Organisatie en cultuur Om alle vier de groei-aanjagers op het beoogde hogere niveau te brengen, transformeert DSM zijn organisatie en cultuur zodat er een werkelijk mondiale organisatie wordt gecreëerd en de onderneming zijn strategische ambities kan verwezenlijken. Door regionale businesses te DSM Nederland Jaarverslag 21 1

15 versterken en meer bevoegdheden te verlenen zal DSM lokale marktinzichten en relaties verdiepen. Tegelijkertijd zorgt de One DSM - benadering en -filosofie voor steeds verdere verbetering van kennisuitwisseling en samenwerking tussen businesses, functies en regio s, zodat de onderneming de voordelen van diversiteit ten volle kan benutten. One DSM is een wereldwijde inspanning om een sterk presterende organisatie met goede netwerken te creëren waarmee DSM zijn doelstellingen en ambities kan realiseren. De businessgroepen, met een focus op klanten en markten, zijn de primaire bouwstenen, zowel in organisatorisch opzicht als vanuit businessoogpunt. De regionale organisaties zullen de businessgroepen versterken door infrastructuur en kennis en kunde te verschaffen die de business ondersteunt. Verder zorgen de regionale organisaties ook voor lokale innovatie in geselecteerde landen en vormen zij het gezicht van DSM tegenover externe stakeholdergroepen. De regionale organisaties dragen gezamenlijk de verantwoordelijkheid voor versnelde groei van de omzet. Dit alles wordt ondersteund en geoptimaliseerd door Functional Excellence-groepen (waarin de functionele expertise en implementatiekennis van de gehele onderneming wordt gebundeld) en gemeenschappelijke diensten (die op specifieke gebieden efficiënte diensten van hoge kwaliteit verlenen binnen de gehele onderneming). Samenwerking tussen businesses en regio s, effectieve kennisuitwisseling, leren en open innovatie zullen tot synergie leiden. Functional excellence wordt geïmplementeerd door middel van een wereldwijde benadering. De transformatie van DSM s organisatie wordt verder ondersteund door DSM s cultuurveranderingsprogramma, dat een gemeenschappelijk inzicht heeft gecreëerd in essentiële DSM-waarden en principes die tot groei leiden: - Externe oriëntatie en innovatiegedrevenheid: DSM dichter bij klanten, leveranciers, partners en andere invloedrijke instanties, zoals nietgouvernementele organisaties en vele externe partijen, brengen - Prestatieverantwoordelijkheid: ambitieuze doelstellingen formuleren, resultaten leveren, leren van fouten, zowel individueel als collectief - Inspirerend leiderschap: de complementaire en consistente combinatie van richting aangeven met ambitie en passie, besluiten nemen op basis van een gezond gevoel van urgentie, en verbindingen leggen met mensen door authenticiteit, betrokkenheid en een sterke motivatie te tonen. DSM s cultuurveranderingsprogramma zal verder worden uitgerold met de nadruk op samenwerking en snelheid van uitvoering. Dit alles op basis van duurzaamheid (DSM s kernwaarde) en een geloof in diversiteit, inclusief internationalisatie. Bij DSM ligt de focus bij diversiteit nu op gender, nationaliteit en achtergrond. Onderzoek heeft aangetoond dat dit de sterkste onderscheidende factoren zijn bij het creëren van een meer gebalanceerde mix van gedrag en mindsets. DSM is op weg om een werkelijk mondiale organisatie te worden met meerdere dynamische regionale centra die zich elk op lokale/regionale markten en klantbehoeften focussen. Daarbij wordt diversiteit gezien en gewaardeerd als een sleutelfactor die de onderneming helpt zich aan te passen aan een onzekere, snel veranderende wereld en als een bron van nieuw innovatiepotentieel. De One DSM -filosofie verschaft een sterk platform ter ondersteuning van internationalisatie en ter bevordering van waarde creërend gedrag. De gemeenschappelijke missie, de kernwaarde en de businessprincipes maken integraal deel uit van One DSM. In 21 is de DSM Code of Business Conduct uitgerold in de DSM-organisatie, waarbij ondernemingsbreed gebruik werd gemaakt van een e-learning tool. Zie pagina 51 van het Integrated Annual Report voor meer informatie hierover. Met het cultuurveranderingsprogramma behoudt DSM zijn focus op externe oriëntatie en innovatie, prestatieverantwoordelijkheid en inspirerend leiderschap op basis van een gezamenlijk geloof in duurzaamheid en diversiteit. Ook gaat DSM meer nadruk leggen op: - samenwerking: DSM-ers gaan beter samenwerken met collega s, klanten, partners, de overheid, regelgevende instanties en andere belangrijke opinieleiders; - snelheid: het wordt gemakkelijker om kennis uit te wisselen, te leren en informatie te versturen, zodat er sneller en effectiever besluiten kunnen worden genomen; - nieuwe manieren van werken: flexibele werkwijzen en een bijbehorende flexibel beleid worden ingevoerd. Verdere internationalisatie van DSM s personeel en van het hogere management is een eerste noodzaak om van DSM een werkelijk mondiale onderneming te maken. Een nieuw merk voor een nieuw tijdperk DSM s transformatie tot een Life Sciences en Materials Sciencesonderneming die actief is op het gebied van gezondheid, voeding en materialen is nu afgerond. Daarom is de introductie van een nieuw concernmerk een logische stap. Het nieuwe merk laat heel duidelijk zien aan klanten, leveranciers, aandeelhouders, de samenlevingen waarin de onderneming actief is en de DSM-werknemers dat DSM een bladzijde heeft omgeslagen. Het nieuwe merk is een symbool van de overgang van de onderneming naar het nieuwe DSM, een Life Sciences en Materials Sciences-onderneming die inspeelt op belangrijke mondiale maatschappelijke trends. Het nieuwe merk weerspiegelt de algehele positionering intern en extern van de onderneming. Het staat voor het nieuw gecreëerde DSM (de Life Sciences en Materials Sciences-onderneming) en de DSM-cultuur (die zich aanpast aan de nieuwe portfolio). Bovendien vertegenwoordigt het de waarden van DSM en de One DSM-filosofie en sluit het aan bij de missie om een betere kwaliteit van leven te creëren voor huidige en toekomstige generaties. DSM Nederland Jaarverslag 21 11

16 DSM Nederland Jaarverslag 21 12

17 DSM Nederland Jaarverslag 21 13

18 DSM Nederland Jaarverslag 21 14

19 DSM Nederland Jaarverslag 21 15

20 DSM Nederland Jaarverslag 21 16

Informatie voor de pers

Informatie voor de pers Informatie voor de pers DSM, Corporate Communications P.O. Box 6500, 6401 HJ Heerlen The Netherlands phone +31 (0) 45 578 2421 www.dsm.com Van mijnbouw naar Life Sciences en Materials Sciences Een geschiedenis

Nadere informatie

Koninklijke DSM N.V. Verkorte Nederlandstalige versie van het Integrated Annual Report 2010

Koninklijke DSM N.V. Verkorte Nederlandstalige versie van het Integrated Annual Report 2010 Koninklijke DSM N.V. Verkorte Nederlandstalige versie van het Integrated Annual Report 2010 Document: DSM Jaarverslag 2010 Date: 15-03-2011 10:41:50 Language: NL DSM, de Life Sciences en Materials Sciences-onderneming

Nadere informatie

Life Sciences en Materials Sciences

Life Sciences en Materials Sciences Koninklijke DSM N.V. Verkorte Nederlandstalige versie van het Integrated Annual Report 2011 Life Sciences en Materials Sciences DSM, de Life Sciences en Materials Sciences-onderneming. Our purpose is

Nadere informatie

Bright Science. Brighter Living. Verkorte Nederlandstalige versie van het Integrated Annual Report 2012 van Koninklijke DSM N.V.

Bright Science. Brighter Living. Verkorte Nederlandstalige versie van het Integrated Annual Report 2012 van Koninklijke DSM N.V. Bright Science. Brighter Living. Verkorte Nederlandstalige versie van het Integrated Annual Report 2012 van Koninklijke DSM N.V. Life Sciences en Materials Sciences DSM, de Life Sciences en Materials Sciences-onderneming.

Nadere informatie

De Drievoudige Bottom Line, een noodzakelijke economische innovatie

De Drievoudige Bottom Line, een noodzakelijke economische innovatie De Drievoudige Bottom Line, een noodzakelijke economische innovatie Feike Sijbesma, CEO Royal DSM In de loop der tijd is het effect van bedrijven op de maatschappij enorm veranderd. Vijftig tot honderd

Nadere informatie

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together Gids voor werknemers Rexel, Building the future together Editorial Beste collega s, De wereld om ons heen verandert snel en biedt ons nieuwe uitdagingen en kansen. Aan ons de taak om effectievere oplossingen

Nadere informatie

Press Release. DSM realiseert sterke resultaten over 2010 en stelt verhoging dividend naar 1,35 voor

Press Release. DSM realiseert sterke resultaten over 2010 en stelt verhoging dividend naar 1,35 voor Press Release DSM, Corporate Communications Postbus 6500, 6401 HJ Heerlen telefoon +31 (0) 45 578 2421 fax +31 (0) 045 574 0680 email media.relations@dsm.com www.dsm.com Datum Heerlen, 23 februari 2011

Nadere informatie

Verkorte jaarrekening

Verkorte jaarrekening Geconsolideerde winst- en verliesrekening voor het jaar eindigend op 31 december 2012 x miljoen Doorlopende activiteiten Beëindigde Vóór Bijzondere activiteiten bijzondere posten posten Netto-omzet 9.131-9.131-9.131

Nadere informatie

Cleantech Markt Nederland 2008

Cleantech Markt Nederland 2008 Cleantech Markt Nederland 2008 Baken Adviesgroep November 2008 Laurens van Graafeiland 06 285 65 175 1 Definitie en drivers van cleantech 1.1. Inleiding Cleantech is een nieuwe markt. Sinds 2000 heeft

Nadere informatie

Jaarresultaten 2014. Feike Sijbesma, CEO/Voorzitter van de Raad van Bestuur Algemene Vergadering van Aandeelhouders, 30 april 2015.

Jaarresultaten 2014. Feike Sijbesma, CEO/Voorzitter van de Raad van Bestuur Algemene Vergadering van Aandeelhouders, 30 april 2015. Jaarresultaten 2014 Feike Sijbesma, CEO/Voorzitter van de Raad van Bestuur Algemene Vergadering van Aandeelhouders, 30 april 2015 Pagina Verklaring inzake Safe Harbor Deze presentatie kan toekomstgerichte

Nadere informatie

HUNTER DOUGLAS RESULTATEN EERSTE HALFJAAR 2015

HUNTER DOUGLAS RESULTATEN EERSTE HALFJAAR 2015 Voor publicatie: 5 augustus 2015 08.00 uur HUNTER DOUGLAS RESULTATEN EERSTE HALFJAAR 2015 Rotterdam, 5 augustus 2015 - Hunter Douglas, wereldmarktleider in raambekleding (Luxaflex ) en een vooraanstaand

Nadere informatie

GlobalTouch: Hoe ondersteunt CRM bij Co-creatie?

GlobalTouch: Hoe ondersteunt CRM bij Co-creatie? GlobalTouch: Hoe ondersteunt CRM bij Co-creatie? DSM is everywhere 1 Achtergrond CRM@DSM Sinds anderhalf jaar is DSM gericht bezig CRM te implementeren vanuit een corporate doelstelling, waarbij individuele

Nadere informatie

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s In een globaliserende economie moeten regio s en ondernemingen internationaal concurreren. Internationalisatie draagt bij tot de economische

Nadere informatie

CTAC SLAAT DE BRUG TUSSEN MENS EN TECHNIEK

CTAC SLAAT DE BRUG TUSSEN MENS EN TECHNIEK CTAC SLAAT DE BRUG TUSSEN MENS EN TECHNIEK JAARCIJFERS 2011 14 maart 2012 Agenda 1. Ctac Solution Provider 2. Hoofdpunten 2011 3. Financiële details 4. Strategie en vooruitblik 2 Ctac Solution Provider

Nadere informatie

Persbericht Aantal pagina s: 4

Persbericht Aantal pagina s: 4 Persbericht Aantal pagina s: 4 Brunel: sterke groei omzet en winst Kernpunten verslagjaar 2004 Omzet 313 miljoen; 27% groei EBIT 11,0 miljoen; toename van 8,1 miljoen Nettowinst 7,3 miljoen; toename van

Nadere informatie

The Netherlands of 2040. www.nl2040.nl

The Netherlands of 2040. www.nl2040.nl The Netherlands of 2040 www.nl2040.nl 1 Tijden veranderen 2 Tijden veranderen 3 Nieuwe CPB scenario studie Vraag Waarmee verdienen we ons brood in 2040? Aanpak Scenario s, geven inzicht in onzekerheid

Nadere informatie

HUNTER DOUGLAS N.V., Piekstraat 2, 3071 EL Rotterdam, Nederland, Tel. 010 4869911, Telefax 010-4850355 HUNTER DOUGLAS RESULTATEN 2011

HUNTER DOUGLAS N.V., Piekstraat 2, 3071 EL Rotterdam, Nederland, Tel. 010 4869911, Telefax 010-4850355 HUNTER DOUGLAS RESULTATEN 2011 Voor publicatie: 14 maart 2012 08.00 uur HUNTER DOUGLAS RESULTATEN 2011 Rotterdam, 14 maart 2012 - Hunter Douglas, wereldmarktleider in raambekleding (Luxaflex ) en een vooraanstaand producent van bouwproducten,

Nadere informatie

Verslag van de Raad van Bestuur

Verslag van de Raad van Bestuur Verslag van de Raad van Bestuur Belangrijkste ontwikkelingen van 2010 Algemeen De sterke financiële resultaten over 2010 weerspiegelen DSM s focus op innovatie en klanten wereldwijd, en DSM s aanpak van

Nadere informatie

NEEM DE TIJD LEER ONS BETER KENNEN

NEEM DE TIJD LEER ONS BETER KENNEN LOOK CLOSER UNDERSTAND MORE NEEM DE TIJD Ontdek Robeco 1 Wij willen alles weten over de wereld en hoe die werkt, over de risico s en kansen. Op deze manier herkennen we langetermijnkansen, innoveren we

Nadere informatie

Value8 fors gegroeid in eerste vier maanden 2015

Value8 fors gegroeid in eerste vier maanden 2015 PERSBERICHT Bussum, 19 mei 2015 Aantal medewerkers ruim verdubbeld Value8 fors gegroeid in eerste vier maanden 2015 Hoofdpunten trading update: Goede bedrijfsmatige ontwikkeling bestaande bedrijven Resultaatverwachting:

Nadere informatie

DSM Press Release. 08N Heerlen (NL), 18 februari 2009. DSM meldt recordjaar ondanks wereldwijde economische teruggang in Q4

DSM Press Release. 08N Heerlen (NL), 18 februari 2009. DSM meldt recordjaar ondanks wereldwijde economische teruggang in Q4 DSM, Corporate Communications, P.O. Box 6500, 640 JH Heerlen, The Netherlands Telephone (3) 45 578242, Telefax (3) 45 5740680 Internet: www.dsm.com E-mail : media.relations@dsm.com 08N Heerlen (NL), 8

Nadere informatie

HUNTER DOUGLAS N.V., Piekstraat 2, 3071 EL Rotterdam, Nederland, Tel. 010 4869911, Telefax 010-4850355 HUNTER DOUGLAS RESULTATEN Q1 2014

HUNTER DOUGLAS N.V., Piekstraat 2, 3071 EL Rotterdam, Nederland, Tel. 010 4869911, Telefax 010-4850355 HUNTER DOUGLAS RESULTATEN Q1 2014 Voor publicatie: 13 mei 2014 08.00 uur HUNTER DOUGLAS RESULTATEN Q1 2014 Rotterdam, 13 mei 2014 - Hunter Douglas, wereldmarktleider in raambekleding (Luxaflex ) en een vooraanstaand producent van bouwproducten,

Nadere informatie

Bekaert ontwikkelt samen met klanten milieuvriendelijke gasbranders voor verwarmingsinstallaties. Een optimale verbranding van het gas/luchtmengsel

Bekaert ontwikkelt samen met klanten milieuvriendelijke gasbranders voor verwarmingsinstallaties. Een optimale verbranding van het gas/luchtmengsel Bekaert ontwikkelt samen met klanten milieuvriendelijke gasbranders voor verwarmingsinstallaties. Een optimale verbranding van het gas/luchtmengsel wordt bekomen dankzij de structuur van het oppervlak,

Nadere informatie

#kpnjaarcijfers2011. Eelco Blok CEO KPN Eric Hageman CFO KPN a.i.

#kpnjaarcijfers2011. Eelco Blok CEO KPN Eric Hageman CFO KPN a.i. #kpnjaarcijfers2011 Eelco Blok CEO KPN Eric Hageman CFO KPN a.i. #hoofdpunten Turbulent 2011 Financiële doelen grotendeels gehaald Strategie neergezet voor komende jaren Internationaal gaat heel goed Nederland

Nadere informatie

Nettowinst gestegen met 53%, sterke prestaties in met name Duitsland en Nederland

Nettowinst gestegen met 53%, sterke prestaties in met name Duitsland en Nederland Nettowinst gestegen met 53%, sterke prestaties in met name Duitsland en Nederland Kernpunten tweede kwartaal 2005 Stijging met 52% van de verwaterde winst per gewoon aandeel (WPA) in Q2 tot 0,47 (Q2 2004:

Nadere informatie

Voorproefje Cosun MVO-verslag 2011

Voorproefje Cosun MVO-verslag 2011 Voorproefje Cosun MVO-verslag 2011 1 Dit is een voorproefje in druk van het digitale Cosun MVO-verslag over 2011. Wilt u meer gegevens raadplegen over wat wij zoal ondernemen met het oog op onze maatschappelijke

Nadere informatie

Camiel Eurlings (Air France-KLM, links) en Atzo NicolaÏ (DSM Nederland, rechts) met de nieuwe lichtgewicht netten.

Camiel Eurlings (Air France-KLM, links) en Atzo NicolaÏ (DSM Nederland, rechts) met de nieuwe lichtgewicht netten. Persbericht REVOLUTIONAIRE LICHTGEWICHT VRACHTNETTEN MET DYNEEMA ZULLEN DE UITSTOOT VAN BROEIKASGASSEN VAN AIR FRANCE-KLM DRASTISCH VERLAGEN Ontwikkeling is het resultaat van samenwerking van Air France-KLM-Martinair

Nadere informatie

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

Samen realiseren we de koers van Zuid-Limburg

Samen realiseren we de koers van Zuid-Limburg Samen realiseren we de koers van Zuid-Limburg Ambitie programma Toegevoegde waarde/bijdrage aan BNP: 40 miljard euro op ZON niveau 8,5 miljard op het niveau van Zuid- Limburg Complete werkgelegenheid:

Nadere informatie

Halfjaarcijfers 2008 Koninklijke Ten Cate nv. 20 augustus 2008

Halfjaarcijfers 2008 Koninklijke Ten Cate nv. 20 augustus 2008 Halfjaarcijfers 2008 Koninklijke Ten Cate nv 20 augustus 2008 Agenda Profiel / Organisatie Kerncijfers tweede kwartaal / eerste halfjaar 2008 Belangrijkste ontwikkelingen 2008 Ontwikkelingen per sector

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Vóór dat u beleid ontwikkelt is het van belang om de vraag: Waaròm zou ik MVO beleid ontwikkelen? te beantwoorden. Het antwoord op deze vraag bepaalt hóe u het MVO

Nadere informatie

Optimaliseren van recyclingprocessen via innovatie in productontwikkeling Duurzaamheidsdialoog TNS NIPO

Optimaliseren van recyclingprocessen via innovatie in productontwikkeling Duurzaamheidsdialoog TNS NIPO Optimaliseren van recyclingprocessen via innovatie in productontwikkeling Duurzaamheidsdialoog TNS NIPO Eelco Smit Philips Consumer Lifestyle 29 maart 2012 Een sterke diverse industriële groep leading

Nadere informatie

World Wealth Report 2012: schaalbaarheid essentieel voor behalen groeidoelstellingen en verbeteren klantrelaties

World Wealth Report 2012: schaalbaarheid essentieel voor behalen groeidoelstellingen en verbeteren klantrelaties World Wealth Report 2012: schaalbaarheid essentieel voor behalen groeidoelstellingen en verbeteren klantrelaties Modernisering van bedrijfsmodellen is nodig voor meer flexibiliteit en om aan groeidoelstellingen

Nadere informatie

zonweringsdoeken gemaakt van planten THE FIRST SUNSCREEN FABRIC IN THE WORLD WITH CRADLE TO CRADLE CERTIFIED GOLD

zonweringsdoeken gemaakt van planten THE FIRST SUNSCREEN FABRIC IN THE WORLD WITH CRADLE TO CRADLE CERTIFIED GOLD zonweringsdoeken gemaakt van planten THE FIRST SUNSCREEN FABRIC IN THE WORLD WITH CRADLE TO CRADLE CERTIFIED GOLD M + N PROJECTEN ONTWIKKELDE EEN NIEUWE GENERATIE ZONWERINGSDOEKEN, DIE DE HUIDIGE MATERIALEN

Nadere informatie

MTY wordt IEX Group NV, leider in online beleggersinformatie

MTY wordt IEX Group NV, leider in online beleggersinformatie PERSBERICHT Bussum, 5 november 2015 In aanvulling op het persbericht IEX gaat naar de beurs, dat hedenmorgen is gepubliceerd, informeert MTY Holdings NV middels onderstaand bericht haar aandeelhouders

Nadere informatie

Strategische review 2013-2017. 14 mei 2013

Strategische review 2013-2017. 14 mei 2013 Strategische review 2013-2017 14 mei 2013 Samenvatting Duidelijke keuze voor positionering als gespecialiseerde, onafhankelijke wealth manager Ons doel is behoud en opbouw van vermogen voor klanten Wij

Nadere informatie

Symposium Groene chemie in de delta

Symposium Groene chemie in de delta DPI Value Centre als onderdeel van TKI SPM en het valorisatienetwerk 2.0 Symposium Groene chemie in de delta A. Brouwer, 12 November 2012 TKI Smart Polymeric Materials Topresearch in polymeren 5-10 jaar

Nadere informatie

AGENDA KNOW HOW PROFESSIONALS

AGENDA KNOW HOW PROFESSIONALS SOFTWARE DEVELOPMENT EXPERTISE PROFESSIONALS PROCESS AUTOMATISERING Algemene Vergadering van Aandeelhouders 30 mei 2011 1 AGENDA KNOW HOW PROFESSIONALS 1. Opening en mededelingen 2. Jaarrekening en jaarverslag

Nadere informatie

HUNTER DOUGLAS N.V., Piekstraat 2, 3071 EL Rotterdam, Nederland, Tel. 010 4869911, Telefax 010-4850355 HUNTER DOUGLAS RESULTATEN Q1 2012

HUNTER DOUGLAS N.V., Piekstraat 2, 3071 EL Rotterdam, Nederland, Tel. 010 4869911, Telefax 010-4850355 HUNTER DOUGLAS RESULTATEN Q1 2012 Voor publicatie: 10 mei 2012 08.00 uur HUNTER DOUGLAS RESULTATEN Q1 2012 Rotterdam, 10 mei 2012 - Hunter Douglas, wereldmarktleider op het gebied van raambekleding (Luxaflex ) en een vooraanstaand producent

Nadere informatie

DPA Group N.V. Algemene Vergadering van Aandeelhouders

DPA Group N.V. Algemene Vergadering van Aandeelhouders DPA Group N.V. Algemene Vergadering van Aandeelhouders Amsterdam, 23 april 2015 Disclaimer Bepaalde uitspraken in deze presentatie betreffen prognoses aangaande de toekomstige financiële conditie en resultaten

Nadere informatie

Koninklijke DSM N.V. Jaarverslag 2008. Life Sciences and Materials Sciences. Staying the Course

Koninklijke DSM N.V. Jaarverslag 2008. Life Sciences and Materials Sciences. Staying the Course Koninklijke DSM N.V. Life Sciences and Materials Sciences Staying the Course DSM in vogelvlucht De activiteiten van DSM zijn ondergebracht in businessgroepen die samenhangende product/marktcombinaties

Nadere informatie

Rotie: Cleaning & Services Amsterdam: Tankstorage Amsterdam: Orgaworld: Biodiesel Amsterdam:

Rotie: Cleaning & Services Amsterdam: Tankstorage Amsterdam: Orgaworld: Biodiesel Amsterdam: Rotie maakt onderdeel uit van de Simadan Groep. De Simadan Groep is een wereldwijd uniek industrieel ecosysteem waarin bij het verwerken van organische reststromen en frituurvet geen bruikbare energie

Nadere informatie

Achterhoek 2020 Tom van der Horst, TNO 28 januari 2015 1

Achterhoek 2020 Tom van der Horst, TNO 28 januari 2015 1 Achterhoek 2020 Tom van der Horst, TNO 28 januari 2015 1 Dutch industry fit for the future?! onze wereld verandert en dus ook onze industrie. met impact op economie en samenleving smart industry agenda

Nadere informatie

Persbericht. CSM: TRADING UPDATE Q3 2009 Diemen, 28 oktober 2009

Persbericht. CSM: TRADING UPDATE Q3 2009 Diemen, 28 oktober 2009 CSM nv Corporate Communications Postbus 349 1000 AH Amsterdam Nienoord 13 1112 XE Diemen T +31 (0)20 590 62 16 F +31 (0)20 590 62 17 E communications@csm.nl Persbericht CSM: TRADING UPDATE Q3 2009 Diemen,

Nadere informatie

Amsterdam Commodities profiteert van volatiele prijzen Stijging nettowinst 2009 met 20% tot 10,5 miljoen

Amsterdam Commodities profiteert van volatiele prijzen Stijging nettowinst 2009 met 20% tot 10,5 miljoen PERSBERICHT Rotterdam, 20 april 2010 Amsterdam Commodities profiteert van volatiele prijzen Stijging nettowinst 2009 met 20% tot 10,5 miljoen Nettowinst 10,5 miljoen (2008: 8,7 miljoen) Voorstel slotdividend

Nadere informatie

Loont kiezen voor Cleantech innovatie?

Loont kiezen voor Cleantech innovatie? Loont kiezen voor Cleantech innovatie? Investeren in Cleantech biedt de mogelijkheid om economische meerwaarde te creëren in combinatie met milieuvoordelen. Een Cleantech productiemodel dient in staat

Nadere informatie

Voorwoord. Voorzitter van stichting Blue Revolution Foundation. Karina Czapiewska 19-6-2014

Voorwoord. Voorzitter van stichting Blue Revolution Foundation. Karina Czapiewska 19-6-2014 Beleidsplan 2014 Voorwoord Dit beleidsplan voor de Blue Revolution Foundation geeft inzicht in de doelstellingen, activiteiten en verwachte besteding van gelden. Het plan is tevens opgesteld in het kader

Nadere informatie

We create chemistry. Onze bedrijfsstrategie

We create chemistry. Onze bedrijfsstrategie We create chemistry Onze bedrijfsstrategie Het verhaal van BASF Al vanaf onze oprichting in 1865 richten wij ons op de evoluerende wereld om ons heen. Wanneer we kijken naar hoe we als bedrijf willen bijdragen

Nadere informatie

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland Samenvatting Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland 2014-2020 Inzet op innovatie en een koolstofarme economie In het Europa van 2020 wil Noord-Nederland zich ontwikkelen en profileren als een regio

Nadere informatie

Hoe ontwikkel je een regionale economy?

Hoe ontwikkel je een regionale economy? 1 Hoe ontwikkel je een regionale economy? Model van 5 elementen Excellent Science World leading and accessible positions in sciences People make the difference Attracting world class scientists and talented

Nadere informatie

World Economic Forum publiceert Global Information Technology Report 2010-2011

World Economic Forum publiceert Global Information Technology Report 2010-2011 PERSBERICHT World Economic Forum publiceert Global Information Technology Report 20-2011 Nederland zakt naar de 11e plaats op ranglijst van WEF Global Information Technology Report, en de opkomende economieën

Nadere informatie

Randstad resultaten eerste kwartaal 2006: 29% omzetgroei, nettowinst gestegen met 74%

Randstad resultaten eerste kwartaal 2006: 29% omzetgroei, nettowinst gestegen met 74% Randstad resultaten eerste kwartaal 2006: 29% omzetgroei, nettowinst gestegen met 74% Kernpunten eerste kwartaal 2006 Verwaterde nettowinst per gewoon aandeel* in Q1 met 83% gestegen tot 0,44 (vóór aan

Nadere informatie

Gimv Health & Care fonds Investeren in de gezondheids- en zorgsector van de toekomst. Brussel, 27 februari 2013

Gimv Health & Care fonds Investeren in de gezondheids- en zorgsector van de toekomst. Brussel, 27 februari 2013 Gimv Health & Care fonds Investeren in de gezondheids- en zorgsector van de toekomst Brussel, 27 februari 2013 Inhoud 1. Health & Care fonds zorgt voor kritische massa en multiplicatoreffect (Urbain Vandeurzen)

Nadere informatie

DISRUPTIEVE TECHNOLOGIE. Hoe bedrijven hun businessmodel innoveren. Prof. dr. Henk W. Volberda Rotterdam School of Management Erasmus University

DISRUPTIEVE TECHNOLOGIE. Hoe bedrijven hun businessmodel innoveren. Prof. dr. Henk W. Volberda Rotterdam School of Management Erasmus University Strategie Summit Industrie 5 maart 2015 DISRUPTIEVE http://www.youtube.com/watch?v=- TasuCE64kk&feature=youtu.be&t=1m54s TECHNOLOGIE Hoe bedrijven hun businessmodel innoveren Prof. dr. Henk W. Volberda

Nadere informatie

Algemene vergadering van aandeelhouders ROTTERDAM,23 APRIL 2008

Algemene vergadering van aandeelhouders ROTTERDAM,23 APRIL 2008 Algemene vergadering van aandeelhouders Nyloplast NV ROTTERDAM,23 APRIL 2008 Agenda Algemene Vergadering van Aandeelhouders 1. Opening 2. Toelichting op jaarverslag 2007 3. Jaarrekening 2007: vaststelling

Nadere informatie

Koninklijke DSM N.V. Jaarverslag 2007. Life Sciences en Materials Sciences. Embracing the Future

Koninklijke DSM N.V. Jaarverslag 2007. Life Sciences en Materials Sciences. Embracing the Future Koninklijke DSM N.V. Life Sciences en Materials Sciences Embracing the Future DSM in vogelvlucht De activiteiten van DSM zijn ondergebracht in businessgroepen die samenhangende product/marktcombinaties

Nadere informatie

Onze belangrijkste succesfactoren

Onze belangrijkste succesfactoren NL 01/2015 Onze belangrijkste succesfactoren Meest betrouwbare bedrijf Bij Balta weten we dat betrouwbare partners de sleutel tot succes zijn. Daarom streven we ernaar om voor al onze belanghebbenden de

Nadere informatie

Contextbeschrijving Cofely Capelle a/d IJssel

Contextbeschrijving Cofely Capelle a/d IJssel Contextbeschrijving Cofely Capelle a/d IJssel Shailin Soekaloe S. Soekaloe Contextbeschrijving Naam: Shailin Soekaloe Studentnummer: 12072273 Opleiding: Werktuigbouwkunde Duaal 1. Voorwoord Deze contextbeschrijving

Nadere informatie

inspireren en innoveren in MVO

inspireren en innoveren in MVO inspireren en innoveren in MVO Inleiding Gert Van Eeckhout Beleidsondersteuner MVO - Departement WSE Wat is MVO? Waarom MVO? Beleidslijnen Vlaamse overheid MVO? een proces waarbij ondernemingen vrijwillig

Nadere informatie

Chemelot groeit naar meest concurrerende en duurzame site van West-Europa. Chemie- en materialencomplex Chemelot ontvouwt ambitieuze toekomstvisie

Chemelot groeit naar meest concurrerende en duurzame site van West-Europa. Chemie- en materialencomplex Chemelot ontvouwt ambitieuze toekomstvisie Persbericht Chemelot groeit naar meest concurrerende en duurzame site van West-Europa Chemie- en materialencomplex Chemelot ontvouwt ambitieuze toekomstvisie Sittard-Geleen,11 mei 2016 - Chemelot, de chemie-

Nadere informatie

Onze belangrijkste succesfactoren

Onze belangrijkste succesfactoren NL - 07/2015 Onze belangrijkste succesfactoren Meest betrouwbare bedrijf Bij Balta weten we dat betrouwbare partners de sleutel tot succes zijn. Daarom streven we ernaar om voor al onze belanghebbenden

Nadere informatie

Resultaten 2014. Goede voortgang in transformatiejaar. Eelco Blok, CEO Jan Kees de Jager, CFO. Den Haag, 4 februari 2015

Resultaten 2014. Goede voortgang in transformatiejaar. Eelco Blok, CEO Jan Kees de Jager, CFO. Den Haag, 4 februari 2015 Resultaten 2014 Goede voortgang in transformatiejaar Eelco Blok, CEO Jan Kees de Jager, CFO Den Haag, 4 februari 2015 Hoofdpunten 2014 Goede voortgang in transformatiejaar Operationele en financiële positie

Nadere informatie

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Financieel Management

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Financieel Management Exact Synergy Enterprise Krachtiger Financieel Management 1 Inleiding Waar gaat het om? Makkelijke vragen zijn vaak het moeilijkst te beantwoorden. Als het hectische tijden zijn, moet u soms veel beslissingen

Nadere informatie

2 Voorwoord. Wij hebben voor ons bedrijf duidelijke strategische prioriteiten en ambitieuze doelen bepaald.

2 Voorwoord. Wij hebben voor ons bedrijf duidelijke strategische prioriteiten en ambitieuze doelen bepaald. Visie en Waarden 2 Voorwoord Wij hebben voor ons bedrijf duidelijke strategische prioriteiten en ambitieuze doelen bepaald. Momenteel werken wij aan een Winning Culture bij Henkel, die ons zal helpen onze

Nadere informatie

de vraag is niet of we de strijd tegen MS gaan winnen... maar wanneer

de vraag is niet of we de strijd tegen MS gaan winnen... maar wanneer de vraag is niet of we de strijd tegen MS gaan winnen... maar wanneer belofte Onze belofte aan mensen met MS Al meer dan drie decennia neemt Biogen Idec het voortouw in de strijd tegen multiple sclerose.

Nadere informatie

Mevrouw de voorzitter, Geachte leden van het Bureau, Dames en heren,

Mevrouw de voorzitter, Geachte leden van het Bureau, Dames en heren, Vrijdag 10 september 2010 Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Comité van de Regio s Resource Efficient Europa Mevrouw de voorzitter, Geachte leden van het Bureau,

Nadere informatie

Linco Nieuwenhuyzen Adviseur Strategie Brainport Development

Linco Nieuwenhuyzen Adviseur Strategie Brainport Development Linco Nieuwenhuyzen Adviseur Strategie Brainport Development Brainport Development ontwikkelingsmaatschappij nieuwe stijl Bedrijfsleven, kennisinstellingen en overheid Strategie-ontwikkeling-uitvoering

Nadere informatie

5 CRUCIALE COMPETENTIES VOOR EEN DUURZAAM HRM/L&D DIMITRI MAENHOUDT

5 CRUCIALE COMPETENTIES VOOR EEN DUURZAAM HRM/L&D DIMITRI MAENHOUDT 5 CRUCIALE COMPETENTIES VOOR EEN DUURZAAM HRM/L&D DIMITRI MAENHOUDT WAT BETEKENT DUURZAAM? Duurzaam betekent aansluiten op de behoeften van het heden zonder het vermogen van toekomstige generaties om in

Nadere informatie

Duurzaam Bankieren in 2015: hoogtepunten en vooruitblik. Waarde creëren voor onze stakeholders

Duurzaam Bankieren in 2015: hoogtepunten en vooruitblik. Waarde creëren voor onze stakeholders Duurzaam Bankieren in 2015: hoogtepunten en vooruitblik Waarde creëren voor onze stakeholders Duurzaam bankieren bij ABN AMRO ABN AMRO levert een scala aan producten en diensten aan particuliere, private

Nadere informatie

Buitengewone vergadering van aandeelhouders. 11 maart 2010

Buitengewone vergadering van aandeelhouders. 11 maart 2010 Buitengewone vergadering van aandeelhouders 11 maart 2010 Agenda 1. Opening 2. Besluit/Stemming : Aankoop 75% belangen in Timmerije ( Holding) BV en Euro BV 3. Besluit/Stemming : 4. Sluiting Statutenwijzigingen

Nadere informatie

Energie, Afval, Geluid, Diversiteit, Duurzame Inzetbaarheid

Energie, Afval, Geluid, Diversiteit, Duurzame Inzetbaarheid DUURZAAM ONDERNEMEN bij NS Strategie Mobiliteit per trein heeft een duurzaam karakter en daarmee NS ook. Door het reizen van deur tot deur voor onze klanten zo aantrekkelijk mogelijk te maken draagt NS

Nadere informatie

Deze perskit bevat informatie over Ecofys, de geschiedenis van het bedrijf, de kenmerken, enkele feiten en cijfers en de belangrijkste activiteiten.

Deze perskit bevat informatie over Ecofys, de geschiedenis van het bedrijf, de kenmerken, enkele feiten en cijfers en de belangrijkste activiteiten. Ecofys Perskit Ecofys Experts in Energy Inleiding Ecofys is al meer dan 25 jaar een toonaangevend internationaal consultancybedrijf in energie en klimaatbeleid. De visie van Ecofys is "sustainable energy

Nadere informatie

Bijeenkomst Alumni Wageningen. Datum 15 april 2014. Bijdrage van de veredeling aan de wereldvoedselvoorziening

Bijeenkomst Alumni Wageningen. Datum 15 april 2014. Bijdrage van de veredeling aan de wereldvoedselvoorziening Bijeenkomst Alumni Wageningen Datum 15 april 2014 Bijdrage van de veredeling aan de wereldvoedselvoorziening Wageningen NM 10 1971 1979 Jan Omvlee 100% zelfstandig 100% mensen 100% groenten Onze aanpak

Nadere informatie

Duurzaamheid: speerpunt voor industrie en onderwijs

Duurzaamheid: speerpunt voor industrie en onderwijs Duurzaamheid: speerpunt voor industrie en onderwijs Vereniging van de Nederlandse Chemische Industrie Nelo Emerencia, Speerpuntmanager Onderwijs & Innovatie Utrecht, 9 februari 2012 DAS Docentenconferentie

Nadere informatie

Material Value Circle

Material Value Circle Material Value Circle Meerwaarde in de circulaire waarde keten Lonneke de Graaff Materials 2014 l.graaff@dpivalucentre.nl Inhoud DPI Value Centre Wat is de Value Circle? Waarom kijken naar de Value Circle?

Nadere informatie

4Energy Invest maakt resultaten bekend voor de periode van 12 maanden afgesloten op 31 December 2009

4Energy Invest maakt resultaten bekend voor de periode van 12 maanden afgesloten op 31 December 2009 4Energy Invest maakt resultaten bekend voor de periode van 12 maanden afgesloten op 31 December 2009 4Energy Invest, de onderneming voor hernieuwbare energie die gefocust is op de valorisatie van biomassa

Nadere informatie

IBM Cognos Performance 2010

IBM Cognos Performance 2010 IBM Cognos Performance 2010 Smart Decisions. Better Results. De Meervaart, Amsterdam Woensdag 10 november 2010 09.30-18.15 uur Kom naar IBM Cognos Performance 2010 op 10 november in Amsterdam 33% meer

Nadere informatie

Verslag VNCI stakeholderdialoog 2013

Verslag VNCI stakeholderdialoog 2013 Verslag VNCI stakeholderdialoog 2013 Stakeholderdialoog VNCI Pieterstraat 11 3512 JT Utrecht T +31 (0) 30 234 00 31 info@vbdo.nl www.vbdo.nl Samenvatting Op 14 oktober 2013 heeft de Vereniging van de Nederlandse

Nadere informatie

Management van retour-logistieke ketens

Management van retour-logistieke ketens Management van retour-logistieke ketens Erwin van der Laan RSM Erasmus Universiteit EVO dag 30 mei 2006 Duurzame Supply Chains Meet the needs of the present without compromising the ability of future generations

Nadere informatie

Daimler AG en Renault-Nissan Alliantie gaan verregaande strategische samenwerking aan

Daimler AG en Renault-Nissan Alliantie gaan verregaande strategische samenwerking aan Verregaande strategische samenwerking Daimler AG en Renault-Nissan Alliantie gaan verregaande strategische samenwerking aan Datum: 8 april 2010 Samenwerking bij de volgende generatie van de smart fortwo

Nadere informatie

Nuon Helianthos. Een doorbraak in zonne-energie.

Nuon Helianthos. Een doorbraak in zonne-energie. Nuon Helianthos Een doorbraak in zonne-energie. 2 Nuon Helianthos Een doorbraak in zonne-energie. Nuon Helianthos 3 Een duurzame samenleving staat hoog op de politieke en maatschappelijke agenda. Een wezenlijke

Nadere informatie

Tilburg University 2020 Toekomstbeeld. College van Bestuur, april 2013

Tilburg University 2020 Toekomstbeeld. College van Bestuur, april 2013 Tilburg University 2020 Toekomstbeeld College van Bestuur, april 2013 Strategie in dialoog met stakeholders Open voor iedere inbreng die de strategie sterker maakt Proces met respect en waardering voor

Nadere informatie

Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen

Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen De Meeuw Nederland Industrieweg 8 Postbus 18 5688 ZG Oirschot T +31 (0)499 57 20 24 F +31 (0)499 57 46 05 info@demeeuw.com www.demeeuw.com De Meeuw en MVO Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord

Nadere informatie

Slim verduurzamen gemeente gebouwen Eindhoven

Slim verduurzamen gemeente gebouwen Eindhoven Slim verduurzamen gemeente gebouwen Eindhoven Duurzaamheid loont! De vraag naar duurzaamheid in de bouwwereld én in het eigen huis is voor uw opdrachtgevers van steeds grotere betekenis. Met duurzame producten

Nadere informatie

Financiële definities

Financiële definities Financieel Overzicht Bekaert Jaarverslag 2013 102 Financiële definities Boekwaarde per aandeel Dividendrendement Dochterondernemingen EBIT EBIT interestdekking EBITDA (Bedrijfscashflow) Eenmalige opbrengsten

Nadere informatie

C-153 Green Deal Groen Bouwen

C-153 Green Deal Groen Bouwen C-153 Green Deal Groen Bouwen Partijen 1. De Minister van Economische Zaken, de heer H.G.J Kamp, en de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu, mevrouw W.J. Mansveld, ieder handelende in haar of

Nadere informatie

Jaarverslag 2012. Koninklijke FrieslandCampina N.V.

Jaarverslag 2012. Koninklijke FrieslandCampina N.V. Jaarverslag Koninklijke FrieslandCampina N.V. 4 Algemeen Royal FrieslandCampina in een oogopslag Royal FrieslandCampina in een oogopslag Elke dag voorziet Royal FrieslandCampina circa 1 miljard consumenten

Nadere informatie

Algemene Vergadering van Aandeelhouders - 20 april 2009. Jan Aalberts & John Eijgendaal

Algemene Vergadering van Aandeelhouders - 20 april 2009. Jan Aalberts & John Eijgendaal Algemene Vergadering van Aandeelhouders - 20 april 2009 Jan Aalberts & John Eijgendaal Organisatie AALBERTS INDUSTRIES N.V. AALBERTS INDUSTRIES N.V. Gedecentraliseerde managementstructuur Operationele

Nadere informatie

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can Canon s visie op digitale transformatie van organisaties you can Digitale transformatie van organisaties Als we kijken naar de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van communicatie in de afgelopen

Nadere informatie

Quest for Summer. Leuven, 29 augustus 2015. Inleiding. Quest Cleantech Fund / Quest for Growth. TKH Group: the solution provider. Vragen en antwoorden

Quest for Summer. Leuven, 29 augustus 2015. Inleiding. Quest Cleantech Fund / Quest for Growth. TKH Group: the solution provider. Vragen en antwoorden Quest for Summer Leuven, 29 augustus 2015 PROGRAMMA Inleiding Jos Peeters, managing partner Capricorn Venture Partners Quest Cleantech Fund / Quest for Growth Yves Vaneerdewegh, investeringsmanager genoteerde

Nadere informatie

Telefoon (0492) 56 66 09. Fax (0492) 56 67 09. Mail info @gammaholding.nl

Telefoon (0492) 56 66 09. Fax (0492) 56 67 09. Mail info @gammaholding.nl Gamma Holding N.V. Panovenweg 12 Postbus 80 5700 AB Helmond Datum 22 april 2009 Pagina 1/5 Telefoon (0492) 56 66 09 Fax (0492) 56 67 09 Mail info @gammaholding.nl Trading update Omzet: EUR 164 miljoen

Nadere informatie

Waarom inzicht in de energieketen noodzakelijk is.

Waarom inzicht in de energieketen noodzakelijk is. Energieverbruik binnen de voedingen drankensector. Waarom inzicht in de energieketen noodzakelijk is. Deze whitepaper licht toe waarom het voor organisaties binnen de belangrijk is om inzicht te hebben

Nadere informatie

ZUIDWEST-NEDERLAND DE NATIONALE KOPLOPER (OP WEG NAAR DE BIOBASED DELTA) Biobased Business Cases

ZUIDWEST-NEDERLAND DE NATIONALE KOPLOPER (OP WEG NAAR DE BIOBASED DELTA) Biobased Business Cases ZUIDWEST-NEDERLAND DE NATIONALE KOPLOPER (OP WEG NAAR DE BIOBASED DELTA) Biobased Business Cases Mei 18, 2011 Waarom koploper? Zuidwest-Nederland: Aanwezigheid grondstoffen Hoogwaardige bedrijven in agro,

Nadere informatie

artikel SUSTAINGRAPH TECHNISCH ARTIKEL

artikel SUSTAINGRAPH TECHNISCH ARTIKEL SUSTAINGRAPH TECHNISCH ARTIKEL SUSTAINGRAPH is een Europees project, gericht (op het verbeteren van) de milieuprestaties van Europese Grafimediabedrijven binnen de productlevenscyclus van hun grafimedia

Nadere informatie

Persbericht ONTWIKKELINGEN EERSTE KWARTAAL 2010

Persbericht ONTWIKKELINGEN EERSTE KWARTAAL 2010 Persbericht HAL ONTWIKKELINGEN EERSTE KWARTAAL 2010 Nettovermogenswaarde De nettovermogenswaarde, waarbij de beursgenoteerde investeringen en de liquiditeitenportefeuille tegen marktwaarde zijn opgenomen

Nadere informatie

Suriname: een potentiële outsourcing

Suriname: een potentiële outsourcing Suriname: een potentiële outsourcing en offshoring bestemming Business process outsourcing in de financiële sector 27 October 2009, Banquet Hall Hotel Torarica Drs. J.D. Bousaid, CEO Hakrinbank N.V. Overzicht

Nadere informatie

DELPHI CONSORTIUM, een business model voor strategisch- fundamenteel wetenschappelijk onderzoek

DELPHI CONSORTIUM, een business model voor strategisch- fundamenteel wetenschappelijk onderzoek CONSORTIUM, een business model voor strategisch- fundamenteel wetenschappelijk onderzoek Voor universiteiten zijn er een aantal interessante mogelijkheden om een prominente rol te spelen in het innovatieproces.

Nadere informatie

Inverko NV: Focus weer op groei na een moeizame herstructurering in 2014.

Inverko NV: Focus weer op groei na een moeizame herstructurering in 2014. PERSBERICHT 18 mei 2015 Inverko NV: Focus weer op groei na een moeizame herstructurering in 2014. Leek Inverko N.V. (kunststof recycling) heeft met een omzet van 14,7 miljoen in 2014 een nagenoeg gelijke

Nadere informatie

MVO vanuit marktperspectief - een strategische aanpak -

MVO vanuit marktperspectief - een strategische aanpak - MVO vanuit marktperspectief - een strategische aanpak - Een praktische training over maatschappelijk verantwoord ondernemen voor KMO s Harelbeke, 6 juni 2007 Agenda De omgeving van KMO s hecht steeds meer

Nadere informatie