Let s play the game called love

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Let s play the game called love"

Transcriptie

1 Gids voor het betere safe seksleven 1

2 Let s play the game called love en daar komt natuurlijk ook seks bij kijken. Maar durf jij altijd te zeggen wat je lekker vindt of waar je je goed bij voelt? En luister je ook naar je partner? En geef je aan waar je grenzen liggen? En hou je daar ook bij de ander rekening mee? En durf je te vragen of hij wel een condoom gebruikt? En of zij wel voor anticonceptie zorgt? Het ligt iets minder voor de hand om daarover in het heetst van de strijd te praten. De gevolgen laten zich raden. Het is niet echt denderend gesteld met de seksuele gezondheid van de jongvolwassen Vlaming. Het grootst aantal abortussen, het vaakst voorkomen van besmetting met de seksueel overdraagbare aandoening Chlamydia, frequent seksueel geweld De groep van 18 tot pakweg 30 jarigen blijkt nogal wat risico s te nemen en te lopen. Tijd om te praten over seks. Want goeie afspraken maken goeie seks. En om de nodige voorzorgen te nemen, kwestie van er onbezorgd tegenaan te kunnen gaan. Want seks is in de eerste plaats bedoeld om er beiden van te genieten, niet om er slapeloze nachten aan over te houden (alhoewel;). Dit boekje zet speciaal voor jou alle feiten op een rijtje over seksueel overdraagbare aandoeningen. Daarnaast hebben we het over condooms, anticonceptie, respect en praten over seks Als extraatje bekijken we ook een aantal sekstechnieken van dichterbij, met mogelijke risico s. We sluiten af met de belangrijkste weetjes over seksueel overdraagbare aandoeningen in een tabel. Samengevat vind je hier alles wat je moet weten om goed voorbereid de hoeken van het bed te gaan verkennen, zonder het je achteraf te beklagen. Na het lezen van dit boekje ben je een ware sekspert. Voor de praktijkoefeningen moet je echter zelf zorgen! 2

3 Bright lights, big city! Je bent 18 of 21 of 25, net beginnen studeren of al een ervaren rot of gaan samenwonen met je lief. En er is seks! Je hebt een vast lief of af en toe een lief. Of je hebt één of meerdere sekspartners. Kortom, de horizontale mambo dansen is echt wel je ding. Maar, zoals met alle goede dingen in het leven, is er ook de keerzijde van de medaille: je loopt meer risico s. Want het feit dat je seks hebt én dat je daarmee kan experimenteren zonder al te veel belemmeringen, is niet altijd de meest onschuldige combinatie. Eindelijk privacy, niemand om te zeggen wat kan en vooral niet kan, nieuwe vrienden en vriendinnen én fuiven, cantussen, clubbing, Gouden tijden met andere woorden, als je er tenminste een beetje het hoofd bijhoudt. En dat is niet altijd even simpel. Want de drank vloeide rijkelijk, de nood was hoog, de ander onwaarschijnlijk knap en welwillend. En jij en je (seks)partner behoren toch niet tot een risicogroep of net wel? Maar de volgende dag sta je bij de apotheker voor de noodpil of sleep je jezelf na weken van ongerustheid of jeuk/uitslag/merkwaardige pijnen (schrappen wat niet past) naar de dokter. Of moet je vertellen aan je lief dat hij of zij echt wel de ware is maar dat er voor haar of hem ook anderen waren. Dat je met hen niet altijd veilig vrijde, dus dat testen misschien wel een goed idee is. Kortom, plots blijkt dat de pil en een vaste partner NIET voldoende zijn om je beschermen tegen seksueel overdraagbare aandoeningen. En dan zijn er nog die momenten dat je jezelf niet meer herkende en je wel eens je geduld en controle verloor. Toen dat fantastisch lief je mateloos kwetste. Of toen je ervan uitging dat de ander toch ook altijd seks wilde, neen eigenlijk ja wil zeggen (not!) en de ander toch ook alles eens wilde uitproberen. En zwijgen toch toestemmen is? 3

4 Het spel met de levende beestjes En dan is er soa, voluit seksueel overdraagbare aandoeningen, vroeger ook bekend als geslachtsziekten. Je krijgt ze van, juist, seks. Maar, niet alle aandoeningen van de geslachtsorganen zijn soa. Puistjes, eczeem en irritaties komen ook wel eens voor aan de geslachtsorganen, zonder daarom soa te zijn. En, sommige soa kan je op andere manieren krijgen dan door onveilig te vrijen. Schaamluizen en schurft kan je bijvoorbeeld krijgen van langdurig huidcontact en gezamenlijk gebruik van handdoeken of beddengoed. Candida (schimmelinfectie) en bacteriële vaginose kan je oplopen door gebruik van antibiotica of overmatig wassen met zeep van de geslachtsorganen. Je merkt niet altijd dat je besmet bent met een soa. Chlamydia, en sommige andere soa, veroorzaken bij besmetting vaak helemaal geen of slechts vage symptomen. Dit komt vaker voor bij vrouwen, maar ook bij mannen is het mogelijk. Dit betekent niet dat de problemen opgelost zijn. Je blijft besmettelijk voor anderen en op termijn kan de soa ernstige lichamelijke schade aanrichten. Een onbehandelde chlamydia kan in sommige gevallen leiden tot onvruchtbaarheid. Soms gaan klachten vanzelf over, maar dat betekent niet dat je genezen bent. Je bent nog steeds besmet zonder dat je het merkt en je blijft besmettelijk. Conclusie: heb je vage of onduidelijke klachten, zoals wat meer afscheiding, jeuk, pijn bij het plassen of vrijen, buikpijn, tussentijdse bloedingen, blaasjes, wratjes of zweertjes aan of in de buurt van de geslachtsorganen, anus of mond én je hebt onveilig gevreeën, ga dan naar je huisarts of studentenarts. Overwin je schaamte, praat er over met je arts en laat je onderzoeken. De meeste soa zijn trouwens makkelijk te behandelen. 4

5 Sowa Chlamydia en gonorroe zijn geniepige soa. Vaak zijn er helemaal geen klachten na besmetting, wat niet betekent dat er geen problemen zijn. Zo kan je in sommige gevallen zonder het te merken onvruchtbaar worden, en je bent ook besmettelijk voor andere mensen. Symptomen kunnen zijn: een branderig gevoel bij het plassen, meer of andersoortige afscheiding uit de geslachtsorganen, tussentijdse bloedingen of pijn in de onderbuik. Genitale wratten. Na besmetting verschijnen er wratjes op de geslachtsorganen of rond de aars. Soms zijn het er veel, soms zijn ze bijna onzichtbaar. Het doet geen pijn maar veroorzaakt soms wel jeuk. Herpes genitalis is een zeer vervelende soa. De symptomen (pijnlijke blaasjes op de geslachtsorganen of aars, pijn bij het plassen) kunnen behandeld worden, maar je raakt het virus nooit meer kwijt. Bij vermoeidheid, stress, koorts kunnen ze opnieuw de kop opsteken en ben je extra besmettelijk voor je partner. Hepatitis B ( geelzucht ) kan zware gevolgen hebben, maar er bestaat gelukkig een vaccin tegen (doen!). Je kan zwaar ziek worden na een besmetting (vermoeidheid, lusteloosheid, buikpijn), maar je kan er ook weinig van merken. Als je lichaam het virus niet spontaan overwint, raakt je lever aangetast. Hiv is waarschijnlijk de bekendste soa en wordt veroorzaakt door een besmetting met het hiv- virus. Dit virus tast het afweersysteem aan zodat je lichaam zich niet meer kan verweren tegen ziektes die normaal gezien geen probleem opleveren. Heb je onlangs onveilig gevreeën en ben je daardoor besmet, dan ben je in die eerste fase superbesmettelijk. Iemand die besmet is, wordt seropositief genoemd. Hiv is ongeneesbaar, maar met de medicijnencocktails kan men in de meeste gevallen het virus succesvol jarenlang onderdrukken. 5

6 De standjes der zaken Genitale seks (penis in vagina). Bij correct en consequent gebruik, beschermt een condoom je volledig tegen de gevaarlijkste soa: chlamydia, hepatitis-b en hiv. Het condoom beschermt je ook tegen andere soa, maar niet volledig. Bij sommige soa kan het ziekmakende virus bijvoorbeeld via vocht uit herpeswondjes, -blaasjes of zweertjes rond penis of vagina worden overgedragen. Ook tegen schaamluizen of genitale wratten biedt het condoom geen perfecte bescherming. Anale seks (penis in aars). Hier geldt hetzelfde als voor genitale seks: correct en consequent gebruik van een condoom beschermt je volledig tegen besmetting met chlamydia, gonorroe en hiv. Het biedt ook een gedeeltelijke bescherming tegen andere soa. Belangrijk aandachtspunt: bij anale seks gebruik je best een condoom van prima kwaliteit (bv. Durex, The Hot Rubber of de Preventor Xtra Strong) en voldoende glijmiddel op waterbasis. Orale seks (penis in mond, likken van vagina, likken van aars) houdt een beperkt risico in voor de overdracht van soa en het hiv-virus, al is het risico kleiner dan bij vaginale of anale seks. Daarnaast raak je makkelijker besmet met het hiv-virus als je al besmet bent met een andere soa en andersom. Vermijd daarom sperma of menstruatiebloed in de mond, des te meer als er wondjes, zweertjes, aftjes of koortsblaasjes rond/in mond, geslachtsorganen of anus zijn. Wil je echt op zeker spelen, gebruik dan een condoom of een beflapje (een latex lapje dat over de vagina of aars kan gelegd worden). Het gebruik van mondwater of extra poetsen van je tanden (voorafgaand of achteraf) beschermt je zeker niet extra, in tegendeel, het maakt je mond kwetsbaarder. Tongzoenen (contact tussen mond en mond) is absoluut veilig voor hiv, helaas niet altijd voor andere soa. Herpes, syfilis, hepatitis B en gonorroe, kunnen op die manier worden overgedragen. 6

7 Elkaar masturberen (contact tussen penis/vagina/aars en handen) is veilig voor alle soa, zolang er geen contact is tussen sperma, vaginaal vocht en slijmvliezen. Hetzelfde geldt voor het gebruik van seksspeelgoed (dildo s, vibrators, ) Knuffelen en masseren en alles waar geen lichaamsvochten aan te pas komen, is volkomen veilig voor alle soa. Schaamluizen, schurft en genitale wratten kunnen wel overgaan bij langdurig huidcontact. Denk eraan dat veilig vrijen ook betekent niet ongewenst zwanger worden. Correct gebruik van een condoom biedt een perfecte bescherming tegen hiv en een aantal andere soa, maar qua anticonceptie, blijft de pil het meest betrouwbare middel. Superveilig is dus pil en condoom gebruiken. Heb je een ongelukje met het condoom of met de pil en je vreest zwanger te zijn, ga dan langs bij de apotheker voor de noodpil. Uiterlijk binnen de 72 uren dien je de noodpil in te nemen. De noodpil is verkrijgbaar zonder doktersvoorschrift! Seriële monogamie? Dit begrip staat voor elkaar opvolgende monogame relaties van korte of lange duur. Jullie beschouwen jullie relatie als monogaam, maar deze is vaak voorafgegaan door één of meerdere monogame relaties. Dit betekent dus dat je hoe dan ook wisselende seksuele contacten hebt/had. En net deze contacten kunnen besmetting met een soa veroorzaken, die jij op je beurt weer doorgeeft. Bijkomend probleem is dat je in de eerste fase van een soa-besmetting superbesmettelijk bent. Mensen met wisselende seksuele contacten raden we aan om minstens eens per jaar een soa-check up bij de arts te bespreken. 7

8 Rubber! Met het gebruik van het condoom loopt het vaak mis. Volg bij gebruik nauwgezet de volgende stappen en toon jezelf master of rubber. 1 Controleer de vervaldatum van het condoom. Die vind je op de verpakking. Bijvoorbeeld: EXP. Mei 06 of = goed tot mei Kijk of je een CE-label op de verpakking vindt. CE staat voor kwaliteit. 2 Scheur de verpakking aan de inkeping open. Gebruik hiervoor nooit een mes of schaar, je zou het condoom kunnen beschadigen. Duw het condoom er voorzichtig uit en zorg dat je het niet beschadigt met scherpe vingernagels. 3 Voorzie meer dan één condoom. Als de eerste scheurt bij het aanbrengen, dan heb je nog een tweede in reserve. 4 Trek het condoom aan vóór er contact is tussen penis en vagina of aars. Neuken zonder condoom ook al is het maar even is altijd een risico. 5 Doe het condoom pas om als de penis volledig stijf is en de voorhuid teruggetrokken. Is de penis niet volledig stijf, dan loop je risico dat het condoom afglijdt

9 6 Knijp het gesloten uiteinde van het condoom (het reservoirtje) dicht tussen duim en wijsvinger. Hierin wordt straks het sperma opgevangen. Doe je dit niet, dan kan het condoom scheuren. 7 Plaats het condoom met het dichtgeknepen reservoirtje tussen je vingers tegen de top van de stijve penis en rol het met de andere hand volledig af. Let op dat de (opgerolde) condoomrand aan de buitenkant zit. Is dat niet zo, dan is afrollen onmogelijk. Neem voor alle zekerheid een nieuw condoom als je het op die (verkeerde) manier geprobeerd hebt. 8 Trek na het klaarkomen terug als de penis nog stijf is. Als de penis al verslapt is, kan het condoom afglijden. Houd het condoom aan de rand vast. Zo vermijd je dat er sperma uit het condoom lekt. 9 Leg een knoop in het condoom en werp het in de vuilnisemmer. Spoel het niet door in het toilet, dat kan de afvoer verstoppen. 10 Was je handen en was het sperma van de penis, zo hoef je je geen zorgen te maken bij het naspel. 11 Heb je zin om nog eens te vrijen, neem dan een nieuw condoom. Een condoom uitwassen en opnieuw gebruiken is absoluut geen goed idee!

10 De truc met de Doos (en het glijmiddel) Bewaar condooms op een koele plaats. Leg ze niet in de zon. Het handschoenenkastje van de auto is geen goede plaats. In een portefeuille kan je een condoom maar beperkte tijd bewaren. Het best bewaar je een condoom in het zakje van je hemd of jas, in je tas of rugzak ver weg van sleutelhangers en andere scherpe voorwerpen. Eén condoom per keer volstaat. Twee condooms over elkaar trekken, vergroot het risico van scheuren. Gebruik nooit olie, margarine of vaseline als extra glijmiddel voor anale seks. Zij kunnen het condoom beschadigen. Enkel glijmiddel op basis van water is veilig. Speeksel volstaat niet. Blaas een condoom nooit op en vul het niet met water vóór je het gebruikt. Condooms zijn in de fabriek getest op lekken en scheuren. S, M, L, XL, XXL Het condoom is relatief goedkoop en makkelijk verkrijgbaar. Je vindt ze bij de apotheker (zonder voorschrift), in de supermarkt, aan de automaat. Het komt voor dat het condoom net iets te klein of te spannend is. In het assortiment van Durex en The Hot Rubber vind je een condoom voor de grotere maatjes. Voor jongens en meisjes die allergisch zijn aan rubber, is er ook bij Durex een condoom gemaakt van polyurethaan. Speciaal voor orale seks (beffen, pijpen) is er het smaakcondoom (evengoed veilig voor vaginale seks). Het gewone condoom is uiteraard ook geschikt voor orale seks. Er bestaan ook fantasiecondooms, met ribbeltjes, handjes of hanenkammen. Deze zijn vaak niet getest op sterkte, kwaliteit en veiligheid. Een condoom is betrouwbaar als er op de verpakking een CE-label staat. 10

11 Testing, one two, one two De meeste soa kunnen makkelijk door een arts opgespoord worden. De methoden variëren van een onderzoek naar zichtbare symptomen (inspectie van de slijmvliezen van de geslachtsorganen, mondholte en aars), over bloed- en urineonderzoek tot een wisser (urinebuis, vagina, baarmoederhals, aars, keel). Een overzicht vind je in de tabel achteraan. De incubatieperiode (de tijd tussen de besmetting en het uitbreken van de ziekte) verschilt nogal van soa tot soa. De meeste soa (chlamydia, gonorroe, herpes, syfilis) manifesteren zich ten laatste zes weken na de besmetting. Voor hepatitis B kan dit variëren van één tot zes maanden, voor genitale wratten zelfs van één tot negen maanden. En hoe zit het met de hiv-test? Wanneer je met het hiv besmet wordt, maakt je lichaam antistoffen aan. In die fase ben je zelf superbesmettelijk. Binnen de drie maanden heb je zoveel antistoffen dat ze via een bloedonderzoek kunnen worden opgespoord. Dit bloedonderzoek noemen we in de volksmond de aids-test. De arts neemt een staaltje bloed en stuurt dit naar een labo. Worden er antistoffen gevonden, dan is de test positief. Het labo zal een bijkomende bevestigingstest laten uitvoeren. Is die test opnieuw positief, dan ben je drager van het hivvirus en seropositief. Pas drie maanden na het laatste risicocontact kan de hiv-test met voldoende zekerheid aantonen dat je niet besmet werd. Als je een groot risico gelopen hebt, laat je je best testen na drie maanden en hertesten na zes maanden. Er bestaat immers een heel kleine kans dat je lichaam uitzonderlijk traag antistoffen aanmaakt. Aangewezen is om samen met je arts te bespreken of het risico dat je nam groot of klein was. Tijdens die periode moet je natuurlijk veilig blijven vrijen. Vind je het moeilijk om bij je huis- of studentenarts langs te gaan, dan kan je bij de aids en soatelefoon ( ) naar adressen van andere artsen in je regio informeren. 11

12 Genezen of niet genezen Een besmetting met een soa die wordt veroorzaakt door een bacterie is goed te genezen met antibiotica (bijvoorbeeld gonorroe, syfilis, chlamydia). Soa die worden veroorzaakt door een virus liggen een stuk moeilijker, zoals bijvoorbeeld herpes, genitale wratten, hepatitis B en hiv. Sommige soa die worden veroorzaakt door een virus raak je na een besmetting nooit meer kwijt. Dat is het geval met herpes. De klachten die deze soa veroorzaken kunnen worden behandeld, maar het virus blijft in het lichaam en opflakkeringen zijn steeds mogelijk. Belangrijkste voorbeeld is het hiv-virus, dat ongeneeslijk is. Klachten kunnen tot op zekere hoogte worden behandeld, maar de therapie vergt enorme discipline en heeft zware bijwerkingen. Ondertussen blijft het virus het afweersysteem ondermijnen en de afloop is steeds dodelijk. Praten over soa In principe zouden alle partners waarmee je onveilige seksuele contacten hebt gehad, verwittigd moeten worden, als blijkt dat je besmet bent. Indien zij dan zelf besmet zijn kunnen ze ook behandeld worden. In ieder geval moet(en) de partner(s) waarmee je op het moment van het vaststellen van de besmetting een seksuele relatie hebt, getest en behandeld worden. Dat is niet altijd even eenvoudig en kan tot moeilijke situaties lijden. Maar indien dit niet gebeurt, heeft een individuele behandeling weinig zin: de ziektekiemen worden keer op keer terug aan elkaar doorgegeven. Zolang niet vaststaat dat jullie beiden getest, behandeld en genezen zijn, moet je veilig blijven vrijen. 12

13 Te ver Seks is geen afdwingbaar recht. Dat betekent dat niemand je kan dwingen te seksen en dat jij niemand kan dwingen seks te hebben. Seks met iemand die daar geen toestemming voor geeft is niet alleen in sommige gevallen strafbaar, het is ook onaanvaardbaar. Toestemming is dus het sleutelwoord. Iemand dwingen met geweld, dreigementen of door een list is serieus fout. Seks kent grenzen. Samen met je partner praat je over seks, bepaal je hoe ver je gaat, wat wel en niet kan. Als één van jullie een grens trekt, dan heeft de ander zich daaraan te houden. Respect noemt men dat. Druk je zin nooit door. Nee is nee. Gaat iemand te ver dan spreken we over seksueel grensoverschrijdend gedrag. Dat kan inhouden dat geweld of dwang is gebruikt, maar kan ook zijn dat de ander gedreigd heeft met geweld. Ook subtiele machtsspelletjes vallen onder grensoverschrijdend gedrag. Ben je misbruikt, voel je dan niet schuldig of beschaamd. Er zijn mensen die je kunnen helpen of waar je terechtkan voor een (vrijblijvende) babbel. Zoek iemand waar je ermee over kan praten, iemand die je vertrouwt: een vriend, vriendin, je huisarts. Of je kan terecht bij de diensten voor slachtofferhulp, die een onderdeel vormen van de Centra voor Algemeen Welzijnswerk (een volledige adressenlijst vind je op: Seks is soms strafbaar Men spreekt bij volwassenen over aanranding van de eerbaarheid voor alle vormen van ongewenste intimiteiten zonder penetratie. Verkrachting slaat op elke daad van seksuele penetratie van welke aard en met welk middel ook. Ben je het slachtoffer van verkrachting of aanranding, neem dan contact op met de hulpverlening of met de politie. Zij zorgen ook voor een eerste opvang of doorverwijzing. 13

14 soa klachten onderzoek Chlamydia Dikwijls geen of vage klachten. Soms branderig gevoel bij het plassen, meer of andere afscheiding uit de geslachtsorganen, tussentijdse bloedingen, buikpijnen. Urineonderzoek is de meest gebruikte test. Het kan ook via wissertje uit de urinebuis, baarmoedermond of aars. Uitslag meestal na één week bekend. Genitale Wratten Gonorroe (druiper) Wratten rond de geslachtsorganen of de aars. Pijnloos, maar ze kunnen wel jeuken. Soms zijn er veel wratten, soms zijn ze amper zichtbaar. Soms helemaal geen klachten. Soms branderig gevoel bij het plassen, meer of andere afscheiding dan normaal, pijn in de onderbuik. Lichamelijk onderzoek. Urineonderzoek is de meest gebruikte test. Het kan ook via een wissertje. Hepatitis B (geelzucht) Herpes Genitalis 2 op 3 merkt niks. 1 op drie heeft na 2 à 6 maand last van vermoeidheid, lusteloosheid, buikpijn. Ontsteking van de lever veroorzaakt donkere urine en lichte ontlasting. Pijnlijke blaasjes op de geslachtsorganen of aars. Pijn bij het plassen. 3 Bloedonderzoek. Wissertje van de blaasjes. Hiv-infectie (aids) Eerste jaren geen klachten of griepklachten (bij 50%). Later algemene klachten. Bloedonderzoek liefst drie maanden na laatste onveilige seksuele contact. Syfilis Schurft 2 tot 12 weken na de besmetting pijnloze zweertjes op geslachtsorganen, aars of mond. Zweertjes verdwijnen spontaan, maar zonder behandeling blijft de infectie. Jeuk, kan over het hele lichaam voorkomen, ook op de geslachtsorganen. Bloedonderzoek. Insect graaft gangetjes in de huid, een mijt die uit een gangetje is gehaald kan onder de microscoop worden onderzocht. Schaamluis Jeuk aan schaamhaar en oksels. Luizen en neten zijn zichtbaar met blote oog.

15 behandeling Goed te genezen met antibiotica.besmettingsgevaar is een week na de behandeling voorbij. Dikwijls samen met een behandeling voor gonorroe. Aanstippen, bevriezen of wegsnijden van de wratjes. Klachten en besmettelijkheid kunnen afnemen, maar de wratten kunnen ook terugkeren. Goed te genezen met een antibioticakuur. Dikwijls samen met een behandeling voor chlamydia. Er bestaan wel al resistente vormen die moeilijker te behandelen zijn. Geneest meestal zonder behandeling. Voldoende rust nemen, geen koffie of alcohol gebruiken. Herstel kan geruime tijd duren. Gevolgen bij niet-behandeling Kan ontstekingen veroorzaken in baarmoeder, eileiders, eierstokken, buikholte, bijbal of prostaat. Mogelijk gevolg van deze ontstekingen: onvruchtbaarheid of verhoogde kans op buitenbaarmoederlijke zwangerschap Vrouwen die ooit besmet werden, lopen hoger risico op baarmoederhalskanker. Praat erover met je huisarts of gynaecoloog. Kan ontstekingen veroorzaken in baarmoeder, eileiders, eierstokken, buikholte, bijbal of prostaat. Mogelijk gevolg van deze ontstekingen: onvruchtbaarheid of verhoogde kans op buitenbaarmoederlijke zwangerschap. Kan tot chronische leverontsteking leiden en onherstelbare schade aan de lever veroorzaken. 10% van de mensen wordt chronisch drager. voorkomen Condoom Condoom biedt bescherming, maar niet volledig Condoom Vaccin, condoom De symptomen kunnen behandeld worden, maar het virus blijft in het lichaam. Opnieuw klachten mogelijk bij stress of vermoeidheid. Ongeneeslijk. Klachten en infecties kunnen tot op zekere hoogte en tijdelijk behandeld worden. Het virus blijft echter in het lichaam en breekt het afweersysteem verder af. Goed te genezen met antibiotica. Controle na behandeling nodig. Geen Hiv-infectie leidt tot aids en is altijd dodelijk. Huiduitslag, afwijkingen van slijmvliezen, onherstelbare schade aan allerlei organen en onvruchtbaarheid. Condoom biedt bescherming, maar niet volledig Condoom Condoom biedt bescherming, maar niet volledig Goed en snel te behandelen met crèmes. Door het krabben kan de huid ontstoken geraken. Condoom biedt weinig bescherming Goed en snel te behandelen met crèmes. Door het krabben kan de huid ontstoken geraken. Condoom biedt weinig bescherming

16 CNK: wettelijk depot: D/2004/7164/20 - verantwoordelijke uitgever: Chris Lambrechts, Kipdorpvest 48a, 2000 Antwerpen; versie oktober 2004 Nuttige adressen Aids en soa telefoon: Vragen over hiv/aids, soa, het condoom of veilig vrijen? Voor een anoniem en persoonlijk gesprek kan je terecht op het nummer , elke werkdag van 14 tot 20 uur, maandag, dinsdag en donderdag tot 22 uur en zaterdag van 14 tot 17 uur. Meer info over sensoa, het Vlaams service- en expertisecentrum voor seksuele gezondheid en leven met hiv, en diverse aspecten van seksuele gezondheid. Limits: (ongewenste intimiteitenlijn) Permanentie van maandag tot vrijdag van 10 tot 17 uur, tel De Centra voor Algemeen welzijnswerk: Bij een centrum voor algemeen welzijnswerk kan je terecht met vragen en problemen, ook over seksualiteit. Zevenentwintig CAW s in Vlaanderen en Brussel bieden een luisterend oor, opvang en psychosociale begeleiding. tel De adressen van alle CAW vind je op Jongeren Advies Centrum: Bij een JAC kan je terecht met alle vragen en problemen die je als jongere aanbelangen, waaronder seksualiteit, relaties, ongewenste zwangerschap, abortus Voor alle info over de JAC s (inclusief adressen), surf je best naar Jongerensite met een pak informatie over alles wat van dicht of ver met seks te maken heeft. Je kan er ook terecht voor nieuwtjes, het forum, e-cards en een pak ondeugende links. Ook antwoorden op vragen over aids, soa en veilig genieten, kan je daar krijgen. Instituut voor tropische geneeskunde: Kronenburgstraat 43/3, 2000 Antwerpen heeft een gespecialiseerde SOA-raadpleging. Je kan er terecht na afspraak. tel Heb je nog vragen over SOA, doe dan een beroep op je apotheker of arts. een initiatief van: met de steun van:

THEMADOSSIER CHLAMYDIA

THEMADOSSIER CHLAMYDIA THEMADOSSIER CHLAMYDIA 1. Soa s Soa s zijn seksueel overdraagbare aandoeningen. Je kan ze dus oplopen door seksueel contact of door contact met het bloed van een besmet persoon. Volgens recent onderzoek

Nadere informatie

Seksueel overdraagbare aandoeningen

Seksueel overdraagbare aandoeningen Seksueel overdraagbare aandoeningen Wat zijn soa s? Soa s zijn seksueel overdraagbare aandoeningen. Het zijn ziektes die je kunt krijgen als je onveilig vrijt. Er zijn verschillende soorten soa s. Sommige

Nadere informatie

Activiteit van de maand

Activiteit van de maand Activiteit van de maand Ideaal om de koude wintermaanden door te komen een activiteit om rode oortjes en warme kaken van te krijgen! De Veilig Vrijen Quiz (een uitgave van In Petto: www.jongereninformatie.be)

Nadere informatie

Terugkerende aanvallen

Terugkerende aanvallen Genitale herpes Herpes genitalis is een seksueel overdraagbare aandoening (soa), die wordt veroorzaakt door een virus. Dit virus zorgt voor een pijnlijke infectie van de huid en de slijmvliezen in en rond

Nadere informatie

Bovenbouw HAVO / VWO. Onderdeel 3. Veilig en onveilig vrijen: Seksueel Overdraagbare Aandoeningen (soa s)

Bovenbouw HAVO / VWO. Onderdeel 3. Veilig en onveilig vrijen: Seksueel Overdraagbare Aandoeningen (soa s) Bovenbouw HAVO / VWO Onderdeel 3 Veilig en onveilig vrijen: Seksueel Overdraagbare Aandoeningen (soa s) 2 Toelichting onderdeel 3: De Soa-poli Het derde onderdeel van Lang Leve de Liefde Bovenbouw (LLL-BB)

Nadere informatie

S e k s u e e l S e k s u e e l S e O v e r d r a a g b a r e O v e r d A a n d o e n i n g e n A a n d o e. d r a a g b a r e O v e r d r a a g b a r

S e k s u e e l S e k s u e e l S e O v e r d r a a g b a r e O v e r d A a n d o e n i n g e n A a n d o e. d r a a g b a r e O v e r d r a a g b a r k s u e e l S e k s u e e l S e k s u e e a g b a r e O v e r d r a a g b a r e O v n i n g e n A a n d o e n i n g e n A a n s u e e l S e k s u e e l S e k s u e e l g b a r e O v e r d r a a g b a r

Nadere informatie

Seksueel Overdraagbare Aandoeningen

Seksueel Overdraagbare Aandoeningen Seksueel Overdraagbare Aandoeningen Voorkomen Testen Behandelen Inhoud Seksueel Overdraagbare Aandoeningen: 3. Wat zijn soa s? 4. Hoe kun je een soa oplopen? Voorkomen: 5. Hoe voorkom je een soa? Wat is

Nadere informatie

Vaginale hygiëne. Wat zijn vaginale klachten?

Vaginale hygiëne. Wat zijn vaginale klachten? Vaginale hygiëne Vaginale hygiëne De vagina is een kwetsbaar lichaamsdeel. Ze is gevoelig voor vocht, warmte en knellende kleding. Deze folder geeft je beknopte informatie over goede hygiënische verzorging

Nadere informatie

Met deze brochure willen wij je informeren over de werking van Gh@pro vzw. Gh@pro staat voor Gezondheidshuis Antwerpse Prostitutie.

Met deze brochure willen wij je informeren over de werking van Gh@pro vzw. Gh@pro staat voor Gezondheidshuis Antwerpse Prostitutie. Gh@pro Met deze brochure willen wij je informeren over de werking van Gh@pro vzw. Gh@pro staat voor Gezondheidshuis Antwerpse Prostitutie. I n h o u d 1. Ontstaan van Gh@pro........................................................................................................

Nadere informatie

veilig vrijen Wanneer moet je veilig vrijen?

veilig vrijen Wanneer moet je veilig vrijen? 'Veilig vrijen' is vermijden dat je een geslachtsziekte of aids krijgt. Als je seksueel contact hebt zonder condoom, dan vrij je onveilig. Als je geen kind wil, moet je naast het condoom trouwens nog een

Nadere informatie

Hoe krijg je hepatitis B?

Hoe krijg je hepatitis B? Hepatitis B Hepatitis B is een infectie van de lever, veroorzaakt door het hepatitis B-virus. In Nederland wordt dit virus vooral overgedragen door seksueel contact. Het dringt via de slijmvliezen van

Nadere informatie

Dermatologie. Patiënteninformatie. Chlamydia. Slingeland Ziekenhuis

Dermatologie. Patiënteninformatie. Chlamydia. Slingeland Ziekenhuis Dermatologie Chlamydia i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Omschrijving Chlamydia is de SOA die in Nederland het meest voorkomt. Per jaar lopen 60.000 mensen het op. Chlamydia kan een ontsteking

Nadere informatie

Seksueel Overdraagbare Aandoeningen

Seksueel Overdraagbare Aandoeningen Seksueel Overdraagbare Aandoeningen Voorkomen Testen Behandelen Inhoud Seksueel Overdraagbare Aandoeningen: Wat zijn soa s? Hoe kun je een soa oplopen? 3 4 Voorkomen: Hoe voorkom je een soa? Wat is veilig

Nadere informatie

Condoom. 5j Seksueel overdraagbare aandoeningen (soa s) Theorieboek. TFG Hellegers 18-5-2013

Condoom. 5j Seksueel overdraagbare aandoeningen (soa s) Theorieboek. TFG Hellegers 18-5-2013 5j Seksueel overdraagbare aandoeningen (soa s) De afkorting SOA staat voor Seksueel Overdraagbare Aandoening. Jaarlijks lopen ongeveer 100.000 mensen een SOA op. SOA s kunnen ernstige gevolgen hebben als

Nadere informatie

Wanneer moet je veilig vrijen?

Wanneer moet je veilig vrijen? veilig rijen Veilig vrijen is jezelf en je partner beschermen tegen ongewenste zwangerschap en tegen een seksueel overdraagbare aandoening (soa). Als je zonder voorbehoedmiddel dat jou en je partner beschermt

Nadere informatie

Seksueel overdraagbare aandoeningen Overzicht

Seksueel overdraagbare aandoeningen Overzicht Seksueel overdraagbare aandoeningen Overzicht 1. Mythes over soa s 2. Wat zijn soa s? 3. Hoe wordt een soa veroorzaakt? 4. Besmettingswijzen 5. Beschermingsvormen 6. Klachten en symptomen 7. Soa-test 8.

Nadere informatie

Eileiderontsteking. Afdeling Gynaecologie

Eileiderontsteking. Afdeling Gynaecologie Eileiderontsteking Afdeling Gynaecologie Inleiding Een eileiderontsteking is een ontsteking van de eileiders. Deze ontstekingen kunnen heel sluimerend verlopen met weinig klachten. Meestal heeft u acute

Nadere informatie

Ghapro. Newsflash. In dit nummer. Juni 2015 Jaargang 1, nr.1. Nieuwsbrief voor Gerantes. Sekswerkers in Vlaanderen. Medische resultaten

Ghapro. Newsflash. In dit nummer. Juni 2015 Jaargang 1, nr.1. Nieuwsbrief voor Gerantes. Sekswerkers in Vlaanderen. Medische resultaten Ghapro Newsflash Juni 2015 Jaargang 1, nr.1 Nieuwsbrief voor Gerantes In dit nummer Sekswerkers in Vlaanderen Een diverse groep Medische resultaten Wat zijn de trends? Gonorroe in de keel Wat zijn de risico

Nadere informatie

Seksueel overdraagbare aandoeningen

Seksueel overdraagbare aandoeningen Overzicht Mythes over soa Wat zijn soa? Hoe wordt een soa veroorzaakt? Besmettingswijzen Beschermingsvormen Klachten en symptomen Soa test Behandeling Overzichtstabel Meest voorkomende soa Jongeren en

Nadere informatie

Bij seks horen ook gevoelens. Liefde en verliefdheid. Zin hebben in seks. Opgewonden zijn of geil zijn.

Bij seks horen ook gevoelens. Liefde en verliefdheid. Zin hebben in seks. Opgewonden zijn of geil zijn. SEKS, Alle manieren waarop je kan vrijen noemen we seks hebben. Je kan seks hebben met jezelf en met iemand anders. Niet iedereen wil seks. Dat is voor iedereen anders. Seks is strelen, zoenen, knuffelen.

Nadere informatie

De Hormonale anticonceptiepil

De Hormonale anticonceptiepil 1 De Hormonale anticonceptiepil Hoe werkt de pil? De pil bevat de vrouwelijke hormonen oestrogeen en progesteron. Deze voorkomen op 3 manieren zwangerschap. Wanneer je stopt met de pil zorgen je eigen

Nadere informatie

SOA en eileiderontsteking

SOA en eileiderontsteking 468.0403 SOA en eileiderontsteking Sexueel Overdraagbare Aandoeningen en eileiderontseking Inhoudsopgave 1. Hoe kunt u deze brochure lezen? 2. SOA: algemeen 2.1. Een SOA, en hoe nu verder? 2.2. Chlamydia

Nadere informatie

Wanneer moet je veilig vrijen?

Wanneer moet je veilig vrijen? veilig rijen Veilig vrijen is vermijden dat je een geslachtsziekte of aids krijgt. Als je seksueel contact hebt zonder condoom, dan vrij je onveilig. Als je geen kind wil, moet je naast het condoom trouwens

Nadere informatie

Seksueel Overdraagbare Aandoeningen (SOA) en eileiderontsteking

Seksueel Overdraagbare Aandoeningen (SOA) en eileiderontsteking Seksueel Overdraagbare Aandoeningen (SOA) en eileiderontsteking De tekst van de brochure is gebaseerd op de tekst van de brochure Seksueel Overdraagbare Aandoeningen (SOA) en eileiderontsteking van de

Nadere informatie

GYNAECOLOGIE. SOA Seksueel Overdraagbare Aandoeningen en eileiderontsteking

GYNAECOLOGIE. SOA Seksueel Overdraagbare Aandoeningen en eileiderontsteking GYNAECOLOGIE SOA Seksueel Overdraagbare Aandoeningen en eileiderontsteking Inhoudsopgave Inleiding 3 SOA: algemeen 3 Een SOA, hoe nu verder? 5 Chlamydia 6 Gonorroe 7 Genitale wratten (condylomata acuminata)

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Seksueel overdraagbare aandoeningen (SOA) en eileiderontsteking. Informatie over de oorzaken, het onderzoek en de behandeling

Patiënteninformatie. Seksueel overdraagbare aandoeningen (SOA) en eileiderontsteking. Informatie over de oorzaken, het onderzoek en de behandeling Patiënteninformatie Seksueel overdraagbare aandoeningen (SOA) en eileiderontsteking Informatie over de oorzaken, het onderzoek en de behandeling Inhoudsopgave Pagina 1. SOA: algemeen 7 Wie kan een SOA

Nadere informatie

Seksueel overdraagbare aandoeningen (SOA) en eileiderontsteking

Seksueel overdraagbare aandoeningen (SOA) en eileiderontsteking Seksueel overdraagbare aandoeningen (SOA) en eileiderontsteking Informatie over de oorzaken, het onderzoek en de behandeling. Deze brochure geeft informatie over seksueel overdraagbare aandoeningen (SOA)

Nadere informatie

Seksueel Overdraagbare Aandoeningen (SOA) en eileiderontsteking

Seksueel Overdraagbare Aandoeningen (SOA) en eileiderontsteking Seksueel Overdraagbare Aandoeningen (SOA) en eileiderontsteking Deze brochure geeft informatie over seksueel overdraagbare aandoeningen (SOA) en eileiderontsteking. Een eileiderontsteking wordt nogal eens,

Nadere informatie

3 SOA en eileiderontsteking

3 SOA en eileiderontsteking 2 3 5 25 Nuttige adressen 29 Deze brochure geeft informatie over seksueel overdraagbare aandoeningen (SOA) en een eileiderontsteking. Een eileiderontsteking wordt nogal eens, maar zeker niet altijd, veroorzaakt

Nadere informatie

Gynaecologie. Seksueel overdraagbare aandoeningen (SOA) en eileiderontsteking

Gynaecologie. Seksueel overdraagbare aandoeningen (SOA) en eileiderontsteking Gynaecologie Seksueel overdraagbare aandoeningen (SOA) en eileiderontsteking Deze brochure wordt u aangeboden door de afdeling Gynaecologie/Verloskunde. Wij vinden het belangrijk dat patiënten goede voorlichting

Nadere informatie

OPVOLGVRAGENLIJST - HIV-NEGATIEVE VROUW

OPVOLGVRAGENLIJST - HIV-NEGATIEVE VROUW AANWIJZINGEN VOOR ONDERZOEKSMEDEWERKERS: Laat de onderzoeksdeelnemers om de tot maanden een opvolgvragenlijst invullen. Let erop dat u de juiste vragenlijst uitdeelt. De ingevulde vragenlijsten moeten

Nadere informatie

Seksualiteit bij jongeren met een (chronische) aandoening

Seksualiteit bij jongeren met een (chronische) aandoening Seksualiteit bij jongeren met een (chronische) aandoening Op de polikliniek van het Universitair Kinderziekenhuis St Radboud ziekenhuis willen wij je met deze folder informatie geven over seksualiteit

Nadere informatie

Brochure_Binnenwerk_NL_EN_FR_V3.indd 1 27/05/13 11:41

Brochure_Binnenwerk_NL_EN_FR_V3.indd 1 27/05/13 11:41 Dit boekje gaat over veilige seks in de prostitutie. De informatie is zowel bedoeld voor beginnende sekswerkers als voor vrouwen & mannen die al langer in het vak zitten. Je kan in dit boekje lezen hoe

Nadere informatie

Dit boekje gaat over veilige seks in de prostitutie. De informatie is zowel bedoeld voor beginnende sekswerkers als voor vrouwen & mannen die al

Dit boekje gaat over veilige seks in de prostitutie. De informatie is zowel bedoeld voor beginnende sekswerkers als voor vrouwen & mannen die al Dit boekje gaat over veilige seks in de prostitutie. De informatie is zowel bedoeld voor beginnende sekswerkers als voor vrouwen & mannen die al langer in het vak zitten. Je kan in dit boekje lezen hoe

Nadere informatie

Seksueel Overdraagbare Aandoeningen (SOA) en eileiderontsteking

Seksueel Overdraagbare Aandoeningen (SOA) en eileiderontsteking Gynaecologie Seksueel Overdraagbare Aandoeningen (SOA) en eileiderontsteking www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Hoe kunt u deze folder lezen?... 3 SOA: algemeen... 3 Een SOA, en hoe nu verder?... 5 Chlamydia...

Nadere informatie

Patiëntenversie Richtlijn seksueel overdraagbare aandoeningen voor de tweede lijn

Patiëntenversie Richtlijn seksueel overdraagbare aandoeningen voor de tweede lijn Patiëntenversie Richtlijn seksueel overdraagbare aandoeningen voor de tweede lijn Soorten soa s Soa s zijn seksueel overdraagbare aandoeningen. Die kun je krijgen als je zonder condoom vrijt. Er zijn verschillende

Nadere informatie

& de wet. Wat weet jij eigenlijk over seks?

& de wet. Wat weet jij eigenlijk over seks? Seks & de wet Wat weet jij eigenlijk over seks? Alles over seks Seks Jeugd en Seksualiteit www.jeugdenseksualiteit.be In Petto www.inpetto-jeugddienst.be Sensoa, alles over seks tel. 03 238 68 68 www.allesoverseks.be

Nadere informatie

49 Vaginale schimmelinfectie.indd 6

49 Vaginale schimmelinfectie.indd 6 Vaginale schimmelinfectie WAT IS EEN VAGINALE SCHIMMELINFECTIE WAT KUNT U ZELF DOEN WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN WANNEER KUNT U BETER NAAR UW HUISARTS GAAN VRAAG OVER UW MEDICIJNEN? WWW.APOTHEEK.NL

Nadere informatie

GESLACHTSZIEKTEN, OFWEL SOA S

GESLACHTSZIEKTEN, OFWEL SOA S 10 GESLACHTSZIEKTEN, OFWEL SOA S Geslachtsziekten zijn geniepig. Je merkt niet altijd dat je ze hebt, maar intussen kunnen ze in de verborgenheid toeslaan. En er rust een taboe op. Als één van beide partners

Nadere informatie

Seksueel overdraagbare aandoeningen (soa) en eileiderontsteking

Seksueel overdraagbare aandoeningen (soa) en eileiderontsteking Seksueel overdraagbare aandoeningen (soa) en eileiderontsteking Hoe kunt u deze brochure lezen? Deze brochure geeft informatie over seksueel overdraagbare aan doeningen (soa) en een eileiderontsteking.

Nadere informatie

Veilig vrijen: hoe doe ik dat? Antwoorden

Veilig vrijen: hoe doe ik dat? Antwoorden Veilig vrijen: doe ik dat? Seks kan fijn zijn. Maar er zitten ook gevaren aan. Je kunt zwanger raken zonder dat je dat wilt. Je kunt ook een geslachtsziekte oplopen. Hoe voorkom je een zwangerschap of

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Seksueel overdraagbare aandoeningen (soa) en eileiderontsteking

Patiënteninformatie. Seksueel overdraagbare aandoeningen (soa) en eileiderontsteking Seksueel overdraagbare aandoeningen (soa) en eileiderontsteking Patiënteninformatie Seksueel overdraagbare aandoeningen (soa) en eileiderontsteking Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 SOA: algemeen 2.1 Een SOA,

Nadere informatie

OPVOLGVRAGENLIJST - HIV-POSITIEVE MAN

OPVOLGVRAGENLIJST - HIV-POSITIEVE MAN AANWIJZINGEN VOOR ONDERZOEKSMEDEWERKERS: Laat de onderzoeksdeelnemers om de tot maanden een opvolgvragenlijst invullen. Let erop da tu de juiste vragenlijst uitdeelt. De ingevulde vragenlijsten moeten

Nadere informatie

www.hup-ado.be Respect yourself. Protect yourself. 2 de editie Vaak gestelde vragen over baarmoederhalskanker en het Humaan Papillomavirus

www.hup-ado.be Respect yourself. Protect yourself. 2 de editie Vaak gestelde vragen over baarmoederhalskanker en het Humaan Papillomavirus www.hup-ado.be Respect yourself. Protect yourself. 2 de editie Vaak gestelde vragen over baarmoederhalskanker en het Humaan Papillomavirus 4 Check this out! Baarmoederhalskanker is een veel voorkomend

Nadere informatie

OPVOLGVRAGENLIJST HIV-NEGATIEVE MAN

OPVOLGVRAGENLIJST HIV-NEGATIEVE MAN Pagina van 6 AANWIJZINGEN VOOR ONDERZOEKSMEDEWERKERS: Laat de onderzoeksdeelnemers om de tot 6 maanden een opvolgvragenlijst invullen. Let erop dat je de juiste vragenlijst uitdeelt. De ingevulde vragenlijsten

Nadere informatie

OPVOLGVRAGENLIJST HIV-POSITIEVE MAN

OPVOLGVRAGENLIJST HIV-POSITIEVE MAN Pagina van AANWIJZINGEN VOOR ONDERZOEKSMEDEWERKERS: Laat de onderzoeksdeelnemers om de tot maanden een opvolgvragenlijst invullen. Let erop dat je de juiste vragenlijst uitdeelt. De ingevulde vragenlijsten

Nadere informatie

wat je zeker moet weten

wat je zeker moet weten Belgisch ontwikkelingsagentschap AIDS wat je zeker moet weten BASISPRINCIPES Respect Voor jezelf en voor de andere. Testen Stel niet uit tot morgen. Therapietrouw Voor een lang en gelukkig leven. Gelijkheid

Nadere informatie

Dossier Intieme Hygiëne

Dossier Intieme Hygiëne Dossier Intieme Hygiëne 1. Inleiding Je doucht elke dag. Je gebruikt deodorant, shampoo en conditioner, parfum, bodymilk, handcrème, Je weet best hoe je je lichaam moet verzorgen. Maar weet je ook genoeg

Nadere informatie

Testen op HIV, ja of nee?

Testen op HIV, ja of nee? Afdeling Verloskunde, locatie AZU Testen op HIV, ja of nee? Informatie voor zwangere vrouwen Wat is HIV, wat is aids en wat zijn de gevolgen tijdens de zwangerschap. HIV is het virus dat de ziekte aids

Nadere informatie

BASISVRAGENLIJST HIV-POSITIEVE MAN

BASISVRAGENLIJST HIV-POSITIEVE MAN Pagina van AANWIJZINGEN VOOR ONDERZOEKSMEDEWERKERS: Vraag de onderzoeksdeelnemers na hun aanmelding om deze basisvragenlijst in te vullen. Let erop dat je de juiste vragenlijst uitdeelt. De ingevulde vragenlijsten

Nadere informatie

Dossier Intieme hygiëne

Dossier Intieme hygiëne Dossier Intieme hygiëne 1. Inleiding We douchen elke dag, gebruiken deodorant, shampoo en conditioner, parfum, bodymilk, handcrème, We weten best hoe we ons lichaam moeten verzorgen. Maar weten we ook

Nadere informatie

Jij & Ik, veilig verliefd!

Jij & Ik, veilig verliefd! GEZONDHEiDsprOmOtiE Jij & Ik, veilig verliefd! En ik! En ik! Een uitgave van de Onafhankelijke Ziekenfondsen Sint-Huibrechtsstraat 19-1150 Brussel T 02 778 92 11 - F 02 778 94 04 gezondheidspromotie@mloz.be

Nadere informatie

Onderzoek Veilig of niet?

Onderzoek Veilig of niet? Onderzoek Veilig of niet? 06 februari 2013 Over het onderzoek Aan dit online onderzoek, gehouden van 24 januari tot 04 februari 2013, deden 2.261 jongeren mee. Het onderzoek is gehouden in samenwerking

Nadere informatie

SOA enquete uitslag 2008

SOA enquete uitslag 2008 pagina 1 van 10 p h p E S P SOA enquete uitslag 2008 Wat weet je over Sexueel Overdraagbare Aandoeningen Deze enquete is strikt geheim!we kunnen niet inzien wie welke gegevens heeft uitgevoerd! 1. In welke

Nadere informatie

BASISVRAGENLIJST HIV-POSITIEVE VROUW

BASISVRAGENLIJST HIV-POSITIEVE VROUW Pagina van AANWIJZINGEN VOOR ONDERZOEKSMEDEWERKERS: Vraag de onderzoeksdeelnemers na hun aanmelding om deze basisvragenlijst in te vullen. Let erop dat je de juiste vragenlijst uitdeelt. De ingevulde vragenlijsten

Nadere informatie

Urineweginfecties en antibiotica

Urineweginfecties en antibiotica Urologie Urineweginfecties en antibiotica www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Algemene oorzaken urineweginfecties... 3 Blaasontsteking... 4 Verschijnselen kunnen zijn:... 4 Diagnose... 4 Behandeling... 5

Nadere informatie

SOA en eileiderontsteking

SOA en eileiderontsteking 2 3 5 25 Nuttige adressen 29 Deze brochure geeft informatie over seksueel overdraagbare aandoeningen (SOA) en een eileiderontsteking. Een eileiderontsteking wordt nogal eens, maar zeker niet altijd, veroorzaakt

Nadere informatie

9. Soa s. Deze basisstof vervangt de basisstof in je leerwerkboek.

9. Soa s. Deze basisstof vervangt de basisstof in je leerwerkboek. Deze basisstof vervangt de basisstof in je leerwerkboek. 9. Soa s In deze vervangende basisstof maak je met klasgenoten een kwartetspel over seksueel overdraagbare aandoeningen. Daarna kunnen jullie het

Nadere informatie

Geslachtelijke voortplanting: de kernen van twee geslachtscellen (eicel en zaadcel) versmelten. Dat het bevruchting. Ze vormen samen een nieuwe cel.

Geslachtelijke voortplanting: de kernen van twee geslachtscellen (eicel en zaadcel) versmelten. Dat het bevruchting. Ze vormen samen een nieuwe cel. Samenvatting Voortplanting en ontwikkeling Geslachtelijke voortplanting: de kernen van twee geslachtscellen (eicel en zaadcel) versmelten. Dat het bevruchting. Ze vormen samen een nieuwe cel. Geslachtscellen

Nadere informatie

Besmetting met HIV Inleiding Wat is HIV Wat is AIDS

Besmetting met HIV Inleiding Wat is HIV Wat is AIDS Besmetting met HIV Inleiding Door een ongeluk, waarbij u mogelijk in contact bent gekomen met het bloed van iemand met HIV of AIDS, loopt u kans om met HIV besmet te raken. Juist bij een ongeluk gaat alles

Nadere informatie

Anogenitale Lichen Sclerosus. Leven met Anogenitale Lichen Sclerosus

Anogenitale Lichen Sclerosus. Leven met Anogenitale Lichen Sclerosus Anogenitale Lichen Sclerosus Leven met Anogenitale Lichen Sclerosus Inhoud Inleiding... 3 Hoe ziet Lichen Sclerosus eruit en wat zijn de klachten?... 3 Is Lichen Sclerosus besmettelijk?... 3 Waardoor wordt

Nadere informatie

Vaginale afscheiding. Polikliniek Gynaecologie (TZA)

Vaginale afscheiding. Polikliniek Gynaecologie (TZA) Vaginale afscheiding Polikliniek Gynaecologie (TZA) Inleiding U bent door uw huisarts verwezen vanwege vaginale afscheiding. Vaak heeft uw huisarts al een behandeling ingezet, een inwendig onderzoek gedaan

Nadere informatie

Over het MEISJESLICHAAM op www.sense.info

Over het MEISJESLICHAAM op www.sense.info Over het MEISJESLICHAAM op www.sense.info Op Sense.info vind je allemaal informatie over seks, relaties en hulp bij problemen. Ga naar www.sense.info. In het menu zie je alle onderwerpen. -Klik op MEISJESLICHAAM

Nadere informatie

WAT ZIJN DE VERSCHIJNSELEN VAN HEPATITIS B?

WAT ZIJN DE VERSCHIJNSELEN VAN HEPATITIS B? WAT IS HEPATITIS Hepatitis is een ontsteking van de lever. Er zijn verschillende soorten leverontsteking. Ooit wereldwijd waargenomen zijn hepatitis A t/m H, waarvan hepatitis A, B en C de meest bekenden

Nadere informatie

Vlinders in je buik? Veilig verliefd!

Vlinders in je buik? Veilig verliefd! Vlinders in je buik? Veilig verliefd! VLINDERS IN JE BUIK? VEILIG V E R L I E F D! De liefde, de grootste kick! Telkens als ik je zie, gaat mijn hartje sneller slaan, krijg ik klamme handen en beginnen

Nadere informatie

GYNAECOLOGIE. Lichen sclerosus

GYNAECOLOGIE. Lichen sclerosus GYNAECOLOGIE Lichen sclerosus Lichen sclerosus Lichen sclerosus (LS) is een goedaardige huidaandoening. De aangedane huid wordt langzaam minder elastisch. Daardoor voelt de huid strak aan en wordt wittig

Nadere informatie

Wat zijn de verschijnselen

Wat zijn de verschijnselen Lichen sclerosus Wat is lichen sclerosus Lichen sclerosus is een (goedaardige) huidaandoening, waarbij de huid langzaam zijn elasticiteit verliest. Hierdoor voelt deze vast en strak aan en wordt wit van

Nadere informatie

HIV SAM AFRIKANEN TEGEN HIV. Instituut voor Tropische Geneeskunde

HIV SAM AFRIKANEN TEGEN HIV. Instituut voor Tropische Geneeskunde HIV SAM AFRIKANEN TEGEN HIV Instituut voor Tropische Geneeskunde Introductie Deze brochure geeft je informatie over HIVtesten (het Human Immunodeficiency Virus dat AIDS of Acquired ImmunoDeficiency Syndrome

Nadere informatie

SOA-spreekuur. in de Academische Huisartsenpraktijk Groningen. Alie van der Heide, SOA-praktijkassistent

SOA-spreekuur. in de Academische Huisartsenpraktijk Groningen. Alie van der Heide, SOA-praktijkassistent SOA-spreekuur in de Academische Huisartsenpraktijk Groningen Alie van der Heide, SOA-praktijkassistent TRIAGE Verzoek Soa test/vraag SOA Klachten Geen Klachten Huisarts Soa spreekuur assistente Het SOA-consult

Nadere informatie

SOS SOA Lespakket over soa s en leven met hiv

SOS SOA Lespakket over soa s en leven met hiv Lespakket over soa s en leven met hiv Sensoa is het Vlaams expertisecentrum voor seksuele gezondheid. www.sensoa.be // 03-238.68.68 Roseveltpaats 12 bus 7/ 2060Antwerpen Lespakket over soa s en leven met

Nadere informatie

Veel onwetendheid over baarmoederhalskanker op Curaçao zaterdag, 24 mei 2014 00:00

Veel onwetendheid over baarmoederhalskanker op Curaçao zaterdag, 24 mei 2014 00:00 Het grootste onderzoek naar baarmoederhalskanker en HPV-genotype in het Caribisch gebied tot nu toe vindt plaats op Curaçao. Bij 57.000 vrouwen op Curaçao zit een oproep in de bus om een PAP-test te doen.

Nadere informatie

& de wet. Wat weet jij eigenlijk over seks?

& de wet. Wat weet jij eigenlijk over seks? Seks & de wet Wat weet jij eigenlijk over seks? Alles over seks Alles over seks Site met verhalen, standjes, info en een forum over seks www.allesoverseks.be Jong & Van Zin Sekswoordenboek en forum over

Nadere informatie

Seksuele gezondheid: Jas aandoen. Want het kan stormen!

Seksuele gezondheid: Jas aandoen. Want het kan stormen! www.hup-ado.be Respect yourself. Protect yourself. Seksuele gezondheid: Jas aandoen. Want het kan stormen! Preventie van baarmoederhalskanker SOwhAt? Dr. Love Een vaccinatie tegen HPV 6 Check this out!

Nadere informatie

Diabetes en seksualiteit

Diabetes en seksualiteit Diabetes en seksualiteit Diabetes en seksualiteit Diabetes kan invloed hebben op uw seksleven. Dat kan door de ziekte zelf komen, maar ook door de medicijnen of de manier waarop u ermee om gaat. In deze

Nadere informatie

Hepatitis B Preventie

Hepatitis B Preventie Hepatitis B Preventie Nationaal Hepatitis Centrum kenniscentrum voor hepatitis Inleiding Deze folder gaat over hepatitis B, hoe u de ziekte kunt krijgen en hoe u de ziekte kunt voorkomen. Hepatitis B is

Nadere informatie

7. Wel of niet vertellen

7. Wel of niet vertellen Quizvragen hoofdstuk 6 1. Wanneer krijgt iemand een bloedtransfusie? 2. Hoe is het virus in jouw bloed terechtgekomen? 3. Komt een verkoudheid door de kou of door een virus? 4. Kan het virus in flesvoeding

Nadere informatie

Seks en relaties Woordenlijst

Seks en relaties Woordenlijst Seks en relaties Woordenlijst Inhoud Vriendschappen en relaties 3 Lichaamsdelen 4 Seksualiteit 6 Seks en masturbatie 8 Veilige seks en voorbehoedsmiddelen 10 Misbruik 12 2 Vriendschappen en relaties Vriendje

Nadere informatie

Astma of COPD en seksualiteit

Astma of COPD en seksualiteit Astma of COPD en seksualiteit Astma of COPD en seksualiteit Astma of COPD kan invloed hebben op uw seksleven. Dat kan door de ziekte zelf komen, maar ook door medicijnen of door de manier waarop u ermee

Nadere informatie

Mini-condooms. Oefeningen

Mini-condooms. Oefeningen tekst 1 Amsterdam, 3 maart 2010 Jongeren hebben steeds vroeger seks. Soms al als ze 12, 13 of 14 jaar zijn. Zwitserland Ook in Zwitserland gebeurt dit. De Zwitserse regering is daarom bezorgd. Want veel

Nadere informatie

KRASLOTEN, JONGERENBOEKJE SEKS&ZO, HANDLEIDING EN TRAINING

KRASLOTEN, JONGERENBOEKJE SEKS&ZO, HANDLEIDING EN TRAINING KRASLOTEN, JONGERENBOEKJE SEKS&ZO, HANDLEIDING EN TRAINING Compleet voorlichtingspakket Het voorlichtingspakket Veilig vrijen & seks bestaat uit: 1. Krasloten 2. Jongerenboekje SEKS&ZO 3. Handleiding met

Nadere informatie

1. Vragen over de hepatitis B aandachtscampagne

1. Vragen over de hepatitis B aandachtscampagne VRAAG EN ANTWOORD Hepatitis B aandachtscampagne: Zeg Nee!...Tegen hepatitis B 1. Vragen over de hepatitis B aandachtscampagne Q. Wat is het doel van de campagne? A. We willen Chinezen woonachtig in Rotterdam

Nadere informatie

STUDENTENGEZONDHEIDSCENTRUM

STUDENTENGEZONDHEIDSCENTRUM STUDENTENGEZONDHEIDSCENTRUM Veilig vrijen 2 1. Inleiding p. 2 2. Seksueel overdraagbare aandoeningen p. 3 2.1 Belang van SOA p. 3 2.2 Preventie van SOA p. 3 2.3 Het SOA consult p. 4 2.4 Korte beschrijving

Nadere informatie

Hypo's en hypers. Schimmelinfectie

Hypo's en hypers. Schimmelinfectie Seks Seks Het is best moeilijk om over seks te praten of vragen te stellen. Soms lukt het beter er met vrienden over te praten dan met je ouders. Je kunt voor een vertrouwelijk gesprek ook terecht bij

Nadere informatie

Product Onderzoek. De Geschiedenis van Veilig Vrijen 1

Product Onderzoek. De Geschiedenis van Veilig Vrijen 1 Product Onderzoek De Geschiedenis van Veilig Vrijen 1 1220 v. Chr. Het gebruik van condooms kan worden herleid tot het oude Egypte en vanaf die tijd heeft het condoom de mens beschermd tegen ziekten en

Nadere informatie

Vrijen tijdens de zwangerschap

Vrijen tijdens de zwangerschap Zwanger en vrijen 1 Vrijen tijdens de zwangerschap Eerste drie maanden In de eerste drie maanden van de zwangerschap kan het zijn dat je minder zin hebt in seks. Dat heeft te maken met de hormonale veranderingen

Nadere informatie

Dermatologie. Patiënteninformatie. Lichen sclerosus. Slingeland Ziekenhuis

Dermatologie. Patiënteninformatie. Lichen sclerosus. Slingeland Ziekenhuis Dermatologie Lichen sclerosus i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Wat is lichen sclerosus? Lichen sclerosus is een huidziekte. Deze huidziekte komt het meest voor bij vrouwen en begint meestal

Nadere informatie

Bovenbouw HAVO / VWO. Onderdeel 2. Veilig en onveilig vrijen: anticonceptie

Bovenbouw HAVO / VWO. Onderdeel 2. Veilig en onveilig vrijen: anticonceptie Bovenbouw HAVO / VWO Onderdeel 2 Veilig en onveilig vrijen: anticonceptie 2 Toelichting onderdeel 2: Anticonceptie In het tweede onderdeel van Lang Leve de Liefde Bovenbouw (LLL-BB) wordt het thema veilig

Nadere informatie

Servicepunt van de Hiv Vereniging Nederland Tel. 020-689 2577 Bereikbaar van maandag t/m vrijdag, tussen 14.00 en 22.00 uur

Servicepunt van de Hiv Vereniging Nederland Tel. 020-689 2577 Bereikbaar van maandag t/m vrijdag, tussen 14.00 en 22.00 uur Nuttige adressen: Servicepunt van de Hiv Vereniging Nederland Tel. 020-689 2577 Bereikbaar van maandag t/m vrijdag, tussen 14.00 en 22.00 uur Aids SOA infolijn Tel. 0900-204 2040 (10 eurocent per minuut)

Nadere informatie

Ghapro. In dit nummer. Newsflash. December 2015 Jaargang 1, nr.2. Nieuwsbrief voor gerantes. Belangrijke gebeurtenissen in de prostitutiewereld

Ghapro. In dit nummer. Newsflash. December 2015 Jaargang 1, nr.2. Nieuwsbrief voor gerantes. Belangrijke gebeurtenissen in de prostitutiewereld Ghapro Newsflash December 2015 Jaargang 1, nr.2 Nieuwsbrief voor gerantes In dit nummer Belangrijke gebeurtenissen in de prostitutiewereld - Debat 11 december 2015 - Swingers onderzoek Nieuwe acties Ghapro

Nadere informatie

CONDYLOMATA. Dr. Stragier Jo - Dr. Dilen Kurt

CONDYLOMATA. Dr. Stragier Jo - Dr. Dilen Kurt CONDYLOMATA Dr. Stragier Jo - Dr. Dilen Kurt Condylomata Beste, U raadpleegde ons i.v.m. de aanwezigheid van wratjes ter hoogte van de genitaalstreek, in ons vakjargon bekend als condylomata. We geven

Nadere informatie

Kinderdagverblijf. Duckie. Ziektebeleid

Kinderdagverblijf. Duckie. Ziektebeleid Kinderdagverblijf Duckie Ziektebeleid Ziektebeleid Kinderdagverblijf Duckie is niet berekend op de opvang van zieke kinderen. Ziekte is echter een nogal rekbaar begrip. Er ontstaat daardoor voor de ouders

Nadere informatie

Dermatologie. Lichen sclerosus. Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep

Dermatologie. Lichen sclerosus. Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep Dermatologie Lichen sclerosus Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep Wat is lichen sclerosus? Lichen sclerosus is een (goedaardige) huidaandoening,

Nadere informatie

GEZONDHEIDSINFORMATIE

GEZONDHEIDSINFORMATIE GEZONDHEIDSINFORMATIE voor risicovolle beroepsgroepen vaccinatie DTP en Hepatitis A/B www.vggm.nl GEZONDHEIDSINFORMATIE VOOR RISICOVOLLE BEROEPSGROEPEN Als medewerker kunt u via uw werk risico lopen op

Nadere informatie