WHITE PAPER INRICHTING EN GOVERNANCE VAN VERMOGENSBEHEER

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "WHITE PAPER INRICHTING EN GOVERNANCE VAN VERMOGENSBEHEER"

Transcriptie

1 WHITE PAPER INRICHTING EN GOVERNANCE VAN VERMOGENSBEHEER 14 september 2017

2 Inhoudsopgave 1. Inleiding Beleggingsbeleid Governance bestuur Bestuur Taken- en rolverdeling Selectie uitbestedingspartijen Monitoring en evaluatie Andere inrichtingskeuzes... 6 Montae Wij snappen pensioen / 7

3 1. Inleiding Goede governance is een voorwaarde voor het verantwoord besturen van een pensioenfonds. Bestuurders van pensioenfondsen beseffen heel goed dat zij het vertrouwen van huidige en toekomstige deelnemers moeten verdienen om het geld van de deelnemers te mogen beheren. Dit vraagt om heldere, effectieve en evenwichtige besluitvorming. Juist ook op het gebied van het balansmanagement in een tijd waarin de marktomstandigheden uitdagend en zwaar zijn. Door die markomstandigheden moeten besturen lastige afwegingen maken waarbij de belangen van de diverse stakeholders niet altijd gelijkgericht zijn en daarom moeilijk met elkaar in evenwicht te brengen. Vanuit onze praktijkervaring adviseren wij als Montae pensioenfondsbesturen om met een zekere regelmaat niet alleen te kijken naar de kwaliteit en de performance van het beleggingsbeleid en het vermogensbeheer. Zij dienen ook aandacht te hebben voor de governance en de inrichting van de processen tussen bestuur en commissies en tussen bestuur en uitbestedingspartijen (waaronder de fiduciair beheerder). Wij zien meerdere redenen om een onderzoek naar de governance en inrichting van het vermogensbeheer te laten uitvoeren. In reactie op een verzoek daartoe door de Centrale Bank; In verband met de evaluatie van het bestuursmodel; In verband met wijzigingen in de partijen die zijn betrokken bij het vermogensbeheer; Vanuit een intrinsieke behoefte om kritisch te blijven op de ingerichte processen. Daarbij speelt dan vooral de behoefte om te kijken naar: efficiency van het proces en verdwijnen dubbelingen; betere kwaliteit van het eindproduct door strakkere taak- en rolverdeling; streven naar hoger rendement. Uit studies van onder meer Ambachtsheer, die onderzoek heeft gedaan naar de relatie tussen governance, vermogensbeheer en rendement, is af te leiden dat een robuuste governancestructuur kan leiden tot 1 of 2 procentpunt hoger rendement. In deze white paper geven wij vanuit onze ervaring op het terrein van de organisatie en de governance van het balans- en vermogensbeheer en risicomanagement concrete adviezen over de governance van het beleggingsbeleid, de bestuurlijke governance, de selectie van uitbestedingspartijen, evaluatie en monitoring en andere inrichtingskeuzes voor de governance van het vermogensbeheer van een pensioenfonds. Heeft u vragen of kunnen wij u ergens mee helpen? Neemt u dan contact met ons op. Op pagina 7 vindt u meer informatie over ons bedrijf en onze contactgegevens. Montae Caribbean Schout bij Nacht Doormanweg 40 Willemstad Curaçao / 7

4 2. Beleggingsbeleid Het goed vastleggen van afspraken en transparantie zijn generieke aandachtspunten bij beleid van pensioenfondsen. Iedere bestuurder zal daar achter staan. Toch is dit juist bij het beleggingsbeleid vaak een punt dat extra aandacht verdient. Zaken zijn soms historisch gegroeid en vastgelegd op verschillende plekken die niet logisch met elkaar samenhangen. Een herformulering van het beleid, op een begrijpelijke wijze toegelicht, is vaak de aanleiding voor een update of modernisering van de inrichting en de governance van het vermogensbeheer. Daarbij verdient het aandacht expliciet de verbinding te maken met de investment beliefs. Naast de investment beliefs worden er steeds vaker ook governance beliefs opgesteld, die als leidraad kunnen dienen voor de uiteindelijke inrichting van de organisatie. Doe dit op een eenvoudige en ook voor minder ingevoerden (bijvoorbeeld de geïnteresseerde deelnemer) begrijpelijke wijze. Het belang van de pensioendoelstellingen, de risicohouding en de wijze waarop het bestuur daar met zijn premie- en beleggingsbeleid invulling aan geeft, zal de komende jaren alleen maar in belang toenemen. 3. Governance bestuur 3.1. Bestuur In de Dutch Caribbean is de samenstelling van het bestuur vastgelegd in de landsverordening. In de praktijk blijkt dat de werknemers- en de werkgeversvertegenwoordiging veelal even groot is waarbij niet altijd een vertegenwoordiging van de gepensioneerde deelnemers aanwezig is in het bestuur. Vaak hebben pensioenfondsen moeite met het aantrekken van bestuurders door een hoge benodigde tijdsbesteding en toenemende complexiteit die bestuursleden ervaren op het terrein van vermogensbeheer en balans- en risicomanagement. Discontinuïteit van het bestuur is een risico waar veel pensioenfondsen mee te maken hebben. Bij het aantrekken van bestuursleden maar ook bij een evaluatie wordt vaak specifiek aandacht besteed aan de vraag of het bestuur voldoende countervailing power in huis heeft om op een juiste wijze tegenwicht te kunnen bieden. Niet alleen tegen uitvoerders en andere uitbestedingspartijen, maar ook tegen eigen vaste of ad-hoc adviseurs. Een vraag die hiermee samenhangt, is hoe de taken in het bestuur en tussen bestuur en commissies zijn verdeeld. De verwachting is dat de verantwoordelijkheden van het bestuur ten aanzien van governance ook steeds explicieter worden in de wetgeving voor pensioenfondsen in Curaçao en Sint Maarten. Voor de Arubaanse fondsen gelden al uitgebreide governance richtlijnen waarin het bestuur verantwoordelijk wordt gesteld voor de governance structuur, de vastlegging en interne controles voor de naleving ervan. Maar ook hier worden nog meer expliciete richtlijnen verwacht. 4 / 7

5 3.2. Taken- en rolverdeling De wijze waarop de taken over de diverse spelers zijn verdeeld, heeft een grote impact op de inrichting en de governance van het vermogensbeheer. Denk hierbij aan de taakverdeling tussen bestuur en commissies, tussen bestuur en management of pensioenbureau of tussen bestuur/commissie en fiduciair beheerder of andere uitbestedingspartijen. Liggen de verantwoordelijkheden, taken en taakverdeling duidelijk vast of is daar nog verbetering gewenst? Vaak zien we dat nog duidelijker een scheiding valt aan te brengen tussen de verdeling van de verantwoordelijkheden voor strategie, beleid, uitvoering en monitoring. De bestaande verdeling van verantwoordelijkheden, taak- en rolverdeling kan nog worden verfijnd. Deze kan worden uitgewerkt en vastgelegd in een zogenoemde governance matrix. Met deze exercitie wordt enerzijds voorkomen dat (veelal kleinere operationele) activiteiten tussen wal en schip raken. Anderzijds ontstaat er inzicht in bijvoorbeeld dubbelrollen. Door dit goed in kaart te brengen, kunnen fondsen vaak kosten besparen. In deze zogenaamde governancematrix wordt voor alle stappen uit de onderstaande figuur van het beleggingscyclus behoorlijk minutieus vastgelegd hoe de taken zijn verdeeld tussen bestuur, diverse commissies, fiduciair manager, externe managers of vermogensbeheerders en adviseurs. Figuur 1 beleggingscyclus Maar ook bijvoorbeeld een andere rol of verantwoordelijkheid voor (voorzitters van) commissies kan al een grote verandering/verbetering in de governance met zich mee brengen doordat meer ownership ontstaat. 5 / 7

6 Ook in de uitwerking van de mandaten aan uitvoerders, fiduciair beheerder of andere uitbestedingspartijen is vaak nog voordeel te behalen als het gaat om de exacte en juiste vastlegging van wie doet wat in welk geval. 4. Selectie uitbestedingspartijen De selectie van uitbestedingspartijen is een onderdeel dat in de praktijk heel divers wordt ingevuld. In onze waarneming komt het bij diverse fondsen voor dat de criteria en processen onvoldoende duidelijk zijn vastgelegd. In sommige gevallen zien we dat de processen wel goed zijn vastgelegd maar dat niet in alle gevallen volgens dat proces wordt gehandeld en dat expost niet steeds kan worden vastgesteld waarom een bepaalde selectie heeft plaatsgevonden. 5. Monitoring en evaluatie Op het gebied van monitoring en evaluatie is vaak nog een verbetering te realiseren in zowel de processen als de rapportages. Op procesgebied is een aandachtspunt de taakverdeling binnen besturen en commissies. Vaak zien we dat hier een zekere dubbeling van taken en werkzaamheden plaatsvindt. Voorbeelden van good practice laten zien dat het veel effectiviteit en tijdswinst kan opleveren als hier een duidelijke taakverdeling aan ten grondslag ligt. Een ander aandachtspunt van monitoring en evaluatie is dat het bestuur kritischer en met zelfreflectie vaststelt wat het wil weten, waarbij de gevraagde rapportages dit vervolgens ook ondersteunen. In onze waarneming komt het bij diverse fondsen voor dat de rapportages onvoldoende inzicht geven in de aan de portefeuille verbonden risico s. Hier is vaak verbetering mogelijk op inzicht en consistentie met andere rapportages. 6. Andere inrichtingskeuzes Diverse andere inrichtingskeuzes hebben invloed op de inrichting en de governance van het vermogensbeheer. Denk aan de keuzes rondom bestuursondersteuning en risicomanagement. De wijze waarop het risicomanagement in de praktijk werkt, sluit niet steeds aan bij de door de besturen gekozen opzet. Hier is vaak met een wat andere inrichting de nodige winst te behalen. 6 / 7

7 Montae Wij snappen pensioen Montae is sinds 1997 onafhankelijk dienstverlener op pensioengebied in Nederland en sinds 2010 in het Caribisch gebied en behoort inmiddels tot de top van haar vakgebied. Niet voor niets. Natuurlijk hebben we alle kennis in huis en volgen we alle ontwikkelingen op de voet. Zo geven we werkgevers, deelnemers, ondernemingsraden en pensioenfondsen altijd het meest actuele advies. Maar Montae gaat verder. Wij snappen pensioen en alles wat erbij komt kijken, qua geld én gevoel. En wij snappen uw rol daarin. Daarom staan wij niet aan de zijlijn, maar aan uw zijde. Met een persoonlijke, objectieve en pragmatische aanpak lossen wij elke pensioenvraag op. Voor u en voor degene wiens pensioen uw dagelijkse zorg is. Meer weten? Heeft u vragen of kunnen wij u ergens bij helpen? Bel of mail gerust: Patrick Aberson E T Nathalie Houwaart E T Luigi Leo E T Montae Caribbean Schout bij Nacht Doormanweg 40 Willemstad Curaçao / 7

STAPPENPLAN EVALUATIE BESTUURSMODEL. mei 2017

STAPPENPLAN EVALUATIE BESTUURSMODEL. mei 2017 STAPPENPLAN EVALUATIE BESTUURSMODEL mei 2017 Introductie Stappenplan Montae Montae stelt haar stappenplan bestuursmodel ter beschikking aan de sector. DNB heeft het onderwerp effectiviteit bestuursmodel

Nadere informatie

Functieprofiel lid bestuur met portefeuille vermogensbeheer en risicomanagement van Stichting Notarieel Pensioenfonds

Functieprofiel lid bestuur met portefeuille vermogensbeheer en risicomanagement van Stichting Notarieel Pensioenfonds Functieprofiel lid bestuur met portefeuille vermogensbeheer en risicomanagement van Stichting Notarieel Pensioenfonds 1. Algemene kenmerken Het bestuur van de Stichting Notarieel Pensioenfonds (SNPF) is

Nadere informatie

WHITE PAPER DEKKINGSGRAAD VAN EEN PENSIOENFONDS

WHITE PAPER DEKKINGSGRAAD VAN EEN PENSIOENFONDS WHITE PAPER DEKKINGSGRAAD VAN EEN PENSIOENFONDS 14 september 2017 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Basisbeginselen... 4 2.1. Doel van het pensioenfonds... 4 2.2. Dekkingsgraad... 4 3. Pensioenverplichtingen

Nadere informatie

Verwacht niveau beleggingskennis bestuurders pensioenfondsen

Verwacht niveau beleggingskennis bestuurders pensioenfondsen Verwacht niveau beleggingskennis bestuurders pensioenfondsen 7 december 2016 Marc B.M. van Heel en Maarten Heikoop 7 december 2016 1 Inhoud 1.Project Beleggingskennis: waarom en waarom nu? 2.Profielen

Nadere informatie

Welkom namens. Stichting Pensioenfonds van de KAS BANK. AMSTERDAM, 26 juni 2014

Welkom namens. Stichting Pensioenfonds van de KAS BANK. AMSTERDAM, 26 juni 2014 Welkom namens Stichting Pensioenfonds van de KAS BANK AMSTERDAM, 26 juni 2014 AGENDA 1. Opening en voorstellen leden van het bestuur 2. Mededelingen van de voorzitter 3. Notulen deelnemersvergadering 27

Nadere informatie

Verslag bijeenkomst SVG 9 maart 2016

Verslag bijeenkomst SVG 9 maart 2016 Verslag bijeenkomst SVG 9 maart 2016 Op woensdagmiddag 9 maart, aansluitend aan de jaarbijeenkomst van de Vereniging Gepensioneerden Getronics (VGG), organiseerde Stichting Voorzieningsfonds Getronics

Nadere informatie

VEP Workshop Pensioenen 10 november 2015. Wie, wat en hoe en waar gaan we dan naartoe

VEP Workshop Pensioenen 10 november 2015. Wie, wat en hoe en waar gaan we dan naartoe VEP Workshop Pensioenen 10 november 2015 Wie, wat en hoe en waar gaan we dan naartoe Piet Hein Oyens Diverse management functies bij O&vE, Van Lanschot, EuroCard/MasterCard, Interpay en Equens (1-1- 1990

Nadere informatie

Duurzaam Beleggen door Pensioenfondsen

Duurzaam Beleggen door Pensioenfondsen Delen uitkomsten Duurzaam Beleggen door Pensioenfondsen Patrick Corveleijn DNB Toezicht Pensioenen, 14 November 2016 Agenda Introductie: aanleiding en opzet onderzoek Uitkomsten Algemeen beeld Beleid Risicomanagement

Nadere informatie

PROFIELSCHETS. Philips Pensioenfonds NIET UITVOEREND BESTUURDER 1/5. Stichting Philips Pensioenfonds

PROFIELSCHETS. Philips Pensioenfonds NIET UITVOEREND BESTUURDER 1/5. Stichting Philips Pensioenfonds PROFIELSCHETS NIET UITVOEREND BESTUURDER Stichting Stichting behoort tot de grootste ondernemingspensioenfondsen van Nederland met een belegd vermogen van bijna 18 miljard euro. Het pensioenfonds voert

Nadere informatie

Bijzondere Deelnemersvergadering 24 april 2014

Bijzondere Deelnemersvergadering 24 april 2014 Bijzondere Deelnemersvergadering 24 april 2014 2 1. Opening, mededelingen en ingekomen stukken 2. Achtergrond Wet versterking bestuur pensioenfondsen 3. Wet versterking bestuur pensioenfondsen 4. Wijzigingen

Nadere informatie

2014 KPMG Advisory N.V

2014 KPMG Advisory N.V 02 Uitbesteding & assurance 23 Overwegingen bij uitbesteding back- en mid-office processen van vermogensbeheer Auteurs: Alex Brouwer en Mark van Duren Is het zinvol voor pensioenfondsen en fiduciair managers

Nadere informatie

STANDAARDPENSIOENFONDS

STANDAARDPENSIOENFONDS STANDAARDPENSIOENFONDS Alternatieve oplossing voor het continuïteitsvraagstuk 1 februari 2014 Toenemende druk bij pensioenfondsen FD 20-3-2013 2 Het continuïteitsvraagstuk Continuïteitvraagstuk pensioenfondsen

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Pensioen Een nieuwe wijze van rapporteren voor pensioenfondsen. Een nieuwe wijze van rapporteren voor pensioenfondsen

Pensioen Een nieuwe wijze van rapporteren voor pensioenfondsen. Een nieuwe wijze van rapporteren voor pensioenfondsen Een nieuwe wijze van rapporteren voor pensioenfondsen 14 De lijsten van pensioenfondsen met de hoogste en de laagste vermogensbeheerkosten die onder andere door Pensioen Pro en De Nederlandsche Bank (hierna:

Nadere informatie

Workshop Pensioenfondsen. Gert Demmink

Workshop Pensioenfondsen. Gert Demmink Workshop Pensioenfondsen Gert Demmink 13 november 2012 Integere Bedrijfsvoering Integere bedrijfsvoering; Bas Jennen Bestuurderstoetsingen; Juliette van Doorn Integere bedrijfsvoering, beleid & uitbesteding

Nadere informatie

Beleggingsbeleid in de bedrijfsvoering

Beleggingsbeleid in de bedrijfsvoering De Handreiking Kwaliteit Beleggingsbeleid in de praktijk 26 maart 2015 Alex Poel Beleggingsbeleid in de bedrijfsvoering 1 Achtergrond 2 Dienstverleningsproces 3 Beleggingsbeleid 4 Handreiking beleggingsbeleid

Nadere informatie

APF toekomstbestendige oplossing voor pensioenfondsen 13:30 14:45

APF toekomstbestendige oplossing voor pensioenfondsen 13:30 14:45 APF toekomstbestendige oplossing voor pensioenfondsen 13:30 14:45 1 Agenda Introductie APF Wat is een Algemeen Pensioenfonds? Het nut van een APF Wat zijn de belangrijkste bouwstenen van De Nationale APF?

Nadere informatie

Strategisch Pensioenmanagement

Strategisch Pensioenmanagement Strategisch Pensioenmanagement Strategisch Pensioenmanagement is samenbrengen. Strategisch Pensioenmanagement De belangrijkste taak van Strategisch Pensioenmanagement is ervoor te zorgen dat u in control

Nadere informatie

Vereniging van Vermogensbeheerders & - Adviseurs. 23 september 2014. Alex Poel. Beleggingsbeleid

Vereniging van Vermogensbeheerders & - Adviseurs. 23 september 2014. Alex Poel. Beleggingsbeleid Vereniging van Vermogensbeheerders & - Adviseurs 23 september 2014 Alex Poel Beleggingsbeleid 1 Achtergrond 2 Dienstverleningsproces 3 Beleggingsbeleid 4 VBA Discussion Paper 5 Kanttekeningen discussion

Nadere informatie

Fiduciair management

Fiduciair management Fiduciair management Fiduciair management De identiteit van uw fonds staat centraal Ontwikkelingen in de pensioenwereld vragen om een brede opvatting van fiduciair management. Om verder te kijken dan

Nadere informatie

Investment beliefs. Uitgangspunten vermogensbeheer. bpfhibin.nl. stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de handel in bouwmaterialen

Investment beliefs. Uitgangspunten vermogensbeheer. bpfhibin.nl. stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de handel in bouwmaterialen Investment beliefs bpfhibin.nl stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de handel in bouwmaterialen Uitgangspunten vermogensbeheer Milieu, maatschappij en corporate governance zijn belangrijk Inhoudsopgave

Nadere informatie

30 De Pensioenwereld in 2015

30 De Pensioenwereld in 2015 03 30 De Pensioenwereld in 2015 Uitbesteding & assurance 31 Evaluatie uitbesteding vermogensbeheer: de reikwijdte is een bewuste keuze Auteurs: Tim Barlage en Jeroen Ruepert Pensioenfondsen die het model

Nadere informatie

Asset & Liability Management

Asset & Liability Management Asset & Liability Management Verder gaan is de juiste balans vinden. ALM: inzicht in risico s Zorgen voor balans tussen pensioenverplichtingen en de opbouw van het pensioenvermogen. Het is een kerntaak

Nadere informatie

TRANSPARANTIEDOCUMENT

TRANSPARANTIEDOCUMENT TRANSPARANTIEDOCUMENT Vereniging Nederlands Pensioenfonds voor de Sigarenindustrie en aanverwante Bedrijven (VNPS) Dit is een uitgave van de Vereniging Nederlands Pensioenfonds voor de Sigarenindustrie

Nadere informatie

UW PENSIOENBUREAU WHITE PAPER ALGEMENE PENSIOENFONDSEN (APF-EN) IN DE MARKT

UW PENSIOENBUREAU WHITE PAPER ALGEMENE PENSIOENFONDSEN (APF-EN) IN DE MARKT UW PENSIOENBUREAU WHITE PAPER ALGEMENE PENSIOENFONDSEN (APF-EN) IN DE MARKT 24 november 2016 Inhoudsopgave 1. Introductie... 3 2. Wat is een APF?... 4 2.1. Algemeen... 4 3. Marktontwikkeling APF-en...

Nadere informatie

Fiduciair Vermogensmanagement

Fiduciair Vermogensmanagement Fiduciair Vermogensmanagement 2 Bank Oyens & Van Eeghen Bank Oyens & Van Eeghen is een professionele vermogensmanager die vanuit een onafhankelijke positie diensten levert aan vermogende particulieren,

Nadere informatie

Uitbesteding in de pensioensector:

Uitbesteding in de pensioensector: Uitbesteding in de pensioensector: Bevindingen vanuit de toezichtspraktijk Prof. Dr. O.C.H.M. Sleijpen EYe on Pensions 14 januari 2014 Uitbesteding in de Pensioensector Topics: A. Wettelijke bepalingen

Nadere informatie

850 Pensioenfondsbestuurders doen mee aan onderzoek over functioneren van bestuur

850 Pensioenfondsbestuurders doen mee aan onderzoek over functioneren van bestuur 850 Pensioenfondsbestuurders doen mee aan onderzoek over functioneren van bestuur Het delen van informatie, reflectie op het eigen functioneren, onderling vertrouwen, de deskundigheid van bestuurders en

Nadere informatie

DNB Pensioenseminar. Parallelsessie Beleggingen. 21 september 2011

DNB Pensioenseminar. Parallelsessie Beleggingen. 21 september 2011 DNB Pensioenseminar Parallelsessie Beleggingen 21 september 2011 Hoofdvragen I. Wat maakt iemand een goede bestuurder op het gebied van beleggingen? II. Wat verwacht u van de toezichthouder op het gebied

Nadere informatie

Opening Olaf Sleijpen - DNB pensioenseminar 12 september 2012: Introductie

Opening Olaf Sleijpen - DNB pensioenseminar 12 september 2012: Introductie Opening Olaf Sleijpen - DNB pensioenseminar 12 september 2012: Introductie - Dames en heren, welkom bij het ochtendgedeelte van het DNB pensioenseminar. Dit is voor mij de eerste keer dat ik mag spreken

Nadere informatie

HANDBOEK BESTUUR IN CONTROL PENSIOENFONDS XYZ

HANDBOEK BESTUUR IN CONTROL PENSIOENFONDS XYZ HANDBOEK BESTUUR IN CONTROL PENSIOENFONDS XYZ 16 FEBRUARI 2011 PENSIOEN ASSET MANAGEMENT GOVERNANCE Inhoudsopgave 1. Inleiding... 4 2. Procedures voor beheersing matchings- / renterisico... 6 2.1. Cashmanagement...

Nadere informatie

Voorbereiding transitie pensioencontract

Voorbereiding transitie pensioencontract Voorbereiding transitie pensioencontract IIR Seminar Nieuw pensioencontract 18 september 2013 Annelies Verhoeven (AFM) Peter Hoopman () Agenda Introductie kernproblematiek Keuzes en misvattingen Transitieproces

Nadere informatie

Transparantiedocument

Transparantiedocument Transparantiedocument Stichting Pensioenfonds Ahold (versie: 28 april 2015) Hoofdstuk 1 - Inleiding 1.1 Voorwoord Stichting Pensioenfonds Ahold is de financiële dienstverlener voor Koninklijke Ahold N.V.

Nadere informatie

Voor een houdbaar en betaalbaar inkomen voor later

Voor een houdbaar en betaalbaar inkomen voor later Vermogensbeheer Voor een houdbaar en betaalbaar inkomen voor later Een houdbaar en betaalbaar inkomen voor later. Dat is de belofte van uw pensioenfonds aan uw deelnemers. Verder gaan is nu zorgen voor

Nadere informatie

Risicomanagement en toezicht DNB

Risicomanagement en toezicht DNB Risicomanagement en toezicht VBA seminar risicomanagement voor kleine en middelgrote pensioenfondsen en verzekeraars Boudewijn van Zijl, Toezichthouderspecialist, RALM, Utrecht, 27 september 2012 Misverstand?

Nadere informatie

Programma Leergang Besturen van een Pensioenfonds

Programma Leergang Besturen van een Pensioenfonds Programma Leergang Besturen van een Pensioenfonds Locatie: Woudschoten Conferentiecentrum te Zeist Module 1 Wetgeving en beleid Dag 1: donderdag 3 april 2014 09.00 09.30 uur Ontvangst 09.30 10.00 uur Inleiding

Nadere informatie

10. Goed pensioenfondsbestuur

10. Goed pensioenfondsbestuur 10. Goed pensioenfondsbestuur 10.1 Algemeen In 2013 is de Wet versterking bestuur pensioenfondsen in werking getreden. De invloed van deze nieuwe wet is van groot belang voor de governance structuur van

Nadere informatie

Risico Management. Pensioenakkoord en Integraal Balansmanagement. Marton Bloemer Risk Manager

Risico Management. Pensioenakkoord en Integraal Balansmanagement. Marton Bloemer Risk Manager Risico Management Pensioenakkoord en Integraal Balansmanagement Marton Bloemer Risk Manager Introductie 1. Pensioenakkoord 2. Risicomanagement (Integraal Balansmanagement) 3. Samengevat Pagina 1 Pensioenakkoord

Nadere informatie

Functieprofiel bestuurs- en commissielid namens pensioengerechtigden Stichting Pensioenfonds F. van Lanschot

Functieprofiel bestuurs- en commissielid namens pensioengerechtigden Stichting Pensioenfonds F. van Lanschot 1. Het Pensioenfonds (verder: het Pensioenfonds) is een ondernemingspensioenfonds dat de pensioenregeling voor de (ex) medewerkers van Van Lanschot Bankiers (en gelieerde ondernemingen) uitvoert. De inhoud

Nadere informatie

Vastgoed en vastgoedfinancieringen

Vastgoed en vastgoedfinancieringen Vastgoed en vastgoedfinancieringen Dé strategisch vastgoedpartner voor pensioenfondsen is dé strategisch vastgoedpartner voor pensioenfondsen. Dankzij onze unieke combinatie van pensioenexpertise en vastgoedexpertise

Nadere informatie

Vastgoed en vastgoedfinancieringen

Vastgoed en vastgoedfinancieringen Vastgoed en vastgoedfinancieringen Dé strategisch vastgoedpartner voor pensioenfondsen Syntrus Achmea Real Estate & Finance is dé strategisch vastgoedpartner voor pensioenfondsen. Dankzij onze unieke

Nadere informatie

Bijlage Pension en Investment Beliefs Stichting Pensioenfonds Autoriteit Financiële Markten

Bijlage Pension en Investment Beliefs Stichting Pensioenfonds Autoriteit Financiële Markten Bijlage Pension en Investment Beliefs Stichting Pensioenfonds Autoriteit Financiële Markten Teneinde voor alle stakeholders van het pensioenfonds AFM duidelijkheid te verschaffen over de wijze waarop het

Nadere informatie

voor de beleggingscommissie van Stichting Pensioenfonds voor Verloskundigen (hierna: SPV).

voor de beleggingscommissie van Stichting Pensioenfonds voor Verloskundigen (hierna: SPV). REGLEMENT BELEGGINGSCOMMISSIE voor de beleggingscommissie van Stichting Pensioenfonds voor Verloskundigen (hierna: SPV). Artikel 1 Vaststelling en reikwijdte Dit reglement geeft, in aanvulling op de statuten,

Nadere informatie

1. Organisatie BIJLAGE I: VERKLARING BELEGGINGSBEGINSELEN STICHTING PENSIOENFONDS ACHMEA. ABTN 2014 versie 21-3-2014 1. Stichting Pensioenfonds Achmea

1. Organisatie BIJLAGE I: VERKLARING BELEGGINGSBEGINSELEN STICHTING PENSIOENFONDS ACHMEA. ABTN 2014 versie 21-3-2014 1. Stichting Pensioenfonds Achmea BIJLAGE I: VERKLARING BELEGGINGSBEGINSELEN Introductie Deze Verklaring inzake beleggingsbeginselen (hierna: Verklaring) beschrijft op beknopte wijze de uitgangspunten van het beleggingsbeleid van SPA.

Nadere informatie

Profielschets Raad van Toezicht Stichting Pensioenfonds Rockwool

Profielschets Raad van Toezicht Stichting Pensioenfonds Rockwool Profielschets Raad van Toezicht Stichting Pensioenfonds Rockwool 1. Het pensioenfonds Rockwool Het pensioenfonds Rockwool is een zelfstandige stichting die de pensioenregeling voor de (ex) medewerkers

Nadere informatie

Profiel Kandidaat Bestuurder. 1. Organisatie 2. Kerncijfers 3. Vacante functie 4. Kandidaat 5. Diversiteit 6. Bijzonderheden 7.

Profiel Kandidaat Bestuurder. 1. Organisatie 2. Kerncijfers 3. Vacante functie 4. Kandidaat 5. Diversiteit 6. Bijzonderheden 7. Profiel Kandidaat Bestuurder 1. Organisatie 2. Kerncijfers 3. Vacante functie 4. Kandidaat 5. Diversiteit 6. Bijzonderheden 7. Procedure Datum: 18 april 2017 1. Organisatie Het pensioenfonds wordt aangestuurd

Nadere informatie

Oktober 2015 Ortec Finance. Algemeen pensioenfonds

Oktober 2015 Ortec Finance. Algemeen pensioenfonds Algemeen Pensioenfonds Oktober 2015 Ortec Finance 1 / 7 Wat is een Algemeen Pensioenfonds? Een Algemeen Pensioenfonds (APF) onderscheidt zich van de bestaande pensioenuitvoerders door de mogelijkheid om

Nadere informatie

PRINCIPLES OF FUND GOVERNANCE COMMODITY DISCOVERY FUND Bijgewerkt tot 8 juli 2014

PRINCIPLES OF FUND GOVERNANCE COMMODITY DISCOVERY FUND Bijgewerkt tot 8 juli 2014 PRINCIPLES OF FUND GOVERNANCE COMMODITY DISCOVERY FUND Bijgewerkt tot 8 juli 2014 Principles of Fund Governance Pag. 1/5 1. INLEIDING Commodity Discovery Management B.V. (de Beheerder ) is de beheerder

Nadere informatie

C ARIBBEAN CARIBBEAN PENSION SURVEY ONDERZOEK NAAR PENSIOENBEWUSTZIJN ONDER INWONERS DUTCH CARIBBEAN

C ARIBBEAN CARIBBEAN PENSION SURVEY ONDERZOEK NAAR PENSIOENBEWUSTZIJN ONDER INWONERS DUTCH CARIBBEAN C ARIBBEAN CARIBBEAN PENSION SURVEY ONDERZOEK NAAR PENSIOENBEWUSTZIJN ONDER INWONERS DUTCH CARIBBEAN 1 februari 2017 Inhoudsopgave 1. Doelstelling en opzet... 3 2. Pensioenkennis... 4 3. Pensioencommunicatie...

Nadere informatie

Workshop Riskmanagement & Governance van beleggen VIIP congres. Amstelveen, 17 april 2012

Workshop Riskmanagement & Governance van beleggen VIIP congres. Amstelveen, 17 april 2012 Workshop Riskmanagement & Governance van beleggen VIIP congres Amstelveen, 17 april 2012 Agenda 1. Ontwikkelingen risicobeheersing beleggingen 2. DNB bevindingen en toezichtthema s 2012 3. Maatregelen

Nadere informatie

Algemeen pensioenfonds

Algemeen pensioenfonds Algemeen pensioenfonds Presentatie TMP-seminar d.d. 24/25 mei 2016 Antje Slob (Toezichthouder TMP) Nr. Onderwerp Agenda 1. Opening en vragen voor zaal 3. Presentatie Jacco Heemskerk RBS Pensioenfonds 4.

Nadere informatie

Governance Vermogensbeheer: anders denken Robert van der Meer & Martin Mlynár

Governance Vermogensbeheer: anders denken Robert van der Meer & Martin Mlynár Governance Vermogensbeheer: anders denken Robert van der Meer & Martin Mlynár Jaarcongres Pensioenfederatie 16 mei 2017 14:30-15:15 15:20-16:05 Martin Mlynár 06 2113 8933 +41 76 397 4200 martin.mlynar@robeco.nl

Nadere informatie

Toelichting bij brief aan Stas Klijnsma dd. 14 maart 2014, P.C./MVE/ Mag een pensioenfonds gewogen stemverhoudingen hanteren in het bestuur?

Toelichting bij brief aan Stas Klijnsma dd. 14 maart 2014, P.C./MVE/ Mag een pensioenfonds gewogen stemverhoudingen hanteren in het bestuur? Toelichting bij brief aan Stas Klijnsma dd. 14 maart 2014, P.C./MVE/2014.160 Mag een pensioenfonds gewogen stemverhoudingen hanteren in het bestuur? Pensioenfondsbesturen bereiden zich voor op hun nieuwe

Nadere informatie

Beleggingsprincipes. Juli 2013

Beleggingsprincipes. Juli 2013 Beleggingsprincipes Juli 2013 1 Inleiding en achtergrond Stichting Bedrijfspensioenfonds voor de Rijn- en Binnenvaart (hierna: ons pensioenfonds) belegt met een lange termijn horizon. Om het beleggingsbeleid

Nadere informatie

On-site onderzoeken en risicomanagement beleggingen. Martin van der Pot. Montae educatiesessie, 27 september 2017, Utrecht

On-site onderzoeken en risicomanagement beleggingen. Martin van der Pot. Montae educatiesessie, 27 september 2017, Utrecht On-site onderzoeken en risicomanagement beleggingen Martin van der Pot Montae educatiesessie, 27 september 2017, Utrecht Agenda Wat gaan we doen 1. On-site onderzoeken what to expect 2. Risicomanagement

Nadere informatie

WELKOM. Algemene Vergadering voor Deelnemers en Gepensioneerden 14 september 2016

WELKOM. Algemene Vergadering voor Deelnemers en Gepensioneerden 14 september 2016 WELKOM Algemene Vergadering voor Deelnemers en Gepensioneerden 14 september 2016 Agenda Opening Nieuws vanuit het bestuur Hoe staat het fonds ervoor? Pensioen: wat is er gewijzigd en wat betekent dat?

Nadere informatie

VOORGENOMEN LIQUIDATIE PENSIOENFONDS

VOORGENOMEN LIQUIDATIE PENSIOENFONDS VOORGENOMEN LIQUIDATIE PENSIOENFONDS Deelnemersvergadering 14 september 2015 Voorgenomen liquidatie pensioenfonds 14 september 2015 Pagina 1 AGENDA Regelingen pensioenfonds Achtergrond Voorgenomen besluit

Nadere informatie

22 juni 2012 2012/327327. Henke, R. Geacht bestuur,

22 juni 2012 2012/327327. Henke, R. Geacht bestuur, Toezicht pensioenfondsen en beleggingsondernemingen Amsterdam Postbus 98 1000 AB Amsterdam Datum 22 juni 2012 Uw kenmerk Behandeld door Henke, R. Doorkiesnummer Bijlage(n) Onderwerp Resultaten DNB onderzoeken

Nadere informatie

FUNCTIEPROFIEL NIET UITVOEREND BESTUURSLID BPF MEUBELINDUSTRIE EN MEUBILERINGSBEDRIJVEN

FUNCTIEPROFIEL NIET UITVOEREND BESTUURSLID BPF MEUBELINDUSTRIE EN MEUBILERINGSBEDRIJVEN FUNCTIEPROFIEL NIET UITVOEREND BESTUURSLID BPF MEUBELINDUSTRIE EN MEUBILERINGSBEDRIJVEN Pensioenfonds BPF Meubel Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Meubelindustrie en Meubileringsbedrijven is het

Nadere informatie

Bijzondere deelnemersvergadering 29 januari 2015

Bijzondere deelnemersvergadering 29 januari 2015 Bijzondere deelnemersvergadering 29 januari 2015 Agenda 1. Opening 2. Statutenwijziging 3. Sluiting 2 3 1. Opening 4 2. Statutenwijziging Ter stemming bijzondere deelnemersvergadering Statutenwijziging:

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam. Reglement beleggingscommissie

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam. Reglement beleggingscommissie Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Reglement beleggingscommissie Watson Wyatt Brans & Co. Investment Consulting April 2005 versie 7 juli 2005 Reglement beleggingscommissie Pf Ballast Nedam Hoofdstuk

Nadere informatie

Administratie, bestuursondersteuning en advisering: de governance puzzel

Administratie, bestuursondersteuning en advisering: de governance puzzel Administratie, bestuursondersteuning en advisering: de governance puzzel 1. Efficiency, agency en kwaliteit Vroeger was het leven van pensioenfondsbestuurders simpel. Pensioenfonds en uitvoerder waren

Nadere informatie

FUNCTIEPROFIEL VOOR: BESTUURSLID NAMENS DEELNEMERS EN LID GOVERNANCECOMMISSIE STICHTING PENSIOENFONDS GRONTMIJ 22 MEI 2015

FUNCTIEPROFIEL VOOR: BESTUURSLID NAMENS DEELNEMERS EN LID GOVERNANCECOMMISSIE STICHTING PENSIOENFONDS GRONTMIJ 22 MEI 2015 FUNCTIEPROFIEL VOOR: BESTUURSLID NAMENS DEELNEMERS EN LID GOVERNANCECOMMISSIE STICHTING PENSIOENFONDS GRONTMIJ 22 MEI 2015 Inhoudsopgave 1. Het pensioenfonds... 3 2. Het bestuur... 3 3. Taken van het bestuur...

Nadere informatie

RiskTransparant, deel 6. Wat is het bestaansrecht van ons fonds? Visie, strategie en toekomstbestendigheid als kernbegrippen.

RiskTransparant, deel 6. Wat is het bestaansrecht van ons fonds? Visie, strategie en toekomstbestendigheid als kernbegrippen. RiskTransparant, deel 6 Wat is het bestaansrecht van ons fonds? Visie, strategie en toekomstbestendigheid als kernbegrippen. In deze zesde serie uit een reeks van zeven, delen wij graag onze kennis met

Nadere informatie

Pensioenfonds Robeco. Populair Jaarverslag 2014

Pensioenfonds Robeco. Populair Jaarverslag 2014 Pensioenfonds Robeco Populair Jaarverslag 2014 2014 was een bewogen jaar voor Pensioenfonds Robeco door de sterk dalende rente en de veranderende wet- en regelgeving. In het jaarverslag blikken wij als

Nadere informatie

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen Verklaring inzake de beleggingsbeginselen van Stichting Bedrijfspensioenfonds AVH 1. Introductie 1.1 Inleiding Deze verklaring inzake de beleggingsbeginselen geeft beknopt de uitgangspunten weer van het

Nadere informatie

Pensioenfonds DSM Nederland. Versie

Pensioenfonds DSM Nederland. Versie Pensioenfonds DSM Nederland Versie 11-07-2017 Versie 11-07-2017 Pensioenfonds DSM Nederland (PDN) Het bestuur van PDN Het bestuur van PDN bestaat uit maximaal acht leden. Van deze acht leden zijn: vier

Nadere informatie

Het beleggingsbeleid van Berben s Effectenkantoor

Het beleggingsbeleid van Berben s Effectenkantoor Het beleggingsbeleid van Berben s Effectenkantoor Waarschijnlijk baseert u uw keuze voor een vermogensbeheerder op diverse gronden. Mogelijk heeft u binnen uw netwerk al goede berichten over ons vernomen.

Nadere informatie

Welkom namens. Stichting Pensioenfonds van de KAS BANK. AMSTERDAM, 25 juni 2015

Welkom namens. Stichting Pensioenfonds van de KAS BANK. AMSTERDAM, 25 juni 2015 Welkom namens Stichting Pensioenfonds van de KAS BANK AMSTERDAM, 25 juni 2015 AGENDA 1. Opening en voorstellen leden van het bestuur 2. Mededelingen van de voorzitter 3. Notulen deelnemersvergadering 26

Nadere informatie

V & A s n.a.v. Wet versterking bestuur pensioenfondsen d.d. 24 januari 2014

V & A s n.a.v. Wet versterking bestuur pensioenfondsen d.d. 24 januari 2014 V & A s n.a.v. Wet versterking bestuur pensioenfondsen d.d. 24 januari 2014 Inleiding Zoals bekend treedt de Wet versterking bestuur pensioenfonds op 1 juli 2014 in werking. Deze wet leidt tot aanpassing

Nadere informatie

DUFAS Code Vermogensbeheerders. Algemene principes

DUFAS Code Vermogensbeheerders. Algemene principes DUFAS Code Vermogensbeheerders ref. 14_041 Algemene principes 1. Vermogensbeheerders handelen in het belang van hun klanten. 2. Vermogensbeheerders kennen hun klanten. 3. Vermogensbeheerders doen eerlijk

Nadere informatie

Wet versterking bestuur pensioenfondsen

Wet versterking bestuur pensioenfondsen Wet versterking bestuur pensioenfondsen Presentatie voor het Platform Deelnemersraden Drs. Harrie J.P. Penders 12 april 2013 Leerdoelen inzicht bieden in het wetsvoorstel (sheet 3 24) inzicht bieden in

Nadere informatie

OVERGANG NAAR EEN APF

OVERGANG NAAR EEN APF OVERGANG NAAR EEN APF Vandena van der Meer- Montae Marga Schaap - Stap 13 september 2017 Agenda Inleiding (Vandena van der Meer) Overgang naar een Algemeen Pensioenfonds (Marga Schaap) Lessons learned

Nadere informatie

De Nationale Algemeen Pensioenfonds

De Nationale Algemeen Pensioenfonds De Nationale Algemeen Pensioenfonds 1 Waarom De Nationale APF De deelnemer centraal in een onafhankelijk APF. De Nationale APF is niet alleen juridisch maar ook in praktische uitvoering volstrekt onafhankelijk

Nadere informatie

MEMO. 1. Inleiding. 2. Pensioenuitvoeringskosten

MEMO. 1. Inleiding. 2. Pensioenuitvoeringskosten MEMO Aan: Stichting Pensioenfonds Openbare Apothekers Van: Lonneke Thissen Datum: 15 februari 2015 Betreft: Benchmark kosten en rendement Kenmerk: 1. Inleiding Op verzoek van het bestuur van Stichting

Nadere informatie

WAT SPEELT ER ROND UW PENSIOEN BIJ SPUN?

WAT SPEELT ER ROND UW PENSIOEN BIJ SPUN? WAT SPEELT ER ROND UW PENSIOEN BIJ SPUN? Bijeenkomst voor pensioengerechtigden Dick Vis, voorzitter Stichting Pensioenfonds Urenco Nederland 20 september 2016 Agenda 1. Samenvatting jaarverslag 2015 2.

Nadere informatie

Masterclass Corporate Governance Curaçao

Masterclass Corporate Governance Curaçao Masterclass Corporate Governance Curaçao MASTERCLASS Professionaliseringsprogramma De Authentieke en Effectieve Commissaris Curaçao (22 e editie) Een praktisch professionaliseringsprogramma voor register

Nadere informatie

MASTERCLASS Professionaliseringsprogramma De Authentieke en Effectieve Commissaris Aruba (19 de editie)

MASTERCLASS Professionaliseringsprogramma De Authentieke en Effectieve Commissaris Aruba (19 de editie) MASTERCLASS Professionaliseringsprogramma De Authentieke en Effectieve Commissaris Aruba (19 de editie) Een praktisch professionaliseringsprogramma voor register accountants (RA/AA), commissarissen en

Nadere informatie

Compliance Charter. Voor pensioenfondsen die pensioenadministratie en/of vermogensbeheer geheel of gedeeltelijk hebben uitbesteed

Compliance Charter. Voor pensioenfondsen die pensioenadministratie en/of vermogensbeheer geheel of gedeeltelijk hebben uitbesteed Compliance Charter Voor pensioenfondsen die pensioenadministratie en/of vermogensbeheer geheel of gedeeltelijk hebben uitbesteed September 2008 Inhoudsopgave 1 Voorwoord 1 2 Definitie en reikwijdte 2 3

Nadere informatie

Een praktijkvoorbeeld van competentiemanagement bij een Pensioenfonds

Een praktijkvoorbeeld van competentiemanagement bij een Pensioenfonds Een praktijkvoorbeeld van competentiemanagement bij een Pensioenfonds april 2011 Profiel Royal Haskoning consultants, ingenieurs & architecten 3.900 professionals opgericht in 1881 wij onderscheiden ons

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2014 198 Besluit van 2 juni 2014 tot wijziging van het Besluit uitvoering Pensioenwet en Wet verplichte beroepspensioenregeling en het Besluit financieel

Nadere informatie

Klant. Pensioen life cycle indicators

Klant. Pensioen life cycle indicators Pensioen life cycle indicators Klant Rapport om een gefundeerde keuze te maken tussen verschillende premiepensioenproducten. Gebaseerd op analyses op het gebied van beleggingsbeleid, duurzaamheid, rendement

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Unisys Nederland. Transparantiedocument

Stichting Pensioenfonds Unisys Nederland. Transparantiedocument Stichting Pensioenfonds Transparantiedocument Inwerkingtreding op 12 november 2014 Inhoud 1. Inleiding pg. 3 2. Algemeen pg. 4 3. Besturing van het pensioenfonds pg. 5 4. Overige elementen van de besturing

Nadere informatie

Medisch specialist 2015 Een werkbaar samenwerkingsmodel

Medisch specialist 2015 Een werkbaar samenwerkingsmodel Medisch specialist 2015 Een werkbaar samenwerkingsmodel Een werkbaar samenwerkingsmodel Achtergrond In een groot aantal ziekenhuizen wordt het samenwerkingsmodel uitgewerkt Motieven daarvoor zijn: - behoud

Nadere informatie

Verklaring inzake beleggingsbeginselen

Verklaring inzake beleggingsbeginselen STICHTING PENSIOENFONDS RECREATIE Mei 2011 INHOUDSOPGAVE 0. Introductie 3 1. Doelstelling van het beleggingsbeleid 4 2. Organisatie en risicobeheerprocedures 5 3. Beleggingsbeginselen 7 Mei 2011 Pagina

Nadere informatie

Populair beleggingsplan

Populair beleggingsplan Populair beleggingsplan versie 22 november 2013 1 Inhoudsopgave Wat belegt het pensioenfonds? 4 Wat is het doel van beleggen? 4 Wat levert beleggen op? 4 Er gaan toch ook risico s gepaard met beleggen?

Nadere informatie

Algemeen. 6. Publicatie Priciples De meest actuele versie van deze Principles of Fund Governance is te vinden op www.gilissen.nl.

Algemeen. 6. Publicatie Priciples De meest actuele versie van deze Principles of Fund Governance is te vinden op www.gilissen.nl. FUND GOVERNANCE Algemeen 1. Compliance functie Een directielid van de Beheerder is aangesteld als Compliance Officer. Deze ziet toe op de correcte naleving van: (i) de Prospectussen van de TG Fondsen;

Nadere informatie

Via deze brief krijgt u verdere (achtergrond)informatie over de huidige situatie en wat dit voor uw pensioen betekent.

Via deze brief krijgt u verdere (achtergrond)informatie over de huidige situatie en wat dit voor uw pensioen betekent. Naam Adres Postcode + woonplaats Land ONDERWERP: SITUATIE PENSIOENFONDS ROCKWOOL EN MOGELIJKE VERLAGING VAN UW PENSIOEN BIJLAGEN: EVALUATIEMOMENTEN IN HERSTELPLAN, ONTWIKKELING DEKKINGSGRAAD, DEKKINGSGRAAD

Nadere informatie

Verder dan 1 mei 2015

Verder dan 1 mei 2015 4.2.2 Governance Tabel 20. Resultaten maatregelen governance Overzicht resultaten maatregelen uit het rapport 'In het publiek belang' Verder dan 1 mei 2015 Governance 2.1 - Instellen rvc + * * + + + +

Nadere informatie

Principes Fiduciair Beheer

Principes Fiduciair Beheer dufas principes fiduciair beheer dufas Principes Fiduciair Beheer 1 Inleiding Fiduciair beheer is inmiddels verankerd in de Nederlandse pensioenwereld. Vele pensioenfondsen geven vermogen in beheer aan

Nadere informatie

FUNCTIEPROFIEL NIET UITVOEREND BESTUURSLID BPF MEUBELINDUSTRIE EN MEUBILERINGSBEDRIJVEN

FUNCTIEPROFIEL NIET UITVOEREND BESTUURSLID BPF MEUBELINDUSTRIE EN MEUBILERINGSBEDRIJVEN FUNCTIEPROFIEL NIET UITVOEREND BESTUURSLID BPF MEUBELINDUSTRIE EN MEUBILERINGSBEDRIJVEN Pensioenfonds BPF Meubel Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Meubelindustrie en Meubileringsbedrijven is het

Nadere informatie

Langetermijndenken - De toekomst van Verantwoord Beleggen. IM seminar, Amstelveen 10 mei Lars Kurznack, Senior Manager KPMG Sustainability

Langetermijndenken - De toekomst van Verantwoord Beleggen. IM seminar, Amstelveen 10 mei Lars Kurznack, Senior Manager KPMG Sustainability Langetermijndenken - De toekomst van Verantwoord Beleggen IM seminar, Amstelveen 10 mei 2016 Lars Kurznack, Senior Manager KPMG Sustainability Maatschappelijke uitdaging Opiniestuk FD Minister Dijsselbloem

Nadere informatie

Functieprofielen Algemeen Bestuur Stichting Pensioenfonds ING. Algemeen functieprofiel Bestuur Stichting Pensioenfonds ING

Functieprofielen Algemeen Bestuur Stichting Pensioenfonds ING. Algemeen functieprofiel Bestuur Stichting Pensioenfonds ING Functieprofielen Algemeen Bestuur Stichting Pensioenfonds ING Algemeen functieprofiel Bestuur Stichting Pensioenfonds ING Kenmerken Fonds Stichting Pensioenfonds ING (hierna: het Fonds) is op 1 januari

Nadere informatie

FUNCTIEPROFIEL BESTUUR VOOR LEDEN EN VOORZITTER (BELEGGINGSCOMMISSIE)

FUNCTIEPROFIEL BESTUUR VOOR LEDEN EN VOORZITTER (BELEGGINGSCOMMISSIE) FUNCTIEPROFIEL BESTUUR VOOR LEDEN EN VOORZITTER (BELEGGINGSCOMMISSIE) Stichting Pensioenfonds Mercer 1. Algemene kenmerken Het bestuur van Stichting Pensioenfonds Mercer (SPM) is een (paritair) bestuur

Nadere informatie

Commitment without understanding is a liability

Commitment without understanding is a liability Commitment without understanding is a liability Accent Organisatie Advies Risicocultuur tastbaar maken Propositie van Accent Organisatie Advies Frank van Egeraat Januari 2017 Nederlandse Corporate Governance

Nadere informatie

Deelnemerspresentatie

Deelnemerspresentatie Deelnemerspresentatie Paul van Driessen (plv voorzitter pensioenfonds) Ronald Doornbos (Focus Orange adviseur Stuurgroep) Erno Kleijnenberg (voorzitter bestuur Stap) Koos Guis ( bestuurder pensioenfonds)

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds SABIC

Stichting Pensioenfonds SABIC 1 Stichting Pensioenfonds SABIC Presentatie SPF algemene ledenvergadering VGSE 26 april 2012 Eric Dorn, voorzitter SPF Guido Croonen, plv. voorzitter SPF 2 3 Programma 1. Algemeen 2. Financiële positie

Nadere informatie

OUDER WORDEN EN EEN GOED PENSIOEN KRIJGEN: UTOPIE OF REALITEIT? HET NIEUWE GOVERNANCE ASSET LIABILITY MANAGEMENT (ALM) Dr.

OUDER WORDEN EN EEN GOED PENSIOEN KRIJGEN: UTOPIE OF REALITEIT? HET NIEUWE GOVERNANCE ASSET LIABILITY MANAGEMENT (ALM) Dr. Turning Ideas into Action OUDER WORDEN EN EEN GOED PENSIOEN KRIJGEN: UTOPIE OF REALITEIT? HET NIEUWE GOVERNANCE ASSET LIABILITY MANAGEMENT (ALM) Dr. Ruud Kleynen AAG Essentie van Besturen Asset Liability

Nadere informatie

TWEE VACATURES. 2. Assistant Controller & Risk Manager

TWEE VACATURES. 2. Assistant Controller & Risk Manager TWEE VACATURES 1. Investment support analyst 2. Assistant Controller & Risk Manager Appolaris is een werkgever die iedereen gelijke kansen wil bieden en moedigt alle geschikte kandidaten aan om te solliciteren.

Nadere informatie

Uw mening over pensioen

Uw mening over pensioen Uw mening over pensioen Onderzoek naar de risicohouding van pensioenopbouwers en pensioenontvangers van Philips Pensioenfonds mei / juni 2013 Philips Pensioenfonds Inhoud Aanleiding onderzoek Opzet onderzoek

Nadere informatie