Onderzoek naar de interesses van leerlingen in Bolgatanga, ten opzichte van de seksuele voorlichting van de YHFG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Onderzoek naar de interesses van leerlingen in Bolgatanga, ten opzichte van de seksuele voorlichting van de YHFG"

Transcriptie

1 Onderzoek naar de interesses van leerlingen in Bolgatanga, ten opzichte van de seksuele voorlichting van de YHFG You only have one life, so make sure you make the best of it Datum: December 2011 Opdrachtgever: Youth Harvest Foundation Ghana Stagebegeleider: Jolien van der Geugten Student: Danny Teders Studentnummer: Studiebegeleider: Ceciel Zandee

2 Samenvatting Een grote groep mensen in het noorden van Ghana, vertoont risicovol gedrag omtrent seksualiteit. Uit onderzoek is gebleken dat dit grotendeels komt door een gebrek aan kennis. Mede hierdoor komen HIV/AIDS, STD s, niet geplande zwangerschappen en seks voor geld dagelijks voor. Gedurende mijn verblijf in Ghana, ben ik werkzaam geweest voor de Youth Harvest Foundation Ghana (YHFG). Een non-profit organisatie die mede als doel heeft, de jeugd in de leeftijd van 10 tot 25 jaar, educatie te geven ter preventie van eerder benoemde problemen. Dit doen ze mede door seksuele voorlichtingen te geven aan diverse scholen rondom en in Bolgatanga. De onderzoeksvraag voor dit onderzoek luidt als volgt; In hoeverre sluit het voorlichtingsprogramma over seksualiteit, van de Youth Harvest Foundation Ghana, aan bij de interesses van de leerlingen tussen de leeftijd jaar in Bolgatanga? Dit onderzoek is gebaseerd op een kwantitatieve manier van dataverzameling. Vanwege deze methode was het mogelijk een grotere groep leerlingen te ondervragen, aan de hand van een enquête. Dit heeft plaatsgevonden onder 29 leerlingen van de Senior High School Zuarungu te Bolgatanga. Al deze leerlingen waren lid van de Youth Harvest Foundation Ghana, wat inhoudt dat deze deelnamen aan de seksuele voorlichtingen van deze organisatie. De aandacht van dit onderzoek ligt op het vinden waar de interesses van de leerlingen liggen, om uiteindelijk de YHFG een advies te geven, over hoe zij de voorlichting dusdanig kunnen optimaliseren, dat deze beter aansluit op deze interesses. Dit alles met het uiteindelijke doel om informatieoverdracht effectiever te maken, waardoor de educatie verbeterd en de leerlingen een gezondere toekomst tegemoet kunnen gaan. De resultaten tonen aan dat de leerlingen geïnteresseerd zijn in de seksuele voorlichting van de YHFG, daarnaast voldoen de lessen aan hun verwachtingspatroon en geven ze aan de lessen belangrijk te vinden. In de enquête is de vraag gesteld welke 3 onderwerpen van de gegeven lessenreeks, ze het meest interessant vonden en welke onderwerpen ze het minst interessant vonden. Hieruit blijkt dat er een verdeelde mening in de klas aanwezig was. De antwoorden waren namelijk verspreid over zo goed als alle antwoordmogelijkheden. Echter staken er enkele onderwerpen boven de rest uit. Bij de meest interessante onderwerpen waren dit; Menstruation, Getting to know the Men- & Female body, Pregnancy en Relationships and sex. De minst interessante onderwerpen, uit dit onderzoek gebleken, waren de volgende; Family Planning, Abortion, Menstruation, Relationships and Sex, Pregnancy, STD s en Unwanted sex and abuse. Na dit onderzoek kan er gezegd worden dat de seksuele voorlichting van de YHFG goed aansluit op de interesses van de leerlingen. Echter moet er altijd kritisch gekeken en geëvalueerd worden ten opzichte van de lessen. Dit is dusdanig belangrijk voor de optimalisering van het programma, dat hier niet nalatig mee om mag worden gegaan. Tevens zijn er nog meerdere verbeterpunten, waardoor de lessenreeks geoptimaliseerd kan worden, namelijk; beeldmateriaal, bord gebruik en theoretische kennis van de vrijwilligers.

3 Inhoudsopgave SAMENVATTING... INHOUDSOPGAVE... VOORWOORD... 3 INLEIDING... 5 ONDERZOEKSPLAN... 6 ONDERZOEKSMETHODE... 6 LITERATUUR... 7 DATAVERZAMELINGSMETHODEN... 8 ENQUÊTE... 8 ONDERZOEKSGROEP... 8 ONDERZOEKSVRAAG... 9 DOEL VAN DE OPDRACHT... 9 REPRESENTATIVITEIT EN VALIDITEIT ONDERZOEKSMETHODEN OVERIGE DOCUMENTATIE REPRESENTATIVITEIT ONDERZOEKSGROEP RESULTATEN INLEIDING RESULTATEN HOOFDVRAAG RESULTATEN ONDERZOEKSVRAAG RESULTATEN ONDERZOEKSVRAAG CONCLUSIE AANBEVELINGEN LESSEN MET MEESTE DESINTERESSE EIGEN VISIE BIJLAGEN ENQUÊTE FREQUENTIETABELLEN VRAAG 7 EN OVERIGE FREQUENTIETABELLEN... 26

4 Voorwoord U heeft het eindverslag open geslagen wat ik geschreven heb, ten aanzien van mijn verdiepende opdracht voor Hogeschool Inholland. Voor mijn onderzoek heb ik achterhaald waar onder andere de interesses van de leerlingen in Bolgatanga liggen, ten opzichte van seksuele voorlichting. Om dit te laten plaatsvinden heb ik 16 weken in Ghana geleefd, waar ik de tijd van mijn leven heb gehad, veel heb geleerd, als mens ben veranderd, maar vooral een warm gevoel heb overgehouden aan dit land met oneindig veel mogelijkheden. Het was een kans die waarschijnlijk één keer in mijn leven voorbij komt en waar ik erg trots op ben, dat ik deze heb gepakt. Allereerst wil ik de mensen van Youth Harvest Foundation Ghana bedanken voor de hulp die ze mij hebben geboden en de ruimte om me op mijn gemak te voelen. Verder wil ik Ceciel Zandee, mijn studieloopbaanbegeleider, bedanken voor de feedback en het geduld wat ze in mijn handelen heeft getoond, want van Ghana naar Nederland toe is het soms lastig om je aan je afspraken te houden wat betreft de tijd. Jolien van der Geugten voor haar advies, feedback en mogelijkheid om mijn rapport aan te laten sluiten bij haar meerjarig onderzoek. En als laatste de leerlingen van de Senior High School voor de medewerking en de tijd die ze mij geboden voor het invullen van de vragenlijsten. Na het lezen van dit rapport hoop ik, dat u meer inzicht heeft gekregen in de interesses van de leerlingen in Bolgatanga omtrent de seksuele voorlichting, en dat u daarnaast veel leesplezier heeft gehad.

5 Inleiding Dit onderzoek is uitgevoerd naar aanleiding van het lopen van mijn stage bij de Youth Harvest Foundation Ghana en om te voldoen aan mijn verdiepende opdracht. Daarnaast functioneert dit onderzoek als pilot, ter ondersteuning van het meerjarig onderzoek van het lectoraat GGZverpleegkunde. Uit onderzoek is gebleken dat onveilige en ongewenste seksuele handelingen, een groot probleem zijn in Ghana. (Leeuw, 2011) Hiervoor heeft de Youth Harvest Foundation Ghana een voorlichtingsprogramma ontwikkeld, Sexual and Reproductive Health Education genaamd, wat werkt ter preventie van bovenstaand probleem. Deze wordt o.a. aangeboden aan de Junior High- en Senior High scholen in Bolgatanga. Om deze voorlichting te optimaliseren is het van belang om deze aan te laten sluiten op de interesses van de leerlingen. Vanwege deze reden heb ik de volgende onderzoeksvraag geformuleerd: In hoeverre sluit het voorlichtingsprogramma over seksualiteit, van de Youth Harvest Foundation Ghana, aan bij de interesses van de leerlingen tussen de leeftijd jaar in Bolgatanga? Door antwoord te krijgen op deze vraag, kan de Youth Harvest Foundation Ghana vanuit een beter oogpunt kijken naar het voorlichtingsprogramma. Deze dusdanig verbeteren dat het beter aansluit op de interesses van de doelgroep. Het rapport is zo opgebouwd dat het begint met het onderzoeksplan, waarin omschreven staat op welke wijze er te werk is gegaan en welke methodes er zijn gebruikt. Gevolgd door een literatuuronderzoek, onderzoeksplan en overige gegevens over hoe dit onderzoek in elkaar steekt en welke specifieke gegevens, nodig waren om dit te laten plaatsvinden. Verder worden de resultaten weergegeven, besproken in de conclusie en worden er aanbevelingen gedaan. Op het einde de bronnenlijst en ten slotte volgen er in de bijlagen nog diverse tabellen over de resultaten inclusief de vragenlijst.

6 Onderzoeksplan In dit hoofdstuk wordt onder andere toegelicht welke onderzoeksmethode er is gebruikt, voor het verzamelen van informatie en waar de onderzoeksgroep uit bestaat. Onderzoeksmethode Om antwoord te geven op mijn onderzoeksvraag, heb ik gebruik gemaakt van een kwantitatief onderzoek. Kwantitatief onderzoek biedt cijfermatig inzicht en geeft veelal antwoorden op vragen die in termen van hoeveelheid kunnen worden uitgedrukt (bijvoorbeeld uit hoeveel jongeren bestaat de doelgroep, hoeveel geadresseerden lezen het blad; hoeveel klanten zijn tevreden over onze service et cetera). Ook de beoordeling van bepaalde producten of organisaties wordt meestal kwantitatief onderzocht door bijvoorbeeld een tevredenheidonderzoek. Om statistisch betrouwbare en representatieve uitspraken te doen worden grote groepen mensen tegelijk ondervraagd. Bij kwantitatief onderzoek wordt altijd gebruikgemaakt van een (gestructureerde) enquête. In de enquête is de onderzoeksvraag of het probleem van de opdrachtgever geoperationaliseerd in vragen aan de doelgroep. (marktonderzoekers bedrijf, 1992) Kwantitatief onderzoek is uitermate geschikt, omdat het doel van dit vraagstuk is, om inzicht te krijgen in interesses van de doelgroep. Hierbij wordt geen onderzoek gedaan naar gedrag (kwalitatief). Tevens is een kwantitatieve methode makkelijker toe te passen in een onderzoek, voor een grotere doelgroep. Bij het maken van de keuze voor de onderzoeksmethode is er naar diverse items gekeken van verschillende onderzoeksmethodes. Op basis van onderstaande kenmerken is er gekozen voor een kwantitatieve onderzoeksmethode; 1. Kwantitatief onderzoek is een objectieve meetmethode. Een objectieve meetmethode houdt mede in dat het een weergave geeft over o.a. de tevredenheid van een product/dienst en het bereik van het product/dienst. 2. Methode voor dataverzameling Een methode om data te verzamelen voor een kwantitatief onderzoek is o.a. het gebruik van een enquête. 3. Tijdsbestek Een kwantitatief onderzoek vergt minder tijd in het verwerken en afnemen dan een kwalitatief onderzoek. Mede doordat mijn verblijf in Ghana van korte duur is, heb ik er voor gekozen om gebruik te maken van een kwantitatief onderzoek.

7 Literatuur In dit hoofdstuk komt de onderbouwing van mijn onderzoek naar voren. Uit eerder gedane onderzoeken naar de Sexual and Reproductive Health lessons, is gebleken dat er nauwelijks wetenschappelijke of andere literatuur beschikbaar is in Ghana, betreft dit onderwerp. Voor mijn onderzoek heb ik dan ook gebruik gemaakt van de eerder gedane onderzoeken van het lectoraat GGZ-verpleegkunde. Verder heb ik gebruik gemaakt van enkele boeken en internetsites, allen weergegeven in de bronnenlijst, om mijn argumentatie te verantwoorden.

8 Dataverzamelingsmethoden Bij het afnemen van dit onderzoek heb ik gebruik gemaakt van een kwantitatief methode. Bij deze methode zijn er verschillende hulpvormen mogelijk. Er is gebruik gemaakt van het volgende hulpmiddel: Enquête Één van de kenmerken van het houden van een kwantitatief onderzoek is het houden van enquêtes. Er heeft één enquête afname plaatsgevonden op één school in Bolgatanga, genaamd Senior High School Zuarungu. Er is bewust voor een enquête gekozen, vanwege de volgende twee feiten; namelijk dat deze methode makkelijker onder een grotere schaal personen afgenomen kan worden en het een anonieme wijze van dataverzameling is, waardoor de kans op sociaal wenselijke antwoorden minder groot is. (Goede, 2001) Deze vragenlijst is opgesteld aan de hand van eerder gedane onderzoeken. Voor deze onderzoeken waren alleen de kwalitatieve methode gebruikt. Aan de hand van de toen behaalde resultaten heb ik vragen geformuleerd en keuze mogelijkheden bepaald. Onderwerpen van de enquête: - Persoonsgegevens - Aantal gevolgde lessen - Aansluiten op interesses - Onderwerpen van de voorlichting - Verwachtingspatroon van de lessen Er is bewust voor deze onderwerpen gekozen, omdat het doel van dit onderzoek is om achter de interesses en desinteresses van de leerlingen te komen. Om de leerlingen betrokken te houden bij de lessen en deze interessant te houden, is het belangrijk om te weten waar de aandacht van de leerlingen naar uit gaat. Welke onderwerpen vinden ze wel interessant, boeiend en bij welke verslapt hun aandacht? Alle onderwerpen zijn opgesteld om meer inzicht te krijgen in de voorgaande vraag. Door het gebruik van de enquête, worden de onderzoeksvragen meetbaar gemaakt. Door een onverwachte enquête af te nemen, deze anoniem en individueel te laten invullen heb ik zo resultaten verzameld om het meetbaar maken te realiseren. Zie bijlage 1 voor de enquête. Onderzoeksgroep In dit hoofdstuk wordt de onderzoeksgroep die onderzocht is, toegelicht. De onderzoeksgroep bestaat uit jongeren, zowel meisjes als jongens, van de Senior High School Zuarungu, die tussen de 16 en 21 jaar oud zijn. In Ghana speelt religie een grote rol, zo ook in Bolgatanga, waar o.a. het Islamitische geloof(17%), het Christelijke geloof (67%) en traditionele geloof (9%) voorkomen. (Geugten, 2010) Overzicht leerlingen: Geslacht Aantal Leeftijden Jongens 12 Tussen de 16 en 21 jaar Meisjes 17 Tussen de 16 en 19 jaar

9 Onderzoeksvraag In het verleden is er al door meerdere mensen onderzoek gedaan naar de seksuele voorlichtingen van de Youth Harvest Foundation Ghana. Hierbij zijn al diverse zeer belangrijke en interessante resultaten naar voren gekomen. Echter is er geen enkel onderzoek gedaan met behulp van een kwantitatieve methode en tevens ook niet naar de interesse van de leerlingen. Door onderzoek te doen naar de interesses van de leerlingen, wil ik er achter komen waar deze liggen. Wat vervolgens de mogelijkheid biedt aan de YHFG om de seksuele voorlichtingen te optimaliseren. Op basis van deze onderbouwing heb ik de volgende hoofdvraag geformuleerd: In hoeverre sluit het voorlichtingsprogramma over seksualiteit, van de Youth Harvest Foundation Ghana, aan bij de interesses van de leerlingen tussen de leeftijd jaar in Bolgatanga? Ter ondersteuning van mijn hoofdvraag, heb ik twee deelvragen geformuleerd. Door deze deelvragen te beantwoorden, ontstaat er meer helderheid over de hoofdvraag. De deelvragen zien er als volgt uit: 1) Hoe ziet het voorlichtingsprogramma over seksualiteit van de Youth Harvest Foundation Ghana er uit? 2) In welke onderwerpen van het voorlichtingsprogramma over seksualiteit van de Youth Harvest Foundation Ghana, hebben de leerlingen de meeste desinteresse? Doel van de opdracht Door antwoord te krijgen op de geformuleerde onderzoeksvragen, krijgt de Youth Harvest Foundation Ghana een beter inzicht in de interesses van de leerlingen. Hierdoor kan het voorlichtingsprogramma geoptimaliseerd worden en beter aansluiten op deze interesses. Wat uiteindelijk moet resulteren in een betere educatie en een beter toekomstperspectief op het gebied van gezondheid voor de jongeren in Bolgatanga.

10 Representativiteit en validiteit In dit hoofdstuk beschrijf ik de validiteit en betrouwbaarheid van mijn onderzoek. Om te beginnen zal ik de validiteit van mijn onderzoeksmethode toelichten. Waarna er de representativiteit en validiteit van mijn onderzoeksgroep word verklaard. Onderzoeksmethoden Voor dit onderzoek is er gebruikt gemaakt van de volgende methode; Enquête De validiteit van een enquête (vragenlijst) is gebaseerd op diverse aspecten. Enkele voorbeelden hiervan zijn herhaalbaarheid, veelvoud en diversiteit. Door de opbouw van mijn vragenlijst, waarin ik diverse verschillende type vragen heb gesteld en controle vragen, kan ik stellen dat mijn vragenlijst op dat gebied valide is. Daarnaast heb ik uitgesloten dat er irrelevante factoren worden gemeten, door de antwoord mogelijkheden van te voren te bepalen. Bovendien is er gedurende de afname geen ruis geweest van overige leerlingen of andere factoren. (Kragten) Wat belangrijk om te vermelden in hoofdstuk is, dat 8 van de 29 ondervraagden heeft aangegeven 0 lessen van de Sexual and Reproductive Health lessons gevolgd te hebben. Echter ben ik ervan overtuigd dat enkele van deze 8 het verkeerd ingevuld hebben, aangezien ik bepaalde vragenlijsten heb gekenmerkt van leerlingen, waar van ik weet dat deze vaker in mijn lessen zijn geweest. Dit is niet betrouwbaar genoeg om mee te nemen in de resultaten, maar waarvan belangrijk is dat het wel vermeld wordt in dit hoofdstuk. Tevens is er voorafgaand aan het afnemen van de enquête, een pretest onder 4 leerlingen afgenomen. Een pretest is er mede voor om na te gaan of de boodschap wordt opgemerkt, de inhoud begrijpelijk is en deze ook overkomt, er eventuele neveneffecten optreden en of de argumenten geloofwaardig overkomen. (Roestel, 1988 ) Overige documentatie Dit onderzoek zal tevens onderdeel zijn van het meerjarig onderzoek dat plaatsvindt voor de GGZverpleegkunde. Vanwege het feit dat dit onderzoek al meerdere jaren bezig is, zijn er al bestaande resultaten van eerder gedane onderzoeken. Deze rapporten zijn gebruikt voor mijn onderzoek als vergelijkingsmateriaal en als achtergrondinformatie. Tegelijkertijd is dit een manier om de betrouwbaarheid van mijn onderzoek te waarborgen, door bij het formuleren van de vragen en antwoorden gebruik te maken van de eerder gedane onderzoeken. Representativiteit onderzoeksgroep Voor mijn onderzoek maak ik gebruik van zowel jongens als meisjes. Hierdoor ontstaan er geen scheve verhouding en is dit onderzoek representatief voor de school Zuarungu. Echter heb ik mijn enquête alleen op deze Senior High School afgenomen, waardoor de grootte van het onderzoek niet voldoende is om deze valide te verklaren voor alle leerlingen in Bolgatanga, maar wel voor de school Zuarungu.

11 Resultaten Inleiding De resultaten van de enquête zijn terug te vinden in de drie onderzoeksvragen. Hierin wordt duidelijk en concreet omschreven wat de relatie van de resultaten met de onderzoeksvragen zijn. Resultaten Hoofdvraag In hoeverre sluit het voorlichtingsprogramma over seksualiteit, van de Youth Harvest Foundation Ghana, aan bij de interesses van de leerlingen tussen de leeftijd jaar in Bolgatanga? In de vragenlijst die ik voor mijn onderzoek heb afgenomen op de Senior High School Zuarungu. Staan diverse vragen die van belang zijn voor het beantwoorden van deze hoofdvraag. Allereerst werd er gevraagd naar de leeftijd van de leerlingen, of ze de lessen interessant vonden en welke onderwerpen ze van deze lessen het meest interessant vonden. Voor het beantwoorden van de eerste vraag heb ik de antwoorden overzichtelijk in een tabel gezet. Hierdoor heeft u een betere kijk op de leeftijden die deel hebben genomen aan dit onderzoek. Leeftijd Aantal Jonger dan 15 jaar 0 15 jaar Ouder dan 20 jaar 1 Geen antwoord 1 Hieruit blijkt dat 93% van de ondervraagden in aanmerking komt voor het beantwoorden van mijn hoofdvraag. De overige 7% wordt dan ook niet verwerkt in het beantwoorden van de hoofdvraag. Om antwoord te krijgen of ze de gevolgde lessen interessant vonden, is de volgende vraag geformuleerd; The sexual and reproductive health lessons I have attended were: (choose one) not interesting at all a little bit interesting interesting very interesting

12 Uit de gegeven antwoordmogelijkheden, konden de leerlingen dus één antwoord kiezen wat het beste voor hen van toepassing was. De resultaten die hieruit naar voren kwamen, geven een goed beeld weer over hoe interessant de leerlingen de lessen vonden. Namelijk 69% van alle ondervraagden geeft aan de lessen van de Youth Harvest Foundation Ghana very interesting te vinden, daarnaast geeft 27,6% aan de lessen interesting te vinden en slechts 3,4% de lessen a little bit interesting te vinden. Voor dit onderzoek zijn ook de interesses van de leerlingen onderzocht. Dit is gedaan door de volgende vraag te stellen: Choose 3 topics of the sexual and reproductive health lessons that were the most interesting to you. De leerlingen moesten dus 3 onderwerpen kiezen, die zij het meest interessant vonden om te volgen. Uit deze vraagstelling zijn opvallende resultaten naar voren gekomen, de meest opvallende resultaten zijn hieronder weergegeven. Voor de overige resultaten verwijs ik u naar de bijlage achter in dit verslag. 63% van de vrouwelijke leerlingen zet Menstruation op de eerste plaats. 31% zet Getting to know the Men Body, Getting to know the Female Body en Pregnancy op de twee plaats voor meest interessante onderwerpen. Als laatste zette 19% van alle vrouwelijke ondervraagden Family planning en Relationships and Sex op de derde plaats. Voor de mannen bleek het een resultaat te worden, waarbij de antwoorden wat meer verdeeld waren over meerdere mogelijkheden. 36% van alle mannelijke ondervraagden in de leeftijd van jaar, zette Relationships and Sex en Family Planning op de eerste plaats. Verder besloot 25% Getting to know the Men Body, Menstruation en Pregnancy op de twee plaats te zetten. De rest van de resultaten zijn niet dusdanig opvallend, dat het hier vermeld moet worden. Hiervoor verwijs ik u naar de bijlage 3, die ik achter in dit verslag heb toegevoegd. Resultaten onderzoeksvraag 1 Hoe ziet het voorlichtingsprogramma over seksualiteit van de Youth Harvest Foundation Ghana er uit? Een van de projecten waar de Youth Harvest Foundation Ghana zich mee bezighoudt is het SRHproject, dit staat voor Sexual and Reproductive Health project. Dit project biedt leden van de YHFG de kans om vrijwillig seksuele voorlichtingen te volgen. Eén lessenreeks bestaat uit 16 lessen, met elk een ander onderwerp. De lessenreeks zal starten met een nulmeeting (les 0) en aan het einde van de reeks (les 15) is er voor iedere leerling een toets, waarmee je kennis en inzicht gemeten word. De leeftijd waarop deze voorlichting zich vooral richt is van jaar. Dit met de gedachte dat gedurende deze leeftijden, de kans om in aanraking te komen met seksuele gebeurtenissen, het grootst is. Iedere leerling krijgt hetzelfde lessenprogramma aangeboden, waarbij één hoorcollege ongeveer 45 minuten duurt. De aanwezigheid van leerlingen heeft een gemiddelde van 50 per college. (Bonder, 2011) Doel van de lessen is het bevorderen van de seksuele en reproductieve gezondheid, rechten van jongeren en een positieve bijdrage leveren bij hun gezonde ontwikkeling naar volwassenheid. In het bijzonder door het verstrekken van accurate informatie, ondersteuning bij hun pleidooi activiteiten voor hun rechten en toegang tot organisaties die zich hiermee bezighouden voor de jeugd. (Krugu, 2009)

13 De 16 onderwerpen die gegeven worden tijdens de lessenreeksen zien er als volgt uit (Ghana, 2011): 0. Lesson 0: Zero measurement of sexual reproductive health knowledge Beginsituatie meten d.m.v. een 0-meting, met als hulpmiddel een test. 1. Lesson 1: Getting to know each other + men-female body Welkom; voorstellen YHFG, bekend maken klassenregels. Leren kennen van mannelijk en vrouwelijk lichaam. 2. Lesson 2: Menstruation Doel vrouwen: weten hoe lichaam werkt; biologisch proces rijp om zwanger te worden. Hygiëne tijdens de menstruatie. Doel mannen: biologisch proces en weten dat vrouwen niet vies of besmettelijk zijn tijdens de menstruatie. 3. Lesson 3: Pregnancy Risico s seks en (tiener)zwangerschap. Vrouwen: weten wat voor rechten en plichten er zijn tijdens de zwangerschap en als het kind is geboren. 4. Lesson 4: Family planning, part 1 Gebruik van voorbehoedsmiddelen met vooral de nadruk op het gebruik van het condoom (mannelijk/vrouwelijk) en conceptie pil 5. Lesson 5: Family planning, part 2 Gebruik van voorbehoedsmiddelen met nadruk op het spiraaltje, anticonceptie-injecties, implantaten, vaginale zaaddodende pasta s, sterilisatie/vasectomie en de morning after pil. 6. Lesson 6: HIV/AIDS Wat is HIV/AIDS? Wat zijn de symptomen, hoe raak je ermee besmet en hoe dit te voorkomen. Wat te doen als je HIV/AIDS hebt. 7. Lesson 7: HIV/AIDS, love check game Aan de hand van een spel op spelende wijs leren over HIV/AIDS. 8. Lesson 8: STD s (Hepatitis B) Preventie, veilige seks, risico s, soa s, symptomen van soa s, herkenning. 9. Lesson 9: Male circumcision + Wet dreams Waarom wel en waarom niet een mannelijke besnijdenis (hygiëne). Fabels ontkrachten/wegnemen over ejaculatie en natte dromen. 10. Lesson 10: Female circumcision Weten wat en dat het verboden (illegaal) is om te doen. Mythes en leugens over vrouwelijke besnijdenis ontkrachten. Bewust maken van risico s en problemen bij vrouwelijke besnijdenis. Halt toeroepen tot toekomstige besnijdenissen van vrouwen. 11. Lesson 11: Relationships Belangrijke aspecten binnen een relatie, gezonde/ongezonde relaties, seks hebben is een eigen keuze.

14 12. Lesson 12: Abortion Abortus, veilig/onveilig om abortus te doen, wat zijn de risico s? Illegaal of legaal in Ghana? Abortus is een keuze. 13. Lesson 13: Unwanted sex and abuse Diverse vormen van misbruik. Wat is het en waar ligt de grens. Recht om nee te zeggen. Inschakelen van hulporganisaties. 14. Lesson 14: Sexual Rights/ Reproductive Rights Rechten, homoseksualiteit, kiezen van je eigen partner. 15. Lesson 15: Quiz/survey Meting van de kennis en inzichten van de leerlingen. 16. Lesson 16: Report/feedback Terugkoppeling van de resultaten naar de leerlingen, bespreken van de slechts gemaakte vragen en kans om feedback te geven op de voorlichting/lessen. Resultaten onderzoeksvraag 2 In welke onderwerpen van het voorlichtingsprogramma over seksualiteit van de Youth Harvest Foundation Ghana, hebben de leerlingen de meeste desinteresse? Voor mijn onderzoek heb ik een vragenlijst afgenomen op de Senior High School Zuarungu. Hier hebben 29 leerlingen de vragenlijst naar waarheid ingevuld. Uit deze vragenlijst heb ik, na het verwerken van de resultaten in SPSS en Excel, diverse opvallende percentages waargenomen. De meest opvallende percentages zal ik hieronder dan ook naar voren laten komen. Voor de overige resultaten verwijs ik u naar de bijlagen 2 en 3, toegevoegd aan het einde van dit rapport. Ik heb de vraag op de volgende manier geformuleerd: Which topics did you find less interesting, choose them in the list below. Vervolgens heb ik alle keuze mogelijkheden oftewel alle namen van de lessen onder elkaar gezet en konden ze, indien daar de behoefte naar was, alle onderwerpen aankruizen. Ze waren dus vrij in het kiezen van de hoeveelheid onderwerpen, wat als gevolg had dat enkele leerlingen 1 antwoord gaven, terwijl een ander er 8 koos. Op de vraag In welke onderwerpen van het voorlichtingsprogramma over seksualiteit van de Youth Harvest Foundation Ghana, hebben de leerlingen de meeste desinteresse?, kwamen er bij de vrouwen naar voren dat hun antwoorden verdeeld waren over 12 van de 16 antwoordmogelijkheden. Bij de mannen was dit 16 van de 16 antwoordmogelijkheden. Om een duidelijk overzicht te geven in welke onderwerpen de vrouwen en mannen de minste interesse tonen, heb ik een top drie geformuleerd met de hoogste percentages. Bij de vrouwelijke leerlingen staat Family Planning en Abortion beiden op de eerste plaats. 35% van de vrouwelijke leerlingen vind deze twee onderwerpen het minst interessant. Gevolgd door Menstruation, deze staat op een tweede plaats met 29%.

15 Bij de mannelijke leerlingen zijn de resultaten anders verdeeld, namelijk zoals hierboven al beschreven was, zijn de resultaten over alle antwoordmogelijkheden verdeeld. Dit neem je dan ook gelijk waar in de resultaten. Op de eerste plaats hebben de mannen het minste interesse in Relationships and Sex. 33% van de ondervraagden heeft gekozen voor dit onderwerp. Daarachter komt een tweede plaats, waarvan 5 antwoorden hetzelfde aantal percentage hadden. 25% van alle mannelijke ondervraagden vonden de onderwerpen Menstruation, Pregnancy, Family Planning, STD s en Unwanted sex and abuse het minst interessant.

16 Conclusie In dit hoofdstuk licht ik de conclusie, die ik heb getrokken uit de opgedane resultaten van dit onderzoek, aan de hand van de onderzoeksvragen toe. Wat duidelijk naar voren komt uit dit onderzoek is dat de leerlingen van de Senior High School Zuarungu geïnteresseerd zijn in de Sexual and Reproductive Health lessons van de Youth Harvest Foundation Ghana. Deze lessenreeksen beschikken over 16 verschillende onderwerpen die ervoor moeten zorgen dat de leerlingen voldoende basiskennis en vaardigheden beschikken, om zichzelf te beschermen tegen verschillende gevaren op het gebied van seksualiteit en AIDS/HIV. Belangrijke informatie om het Sexual and Reproductive Health project draaiende te houden en te verbeteren. Is te weten of het programma aansluit bij de interesses van de doelgroep. Daarnaast is het goed om te evalueren en te weten of het programma voldoet aan het verwachtingspatroon van de doelgroep. Uit dit onderzoek is gebleken dat bij 93,1% van de ondervraagde leerlingen, het programma voldoet aan hun verwachtingspatroon. Wat betekent dat het programma al voor grotendeels aan het verwachtingspatroon van de leerlingen is aangepast. Tevens vind ook 93,1% dat de lessen belangrijk voor hen zijn. Dit kan diverse oorzaken hebben, die niet in dit onderzoek zijn onderzocht. Echter is er altijd ruimte voor verbetering en is er uit dit onderzoek gebleken dat de leerlingen de onderwerpen Menstruation, Getting to know the Men- & Female body, Pregnancy en Relationships and sex het meest interessant vonden. Uit onderzoek gebleken is dat de volgende onderwerpen het minst interessant bevonden warden door de leerlingen; Family Planning, Abortion, Menstruation, Relationships and Sex, Pregnancy, STD s en Unwanted sex and abuse. Wat in één oogopslag gezien kan worden is, dat er bij de twee verschillende lijsten, enkele keren dezelfde onderwerpen staan. Je kunt dus stellen dat de meningen in de klas erg verdeeld zijn, de lessen door een ieder anders wordt ervaren en de interesses per persoon verschillend zijn. Dit maakt het lastig om de lessen te optimaliseren, omdat aanpassingen een positief effect op de ene leerling kunnen hebben en een negatief effect op de ander. Om achter deze bevindingen te komen, zal er een vervolg onderzoek moeten plaatsvinden. Daarbij is het belangrijk om in deze conclusie te vermelden dat gedurende dit onderzoek, ook naar voren is gekomen dat 8 van de 29 ondervraagden, heeft aangegeven slechts 0 lessen van de Sexual and Reproductive Health lessons heeft gevolgd. Dit geeft dus een scheve verhouding weer van de statistieken en resultaten.

17 Aanbevelingen Het is duidelijk in de resultaten naar voren gekomen dat de leerlingen erg tevreden zijn over de lessen die er gegeven worden. De sluiten daarnaast aan op het verwachtingspatroon van de leerlingen en vinden ze de lessen interessant. Dit betekent echter niet dat er geen punten van verbetering zijn. Het is uiterst belangrijk dat de lessen geëvalueerd worden en geoptimaliseerd, zodat de overdracht van informatie zo effectief mogelijk verloopt. Tevens veranderen de leerlingen met de jaren en veranderen daarmee ook de interesses in de lessen. Gedurende mijn verblijf, heb ik een duidelijke visie kunnen ontwikkelen aan de hand van de voorlichtingen. In mijn visie heb ik een aantal kritische punten die ik hieronder zal omschrijven, wat gelijk een aanbeveling is voor de Youth Harvest Foundation Ghana. Lessen met meeste desinteresse Allereerst zal ik aan de hand van dit onderzoek mijn aanbeveling geven. Uit dit onderzoek is gebleken dat de onderwerpen Family Planning, Abortion, Menstruation, Relationships and Sex, Pregnancy, STD s en Unwanted sex and abuse het minst interessant bevonden werden door de leerlingen. Om er exact achter te komen op welke wijze de lessen dusdanig kunnen aangepast worden, dat ook deze lessen interessant worden voor de leerlingen. Is een vervolgonderzoek noodzakelijk. Echter kan ik aan de hand van eerder gedane onderzoeken en met de visie die ik zelf ontwikkeld heb gedurende mijn verblijf, wel mijn advies aanbevelen. Uit onderzoek van N. de Leeuw is gebleken dat de leerlingen, behoefte hebben aan beeldmateriaal. (Leeuw, 2011) Door het gebruik van beeldmateriaal maak je het voor leerlingen visueel en interessanter om naar te kijken. Ze kunnen het beter inbeelden, waardoor ze zich meer betrokken voelen bij de les. Eigen visie Vanuit mijn eigen visie kan ik zeggen dat de seksuele voorlichting een aantal punten van verbetering heeft. Deze visie heb ik ontwikkeld door dit onderzoek te hebben gedaan en daarnaast heb ik 14 weken lang, 3 dagen in de week zelf de seksuele voorlichtingen aan diverse scholen in Bolgatanga gegeven, waaronder de Senior High School Zuarungu. De meest belangrijk punten van verbetering, in mijn ogen, zal ik hieronder omschrijven; Beeldmateriaal Zoals hierboven al omschreven staat, is beeldmateriaal erg belangrijk voor het visueel maken van de leerlingen. De leerlingen voelen zich meer betrokken bij de les en kunnen de informatie beter plaatsen, wat als uiteindelijk leidt tot een betere overdracht van de informatie. Het gene waarvoor de lessen gegeven worden.

18 Bord gebruik Het bord gebruik is niet geheel hetzelfde als beeldmateriaal. Uiteraard maak je dingen visueel, maar waar voornamelijk het bord voor gebruikt wordt. Is het helder maken van de rode draad door de klas. Leerlingen kunnen terug kijken in de les en worden niet verplicht alles direct op te nemen. Het dient als een geheugensteun voor de leerlingen. Theoretische kennis van de vrijwilligers Een basis om de voorlichtingen mee te beginnen, is dat de vrijwilligers/de personen die de lessen verzorgen, op de hoogte zijn van de nieuwe ontwikkelingen en theoretische kennis. Een gevolg als dit niet het geval is, kan het zijn dat niet correctie informatie wordt doorgegeven aan de leerlingen, waardoor de verkeerde aspecten worden bijgebracht. Tevens is het ook goed voor de betrokkenheid van de leerlingen, dat de persoon voor de klas de leerlingen begrijpt en antwoord heeft heb de vragen die ze stellen. Evalueren van de lessen Om de lessen te blijven optimaliseren is het belangrijk dat er geëvalueerd wordt over de gang van zaken omtrent de lessen. Dit kan door middel van een vragenronde in de klas, maar een andere en betere wijze is om een vragenlijst te laten invullen door de leerlingen. Hierdoor heeft iedereen de kans om zijn/haar mening te geven, bekend is dat leerlingen minder snel hun mening geven in het bij zijn van anderen. Tevens heb je alle gegevens op papier vastgelegd, waardoor het niet aankomt op de interpretatie van de desbetreffende persoon die de les verzorgd.

19 Bronnenlijst Bonder, E. (2011). Evaluation on Sexual Reproductive Health education program of YHFG. Diemen: Hogeschool InHolland. Geugten, F. v. (2010). 'WHEN I GROW UP. Utrecht: Hogeschool Utrecht. Ghana, Y. H. (2011, Februari). Manual Sexual Health Education lessons. Bolgatanga, Ghana. Goede, D. B. (2001). Basisboek Methoden en Technieken. Groningen: Wolters-Noordhoff bv. Kragten, R. (n.d.). info over kwaliteit & onderzoek. Retrieved December 9, 2011, from Kwaliteit & Onderzoek: Krugu, J. (2009). info over YHFG. Retrieved December 13, 2011, from Youth Harvest Foundation Ghana: Leeuw, N. d. (2011). 'Onderzoek naar jongeren en seksuele voorlichting in Bolgatanga Ghana'. Diemen : InHolland Diemen. marktonderzoekers bedrijf. (1992). Retrieved Oktober , 2011, from Right Marktonderzoek: Roestel, M. v. (1988 ). Onduidelijk communiceren, een grote kostenpost.

20 Bijlagen 1. Enquête Questionnaire Reproductive Health Education, Youth Harvest Foundation Ghana To complete the questionnaire, put a cross through the desired answer (see Example 1). Example 1: If you have filled a question incorrectly and want to improve. Leave the cross and color the box of the desired answer fully. (See example 2) Example 2: Goodluck in completing the questionnaire!

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7 Media en creativiteit Winter jaar vier Werkcollege 7 Kwartaaloverzicht winter Les 1 Les 2 Les 3 Les 4 Les 5 Les 6 Les 7 Les 8 Opbouw scriptie Keuze onderwerp Onderzoeksvraag en deelvragen Bespreken onderzoeksvragen

Nadere informatie

Beroepsproduct. Onderzoek naar jongeren en seksuele voorlichting in Bolgatanga Ghana. You get to know yourself en you can take control.

Beroepsproduct. Onderzoek naar jongeren en seksuele voorlichting in Bolgatanga Ghana. You get to know yourself en you can take control. Beroepsproduct Onderzoek naar jongeren en seksuele voorlichting in Bolgatanga Ghana. You get to know yourself en you can take control. Datum: Mei 2011 Opdrachtgever: Youth Harvest Foundation Ghana en het

Nadere informatie

Karen J. Rosier - Brattinga. Eerste begeleider: dr. Arjan Bos Tweede begeleider: dr. Ellin Simon

Karen J. Rosier - Brattinga. Eerste begeleider: dr. Arjan Bos Tweede begeleider: dr. Ellin Simon Zelfwaardering en Angst bij Kinderen: Zijn Globale en Contingente Zelfwaardering Aanvullende Voorspellers van Angst bovenop Extraversie, Neuroticisme en Gedragsinhibitie? Self-Esteem and Fear or Anxiety

Nadere informatie

Engels op Niveau A2 Workshops Woordkennis 1

Engels op Niveau A2 Workshops Woordkennis 1 A2 Workshops Woordkennis 1 A2 Workshops Woordkennis 1 A2 Woordkennis 1 Bestuderen Hoe leer je 2000 woorden? Als je een nieuwe taal wilt spreken en schrijven, heb je vooral veel nieuwe woorden nodig. Je

Nadere informatie

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur M. Zander MSc. Eerste begeleider: Tweede begeleider: dr. W. Waterink drs. J. Eshuis Oktober 2014 Faculteit Psychologie en Onderwijswetenschappen

Nadere informatie

Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women. Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere

Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women. Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere vrouwen: Onderzoek naar de relatie tussen angst, depressieve

Nadere informatie

Online Resource 1. Title: Implementing the flipped classroom: An exploration of study behaviour and student performance

Online Resource 1. Title: Implementing the flipped classroom: An exploration of study behaviour and student performance Online Resource 1 Title: Implementing the flipped classroom: An exploration of study behaviour and student performance Journal: Higher Education Authors: Anja J. Boevé, Rob R. Meijer, Roel J. Bosker, Jorien

Nadere informatie

Het Effect van Verschil in Sociale Invloed van Ouders en Vrienden op het Alcoholgebruik van Adolescenten.

Het Effect van Verschil in Sociale Invloed van Ouders en Vrienden op het Alcoholgebruik van Adolescenten. Het Effect van Verschil in Sociale Invloed van Ouders en Vrienden op het Alcoholgebruik van Adolescenten. The Effect of Difference in Peer and Parent Social Influences on Adolescent Alcohol Use. Nadine

Nadere informatie

Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten?

Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten? De Modererende rol van Persoonlijkheid op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten 1 Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve

Nadere informatie

Mensen met een verstandelijke handicap en sexueel misbruik Kooij, D.G.

Mensen met een verstandelijke handicap en sexueel misbruik Kooij, D.G. Mensen met een verstandelijke handicap en sexueel misbruik Kooij, D.G. IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite from it. Please check the

Nadere informatie

Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten

Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten Difference in Perception about Parenting between Parents and Adolescents and Alcohol Use of Adolescents

Nadere informatie

Afstudeertraject. Het schrijven van een scriptie. hier korte introductie wat ze gaan horen. en zelf voorstellen

Afstudeertraject. Het schrijven van een scriptie. hier korte introductie wat ze gaan horen. en zelf voorstellen Afstudeertraject Het schrijven van een scriptie hier korte introductie wat ze gaan horen. en zelf voorstellen Soorten afstudeerproject Onderzoek - op de beroepspraktijk georienteerd en verwerkt in een

Nadere informatie

Praktische tips voor succesvol marktonderzoek in de land- en tuinbouwsector

Praktische tips voor succesvol marktonderzoek in de land- en tuinbouwsector marktonderzoek in de land- en tuinbouwsector Marktonderzoek kunt u prima inzetten om informatie te verzamelen over (mogelijke) markten, klanten of producten, maar bijvoorbeeld ook om de effectiviteit van

Nadere informatie

Docentonderzoek binnen de AOS Bijeenkomst 8 Feedbackformulier bij het onderzoeksinstrument

Docentonderzoek binnen de AOS Bijeenkomst 8 Feedbackformulier bij het onderzoeksinstrument Docentonderzoek binnen de AOS Bijeenkomst 8 Feedbackformulier bij het onderzoeksinstrument Het doel van deze opdracht is nagaan of je instrument geschikt is voor je onderzoek. Het is altijd verstandig

Nadere informatie

Quick scan method to evaluate your applied (educational) game. Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation Model)

Quick scan method to evaluate your applied (educational) game. Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation Model) WHAT IS LITTLE GEM? Quick scan method to evaluate your applied (educational) game (light validation) 1. Standardized questionnaires Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation

Nadere informatie

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant Vragenlijst in te vullen en op te sturen voor de meeloopochtend, KABK afdeling fotografie Questionnaire to be filled in and send in before the introduction morning, KABK department of Photography Stuur

Nadere informatie

Relatie tussen Persoonlijkheid, Opleidingsniveau, Leeftijd, Geslacht en Korte- en Lange- Termijn Seksuele Strategieën

Relatie tussen Persoonlijkheid, Opleidingsniveau, Leeftijd, Geslacht en Korte- en Lange- Termijn Seksuele Strategieën Relatie tussen Persoonlijkheid, Opleidingsniveau, Leeftijd, Geslacht en Korte- en Lange- Termijn Seksuele Strategieën The Relation between Personality, Education, Age, Sex and Short- and Long- Term Sexual

Nadere informatie

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum Ontpopping Veel deelnemende bezoekers zijn dit jaar nog maar één keer in het Van Abbemuseum geweest. De vragenlijst van deze mensen hangt Orgacom in een honingraatpatroon. Bezoekers die vaker komen worden

Nadere informatie

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind.

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Bullying among Students with Autism Spectrum Disorders in Secondary

Nadere informatie

3 I always love to do the shopping. A Yes I do! B No! I hate supermarkets. C Sometimes. When my mother lets me buy chocolate.

3 I always love to do the shopping. A Yes I do! B No! I hate supermarkets. C Sometimes. When my mother lets me buy chocolate. 1 Test yourself read a Lees de vragen van de test. Waar gaat deze test over? Flash info 1 In the morning I always make my bed. A Yes. B No. C Sometimes, when I feel like it. 2 When I see an old lady with

Nadere informatie

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa Physical factors as predictors of psychological and physical recovery of anorexia nervosa Liesbeth Libbers

Nadere informatie

Understanding and being understood begins with speaking Dutch

Understanding and being understood begins with speaking Dutch Understanding and being understood begins with speaking Dutch Begrijpen en begrepen worden begint met het spreken van de Nederlandse taal The Dutch language links us all Wat leest u in deze folder? 1.

Nadere informatie

Dutch survival kit. Vragen hoe het gaat en reactie Asking how it s going and reaction. Met elkaar kennismaken Getting to know each other

Dutch survival kit. Vragen hoe het gaat en reactie Asking how it s going and reaction. Met elkaar kennismaken Getting to know each other Dutch survival kit This Dutch survival kit contains phrases that can be helpful when living and working in the Netherlands. There is an overview of useful sentences and phrases in Dutch with an English

Nadere informatie

De professionele leergemeenschap met een onderzoekende cultuur. Masterclass 3

De professionele leergemeenschap met een onderzoekende cultuur. Masterclass 3 De professionele leergemeenschap met een onderzoekende cultuur Masterclass 3 De professionele leergemeenschap met een onderzoekende cultuur Thomas Friedman (2005) The world is flat Onderwijs is zeer traag

Nadere informatie

WORKSHOP ONDERZOEKSMETHODEN

WORKSHOP ONDERZOEKSMETHODEN WORKSHOP ONDERZOEKSMETHODEN INHOUD Kwantitatieve onderzoeksmethoden Algemene kenmerken Enquête Experiment Kwalitatieve onderzoeksmethoden Algemene kenmerken Observatie Interview Kwaliteit van het onderzoek

Nadere informatie

ANGSTSTOORNISSEN EN HYPOCHONDRIE: DIAGNOSTIEK EN BEHANDELING (DUTCH EDITION) FROM BOHN STAFLEU VAN LOGHUM

ANGSTSTOORNISSEN EN HYPOCHONDRIE: DIAGNOSTIEK EN BEHANDELING (DUTCH EDITION) FROM BOHN STAFLEU VAN LOGHUM Read Online and Download Ebook ANGSTSTOORNISSEN EN HYPOCHONDRIE: DIAGNOSTIEK EN BEHANDELING (DUTCH EDITION) FROM BOHN STAFLEU VAN LOGHUM DOWNLOAD EBOOK : ANGSTSTOORNISSEN EN HYPOCHONDRIE: DIAGNOSTIEK STAFLEU

Nadere informatie

VRAGENKAARTJES THE ISLAND OF ALL TOGETHER

VRAGENKAARTJES THE ISLAND OF ALL TOGETHER VRAGENKAARTJES THE ISLAND OF ALL TOGETHER Dank je wel voor het downloaden van de vragenkaartjes. Graag delen we vrijblijvend een paar van onze ervaringen: 1. Wij lieten mensen eerst een minuut of tien

Nadere informatie

Laat de leerlingen het manifest vertalen en verklaren. Neem de volgende vragen door met ze door:

Laat de leerlingen het manifest vertalen en verklaren. Neem de volgende vragen door met ze door: Leuk dat je de Engelse les in het teken van de thematiek van dance4life wil zetten! We hebben verschillende opdrachten bedacht die je kunt uitvoeren in de klas. Waaronder Engelse tekstverklaringsopdrachten,

Nadere informatie

Jongeren en Gezondheid 2014: Seksualiteit en Relaties

Jongeren en Gezondheid 2014: Seksualiteit en Relaties Jongeren en Gezondheid 14: Seksualiteit en Relaties Inleiding Tijdens hun puberjaren, ondergaan jongens en meisjes diepgaande biologische, cognitieve, emotionele en sociale veranderingen. Deze periode

Nadere informatie

SHAKING BODIES AND LOVE-ISSUES

SHAKING BODIES AND LOVE-ISSUES 25/5/2012 YOUTH HARVEST FOUNDATION GHANA SHAKING BODIES AND LOVE-ISSUES Een onderzoek naar de wijze waarop de effecten van soapseries en videoclips op risicovol seksueel gedrag in het seksuele voorlichtingsprogramma

Nadere informatie

Sekseverschillen in Huilfrequentie en Psychosociale Problemen. bij Schoolgaande Kinderen van 6 tot 10 jaar

Sekseverschillen in Huilfrequentie en Psychosociale Problemen. bij Schoolgaande Kinderen van 6 tot 10 jaar Sekseverschillen in Huilfrequentie en Psychosociale Problemen bij Schoolgaande Kinderen van 6 tot 10 jaar Gender Differences in Crying Frequency and Psychosocial Problems in Schoolgoing Children aged 6

Nadere informatie

De Relatie tussen (Over)Gewicht. en Seksdrive bij Mannen en Vrouwen. The Relationship between (Over)Weight. and Sex Drive in Men and Women

De Relatie tussen (Over)Gewicht. en Seksdrive bij Mannen en Vrouwen. The Relationship between (Over)Weight. and Sex Drive in Men and Women De Relatie tussen (Over)Gewicht en Seksdrive bij Mannen en Vrouwen The Relationship between (Over)Weight and Sex Drive in Men and Women Mandy M. de Nijs Eerste begeleider: Dr. W. Waterink Tweede begeleider:

Nadere informatie

Group 2a 1. How many children do you have in your class?

Group 2a 1. How many children do you have in your class? Drop Out Center Questions March 12&13 Group 2a 1. How many children do you have in your class? Ik heet Vinayagamoorthy, ik ben 13 jaar oud en ik zit in groep 6 hier. Ik zit op een openbare school met alleen

Nadere informatie

Pesten op het werk en de invloed van Sociale Steun op Gezondheid en Verzuim.

Pesten op het werk en de invloed van Sociale Steun op Gezondheid en Verzuim. Pesten op het werk en de invloed van Sociale Steun op Gezondheid en Verzuim. Bullying at work and the impact of Social Support on Health and Absenteeism. Rieneke Dingemans April 2008 Scriptiebegeleider:

Nadere informatie

B1 Woordkennis: Spelling

B1 Woordkennis: Spelling B1 Woordkennis: Spelling Bestuderen Inleiding Op B1 niveau gaan we wat meer aandacht schenken aan spelling. Je mag niet meer zoveel fouten maken als op A1 en A2 niveau. We bespreken een aantal belangrijke

Nadere informatie

Effecten van contactgericht spelen en leren op de ouder-kindrelatie bij autisme

Effecten van contactgericht spelen en leren op de ouder-kindrelatie bij autisme Effecten van contactgericht spelen en leren op de ouder-kindrelatie bij autisme Effects of Contact-oriented Play and Learning in the Relationship between parent and child with autism Kristel Stes Studentnummer:

Nadere informatie

Mentaal Weerbaar Blauw

Mentaal Weerbaar Blauw Mentaal Weerbaar Blauw de invloed van stereotypen over etnische minderheden cynisme en negatieve emoties op de mentale weerbaarheid van politieagenten begeleiders: dr. Anita Eerland & dr. Arjan Bos dr.

Nadere informatie

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland?

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland? First part of the Inburgering examination - the KNS-test Of course, the questions in this exam you will hear in Dutch and you have to answer in Dutch. Solutions and English version on last page 1. In welk

Nadere informatie

Plan van Aanpak. Campagneproject. Slow Food Rijnzoet. Lili Ujvari 488236 Sean Nauta 472323

Plan van Aanpak. Campagneproject. Slow Food Rijnzoet. Lili Ujvari 488236 Sean Nauta 472323 Campagneproject 2014 Slow Food Rijnzoet Lili Ujvari 488236 Sean Nauta 472323 Inhoudsopgave Inleiding 3 Probleemstelling 4 Probleemoriëntatie 4 Probleemdefinitie 4 Doelstelling 5 Hoofdvraag 5 Deelvragen

Nadere informatie

Methodologie voor onderzoek in de verpleegkunde. Foeke van der Zee

Methodologie voor onderzoek in de verpleegkunde. Foeke van der Zee Methodologie voor onderzoek in de verpleegkunde Foeke van der Zee Inhoudsopgave 1. Onderzoek, wat is dat eigenlijk... 1 1.1 Hoe is onderzoek te omschrijven... 1 1.2 Is de onderzoeker een probleemoplosser

Nadere informatie

Inhoudsopgave Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.

Inhoudsopgave Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Validatie van het EHF meetinstrument tijdens de Jonge Volwassenheid en meer specifiek in relatie tot ADHD Validation of the EHF assessment instrument during Emerging Adulthood, and more specific in relation

Nadere informatie

De Modererende Invloed van Sociale Steun op de Relatie tussen Pesten op het Werk. en Lichamelijke Gezondheidsklachten

De Modererende Invloed van Sociale Steun op de Relatie tussen Pesten op het Werk. en Lichamelijke Gezondheidsklachten De Modererende Invloed van Sociale Steun op de Relatie tussen Pesten op het Werk en Lichamelijke Gezondheidsklachten The Moderating Influence of Social Support on the Relationship between Mobbing at Work

Nadere informatie

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim The Relationship between Work Pressure, Mobbing at Work, Health Complaints and Absenteeism Agnes van der Schuur Eerste begeleider:

Nadere informatie

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016 www.iuscommune.eu Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to attend the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers, which will take place on Thursday 16 June 2016. During this

Nadere informatie

Interactive Grammar leert de belangrijkste regels van de Engelste spelling en grammatica aan.

Interactive Grammar leert de belangrijkste regels van de Engelste spelling en grammatica aan. Interactive Grammar Interactive Grammar leert de belangrijkste regels van de Engelste spelling en grammatica aan. Doelgroep Interactive Grammar Het programma is bedoeld voor leerlingen in de brugklas van

Nadere informatie

ANTICONCEPTIEKEUZE Achtergronden en uitkomsten van anticonceptiegebruik

ANTICONCEPTIEKEUZE Achtergronden en uitkomsten van anticonceptiegebruik ANTICONCEPTIEKEUZE Achtergronden en uitkomsten van anticonceptiegebruik Charles Picavet, Linda van der Leest en Cecile Wijsen Rutgers Nisso Groep, mei 2008 Achtergrond Hoewel er veel verschillende anticonceptiemethoden

Nadere informatie

Leeftijdcheck (NL) Age Check (EN)

Leeftijdcheck (NL) Age Check (EN) Leeftijdcheck (NL) Age Check (EN) [Type text] NL: Verkoopt u producten die niet aan jonge bezoekers verkocht mogen worden of heeft uw webwinkel andere (wettige) toelatingscriteria? De Webshophelpers.nl

Nadere informatie

Travel Survey Questionnaires

Travel Survey Questionnaires Travel Survey Questionnaires Prot of Rotterdam and TU Delft, 16 June, 2009 Introduction To improve the accessibility to the Rotterdam Port and the efficiency of the public transport systems at the Rotterdam

Nadere informatie

recht? Doortje Braeken Septem ber 2008 From choice, a world of possibilities

recht? Doortje Braeken Septem ber 2008 From choice, a world of possibilities Jongeren en Anticonceptie: een verworven recht? Doortje Braeken Ede Septem ber 2008 From choice, a world of possibilities 15 jaar na Cairo: ICPD: de Global Teenager Anticonceptie een verworven recht? Feiten

Nadere informatie

Onderzoek Module 10.3 Het empirisch onderzoek ontwerpen. Master Innovation & Leadership in Education

Onderzoek Module 10.3 Het empirisch onderzoek ontwerpen. Master Innovation & Leadership in Education Onderzoek Module 10.3 Het empirisch onderzoek ontwerpen Master Innovation & Leadership in Education Leerdoelen Aan het eind van deze lesdag heb je: Kennis van de dataverzamelingsmethodes vragenlijstonderzoek,

Nadere informatie

(In)effectiviteit van Angstcommunicaties op Verminderen van Lichamelijke Inactiviteit: Rol van Attitudefuncties, Self-Monitoring en Self-Esteem

(In)effectiviteit van Angstcommunicaties op Verminderen van Lichamelijke Inactiviteit: Rol van Attitudefuncties, Self-Monitoring en Self-Esteem (In)effectiviteit van Angstcommunicaties 1 (In)effectiviteit van Angstcommunicaties op Verminderen van Lichamelijke Inactiviteit: Rol van Attitudefuncties, Self-Monitoring en Self-Esteem (In)effectiveness

Nadere informatie

Teksten van de liederen die gospelkoor Inspiration tijdens deze Openluchtdienst zingt.

Teksten van de liederen die gospelkoor Inspiration tijdens deze Openluchtdienst zingt. Don t you worry There s an eternity behind us And many days are yet to come, This world will turn around without us Yes all the work will still be done. Look at ever thing God has made See the birds above

Nadere informatie

Presentation Slides Author Teacher Date Time. # Nickname ID Poll Open Ended Quiz Draw It # Nickname ID Poll Open Ended Quiz Draw It

Presentation Slides Author Teacher Date Time. # Nickname ID Poll Open Ended Quiz Draw It # Nickname ID Poll Open Ended Quiz Draw It Presentation Slides Author Teacher Date Time Focus groups UDL (2) 11 Ron Barendsen Ron Barendsen 05/15 12:22 # of Students Student Participation Quizzes Correct Answers 16 58% 0% Student List # Nickname

Nadere informatie

een buddy bij de wieg Perinatale coaching van maatschappelijk kwetsbare zwangeren An De Craecker Arteveldehogeschool Gent

een buddy bij de wieg Perinatale coaching van maatschappelijk kwetsbare zwangeren An De Craecker Arteveldehogeschool Gent een buddy bij de wieg Perinatale coaching van maatschappelijk kwetsbare zwangeren An De Craecker Arteveldehogeschool Gent een buddy bij de wieg 1. Research 2. Project: het buddy-model 1. Wetenschappelijk

Nadere informatie

Seksdrive, Stresscoping en Extrinsieke Ambitie : De Verschillen tussen Mannen en Vrouwen. Sexdrive, Stresscoping and Extrinsic Ambition :

Seksdrive, Stresscoping en Extrinsieke Ambitie : De Verschillen tussen Mannen en Vrouwen. Sexdrive, Stresscoping and Extrinsic Ambition : Seksdrive, Stresscoping en Extrinsieke Ambitie : De Verschillen tussen Mannen en Vrouwen Sexdrive, Stresscoping and Extrinsic Ambition : The Differences between Men and Women Karine Garcia Eerste begeleider:

Nadere informatie

Wij beloven je te motiveren en verbinden met andere studenten op de fiets, om zo leuk en veilig te fietsen. Benoit Dubois

Wij beloven je te motiveren en verbinden met andere studenten op de fiets, om zo leuk en veilig te fietsen. Benoit Dubois Wij beloven je te motiveren en verbinden met andere studenten op de fiets, om zo leuk en veilig te fietsen. Benoit Dubois Wat mij gelijk opviel is dat iedereen hier fietst. Ik vind het jammer dat iedereen

Nadere informatie

01 Did you enjoy the training sessions? o Yes o No. 02 Are you satisfied about the results?

01 Did you enjoy the training sessions? o Yes o No. 02 Are you satisfied about the results? Bijlage 2, Enquête evaluatie Survey circuit training 01 Did you enjoy the training sessions? o Yes o No 02 Are you satisfied about the results? o o Yes No because,......... 03 Did you have any problems

Nadere informatie

English is everywhere. hi morning mouse cool help desk hello computers mail school game. Lees de tekst. Omcirkel de Engelse woorden.

English is everywhere. hi morning mouse cool help desk hello computers mail school game. Lees de tekst. Omcirkel de Engelse woorden. one English is everywhere Test Luister naar wat Daniel vertelt. Welke Engelse woorden hoor je? Kruis ze aan. hi morning mouse cool help desk hello computers mail school game Lees de tekst. Omcirkel de

Nadere informatie

De relatie tussen intimiteit, aspecten van seksualiteit en hechtingsstijl in het dagelijks leven van heteroseksuele mannen en vrouwen.

De relatie tussen intimiteit, aspecten van seksualiteit en hechtingsstijl in het dagelijks leven van heteroseksuele mannen en vrouwen. De relatie tussen intimiteit, aspecten van seksualiteit en hechtingsstijl in het dagelijks leven van heteroseksuele mannen en vrouwen. The Relationship between Intimacy, Aspects of Sexuality and Attachment

Nadere informatie

Comics FILE 4 COMICS BK 2

Comics FILE 4 COMICS BK 2 Comics FILE 4 COMICS BK 2 The funny characters in comic books or animation films can put smiles on people s faces all over the world. Wouldn t it be great to create your own funny character that will give

Nadere informatie

Davide's Crown Caps Forum

Davide's Crown Caps Forum pagina 1 van 6 Davide's Crown Caps Forum A Forum for Crown Cap Collectors Zoeken Uitgebreid zoeken Zoeken Forumindex Crown Caps Unknown Caps Lettergrootte veranderen vriend Afdrukweergave Gebruikerspaneel

Nadere informatie

Empowerment project. Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal

Empowerment project. Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal Empowerment project Awasi Kenya Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal Empowerment*van* kinderen*in*kenia De#afgelopen#drie#jaren# hebben#we#met#steun#van#de# Rotaryclub##Rhenen: Veenendaal#een#

Nadere informatie

Main language Dit is de basiswoordenschat. Deze woorden moeten de leerlingen zowel passief als actief kennen.

Main language Dit is de basiswoordenschat. Deze woorden moeten de leerlingen zowel passief als actief kennen. Lesbrief Les 2.1: My family Main language Dit is de basiswoordenschat. Deze woorden moeten de leerlingen zowel passief als actief kennen. Nouns: brother, sister, cousin, mother, father, aunt, uncle, grandmother,

Nadere informatie

Academie voor digital entertainment

Academie voor digital entertainment Academie voor digital entertainment Opleidingen in de academie: International Media and Entertainment Management en International Game Architecture and Design Reden om te participeren in het project: uitvalpercentage

Nadere informatie

Ouderlijke Controle en Angst bij Kinderen, de Invloed van Psychologische Flexibiliteit

Ouderlijke Controle en Angst bij Kinderen, de Invloed van Psychologische Flexibiliteit 1 Ouderlijke Controle en Angst bij Kinderen, de Invloed van Psychologische Flexibiliteit Nicola G. de Vries Open Universiteit Nicola G. de Vries Studentnummer 838995001 S71332 Onderzoekspracticum scriptieplan

Nadere informatie

Stichting Jeugd en Jongerenwerk Midden-Holland 2005. Hoe maak ik een jeugdenquête

Stichting Jeugd en Jongerenwerk Midden-Holland 2005. Hoe maak ik een jeugdenquête Stichting Jeugd en Jongerenwerk Midden-Holland 2005 Hoe maak ik een jeugdenquête Inhoudsopgave Inleiding 3 Hoofdstuk 1 Wanneer een enquête 4 Hoofdstuk 2 Hoe maak ik een enquête 5 Hoofdstuk 3 Plan van aanpak

Nadere informatie

PERSOONLIJKHEID EN OUTPLACEMENT. Onderzoekspracticum scriptieplan Eerste begeleider: Mw. Dr. T. Bipp Tweede begeleider: Mw. Prof Dr. K.

PERSOONLIJKHEID EN OUTPLACEMENT. Onderzoekspracticum scriptieplan Eerste begeleider: Mw. Dr. T. Bipp Tweede begeleider: Mw. Prof Dr. K. Persoonlijkheid & Outplacement: Wat is de Rol van Core Self- Evaluation (CSE) op Werkhervatting na Ontslag? Personality & Outplacement: What is the Impact of Core Self- Evaluation (CSE) on Reemployment

Nadere informatie

Voorwoord van Hester van Herk... iii Voorwoord van Foeke van der Zee... iv Verantwoording... vi

Voorwoord van Hester van Herk... iii Voorwoord van Foeke van der Zee... iv Verantwoording... vi Inhoudsopgave Voorwoord van Hester van Herk... iii Voorwoord van Foeke van der Zee... iv Verantwoording... vi INTRODUCTIE... 1 1. Wat is onderzoek... 2 1.1 Een definitie van onderzoek... 2 1.2 De onderzoeker

Nadere informatie

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet.

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. General: Please use the latest firmware for the router. The firmware is available on http://www.conceptronic.net! Use Firmware version

Nadere informatie

LONDEN MET 21 GEVARIEERDE STADSWANDELINGEN 480 PAGINAS WAARDEVOLE INFORMATIE RUIM 300 FOTOS KAARTEN EN PLATTEGRONDEN

LONDEN MET 21 GEVARIEERDE STADSWANDELINGEN 480 PAGINAS WAARDEVOLE INFORMATIE RUIM 300 FOTOS KAARTEN EN PLATTEGRONDEN LONDEN MET 21 GEVARIEERDE STADSWANDELINGEN 480 PAGINAS WAARDEVOLE INFORMATIE RUIM 300 FOTOS KAARTEN EN PLATTEGRONDEN LM2GS4PWIR3FKEP-58-WWET11-PDF File Size 6,444 KB 117 Pages 27 Aug, 2016 TABLE OF CONTENT

Nadere informatie

Houdt u er alstublieft rekening mee dat het 5 werkdagen kan duren voordat uw taalniveau beoordeeld is.

Houdt u er alstublieft rekening mee dat het 5 werkdagen kan duren voordat uw taalniveau beoordeeld is. - Instructie Deze toets heeft als doel uw taalniveau te bepalen. Om een realistisch beeld te krijgen van uw niveau,vragen we u niet langer dan één uur te besteden aan de toets. De toets bestaat uit twee

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Programma. - Construct-> dimensies -> indicatoren -> items vragenlijst. - Pilot met de vragenlijst. - Plannen van het onderzoek.

Programma. - Construct-> dimensies -> indicatoren -> items vragenlijst. - Pilot met de vragenlijst. - Plannen van het onderzoek. Bijeenkomst 3 1 Programma Mini-presentaties Vragenlijst maken Kwaliteit van de vragenlijst: betrouwbaarheid en validiteit Vooruitblik: analyse van je resultaten Aan de slag: - Construct-> dimensies ->

Nadere informatie

Onderzoeksleerlijn Commerciële Economie. Naar een integrale leerlijn onderzoek Tom Fischer

Onderzoeksleerlijn Commerciële Economie. Naar een integrale leerlijn onderzoek Tom Fischer Onderzoeksleerlijn Commerciële Economie Naar een integrale leerlijn onderzoek Tom Fischer Onderzoek binnen de opleiding CE Aandacht door de tijd heen heel verschillend Van een paar credits voor de hele

Nadere informatie

You probably know animals can have best friends too. But what do you think about these special friendships?

You probably know animals can have best friends too. But what do you think about these special friendships? 1 Animal friends read Lees de tekst. Waar gaat deze tekst over? Animal friends You probably know animals can have best friends too. But what do you think about these special friendships? Look at this mouse

Nadere informatie

Waar winkelen de inwoners van de gemeente Ede? Een onderzoek op basis van 304 winkelmomenten

Waar winkelen de inwoners van de gemeente Ede? Een onderzoek op basis van 304 winkelmomenten Waar winkelen de inwoners van de gemeente? Een onderzoek op basis van 304 winkelmomenten In opdracht van de SGP Door Studentenpool Bestuurlijke Bedrijfskunde Academie Mens & Organisatie Christelijke Hogeschool

Nadere informatie

Voorwoord... iii Verantwoording... v

Voorwoord... iii Verantwoording... v Inhoudsopgave Voorwoord... iii Verantwoording... v INTRODUCTIE... 1 1. Wat is onderzoek... 2 1.1 Een definitie van onderzoek... 2 1.2 De onderzoeker als probleemoplosser of de onderzoeker als adviseur...

Nadere informatie

Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1

Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1 Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1 Vraagzinnen: Je kunt in het Engels vraagzinnen maken door vaak het werkwoord vooraan de zin te zetten. Bijv. She is nice. Bijv. I am late. Bijv. They are

Nadere informatie

Individueel verslag Timo de Reus klas 4A

Individueel verslag Timo de Reus klas 4A Individueel verslag de Reus klas 4A Overzicht en tijdsbesteding van taken en activiteiten 3.2 Wanneer Planning: hoe zorg je ervoor dat het project binnen de beschikbare tijd wordt afgerond? Wat Wie Van

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Beschrijving van de gegevens: hoeveel scholen en hoeveel leerlingen deden mee?

Beschrijving van de gegevens: hoeveel scholen en hoeveel leerlingen deden mee? Technische rapportage Leesmotivatie scholen van schoolbestuur Surplus Noord-Holland Afstudeerkring Begrijpend lezen 2011-2012, Inholland, Pabo-Alkmaar Marianne Boogaard en Yvonne van Rijk (Lectoraat Ontwikkelingsgericht

Nadere informatie

The secret key. Worksheet. flash info. Lees de tekst en kruis het juiste antwoord aan. Deze tekst hoort bij

The secret key. Worksheet. flash info. Lees de tekst en kruis het juiste antwoord aan. Deze tekst hoort bij 1 The secret key read Lees de tekst en kruis het juiste antwoord aan. Deze tekst hoort bij informatie over buslijnen een game een reclame flash info inside outside cross the road binnen(in) buiten steek

Nadere informatie

Media en seksualiteit. Hoeveel invloed heeft seks op TV en internet op onze jeugd?

Media en seksualiteit. Hoeveel invloed heeft seks op TV en internet op onze jeugd? Media en seksualiteit Hoeveel invloed heeft seks op TV en internet op onze jeugd? Gezonde seksuele ontwikkeling Puberteit 13-15 jaar: -Zelfstandig willen zijn -Nieuwsgierig naar seks -SMS en chat -Zoenen

Nadere informatie

De Relatie tussen Mindfulness en Psychopathologie: de Mediërende. Rol van Globale en Contingente Zelfwaardering

De Relatie tussen Mindfulness en Psychopathologie: de Mediërende. Rol van Globale en Contingente Zelfwaardering De Relatie tussen Mindfulness en Psychopathologie: de Mediërende Rol van Globale en Contingente Zelfwaardering The relation between Mindfulness and Psychopathology: the Mediating Role of Global and Contingent

Nadere informatie

Citation for published version (APA): Verbakel, N. J. (2007). Het Chronische Vermoeidheidssyndroom, Fibromyalgie & Reuma.

Citation for published version (APA): Verbakel, N. J. (2007). Het Chronische Vermoeidheidssyndroom, Fibromyalgie & Reuma. University of Groningen Het Chronische Vermoeidheidssyndroom, Fibromyalgie & Reuma. Verbakel, N. J. IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite

Nadere informatie

Onderzoeksopzet. Marktonderzoek Klantbeleving

Onderzoeksopzet. Marktonderzoek Klantbeleving Onderzoeksopzet Marktonderzoek Klantbeleving Utrecht, september 2009 1. Inleiding De beleving van de klant ten opzichte van dienstverlening wordt een steeds belangrijker onderwerp in het ontwikkelen van

Nadere informatie

Een gezondheidscheck via het werk: wat vinden werknemers ervan?

Een gezondheidscheck via het werk: wat vinden werknemers ervan? Een gezondheidscheck via het werk: wat vinden werknemers ervan? Olga Damman Allard van der Beek Danielle Timmermans -0- Department of Public and Occupational Health Quality of Care EMGO Institute for Health

Nadere informatie

Things to do before you re 11 3/4

Things to do before you re 11 3/4 Counting Crows 1 Things to do before you re 11 3/4 Lees de tekst en beantwoord de vragen. - Maak deze zin af: De schrijver van de tekst vindt dat kinderen - Welke dingen heb jij wel eens gedaan? Kruis

Nadere informatie

INVLOED VAN CHRONISCHE PIJN OP ERVAREN SOCIALE STEUN. De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren

INVLOED VAN CHRONISCHE PIJN OP ERVAREN SOCIALE STEUN. De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren Sociale Steun The Effect of Chronic Pain and the Moderating Effect of Gender on Perceived Social Support Studentnummer:

Nadere informatie

tudievragen voor het vak TCO-2B

tudievragen voor het vak TCO-2B S tudievragen voor het vak TCO-2B 1 Wat is fundamenteel/theoretisch onderzoek? 2 Geef een voorbeeld uit de krant van fundamenteel/theoretisch onderzoek. 3 Wat is het doel van fundamenteel/theoretisch onderzoek?

Nadere informatie

ehealth binnen de thuiszorg van Noorderbreedte

ehealth binnen de thuiszorg van Noorderbreedte ehealth binnen de thuiszorg van Noorderbreedte De ontwikkeling van de ehealth-koffer Naam : Seline Kok en Marijke Kuipers School : Noordelijke Hogeschool Leeuwarden Opleiding : HBO-Verpleegkunde voltijd

Nadere informatie

Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen?

Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen? Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen? De firewall van de Speedtouch 789 (wl) kan niet volledig uitgeschakeld worden via de Web interface: De firewall blijft namelijk op stateful staan

Nadere informatie

ROC FRIESE POORT. Kernwaarden van ROC Friese Poort. Hoe de kernwaarden te meten? Kwaliteitszorg 21-9-2010

ROC FRIESE POORT. Kernwaarden van ROC Friese Poort. Hoe de kernwaarden te meten? Kwaliteitszorg 21-9-2010 ROC FRIESE POORT Kernwaarden van ROC Friese Poort Hoe de kernwaarden te meten? Kwaliteitszorg 21-9-2010 Inhoud Inleiding... 3 1. Wat zijn kernwaarden van ROC Friese Poort?... 3 2. Meten is weten: Hoe kan

Nadere informatie

EU keurt nieuw Programma veiliger internet goed: 55 miljoen euro om het internet veiliger te maken voor kinderen

EU keurt nieuw Programma veiliger internet goed: 55 miljoen euro om het internet veiliger te maken voor kinderen IP/8/899 Brussel, 9 december 8 EU keurt nieuw Programma veiliger internet goed: miljoen euro om het internet veiliger te maken voor kinderen Vanaf januari 9 zal de EU een nieuw programma voor een veiliger

Nadere informatie

Pascale Peters (Radboud Universiteit) Laura den Dulk (Universiteit Utrecht) Judith de Ruijter (A&O Consult)

Pascale Peters (Radboud Universiteit) Laura den Dulk (Universiteit Utrecht) Judith de Ruijter (A&O Consult) Mag ik thuiswerken? Een onderzoek naar de attitudes van managers t.a.v. telewerkverzoeken Pascale Peters (Radboud Universiteit) Laura den Dulk (Universiteit Utrecht) Judith de Ruijter (A&O Consult) Nederland

Nadere informatie

Deelrapportage met resultaten uit de gezondheidsenquête volwassenen/ouderen 2010

Deelrapportage met resultaten uit de gezondheidsenquête volwassenen/ouderen 2010 Seksualiteit Deelrapportage met resultaten uit de gezondheidsenquête volwassenen/ouderen 2010 In de gezondheidsenquête is een aantal vragen opgenomen over seksuele gezondheid 1. Friezen van 19 tot en met

Nadere informatie

Immigratie Studeren. Studeren - Universiteit. Aangeven dat u zich wilt inschrijven. Verklaren dat u graag wilt inschrijven voor een cursus.

Immigratie Studeren. Studeren - Universiteit. Aangeven dat u zich wilt inschrijven. Verklaren dat u graag wilt inschrijven voor een cursus. - Universiteit I would like to enroll at a university. Aangeven dat u zich wilt inschrijven I would like to enroll at a university. I want to apply for course. Verklaren dat u graag wilt inschrijven voor

Nadere informatie

SLACHTOFFER CYBERPESTEN, COPING, GEZONDHEIDSKLACHTEN, DEPRESSIE. Cyberpesten: de implicaties voor gezondheid en welbevinden van slachtoffers en het

SLACHTOFFER CYBERPESTEN, COPING, GEZONDHEIDSKLACHTEN, DEPRESSIE. Cyberpesten: de implicaties voor gezondheid en welbevinden van slachtoffers en het SLACHTOFFER CYBERPESTEN, COPING, GEZONDHEIDSKLACHTEN, DEPRESSIE Cyberpesten: de implicaties voor gezondheid en welbevinden van slachtoffers en het modererend effect van coping Cyberbullying: the implications

Nadere informatie

Effecten van een op MBSR gebaseerde training van. hospicemedewerkers op burnout, compassionele vermoeidheid en

Effecten van een op MBSR gebaseerde training van. hospicemedewerkers op burnout, compassionele vermoeidheid en Effecten van een op MBSR gebaseerde training van hospicemedewerkers op burnout, compassionele vermoeidheid en compassionele tevredenheid. Een pilot Effects of a MBSR based training program of hospice caregivers

Nadere informatie

Resultaten interviews met patiënten Vervolgens wordt een korte samenvatting gegeven van de belangrijkste resultaten uit de gelabelde interviews.

Resultaten interviews met patiënten Vervolgens wordt een korte samenvatting gegeven van de belangrijkste resultaten uit de gelabelde interviews. Onderzoek nazorg afdeling gynaecologie UMCG (samenvatting) Jacelyn de Boer, Anniek Dik & Karin Knol Studenten HBO-Verpleegkunde aan de Hanze Hogeschool Groningen Jaar 2011/2012 Resultaten Literatuuronderzoek

Nadere informatie