Music for Life Laat een weeskind niet alleen. Educatief pakket

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Music for Life 2010. Laat een weeskind niet alleen. Educatief pakket"

Transcriptie

1 Music for Life 2010 Laat een weeskind niet alleen Educatief pakket

2 Beste leerkracht, Van 18 tot 24 december staat het Glazen Huis van Studio Brussel voor de eerste keer in Antwerpen. Tijdens deze jaarlijkse radiomarathon vraagt de zender bij deze editie aandacht voor kinderen die hun ouders hebben verloren ten gevolge van hiv/aids. Deze kinderen verliezen vaak de hoop op een mooie toekomst. In de eerste plaats moeten ze het verlies van hun ouders verwerken en daarnaast kunnen ze vaak niet naar school, moeten ze werken, hebben ze honger en zijn ze dikwijls zélf drager van HIV. Als schepen voor ontwikkelingssamenwerking vind ik het belangrijk dat onze stad solidair is met het Zuiden, niet in het minst met de meest kwetsbaren onder hen: kinderen. Dit educatief pakket probeert meer inzicht te geven in de complexe problematiek van deze weeskinderen. Het zijn allemaal kinderen met een gezicht, waarachter altijd een hartverscheurend verhaal schuilt. In deze bundel kan u enkele getuigenissen van hen lezen. Hopelijk laat het u en uw klas niet onberoerd en zet het jullie aan om actie te ondernemen voor leeftijdsgenoten in het Zuiden. Of jullie nu cakejes bakken voor Music for Life, afvalkunstwerken veilen of een bakstenendomino organiseren, elke euro is welkom. Het geld dat jullie inzamelen, gebruikt Rode Kruis-Vlaanderen voor hulpprogramma s waarin kinderen met hiv/aids ondersteund worden. Zo kunnen we met zijn allen deze kinderen een nieuwe toekomst geven. Veel succes met jullie acties en hopelijk zie ik jullie binnenkort aan het Glazen Huis op de Groenplaats! Leen Verbist schepen voor ontwikkelingssamenwerking 2

3 H a n d l e i d i n g Wat is Music for Life? Waarom dit educatief pakket? Hoe gebruik je dit pakket? Voor wie is dit pakket? O p d r a c h t e n f i c h e s 1. Journalist 2. Getuigenissen 3. Quiz 4. Cartoons 5. Een beeld zegt zoveel meer 6. Waar, niet waar of weetni 7. Jonge ontwerpers 8. Spel uit Afrika 9. Pillen op een lege maag 10. In de huid van een kind met zieke ouders A c t i e f o r L i f e Hoe organiseer ik een actie? Ideeën voor acties A c h t e r g r o n d i n f o r m a t i e Aids en weeskinderen Het Rode Kruis helpt Wist-je-datjes Interessante publicaties en websites E i n d t e r m e n B i j l a g e n 1. Getuigenissen 2. Cartoons 3. Foto s 4. Afrikaanse spelen

4 handleiding Wat is Music for Life? Van 18 tot 24 december 2010 is Music for Life te gast in Antwerpen. Music for Life is een bewustmakings- en geldinzamelingsactie georganiseerd door Studio Brussel ten voordele van Rode Kruisprojecten. De campagne zet telkens een stille ramp in de kijker. Een stille ramp is een ramp die de kranten en televisie niet (meer) haalt. Andere gebeurtenissen overschaduwen de ramp of ze is gewoonweg geen nieuws meer. Dat aids een dodelijke ziekte is, is al lang bekend, maar aids is er al zo lang, dat het geen nieuws meer is. Als er al over aids in Zuidelijk Afrika wordt gesproken, gaat de aandacht naar grote benefietacties, beroemde ambassadeurs die zich inzetten voor het thema,. Over de ziekte zelf en de gevolgen voor de slachtoffers en hun nabestaanden veelal kinderen wordt amper gesproken. Met de opbrengst van Music for Life 2010 steunt Rode Kruis-Vlaanderen de programma s van zusterverenigingen in Afrika die kwetsbare kinderen helpen wiens ouder(s) aan de gevolgen van hiv/aids gestorven zijn. Tijdens het hoogtepunt van de campagne, een week voor Kerstmis, laten drie Studio Brussel-presentatoren zich voor een radiomarathon opsluiten in het Glazen Huis op de Antwerpse Groenplaats. Luisteraars kunnen allerlei inzamelacties organiseren en geld bieden om hun favoriete plaat op de radio te horen. Waarom dit educatief pakket? Dit pakket geeft u de nodige inspiratie en achtergrondinformatie om met uw klas rond het thema van Music for Life aan de slag te gaan. Bovendien draait de actie dit jaar rond kinderen en jongeren. Het is voor onze jongeren des te interessanter om meer te weten te komen over de problematiek waarmee heel wat van hun leeftijdsgenoten leven. Aan de hand van 10 opdrachtenfiches maken we de leerlingen wegwijs in het lot van kinderen die hun ouders aan aids verloren hebben. Doorheen deze opdrachten zoeken ze informatie op, vormen ze hun eigen mening, zoeken ze oplossingen, worden ze uitgenodigd tot discussie en reflectie en wordt hun kritische ingesteldheid aangescherpt. Op die manier trachten we het draagvlak voor ontwikkelingssamenwerking en een duurzame wereld bij de jongeren te vergroten. Hoe gebruik je dit pakket? Dit educatief pakket bestaat uit 10 opdrachtenfiches, ideeën voor acties, achtergrondinformatie, een overzicht van de eindtermen waaraan de opdrachten in dit pakket gekoppeld zijn en werkmateriaal zoals getuigenissen, foto s, cartoons en Afrikaanse spelen. U kan met dit pakket zowel 1 lesuur, een hele week of een langere periode aan de slag. Kies er de opdrachten uit die voor uw klas interessant zijn. W E D S T R I J D Vergeet ook niet dat er met dit pakket wat te winnen valt. Scholen die dit pakket downloaden maken kans om de 3 presentatoren van het Glazen Huis op bezoek te krijgen op vrijdag 17 december. Maak ook kans om met uw klas een professioneel radiospotje te maken dat tijdens Music for Life wordt uitgezonden. Uw scenario moet ten laatste op 17 december binnen zijn. Lees hier meer over in opdrachtenfiche 7 op pagina 22. 4

5 Voor wie is dit pakket? Dit lespakket richt zich in de eerste plaats naar leerlingen en leerkrachten van de derde graad van het lager onderwijs en de eerste graad van het secundair onderwijs (alle onderwijstypes). Het pakket is zo opgebouwd dat u het aan de leeftijd van de leerlingen, het niveau en de grootte van de klas kunt aanpassen. Het bevat ook ideeën en aanzetten om er in de hogere graden mee te werken. Studio Brussel Voor de vijfde keer sluit radiozender Studio Brussel drie van zijn presentatoren op in het Glazen Huis. Met platenverzoekjes, ludieke acties en donaties zamelen ze geld in voor de hiv/aidsprogramma s van het Rode Kruis. Volg de acties van Studio Brussel op de voet via Rode Kruis-Vlaanderen Wereldwijd is het Rode Kruis actief om mensen te helpen, te verzorgen en te beschermen. Het is het vijfde jaar op rij dat Music for Life geld inzamelt voor programma s van het Rode Kruis. Registreer uw actie op de site van het Rode Kruis. Stad Antwerpen Dit jaar heeft Music for Life voor de eerste keer in Antwerpen plaats. De stad Antwerpen spoort haar burgers aan om actie te ondernemen. Op verneemt u hoe de stad uw actie kan ondersteunen. GREEN vzw GREEN is een organisatie die kinderen en jongeren duurzaam leert leven. Naast de ontwikkeling van dit educatieve pakket heeft GREEN nog een 50-tal andere projecten waarmee scholen kunnen werken rond energie en klimaat, mobiliteit, natuur, afval, voeding De site geeft u een overzicht. 5

6 opdrachtenfiches Hier vindt u tien opdrachtenfiches om met de klas rond het thema van Music for Life te werken. Met de eerste twee fiches leidt u het thema in. Hiermee maken de leerlingen kennis met de aidsproblematiek in het Zuiden. Met fiche drie tot zeven gaat u met de leerlingen dieper op het volledige thema in. De laatste drie fiches behandelen enkele specifieke deelthema s: recht op spel, recht op verzorging en omgaan met zieke ouders. U kan één opdracht kiezen of verschillende opdrachten combineren, afhankelijk van de tijd dat u hieraan kan besteden. Met de zevende fiche Jonge ontwerpers kan uw klas ook aan de wedstrijd deelnemen. Inleidende fiches Verwerkingsfiches algemeen Verwerkingsfiches thematisch 1. journalist 2. getuigenissen 3. quiz 4. cartoons 5. een beeld zegt zoveel meer 6. waar, niet waar of weetni 7. jonge ontwerpers [wedstrijd!] 8. spel uit Afrika 9. pillen op een lege maag 10. in de huid van een kind met zieke ouders 6

7 opdracht 1: journalist In de eerste opdracht vindt u 2 werkwijzen die perfect met elkaar gecombineerd kunnen worden. Heeft u minder tijd, kies dan voor werkwijze 1. Werkwijze 1: journalist In december komt het thema aids en weeskinderen uitgebreid in de actualiteit. Trek er zelf als journalist op uit en verzamel informatie! Doel De leerlingen zoeken op hoeveel kinderen in Zuidelijk Afrika wees worden doordat ze hun ouders verloren aan aids. Hoe leven die kinderen, wat ervaren ze, wat zijn de gevolgen? Werkvorm De leerlingen kruipen in de huid van een journalist. Benodigdheden Internet, boeken, teksten (zie interessante publicaties en websites, pagina 35). Werkwijze Verdeel de leerlingen in groepjes van minstens 4. Elk groepje vormt een kleine redactie van journalisten. Twee leerlingen zoeken de betekenis van een aantal kernwoorden op, de andere twee gaan op zoek naar het antwoord op een van de vragen. Geef de helft van het groepje enkele kernwoorden en laat hen naar verklaringen voor deze woorden en de verbanden ertussen zoeken. Voor sommige woorden is het aangewezen om hen gerichte sites mee te geven, andere woorden kunnen de leerlingen via een zoekmachine (google, ecosia, ) opzoeken. U kan gemakkelijke en moeilijkere zoekopdrachten geven. Wereldaidsdag (vrij zoeken) Nkosi Johnson (vrij zoeken) 12 seconden (www.stopaidsnow.nl) stille ramp (www.stopaidsnow.nl) Rode Kruis (www.musicforlife.rodekruis.be) Kinderrechten (www.musicforlife.rodekruis.be) 15 miljoen kinderen (www.musicforlife.rodekruis.be) taboe (http://www.stopaidsnow.nl/aidsindewereld_artikel/de_feiten) Geef de andere helft van elk groepje een vraag waarop ze een antwoord moeten vinden. Bijvoorbeeld: Waar komt hiv/aids voor in de wereld? Wat zijn de gevolgen voor een kind dat zijn ouders aan aids heeft verloren? Wat is een stille ramp? Wat doet het Rode Kruis om kinderen die hun ouders aan aids hebben verloren te ondersteunen? Geef enkele voorbeelden van landen waar de bestrijding van de hiv-epidemie vruchten afwerpt. Na deze oefening vraagt u aan de groepjes om alle informatie samen te leggen. Met de verzamelde informatie kunnen de leerlingen: een kort tekstje schrijven (eventueel voor de schoolkrant, zie werkwijze 2: Music for Life krantje / blog) kort voorstellen aan elkaar wat ze onderzocht hebben en te weten gekomen zijn de verzamelde informatie verbinden met bijpassende beelden die ze zelf opzoeken of uit de bijlagen halen. 7

8 Werkwijze 2: Music for Life krantje/blog Doel De leerlingen verwerken informatie over de problematiek, staan er bij stil en sensibiliseren medeleerlingen/ouders/ buurtbewoners. Werkvorm Maak een Music for Life- krantje of een Music for Life- blog. Werkwijze Maak met de klas of de school een Music For Life krantje of blog en breng de stille ramp onder de aandacht. T I P Het voordeel van een blog is dat de leerlingen er geleidelijk en met onmiddellijk resultaat aan kunnen werken en dat ze hiermee ICT- vaardigheden opdoen. Denk samen met de leerlingen na voor wie ze de blog maken (ouders, medeleerlingen, buurtbewoners?), wat ze er op willen en hoe ze de blog kunnen verspreiden (Facebook, Twitter, Netlog, schoolwebsite?). Als u een krantje maakt, bespreek dan wie de eindredactie doet, hoe en naar wie de krantjes verspreid worden en wie dat doet. Misschien kan u het zelfs verkopen ten voordele van Music for Life? Wat kan er in het krantje of op de blog komen? Denk met de leerlingen samen na over de invulling van de blog. Enkele suggesties: Een artikel / tekstje met achtergrondinformatie over het thema (zie werkwijze 1: journalist) Een interview met medeleerlingen met hun mening over de actie: wat vind je van het thema van Music for Life? Wat heeft je bij het thema doen stilstaan? Wat heb je over het thema geleerd? Zijn er zaken waarvan je schrok? Verandert er iets voor jou nu je meer over deze stille ramp weet? Wat zijn je eigen voornemens?. Bespreking van een artikel, beeld of getuigenis waardoor de leerlingen geraakt zijn. Een verslag (foto s, tekst en video) van het werken in en buiten de klas rond het thema. Een oproep voor actie met leuke slogan, beeld, de eigenlijke actie (zie opdrachtenfiche 7) 8

9 opdracht 2: getuigenissen Doel De leerlingen leren over kinderen die hun ouders door aids hebben verloren. Ze denken na over de complexiteit van deze problematiek en zoeken gelijkenissen en verschillen met hun eigen leven. Werkvorm Leesteksten of filmpjes als start voor een klasgesprek. Benodigdheden Getuigenissen (zie bijlage 1) Foto s die bij de getuigenissen horen (zie bijlage 3) Werkwijze Lees samen met de leerlingen (eventueel in groepjes) enkele getuigenissen en/of bekijk een filmpje over de problematiek. In bijlage 1 vindt u 6 getuigenissen uit Swaziland en links naar getuigenissen en filmpjes op het internet. Gebruik de richtvragen bij de verschillende getuigenissen en/of laat de leerlingen één of meerdere opdrachten uitvoeren. Algemene opdrachten bij de getuigenissen: Swaziland is een klein land in Zuidelijk Afrika maar het heeft het grootste aantal hiv-geïnfecteerden ter wereld. 26% van alle volwassen in Swaziland heeft hiv/aids. Toon op de wereldkaart waar Swaziland ligt. Bespreek aan de hand van de verhalen de betekenis van de drie volgende begrippen: 1. weeskinderen 2. seropositief zijn/aids hebben 3. hiv-remmers Ga met de leerlingen op zoek naar de problemen die zich voordoen. Kaart de verschillende aspecten van het probleem aan en confronteer hen met de complexiteit ervan. Bespreek klassikaal de volgende vragen: 1. Aan welke gevaren staan kinderen die hun ouders verloren aan aids bloot? 2. Waarom lopen ze een groot risico om met HIV besmet te raken? 3. Hoe helpt het Rode Kruis deze kinderen? Bedenk een titel voor elk verhaal. Laat de leerlingen over een van deze verhalen een tekening maken. Ze kiezen zelf het aspect dat ze willen verbeelden. Laat elke leerling naar een van de kinderen uit het verhaal een brief schrijven. Daarin kunnen ze vragen stellen en hun eigen gevoelens en gedachten verwoorden. Laat de leerlingen de onderstaande vragen over de teksten beantwoorden. Ze mogen de tekst erbij nemen. 9

10 Vragen bij de verschillende getuigenissen: Getuigenis 1 Welke taken doen Alicia en haar broers in het huishouden? Duid aan welke klusjes jij thuis ook doet. Wat is er de oorzaak van dat verschillende schoolkinderen arm of wees zijn? Hoe helpt het Rode Kruis deze kinderen? Alicia was 12 jaar toen haar ouders stierven. Hoe zou jij op die leeftijd met je broers of zussen het huishouden aanpakken? Welke gevoelens roept dit bij je op? Wat grijpt jou in dit verhaal het meeste aan? Welke gevoelens roepen deze foto s bij jou op? Waaraan denk je als je deze foto s ziet? Getuigenis 2 Wie zorgt voor wie? Wat zou het Rode Kruis nog buiten de voedselbedelingen kunnen doen om deze mensen te helpen? Heb jij ooit al voor een zieke gezorgd? Wat vond je fijn? Wat moeilijk? Getuigenis 3 Wat zijn hiv-remmers? Is de schrik van de schoonzus van Thembe terecht dat de kinderen haar familie zullen besmetten? Waarom wel? Waarom niet? Wat vind je van haar reactie? Kan het anders? Welke problemen heeft deze familie? Wat is de oorzaak van die problemen? Getuigenis 4 Hoe komt het dat oma voor de kleinkinderen zorgt? Waarvoor zouden de kinderen moeten getest worden? Wat is volgens jou een heldenboekje? Getuigenis 5 Waarom is het geen goed idee om enkel voedsel uit te delen? Waarom zouden kinderen uitgesloten kunnen worden? Waarom is de Kids Club zo belangrijk? Wat kunnen kinderen daar doen? Wat is volgens jou een heldenboekje? Getuigenis 6 Wat zijn kinderrechten en waarom bestaan er aparte rechten voor kinderen? Denk jij dat er bij ons naar kinderen wordt geluisterd? Hoe kan je je in België als kind laten horen? 10

11 opdracht 3: quiz Doel De leerlingen testen hun kennis over het thema van Music for Life. Werkvorm Quiz Benodigdheden Papier, pennen en quizvragen Werkwijze De leerlingen worden in groepjes verdeeld. Elk groepje gaat aan een tafel zitten. Ze krijgen een blad en een pen om de antwoorden te noteren. De leerkracht stelt een vraag, de leerlingen denken in groep na over het antwoord en noteren het op het blad. Het beantwoorden van een kennisvraag wordt afgewisseld met het uitvoeren van een doe-opdracht (1 punt bij een correct antwoord, 0 bij een foutief). Bij een aantal vragen vindt u een extra woordje uitleg. U bepaalt zelf hoeveel vragen u stelt en welke quizvragen u eruit pikt. Extra quizvragen vindt u bij opdrachtenfiche 6, werkwijze 3. Kennisvragen 1. Wat is een virus? a) Virussen zijn ziekteverwekkers die cellen nodig hebben om zich te vermenigvuldigen en te leven. b) Virussen zijn ziekteverwekkers die zich heel snel voortplanten. c) Een virus is een superklein organisme (alleen zichtbaar door de microscoop) d) Alle bovenstaande antwoorden zijn juist. Voorbeelden van virussen: hepatitis B, het virus dat zich op de levercellen richt. Het hiv-virus breekt de cellen van het afweersysteem af Hoe merk je dat iemand seropositief is? a) Een seropositief persoon ziet er ziek uit. b) Een seropositief persoon is altijd moe. c) Je kan niet aan iemand zien of hij/zij hiv-geïnfecteerd is. Iemand met hiv noem je hiv-geïnfecteerd of seropositief. Je bent dan geïnfecteerd, maar (nog) niet ziek. Iemand met hiv hoeft daar niets van te merken. Hij of zij voelt zich meestal kerngezond. Soms hebben mensen met hiv last van koorts, huiduitslag enz. Zelfs zonder medicijnen kan het vele jaren duren voordat iemand met hiv uiteindelijk ziek wordt. Met hiv-remmers kan de ziekte aids worden uitgesteld. (Uit:

12 3. Geef vier factoren waarom kinderen met zieke ouders of ouders die aan aids gestorven zijn, kwetsbaar zijn. Mogelijke antwoorden: discriminatie en stigmatisering verdriet over de ziekte of dood van een of beide ouders stijgende armoede stoppen met schoolgaan gebrek aan goede voeding, vooral heel belangrijk bij het nemen van antivirale medicijnen verlies van eigendommen en erfrechten materiële noden gebrek aan onderdak ontoereikende gezondheidszorg fysisch of seksueel misbruik de verzorging van zieke ouders of jongere broers en zussen komt op de kinderen terecht kinderarbeid gebrek aan ouderlijk toezicht 4. Net als de voorgaande jaren voert Studio Brussel samen met het Rode Kruis actie tegen een stille ramp. o o o Waarom kan je aids een stille ramp noemen? Stille rampen zijn rampen die de kranten en televisie niet halen, omdat andere gebeurtenissen de rampen overschaduwen. In het geval van hiv/aids gaat het ook nog eens om een ramp die er al zo lang is, zodat het geen nieuws meer is. Dat aids een dodelijke ziekte is, is immers al bekend. Waarom zijn kinderen de stille slachtoffers? Er wordt altijd gesproken over de slachtoffers van aids, maar de gevolgen voor de nabestaanden worden vaak vergeten. De kinderen van de slachtoffers, kinderen die hun ouders verloren hebben aan hiv/aids, blijven achter en moeten het alleen zien te redden. Noem nog een stille ramp die ergens op de wereld plaatsvindt. Kindsoldaten in Congo, landmijnen, schoon drinkwater, vluchtelingen, malaria enz. 5. Elke dag raakt er iedere 12 seconden iemand met hiv geïnfecteerd. Dat is een vol voetbalstadion per dag. Hoe worden mensen besmet met hiv/aids? Duid vier manieren aan hoe je met hiv besmet kan raken: o o o o o o o o o onveilige seks een vies toilet huidcontact naalden en spuiten (-> gebruikte naalden en spuiten met besmet bloed) moeder-op-kind besmetting als iemand in je gezicht hoest een muggenbeet een bloedtransfusie (-> met besmet bloed) een sauna 6. Bedenk een drietal goede redenen waarom we actie moeten voeren om het lot van kinderen die hun ouders verloren hebben aan hiv/aids te verbeteren. 12

13 7. Hoe kan je een hiv-infectie oplopen? (Uit: a) door tongzoenen b) door seks te hebben zonder condoom c) via een wc-bril d) via muggen 8. Hoe weet je of je een hiv-infectie hebt? a) dat weet je niet altijd; soms heb je geen klachten b) dat merk je vanzelf; je hebt allerlei gezondheidsklachten c) dat weet je omdat je het aan iemand kunt zien Als je een hiv-infectie hebt, betekent dat niet dat je meteen klachten hebt. De meeste mensen voelen zich in het begin van hun hiv-infectie helemaal niet ziek. Je kunt nog jaren gezond blijven. Als de hoeveelheid virus toeneemt, wordt je afweersysteem aangetast en krijg je klachten. Dat kan na twee jaar, maar ook pas na tien jaar gebeuren. Wanneer je risico op besmetting met hiv hebt gelopen, is het verstandig je te laten testen zodat de behandeling snel kan starten. (Uit: Wat zijn hiv-remmers? a) medicijnen die aids genezen b) medicijnen die werken als een soort rem op het virus: ze voorkomen dat je aids krijgt of vertragen het ontstaan van de ziekte c) medicijnen die het virus afbreken Hiv-remmers zijn medicijnen tegen hiv. Zij remmen de aanmaak van virusdeeltjes in je bloed. Het afweersysteem wordt dan niet langer meer aangestast, waardoor het zich kan herstellen. Je krijgt dan minder snel aids. Vroeger moesten patiënten soms wel twintig pillen per dag slikken. Tegenwoordig is de dosis pillen kleiner. Helaas veroorzaken hiv-remmers nog altijd zware bijwerkingen, waar niet iedereen tegen kan

14 Doe-opdrachten 1. Duid op een blinde kaart Swaziland aan. 2. Op vindt u vervormde wereldkaarten. Tik in de zoekfunctie aids in en u krijgt een wereldkaart te zien volgens de verhouding van het aantal hiv/aidsdoden in de wereld. Hoe meer slachtoffers van hiv/aids er in een land zijn, hoe groter het land op de kaart wordt weergegeven. Toon de leerlingen 3 verschillende vervormde wereldkaarten en vraag hen deze eruit te halen die de verhouding van aidsdoden weergeeft. U kan hen ook vragen om België of Europa aan te duiden op de kaart en te verklaren waarom dit zo slecht zichtbaar is. 3. Maak een slogan over hiv/aids. 4. De leerkracht schrijft twee woorden in verband met kinderen die hun ouders verloren hebben aan hiv/aids op het bord. Probeer de woorden uit te beelden. Als een ander groepje het woord raadt, krijgt het er een punt bij. 5. Kinderen die aids hebben worden vaak uitgesloten. Geef twee voorbeelden van uitsluiting uit je eigen omgeving. 6. Elke 12 seconden raakt er iemand geïnfecteerd met het ongeneeslijke hiv. Hoeveel klassen van 24 leerlingen zijn dat per dag? Dat zijn 300 klassen (van 24 leerlingen) per dag! 7. Op vindt u een wereldkaart waarop per land het aantal mensen met aids staat. Duid in het onderstaande rijtje de landen of werelddelen aan waar aids veel voorkomt. o o o o o o Canada Swaziland Duitsland Afrika ten zuiden van de Sahara Thailand Nieuw-Zeeland 8. Noem de zeven landen in Afrika waar aids het meeste voorkomt. Gebruik de interactieve wereldkaart op (Namibië, Botswana, Zuid-Afrika, Zambia, Zimbabwe, Swaziland, Lesotho) T I P U kan ook activiteiten uit andere opdrachtenfiches gebruiken als doe-opdracht. Wenst u meer quizvragen? In de achtergrondinformatie vindt u vast nog inspiratie voor extra quiz-vragen. 14

15 opdracht 4: cartoons Een cartoon is een spotprent of een karikatuur die gebeurtenissen en toestanden uit de realiteit op een andere manier belicht. Het werken met cartoons biedt een aantal voordelen. Een cartoon kan je een beter zicht op de werkelijkheid geven en door het visuele en grappige element blijft de boodschap langer hangen. Hou er rekening mee dat humor cultuurgebonden is. Door tijd en ruimte te nemen om een cartoon te bekijken, wordt de boodschap voor iedereen duidelijk. Doel De leerlingen krijgen inzicht in de oorzaken van en de taboes rond aids en verwerken deze op een creatieve manier. Werkvorm Werken met cartoons Benodigdheden Cartoons (zie bijlage 2) Werkwijze Met cartoons kunt u heel wat doen. We overlopen enkele werkvormen. Werkwijze 1: puzzelcartoons Deze werkwijze is ideaal als actieve opstap voor werkwijze 2. Knip de cartoons uit de bijlage in twee en meng de puzzelstukken. Bij het knippen zorgt u ervoor dat er op de beide delen inhoudelijke informatie staat (u moet de cartoon dus niet altijd in het midden doorknippen). De leerlingen moeten de cartoons opnieuw samenstellen. Ze moeten dus goed naar de cartoons kijken en met elkaar overleggen wat ze zien en wat bij elkaar hoort. Deze oefening kunt u in kleine groepjes, maar ook met een grote groep doen. Geef dan aan elke leerling een halve cartoon en laat ze in de klas naar de tweede helft zoeken (kriskras door elkaar rondlopen). De leerlingen vertellen aan elkaar wat er op hun cartoon staat. Ze vormen zich dan een beeld van het ontbrekende deel. Om de oefening iets moeilijker te maken, kan u de leerlingen ook vragen hun stukje cartoon niet aan elkaar te laten zien. Ze raden dan enkel via beschrijvingen of de twee helften bij elkaar passen. Werkwijze 2: cartoon onder de loep Het is interessant om bij een cartoon stil te staan. Gebruik hiervoor de volgende vier stappen: Waarnemen: beschrijf wat je letterlijk ziet of leest. Interpretatie: interpreteer de cartoon. Beoordeling: wat vind je goed/minder goed? Spreekt de tekening je aan? Komt de boodschap duidelijk over? Actualiteit: wat wil de tekenaar duidelijk maken? Bij elke cartoon vindt u ook wat informatie of enkele richtvragen voor de leerkrachten. Ideaal voor een klasgesprek. Werkwijze 3: creatief omgaan met cartoons Met cartoons kunt u creatief aan de slag. Hier alvast wat inspiratie: Verzin een krantenkop of titel bij elke cartoon. Beeld de situatie van de cartoon uit in een pantomime of rollenspel. De rest van de klas raadt over welke cartoon het gaat. Ontwerp affiches waarop een bepaalde situatie uit een cartoon wordt aangeklaagd. Laat de teksten uit de originele cartoons weg en laat de leerlingen zelf een tekst bedenken. Ontwerp zelf een cartoon. Maak een tentoonstelling met de cartoons en laat andere klassen de tentoonstelling bezoeken. 15

16 opdracht 5: een beeld zegt zoveel meer Doel De leerlingen leven zich in in de leefwereld van kinderen die hun ouders verloren hebben aan aids. Dit doen ze aan de hand van foto s waarbij ze het verhaal in een ruimere en actuele context plaatsen. Werkvorm Foto s analyseren en interpreteren Benodigdheden Foto s (zie bijlage 3) Werkwijze Met foto s kan je heel wat doen. We geven hier enkele leuke en leerrijke methodieken om het eerder complexe verhaal van kinderen die hun ouders aan aids hebben verloren vatbaar te maken. Het gebruik van foto s geeft de leerlingen een houvast om zich een beeld van de problematiek te vormen. Werkwijze 1: puzzelfoto s Deze oefening is ideaal als actieve opstart voor een andere activiteit met foto s. Knip de foto s in twee en meng de puzzelstukken. Zorg er bij het knippen voor dat er op de beide delen inhoudelijke informatie staat (u moet de foto dus niet altijd in het midden doorknippen). Vraag aan de kinderen om de foto s opnieuw samen te stellen. Hiervoor moeten ze goed naar de foto s kijken en met elkaar overleggen over wat ze zien en wat er bij elkaar hoort. Deze oefening kunt u in kleine groepjes, maar ook met een grote groep doen. Geef dan aan elke leerling een halve foto en laat ze in de klas op zoek gaan naar de tweede helft van die foto. Hierbij moeten ze aan elkaar vertellen wat er op hun foto staat. Ze kunnen zich dan een beeld vormen van het andere deel waarnaar ze op zoek zijn. Om de oefening iets moeilijker te maken, kan u de leerlingen ook vragen hun stukje cartoon niet aan elkaar te laten zien. Ze raden dan enkel via beschrijvingen of de twee helften bij elkaar passen. Werkwijze 2: tijdslijn Deze oefening kunt u als inleiding gebruiken voor het maken van de relatiecirkel. Verdeel de leerlingen in kleine groepjes van maximum vier. Vraag hen om de foto s in chronologische volgorde te leggen. Wat gebeurt er eerst, wat daarna? Misschien geeft deze oefening een eerder simplistisch resultaat, maar het is dan ook de bedoeling dat de leerlingen ondervinden dat het niet zo eenvoudig is, omdat er hier heel wat zaken op elkaar inspelen. Werkwijze 3: maak een relatiecirkel Door het werken met relatiecirkels, begrijpen de leerlingen het complexe verhaal beter. Ze kunnen er gemakkelijker over vertellen en onthouden het beter omdat de cirkel er hen bij helpt. Zeker voor leerlingen die verbaal minder sterk zijn biedt het werken met een relatiecirkel een goede steun. Hoe gaat u te werk? Teken een grote cirkel waarop de leerlingen foto s over de leefwereld van weeskinderen kunnen plaatsen (kind gaat naar school, medicatie, kinderen koken ). Belangrijk hierbij is dat de situaties kunnen verbeteren of verslechteren. De leerlingen linken de foto s met elkaar door ze op de cirkel te plaatsen en een pijl te trekken van oorzaak naar gevolg. Als bijvoorbeeld de moeder ziek is, kan ze niet gaan werken. Als ze niet gaat werken, is er minder geld voor eten enz. Kijk of de pijl ook in de andere richting kan wijzen en teken de pijlpunten. Laat de leerlingen hun verhaal bij de cirkel vertellen. 16 T I P Er is niet van alle situaties een duidelijke foto. Gebruik eventueel ook enkele termen zoals ziek zijn, warmte of liefde om verbanden te leggen. Gebruik niet meer dan 10 foto s of termen, anders wordt de oefening te moeilijk.

17 zieke ouders inkomen Deze foto s zijn geschikt voor werkwijze 3: 1, 8-14, 6-24, 26, 28-35, 31, 35, 40, 41, 49, 53, 56 Werkwijze 4: titels Bedenk een titel bij een foto. De titel moet aan welbepaalde voorwaarden voldoen: hij moet een boodschap bevatten of tot sensibilisering oproepen. 1. Verdeel de leerlingen in groepjes. Elk groepje kiest een foto en zoekt er een passende titel bij. 2. Elke groepje leest zijn titel voor aan de rest van de klas. De klas raadt welke foto het groepje heeft gekozen. 3. Bespreek kort de foto. Wat staat erop? Welke boodschap brengt hij? Waarom heb je die foto gekozen? 4. Bespreek de gekozen titels. Spreekt de titel je aan? Past de titel bij de foto? Kan een titel evenveel zeggen als het beeld? 17

18 Werkwijze 5: ik zie ik zie wat jij niet ziet Een foto is maar een fragment, een momentopname. De leerlingen, die ondertussen al heel wat over het thema weten, zien op de foto meer dan wat je op het eerste gezicht zou zeggen. Laat ze nadenken over wat er zich buiten het fotokader zou kunnen afspelen, wat er voordien gebeurde, wat er nadien zal gebeuren. Bijvoorbeeld: lachende kinderen op weg naar school. Dat lijkt een mooi beeld, maar eigenlijk kunnen deze kinderen nog maar sinds kort naar school. Hun ouders zijn gestorven aan aids, dus waren er geen inkomsten om het inschrijvingsgeld en het uniform te betalen. Dankzij de hulp van het Rode Kruis kunnen zij nu toch naar school. Laat de leerlingen in kleine groepjes de foto s bespreken en er een tekst over schrijven. Ze kunnen bij elke foto tekstballonnetjes invullen. In elke tekstballon hoort een andere boodschap, zoals: o Wat voel je bij deze foto? o Wat voelt het personage volgens jou? o Wat doet het personage? Wat zie je? o Wat is er volgens jou aan deze foto voorafgegaan? o Wat is er volgens jou gebeurd nadat deze foto werd getrokken? o T I P Om de verschillende boodschappen duidelijk te maken, kan u variëren met de tekstballonnen: vormen, kleuren, gedachteballon. Voor elke boodschap een andere soort ballon. 18

19 opdracht 6: waar, niet waar of weetni Doel Aan de hand van stellingen leren leerlingen hun eigen mening over de aidsproblematiek formuleren, nuanceren en toetsen aan de mening van anderen. Werkvorm Klasgesprek Werkwijze 1: pro/contra Benodigdheden Groene en rode kaartjes stellingen Werkwijze Lees een stelling voor. De leerlingen steken een groene kaart op als ze met de stelling akkoord gaan, een rode als ze niet akkoord zijn. Achteraf moeten ze hun keuze verantwoorden. Hierop kan er een klassikaal gesprek volgen. Mogelijke stellingen: o Een kind van 12 jaar is nog te jong om voor zijn/haar jongere broers en zussen te zorgen. o Als je met aids besmet bent, is dat je eigen schuld. o Kinderen moeten spelen, niet voor hun zieke ouders en hun broers en zussen zorgen. o Het is logisch dat kinderen taken van de ouders overnemen als die ziek zijn. o Ik vind dat een seropositieve leerling niet naar school mag komen. o Omdat aids een wereldprobleem is, zouden verschillende landen moeten samenwerken om hiv/aids te voorkomen. o Aan het armoedeprobleem in sommige landen kunnen wij niets doen. o Als je niet met elkaar over aids praat, zal het aantal doden toch blijven stijgen. Werkwijze 2: muurdiscussie Benodigdheden Flappen papier met elk een halve stelling Schrijfgerief Werkwijze Noteer op grote flappen halve zinnen die de leerlingen met hun eigen bedenkingen, voorwaarden, ideeën enz. aanvullen. Het gaat niet over wat wettelijk kan, maar over hoe zij hierover denken. Laat ze in groepjes van de ene naar de andere flap doorschuiven. Nadien volgt er een klasgesprek. Mogelijke halve stellingen: o Als je voor je ouders moet zorgen o Als je besmet bent met aids o Praten over aids is o Als je niet meer kan gaan werken o Als je geen ouders meer hebt o Als je niet meer naar school kan gaan o Als je niet meer kan spelen o Als aids een taboe is o Als meer dan de helft van een dorp aids heeft 19

20 Werkwijze 3: waar of niet waar Benodigdheden Maak twee flappen met op de ene flap WAAR en op de andere flap NIET WAAR. Werkwijze Verdeel het lokaal in twee delen en hang de flappen op, elk aan een andere kant van het lokaal. Lees een stelling voor. De leerlingen kiezen of de stelling waar of niet waar is en gaan dan aan de overeenkomstige kant van het lokaal staan. Er is geen middenpositie mogelijk. Nadat ze voor een kant hebben gekozen, is het belangrijk om aan enkelen van hen te vragen waarom ze voor die kant hebben gekozen. Hieruit kan een klasgesprek groeien. Kom gezamenlijk tot de juiste oplossing. Zijn de volgende stellingen waar of niet waar? Iemand die seropositief is, is meestal erg ziek. (waar/niet waar) Iemand met hiv noem je hiv-geïnfecteerd of seropositief. Je bent dan geïnfecteerd, maar (nog) niet ziek. Iemand met hiv, hoeft daar niets van te merken. Hij of zij voelt zich meestal kerngezond. Soms hebben mensen met hiv last van koorts, huiduitslag enz. Zelfs zonder medicijnen kan het vele jaren duren voordat iemand met hiv uiteindelijk ziek wordt. Met hiv-remmers kan de ziekte aids worden uitgesteld. (Uit: Mensen die besmet zijn weten dit van zichzelf. (waar/niet waar) Omdat je je in het begin van de besmetting niet ziek voelt, kan het zijn dat je niet weet dat je besmet bent. Sommige Afrikaanse vrouwen laten zich niet testen uit angst uit de maatschappij te worden verstoten. Ze zijn ook bang voor de toekomst van hun kinderen als de omgeving weet dat ze hiv hebben. Als een zwangere vrouw met het aids-virus besmet is, kan ze haar baby besmetten. (waar/niet waar) Ja, een kind kan geïnfecteerd raken met hiv tijdens de zwangerschap of de geboorte, maar dat is niet automatisch zo. Een kind kan onbesmet geboren worden maar later via de moedermelk toch nog besmet raken. Aids komt alleen in Afrika voor. (waar/niet waar) Meer dan 33 miljoen mensen overal ter wereld zijn met hiv/aids besmet. Elke dag sterven er mensen aan de ziekte. Subsahara-Afrika heeft het zwaarst onder het virus te lijden. 67% van alle volwassen en 91% van alle kinderen met hiv leeft in deze regio. In België worden elke dag zo n drie mensen seropositief getest. Hiv is te genezen, aids niet. (waar/niet waar) Hiv en aids zijn niet te genezen. Wel bestaan er behandelingen met hiv-remmers die in veel gevallen in staat zijn om de ziekte aids uit te stellen. Ook bestaan er middelen die het leven van mensen met aids kunnen verlengen. (Uit: Kinderen met aids worden soms uitgesloten en als onrein beschouwd. (waar/niet waar) Uit onwetendheid en angst worden kinderen met hiv/aids soms gediscrimineerd en gestigmatiseerd. Door deze vooroordelen, en vanuit het onbegrip voor en de onwetendheid over de ziekte, veranderen veel mensen hun gedrag van zodra ze met iemand met hiv te maken krijgen. Er doen ook heel wat fabeltjes de ronde. Niet alleen in Afrika rust er een taboe op aids, ook in België is de ziekte nog niet algemeen geaccepteerd. Er bestaan dan ook nog vele misverstanden over hiv/aids. Het Rode Kruis helpt patiënten van hiv/aids vooral via het uitdelen van medicijnen. (waar/niet waar) De hulpverlening van het Rode Kruis bestaat uit vijf onderdelen: 1. preventie van infectie met hiv van moeder op kind 2. preventie van infectie met hiv onder seksueel actieve kinderen en volwassenen 3. ondersteuning bij de behandeling van hiv/aidspatiënten via thuiszorg 4. bescherming en hulp aan kinderen die door hiv/aids werden besmet of hun ouders aan de ziekte verloren 5. ondersteuning van (opvang)families van kinderen van hiv/aidspatiënten 20

Het Kinderrechten lespakket

Het Kinderrechten lespakket Het Kinderrechten lespakket want ieder kind kan de wereld in beweging brengen Multiple choice quiz Op www.kidsrights.nl/scholen vindt u quizvragen met multiple choice antwoorden, die uitnodigen tot doorpraten

Nadere informatie

7. Wel of niet vertellen

7. Wel of niet vertellen Quizvragen hoofdstuk 6 1. Wanneer krijgt iemand een bloedtransfusie? 2. Hoe is het virus in jouw bloed terechtgekomen? 3. Komt een verkoudheid door de kou of door een virus? 4. Kan het virus in flesvoeding

Nadere informatie

Multiple choice quiz Vraag 1 Vraag 2

Multiple choice quiz Vraag 1 Vraag 2 Multiple choice quiz Op www.kidsrights.nl vindt u quizvragen met multiple choice antwoorden, die uitnodigen tot doorpraten en discussiëren. De vragen worden kort ingeleid. Onderwerpen zijn onder meer de

Nadere informatie

Is jouw eurocent al gevallen

Is jouw eurocent al gevallen Crisis graad 3 Is jouw eurocent al gevallen Lesvoorbereiding Projecteer de krantenkoppen of verzamel zelf krantenkoppen over de economische crisis. Knip het verhaal van de crisis in 6 stukken (1 deel voor

Nadere informatie

Handleiding/verbetersleutel voor de leerkracht bij themafiche 25 jaar IVRK

Handleiding/verbetersleutel voor de leerkracht bij themafiche 25 jaar IVRK Eindtermen: Wereldoriëntatie 3.1* ; 4.13 ; 4.15 ; 5.8 ; 5.9* Sociale vaardigheden 1.6 ; 3 Nederlands 2.9* ; 2.10* ; 3.4 ; 4.6 ; 4.7 Muzische vorming Handleiding/verbetersleutel voor de leerkracht bij themafiche

Nadere informatie

Van nodig of leuk? tot kinderrechten in de krant

Van nodig of leuk? tot kinderrechten in de krant Van nodig of leuk? tot kinderrechten in de krant (Uit: Recht in de roos) (Uit: het land van Kwien: educatief pakket 2 de en 3 de graad) Doel Kennismaken met kinderrechten. Het onderscheid begrijpen tussen

Nadere informatie

ZEG NEE TEGEN EBOLA. KOM IN ACTIE!

ZEG NEE TEGEN EBOLA. KOM IN ACTIE! ZEG NEE TEGEN EBOLA. KOM IN ACTIE! SCHOLEN IN ACTIE TEGEN DE EBOLA-RAMP! INSTRUCTIE LESMATERIAAL U heeft het vast al voorbij zien komen op het nieuws: ebola. Het raakt zoveel mensen in West-Afrika. Zoveel

Nadere informatie

Over taaie taboes en lastige liefdes

Over taaie taboes en lastige liefdes Seksuele diversiteit graad 3 Lesvoorbereiding Over taaie taboes en lastige liefdes Bij lesmateriaal, bij deze les op de site, vind je het nodige lesmateriaal voor deze les: Print het artikel Huwelijken

Nadere informatie

Een nieuwe bank. Lesvoorbereiding Crisis graad 2. Verwondering

Een nieuwe bank. Lesvoorbereiding Crisis graad 2. Verwondering Een nieuwe bank Lesvoorbereiding Crisis graad 2 Voorzie speelgoed - geld, echte kleine muntstukken of print het blad met de centen. Op elk blad staan 100 centen in rijen van 10. Zo kan je gemakkelijk het

Nadere informatie

Naar school in het Midden-Oosten

Naar school in het Midden-Oosten Naar school in het Midden-Oosten Onrust in het Midden-Oosten graad 1 Lesvoorbereiding Bij lesmateriaal, bij deze les op de site, vind je het nodige lesmateriaal voor deze les: Bekijk de video van de eerste

Nadere informatie

ZET DE BOXEN AAN! Kijk op de week. Inhoud. Doelgroep. Vakgebied. Materialen. Doelen STERKE SCHAKELS

ZET DE BOXEN AAN! Kijk op de week. Inhoud. Doelgroep. Vakgebied. Materialen. Doelen STERKE SCHAKELS ZET DE BOXEN AAN! Jongeren verkennen verschillende manieren om radio te maken (podcasting, internetradio), beluisteren voorbeelden en zetten de grote lijnen uit voor een eigen radio-uitzending: voor wie?

Nadere informatie

klaar met spelen? dat dacht je maar!

klaar met spelen? dat dacht je maar! 5 7 8 9 0 5 5 7 8 9 0 5 Dit spel is ontwikkeld om gezinnen, waarvan één of meer personen hiv+ zijn, te ondersteunen bij het praten over onderwerpen die daar direct of indirect mee te maken hebben. Mensen

Nadere informatie

De nieuwe zorgmedewerker

De nieuwe zorgmedewerker Werkblad De nieuwe zorgmedewerker De zorg verandert in snel tempo. Ook jouw rol als verzorgende of helpende verandert: meer aandacht voor individuele cliënten en hun netwerk. Werken met een zorg-leefplan

Nadere informatie

Professoren in systeemdenken

Professoren in systeemdenken Wonen graad 2 Lesvoorbereiding Professoren in systeemdenken Bij lesmateriaal, bij deze les op de site, vind je het nodige lesmateriaal voor deze les Print de aspectkaarten zoveel keer als nodig. Elke leerling

Nadere informatie

Testen op HIV, ja of nee?

Testen op HIV, ja of nee? Afdeling Verloskunde, locatie AZU Testen op HIV, ja of nee? Informatie voor zwangere vrouwen Wat is HIV, wat is aids en wat zijn de gevolgen tijdens de zwangerschap. HIV is het virus dat de ziekte aids

Nadere informatie

SOCIALE VAARDIGHEDEN MET AFLATOUN

SOCIALE VAARDIGHEDEN MET AFLATOUN SOCIALE VAARDIGHEDEN MET AFLATOUN Dit thema is opgesplitst in drie delen; gevoelens, ruilen en familie. De kinderen gaan eerst aan de slag met gevoelens. Ze leren omgaan met de gevoelens van anderen. Daarna

Nadere informatie

(Vak)teksten lezen in vmbo - mbo - Handleiding

(Vak)teksten lezen in vmbo - mbo - Handleiding (Vak)teksten lezen in vmbo - mbo - Handleiding Aan de slag met lezen in beroepsgerichte vakken Voor de verbetering van leesvaardigheid is het belangrijk dat leerlingen regelmatig en veel lezen. Hoe krijg

Nadere informatie

lesmateriaal Taalkrant

lesmateriaal Taalkrant lesmateriaal Taalkrant Toelichting Navolgend vindt u een plan van aanpak en 12 werkbladen voor het maken van de Taalkrant in de klas, behorende bij het project Taalplezier van Stichting Wereldleren. De

Nadere informatie

en gezinsvorming Voortplanting Werkvormen: Lesdoelen: Kinderboeken: Benodigdheden: Filmpje: Les 7: Voortplanting en veilige seks Lesoverzicht

en gezinsvorming Voortplanting Werkvormen: Lesdoelen: Kinderboeken: Benodigdheden: Filmpje: Les 7: Voortplanting en veilige seks Lesoverzicht II Voortplanting en gezinsvorming Les 7: Voortplanting en veilige seks Lesoverzicht Werkvormen: Lesdoelen: Kinderen weten hoe de bevruchting verloopt, hoe je zwanger kunt raken en hoe je je tegen een zwangerschap

Nadere informatie

Project AIDS-preventie en zorg in samenwerking met 8 UNI-vakbonden van Zuid-Afrika

Project AIDS-preventie en zorg in samenwerking met 8 UNI-vakbonden van Zuid-Afrika Project AIDS-preventie en zorg in samenwerking met 8 UNI-vakbonden van Zuid-Afrika Aidsvirus Een HIV-besmetting verzwakt geleidelijk het immuunsysteem zodat je sneller vatbaar bent voor opportunistische

Nadere informatie

LESBRIEF NR 2 OPDRACHT 1 ANDERS? VOOR GROEP 7 + 8 +

LESBRIEF NR 2 OPDRACHT 1 ANDERS? VOOR GROEP 7 + 8 + LESBRIEF NR 2 VOOR GROEP 7 + 8 + GROEP 7 + 8 DOWNLOAD DEZE LESBRIEF OOK OP SAMSAM.NET SAMSAM MIDDEN IN DE WERELD De wheelie van Robert uit Zambia ANDERS? NOU EN! Een slangenbeet veranderde Christabels

Nadere informatie

WIJ BESLISSEN MEE: KINDEREN EN INSPRAAK

WIJ BESLISSEN MEE: KINDEREN EN INSPRAAK WIJ BESLISSEN MEE: KINDEREN EN INSPRAAK VOORBESPREKING Een kinderreglement Kinderen laten nadenken over de rechten van het kind. Verzamel samen met de kinderen materiaal uit de media waarin kinderen betrokken

Nadere informatie

Besmetting met HIV Inleiding Wat is HIV Wat is AIDS

Besmetting met HIV Inleiding Wat is HIV Wat is AIDS Besmetting met HIV Inleiding Door een ongeluk, waarbij u mogelijk in contact bent gekomen met het bloed van iemand met HIV of AIDS, loopt u kans om met HIV besmet te raken. Juist bij een ongeluk gaat alles

Nadere informatie

Mijn prentenboek Lou en Lena en de rechten van het kind

Mijn prentenboek Lou en Lena en de rechten van het kind Mijn prentenboek Lou en Lena en de rechten van het kind Mijn naam:...... Mijn klas:... Lena Lou Mondiale Vorming Plan België Obi Een nieuw kind Bedenk zelf je personage! Denk goed na over wat hij of zij

Nadere informatie

Xxxxx. Regie: Xx Jaar: 2007. http://www.xxx http://www.xxx. Regie: Debs Gardner-Paterson Jaar: 2010 Duur: 88 minuten Website www.africaunited.nl.

Xxxxx. Regie: Xx Jaar: 2007. http://www.xxx http://www.xxx. Regie: Debs Gardner-Paterson Jaar: 2010 Duur: 88 minuten Website www.africaunited.nl. Africa XXXXX United Opdrachtblad Opdrachtenblad Regie: Xx Jaar: 2007 Regie: Debs Gardner-Paterson Duur: xx Jaar: 2010 Duur: 88 minuten Website www.africaunited.nl Xxxxx Xxxx docentenhandleiding # Leerdoelen

Nadere informatie

Lesdoelen: Werkvormen: Benodigdheden: Kinderboeken: Les 11: Wat is seks? Lesoverzicht

Lesdoelen: Werkvormen: Benodigdheden: Kinderboeken: Les 11: Wat is seks? Lesoverzicht Les 11: Wat is seks? Lesoverzicht Lesdoelen: Kinderen kunnen verschillende betekenissen geven aan seksualiteit. Kinderen zijn zich ervan bewust dat iedereen seksuele gevoelens heeft, en dat je je daarvoor

Nadere informatie

KIJK IN JE BREIN LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING

KIJK IN JE BREIN LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING 1. DE HERSENEN 1.1 HOE ZIEN HERSENEN ERUIT? VRAAG WIE KAN VERTELLEN WAT HERSENEN ZIJN? VRAAG HEBBEN KINDEREN KLEINERE HERSENEN DAN GROTE MENSEN? 1.2 WANNEER GEBRUIK JE ZE?

Nadere informatie

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S 2 Ik en autisme In het vorige hoofdstuk is verteld over sterke kanten die mensen met autisme vaak hebben. In dit hoofdstuk vertellen we over autisme in het algemeen. We beginnen met een stelling. In de

Nadere informatie

Aids. een wereldwijde ramp INHOUD INFORMATIE. 22 miljoen doden. 40 miljoen mensen zijn al besmet. en elke 6 seconden komt er iemand bij

Aids. een wereldwijde ramp INHOUD INFORMATIE. 22 miljoen doden. 40 miljoen mensen zijn al besmet. en elke 6 seconden komt er iemand bij INHOUD INFORMATIE Aids 1 Inleiding 2 Het verhaal van Frank 3 Wat is Aids? 4 Aids - de feiten op een rijtje 5 Gevolgen van Aids 6 Hoe komt het dat Aids zich zo snel verspreidt? 7 Wat doet World Vision eraan?

Nadere informatie

DOOR KIRSTEN DE MAESSCHALK MAITHÉ DILLE KATIA WOLFF

DOOR KIRSTEN DE MAESSCHALK MAITHÉ DILLE KATIA WOLFF VOOR RG 1.2 DOOR KIRSTEN DE MAESSCHALK MAITHÉ DILLE KATIA WOLFF INHOUD Woordje van het Huis van het Nederlands en het Red Star Line Museum Doelgroep Algemene doelstelling Lespakket LESBLOK 1 IN DE KLAS

Nadere informatie

In de weer met striphelden

In de weer met striphelden Weer graad 1 In de weer met striphelden Lesvoorbereiding Bij lesmateriaal op de site vind je het nodige lesmateriaal voor deze les. Print het stripblad dubbelzijdig uit voor elke leerling. Dit zijn in

Nadere informatie

Liefde, voor iedereen gelijk?

Liefde, voor iedereen gelijk? Seksuele diversiteit graad 2 Lesvoorbereiding Liefde, voor iedereen gelijk? Bij lesmateriaal, bij deze les op de site, vind je het nodige lesmateriaal voor deze les: Print de verhalen 'Het geheim van Mirjam'

Nadere informatie

Relatiecirkels als hulpmiddel voor systeemdenken

Relatiecirkels als hulpmiddel voor systeemdenken Relatiecirkels als hulpmiddel voor systeemdenken Leerdoelen: De leerlingen kunnen onder begeleiding de verwevenheid tussen economische, sociale en ecologische aspecten in duurzaamheidsvraagstukken herkennen.

Nadere informatie

150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft!

150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft! 150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft! Scott de Jong http://www.positiefleren.nl - 1 - Je leest op dit moment versie 2.0 van het Ebook: 150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft.

Nadere informatie

Uitleg boekverslag en boekbespreking

Uitleg boekverslag en boekbespreking Uitleg boekverslag en boekbespreking groep 7 schooljaar 2014-2015 Inhoudsopgave: Blz. 3 Blz. 3 Blz. 3 Blz. 4 Blz. 6 Blz. 7 Blz. 7 Stap 1: Het lezen van je boek Stap 2: Titelpagina Stap 3: Inhoudsopgave

Nadere informatie

Handleiding Kind in Beeld Kinderopvang

Handleiding Kind in Beeld Kinderopvang Handleiding Kind in Beeld Kinderopvang Waarom is kinderopvang goed voor mijn kindje. Foto Je bent zwanger. Het is goed om dan al na te denken over kinderopvang van je kindje.. Foto In de kinderopvang zorgt

Nadere informatie

Draaiboek voor een gastles

Draaiboek voor een gastles Draaiboek voor een gastles Dit draaiboek geeft jou als voorlichter van UNICEF Nederland een handvat om gastlessen te geven op scholen. Kinderen, klassen, groepen en scholen - elke gastles is anders. Een

Nadere informatie

Spreekopdrachten thema 1 Voorstellen

Spreekopdrachten thema 1 Voorstellen Spreekopdrachten thema 1 Voorstellen Opdracht 1 bij 1.2 * Doe de opdracht met de groep. Uitleg voor de docent: De cursisten lopen door elkaar door het lokaal. Laat de cursisten elkaar in tweetallen begroeten,

Nadere informatie

Jullie rookvrij hebben Plan te maken voor actie 2 gekozen: Geld ophalen voor KWF Kankerbestrijding om Nederland

Jullie rookvrij hebben Plan te maken voor actie 2 gekozen: Geld ophalen voor KWF Kankerbestrijding om Nederland Actie keuze 2 a. Geld voor een rookvrij Nederland Jullie rookvrij hebben Plan te maken voor actie 2 gekozen: Geld ophalen voor KWF Kankerbestrijding om Nederland Maak de maken kwaliteit doelen een van

Nadere informatie

Rechtvaardige Rechters in actie

Rechtvaardige Rechters in actie Lesvoorbereiding Rechtvaardige Rechters in actie Print de personagestickers op etiketten of maak er kaartjes van (zie richtlijnen bij Verwondering). Werk graad 2 Print en knip de identiteitskaarten uit,

Nadere informatie

MINDER ARMOEDE MILLENNIUMDOEL 1. Beantwoord de volgende vragen en gebruik daarbij de kaart MINDER ARMOEDE.

MINDER ARMOEDE MILLENNIUMDOEL 1. Beantwoord de volgende vragen en gebruik daarbij de kaart MINDER ARMOEDE. MILLENNIUMDOEL 1 MINDER ARMOEDE kaart MINDER ARMOEDE. 1. Wat betekent de extreme armoedegrens? 2. In welk werelddeel liggen de meeste landen waar mensen onder de armoedegrens van 1,25 dollar per dag leven?

Nadere informatie

Introductie. Lesinstructie. Lesinstructie. Leerdoelen. Introductie. Opzet. Bronnen

Introductie. Lesinstructie. Lesinstructie. Leerdoelen. Introductie. Opzet. Bronnen Introductie Introductie Gamen, Hyven, informatie zoeken, filmpjes kijken, muziek luisteren, spullen kopen of verkopen. Internetten doen we allemaal. Soms voor de lol, soms serieus, soms thuis, soms op

Nadere informatie

Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN

Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN UITGAVE VAN UNICEF NEDERLAND Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN 2 Kinderrechtenverdrag voor kinderen en jongeren Waarom? Alle kinderen in de hele

Nadere informatie

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar DOELSTELLINGEN Ouders zijn zich ervan bewust dat je altijd en overal communiceert Ouders wisselen ervaringen met elkaar uit over hoe de communicatie met hun pubers verloopt Ouders verwerven meer inzicht

Nadere informatie

Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN

Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN UITGAVE VAN UNICEF NEDERLAND Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN 2 Waarom? Alle kinderen in de hele wereld hebben rechten. Jij dus ook. Omdat jij

Nadere informatie

Opdrachten bij de tentoonstelling Foodtopia

Opdrachten bij de tentoonstelling Foodtopia Opdrachten bij de tentoonstelling Foodtopia HET ETEN VAN DE TOEKOMST Welkom in Foodtopia! De tentoonstelling Foodtopia richt zich op voedselinnovaties die vaak gedaan werden en worden om wereldvoedselproblemen

Nadere informatie

A. Jouw rechten! Kinderrechten

A. Jouw rechten! Kinderrechten Dit werkblaadje is van... A. Jouw rechten! Kinderrechten Je hebt ongetwijfeld al gehoord van de Rechten van het Kind. De koningen, presidenten en andere leiders van over de hele wereld hebben gezegd dat

Nadere informatie

lesmap Wortel van Glas HETGEVOLG Wortel van Glas 16+

lesmap Wortel van Glas HETGEVOLG Wortel van Glas 16+ Wortel van Glas 16+ Naast de reguliere producties is en blijft het werk met en voor moeilijke doelgroepen een absolute noodzaak voor Stefan Perceval. Binnen dat kader presenteren we ook Wortel van Glas,

Nadere informatie

Niet veel mensen krijgen deze ziekte en sommige volwassenen hebben er vaak nog nooit van gehoord of weten er weinig vanaf.

Niet veel mensen krijgen deze ziekte en sommige volwassenen hebben er vaak nog nooit van gehoord of weten er weinig vanaf. Je leest waarschijnlijk dit boekje omdat je mama of papa of iemand anders speciaal in je familie Amyotrofische Lateraal Sclerose heeft. Het is een lang woord en het wordt vaak afgekort tot ALS. Niet veel

Nadere informatie

Verwerkingsopdrachten bijhet hoofdstuk Mondelinge opdrachten geven Doelstelling 3.

Verwerkingsopdrachten bijhet hoofdstuk Mondelinge opdrachten geven Doelstelling 3. Verwerkingsopdrachten bijhet hoofdstuk Mondelinge opdrachten geven Doelstelling 3. 1 OPDRACHT 1 Bekijk hetvolgende lijstje mondelinge opdrachten. Probeer elke opdracht te analyseren: welke soort opdracht

Nadere informatie

9. Soa s. Deze basisstof vervangt de basisstof in je leerwerkboek.

9. Soa s. Deze basisstof vervangt de basisstof in je leerwerkboek. Deze basisstof vervangt de basisstof in je leerwerkboek. 9. Soa s In deze vervangende basisstof maak je met klasgenoten een kwartetspel over seksueel overdraagbare aandoeningen. Daarna kunnen jullie het

Nadere informatie

> NASLAG WERKWINKEL LEERLINGEN IN DE SCHOOLRAAD Studiedag Leerlingen en school: partners in crime? 24-04-3013

> NASLAG WERKWINKEL LEERLINGEN IN DE SCHOOLRAAD Studiedag Leerlingen en school: partners in crime? 24-04-3013 > NASLAG WERKWINKEL LEERLINGEN IN DE SCHOOLRAAD Studiedag Leerlingen en school: partners in crime? 24-04-3013 Leerlingen uit het secundair onderwijs mogen vertegenwoordigd zijn als partner op de schoolraad.

Nadere informatie

Het houden van een spreekbeurt

Het houden van een spreekbeurt Het houden van een spreekbeurt In deze handleiding staan tips over hoe je een spreekbeurt kunt houden. Waar moet je op letten? Wat moet je wel doen? En wat moet je juist niet doen? We hopen dat je wat

Nadere informatie

Eenzaam. De les. Inhoud. Doel. Materiaal. Belangrijk. les

Eenzaam. De les. Inhoud. Doel. Materiaal. Belangrijk. les 8 Inhoud 1 Eenzaam De Soms ben je alleen en vind je dat fijn. Als alleen zijn niet prettig aanvoelt, als je niet in je eentje wilt zijn, dan voel je je eenzaam. In deze leren de leerlingen het verschil

Nadere informatie

Hoe kunt u voor uw bijzondere kleinkind zorgen? Tips voor opa s en oma s. Foto Britt Straatemeier. Deze brochure werd mogelijk gemaakt door:

Hoe kunt u voor uw bijzondere kleinkind zorgen? Tips voor opa s en oma s. Foto Britt Straatemeier. Deze brochure werd mogelijk gemaakt door: Hoe kunt u voor uw bijzondere kleinkind zorgen? Tips voor opa s en oma s Foto Britt Straatemeier Deze brochure werd mogelijk gemaakt door: Tips voor grootouders Foto Susanne Reuling Als in het gezin van

Nadere informatie

Algemene doelen en de link met de vakoverschrijdende eindtermen vind je in de handleiding bij dit lespakket.

Algemene doelen en de link met de vakoverschrijdende eindtermen vind je in de handleiding bij dit lespakket. Doelstelling(en) Vakgebonden eindtermen 1.1.1 Luisteren 1 De leerlingen kunnen op structurerend niveau luisteren naar uiteenzettingen, en probleemstellingen door een bekende volwassene m.b.t. een leerstofonderdeel

Nadere informatie

DOCENTENHANDLEIDING. Met opdrachten voor het digitale schoolbord. Belangrijke thema s in praktische werkvormen

DOCENTENHANDLEIDING. Met opdrachten voor het digitale schoolbord. Belangrijke thema s in praktische werkvormen DOCENTENHANDLEIDING Met opdrachten voor het digitale schoolbord Belangrijke thema s in praktische werkvormen Kinderrechtenlespakket: opzet en doelen Speciaal voor leraren van groep 7 en 8 stelt Stichting

Nadere informatie

Werkloos, hoezo? Bij lesmateriaal, bij deze les op de site, vind je het nodige lesmateriaal voor deze les:

Werkloos, hoezo? Bij lesmateriaal, bij deze les op de site, vind je het nodige lesmateriaal voor deze les: Werk graad 3 Lesvoorbereiding Werkloos, hoezo? Bij lesmateriaal, bij deze les op de site, vind je het nodige lesmateriaal voor deze les: Zet het luisterverhaal klaar op het smartboard. Print de memory

Nadere informatie

Prod. oktober 2014, NL/TRIM/0001/14, Exp. oktober 2016. Triumeq. Starten met. Patiënteninformatie

Prod. oktober 2014, NL/TRIM/0001/14, Exp. oktober 2016. Triumeq. Starten met. Patiënteninformatie Prod. oktober 2014, NL/TRIM/0001/14, Exp. oktober 2016 Starten met Triumeq Patiënteninformatie Vooraf U krijgt deze folder omdat u Triumeq gaat gebruiken om hiv te remmen. In deze folder vindt u de belangrijkste

Nadere informatie

Leskaart 1. Een andere wereld. Opdracht: De poster moet minimaal de volgende informatie bevatten:

Leskaart 1. Een andere wereld. Opdracht: De poster moet minimaal de volgende informatie bevatten: Leskaart 1 Een andere wereld We bekijken een filmpje waarin Yolanthe bordelen in India bezoekt. Beantwoord voor jezelf de volgende vragen: Wat is je het meeste bijgebleven? Wat vond je het ergste om te

Nadere informatie

De aarde viert feest

De aarde viert feest Landbouw graad 1 Lesvoorbereiding De aarde viert feest Zoek een mooi potje, vul het met (bos)grond en versier het. Print en knip de vriendenkaartjes 1 keer uit. Print de vriendenverhalen 1 keer uit. Print

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Lesonderwerp: Hocus pocus circus: Een nieuw dier samenstellen a.d.h.v. verschillende materialen.

Lesonderwerp: Hocus pocus circus: Een nieuw dier samenstellen a.d.h.v. verschillende materialen. Vak: MUVO Lesonderwerp: Hocus pocus circus: Een nieuw dier samenstellen a.d.h.v. verschillende materialen. Doelen: Eindtermen: Muvo 1.2 De leerlingen kunnen door betasten en voelen (tactiel), door kijken

Nadere informatie

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Info Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Inhoud INHOUD 1. Waar gaat het over 3 2. Aanraken 4 3. Hoe noem jij dat? 5 4. Baas over

Nadere informatie

Mijn lichaam is goed! Doe-opdrachten rond lichaamsbeeld voor 5-6 BaO

Mijn lichaam is goed! Doe-opdrachten rond lichaamsbeeld voor 5-6 BaO Mijn lichaam is goed! Doe-opdrachten rond lichaamsbeeld voor 5-6 BaO Hieronder vind je een lesvoorbereiding voor twee lesuren rond lichaamsbeeld bij kinderen van 10 tot 12 jaar. Het bevat verschillende

Nadere informatie

Hiervoor zet ik me in! in klas

Hiervoor zet ik me in! in klas Hiervoor zet ik me in! in klas Ik ben voorzichtig met de spullen van een ander. Ik kom altijd op tijd op school. In de klas praat ik zachtjes met andere leerlingen. Ik behandel anderen zoals ik zelf behandeld

Nadere informatie

Handleiding voor de leerling

Handleiding voor de leerling Handleiding voor de leerling Inhoudopgave Inleiding blz. 3 Hoe pak je het aan? blz. 4 Taken blz. 5 t/m 9 Invulblad taak 1 blz. 10 Invulblad hoofd- en deelvragen blz. 11 Plan van aanpak blz. 12 Logboek

Nadere informatie

Tijdschrift Kindermishandeling April 2013 Onderwijsspecial deel 2. 8 tips voor een goed gesprek met je leerling

Tijdschrift Kindermishandeling April 2013 Onderwijsspecial deel 2. 8 tips voor een goed gesprek met je leerling 8 tips voor een goed gesprek met je leerling Edith Geurts voor Tijdschrift Kindermishandeling Het kan zijn dat je als leerkracht vermoedt dat een kind thuis in de knel zit. Bijvoorbeeld doordat je signalen

Nadere informatie

werkbladen, telefoons en opnametoestel

werkbladen, telefoons en opnametoestel DE BAAN OP! De jongeren organiseren zelf één of meerdere bedrijfsbezoeken. Ze verzamelen informatie over verschillende bedrijven en op basis hiervan kiezen ze met de hele klas het meest interessante bedrijf

Nadere informatie

Onderzoek Wereldproblemen en Seks

Onderzoek Wereldproblemen en Seks Onderzoek Wereldproblemen en Seks 1V Jongerenpanel 24 oktober 2014 Over dit onderzoek Aan dit online onderzoek in samenwerking met dance4life, gehouden van 15 tot en met 23 oktober 2014, deden 1641 jongeren

Nadere informatie

Techniekkaart: Het houden van een interview

Techniekkaart: Het houden van een interview WAT IS EEN INTERVIEW? Een interview is een vraaggesprek. Wat een interview speciaal maakt, is dat je met een interview aan informatie kunt komen, die je niet uit boeken kunt halen. Als je de specifieke

Nadere informatie

De kinderen zitten in een hoefijzeropstelling, omdat er iets gaan gebeuren vooraan in de klas. Iedereen moet dat goed kunnen zien.

De kinderen zitten in een hoefijzeropstelling, omdat er iets gaan gebeuren vooraan in de klas. Iedereen moet dat goed kunnen zien. Foto s uitbeelden 1 Doel: de leerlingen kunnen een eenvoudige handeling uitbeelden in houding en mimiek Benodigdheden: een fototoestel De kinderen zitten in een hoefijzeropstelling, omdat er iets gaan

Nadere informatie

Algemene doelen en de link met de vakoverschrijdende eindtermen vind je in de handleiding bij dit lespakket.

Algemene doelen en de link met de vakoverschrijdende eindtermen vind je in de handleiding bij dit lespakket. Doelstelling(en) Leerplandoelen - Leerplandoelstelling 1 Koppelt interne en externe factoren die de mens en zijn gedrag kunnen beïnvloeden aan concreet gedrag. - Leerplandoelstelling 35 Geeft voorbeelden

Nadere informatie

DOOR NELE VANHEX EN ADRIANE LEILICH

DOOR NELE VANHEX EN ADRIANE LEILICH VOOR RG 2.3 en 2.4 DOOR NELE VANHEX EN ADRIANE LEILICH INHOUD Woordje van het Huis van het Nederlands en het Red Star Line Museum Doelgroep Doelstelling Lespakket DEEL 1 DEEL 2 INTRODUCTIE: DE GROTE MEERPAAL

Nadere informatie

Lesbrief bij de voorstelling Mijn vriend en ik van Soulshine Connection

Lesbrief bij de voorstelling Mijn vriend en ik van Soulshine Connection Lesbrief bij de voorstelling Mijn vriend en ik van Soulshine Connection 1 Beste docent, Binnenkort gaat u samen met uw klas naar de voorstelling Mijn vriend en ik van Soulshine Connection. Deze lesbrief

Nadere informatie

Werkstuk. En natuurlijk ook spreekbeurt. Gemaakt door: Dimanida Kemkievelden Groep 7abcd

Werkstuk. En natuurlijk ook spreekbeurt. Gemaakt door: Dimanida Kemkievelden Groep 7abcd Werkstuk En natuurlijk ook spreekbeurt Gemaakt door: Dimanida Kemkievelden Groep 7abcd (Op het voorblad komt de titel van je werkstuk, een foto of een plaatje van je onderwerp, je naam en je klas.) Inhoudsopgave

Nadere informatie

KIJK IN JE BREIN LESMODULE VMBO LEERLING

KIJK IN JE BREIN LESMODULE VMBO LEERLING LESMODULE VMBO LEERLING 1. DE HERSENEN 1.1 WAT ZIJN HERSENEN? VRAAG WAT ZIJN HERSENEN PRECIES? 1.2 WANNEER GEBRUIK JE ZE? DENKOEFENING WAAR- VOOR GEBRUIK JE OP DÍT MOMENT JE HERSENEN? DENKOEFENING KUN

Nadere informatie

EERLIJKE HANDEL OF FAIR TRADE? WAT?

EERLIJKE HANDEL OF FAIR TRADE? WAT? EERLIJKE HANDEL OF FAIR TRADE? We staan niet stil bij wat er elke dag op ons bord ligt. En toch dragen vele ingrediënten een heel verhaal met zich mee. Sommige producten hebben de halve wereld afgereisd.

Nadere informatie

Mijn WERKSTUK in 10 stappen

Mijn WERKSTUK in 10 stappen Mijn WERKSTUK in 10 stappen Stap 1. Stap 2. Stap 3. Stap 4. Stap 5 Stap 6 Stap 7 Stap 8 Stap 9 Stap 10 Wat is je onderwerp? Ik schrijf een motivatie. Woordveld maken en ordenen Ik stel drie vragen op waarmee

Nadere informatie

Een voorstelling voor groep 5 en 6 van het primair onderwijs door Het Houten Huis

Een voorstelling voor groep 5 en 6 van het primair onderwijs door Het Houten Huis Een voorstelling voor groep 5 en 6 van het primair onderwijs door Het Houten Huis Beste leerkracht, Binnenkort gaat u met uw groep naar de voorstelling Beet! van Het Houten Huis. Met de opdrachten in deze

Nadere informatie

UNICEF in Mozambique: 2010 2014. Preventie en behandeling van gevaarlijke kinderziekten.

UNICEF in Mozambique: 2010 2014. Preventie en behandeling van gevaarlijke kinderziekten. UNICEF in Mozambique: 2010 2014 Preventie en behandeling van gevaarlijke kinderziekten. 2 Preventie en behandeling van gevaarlijke kinderziekten In Mozambique overlijden ieder jaar tienduizenden kinderen

Nadere informatie

LES 2 THEMA S UIT DE FILM GODS LAM EN PANTOMIME

LES 2 THEMA S UIT DE FILM GODS LAM EN PANTOMIME LES 2 THEMA S UIT DE FILM GODS LAM EN PANTOMIME Algemene opzet van de les Doelen: - Kinderen kunnen gedachten, gevoelens en houdingen bij thema s uit de film Gods Lam uitdrukken in dramavorm. - Kinderen

Nadere informatie

UNICEF en kindersterfte

UNICEF en kindersterfte UNICEF en kindersterfte Informatie voor een spreekbeurt of werkstuk Later wil ik dokter worden! James uit Sierra Leone Hallo, ik ben James en ik ben 11 jaar. Ik woon in Sierra Leone, een land in Afrika.

Nadere informatie

Kritisch kijken op verschillende schaalniveaus

Kritisch kijken op verschillende schaalniveaus Kritisch kijken op verschillende schaalniveaus Inleiding In het eerste jaar van Geogenie ben je begonnen vanuit België naar de wereld te kijken. In het tweede jaar heb je veel geleerd over Europa en in

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Revlimid (lenalidomide)

Patiënteninformatie. Revlimid (lenalidomide) Patiënteninformatie Revlimid (lenalidomide) 2 Inhoud Inleiding... 4 Omschrijving en doel van de behandeling... 4 Richtlijnen voor het innemen van Revlimid... 4 Bijwerkingen... 9 Speciale controle van uw

Nadere informatie

JE EIGEN LIJF JE EIGEN LIJF

JE EIGEN LIJF JE EIGEN LIJF JE EIGEN LIJF Het is heel belangrijk om je eigen lijf goed te kennen. Als je wordt geboren, ben je een meisje of een jongen. In de loop van de tijd groeit je lijf groeit hard tot je volwassen en uitgegroeid

Nadere informatie

Scheldwoorden inventariseren, werkvorm, filmpje en gesprek en uitbeelden, filmpje en gesprek en werkvorm, stellingen, handvaardigheidswerk

Scheldwoorden inventariseren, werkvorm, filmpje en gesprek en uitbeelden, filmpje en gesprek en werkvorm, stellingen, handvaardigheidswerk Verliefd, en dan... Leeftijd: 12-16 Soort bijeenkomst: club, catechese Soort werkvorm: heel programma Thema: Liefde, Seksualiteit Tijdsduur: 1 uur 40 min. Scheldwoorden inventariseren, werkvorm, filmpje

Nadere informatie

UITDAGING 5: Justine helpt de buren

UITDAGING 5: Justine helpt de buren Dit werkblaadje is van... UITDAGING 5: Justine helpt de buren Solidariteit in je eigen omgeving Individuele oefening Heb jij al eens iemand geholpen? Schrijf op wat je deed om die persoon te helpen. Voorbeeld:

Nadere informatie

een ademtest om een speciale bacterie in je maag op te sporen 13C-ureumtest

een ademtest om een speciale bacterie in je maag op te sporen 13C-ureumtest een ademtest om een speciale bacterie in je maag op te sporen 13C-ureumtest Onder ouders verstaan wij ook verzorger(s), pleeg- of adoptieouder(s) U kunt wijzigingen of aanvullingen op deze informatie door

Nadere informatie

Hoe maak je een werkstuk?

Hoe maak je een werkstuk? Hoe maak je een werkstuk? Je gaat een werkstuk maken. Maar hoe zit een werkstuk nou eigenlijk in elkaar? Hoe moet je beginnen? En hoe kies je nou een onderwerp? Op deze vragen en nog vele anderen krijg

Nadere informatie

Je eigen nieuwjaarsbrief

Je eigen nieuwjaarsbrief Je eigen nieuwjaarsbrief Doelgroep Eerste, tweede, derde graad Aard van de activiteit De leerlingen schrijven zelf een nieuwjaarsbrief voor hun ouders. Vooraf Verzamel allerhande nieuwjaarsbrieven: tekstjes

Nadere informatie

MDG. Eerst en tweede graad. Te lezen zinnen (in willekeurige volgorde!)

MDG. Eerst en tweede graad. Te lezen zinnen (in willekeurige volgorde!) MDG Eerst en tweede graad De leerkracht leest één van de volgende stellingen en de groep bekijkt de acht millenniumdoelstellingen om te achterhalen met welke doelstelling de zin overeenkomt. Ze leggen

Nadere informatie

Inhoudstafel Luistermoment Centrum-West Lees dit alvorens te beginnen... 2 Doel van de activiteit... 2 Overzicht... 2 Praktische voorbereiding...

Inhoudstafel Luistermoment Centrum-West Lees dit alvorens te beginnen... 2 Doel van de activiteit... 2 Overzicht... 2 Praktische voorbereiding... Inhoudstafel Luistermoment Centrum-West Lees dit alvorens te beginnen... 2 Doel van de activiteit... 2 Overzicht... 2 Praktische voorbereiding... 2 Voorbereiding... 2 Locatie... 2 Materiaal... 2 Veel voorkomende

Nadere informatie

Mirjams mama en moekie

Mirjams mama en moekie Seksuele diversiteit graad 1 Mirjams mama en moekie Lesvoorbereiding Bij lesmateriaal, bij deze les op de site, vind je het nodige lesmateriaal voor deze les: Print 2 lege gedragspatroongrafieken af voor

Nadere informatie

Lesbrief nr 1. Opdracht 1. voor Groep 7 + 8 +

Lesbrief nr 1. Opdracht 1. voor Groep 7 + 8 + Lesbrief nr 1 voor Groep 7 + 8 + ad Downlo ief ook r b deze les.net am op sams Wat is Samsam? Samsam is een cross-mediale methode over mondiaal burgerschap, kinder rechten en duurzaamheid. Het doel van

Nadere informatie

Lesbrief voor het basisonderwijs Bovenbouw

Lesbrief voor het basisonderwijs Bovenbouw Lesbrief voor het basisonderwijs INFORMATIE VOOR LEERKRACHTEN Deze lesbrief hoort bij de Dorcas Voedselactie. Tijdens de Dorcas Voedselactie zamelt Dorcas in heel Nederland producten in voor de allerarmsten

Nadere informatie

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer Nieske Selles-ten Brinke Jouw reis door de Bijbel Dagboek voor kinderen Uitgeverij Jes! Zoetermeer Onder de naam Jes! Junior verschijnen boeken voor kinderen tot twaalf jaar. Jes! Junior is een imprint

Nadere informatie

GEEF OM ORANGE BABIES EN STEUN

GEEF OM ORANGE BABIES EN STEUN GEEF OM ORANGE BABIES EN STEUN LIONS CLUB DE LIEMERS In deze sponsorbrochure leest u alles over de 5e editie van Lions Request. Lionsclub de Liemers organiseert ieder jaar dit evenement i.s.m. Radio Favoriet

Nadere informatie