Project Ontologie. Informatiemanagement in de Bachelor of science opleidingen bedrijfskunde en economie

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Project Ontologie. Informatiemanagement in de Bachelor of science opleidingen bedrijfskunde en economie"

Transcriptie

1 Project Ontologie Informatiemanagement in de Bachelor of science opleidingen bedrijfskunde en economie ir Hans Hofstee Open Universiteit Nederland Faculteit managementwetenschappen 31 oktober 2006

2 Inhoud 1 Inleiding Aanpak Enkele relevante raamwerken over informatiemanagement Het Amsterdamse model voor informatiemanagement Lijst van hoofdonderwerpen Taaktype 1 Passief cognitief Taaktype 2 Actief cognitief Taaktype 3 Analytisch Taaktype 4 Ontwerpgericht Taaktype 5 Integratief/onderzoeksgericht Per taaktype en bijbehorende activiteit een invulling van de vereiste leerresultaten voor het deeldomein informatiemanagement Taaktype 1 Passief cognitief Taaktype 2 Actief cognitief Taaktype 3 Analytisch Taaktype 4 Ontwerpgericht Taaktype 5 Integratief/onderzoeksgericht Samenvatting en conclusie Referenties Bijlage Taaktypen Team Informatiemanagement Hans Hofstee 2 van 24

3 1 Inleiding Ons is gevraagd een overzicht te geven van 10 tot 15 hoofdonderwerpen binnen het deeldomein informatiemanagement. De bedoeling is om vervolgens daaraan een taaktype te koppelen en uitspraken te doen over het gewenste leerresultaat. Het opleidingsniveau of fase waarop de uitspraken betrekking hebben is de bachelor of science bedrijfskunde en economie. 1.1 Aanpak Om deze vraag te beantwoorden hebben we eerst globaal gekeken naar wat we konden vinden in opleidingsoverzichten van andere universiteiten. Dat gaf een zeer divers en niet op één noemer te brengen beeld van een veelheid aan opleidingen. Behalve dat het syntactisch allemaal over business, informatie, technologie en management gaat, lijkt de semantiek vrijwel altijd verschillend. Volgens (Maes, 1999) is informatiemanagement een stevig gevestigde, maar slecht gedefinieerde management subdiscipline. Onze waarneming onderschrijft deze bevinding. Ook kwamen we het begrip kennismanagement heel vaak tegen. In een kritisch artikel (Wilson, 2002) trekt de auteur de conclusie dat kennismanagement een containerbegrip is voor een grote verscheidenheid aan organisatorische activiteiten, waarvan er volgens de auteur geen één ook maar iets te maken heeft met het managen van kennis. Deze organisatorische activiteiten, die bovendien ook geen verband houden met het managen van informatie, hebben voornamelijk te maken met het management in en van de dagelijkse praktijk. De impliciete verwachting daarbij is, dat verandering in communicatiepraktijken het delen van informatie bevordert. Volgens Wilson kan je kennis als iets aparts of objectiefs niet managen, informatie daarentegen wel. In het vervolg van dit document praten we bij voorkeur alleen over informatiemanagement. Vervolgens zijn we in de literatuur over informatiemanagement op zoek gegaan naar relevante raamwerken. Het doel daarvan was om een raamwerk te kunnen kiezen dat voldoende abstract is om overzicht te houden en toch voldoende concrete aanknopingspunten biedt om de in de Inleiding gestelde vraag te kunnen beantwoorden. 1.2 Enkele relevante raamwerken over informatiemanagement We hebben de volgende raamwerken 1 globaal bekeken. Het IRMA/DAMA Curriculum Model (Cohen, 2000). Dit model heeft betrekking op opleidingen op academisch niveau op het gebied van Information Resource Management (IRM). Naast de traditionele technische, informatiekundige en bedrijfskundige topics in de oude curricula wordt aanbevolen (in de 21 e eeuw) aandacht te besteden aan Interpersonal Skills & Communication, Team Work, Understanding Human and Organizational Behavior, Legal, Ethical, and Social impacts of IRM, Global Information Issues, Integration of IRM into all business functions, Information Security & Quality, Topical Relevance ( teach to make school more relevant to the job market en PC/Internet/Intranets/E-commerce. Dit algemene model beschrijft een mogelijke opbouw van een volledig IRM-curriculum. De diverse modulen waaruit het curriculum kan bestaan worden op topic-dimensie beschreven en niet op kennis- of procesdimensie, zoals in het taaktypenmodel is gedaan. IRM zoals hier gepresenteerd, is qua topics veel- (zo niet alles) omvattend. De modulen lopen van principes van IRM, tot systeemontwerp, gegevensstructuren, databaseontwerp, programmabouw, etc. 1 Dit is geen uitputtend overzicht. Team Informatiemanagement Hans Hofstee 3 van 24

4 Informatiemanagement maakt deel uit van het curriculummodel; niet helder is aangegeven hoe dit in het model is verweven. A Systemic Framework in The Field of Information Systems (Bacon and Fitzgerald, 2001). In deze paper is een integratief raamwerk beschreven, bestaande uit vijf hoofdgebieden van Information Systems. De auteurs onderscheiden: (1) IS development, acquisition & support (2) people & organization, (3) information & communications technology, (4) operations & network management, and (5) information for knowledge work, customer satisfaction & business performance, en de onderlinge verbindingen tussen deze hoofdgebieden. Het laatste gebied wordt gezien als het centrale, onderscheidende thema voor het vakgebied Information Systems. Het raamwerk is bedoeld als een hulpmiddel om bijvoorbeeld specifieke modules uit een curriculum, of een praktijkactiviteit op het gebied Information Systems te positioneren in het vakgebied, zoals beschreven in dit raamwerk. De auteurs stellen dat informatiemanagement ook in dit model te plaatsen is, maar geven niet aan hoe dat zou kunnen. Het IIM (Information Infrastructure Management) raamwerk (Uijttenbroek, Tan et al., 2000). Dit raamwerk beschrijft een methode om bedrijfsactiviteiten te managen, ontwikkelen, onderhouden en gebruiken, en met behulp van een klantgerichte en breed ingevoerde informatie-infrastructuur die coördinatie, communicatie en beoordeling van activiteiten aanzienlijk te verbeteren Het gaat hierbij om het realiseren van organisatorische doelstellingen door middel van een geschikte architectuur van processen en middelen. De IIM-methode omvat volgens de auteurs een breder werkterrein dan de traditionele methoden (zoals SDM, ITIL, etc.). IIM gaat om meer dan één enkele informatiefunctie, zoals planning, ontwikkeling of beheer van informatiesystemen. Het raamwerk is geschikt voor het daadwerkelijk strategisch, tactisch en operationeel ontwerpen van een passende informatie-infrastructuur. Het geeft een beschrijving van de generieke processen die daarbij aan de orde (moeten) komen. Het raamwerk lijkt daarmee een werkbaar hulpmiddel voor praktische ontwerpprocessen die nodig zijn voor de ontwikkeling van een passende informatie-infrastructuur. Het lijkt minder geschikt om er opleidingsprogramma s mee te ontwerpen, ondanks de precieze beschrijvingen van processen. Het strategic alignment model (Henderson, Venkatraman et al., 1996). Dit model beschrijft een raamwerk voor functional integration tussen business en IT en strategic fit tussen business strategy/it-strategy en organizational infrastructure and processes en IT infrastructure and processes. Het model is gericht op de integratie van informatietechnologie in de ondernemingstrategie door het bevorderen van alignment (afstemming, fit ) tussen de vier domeinen waaruit het model is opgebouwd. Dit raamwerk is door Maes gebruikt als vertrekpunt voor de ontwikkeling van het Generic Framework for Information Management (ook wel: Amsterdamse negenvlak voor informatiemanagement) (Maes, 1999) Het Amsterdamse negenvlak voor informatiemanagement (Maes, 1999; Maes, 2003). In deze papers ontwikkelt Maes een raamwerk of landkaart voor degenen die zich op het terrein van informatiemanagement willen begeven. Dit raamwerk omvat (onderdelen) van enkele hierboven besproken raamwerken, zij het op een hoger abstractieniveau, dan wel voortbouwend op, of een verdere uitbouw van deze raamwerken. Het ontwikkelde raamwerk toont een heldere visie van het wat van informatiemanagement en toont het de verbindingen van de business met IT op strategisch niveau ( richten ), infrastructureel niveau ( inrichten ) en operationeel niveau ( uitrichten ). Het raamwerk kan volgens deze auteur descriptief/oriënterend, inrichtend/ontwerpend en prescriptief/normatief (als diagnose-instrument) worden gebruikt. Het lijkt daarmee geschikt voor het beantwoorden van de in de Inleiding gestelde vraag. We hebben het Amsterdamse model voor informatiemanagement gekozen als raamwerk voor het Team Informatiemanagement Hans Hofstee 4 van 24

5 ontwikkelen van een lijst van hoofdonderwerpen en die te koppelen aan taaktypen en gewenste leerresultaten. We hebben het stramien aangehouden dat in het voorbeelddocument ( Instructie voor werkcommité ) is gegeven. Hierbij is het gepast op te merken dat keuzen voor het onderbrengen van bepaalde topics in dit stramien vaak arbitrair is. Voor een juist begrip van het gebruikte raamwerk presenteren we hieronder een korte beschrijving ervan. Voor een meer diepgravende onderbouwing verwijzen we naar de genoemde referenties. 1.3 Het Amsterdamse model voor informatiemanagement Het gebied van informatiemanagement is de afgelopen jaren uitvoerig verkend en onderzocht. Toch komt de wetenschap volgens (Maes, 1999; Maes, 2003) niet veel verder dan bijvoorbeeld het opnieuw benadrukken van de scheidslijn informatiemanagement en boek en bibliotheekwetenschappen, het verrichten van beperkt effectieve activiteiten als het verder aanscherpen van begrippen die geen heldere betekenis hebben, zoals strategic alignment (Henderson, Venkatraman et al., 1996) en het afbakenen van halfoverlappende gebieden, zoals in het geval van kennismanagement (Wilson, 2002). Men zou volgens Maes kunnen spreken van een zekere desoriëntatie. Ondanks deze constatering is informatiemanagement in de afgelopen jaren alleen maar belangrijker geworden. De belangrijkste redenen hiervoor zijn de volgende (Maes, 2003). De transactiekosten van informatie zijn als gevolg van de sterk verbeterde ict enorm verlaagd. Het gevolg is dat organisaties zowel in strategie als inrichting veel sterker van informatie afhankelijker geworden dan voorheen (Applegate, Austin et al., 2007). Iedereen kent de gevolgen: een tegelijkertijd optredend informatie-overaanbod én informatieondergebruik. Informatie vraagt dus om management. Daarnaast is ict volwassener geworden, waardoor men verwacht te kunnen verdienen op schaaleffecten. ICT kan op afstand van de organisatie worden gezet en gestuurd worden op resultaat. De steeds vaker voorkomende keuze voor ict-outsourcing is hiervan een duidelijk voorbeeld. Als de ict-functie al dan niet geheel of gedeeltelijk is uitbesteed, blijkt er aan de vraagzijde behoefte te zijn aan een nieuwe betrouwbare gesprekspartner of een stevig tegenwicht voor de ict-service-organisatie. De eventuele confrontatie met een dan optredend gebrek aan inzicht in - en organisatie van de eigen informatieprocessen, zijn voldoende reden om gericht aandacht te gaan besteden aan informatiemanagement. Informatiemanagement kan als volgt worden omschreven: het managen van informatie als bedrijfs resource, het managen van de business en ict-relatie. Het Amsterdamse model voor informatiemanagement vertrekt vanuit de tweede omschrijving. Via het model van business-ict relatie van Henderson & Venkatraman (Henderson, Venkatraman et al., 1996) wordt gekomen tot het volgende IM-raamwerk (zie Figuur 1). Team Informatiemanagement Hans Hofstee 5 van 24

6 Figuur 1 Het IM-raamwerk Vraagstukken van informatiemanagement hebben betrekking op strategie (richten), structuur (inrichten) en operations (verrichten): de verticale middelste kolom in het raamwerk. Informatiemanagement relateert vervolgens de processen van en de ondersteunende technologie voor (intern en extern) informeren en communiceren aan algemene bedrijfsaspecten: de horizontale middelste rij in het raamwerk. De definitie van informatiemanagement volgens dit raamwerk luidt: het gebalanceerd managen van de centrale componenten van het raamwerk met inbegrip van hun onderlinge en externe relaties. Figuur 2 Een definitie van informatiemanagement De gestippelde grenzen zijn situationeel bepaald en betekenen transparantie; hierin komt de gedachte tot uiting dat informatiemanagement geen losstaande discipline is. De vier hoekpunten van het Team Informatiemanagement Hans Hofstee 6 van 24

7 raamwerk zijn grensgebieden van informatiemanagement (de vier componenten van het model van Henderson & Venkatraman). Informatiemanagement legt als het ware de verbindingswegen tussen deze gebieden en is daarmee enabling. De volgende interpretaties hebben betrekking op de drie kolommen van het raamwerk (Maes, 2003). Van rechts naar links wordt informatie geproduceerd, geïnterpreteerd en gebruikt. In de rechterkolom spreken we van data, in de middelste van informatie en in de linkerkolom van kennis. Informatiemanagement houdt zich met al deze drie verschijningsvormen bezig. Elke kolom heeft specifieke expertise nodig. Van links naar rechts: domeinexpertise, informatie-expertise en technologie-expertise. Informatiemanagement is geconcentreerd op informatie-expertise, maar kan niet zonder (kennis van) beide andere expertisegebieden. Technologie introduceert in een ict-toepassing een nieuwe syntax. De business kolom representeert de pragmatiek van de toepassing. Informatiemanagement heeft in deze optiek veel weg van betekenisgeving: semantiek. Informatiemanagement is niet een in zichzelf gekeerde activiteit. Het raamwerk bevat relaties met een zakelijke, informatie/communicatie en I/C T(echnologie) omgeving. Eén van de functies op strategisch niveau is het maken van organisatiespecifieke keuzen in deze omgevingen. Verder is informatiemanagement gegrondvest in de hulpbronnen van de organisatie (daarvan is I/C T er één). In het primaire proces van de organisatie wordt gebruik gemaakt van deze hulpbronnen; hier vinden de activiteiten van de organisatie plaats waarmee (in het geval van zakelijke activiteiten) het geld wordt verdiend. Ten slotte onderscheidt Maes in navolging van andere auteurs, drie zogenaamde resource based learning loops (Maes, 1999). Door middel van deze drie loops transformeert IC/T zich van een gestandaardiseerde hulpbron (commodity) tot een strategisch productiemiddel (een core competence). De routinazion learning loop betreft het eigen maken van het gebruik van standaard hulpbronnen, leidend tot efficiënte werkpraktijken. I/C T dient in hierbij als standaardhulpbron of als ondersteunende bron voor andere hulpbronnen. De tweede learning loop combineert de werkpraktijken met organisatorische regelingen. Hiermee worden de competenties van de organisatie ontwikkeld en voortdurend verbeterd (capability learning loop). I/C T neemt hier de vorm aan van infrastructuur; integratie met de organisatorische infrastructuur is een direct management - en ontwerp aandachtspunt. De strategic learning loop geeft betekenis aan de competenties van de organisatie in de context van concurrentie en de bedrijfsmissie: de core competences. Informatie en communicatieprocessen zijn hierbij extern gericht en hebben betrekking op het vormgeven en gemeenschappelijk maken van de ondernemingsvisie. 2 Lijst van hoofdonderwerpen Uit het Amsterdamse raamwerk voor informatiemanagement hebben we de belangrijkste beslissingsgebieden (en inhoudelijke invulling) overgenomen als hoofdonderwerpen van het deeldomein informatiemanagement. Deze hoofdonderwerpen hebben we vervolgens aan de taaktypen proberen te koppelen (zie 6 Bijlage Taaktypen voor een schema). Het resultaat daarvan is opgenomen in de paragrafen 2.1 t/m 2.5. Team Informatiemanagement Hans Hofstee 7 van 24

8 2.1 Taaktype 1 Passief cognitief 1.1 Opsommen/samenvatten van feiten Algemene relevante bedrijfskundige, informatiekundige en informatietechnologische strategische issues (richten) Algemene relevante bedrijfskundige en organisatiekundige issues (inrichten) Algemene relevante bedrijfskundige, informatiekundige en informatietechnologische operationele issues (verrichten) 1.2 Beschrijven/interpreteren van begrippen en concepten Gangbare relevante bedrijfskundige, informatiekundige en informatietechnologische strategische begrippen en concepten Gangbare relevante bedrijfskundige en organisatiekundige begrippen en concepten Gangbare relevante bedrijfskundige, informatiekundige en informatietechnologische operationele begrippen en concepten 2.2 Taaktype 2 Actief cognitief 2.1 Classificeren van feiten Ondernemingsstrategie I/C strategie Technologie strategie Ondernemingsstructuur I/C structuur Technologiestructuur Primaire zakelijke processen Primaire I/C processen Primaire technologie processen 2.2 Experimenteren met begrippen en concepten Scope van de onderneming Kerncompetenties van de onderneming Governance van de onderneming (fusies, partnerships, strategische samenwerkingsverbanden) I/C scope I/C kerncompetenties Governance van I/C (strategische partnerships voor de verwerving van informatie) Technologie scope Technologische kerncompetenties Team Informatiemanagement Hans Hofstee 8 van 24

9 Governance van technologie (strategische partnerships met aanbieders, in- of outsourcing) Zakelijke (bedrijfs-)architectuur Zakelijke kerncompetenties I/C architectuur I/C kerncompetenties Technologie architectuur Technologie kerncompetenties Bedrijfsprocessen Bedrijfscompetenties (skills) I/C operationele processen I/C competenties (skills) Technologie operationele processen Technologie competenties (skills) 2.3 Groeperen van relaties/structuren/methoden Algemeen integratief raamwerk van informatiemanagement (op bedrijfs-, afdelings-, team- en individueel niveau) Relaties van het raamwerk met omgeving en hulpbronnen Relaties met resource-based learning loops (strategic loop, capacity loop, routinization loop) 2.4 Berekeningen uitvoeren op basis van relaties/structuren/methoden nvt 2.3 Taaktype 3 Analytisch 3.1 Ordenen van feiten Ondernemingsstrategie I/C strategie Technologie strategie Ondernemingsstructuur I/C structuur Technologiestructuur Primaire zakelijke processen Primaire I/C processen Team Informatiemanagement Hans Hofstee 9 van 24

10 Primaire technologie processen 3.2 Verklaren van begrippen en concepten Scope van de onderneming Kerncompetenties van de onderneming Governance van de onderneming (fusies, partnerships, strategische samenwerkingsverbanden) I/C scope I/C kerncompetenties Governance van I/C (strategische partnerships voor de verwerving van middelen) Technologie scope Technologische kerncompetenties Governance van technologie (strategische partnerships met aanbieders, in- of outsourcing) Zakelijke (bedrijfs-)architectuur Zakelijke kerncompetenties I/C architectuur I/C kerncompetenties Technologie architectuur Technologie kerncompetenties Bedrijfsprocessen Bedrijfscompetenties (skills) I/C operationele processen I/C competenties (skills) Technologie operationele processen Technologie competenties (skills) 3.3 Onderscheiden van relaties/structuren/methoden Algemeen integratief raamwerk van informatiemanagement op bedrijfs-, afdelings-, team- en individueel niveau Relaties van het raamwerk met omgeving en hulpbronnen Relaties met resource-based learning loops (strategic loop, capacity loop, Routinization loop) 3.4 Herkennen van raamwerken/perspectieven Raamwerken/perspectieven voor de bepaling van de producten en diensten van een organisatie Raamwerken/perspectieven voor de bepaling van de onderscheidende strategische Team Informatiemanagement Hans Hofstee 10 van 24

11 kerncompetenties Raamwerken/perspectieven voor de bepaling van de algemene interne- en externe I/C strategie van de organisatie Raamwerken/perspectieven voor de bepaling van de algemene strategie van de organisatie op het vlak van kennismanagement (aspect van informatiemanagement) Raamwerken/perspectieven voor de bepaling van de onderscheidende competenties voor het gebruiken en delen van informatie en kennis Raamwerken/perspectieven voor de bepaling van de algemene I/C T strategie van de organisatie Raamwerken/perspectieven voor de vaststelling van opkomende technologieën Raamwerken/perspectieven voor de bepaling van de onderscheidende I/C T competenties van de organisatie 3.5 Construeren van raamwerken/perspectieven Raamwerken/perspectieven voor positionering van de organisatie in de markt Raamwerken/perspectieven voor positionering van de organisatie op basis van haar algemene I/C strategie Raamwerken/perspectieven voor bepaling van het beleid van een organisatie aangaande strategische buy/make-beslissingen en I/C T standaard keuzen Raamwerken/perspectieven voor de ontwikkeling van het ondernemingsmodel (business model) van de organisatie Raamwerken/perspectieven voor de ontwikkeling van de strategic architecture van de organisatie Raamwerken/perspectieven voor de ontwikkeling van de/het informatie, communicatie en kennis architectuur/model Raamwerken/perspectieven voor de ontwikkeling van een op leren gerichte I/C infrastructuur Raamwerken/perspectieven voor de ontwikkeling van de technologische architectuur van de organisatie (data, systemen, configuratie en ondersteunende I/C organisatie (de technologische blueprint ) Raamwerken/perspectieven voor de ontwikkeling van een op leren gerichte I/C T infrastructuur 3.6 Inrichten van raamwerken/perspectieven Keuze van het passende niveau van operational excellence, product differentiatie en klantenbetrokkenheid. 2.4 Taaktype 4 Ontwerpgericht 4.1 Plaatsen van feiten Ondernemingsstrategie I/C strategie Team Informatiemanagement Hans Hofstee 11 van 24

12 Technologie strategie Ondernemingsstructuur I/C structuur Technologiestructuur Primaire zakelijke processen Primaire I/C processen Primaire technologie processen 4.2 Beoordelen van begrippen en concepten Scope van de onderneming Kerncompetenties van de onderneming Governance van de onderneming (fusies, partnerships, strategische samenwerkingsverbanden) I/C scope I/C kerncompetenties Governance van I/C (strategische partnerships vóór de verwerving van middelen) Technologie scope Technologische kerncompetenties Governance van technologie (strategische partnerships met aanbieders, in- of outsourcing) Zakelijke (bedrijfs-)architectuur Zakelijke kerncompetenties I/C architectuur I/C kerncompetenties Technologie architectuur Technologie kerncompetenties Bedrijfsprocessen Bedrijfscompetenties (skills) I/C operationele processen I/C competenties (skills) Technologie operationele processen Technologie competenties (skills) 4.3 Concluderen over relaties/structuren/methoden Algemeen integratief raamwerk van informatiemanagement op bedrijfs-, afdelings-, team- en individueel niveau Team Informatiemanagement Hans Hofstee 12 van 24

13 Relaties van het raamwerk met omgeving en hulpbronnen Relaties met resource-based learning loops (strategic loop, capacity loop, Routinization loop) 4.4 Herinrichten van raamwerken/perspectieven Besluitvorming over fusies, partnerships en strategische samenwerkingsverbanden Besluitvorming over strategische partnerships voor informatieverwerving Besluitvorming over strategische partnerships met key technology providers Bepaling en (her)ontwerp van kritieke bedrijfsprocessen Selectie en ontwikkeling van veelbelovende zakelijke competenties Bepaling en (her)ontwerp van kritieke informatie- en communicatieprocessen (informatie- en communicatie logistiek) Selectie en ontwikkeling van veelbelovende informatie- en communicatie competenties Bepaling en (her)ontwerp van kritieke I/C T processen Besluitvorming over legacy systemen Selectie en ontwikkeling van veelbelovende technologische competenties (Her)ontwerp, uitvoering en monitoring van bedrijfsprocessen (bijv. met gebruik van de balanced score card) Invoering en monitoring veranderingen in bedrijfsprocessen (Her)ontwerp, uitvoering en monitoring van I/C processen (Her)ontwerp, levering en monitoring van informatie- en communicatie diensten (Her)ontwerp, uitvoering en monitoring van I/C T processen (ontwikkeling, onderhoud, ) Operationeel I/C T management (ITIL) 4.5 Integratieve aspecten met andere deeldomeinen Algemeen integratief raamwerk van informatiemanagement op bedrijfs-, afdelings-, team- en individueel niveau Het in relatie met elkaar beschouwen van alle onderdelen van het raamwerk Verwerving, training en ontwikkeling van de competenties van business professionals Verwerving, training en ontwikkeling van de competenties van I/C professionals Verwerving, training en ontwikkeling van de competenties van I/C T professionals 2.5 Taaktype 5 Integratief/onderzoeksgericht 5.1 Combineren van feiten Team Informatiemanagement Hans Hofstee 13 van 24

14 Ondernemingsstrategie I/C strategie Technologie strategie Ondernemingsstructuur I/C structuur Technologiestructuur Primaire zakelijke processen Primaire I/C processen Primaire technologie processen 5.2 Ontwerpen van begrippen en concepten Scope van de onderneming Kerncompetenties van de onderneming Governance van de onderneming (fusies, partnerships, strategische samenwerkingsverbanden) I/C scope I/C kerncompetenties Governance van I/C (strategische partnerships voor de verwerving van informatie) Technologie scope Technologische kerncompetenties Governance van technologie (strategische partnerships met aanbieders, in- of outsourcing) Zakelijke (bedrijfs-)architectuur Zakelijke kerncompetenties I/C architectuur I/C kerncompetenties Technologie architectuur Technologie kerncompetenties Bedrijfsprocessen Bedrijfscompetenties (skills) I/C operationele processen I/C competenties (skills) Technologie operationele processen Technologie competenties (skills) 5.3 Samenstellen van relaties/structuren/methoden Team Informatiemanagement Hans Hofstee 14 van 24

15 Algemeen integratief raamwerk van informatiemanagement op bedrijfs-, afdelings-, team- en individueel niveau) Relaties van het raamwerk met omgeving en hulpbronnen Relaties met resource-based learning loops (strategic loop, capacity loop, routinization loop) 5.4 Theoretiseren over raamwerken/perspectieven Algemeen integratief raamwerk van informatiemanagement op bedrijfs-, afdelings-, team- en individueel niveau) Beschrijving, verklaring, voorspelling en toetsing van/met het algemeen integratief raamwerk van informatiemanagement Transformatie van het wat van algemene integratieve raamwerken van informatiemanagement in het hoe van het informatiemanagement van iedere dag. 5.5 Uitvoeren van zelfstandig wetenschappelijk onderzoek Informatie - en communicatie issues Architecturale en infrastructurele issues Issues op het vlak van implementatie en verandering 3 Per taaktype en bijbehorende activiteit een invulling van de vereiste leerresultaten voor het deeldomein informatiemanagement Op basis van de koppeling van hoofdonderwerpen met taaktypen hebben we geprobeerd uitspraken te formuleren over te behalen leerresultaten in het deeldomein informatiemanagement. Het resultaat daarvan is opgenomen in de paragrafen 3.1 t/m Taaktype 1 Passief cognitief 1.1 Opsommen/samenvatten van feiten 1 kunnen aangeven wat wordt verstaan onder een bepaald begrip op het vlak van algemene relevante bedrijfskundige, informatiekundige en informatietechnologische strategische, tactische en operationele issues 2 de eigenschappen van en de verschillen tussen verschillende relevante begrippen kunnen aangeven 3 kunnen verwoorden wat de doelstellingen van informatiemanagement op het grensvlak van enerzijds business en technologie en anderzijds strategie en operaties, kan zijn 1.2 Beschrijven/interpreteren van begrippen en concepten 1 kunnen beschrijven van gangbare relevante bedrijfskundige, informatiekundige en Team Informatiemanagement Hans Hofstee 15 van 24

16 informatietechnologische strategische, tactische en operationele begrippen en concepten 2 kunnen beschrijven van activiteiten rond informatiemanagement 3 kunnen beschrijven van een samenhang van de verschillende subsystemen waar informatiemanagement betrekking op, of mee heeft 3.2 Taaktype 2 Actief cognitief 2.1 Classificeren van feiten 1 onderscheid kunnen maken tussen ondernemingsstrategie, I/C strategie en technologiestrategie 2 onderscheid kunnen maken tussen ondernemingsstructuur, I/C structuur en technologiestructuur 3 onderscheid kunnen maken tussen primaire zakelijke processen, primaire I/C processen en primaire technologie processen 2.2 Experimenteren met begrippen en concepten 1 kunnen toepassen van de volgende begrippen in praktische beslissingssituaties op strategisch niveau Scope van de onderneming Kerncompetenties van de onderneming Governance van de onderneming (fusies, partnerships, strategische samenwerkingsverbanden) I/C scope I/C kerncompetenties Governance van I/C (strategische partnerships voor de verwerving van informatie) Technologie scope Technologische kerncompetenties Governance van technologie (strategische partnerships met aanbieders, in- of outsourcing) 2 kunnen toepassen van de volgende begrippen in praktische beslissingssituaties op infrastructureel/tactisch niveau Zakelijke (bedrijfs-)architectuur Zakelijke kerncompetenties I/C architectuur I/C kerncompetenties Technologie architectuur Technologie kerncompetenties 3 kunnen toepassen van de volgende begrippen in praktische beslissingssituaties op operationeel niveau Bedrijfsprocessen Bedrijfscompetenties (skills) Team Informatiemanagement Hans Hofstee 16 van 24

17 I/C operationele processen I/C competenties (skills) Technologie operationele processen Technologie competenties (skills) 2.3 Groeperen van relaties/structuren/methoden 1 kunnen onderscheiden van verschillende onderdelen/componenten van een algemeen integratief raamwerk van informatiemanagement op bedrijfs-, afdelings-, team- en individueel niveau) 2 kunnen aangeven van belang en plaats van relaties van het raamwerk met omgeving en hulpbronnen (resources) 3 kunnen oplossen van specifieke problematiek bij het gebruik van resource-based learning loops (strategic loop, capacity loop, routinization loop) 2.4 Berekeningen uitvoeren op basis van relaties/structuren/methoden 1 nvt 3.3 Taaktype 3 Analytisch 3.1 Ordenen van feiten 1 inzicht in de vooronderstellingen / randvoorwaarden van Ondernemingsstrategie I/C strategie Technologie strategie Ondernemingsstructuur I/C structuur Technologiestructuur Primaire zakelijke processen Primaire I/C processen Primaire technologie processen waardoor de beperkingen van onderwerpen voor de praktische toepassing duidelijk worden 2 kunnen aangeven welke ondernemingsstructuur, I/C structuur en technologiestructuur gebruikt kan/moet worden om een specifiek probleem op te lossen 3 kunnen aangeven op welke wijze primaire zakelijke processen, primaire I/C processen en primaire technologie processen (her) ingericht moeten worden om een specifiek probleem op te lossen 3.2 Verklaren van begrippen en concepten Team Informatiemanagement Hans Hofstee 17 van 24

18 1 kunnen verklaren wat de relatie is tussen de scope van de onderneming, de kerncompetenties van de onderneming en de governance van de onderneming (fusies, partnerships, strategische samenwerkingsverbanden) 2 kunnen verklaren wat de relatie is tussen I/C scope, I/C kerncompetenties en governance van I/C (strategische partnerships voor de verwerving van middelen) 3 kunnen verklaren wat de relatie is tussen technologie scope, technologische kerncompetenties en governance van technologie (strategische partnerships met aanbieders, in- of outsourcing) 4 kunnen verklaren op welke wijze de zakelijke (bedrijfs-)architectuur en zakelijke kerncompetenties, de I/C architectuur en I/C kerncompetenties, de technologie architectuur en technologie kerncompetenties de verbindende schakel vormt tussen strategie en uitvoering 5 kunnen verklaren op welke wijze bedrijfsprocessen en bedrijfscompetenties (skills), I/C operationele processen en I/C competenties (skills), technologie operationele processen en technologie competenties (skills) optimaal kunnen presteren 3.3 Onderscheiden van relaties/structuren/methoden 1 kunnen onderscheiden van specifieke betekenis van en dwarsverbanden tussen componenten van een algemeen integratief raamwerk van informatiemanagement op bedrijfs-, afdelings-, team- en individueel niveau 2 kunnen onderscheiden van relaties van het raamwerk met omgeving en hulpbronnen (resources) 3 kunnen onderscheiden van relaties met resource-based learning loops (strategic loop, capacity loop, routinization loop) 3.4 Herkennen van raamwerken/perspectieven 1 kunnen herkennen van raamwerken/perspectieven voor de bepaling van de producten en diensten van een organisatie 2 kunnen herkennen van raamwerken/perspectieven voor de bepaling van de onderscheidende strategische kerncompetenties 3 kunnen herkennen van raamwerken/perspectieven voor de bepaling van de algemene interneen externe I/C strategie van de organisatie 4 kunnen herkennen van raamwerken/perspectieven voor de bepaling van de algemene strategie van de organisatie op het vlak van kennismanagement 5 kunnen herkennen van raamwerken/perspectieven voor de bepaling van de onderscheidende competenties voor het gebruiken en delen van informatie en kennis 6 kunnen herkennen van raamwerken/perspectieven voor de bepaling van de algemene I/C T strategie van de organisatie 7 kunnen herkennen van raamwerken/perspectieven voor de vaststelling van opkomende technologieën 8 kunnen herkennen van raamwerken/perspectieven voor de bepaling van de onderscheidende I/C T competenties van de organisatie 3.5 Construeren van raamwerken/perspectieven 1 kunnen construeren van raamwerken/perspectieven gericht op positionering van de organisatie Team Informatiemanagement Hans Hofstee 18 van 24

19 in de markt 2 kunnen construeren van raamwerken/perspectieven gericht op positionering van de organisatie op basis van haar algemene I/C strategie 3 kunnen construeren van raamwerken/perspectieven gericht op bepaling van het beleid van een organisatie aangaande strategische buy/make-beslissingen en I/C T standaard keuzen 4 kunnen construeren van raamwerken/perspectieven gericht op de ontwikkeling van het ondernemingsmodel (business model) van de organisatie 5 kunnen construeren van raamwerken/perspectieven gericht op de ontwikkeling van de strategic architecture van de organisatie 6 kunnen construeren van raamwerken/perspectieven gericht op de ontwikkeling van de/het informatie, communicatie en kennis architectuur/model 7 kunnen construeren van raamwerken/perspectieven gericht op de ontwikkeling van een op leren gerichte I/C infrastructuur 8 kunnen construeren van raamwerken/perspectieven gericht op de ontwikkeling van de technologische architectuur van de organisatie (data, systemen, configuratie en ondersteunende I/C organisatie (de technologische blueprint ) 9 kunnen construeren van raamwerken/perspectieven gericht op de ontwikkeling van een op leren gerichte I/C T infrastructuur 3.6 Inrichten van raamwerken/perspectieven 1 kunnen inrichten van raamwerken/perspectieven gericht op een keuze van het passende niveau van operational excellence, product differentiatie en klantenbetrokkenheid. 3.4 Taaktype 4 Ontwerpgericht 4.1 Plaatsen van feiten 1 kunnen beschrijven van de onderlinge beïnvloeding van ondernemingsstrategie, I/C strategie en technologie strategie 2 kunnen beschrijven van de onderlinge beïnvloeding van ondernemingsstructuur, I/C structuur, technologiestructuur 3 kunnen beschrijven van de onderlinge beïnvloeding primaire zakelijke processen, primaire I/C processen, primaire technologie processen 4.2 Beoordelen van begrippen en concepten 1 in onderlinge samenhang kunnen beoordelen van de scope van de onderneming, kerncompetenties van de onderneming en governance van de onderneming (fusies, partnerships, strategische samenwerkingsverbanden) 2 in onderlinge samenhang kunnen beoordelen van I/C scope, I/C kerncompetenties en governance van I/C (strategische partnerships vóór de verwerving van middelen) 3 in onderlinge samenhang kunnen beoordelen van technologie scope, technologische kerncompetenties, governance van technologie (strategische partnerships met aanbieders, in- of outsourcing) 4 in onderlinge samenhang kunnen beoordelen van zakelijke (bedrijfs-)architectuur, zakelijke Team Informatiemanagement Hans Hofstee 19 van 24

20 kerncompetenties, I/C architectuur, I/C kerncompetenties, technologie architectuur, technologie kerncompetenties 5 in onderlinge samenhang kunnen beoordelen van bedrijfsprocessen, bedrijfscompetenties skills), I/C operationele processen, I/C competenties (skills), technologie operationele processen en technologie competenties (skills) 4.3 Concluderen over relaties/structuren/methoden 1 gegeven de beperkingen van een praktijksituatie het kunnen samenvatten en in beeld kunnen brengen van een vakinhoudelijke discussie, door gebruik te maken van een algemeen integratief raamwerk van informatiemanagement op bedrijfs-, afdelings-, team- en individueel niveau 2 kunnen concluderen hoe de wisselwerking eruitziet van het raamwerk met omgeving en hulpbronnen 3 kunnen concluderen hoe de wisselwerking eruitziet van het raamwerk met resource-based learning loops (strategic loop, capacity loop, Routinization loop) 4.4 Herinrichten van raamwerken/perspectieven 1 kunnen beschrijven van manieren waarop besluitvorming concreet vorm kan worden gegeven over fusies, partnerships en strategische samenwerkingsverbanden 2 kunnen beschrijven van manieren waarop besluitvorming concreet vorm kan worden gegeven strategische partnerships voor informatieverwerving 3 kunnen beschrijven van manieren waarop besluitvorming concreet vorm kan worden gegeven over strategische partnerships met key technology providers 4 in onderlinge samenhang kunnen selecteren en (uit)ontwikkelen van veelbelovende zakelijke competenties veelbelovende informatie- en communicatie competenties veelbelovende technologische competenties legacy systemen 5 Kunnen kiezen en (her)ontwerpen, daar waar van toepassing: en/of invoeren, en/of uitvoeren en/of monitoren van kritieke bedrijfsprocessen kritieke informatie- en communicatieprocessen (informatie- en communicatie logistiek) kritieke I/C T processen bedrijfsprocessen (bijv. met gebruik van de balanced score card) veranderingen in bedrijfsprocessen I/C processen informatie- en communicatie diensten I/C T processen (ontwikkeling, onderhoud, ) operationeel I/C T management (ITIL) 4.5 Integratieve aspecten met andere deeldomeinen 1 het kunnen onderscheiden van de belangen van participanten in de organisatie en het gebruik van Algemeen integratief raamwerk van informatiemanagement op bedrijfs-, afdelings-, team- en Team Informatiemanagement Hans Hofstee 20 van 24

21 individueel niveau daarbij 2 kunnen onderkennen van de samenhang tussen alle onderdelen van het raamwerk 3 kunnen onderkennen wat nodig is voor de verwerving, training en ontwikkeling van de competenties van business professionals, I/C professionals en I/C T professionals 3.5 Taaktype 5 Integratief/onderzoeksgericht 5.1 Combineren van feiten 1 zinvolle en betekenisvolle combinaties kunnen maken van ondernemingsstrategie, I/C strategie en technologie strategie 2 zinvolle en betekenisvolle combinaties kunnen maken van ondernemingsstructuur, I/C structuur en technologiestructuur 3 zinvolle en betekenisvolle combinaties kunnen maken van primaire zakelijke processen, primaire I/C processen en primaire technologie processen 5.2 Ontwerpen van begrippen en concepten 1 in onderlinge samenhang kunnen ontwerpen van modellen over de scope van de onderneming, kerncompetenties van de onderneming en governance van de onderneming (fusies, partnerships, strategische samenwerkingsverbanden) 2 in onderlinge samenhang kunnen ontwerpen van modellen over I/C scope, I/C kerncompetenties en governance van I/C (strategische partnerships vóór de verwerving van middelen) 3 in onderlinge samenhang kunnen ontwerpen van modellen over technologie scope, technologische kerncompetenties, governance van technologie (strategische partnerships met aanbieders, in- of outsourcing) 4 in onderlinge samenhang kunnen ontwerpen van modellen over zakelijke (bedrijfs-) architectuur, zakelijke kerncompetenties, I/C architectuur, I/C kerncompetenties, technologie architectuur, technologie kerncompetenties 5 in onderlinge samenhang kunnen ontwerpen van modellen over bedrijfsprocessen, bedrijfscompetenties skills), I/C operationele processen, I/C competenties (skills), technologie operationele processen en technologie competenties (skills) 5.3 Samenstellen van relaties/structuren/methoden 1 gegeven de wetenschappelijk stand van zaken op een bepaald onderzoeksgebied het kunnen samenvatten en in beeld brengen van een vakinhoudelijke wetenschappelijke discussie, door gebruik te maken van een algemeen integratief raamwerk van informatiemanagement op bedrijfs-, afdelings-, team- en individueel niveau 2 gegeven de wetenschappelijk stand van zaken op een bepaald onderzoeksgebied het kunnen samenvatten en in beeld brengen van hoe de wisselwerking eruitziet van het raamwerk met omgeving en hulpbronnen 3 gegeven de wetenschappelijk stand van zaken op een bepaald onderzoeksgebied het kunnen samenvatten en in beeld brengen van hoe de wisselwerking eruitziet van het raamwerk met resourcebased learning loops (strategic loop, capacity loop, Routinization loop) 5.4 Theoretiseren over raamwerken/perspectieven Team Informatiemanagement Hans Hofstee 21 van 24

22 1 kunnen relativeren van de (communicatieve) waarde die een algemeen integratief raamwerk van informatiemanagement op bedrijfs-, afdelings-, team- en individueel niveau kan hebben 2 het kunnen beschrijven, verklaren, voorspellen en toetsen van verschijnselen van/met het algemeen integratief raamwerk van informatiemanagement 3 het kunnen transformeren van het wat van algemene integratieve raamwerken van informatiemanagement in het hoe van het informatiemanagement van iedere dag. 5.5 Zelfstandig uitvoeren van wetenschappelijk onderzoek : 1 kunnen analyseren van overeenkomsten en verschillen tussen wetenschappelijke artikelen op het vlak van informatie en communicatie issues, architecturale en infrastructurele issues en issues op het vlak van implementatie en verandering 2 zelfstandig in staat zijn nieuwe ontwikkelingen op het vakgebied te volgen, te interpreteren en toe te passen 4 Samenvatting en conclusie In een Bachelor of Science opleiding zou het informatiemanagement domein naar zijn strategische, (infra)structurele en operationele aspecten aan de orde moeten komen. Bij informatiemanagement gaat het volgens het Amsterdams model voor informatiemanagement tenslotte om management op basis van kennis van en inzicht in de business I/C Technology relatie op drie niveaus: strategie, structuur en operations. Daarnaast zou het accent moeten liggen op onderzoek dat op dit terrein en naar deze aspecten plaats vindt (met name informatie - en communicatie issues, architecturale en infrastructurele issues, issues op het vlak van implementatie en verandering). In deze notitie is op basis van het Amsterdamse raamwerk een poging gedaan om te komen tot een keuze en opsomming van hoofdonderwerpen en leerresultaten die daaraan voldoen. Gezien de modulaire opbouw van veel curricula, kunnen wij ons voorstellen dat kennis en inzichten die betrekking hebben op de vier hoekpunten van het Amsterdamse raamwerk voor informatiemanagement door andere disciplines dan informatiemanagement zelf worden verzorgd. Wij denken in dit verband aan business-strategy, I/C T-strategy, business operations en I/C T operations. Informatiemanagement kan zich dan richten op het in onderling verband plaatsen en benaderen van alle componenten van het raamwerk (uitgaande van bij studenten reeds aanwezige disciplinaire kennis op de hoekpunten ). In de aanpak komt de nadruk komt te liggen op kennis en inzicht van de middelste kolom en de middelste rij van het raamwerk. In die zin zien wij informatiemanagement in het curriculum van een Bachelor of science bedrijfskunde- of economieopleiding als een integratievak. Voor het begrip van de genoemde strategische, infrastructurele en operationele aspecten is naast kennis en inzicht ook vaardigheid nodig. Studenten moeten leren om analysemodellen toe te passen in concrete bedrijfssituaties en leren voorstellen te formuleren om tot verbeteringen te komen. Een voorbeeld daarvan is het kunnen uitvoeren van een TOWS-analyse (Weihrich, 1982). Bovendien lijkt het ons van belang dat aan de in het IRMA/DAMA Curriculum Model (Cohen, 2000) genoemde onderwerpen, die niet traditioneel technisch, informatiekundig of bedrijfskundig van aard zijn, ook voldoende aandacht wordt besteed (zie paragraaf 1.2). Team Informatiemanagement Hans Hofstee 22 van 24

23 5 Referenties Applegate, L. M., R. D. Austin, et al. (2007). Corporate Information Strategy and Management. Text and Cases. New York, McGraw-Hill Irwin. Bacon, C. J. and b. Fitzgerald (2001). "A Systemic Framework fot the Field of Information Systems." The Data Base for Advances in Information Systems 32(2): Cohen, E. (2000). "Curriculum Model 2000 of the Information Resource Management Association and the Data Administration Managers Association." from pdf. Henderson, J., N. Venkatraman, et al. (1996). Aligning Business and IT Strategies. Competing in the Information Age, Strategic Alignment in Practice. J. Luftman. New York-Oxford, Oxford University Press: Maes, R. (1999). Reconsidering Information Management Through a Generic Framework, Universiteit van Amsterdam, Primavera Working Paper Series, 99-15: Maes, R. (2003). Informatiemanagement in kaart gebracht, Afdeling Bedrijfswetenschappen Faculteit der Economische Wetenschappen & Econometrie Universiteit van Amsterdam: Uijttenbroek, A. A., D. S. Tan, et al. (2000). IIM Information Infrastructure Management IT Enabled Business Development & Management. Leiderdorp, Lansa Publishing BV. Weihrich, H. (1982). "The TOWS Matrix -- A Tool for Situational Analysis." Long Range Planning 15(2): Wilson, T. D. (2002). "The nonsense of 'knowledge management'." Information Research 8(1). Team Informatiemanagement Hans Hofstee 23 van 24

24 6 Bijlage Taaktypen Cognitieve procesdimensie Kennis Toepassing Analyse Evaluatie Integratie Inzicht Synthese Selectie Onderzoek Ontwerp Kennisdimensie 1 Feiten Opsommen Classificeren Ordenen Plaatsen Combineren Samenvatten 2 Begrippen Beschrijven Experimenteren Verklaren Beoordelen Ontwerpen Concepten Interpreteren 3 Relaties Groeperen Berekenen Onderscheiden Concluderen Samenstellen Structuren Voorspellen Methoden 4 Raamwerken Herkennen Construeren Inrichten Herinrichten Theoretiseren Perspectieven Onderzoek Taaktype 1 Taaktype 2 Taaktype 3 Taaktype 4 Taaktype 5 passief cognitief actief cognitief analytisch ontwerpgericht integratief Team Informatiemanagement Hans Hofstee 24 van 24

Business & IT Alignment deel 1

Business & IT Alignment deel 1 Business & IT Alignment deel 1 Informatica & Economie Integratie 1 Recap Opdracht 1 Wat is integratie? Organisaties Strategie De omgeving van organisaties AH Bonuskaart AH Bonuskaart Economisch Geïntegreerd

Nadere informatie

Organisatie/ICT alignment in 13 Nederlandse organisaties

Organisatie/ICT alignment in 13 Nederlandse organisaties Organisatie/ICT alignment in 13 Nederlandse organisaties Een toepassing van het Amsterdams Informatiemanagement Model (AIM-model) Th. J.G. Thiadens c.s. Het Amsterdams Informatiemodel (AIM) ofwel het AIM-model

Nadere informatie

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC (www.nioc.nl) stelt zich conform zijn statuten tot doel: het realiseren van congressen over informatica onderwijs en voorts al hetgeen

Nadere informatie

https://www.managementboek.nl/boek/9789012117951/informatiemanagement-enbeleid-toon-abcouwer#over

https://www.managementboek.nl/boek/9789012117951/informatiemanagement-enbeleid-toon-abcouwer#over https://www.managementboek.nl/boek/9789012117951/informatiemanagement-enbeleid-toon-abcouwer#over Samenvatting 'Informatiemanagement en -beleid' zijn voorwaardelijk voor een gezonde en effectieve informatiehuishouding.

Nadere informatie

SAME. Strategic Alignment Model Enhanced. Auteurs: Jan van Bon, Wim Hoving Datum: 30 juli, 2007 BUSINESS INFORMATIE TECHNOLOGIE STRATEGISCH TACTISCH

SAME. Strategic Alignment Model Enhanced. Auteurs: Jan van Bon, Wim Hoving Datum: 30 juli, 2007 BUSINESS INFORMATIE TECHNOLOGIE STRATEGISCH TACTISCH SAME BUSINESS INFORMATIE TECHNOLOGIE STRATEGISCH TACTISCH OPERATIONEEL Strategic Alignment Model Enhanced Auteurs: Jan van Bon, Wim Hoving Datum: 30 juli, 2007 Strategic Alignment Model Enhanced Aanleiding

Nadere informatie

INHOUDSTAFEL WEGWIJZER I. TERREINVERKENNING. Voorwoord 1. Afkortingenlijst 3

INHOUDSTAFEL WEGWIJZER I. TERREINVERKENNING. Voorwoord 1. Afkortingenlijst 3 INHOUDSTAFEL WEGWIJZER Voorwoord 1 Afkortingenlijst 3 I. TERREINVERKENNING Hoofdstuk I.1 Situering van het begrip informatie 1 1.1 Afbakening informatie, data en kennis 1 1.2 De rol van informatie in de

Nadere informatie

Het Negenvlaksmodel. Het Negenvlaksmodel - 05-10-2011 Door Wim - Welkom op ITpedia - http://www.itpedia.nl. door Wim - 05-10-2011

Het Negenvlaksmodel. Het Negenvlaksmodel - 05-10-2011 Door Wim - Welkom op ITpedia - http://www.itpedia.nl. door Wim - 05-10-2011 Het Negenvlaksmodel door Wim - 05-10-2011 http://www.itpedia.nl/2011/05/10/het-negenvlaksmodel/ Informatiemanagementprocessen zijn in meerdere referentiemodellen beschreven. In onderstaande figuur is het

Nadere informatie

Meer waarde halen uit uw ICT en EPD ICT sturing richten op realiseren van baten

Meer waarde halen uit uw ICT en EPD ICT sturing richten op realiseren van baten Meer waarde halen uit uw ICT en EPD ICT sturing richten op realiseren van baten Eric Polman HIMSS 2010, Atlanta 1 4 maart 2010 Agenda en doelstelling 1. Introductie 2. ICT in de zorg: kenmerken huidige

Nadere informatie

De waarde van IT Security

De waarde van IT Security De waarde van IT Security Studenten: Afstudeerbegeleider: Bedrijfscoach: Examencommissie: Auke Geerts en Geert Waardenburg Drs. R.C. Christiaanse RA Drs. E.P. Rutkens RE Prof. dr. Ir. R. Paans RE en P.

Nadere informatie

Strategisch handelen BUS3

Strategisch handelen BUS3 Strategisch handelen BUS3 College 2010 Docent Roland Hiemstra College Criteria paper strategisch management BUS3 De acht sleutelconcepten van strategie Informatiestrategie en informatieplanning Werkafspraken

Nadere informatie

Organisatie inrichting als een van de sleutels voor een efficiënt beheer

Organisatie inrichting als een van de sleutels voor een efficiënt beheer Organisatie inrichting als een van de sleutels voor een efficiënt beheer 27 november 2014 Jan Demey & Rianne Welvaarts Organisatie inrichting als een van de sleutels voor een efficiënt beheer AGENDA Definitie

Nadere informatie

Enterprisearchitectuur

Enterprisearchitectuur Les 2 Enterprisearchitectuur Enterprisearchitectuur ITarchitectuur Servicegeoriënteerde architectuur Conceptuele basis Organisatiebrede scope Gericht op strategie en communicatie Individuele systeemscope

Nadere informatie

Meer waarde halen uit uw ICT en EPD ICT sturing richten op realiseren van baten

Meer waarde halen uit uw ICT en EPD ICT sturing richten op realiseren van baten Meer waarde halen uit uw ICT en EPD ICT sturing richten op realiseren van baten Eric Polman HIMSS 2010, Atlanta 1 4 maart 2010 Agenda en doelstelling 1. Even voorstellen: M&I/Partners 2. ICT in de zorg:

Nadere informatie

DE CIO VAN DE TOEKOMST

DE CIO VAN DE TOEKOMST MIC 2015 DE CIO VAN DE TOEKOMST 30 oktober 2015 Mark van der Velden principal adviseur, interim manager EVEN VOORSTELLEN ONDERWERPEN De complexiteit van ICT in de zorg ICT ontwikkeling in drie stappen

Nadere informatie

Waarde creatie door Contract Management

Waarde creatie door Contract Management Waarde creatie door Contract Management Value Next voor opdrachtgever en opdrachtnemer Herman van den Hoogen M: 06-53.96.36.14 www.hoogen- Procurement.com Nick Piscaer M: 06-37.60.03.12 nick.piscaer@ziggo.nl

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Inkoopmanagement & Procurement De cursus Inkoopmanagement & Procurement duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

Michigan State University inkoopbenchmarkmodel

Michigan State University inkoopbenchmarkmodel pag.: 1 van 5 Michigan State University inkoopbenchmarkmodel In 1993 is Professor R. Monczka aan de Michigan State University (MSU) een benchmarking initiatief gestart, waarin circa 150 (multinationale)

Nadere informatie

Project Ontologie HRM in de bachelor of science opleidingen bedrijfskunde en economie

Project Ontologie HRM in de bachelor of science opleidingen bedrijfskunde en economie Project Ontologie HRM in de bachelor of science opleidingen bedrijfskunde en economie Auteur: dr. F. Kluijtmans HRM in de bachelor of science opleidingen bedrijfskunde en economie... 2 1. Inleiding...

Nadere informatie

Business Architectuur vanuit de Business

Business Architectuur vanuit de Business Business Architectuur vanuit de Business CGI GROUP INC. All rights reserved Jaap Schekkerman _experience the commitment TM Organization Facilities Processes Business & Informatie Architectuur, kun je vanuit

Nadere informatie

Heeft IM toegevoegde waarde en zal IM overleven?

Heeft IM toegevoegde waarde en zal IM overleven? Heeft IM toegevoegde waarde en zal IM overleven? Begrippen ICT-strategie ICT-besturing Toekomst van IM NGI, 7 april 2014 Generiek model voor informatiemanagement Bedrijfs- Informatie- ICTdomein domein

Nadere informatie

Business. IT in charge. Met resultaten CIO Survey en 9 CIO s aan het woord. Analytics

Business. IT in charge. Met resultaten CIO Survey en 9 CIO s aan het woord. Analytics Business Analytics IT in charge Met resultaten CIO Survey en 9 CIO s aan het woord Informatie is van en voor mensen CIO speelt belangrijke rol in nieuw spanningsveld Door Guus Pijpers Een van de eerste

Nadere informatie

Ontwikkelingen in ICT-functies. Gebaseerd op e-cf en het Ngi-competentiemodel ir. Johan C. Op de Coul

Ontwikkelingen in ICT-functies. Gebaseerd op e-cf en het Ngi-competentiemodel ir. Johan C. Op de Coul Ontwikkelingen in ICT-functies Gebaseerd op e-cf en het Ngi-competentiemodel ir. Johan C. Op de Coul Organisatie-adviesbureau Op de Coul, 2009 IT moet rendement voor de business opleveren. 35 jaar in de

Nadere informatie

Help, wij hebben (g)een informatiemanager!

Help, wij hebben (g)een informatiemanager! Help, wij hebben (g)een informatiemanager! Informatiemanagement in het MBO Jan Bartling Jan Kees Meindersma Bas Vermolen Bram Lankreijer Marc van Leeuwen 14 september 2011 1 Het bestaansrecht van IM Onbekend

Nadere informatie

Manager van nu... maar vooral van morgen

Manager van nu... maar vooral van morgen Manager van nu... maar vooral van morgen Leidinggeven met inhoud en in verbinding, met inspiratie, energie en plezier, en dat binnen je organisatie mogelijk maken Er kan zoveel meer Uitgaan van klanten,

Nadere informatie

Examenprogramma Associatie Praktijkdiploma Vakopleiding Payroll Services IV Geldig m.i.v. 1 januari 2011

Examenprogramma Associatie Praktijkdiploma Vakopleiding Payroll Services IV Geldig m.i.v. 1 januari 2011 Examenprogramma Associatie Praktijkdiploma Vakopleiding Payroll Services IV Geldig m.i.v. 1 januari 2011 Het examenprogramma omvat: 1. Beroepsprofiel 2. Opleidingsprofiel 3. Examenopzet 4. Examenprogramma

Nadere informatie

FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING

FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING COMBINEER MANAGEMENT- KENNIS MET PRAKTISCHE MANAGEMENTVAARDIGHEDEN Deze Master in het Management

Nadere informatie

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente?

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Enterprise Architectuur een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Wie zijn we? > Frederik Baert Director Professional Services ICT @frederikbaert feb@ferranti.be Werkt aan een Master

Nadere informatie

Nog meer meerwaarde? Dan moet inkoop strategisch worden. Noord Nederlands Inkoop Congres 26 april 2007

Nog meer meerwaarde? Dan moet inkoop strategisch worden. Noord Nederlands Inkoop Congres 26 april 2007 Nog meer meerwaarde? Dan moet inkoop strategisch worden Prof. dr. J.H.A. (Jeroen) Harink jeroen.harink@significant.nl 06 513 510 89 Noord Nederlands Inkoop Congres 26 april 2007 Significant Agenda Strategische

Nadere informatie

E-HRM systemen die strategie met HR processen verbinden WHITE PAPER

E-HRM systemen die strategie met HR processen verbinden WHITE PAPER E-HRM systemen die strategie met HR processen verbinden WHITE PAPER E-HRM systemen die strategie met HR processen verbinden De nieuwe generatie E-HRM systemen onderscheidt zich niet alleen door gebruikersgemak

Nadere informatie

ISO/IEC Governance of InformationTechnology. Yvette Backer ASL BiSL Foundation. 16 juni ISO Governance of Information Technoloy 1

ISO/IEC Governance of InformationTechnology. Yvette Backer ASL BiSL Foundation. 16 juni ISO Governance of Information Technoloy 1 ISO/IEC 38500 Governance of InformationTechnology Yvette Backer ASL BiSL Foundation 16 juni 2016 ISO 38500 Governance of Information Technoloy 1 Achtergrond Yvette Backer Zelfstandig consultant en trainer,

Nadere informatie

BOKS HBO-ICT NIOC 2013 5 APRIL 2013 MISCHA BECKERS

BOKS HBO-ICT NIOC 2013 5 APRIL 2013 MISCHA BECKERS BOKS HBO-ICT NIOC 2013 5 APRIL 2013 MISCHA BECKERS INHOUD Body of knowledge and skills (BoKS) HBO-i domeinbeschrijving Curriculumontwikkeling 3 BODY OF KNOWLEDGE AND SKILLS verantwoording veel hogescholen

Nadere informatie

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC (www.nioc.nl) stelt zich conform zijn statuten tot doel: het realiseren van congressen over informatica onderwijs en voorts al hetgeen

Nadere informatie

Zelfdiagnostische vragenlijst verandercompetenties

Zelfdiagnostische vragenlijst verandercompetenties Zelfdiagnostische vragenlijst verandercompetenties Het gaat om de volgende zeven verandercompetenties. De competenties worden eerst toegelicht en vervolgens in een vragenlijst verwerkt. Veranderkundige

Nadere informatie

Benchmark communicatiefunctie

Benchmark communicatiefunctie Benchmark communicatiefunctie Hoe vergelijkje de communicatiefunctievan bedrijven? CommunicatieLab Logeion Caroline Wehrmann 19 November 2013 1 VOORSTELRONDJE 2 Programma Communicatiebenchmark Waarom?

Nadere informatie

Inhoud. Deel 1 Wat is een bedrijf? 17. Inleiding 14

Inhoud. Deel 1 Wat is een bedrijf? 17. Inleiding 14 Inhoud Inleiding 14 Deel 1 Wat is een bedrijf? 17 1 Bedrijf en bedrijfskunde 19 1.1 Het bedrijf 20 1.1.1 Organisatie, bedrijf en onderneming 20 1.1.2 Bedrijven zijn organisaties 22 1.1.3 De eenvoudige

Nadere informatie

EXIN WORKFORCE READINESS professional

EXIN WORKFORCE READINESS professional EXIN WORKFORCE READINESS professional DE ERVARING LEERT ICT is overal. Het is in het leven verweven geraakt. In een wereld waarin alles steeds sneller verandert, is het lastig te bepalen wat er nodig is

Nadere informatie

Balanced Scorecard. Francis Vander Voorde bec@online.be FVV Consulting bvba http://user.online.be/bec

Balanced Scorecard. Francis Vander Voorde bec@online.be FVV Consulting bvba http://user.online.be/bec Balanced Scorecard fvv Francis Vander Voorde bec@online.be FVV Consulting bvba http://user.online.be/bec Het CAF Model FACTOREN RESULTATEN 1. Leiderschap 3. Human Resources Management 2. Strategie & Planning

Nadere informatie

Globalisatie, met nieuwe opkomende economieën als China, Brazilië en

Globalisatie, met nieuwe opkomende economieën als China, Brazilië en Globalisatie, met nieuwe opkomende economieën als China, Brazilië en India, heeft de wereld in veel opzichten in hoog tempo veranderd. Voor veel bedrijven betekent dit een strategische herbezinning op

Nadere informatie

Regie uit een andere Branche. Hoe om te gaan met de vraag en de levering. Facto Magazine Congres 12 mei 2009. www.quintgroup.com

Regie uit een andere Branche. Hoe om te gaan met de vraag en de levering. Facto Magazine Congres 12 mei 2009. www.quintgroup.com Regie uit een andere Branche Facto Magazine Congres 12 mei 2009 Hoe om te gaan met de vraag en de levering THIS DOCUMENT CONTAINS PROPRIETARY INFORMATION, WHICH IS PROTECTED BY COPYRIGHT. ALL RIGHTS RESERVED.

Nadere informatie

Masterclass. Proces & Informatiemanagement

Masterclass. Proces & Informatiemanagement Masterclass Proces & Informatiemanagement Expertisegebied DATA MANAGEMENT PROCES MANAGEMENT INFORMATIE MANAGEMENT ICT-MANAGEMENT 2 Beschrijving In de huidige kennis- en netwerkeconomie wordt het verschil

Nadere informatie

Informatiemanager. Doel. Context

Informatiemanager. Doel. Context Informatiemanager Doel Ontwikkelen, in stand houden, evalueren, aanpassen en regisseren van het informatiemanagement, de digitale informatievoorziening en de ICT-facilitering van de instelling en/of de

Nadere informatie

EXIN WORKFORCE READINESS opleider

EXIN WORKFORCE READINESS opleider EXIN WORKFORCE READINESS opleider DE ERVARING LEERT ICT is overal. Het is in het leven verweven geraakt. In een wereld waarin alles steeds sneller verandert, is het lastig te bepalen wat er nodig is om

Nadere informatie

1ste bach TEW. Informatiesystemen. samenvatting + minicases. uickprinter Koningstraat 13 2000 Antwerpen www.quickprinter.be 3.

1ste bach TEW. Informatiesystemen. samenvatting + minicases. uickprinter Koningstraat 13 2000 Antwerpen www.quickprinter.be 3. 1ste bach TEW Informatiesystemen samenvatting + minicases Q uickprinter Koningstraat 13 2000 Antwerpen www.quickprinter.be 119 3.50 EUR Nieuw!!! Online samenvattingen kopen via www.quickprintershop.be

Nadere informatie

Architecture Governance

Architecture Governance Architecture Governance Plan van aanpak Auteur: Docent: Stijn Hoppenbrouwers Plaats, datum: Nijmegen, 14 november 2003 Versie: 1.0 Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 3 2. PROBLEEMSTELLING EN DOELSTELLING...

Nadere informatie

De Next Practice. Wilbert Teunissen Management Consultant Informatiemanagement

De Next Practice. Wilbert Teunissen Management Consultant Informatiemanagement De Next Practice Wilbert Teunissen Management Consultant Informatiemanagement Sogeti & ontwikkeling van FB 2005 De Uitdaging 4 e industriële revolutie NU!! Digitale Economie 27% heeft op dit moment een

Nadere informatie

EXIN WORKFORCE READINESS werkgever

EXIN WORKFORCE READINESS werkgever EXIN WORKFORCE READINESS werkgever DE ERVARING LEERT ICT is overal. Het is in het leven verweven geraakt. In een wereld waarin alles steeds sneller verandert, is het lastig te bepalen wat er nodig is om

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Post HBO Inkoopmanagement & Procurement De Post HBO opleiding Inkoopmanagement & Procurement duurt onge veer 5 maanden en omvat 10 colleges van 3 uur. U volgt de opleiding met 10-15 studenten in Utrecht.

Nadere informatie

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Balanced Scorecard Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3 2 DE

Nadere informatie

Cognitieve interdisciplinaire vaardigheden in hoger onderwijs voor DO

Cognitieve interdisciplinaire vaardigheden in hoger onderwijs voor DO Cognitieve interdisciplinaire vaardigheden in hoger onderwijs voor DO Bijdrage van systeemanalyse 25 april 2013, Karen Fortuin Competenties voor duurzame ontwikkeling Systemic thinking and handling complexity

Nadere informatie

Kennismanagement. Wereldwijde kennis tot waarde maken voor de organisatie, over geografische en functionele grenzen heen.

Kennismanagement. Wereldwijde kennis tot waarde maken voor de organisatie, over geografische en functionele grenzen heen. Kennismanagement Wereldwijde kennis tot waarde maken voor de organisatie, over geografische en functionele grenzen heen. Tony Wegewijs, Business Learning Consultant (voorheen Heineken) AGENDA DE HEINEKEN

Nadere informatie

Aan de leden van High Tech NL en Brainport Industries. Betreft: workshop Outsourcing Development and Life Cycle Management.

Aan de leden van High Tech NL en Brainport Industries. Betreft: workshop Outsourcing Development and Life Cycle Management. Aan de leden van High Tech NL en Brainport Industries Betreft: workshop Outsourcing Development and Life Cycle Management Geacht lid, In juni 2017 heeft een boek uitgebracht over ondernemend samenwerken,

Nadere informatie

IIM processen. Figuur 1 De IIM processen.

IIM processen. Figuur 1 De IIM processen. IIM Information Infrastructure Management, overzicht A.A. Uijttenbroek, D.S. Tan, W. de Jong. IIM [1, Uijttenbroek et al.] is een aanpak om met behulp van de informatie-infrastructuur het managen, ontwikkelen,

Nadere informatie

De Marketeer is niet meer; leve de Geomarketeer! Over de integratie van lokatie in marketing

De Marketeer is niet meer; leve de Geomarketeer! Over de integratie van lokatie in marketing De Marketeer is niet meer; leve de Geomarketeer! Over de integratie van lokatie in marketing dr. Jasper Dekkers Afdeling Ruimtelijke Economie, vrije Universiteit amsterdam Korte introductie Economie Geo

Nadere informatie

Informatiemanagement Examennummer: 62017 Datum: 8 december 2012 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur

Informatiemanagement Examennummer: 62017 Datum: 8 december 2012 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Informatiemanagement Examennummer: 62017 Datum: 8 december 2012 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Dit examen bestaat uit 6 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 20 meerkeuzevragen (maximaal 40 punten)

Nadere informatie

Business Process Management

Business Process Management Business Process Management Prof. dr. Manu De Backer Universiteit Antwerpen Katholieke Universiteit Leuven Hogeschool Gent Wat is een bedrijfsproces? Een verzameling van (logisch) gerelateerde taken die

Nadere informatie

Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting

Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting xvii Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting Samenvatting IT uitbesteding doet er niet toe vanuit het perspectief aansluiting tussen bedrijfsvoering en IT Dit proefschrift is het

Nadere informatie

DEEL I DE OPKOMST VAN E-HRM

DEEL I DE OPKOMST VAN E-HRM DEEL I DE OPKOMST VAN E-HRM Business sounds different these days...3 1. Introductie...4 2. De veranderende omgeving van organisaties...7 3. Toenemende complexiteit van organisaties en HRM...10 3.1 Inleiding...10

Nadere informatie

Auteurs: Jan van Bon, Wim Hoving Datum: 9 maart 2009. Cross reference ISM - COBIT

Auteurs: Jan van Bon, Wim Hoving Datum: 9 maart 2009. Cross reference ISM - COBIT Auteurs: Jan van Bon, Wim Hoving Datum: 9 maart 2009 Cross reference ISM - COBIT ME: Monitor & Evaluate Cross reference ISM - COBIT Management summary Organisaties gebruiken doorgaans twee soorten instrumenten

Nadere informatie

Transformeer naar een data gedreven organisatie. Strategy & Big Data Analytics Leadership

Transformeer naar een data gedreven organisatie. Strategy & Big Data Analytics Leadership Transformeer naar een data gedreven organisatie Strategy & Big Data Analytics Leadership Details Cursusduur 4 dagen Datum en locatie 2, 3, 13, 14 november 2017 - Tilburg Tijd 09:00-18:00, 09:00-16:30,

Nadere informatie

Uitkomsten ICT Barometer 2012. Presentatie PON BPO Seminar 14 November 2012

Uitkomsten ICT Barometer 2012. Presentatie PON BPO Seminar 14 November 2012 Uitkomsten ICT Barometer 2012 Presentatie 14 November 2012 Introductie Stefan Westdijk Director Outsourcing & IT Advisory Ernst & Young Oedger Meijborg Manager Outsourcing Advisory Ernst & Young ICT Barometer

Nadere informatie

Van BiSL naar BiSL Next

Van BiSL naar BiSL Next Whitepaper Van BiSL naar BiSL Next Auteur: Lucille van der Hagen Datum: 14 november 2016 Inhoud 1 Inleiding 2 Waarom veranderen? 3 Huidige BiSL model 4 Nieuwe BiSL model 5 Van huidig naar nieuw 6 Mapping

Nadere informatie

ISO Crises! What Crises?

ISO Crises! What Crises? 30 maart 2006 ISO Crises! What Crises? kennisteam kwaliteitsmanagement Agenda 13.00 uur opening DB ISO, crises, what crises GB discussie olv DB afronding/conclusies 15.00 uur einde GB 1 Onderwerp KKT-enquête

Nadere informatie

Advies. Advies over en ondersteuning bij het (initieel) inrichten/optimaliseren van de structuur van de(it Service Management)organisatie

Advies. Advies over en ondersteuning bij het (initieel) inrichten/optimaliseren van de structuur van de(it Service Management)organisatie DIENST Advies over en ondersteuning bij het (initieel) inrichten/optimaliseren van de structuur van de(it Service Management)organisatie Advies over en ondersteuning bij het initieel inrichten/optimaliseren

Nadere informatie

Goed functioneel beheer noodzaak voor effectievere SPI

Goed functioneel beheer noodzaak voor effectievere SPI getronicspinkroccade.nl Goed functioneel beheer noodzaak voor effectievere SPI Machteld Meijer Zeist, 3 oktober 2006 Inhoud Domeinen en modellen Functioneel beheer en BiSL Rol van BiSL in SPI 1 Goed functioneel

Nadere informatie

De essentie van de nieuwe ISO s. Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij

De essentie van de nieuwe ISO s. Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij De essentie van de nieuwe ISO s Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij 1 Waar ik het over ga hebben De uitdaging en de oplossing De HLS voor iedereen De HLS voor wie het wil Waar we staan en wat er

Nadere informatie

Onderzoeksplan thesis MMI

Onderzoeksplan thesis MMI Onderzoeksplan thesis MMI M.C. Loof 3 januari 2013 Inhoudsopgave 1 Inleiding 1 2 Business/ICT Alignment 1 3 Alignment rond de meldkamers 1 4 Aanpak van het onderzoek 2 4.1 Startpunt van het onderzoek....................

Nadere informatie

Masterclass Value of Information. Waarde creëren voor de business

Masterclass Value of Information. Waarde creëren voor de business Masterclass Value of Information Waarde creëren voor de business Informatie en informatietechnologie maken het verschil bij de ontwikkeling van nieuwe business ideeën. Met informatie kunnen nieuwe innovatieve

Nadere informatie

Houston we have a problem... of de noodzaak te innoveren en het onvermogen van management dat te doen.

Houston we have a problem... of de noodzaak te innoveren en het onvermogen van management dat te doen. Houston we have a problem... of de noodzaak te innoveren en het onvermogen van management dat te doen. Toon Abcouwer, Faculty of Science, abcouwer@uva.nl www.abcouwer.nl (in Dutch) Uitgangspunt voor de

Nadere informatie

Functiebeschrijving Technische Architect

Functiebeschrijving Technische Architect Functiebeschrijving 1. Algemene Gegevens Organisatie Functienaam Versie Auteur : [naam organisatie] : : 1.0 concept : Ad Paauwe a. Plaats in de organisatie De rapporteert aan de manager van het architectuurteam.

Nadere informatie

Het nieuwe plug-in model: interpretatie en certificatie

Het nieuwe plug-in model: interpretatie en certificatie Het nieuwe plug-in model: interpretatie en certificatie 1 Wat kunt u verwachten? De nieuwe aanpak van ISO normen voor managementsystemen Eerste ervaringen bij herziening ISO 14001 en ISO 9001 Betekenis

Nadere informatie

De student kan vanuit een eigen idee en artistieke visie een concept ontwikkelen voor een ontwerp en dat concept tot realisatie brengen.

De student kan vanuit een eigen idee en artistieke visie een concept ontwikkelen voor een ontwerp en dat concept tot realisatie brengen. Competentie 1: Creërend vermogen De student kan vanuit een eigen idee en artistieke visie een concept ontwikkelen voor een ontwerp en dat concept tot realisatie brengen. Concepten voor een ontwerp te ontwikkelen

Nadere informatie

MASTERCLASS DE DIGITALE OVERHEID SERVICE-INNOVATIE IN DE 21STE EEUW

MASTERCLASS DE DIGITALE OVERHEID SERVICE-INNOVATIE IN DE 21STE EEUW PROFESSIONAL LEARNING & DEVELOPMENT EXECUTIVE EDUCATION MASTERCLASS DE DIGITALE OVERHEID SERVICE-INNOVATIE IN DE 21STE EEUW MASTERCLASS DE DIGITALE OVERHEID SERVICE-INNOVATIE IN DE 21STE EEUW De publieke

Nadere informatie

Onderwijs en ICT Beleidsplan

Onderwijs en ICT Beleidsplan Onderwijs en ICT Beleidsplan Periode: 2017 - School: Schoolleider: Proces eigenaar van het ICT beleid: Is er een gedragen teambesluit: Versie: Id Beleidsterrein / onderdeel Mogelijke deelvragen Inhoud

Nadere informatie

OUTSOURCING In dit document wordt het begrip outscourcing of aanbesteding nader toegelicht.

OUTSOURCING In dit document wordt het begrip outscourcing of aanbesteding nader toegelicht. OUTSOURCING In dit document wordt het begrip outscourcing of aanbesteding nader toegelicht. Vormen van outsourcing In praktijk zien we verschillende vormen van outsourcing die we verder niet toelichten

Nadere informatie

HET GAAT OM INFORMATIE

HET GAAT OM INFORMATIE Aan leiding C OB IT HET GAAT OM INFORMATIE Informatie is belangrijk voor het functioneren van een organisatie Informatie wordt gegenereerd, gebruikt, bewaard, ontsloten, verwijderd Informatietechnologie

Nadere informatie

Gastcollege BPM. 19 december 2011. Research Centre for Innova0ons in Health Care www.kenniscentrumivz.hu.nl

Gastcollege BPM. 19 december 2011. Research Centre for Innova0ons in Health Care www.kenniscentrumivz.hu.nl Gastcollege BPM 19 december 2011 Wiebe Wiersema Wiebe Wiersema, bijzonder lector Pragmatische bruggenbouwer 3,5 jaar lector 1 dag/week lector HU 1 dag/week lijnmanager Solution Architectuur Capgemini 3

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Post HBO IT & Process Management De Post HBO opleiding IT & Process Management duurt onge veer 5 maanden en omvat 10 colleges van 3 uur. U volgt de opleiding met 10-15 studenten in Utrecht. Hierin volgt

Nadere informatie

Architectuur en Programma Management

Architectuur en Programma Management Architectuur en Programma Management Organisaties zijn vaak onvoldoende in staat om grotere en complexere projecten uit te voeren waardoor een kluwen aan informatiesystemen met hoge beheerkosten ontstaat.

Nadere informatie

Enterprise Resource Planning

Enterprise Resource Planning Enterprise Resource Planning Hoofdstuk 2 Re-engineering en systemen voor Enterprise Resource Planning Pearson Education, 2007; Enterprise Resource Planning door Mary Sumner Leerdoelstellingen De factoren

Nadere informatie

Praktijkplein Titel: Toepassing: Koppeling met het Operational Excellence Framework: Implementatiemethodieken: ontwerpen en ontwikkelen.

Praktijkplein Titel: Toepassing: Koppeling met het Operational Excellence Framework: Implementatiemethodieken: ontwerpen en ontwikkelen. Praktijkplein Titel: Implementatiemethodieken: ontwerpen en ontwikkelen. Toepassing: Beknopte samenvatting van twee implementatiemethodieken en hun toepassing bij het implementeren van een operational

Nadere informatie

Themaboek IBL2 Beleidsadviseur 5

Themaboek IBL2 Beleidsadviseur 5 Project Balanced Scorecard Vakcode 56012 Verantwoordelijke dhr. H. Kevelham ECTS 6 Kwartiel 1.3 en 1.4 Competenties IBL1, IBL2, IBL3, IBL7 Prestatie-indicatoren 1.1, 1.2, 1.3, 1.4, 1.5, 2.1, 2.2, 2.3,

Nadere informatie

Bestuurssecretaris en...

Bestuurssecretaris en... het Zijlstra Center for Public Control and Governance www.hetzijlstracenter.nl Bestuurssecretaris en... Oriëntatie op de functie bestuurssecretaris het Zijlstra Center for Public Control and Governance

Nadere informatie

Het succes van samen werken!

Het succes van samen werken! White paper Het succes van samen werken! Regover B.V. Bankenlaan 50 1944 NN Beverwijk info@regover.com www.regover.com Inleiding Regover B.V., opgericht in 2011, is gespecialiseerd in het inrichten en

Nadere informatie

Organisatie principes

Organisatie principes Organisatie principes Een overzicht van organisatie principes die als richtsnoer dienen bij het vormgeven van flexibele, innovatieve organisaties. Deze principes zijn gebaseerd op de Moderne Sociotechniek.

Nadere informatie

HR analytics: de (genees)kracht van cijfers Abe de Jong & Bram Eigenhuis

HR analytics: de (genees)kracht van cijfers Abe de Jong & Bram Eigenhuis HR analytics: de (genees)kracht van cijfers Abe de Jong & Bram Eigenhuis 11 oktober 2016 Programma Introductie Waarom HR analytics? Wat is HR analytics? Voorwaarden voor HR analytics Q&A (5 min) (5 min)

Nadere informatie

Minor voorlichting PEW 13 maart 2017 Dorien Kooij

Minor voorlichting PEW 13 maart 2017 Dorien Kooij Minor voorlichting PEW 13 maart 2017 Dorien Kooij MINOR Vrijheid om te kiezen (3 vakken) - gebruik hem! Enkele voorbeeldpakketten voor PEW-ers 1. Organisatie(verandering) Marijke Braakman 2. Economische

Nadere informatie

Haal er uit, wat er in zit!

Haal er uit, wat er in zit! De Resource Based View als basis voor Optimalisatie van de IT Waardeketen Haal er uit, wat er in zit! Apeldoorn, 21 Januari 2008 Ralph Hofman Partner BlinkLane Consulting 2 Agenda Introductie BlinkLane

Nadere informatie

BACHELOR 1 Trimester 2 december - maart

BACHELOR 1 Trimester 2 december - maart Trimester 1 september - december Inleiding in de bedrijfskunde (5) Competenties Mondelinge Vaardigheden (3) BACHELOR 1 Trimester 2 december - maart Trimester 3 maart - juni Statistiek (4) Marktcontext

Nadere informatie

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. BISL Business Information Services Library Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2

Nadere informatie

Last but not least. Hoofdstuk 35. Bijlagen

Last but not least. Hoofdstuk 35. Bijlagen Last but not least Hoofdstuk 35 Bijlagen V1.2 / 01 februari 2016 Geen copyright! MCTL is in licentie gegeven volgens een Creative Commons Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Gebaseerd op een werk van

Nadere informatie

Competentieprofiel. Instituut voor Interactieve Media. Competentieprofiel studenten Instituut voor Interactieve Media vastgesteld juni 2006

Competentieprofiel. Instituut voor Interactieve Media. Competentieprofiel studenten Instituut voor Interactieve Media vastgesteld juni 2006 Competentieprofiel Instituut voor Interactieve Media Competentieprofiel studenten Instituut voor Interactieve Media vastgesteld juni 2006 Aangepast in maart 2009 Inleiding De opleiding Interactieve Media

Nadere informatie

EFP CONGRES 'THE FUTURE OF FORENSIC CARE, SOLUTIONS WORTH SHARING' MANAGEMENT IN PROGRESS WOUTER TEN HAVE 7 JUNI 2012. 29 mei 2012

EFP CONGRES 'THE FUTURE OF FORENSIC CARE, SOLUTIONS WORTH SHARING' MANAGEMENT IN PROGRESS WOUTER TEN HAVE 7 JUNI 2012. 29 mei 2012 EFP CONGRES 'THE FUTURE OF FORENSIC CARE, SOLUTIONS WORTH SHARING' 1 MANAGEMENT IN PROGRESS WOUTER TEN HAVE 7 JUNI 2012 2 DE STRATEGY-TO-PERFORMANCE GAP (MANKINS EN STEELE) 3 37% Gemiddelde prestatie verliezen

Nadere informatie

Nota. Generieke leerresultaten van FIIW. 1 Genese van het document

Nota. Generieke leerresultaten van FIIW. 1 Genese van het document GROEP WETENSCHAP & TECHNOLOGIE FACULTEIT INDUSTRIËLE INGENIEURSWETENSCHAPPEN W. DE CROYLAAN 6 BUS 2000 3001 HEVERLEE, BELGIË HEVERLEE 30 juli 2013 Nota Generieke leerresultaten van FIIW 1 Genese van het

Nadere informatie

Strategisch samenwerken: Open Innoveren met partijen. 26 mei 2011 Pepijn Vos

Strategisch samenwerken: Open Innoveren met partijen. 26 mei 2011 Pepijn Vos Strategisch samenwerken: Open Innoveren met partijen 26 mei 2011 Pepijn Vos Pepijn Vos Forthcoming: Handbook: Strategic Alliance management Tjemkes (VU), Vos (TNO), Burgers (Neyrode) Focus Tijdelijke (contractuele)

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus IT & Process Management De cursus IT & Process Management duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

Voorbeeldvraag 1. Welke uitspraak is JUIST:

Voorbeeldvraag 1. Welke uitspraak is JUIST: Voorbeeldvraag 1 Welke uitspraak is JUIST: 1. De basisstelling van Nicolas Carr (auteur van "IT doesn't matter") is dat de investeringen die in IT gedaan worden niet opwegen tegen de voordelen ervan. Het

Nadere informatie

Comakerships & praktijkopdrachten Windesheim Flevoland 2015-2016 Economie & Management, ICT en Bouwkunde

Comakerships & praktijkopdrachten Windesheim Flevoland 2015-2016 Economie & Management, ICT en Bouwkunde Comakerships & praktijkopdrachten Windesheim Flevoland 2015-2016 Economie & Management, ICT en Bouwkunde Opleiding Studiejaar Start Comakership/praktijkopdracht Korte omschrijving 2 sept 2015 Comakership

Nadere informatie

STAPPENPLAN: ONTWIKKELEN VAN VRAAGGERICHTE MODULAIRE ZORG EN DIENSTVERLENING

STAPPENPLAN: ONTWIKKELEN VAN VRAAGGERICHTE MODULAIRE ZORG EN DIENSTVERLENING STAPPENPLAN: ONTWIKKELEN VAN VRAAGGERICHTE MODULAIRE ZORG EN DIENSTVERLENING Inhoudsopgave Inleiding Stap 1: Identificeren van doelgroepen en hun behoeften Stap 2: Samenstellen multidisciplinaire projectgroep

Nadere informatie

Sourcing realiseert u onder andere met behulp van een van de volgende oplossingsrichtingen:

Sourcing realiseert u onder andere met behulp van een van de volgende oplossingsrichtingen: Sourcing ADVISORY Sourcing wordt door veel organisaties omarmd als een belangrijk middel om de financiële en operationele prestatie te verbeteren. Welke functies binnen de organisatie behoren echt tot

Nadere informatie

Informatie Logistiek op basis van RAMS en Architectuur Inleiding in RAMS (Diagonale Matrix) methode en Architectuuraanpak

Informatie Logistiek op basis van RAMS en Architectuur Inleiding in RAMS (Diagonale Matrix) methode en Architectuuraanpak Informatie Logistiek op basis van RAMS en Architectuur Inleiding in RAMS (Diagonale Matrix) methode en Architectuuraanpak Yuj Advies, René R. Tol Versie 1.1 Inleiding De beschreven combinatie van methodes

Nadere informatie