Nieuwe inzichten in AIDS-behandeling

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Nieuwe inzichten in AIDS-behandeling"

Transcriptie

1 Nieuwe inzichten in AIDS-behandeling Selwyn Lowe MD, PhD internist-infectioloog Afd Medische Microbiologie Afd. Interne Geneeskunde Maastricht University Medical Center (MUMC)

2 Nieuwe inzichten? What about degenen die geen inzicht hebben?

3 Titel ombuiging: Anno 2010 rationale voor behandeling van HIV infectie bij niet eerder behandelde (ART-naieve) patienten

4 Enkele begrippen: - HIV is een retrovirus - HIV-remmers antiretroviral therapy (ART) ART werd in 1987 geintroduceerd - HAART = Highly Active Antiretroviral Therapy = krachtige ART - HAART werd geintroduceerd in HIV infecteert de CD4+ afweercel waardoor een toenemende afweerstoornis ontstaat

5 Funtioneel: HAART = een antiretroviraal regiem dat HIV effectief en langdurig onderdrukt. Een parameter hiervoor is een bloedplasma virus concentratie (pvl) van < 50 virusdeeltjes / ml

6 HAART Natural history of human immunodeficiency virus (HIV) infection in the absence of therapy in a hypothetical patient. (From Fauci AS, Pantaleo G, Stanley S, Weissman D. Immunopathogenic mechanisms of HIV infection. Ann Intern Med. 1996;124: )

7 Keuze van HAART anno 2010 (Highly Active Antiretroviral Therapy) voor ART naieve patienten

8 2010: 6 klassen van antiretrovirale drugs 8 NRTI s: Nucleoside/nucleotide analogue reverse transcriptase inhibitors 4 NNRTI s: Non-nucleoside reverse transcriptase inhibitors 10 PI s: Protease inhibitors 1 FI: Fusion inhibitor 1 INSTI: Integrase strand transfer inhibitor 1 CCR5 co-receptor antagonist

9 Classes of antiretroviral drugs NRTI s: Nucleoside/nucleotide analogue reverse transcriptase inhibitors abacavir (abv), didansoine (ddi), emtricitabine (FTC), lamivudine (3TC), stavudine (d4t), tenofovir (TDF), zalcitabine (ddc), zidovudine (AZT) 4 NNRTI s: Non-nucleoside reverse transcriptase inhibitors delavirdine (DLV), efavirenz (EFV), etravirine (ETV), nevirapine (NVP) 10 PI s: Protease inhibitors amprenavir, atazanavir, darunavir, fosamprenavir, indinavir, Kaletra*, nelfinavir, ritonavir, saquinavir, tipranavir 1 FI: Fusion inhibitor enfuvirtide (T20) 1 INSTI: Integrase strand transfer inhibitor raltegravir, (eltegravir, elvitegravir) 1 CCR5 co-receptor antagonist maraviroc, (vicriviroc)

10 T20 CCR5 PI NRTI NNRTI INSTI Furtado M.R., N Eng J Med 1999;340:

11 R5 / X4 MVC not vs X4! T20

12 NRTI s: Historie FDA goedkeuring ARV s AZT, ddi, ddc, d4t, 3TC, ABV, ddi-ec, TDF, FTC PI s: SQV200, RTV, IDV, NFV, APV, KLT caps, ATV, F-APV, KLT tabs, TPV, DRV, SQV500. NNRTI s: : FI: 2003: INSTI: 2007: CCR5 a: 2007: NVP, DLV, EFV 2008: Etravirine enfuvirtide (T20) Raltegravir (RTG) Maraviroc (MVC) Outdated of alternatieve drugs

13 Fixed drug combinations (FDC) of antiretrovirals NRTI s: 1997: Combivir (lamivudine + zidovudine) 2000: Trizivir (abacavir + lamivudine + zidovudine) 2004: Kivexa (abacavir + lamivudine) 2004: Truvada (tenofovir + emtricitabine) PI: 2000: Kaletra (lopinavir + low dose ritonavir) Multi-class: 2006: Atripla (efavirenz + tenofovir + emtricitabine) (NNRTI) (2 NRTI s)

14 Outdated en alternatieve antiretrovirale drugs Waarom: Meer toxicity, minder krachtig, veel pillen, subcutane toediening

15 Lipodystrofie syndrome (LDS) Centrale vet-accumulatie PI s Perifere lipoatrofie NRTI s: d4t, AZT Buffalo hump Vetophoping buik Vetverlies gelaat, armen, benen, billen From Lo et al, Lancet 1998;351:876 Lecture Chiron, november 22nd, 2000 From Carr et al, NEJM 1998;339:1296

16 NRTI en perifere vet-atrofie d4t > AZT > Tdf / ABV / 3TC / FTC e keus NRTI backbone Truvada: Tdf + FTC Kivexa: ABV + 3TC Tdf + 3TC

17 Effectiviteit: pvl<50 op week 48 naar jaar v studiepublicatie: HAART: 2 NRTI backbone + NNRTI of (boosted) PI Bartlett J.A. et al. AIDS 2006;20:

18 6 RCT: bij naïeve pts LPV/r vs andere protease remmer 48 en 96 weeks resultaten (ITT analyse) Studie acronym Type studie Protease remmer Backbone % VL <50 kop 48w en 96w CD4 stijging cholesterol/tg graad 2-4 BW drempelwaarde Uitval % BW %Virolog falen Castle 2008, 2010 R, open ATV/r vs LPV/r TDF/ FTC 78 vs vs vs 219 chol 12% vs 24% TG 13% vs 51% 2% vs 3% 6% vs 6% Artemis 2008, 2009 R, open DRV/r vs LPV/r TDF/ FTC 84 vs vs vs 141 chol 13% vs 23% TG 6% vs 7% 3% vs 7% 10% vs 14% Klean 2006 R, open famp/r vs LPV/r ABC/ 3TC 66 vs 65 -nb 176 vs 191 chol 11% vs 9% TG 8% vs 8% 12% vs 10% 6% vs 7% Gemini 2009 R, open SQV/r vs LPV/r TDF/ FTC 65 vs 64 -nb 201 vs 178 chol 0,8 vs 0,7mmol TG 0,2 vs 0,6 mmol 14% vs 26% 7% vs 3% M R, DB NFV vs LPV/r TDF/ FTC 52 vs 67* -nb 207 vs 195 chol 9% vs 5% TG 9% vs 1% 3% vs 4% 1% vs 9% ATV QD 300/100 DVR/r QD=800/100, LPV BID 400/100, LPV QD 800/200 CASTLE :Lancet 2008;372:646 (48w) en JAIDS 2010;53:323 ( 96w). ARTEMIS: AIDS 2008;22:1389 (48w) AIDS 2009;23:1679 (96w) Klean: Lancet 2006; Gemini: JAIDS 2009;50:367 M98-863: NEJM 2002;346:2039

19 7 RCT: trials bij naive pts met 2NRTIs resultaten 48 weken Studie acronym Type studie 2NRTIs 3 de middel ITT analyse %VL <50 kop Toename CD4 % uitval door BW HEAT# R, DB, placebo ABC/3TC vs TDF/FTC LPV/r 68% vs 67% VF 2% vs 2% 214 vs 193 W96 6% vs 6% ACTG 5202 R, DB ABC/3TC vs TDF/FTC ATV/r of EFV Gelijk 75% vs 80%*+ 194 vs 199 W112 5% vs 6% Gilead 934 R, Open TDF/FTC vs ZVD/3TC EFV 77% vs 68%* VF 1% vs 3% 190 vs 158 5% vs 19% CNA 30024# R, DB ABC/3TC vs ZVD/3TC EFV 70% vs 69% VF 6% vs 4% 209 vs % vs 18% Gesida R, Open ddi/3tc vs ZVD/3TC FTC 301 R, DB DdI/FTC vs d4t/ddi EFV 67% vs 63% VF 3% vs <1% EFV 78% vs 59%* VF 4% vs 11%* 158 vs % vs 26% 168 vs 134 7% vs 15% Gilead 903 R, DB, placebo TDF/FTC vs d4t/3tc EFV 82% vs 81% VF 3% vs 3% 169 vs 167 9% vs 9% HEAT Smith AIDS 2009;23: ACTG 5202 NEJM 2009;361:2230 Gilead 934 Gallant N Engl J Med 2006;354: CNA DeJesus Clin Infect Dis 2004;48: GESIDA Berenguer Clin Infec Dis 2008:47: FTC 301 Saag JAMA 2004;292: Gilead 903 Cassetti HIV Clin Trials 2007;8: pvl> k/ml

20 Nieuwe drugs klassen: Integrase remmer en CCR5 antagonist (2007) Beperkte ervaring in ART-naieve patienten Van elk 1 studie

21 Integrase inhibitor study in ART naive patients: STARTMRK: Raltegravir vs Efavirenz (NNRTI); Backbone: tenofovir/emtricitabine (Truvada) pvl <50: Week 48: 86 vs 82% Week 96: 81 vs 79% (Lennox JL et al. JAIDS 2010;55:39-48)

22 CCR5 antagonist study in ART naive patients MERIT: Maraviroc vs Efavirenz (NNRTI) Backbone: lamivudine/zidovudine (Combivir) pvl <50: Week 48: 65,3 vs 69,3% (not non-inferior) Week 96: 58,8 vs 62,7% (Cooper DA et al: CID 2010;201:803-12) (Sierra-Madero J et al. HIV Clin Trials 2010;11:125-32) Co-receptor (CCR5/CXCR4) tropisme assay Studie uitgevoerd met Trofile assay Enhanced Sensitivity Trofile Assay (ESTA) sluit CXCR4 virus beter uit re-analyse betere effectiviteit

23 Tropism assay

24 CCR5 receptor antagonist werk niet tegen X4 virus HIV fenotype: CCR5 (R5) CXCR4 (X4) Dual-trope (R5 / X4) Gemengd (R5 and X4) HIV fenotype (tropisme) assay Trofile assay (TA) Enhanced sensitivity (ESTA) ESTA: betere uitsluiting van X4 virus

25 Effectiviteit: pvl<50 op week 48 naar jaar v studiepublicatie: HAART: 2 NRTI backbone + NNRTI of (boosted) PI Bartlett J.A. et al. AIDS 2006;20:

26 Verbeterde farmacokinetiek van protease inhibitors door boosting met lage dosis ritonavir Motwani B et al. Am J Therapeutics 2006;13:57-63

27 Patterson DL Ann Intern Med 2006;133:21-30

28 Lagere pillen-last Bartlett J.A. et al. AIDS 2001;15:

29 Recente studies (> 2006) met nieuwere drugs Effectiviteit: pvl < 50 op 1 jaar = 60-80% Backbone: Truvada, Kivexa, Combivir PI: NNRTI: INSTI: atazanavir, darunavir, Kaletra, saquinavir, fos-amprenavir Efavirenz raltegravir (CCR5 antagonist: maraviroc)

30 HAART anno 2010 Nog steeds een combinatie van een backbone van 2 NRTI s, maar wel die, die het minst lipo-atrofie veroorzaken (Kivexa, Truvada, tenofovir+lamivudine) en een drug uit een andere klasse: NNRTI Boosted PI INSTI (CCR5 antagonist)

31 HAART regiems van de nabije toekomst? - NRTI sparend (vanwege perife lipo-atrofie) - Monotherapie met high resistance barrier drugs (darunavir?) - Quad (elvitegravir, cobicistat, tenofovir, emtricitabine) (INSTI) (booster) (backbone) Eerstelijns HAART kan in 2012 heel anders zijn

32

33 Huidige richtlijnen voor starten en keuze van antiretrovirale therapie (ART) IAS International AIDS society (2010) EACS European AIDS Clinical Society (2009) DHHS Dept Health and Human Services (AIDSinfo.nih.gov) (2009) NVAB Ned Ver AIDS Behandelaren (www.nvab.info) (adapted from DHHS) Kleine verschillen tussen de richtlijnen, gebaseerd op toxiciteit, viral load, pillen-last, risicogroepen.

34 NVAB: Ned. Ver. AIDS Behandelaren

35 DHHS INSTI

36 NVAB Keuze van antiretrovirale therapie bij naïeve volwassen patiënten De Amerikaanse aanbevelingen (=DHHS 2009) (zie pagina 39) kunnen voor de keuze van de verschillende combinaties en antiretrovirale middelen als leidraad overgenomen worden op een uitzondering na: De combinatie Raltegravir+tenofovir+emtricitabine wordt niet aanbevolen omdat: deze combinatie tweemaal daags voorgeschreven moet worden en in Nederland de voorkeur bestaat voor eenmaal daagse regimes. Eenmaal daagse therapie leidt tot een betere therapietrouw dan tweemaal daagse regimes [Parienti, 2009]; er een beperkt aantal studies bij naïeve patiënten is gedaan [Lennox, 2009; Markowitz, 2009]; er te weinig bekend is over de lange termijn bijwerkingen van deze nieuwe klasse van antiretrovirale middelen.

37 Eenmaaldaagse drugs NRTI: abacavir, (didanosine), tenofovir, emtricitabine, lamivudine, Kivexa (abacavir, lamivudine), Truvada (emtricitabine, tenofovir) NNRTI: Efavirenz, (nevirapine)* PI: Atazanavir, darunavir*, Kaletra* Duo-class: Atripla: efavirenz, emtricitabine, tenofovir

38 Huidige praktijk (ART-naief) *Eenmaaldaags regiem *Individualiseren o.g.v.: - viral load, virus resistentie - toxicity: drug specifiek CVD/risico, lipide profiel, diab mellitus, lipodystrofie HAND? Osteopenie? - lever / nier functie - co-medication - co-infection (HCV, HBV, TBC)

39 Wanneer starten met HAART 2010 CD4 > 350 en bij bepaalde risicogroepen, vanwege een morbiditeits- en overlevingsvoordeel SMART study (NEJM 2006 Nov; 355: ) NA-ACCORD (NEJM 2009 Apr;360: ) When to start consortium (Lancet 2009 Apr;373: )

40 Behandeling van multiclass resistente virus Gebaseerd op - behandelings-geschiedenis - genotypische en/of fenotypische resistantie - zoveel mogelijk actieve middelen (>2)

41 Behandeling van multiclass resistente virus Last resort regimen: PI Darunavir 600 mg 2 dd 1 Ritonavir 100 mg 2 dd 1 NNRTI Etravirine 100 mg 2 dd 2 NRTI Combivir 300/150 mg 2 dd 1 Tenofovir 245 mg 1 dd 1 FI Enfuvirtide 90 mg 2 dd s.c. INSTI Raltegravir 400 mg 2 dd 1 CCR5* Maraviroc 300 mg 2 dd 1 Veel pillen he!

42 Speciale aandachtspunten voor (huis)artsen bij gebruik van HAART

43 Drug-drug interacties Overleg met apotheker of HIV-behandelaar Cytochrome P450: Statines: geen simvastatin Absorptie: atazanavir: geen proton pump inhibitors

44

45

46 Onderbreken van HAART Not done, omdat CD4 aantal snel daalt, het CD4 herstel na herstart van HAART traag is en er meer HIV-geassocieerde complicaties optreden. Cave discongruent staken van HAART t.g.v. verschil in (intracellulaire) halfwaarde tijd de drugs. (Lange T1/2: efavirenz, nevirapine, tenofovir, lamivudine, emtricitabine ( elk voordeel heeft z n nadeel ) Cave induceren van drug resistentie.

47 Median (y) Lohse N et al, Ann Int Med 2007;146:87-95

48 Samenvatting eerstelijns HAART anno 2010: - Geevolueerd tot een goed verdraagbare 1 of 2 dd regiem met een lage pillenlast - Nog steeds triple drug combinatie met een NRTI backbone - NRTI sparende regimes zijn in studie - Lange termijn bijwerkingen - Drug drug interacties - Niet discontinueren HIV virus moet misschien nog krachtiger worden onderdrukt (lange termijn complicaties)?

49 Take home message - Het is relevant om HIV vroeg te diagnosticeren - Therapietrouw is nog steeds erg belangrijk - Draag er voor zorg dat HAART niet wordt onderbroken - Let op drug drug interacties

50 Vragen?

51

52 When to start HAART anno 2010

53 Wanneer starten met HAART 2010 CD4 > 350 en bij bepaalde risicogroepen, vanwege een morbiditeits- en overlevingsvoordeel SMART study (NEJM 2006 Nov; 355: ) NA-ACCORD (NEJM 2009 Apr;360: ) When to start consortium (Lancet 2009 Apr;373: )

54 Range of CD4 lymphocyte counts at the time of diagnosis of opportunistic diseases in patients with human immunodeficiency virus (HIV) infection.

55 NVAB 2007: When to start

56 SMART. NEJM 2006;355: Continued vs interrupted HAART Benefit >350

57 When to start consortium Lancet :

58 Moore RD et al. CID 2007;44:441

59 CD4 >500 vs < 350

60 Current guidelines to initiate and select antiretroviral therapy (ART) IAS International AIDS society (2010) EACS European AIDS Clinical Society (2009) DHHS Dept Health and Human Services (AIDSinfo.nih.gov) (2009) NVAB Ned Ver AIDS Behandelaren (www.nvab.info) (adapted from DHHS) Advice differ slighty between guidelines concerning when to initiate HAART and first choice and alternative regimens, based on toxicity, viral load, pill burden and risk groups.

61 NVAB: Ned. Ver. AIDS Behandelaren

62

63 NVAB 2010: Advies voor start HAART bij volwassenen Patienten met HIV gerelateerde symptomen: CDC klasse B en C R\ aanbevolen zonder uitstel Patienten zonder HIV-gerelateerde symptomen: CDC klasse A CD4 < 200: R\ aanbevolen zonder uitstel CD : R\ aanbevolen CD : R\ aanbevolen bij Hep B en C met behandel indicatie HIV associated nephropathy CD : R\ overwegen bij pvl > en/of CD4 daling > /jaar Leeftijd > 50 j; hoog cardiovasc risico; maligniteit CD4 > 500: R\ niet aanbevolen tenzij 2 factoren van CD aanwezig

64 DHHS 2009

65 IAS-USA. JAMA 2010;304(3):321-33

66 EACS 2010

67 IAS-USA JAMA 2010; 304(3):321-33

68 EACS 2010

69 DHHS 2009

70 DHHS 2009

Behandeling. bij HIV-infectie. Wat staat u te wachten? Welke medicijnen krijgt u? Hoe houdt u zo lang mogelijk een goede conditie?

Behandeling. bij HIV-infectie. Wat staat u te wachten? Welke medicijnen krijgt u? Hoe houdt u zo lang mogelijk een goede conditie? Behandeling bij HIV-infectie Wat staat u te wachten? Welke medicijnen krijgt u? Hoe houdt u zo lang mogelijk een goede conditie? Colofon De inhoud van deze brochure is met de grootst mogelijke zorg samengesteld.

Nadere informatie

HIV, behandeling en rol van de apotheker

HIV, behandeling en rol van de apotheker HIV, behandeling en rol van de apotheker Utrechts Farmaca Overleg 5 april 2012 Quirine Fillekes Apotheker-onderzoeker UMC St Radboud Q.Fillekes@akf.umcn.nl Inhoud Bespreking geneesmiddelgroepen Nederlandse

Nadere informatie

HIV update 2014. HIV cyclus 13-01-14. overzicht eind 2012. Kees Brinkman patiëntendag 17 Januari 2014. HIV infectie snelheid van transmissie

HIV update 2014. HIV cyclus 13-01-14. overzicht eind 2012. Kees Brinkman patiëntendag 17 Januari 2014. HIV infectie snelheid van transmissie HIV update 2014 Kees Brinkman patiëntendag 17 Januari 2014 Totaal volwassenen 18.707 OLVG 2.670 AMC-UvA 2.380 Erasmus MC 1.952 UMCU 1.309 St Elisabeth Zkh 880 MCH - Westeinde 805 UMCG 707 Slotervaart Zkh

Nadere informatie

HIV & hart- en vaatziekten

HIV & hart- en vaatziekten HIV & hart- en vaatziekten & Dr. Astrid ML Oude Lashof, internist-infectioloog Inhoud 1. Hiv-infectie opfrissen 2. Hiv behandeling 3. Hiv populatie in NL 4. Hiv dyslipidemie 5. Problemen hiv-behandeling

Nadere informatie

ANTIRETROVIRALE THERAPIE

ANTIRETROVIRALE THERAPIE ANTIRETROVIRALE THERAPIE Filip Moerman Instituut voor Tropische Geneeskunde Cursus hiv en aids, de multi-disciplinaire aanpak Les 4 11 maart 2008 www.itg.be - rubriek Onderwijs & Training The rising from

Nadere informatie

Wij adviseren u dan ook om de indicatie HIV-1 patiënten die niet eerder behandeld zijn aan de vergoedingsstatus van darunavir toe te voegen.

Wij adviseren u dan ook om de indicatie HIV-1 patiënten die niet eerder behandeld zijn aan de vergoedingsstatus van darunavir toe te voegen. Aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Postbus 20350 2500 EJ s-gravenhage Uw brief van Uw kenmerk Datum 12 maart 2009 Farmatec/FZ-2919252 12 mei 2009 Ons kenmerk Behandeld door Doorkiesnummer

Nadere informatie

Chemoprofylaxe voor HIV. Charles Boucher

Chemoprofylaxe voor HIV. Charles Boucher Chemoprofylaxe voor HIV Charles Boucher Elk jaar 2.5 millioen nieuwe infecties De epidemie is niet onder controle!!! Voor elke twee patienten die met therapie starten raken vijf nieuwe patienten besmet

Nadere informatie

ANTIRETROVIRALE THERAPIE de basis

ANTIRETROVIRALE THERAPIE de basis ANTIRETROVIRALE THERAPIE de basis Cursus HIV/AIDS 2012 Eric Florence eflorence@itg.be Inleiding 1. Geschiedenis van HIV/AIDS 2. Levenscyclus van HIV 3. Natuurlijke evolutie van de ziekte 4. Algemene principes

Nadere informatie

Behandeling van gestoorde levertesten. Prof.Dr.H.Van Vlierberghe Dienst Maag-, Darm- en Leverziekten UZ Gent

Behandeling van gestoorde levertesten. Prof.Dr.H.Van Vlierberghe Dienst Maag-, Darm- en Leverziekten UZ Gent Behandeling van gestoorde levertesten. Prof.Dr.H.Van Vlierberghe Dienst Maag-, Darm- en Leverziekten UZ Gent Behandeling van gestoorde levertesten = steeds de behandeling van de OORZAAK van deze gestoorde

Nadere informatie

Medicijnen. bij HIV-infectie. Informatie voor HIV-positieven en hun begeleiders/ hulpverleners

Medicijnen. bij HIV-infectie. Informatie voor HIV-positieven en hun begeleiders/ hulpverleners Medicijnen bij HIV-infectie Informatie voor HIV-positieven en hun begeleiders/ hulpverleners Colofon De inhoud van deze brochure is met de grootst mogelijke zorg samengesteld. Aan eventuele fouten kunnen

Nadere informatie

Hiv-monitoring op de Nederlandse Antillen. Ard van Sighem Stichting HIV Monitoring Willemstad, april 2010

Hiv-monitoring op de Nederlandse Antillen. Ard van Sighem Stichting HIV Monitoring Willemstad, april 2010 Hiv-monitoring op de Nederlandse Antillen Ard van Sighem Stichting HIV Monitoring Willemstad, april 21 Overzicht Definieer 2 groepen: patiënten geregistreerd op de Nederlandse Antillen. patiënten in follow-up

Nadere informatie

HIV infectie anno 2004: epidemiologie en behandeling. Prof. Dr. E. Van Wijngaerden Infectieziekten -Aidsreferentiecentrum UZ-KULeuven

HIV infectie anno 2004: epidemiologie en behandeling. Prof. Dr. E. Van Wijngaerden Infectieziekten -Aidsreferentiecentrum UZ-KULeuven HIV infectie anno 2004: epidemiologie en behandeling Prof. Dr. E. Van Wijngaerden Infectieziekten -Aidsreferentiecentrum UZ-KULeuven 1 december 2004 Adults and children estimated to be living with HIV

Nadere informatie

1 december 2004. HIV infectie anno 2004: epidemiologie en behandeling. Total: 39.4 (35.9 44.3) million

1 december 2004. HIV infectie anno 2004: epidemiologie en behandeling. Total: 39.4 (35.9 44.3) million HIV infectie anno 2004: epidemiologie en behandeling Prof. Dr. E. Van Wijngaerden Infectieziekten -Aidsreferentiecentrum UZ-KULeuven 1 december 2004 Adults and children estimated to be living with HIV

Nadere informatie

Aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20350 2500 EJ 'S-GRAVENHAGE

Aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20350 2500 EJ 'S-GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 320, 1110 AH Diemen Aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20350 2500 EJ 'S-GRAVENHAGE 0540.2014096408 Zorginstituut Nederland Pakket Eekholt 4 1112 XH Diemen

Nadere informatie

Monitoringrapport 2011

Monitoringrapport 2011 4021 Monitoringrapport 2011 Human Immunodeficiency Virus (HIV) Infectie in Nederland Nederlandse samenvatting Monitoring van HIV in Nederland Elk jaar rondom 1 december, Wereld AIDS dag, publiceert de

Nadere informatie

Casus 1 Een 33-jarige man, homosexueel, bezoekt u omdat hij een HIVantistoffen test wenst. Zes jaar geleden (1999) heeft hij frequente sexuele

Casus 1 Een 33-jarige man, homosexueel, bezoekt u omdat hij een HIVantistoffen test wenst. Zes jaar geleden (1999) heeft hij frequente sexuele Een 33-jarige man, homosexueel, bezoekt u omdat hij een HIVantistoffen test wenst. Zes jaar geleden (1999) heeft hij frequente sexuele contacten in San Francisco, US, gehad. De test blijkt positief. Hij

Nadere informatie

Hiv-behandeling bij kinderen

Hiv-behandeling bij kinderen Hiv-behandeling bij kinderen 6 Treatment of pediatric HIV infection Dr. S. Cohen 1, dr. H.J. Scherpbier 2 Samenvatting Sinds 1996 is het dankzij combinatie antiretrovirale therapie (cart) niet alleen mogelijk

Nadere informatie

Klinische aspecten van hiv infectie. Eric Florence (eflorence@itg.be)

Klinische aspecten van hiv infectie. Eric Florence (eflorence@itg.be) Klinische aspecten van hiv infectie Eric Florence (eflorence@itg.be) Overzicht Klinisch verloop van hiv infectie, Eerste bilan, Antivirale therapie, Opportunistische infecties in tijden van hiv-remmers.

Nadere informatie

Resistentie tegen medicijnen. bij HIV-therapie

Resistentie tegen medicijnen. bij HIV-therapie Resistentie tegen medicijnen bij HIV-therapie Colofon De inhoud van deze brochure is met de grootst mogelijke zorg samengesteld. Aan eventuele fouten kunnen geen rechten worden ontleend. Bij gebruik van

Nadere informatie

PDF hosted at the Radboud Repository of the Radboud University Nijmegen

PDF hosted at the Radboud Repository of the Radboud University Nijmegen PDF hosted at the Radboud Repository of the Radboud University Nijmegen The following full text is a publisher's version. For additional information about this publication click this link. http://hdl.handle.net/2066/49830

Nadere informatie

Assortiment laboratorium apotheek

Assortiment laboratorium apotheek Abacavir Geen specifiek tijdstip 4GRN 2 ml 45 dagen Maandelijks Algemeen Dal afhankelijk van tijdstip Aceton Bij binnenkomst patient 4ROO / 4GRN / 1RMC 1 ml 1 dag Op aanvraag Algemeen Top 0 0,2 g/l Amikacine

Nadere informatie

www.aidsmap.com Bijwerkingen Nederlands Eerste uitgave 2010

www.aidsmap.com Bijwerkingen Nederlands Eerste uitgave 2010 www.aidsmap.com Bijwerkingen Nederlands Eerste uitgave 2010 Colofon en verantwoording Tekst: Michael Carter Eerste Nederlandstalige uitgave 2010 Overgenomen van de tiende Engelstalige uitgave 2009 Vertaling:

Nadere informatie

www.aidsmap.com Hiv-remmers Nederlands Eerste uitgave 2010

www.aidsmap.com Hiv-remmers Nederlands Eerste uitgave 2010 www.aidsmap.com Hiv-remmers Nederlands Eerste uitgave 2010 Colofon en verantwoording Tekst: Michael Carter Eerste Nederlandstalige uitgave 2010 Overgenomen van de tiende Engelstalige uitgave 2009 Vertaling:

Nadere informatie

Aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20350 2500 EJ DEN HAAG. Datum 2 september 2014 Uitbreiding nadere voorwaarden Stribild

Aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20350 2500 EJ DEN HAAG. Datum 2 september 2014 Uitbreiding nadere voorwaarden Stribild > Retouradres Postbus 320, 1110 AH Diemen Aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20350 2500 EJ DEN HAAG Zorginstituut Nederland Pakket Eekholt 4 1112 XH Diemen Postbus 320 1110 AH

Nadere informatie

Informatieblad TDM protocol darunavir

Informatieblad TDM protocol darunavir 1. Beschreven relaties tussen spiegel en antiviraal effect De EC 50 waarde voor in vitro activiteit van darunavir varieert van 1,2 tot 8,5 nm wat overeenkomt met 0,7 tot 5,0 ng/ml. In de aanwezigheid van

Nadere informatie

Informatieblad TDM-protocol nucleoside reverse transcriptase inhibitoren (NRTIs)

Informatieblad TDM-protocol nucleoside reverse transcriptase inhibitoren (NRTIs) 1. Beschreven relaties tussen spiegel en antiviraal effect Alle nucleoside reverse zijn prodrugs. Deze middelen dienen intracellulair te worden gefosforyleerd tot achtereenvolgens een mono-, di- en trifosfaat.

Nadere informatie

Uw brief van Uw kenmerk Datum 10 januari 2012 Farma- 15 mei 2012

Uw brief van Uw kenmerk Datum 10 januari 2012 Farma- 15 mei 2012 Aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 0350 500 EJ Den Haag Uw brief van Uw kenmerk Datum 10 januari 01 Farma- 15 mei 01 Ons kenmerk Behandeld door Doorkiesnummer ZA/01057874 mw.

Nadere informatie

De overdracht kan ook plaats vinden via sexueel contact (puberteit/sexueel misbruik) of via besmette naalden en spuiten bij druggebruik.

De overdracht kan ook plaats vinden via sexueel contact (puberteit/sexueel misbruik) of via besmette naalden en spuiten bij druggebruik. Medische aspecten bij Kinderaids 1. Inleiding : Bij kinderen gebeurt de overdracht van het virus (hiv) hoofdzakelijk via de moeder tijdens de zwangerschap, tijdens de bevalling of daarna door borstvoeding.

Nadere informatie

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL CELSENTRI 150 mg filmomhulde tabletten. 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Elke filmomhulde tablet bevat 150 mg

Nadere informatie

Programma. 13.15-13.45 Ontvangst en inventarisatie van casussen. 13.45-13.50 Welkom Prof.dr. G.T.B. Sanders. Voorzitter: Mevr. Dr. A.

Programma. 13.15-13.45 Ontvangst en inventarisatie van casussen. 13.45-13.50 Welkom Prof.dr. G.T.B. Sanders. Voorzitter: Mevr. Dr. A. Datum: 21 juni 2001, plaats: AMC, Amsterdam. Programma 13.15-13.45 Ontvangst en inventarisatie van casussen 13.45-13.50 Welkom Prof.dr. G.T.B. Sanders Voorzitter: Mevr. Dr. A. Leyte 13.50-14.20 Bijwerkingen

Nadere informatie

Inleiding. Lange termijnsverwikkelingen van HIV-infectie en therapie. Dr. Paul De Munter Dienst Algemene Interne - UZ Leuven

Inleiding. Lange termijnsverwikkelingen van HIV-infectie en therapie. Dr. Paul De Munter Dienst Algemene Interne - UZ Leuven Lange termijnsverwikkelingen van HIV-infectie en therapie Dr. Paul De Munter Dienst Algemene Interne - UZ Leuven Inleiding Chrnische infectie met HIV Prgressieve immuundeficiëntie Chrnische inflammatie

Nadere informatie

STATE OF THE ART VIRAMUNE. Dr. G. Schreij, internist

STATE OF THE ART VIRAMUNE. Dr. G. Schreij, internist STATE OF THE ART VIRAMUNE Dr. G. Schreij, internist State of the art Viramune Dr. G. Schreij, internist Inhoudsopgave Voorwoord 5 1. Twintig jaar klinisch onderzoek met Viramune 7 1.1 Viramune hallmark-studies

Nadere informatie

Signalement hiv-remmende geneesmiddelen

Signalement hiv-remmende geneesmiddelen Rapport Signalement hiv-remmende geneesmiddelen Op 30 mei 2011 uitgebracht aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Publicatienummer 300 Uitgave College voor zorgverzekeringen Postbus 320

Nadere informatie

en leeftijdsgerelateerde en andere niet HIV-gerelateerde ziekten zullen de behandeling van HIV compliceren. Bovendien kunnen

en leeftijdsgerelateerde en andere niet HIV-gerelateerde ziekten zullen de behandeling van HIV compliceren. Bovendien kunnen 6 Inleiding De HIV epidemie onder met name homoseksuele mannen is niet onder controle (Bezemer 2007, ingediend voor publicatie). Weliswaar heeft de in 1996 geïntroduceerde, grootschalige antiretrovirale

Nadere informatie

1. Na 20.30 uur kan je niet meer binnen

1. Na 20.30 uur kan je niet meer binnen Praktische afspraken via dienst veiligheid 1. Na 20.30 uur kan je niet meer binnen Dus op tijd komen 2 Praktische afspraken via dienst veiligheid 2. Mocht je vroeger doorgaan Niet zo maar doorgaan Extra

Nadere informatie

Uw brief van Uw kenmerk Datum 5 november 2007 Farmatec/FZ-2811053 20 december 2007

Uw brief van Uw kenmerk Datum 5 november 2007 Farmatec/FZ-2811053 20 december 2007 Aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20350 2500 EJ 'S-GRAVENHAGE Uw brief van Uw kenmerk Datum 5 november 2007 Farmatec/FZ-2811053 20 december 2007 Ons kenmerk Behandeld door Doorkiesnummer

Nadere informatie

Dataverzameling en datakwaliteit. Karakteristieken van de geregistreerde populatie

Dataverzameling en datakwaliteit. Karakteristieken van de geregistreerde populatie Dataverzameling en datakwaliteit De controle op de verzameling en de kwaliteit van de gegevens is cruciaal voor de waarde van observationele gegevens die door de Stichting HIV Monitoring (SHM) verzameld

Nadere informatie

COMBINATIETHERAPIE TEGEN HIV

COMBINATIETHERAPIE TEGEN HIV COMBINATIETHERAPIE TEGEN HIV Patiënteninformatie Debbie van der Meijden Iman Padmos Tweede druk November 2007 Colofon Verantwoording Deze brochure is samengesteld door Debbie van der Meijden en Iman Padmos,

Nadere informatie

Elke ml suspensie voor oraal gebruik bevat 100 mg darunavir (als ethanolaat).

Elke ml suspensie voor oraal gebruik bevat 100 mg darunavir (als ethanolaat). 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL PREZISTA 100 mg/ml suspensie voor oraal gebruik 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Elke ml suspensie voor oraal gebruik bevat 100 mg darunavir (als ethanolaat).

Nadere informatie

De sterke werkzaamheid van een combinatie van

De sterke werkzaamheid van een combinatie van FARMACO- HIV bij kinderen De eerste klap is een daalder waard De meeste HIV-infecties bij kinderen worden veroorzaakt door perinatale transmissie van moeder naar kind. De combinatietherapie heeft ook de

Nadere informatie

HIV & comorbiditeiten. Steven Callens, MD PhD Ghent University Hospital

HIV & comorbiditeiten. Steven Callens, MD PhD Ghent University Hospital HIV & comorbiditeiten Steven Callens, MD PhD Ghent University Hospital Content Veroudering Cardiovasculair lijden HIV associated neurological disease (HAND) Hepatitis C Kanker ATHENA: Older Pts Becoming

Nadere informatie

HIV anno 2010. Vroeg of laat behandelen? Eric C.M. Van Gorp ErasmusMC & Slotervaart hospital

HIV anno 2010. Vroeg of laat behandelen? Eric C.M. Van Gorp ErasmusMC & Slotervaart hospital HIV anno 2010 Vroeg of laat behandelen? Eric C.M. Van Gorp ErasmusMC & Slotervaart hospital Vragen en dilemma s anno 2010 Medicatie; Veiligheid & Effectiviteit Beschikbaarheid medicatie Het Zwitsers standpunt!?

Nadere informatie

HIV & comorbiditeiten. Steven Callens, MD PhD Ghent University Hospital

HIV & comorbiditeiten. Steven Callens, MD PhD Ghent University Hospital HIV & comorbiditeiten Steven Callens, MD PhD Ghent University Hospital Content Veroudering Cardiovasculair lijden HIV associated neurological disease (HAND) Hepatitis C Kanker More than 50% of HIV-infected

Nadere informatie

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Viramune 200 mg tabletten 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Een tablet bevat 200 mg nevirapine (watervrij). Hulpstof

Nadere informatie

COMBINATIETHERAPIE TEGEN HIV

COMBINATIETHERAPIE TEGEN HIV COMBINATIETHERAPIE TEGEN HIV PATIËNTENINFORMATIE Starten met hiv-remmers Iman Padmos & Laura van Zonneveld Tweede geheel herziene uitgave Juli 2011 1 illustratie Sanne Thunnissen 17995 BI Combitherapie

Nadere informatie

Richtlijn Antiretrovirale behandeling

Richtlijn Antiretrovirale behandeling Richtlijn Antiretrovirale behandeling Herziene versie november 2006 Herziene versie december 2007 Organisatie: Nederlandse Vereniging van AIDS Behandelaren (NVAB) Nederlandsche Internisten Vereeniging

Nadere informatie

behandeling van hiv-geïnfecteerde zwangeren preventie van virustransmissie en bijwerkingen bij moeder en kind

behandeling van hiv-geïnfecteerde zwangeren preventie van virustransmissie en bijwerkingen bij moeder en kind Stand van zaken Behandeling van hiv-geïnfecteerde zwangeren: preventie van virustransmissie en bijwerkingen bij moeder en kind Kees Boer, Jeanine F. Nellen, Marion E. Kreyenbroek en Mieke H. Godfried Zonder

Nadere informatie

Begeleiding van HIV-patiënten

Begeleiding van HIV-patiënten Symposium Up-to-Date in Infectieziekten Zaterdag 11 februari 2012 Begeleiding van HIV-patiënten Anneleen Lijnen Nurse physician assistant Dienst Infectieziekten 1) Voorstelling Verpleegkundige Ondersteuning

Nadere informatie

Monitoringrapport. Humaan immuundeficiëntievirus (HIV) infectie in Nederland. Nederlandse samenvatting

Monitoringrapport. Humaan immuundeficiëntievirus (HIV) infectie in Nederland. Nederlandse samenvatting 2 1 Monitoringrapport 4 02014 Humaan immuundeficiëntievirus (HIV) infectie in Nederland Nederlandse samenvatting HIV in Nederland: een overzicht In Nederland geregistreerde HIV-patiënten per medio 2014:

Nadere informatie

Wat doet hiv in het lichaam en wat doet de behandeling?

Wat doet hiv in het lichaam en wat doet de behandeling? Wat doet hiv in het lichaam en wat doet de behandeling? Patrick Lacor Aidsreferentiecentrum UZ Brussel Cursus hiv en aids, de multi-disciplinaire aanpak www.itg.be rubriek Les 3 4 maart 20 rubriek Onderwijs

Nadere informatie

Monitoringrapport 2012

Monitoringrapport 2012 Monitoringrapport 2012 Humaan 12 immuundeficiëntievirus 217 (HIV) infectie in 6Nederland Nederlandse samenvatting Monitoring van HIV in Nederland Elk jaar rond 1 december, Wereld AIDS dag, publiceert de

Nadere informatie

Dr. Steven Callens Dienst Algemeen Inwendige Geneeskunde, Infectieziekten en Psychosomatiek Universitair Ziekenhuis Gent

Dr. Steven Callens Dienst Algemeen Inwendige Geneeskunde, Infectieziekten en Psychosomatiek Universitair Ziekenhuis Gent HIV Dr. Steven Callens Dienst Algemeen Inwendige Geneeskunde, Infectieziekten en Psychosomatiek Universitair Ziekenhuis Gent 1 HIV Hepatitis C (&B) - TB HIV TB HCV HBV 2 HIV 3 4 5 Evolutie van HIV epidemie

Nadere informatie

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Atripla 600 mg/200 mg/245 mg filmomhulde tabletten 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Elke filmomhulde tablet bevat

Nadere informatie

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Viramune 200 mg tabletten 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Een tablet bevat 200 mg nevirapine (watervrij). Hulpstof:

Nadere informatie

HIV Drug Resistance among Adults and Children

HIV Drug Resistance among Adults and Children HIV Drug Resistance among Adults and Children in sub-saharan Africa One of the biggest medical accomplishments of the beginning of this century has been the expanded access to life-saving antiretroviral

Nadere informatie

INFORMATIE VOOR PATIËNTEN

INFORMATIE VOOR PATIËNTEN INFORMATIE VOOR PATIËNTEN OVERSTAPPEN VAN TRUVADA EMTRICITABINE 200 MG TENOFOVIRDISOPROXIL 245 MG (ALS FUMARAAT) NAAR DESCOVY EMTRICITABINE 200 MG TENOFOVIRALAFENAMIDE 10/25 MG (ALS FUMARAAT) WOORD VOORAF

Nadere informatie

ANTIRETROVIRALE BEHANDELING IN NEDERLAND

ANTIRETROVIRALE BEHANDELING IN NEDERLAND ANTIRETROVIRALE BEHANDELING IN NEDERLAND 1 Colofon Deze Richtlijn is tot stand gekomen onder verantwoordelijkheid van de Nederlandse Vereniging van Aids Behandelaren (NVAB). Voor de richtlijnen met betrekking

Nadere informatie

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL CELSENTRI 150 mg filmomhulde tabletten. 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Elke filmomhulde tablet bevat 150 mg

Nadere informatie

Marc Vandenbruaene Instituut Tropische Geneeskunde, Antwerpen

Marc Vandenbruaene Instituut Tropische Geneeskunde, Antwerpen Farmaco-prevention HIV-remmers als preventie 4 februari 2016 Marc Vandenbruaene Instituut Tropische Geneeskunde, Antwerpen Afkortingskunde Hiv-positieve persoon Hiv-negatieve PMTCT Prevention Mother To

Nadere informatie

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Atripla 600 mg/200 mg/245 mg filmomhulde tabletten 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Elke filmomhulde tablet bevat

Nadere informatie

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Atripla 600 mg/200 mg/245 mg filmomhulde tabletten 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Elke filmomhulde tablet bevat

Nadere informatie

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN PRODUCTKENMERKEN

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN PRODUCTKENMERKEN BIJLAGE I SAMENVATTING VAN PRODUCTKENMERKEN 1 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL INTELENCE 100 mg tabletten 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Elke tablet bevat 100 mg etravirine. Hulpstof: Elke

Nadere informatie

HIV Behandeling met Prezista. Informatie voor mensen die Prezista gebruiken in combinatie met ritonavir

HIV Behandeling met Prezista. Informatie voor mensen die Prezista gebruiken in combinatie met ritonavir HIV Behandeling met Prezista Informatie voor mensen die Prezista gebruiken in combinatie met ritonavir Woord vooraf Inhoudsopgave Uw arts heeft u Prezista (darunavir) voorgeschreven. Prezista is een geneesmiddel

Nadere informatie

(BOEHRINGER INGELHEIM)

(BOEHRINGER INGELHEIM) Farmaceutisch bedrijf (BOEHRINGER INGELHEIM) 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Viramune 100 mg tabletten met verlengde afgifte 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Een tablet met verlengde afgifte

Nadere informatie

(BOEHRINGER INGELHEIM)

(BOEHRINGER INGELHEIM) Farmaceutisch bedrijf (BOEHRINGER INGELHEIM) 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Viramune 400 mg tabletten met verlengde afgifte 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Een tablet met verlengde afgifte

Nadere informatie

(BOEHRINGER INGELHEIM)

(BOEHRINGER INGELHEIM) Farmaceutisch bedrijf (BOEHRINGER INGELHEIM) 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Viramune 200 mg tabletten 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Een tablet bevat 200 mg nevirapine (watervrij). Hulpstof

Nadere informatie

hiv-geïnfecteerde vrouwen

hiv-geïnfecteerde vrouwen 6 Farmacokinetiek van antiretrovirale middelen in zwangere hiv-geïnfecteerde vrouwen Pharmacokinetics of antiretroviral agents in HIV-infected pregnant women A. Colbers, D. Burger Samenvatting In het algemeen

Nadere informatie

Postexpositieprofylaxe na blootstelling aan HIV: aanpassing aan de situatie kan geïndiceerd zijn

Postexpositieprofylaxe na blootstelling aan HIV: aanpassing aan de situatie kan geïndiceerd zijn klinische lessen Postexpositieprofylaxe na blootstelling aan HIV: aanpassing aan de situatie kan geïndiceerd zijn.m.j.wensing, M.M.E.Schneider,..M.Schurink, S.E.Geerlings en..b.boucher ames en Heren, Indien

Nadere informatie

OLIJFdag 3 oktober 2015

OLIJFdag 3 oktober 2015 OLIJFdag 3 oktober 2015 Nieuwe behandelingen bij eierstokkanker Els Witteveen Internist-oncoloog Huidige en nieuwe inzichten Intraperitoneale toediening Toevoeging van bevacizumab Dose dense toediening

Nadere informatie

Uw brief van Uw kenmerk Datum 10 januari 2012 Farm- 12 april 2012

Uw brief van Uw kenmerk Datum 10 januari 2012 Farm- 12 april 2012 Aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 050 500 EJ s Gravenhage Uw brief van Uw kenmerk Datum 10 januari 01 Farm- 1 april 01 Ons kenmerk Behandeld door Doorkiesnummer ZA/0104940 M.

Nadere informatie

Farmacokinetiek van de eenmaal-daagse combinatie raltegravir + atazanavir bij hiv-1-geïnfecteerde patiënten

Farmacokinetiek van de eenmaal-daagse combinatie raltegravir + atazanavir bij hiv-1-geïnfecteerde patiënten Farmacokinetiek van de eenmaal-daagse combinatie raltegravir + atazanavir bij hiv-1-geïnfecteerde patiënten 180 J.A. Jansen a *, E.P.H. Colbers bc, A. van der Ven cd, C. Richter e, J. Rockstroh f, M. van

Nadere informatie

Prod. oktober 2014, NL/TRIM/0001/14, Exp. oktober 2016. Triumeq. Starten met. Patiënteninformatie

Prod. oktober 2014, NL/TRIM/0001/14, Exp. oktober 2016. Triumeq. Starten met. Patiënteninformatie Prod. oktober 2014, NL/TRIM/0001/14, Exp. oktober 2016 Starten met Triumeq Patiënteninformatie Vooraf U krijgt deze folder omdat u Triumeq gaat gebruiken om hiv te remmen. In deze folder vindt u de belangrijkste

Nadere informatie

Nieuwe. behandelingen. bij inhl/cll. Ann Janssens, MD, PhD Hematology, Leuven 14 oct 2016

Nieuwe. behandelingen. bij inhl/cll. Ann Janssens, MD, PhD Hematology, Leuven 14 oct 2016 Nieuwe behandelingen bij inhl/cll Ann Janssens, MD, PhD Hematology, Leuven 14 oct 2016 Indicaties voor behandeling CLL/iNHL Diagnose Behandeling Uitgebreide ziekte aantal en grootte klieren Grootte milt,

Nadere informatie

HIV Monitoring Rapport

HIV Monitoring Rapport Humaan immuundeficiëntievirus (HIV) infectie in Nederland 2015 Samenvatting en aanbevelingen HIV Monitoring Rapport Het HIV Monitoring Report 2015 is nu beschikbaar via www.hiv-monitoring.nl Voorwoord

Nadere informatie

hiv testen bij huisarts

hiv testen bij huisarts hiv testen bij huisarts Kees Brinkman internist maandag 9.00hr uw praktijkassistente Hilde neemt bloed af bij de 32 jarige Anna Franken. zij prikt vol met de naald (waarmee net het bloed is afgenomen)

Nadere informatie

Optimale farmaceutische zorg voor patienten met M.Parkinson. Wereld Parkinsondag 2015 Nieuwegein

Optimale farmaceutische zorg voor patienten met M.Parkinson. Wereld Parkinsondag 2015 Nieuwegein Optimale farmaceutische zorg voor patienten met M.Parkinson Wereld Parkinsondag 2015 Nieuwegein Een praktijkvoorbeeld Patient gebruikt Sinemet 125 mg 4dd 1 Wordt opgenomen in ziekenhuis: Levodopa/carbidopa

Nadere informatie

wat kunnen we leren van andere specialismen?? Kees Brinkman Amsterdam

wat kunnen we leren van andere specialismen?? Kees Brinkman Amsterdam nationale hepatitisdag 16 September 2014 behandeling en monitoring wat kunnen we leren van andere specialismen?? Kees Brinkman Amsterdam monitoring in Nederland waarom??? maatschappelijke relevantie: prevalentie

Nadere informatie

Elke ml suspensie voor oraal gebruik bevat 100 mg darunavir (als ethanolaat).

Elke ml suspensie voor oraal gebruik bevat 100 mg darunavir (als ethanolaat). 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL PREZISTA 100 mg/ml suspensie voor oraal gebruik 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Elke ml suspensie voor oraal gebruik bevat 100 mg darunavir (als ethanolaat).

Nadere informatie

Uw brief van Uw kenmerk Datum 10 oktober 2008 ---- 1 december 2008

Uw brief van Uw kenmerk Datum 10 oktober 2008 ---- 1 december 2008 Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20350 2500 EJ s-gravenhage Uw brief van Uw kenmerk Datum 10 oktober 2008 ---- 1 december 2008 Ons kenmerk Behandeld door Doorkiesnummer PAK/28112800

Nadere informatie

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1 Dit geneesmiddel is onderworpen aan aanvullende monitoring. Daardoor kan snel nieuwe veiligheidsinformatie worden vastgesteld. Beroepsbeoefenaren in de

Nadere informatie

Informatieblad TDM protocol (fos)amprenavir

Informatieblad TDM protocol (fos)amprenavir 1. Beschreven relaties tussen spiegel en antiviraal effect PI naieve patienten: een farmacokinetisch/-dynamisch model is ontwikkeld om de relatie te evalueren tussen amprenavir plasmaspiegels en virologische

Nadere informatie

Nieuwe therapie voor HCV. Einde van het virus? Prof.Dr.H.Van Vlierberghe Dienst Maag-, Darm- en Leverziekten UZ Gent Tel 09 332 2374/ 09332 2371

Nieuwe therapie voor HCV. Einde van het virus? Prof.Dr.H.Van Vlierberghe Dienst Maag-, Darm- en Leverziekten UZ Gent Tel 09 332 2374/ 09332 2371 Nieuwe therapie voor HCV. Einde van het virus? Prof.Dr.H.Van Vlierberghe Dienst Maag-, Darm- en Leverziekten UZ Gent Tel 09 332 2374/ 09332 2371 Hepatitis C pipeline 2 1. Sarrazin et al, J Hepatol(2012);56:S88-100);

Nadere informatie

Sinds maanden hoestklachten Geel/groen sputum Dyspnoe Snel moe 12 kg afgevallen Roken: kort geleden gestopt. Anamnese

Sinds maanden hoestklachten Geel/groen sputum Dyspnoe Snel moe 12 kg afgevallen Roken: kort geleden gestopt. Anamnese Anamnese 44 jaar oud Kort geleden diagnose HIV Profylactisch behandeling met Co-Trimoxazol Kort geleden behandeld voor candida oesophagitis, nu geen dysfagie Vooraf lichte temperatuur verhoging en sinds

Nadere informatie

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL INVIRASE 200 mg harde capsules. 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Eén capsule bevat 200 mg saquinavir als saquinavirmesilaat.

Nadere informatie

Aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20350 2500 EJ 'S-GRAVENHAGE

Aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20350 2500 EJ 'S-GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 320, 1110 AH Diemen Aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20350 2500 EJ 'S-GRAVENHAGE 0530.2013110189 College voor zorgverzekeringen Pakket Eekholt 4 1112

Nadere informatie

Wanneer starten met combinatie antiretrovirale therapie bij volwassenen met een asymptomatische hiv-1-infectie

Wanneer starten met combinatie antiretrovirale therapie bij volwassenen met een asymptomatische hiv-1-infectie Wanneer starten met combinatie antiretrovirale therapie bij volwassenen met een asymptomatische hiv-1-infectie When to initiate combination anti-retroviral therapy in asymptomatic HIV-1 infected adults

Nadere informatie

Informatieblad TDM protocol raltegravir

Informatieblad TDM protocol raltegravir 1. Beschreven relaties tussen spiegel en antiviraal effect Raltegravir heeft een IC 95 waarde van 33 nm in aanwezigheid van 50% humaan serum, wat overeenkomt met 0,015 mg/l (M m = 444,4 g/mol). Raltegravir

Nadere informatie

UvA-DARE (Digital Academic Repository) Neurological manifestations of HIV-1 infection Enting, R.H. Link to publication

UvA-DARE (Digital Academic Repository) Neurological manifestations of HIV-1 infection Enting, R.H. Link to publication UvA-DARE (Digital Academic Repository) Neurological manifestations of HIV-1 infection Enting, R.H. Link to publication Citation for published version (APA): Enting, R. H. (2000). Neurological manifestations

Nadere informatie

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Truvada 200 mg/245 mg filmomhulde tabletten 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Elke filmomhulde tablet bevat 200

Nadere informatie

Landelijk Diabetes Congres Diabetes bij ouderen Dr Majon Muller Internist-ouderengeneeskunde

Landelijk Diabetes Congres Diabetes bij ouderen Dr Majon Muller Internist-ouderengeneeskunde Landelijk Diabetes Congres 2016 Diabetes bij ouderen Dr Majon Muller Internist-ouderengeneeskunde Disclosures (potentiële) belangenverstrengeling Geen Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven

Nadere informatie

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Ziagen 300 mg filmomhulde tabletten 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Elke tablet bevat 300 mg abacavir als abacavirsulfaat.

Nadere informatie

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Truvada filmomhulde tabletten. 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Elke filmomhulde tablet bevat 200 mg emtricitabine

Nadere informatie

0530.2016008234. Onze conclusie is dat Genvoya opgenomen kan worden op bijlage 1 en 2 van de Regeling zorgverzekering.

0530.2016008234. Onze conclusie is dat Genvoya opgenomen kan worden op bijlage 1 en 2 van de Regeling zorgverzekering. > Retouradres Postbus 320, 1110 AH Diemen Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport T.a.v. mevrouw Schippers Postbus 20350 2500 EJ 'S-GRAVENHAGE 0530.2016008234 Zorginstituut Nederland Pakket Eekholt

Nadere informatie

Metabole bijwerkingen van antiretrovirale therapie

Metabole bijwerkingen van antiretrovirale therapie capita selecta Metabole bijwerkingen van antiretrovirale therapie M.van der Valk en P.Reiss Antiretrovirale therapie voor hiv-1-infecties gaat gepaard met het optreden van een aantal metabole bijwerkingen.

Nadere informatie

PRESENTATIE VOOR DE ARTS

PRESENTATIE VOOR DE ARTS De Europese gezondheidsautoriteiten hebben bepaalde voorwaarden verbonden aan het in de handel brengen van de geneesmiddelen ZIAGEN, KIVEXA, TRIZIVIR en TRIUMEQ. Het verplicht plan voor risicobeperking

Nadere informatie

Overbehandeling Nieuwe behandeling Bloeddrukbehandeling. Sterfte en HbA1c. ACCORD-studie. HbA1c en gezondheidstoestand

Overbehandeling Nieuwe behandeling Bloeddrukbehandeling. Sterfte en HbA1c. ACCORD-studie. HbA1c en gezondheidstoestand Overbehandeling Nieuwe behandeling Bloeddrukbehandeling Is de NHG-Standaard nog up-to-date? MONITORING VAN ONDERBEHANDELING! Simon Verhoeven en Daniel Tavenier MAAR HOE ZIT HET MET OVERBEHANDELING? Sterfte

Nadere informatie

Hiv in Thailand. HIV in Thailand

Hiv in Thailand. HIV in Thailand O V E R Z I C H T S A R T I K E L E N Hiv in Thailand HIV in Thailand Auteurs Trefwoorden Key words J. van der Lugt en E. Kroon aids, antiretrovirale therapie, epidemie, hiv, Thailand AIDS, anti-retroviral

Nadere informatie

Het Hepatitis probleem in NL

Het Hepatitis probleem in NL Bewustwording Identificatie-Behandeling HEPATITIS B en C Het Hepatitis probleem in NL Virale hepatitis A-E : Wat is er aan het veranderen? Chronische hepatitis B & C: Sterfte, Impact behandeling Uitdaging

Nadere informatie

Samenvatting voor niet-ingewijden

Samenvatting voor niet-ingewijden Het immuun systeem Het immuun systeem is erg complex en vele celtypes dragen bij aan de bescherming tegen virussen en bacteriën. Voor het begrip van dit proefschrift zijn vooral de T cellen van belang.

Nadere informatie

Medicamanenteuze therapie van CTEPH. Paul Bresser, longarts Onze Lieve Vrouwe Gasthuis Amsterdam

Medicamanenteuze therapie van CTEPH. Paul Bresser, longarts Onze Lieve Vrouwe Gasthuis Amsterdam Medicamanenteuze therapie van CTEPH Paul Bresser, longarts Onze Lieve Vrouwe Gasthuis Amsterdam CTEPH - definitie Gemiddelde druk in longslagader > 25 mm Hg Normale functie van de linker hartkamer Minstens

Nadere informatie