& de wet. Wat weet jij eigenlijk over seks?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "& de wet. Wat weet jij eigenlijk over seks?"

Transcriptie

1 Seks & de wet Wat weet jij eigenlijk over seks?

2 Alles over seks Seks Jeugd en Seksualiteit In Petto Sensoa, alles over seks tel Ongewenst zwanger? Lees onze aparte folder Ongepland zwanger Kindermishandeling en seksueel misbruik tel tel (Child Focus) & de wet Wat weet jij eigenlijk over seks? LUNA alle vragen over abortus Jongeren Advies Centrum Awel, luistert naar kinderen en jongeren tel. 102 of Seks is vooral leuk, spannend en opwindend. Iets wat je zelf samen met je lief moet ontdekken, maar wist je dat de wet ook regels vastlegt over seks? Moeten je ouders weten dat je de pil pakt? Weet jij alles over veilig vrijen? Een uitgave van De Ambrassade, Leopoldstraat 25, 1000 Brussel

3 Vanaf wanneer mag je een lief hebben? In de wet staat niets letterlijk over een lief hebben, maar tot je 18 jaar bent, hebben je ouders het ouderlijk gezag. Zij nemen beslissingen over jou zoals over je school, je vrijetijdsbesteding, waar en hoe laat je mag uitgaan en dus ook wie je mag ontmoeten. Je ouders moeten je recht op inspraak geven en naar je luisteren. Volgens de wet kunnen ze je dus niet verbieden om een lief te hebben. Vanaf welke leeftijd mag je samenwonen met iemand? Vanaf je 18 jaar beslis je dat zelf. Ben je nog geen 18 jaar en wil je met iemand samenwonen ouder dan 18, dan moeten je ouders je schriftelijke toestemming geven. Doen ze dat niet, dan beschouwt de wet dat als ontvoering. Geven ze wel toestemming, dan kunnen ze die wel opnieuw intrekken tot je 18 wordt. Mag je zelf kiezen met wie je trouwt? Volgens de Belgische wet moeten jongens en meisjes 18 jaar zijn om te kunnen trouwen. Enkel voor ernstige redenen, zoals een tienerzwangerschap, kan de jeugdrechtbank een uitzondering toestaan. Jullie moeten allebei vrijwillig instemmen om te trouwen. Niemand, ook niet je ouders of familie, kan je verplichten te trouwen met iemand die je niet wil. Je familie kan wel een mening hebben over je partnerkeuze, maar enkel jij beslist met wie je je leven wil delen. Je kan niet huwen met iemand die familie is in eerste, tweede of derde graad (vader/moeder, broer/ zus, grootvader/grootmoeder, neef/nicht of nonkel/ tante). Je moet vrijgezel, weduwe(naar) of gescheiden zijn om te kunnen trouwen.

4 Vanaf welke leeftijd mag je seks hebben? Het antwoord hierop klinkt formeel (dat is nu eenmaal zo met wetten), maar is zeer belangrijk. Om te beginnen kies je zelf wanneer je voor het eerst seks hebt. Niemand kan je daartoe dwingen. In het begin is seks vooral veel experimenteren en proberen en dat doe je best op je eigen tempo, als jij er klaar voor bent. Seks is een eigen keuze. Ben je zelf seksueel meerderjarig (16 jaar) dan mag je geen seks hebben met iemand die jonger is dan 16 jaar. Seks tussen twee seksueel minderjarigen (jonger dan 16 jaar) mag niet, ook al willen jullie dat allebei. Seks met iemand van 14 of 15 jaar wordt beschouwd als aanranding. De wet zegt dat je vanaf je 16 jaar seksueel meerderjarig bent en vanaf dan seks mag hebben als jij dat wil. Seksuele handelingen mogen nooit onder dwang of met geweld gebeuren. Iemand dwingen tot seks of met geweld verplichten is altijd strafbaar, hoe oud je ook bent. Ben je meerderjarig dan mag je met onderlinge toestemming seks hebben met iemand tussen 16 en 18 jaar.

5 Ben je dan strafbaar als je seks hebt voor je 16 jaar bent? De wet is duidelijk over die leeftijdsgrens. Stel dat je nog geen 16 jaar bent (je mag dus nog geen seks hebben), en iemand legt bij de politie klacht neer tegen je partner, dan is die partner in overtreding. Omgekeerd, als je vriend(in) nog geen 16 jaar is, dan ben jij in overtreding. In de praktijk kan een minderjarige niet vervolgd worden (de Strafwet richt zich tot meerderjarigen), maar je kan wel doorverwezen worden naar de jeugdrechtbank. De jeugdrechter kan je dan een maatregel opleggen. Mag een huisarts mijn ouders inlichten over mijn doktersbezoek? Ben je minderjarig, dan kan je altijd bij een (huis) arts terecht. Dat is je recht. Je kan vragen voor een onderzoek, anticonceptie, of een test voor seksueel overdraagbare aandoeningen. Een arts heeft medisch beroepsgeheim. Dat wil zeggen dat hij niemand iets mag vertellen over wat er tussen jullie besproken wordt: ook niet aan je ouders. Ga je op doktersbezoek, dan betaal je het consult en heb je recht op de terugbetaling via het ziekenfonds. Die terugbetalingen van de consultatie of een laboonderzoek zijn voor je ouders zichtbaar op het overzicht van alle terugbetalingen dat ze thuis ontvangen. Wil je dat de facturen niet bij je thuis aankomen, zeg dat dan tegen je arts. Met de derdebetalersregeling betaal je enkel het remgeld (enkele euro s) en wordt de huisarts door het ziekenfonds betaald. Op die manier wordt de consultatie niet zichtbaar voor je ouders.

6 Wanneer ben je klaar voor de eerste keer seks? Wanneer jij voor t eerst seks hebt, bepaal je zelf. Het is heel belangrijk dat jij er zelf klaar voor bent en er zin in hebt. Seks is een hele fijne ervaring dus moet die op het juiste moment plaatsvinden. Enkel jij beslist daarover. Laat je niet onder druk zetten. Niet door vrienden, niet door je lief. Het gaat om jouw lichaam en enkel jij beslist wat daarmee gebeurt. Neem je tijd, bereid je voor en praat erover met je lief. Niemand kan en mag je dwingen tot seks. Heb je er zelf zin in? Je lief ook? Hebben jullie er samen over nagedacht en het besproken? Dan kunnen jullie samen de stap zetten. Is iedereen zenuwachtig en onhandig de eerste keer? Het zou wat vreemd zijn als dat niet zo is! Ken jij iemand die vanaf de eerste keer kon fietsen of direct kampioen was in zijn sport? Seks moet je evengoed leren en vooral ontdekken. Samen met je lief. Het is absoluut normaal dat je onzeker of zelfs wat angstig bent de eerste keer. Daarom is het belangrijk dat je de allereerste keer seks hebt met iemand die je echt vertrouwt. Dan kan je samen praten en zelfs lachen met jullie ervaring. Als dat kan, merk je dat seks heel leuk kan zijn. Geen taboes, gewoon genieten. Samen vrijen is prettig als je tegen elkaar kan zeggen wat leuk is en wat niet, en telkens samen nieuwe dingen kan ontdekken.

7 Volgens de Belgische wetgeving ben je seksueel meerderjarig vanaf je 16 jaar. Daarvoor is seks verboden. Ook als je dat allebei wil

8 Welke voorbehoedsmiddelen kan je gebruiken? Het is belangrijk dat je van bij de eerste keer veilig vrijt. Bespreek dat ook samen met je lief, want veilig vrijen, vermijdt veel miserie. Gebruik voorbehoedsmiddelen om zwangerschap of ziektes te voorkomen. Het condoom is het enige voorbehoedsmiddel dat beschermt tegen zwangerschap en seksueel overdraagbare aandoeningen. Andere anticonceptiemiddelen zoals de pil, het spiraal, een hormonaal implantaat, de anticonceptiepleister of de vaginale ring bieden enkel bescherming tegen zwangerschap. Kan je thuis niet vrijuit praten over seks en voorbehoedsmiddelen? Een huisarts kan je advies geven over het voorbehoedsmiddel dat bij je past. Een arts is gebonden aan medisch beroepsgeheim, wat betekent dat je ouders niets hoeven te weten van je beslissing. Op en vind je alle informatie over voorbehoedsmiddelen. Is de noodpil een goed voorbehoedsmiddel? De noodpil is GEEN voorbehoedsmiddel. Het is een noodoplossing als je geen voorbehoedsmiddel hebt gebruikt, of als er bij het gebruik iets is fout gelopen. De noodpil verkleint de kans op zwangerschap, maar sluit ze niet uit. Er bestaan twee soorten noodpillen die je (met en zonder doktersvoorschrift) koopt bij de apotheker. Het is belangrijk dat je de noodpil zo snel mogelijk inneemt. Hoe langer je wacht, hoe groter de kans dat je toch zwanger bent. Wat als je ongewenst zwanger bent? Voor alle informatie over ongewenste zwangerschappen verwijzen we naar onze aparte folder Ongepland zwanger en naar

9 Moet ik toestemming vragen aan mijn ouders om voorbehoedsmiddelen te gebruiken? Je hebt geen toestemming van je ouders nodig om voorbehoedsmiddelen te gebruiken. Condooms kan je vrij kopen in een apotheek of in de meeste supermarkten. Voor de meeste andere voorbehoedsmiddelen, heb je een voorschrift van de dokter nodig. Meisjes jonger dan 21 jaar, krijgen met een doktersvoorschrift en een SISkaart korting op voorbehoedsmiddelen. Voor vragen en informatie over voorbehoedsmiddelen kan je altijd terecht bij je huisarts of bij de organisaties op pagina 2 van deze folder. Wat is een soa? Een soa is een Seksueel Overdraagbare Aandoening. Het zijn infecties die je kan krijgen als je intiem seksueel contact hebt met iemand die besmet is. Sommige infecties kunnen ook doorgegeven worden via speeksel of bloed. De meeste soa s zijn te genezen, enkele zijn ongeneeslijk zoals hiv, maar ook hepatitis B, genitale wratten en herpes genitalis zijn virussen die lange tijd in het lichaam aanwezig blijven. De meest voorkomende soa s in België zijn genitale wratten, herpes genitalis, chlamydia, gonorroe en syfilis. Het condoom is het enige voorbehoedsmiddel dat je tegen de meeste soa s beschermt. Heb je onveilig gevreeën? Aarzel dan niet om je te laten testen bij je huisarts. Een aantal soa s toont geen symptomen of de symptomen laten enkele jaren op zich wachten. Op en vind je alle informatie over veilig vrijen.

10 Wanneer spreek je over aanranding of verkrachting? Niemand mag je dwingen tot seks. Nooit en op geen enkele manier. Aanranding betekent dat iemand je tegen je zin aanraakt, betast of uitkleedt. Je mag ook niet door iemand gedwongen worden om toe te kijken bij seksuele handelingen, zoals kijken naar iemand die zich masturbeert. Seksuele beelden of foto s moeten bekijken onder dwang, is ook een vorm van misbruik. Verkrachting is wanneer iemand je lichaam binnendringt tegen je wil, met geweld, onder bedreiging van geweld of door chantage. Binnendringen gaat niet alleen over de penis, maar ook over vingers of voorwerpen in de anus, vagina of de mond. Je kan deze situaties ook omdraaien: als jij iemand dwingt tot seksuele handelingen, al dan niet met geweld, of met psychologische druk, dan bega je een misdrijf! Weet je zeker dat het voor de ander ok is om seks met je te hebben? Wat is incest? Incest is de wettelijke bepaling voor seksuele handelingen tussen naaste familieleden. Bloedverwanten, gezinsleden in een nieuw samengesteld gezin en personen die mee zorg dragen voor minderjarigen (pleegouders of stiefouders) mogen geen seksuele handelingen stellen met minderjarige (klein)kinderen, (stief/half)broer of -zus. Incest gaat over seksuele handelingen, betasten, zoenen, enzovoort.

11 Wat doe je bij seksueel misbruik of mishandeling? Is machtsmisbruik ook een vorm van aanranding? Ben je zelf slachtoffer van seksueel misbruik of incest, of ken je iemand die het meemaakt, dan moet je hulp zoeken. Seksueel misbruik is strafbaar en moet gestopt worden. Stap in de eerste plaats naar een hulpverlener om je verhaal te vertellen en om je eventueel medisch of psychologisch te verzorgen. Samen kan je dan bekijken welke stappen je moet ondernemen. Op pagina 2 van deze folder vind je meer informatie over waar je misbruik kan melden. Of raadpleeg onze aparte informatiefolder Mishandeling en seksueel misbruik. Er moet niet altijd sprake zijn van geweld om te kunnen spreken van dwang: als iemand je vanuit zijn machtspositie bedreigt of manipuleert, zodat je bang bent om neen te zeggen, gaat het om dwang. Sommige mensen dwingen anderen tot seksuele handelingen door bijvoorbeeld misbruik te maken van hun positie, macht of kracht. Dat is verboden in alle omstandigheden: zowel buiten als binnen het huwelijk, in hulpverleningssituaties, op school, tijdens stages of werk. Leeftijd doet er niet toe, en het maakt ook niet uit of je de persoon in kwestie kent of niet kent. Seks is in alle omstandigheden dus ook in een relatie alleen toegestaan als je dat zelf wil. Ook als je wil zoenen en strelen, mag de andere er niet van uitgaan dat je dus ook seks wil.

12 Wat is seksuele intimidatie? Als iemand tegen jouw wil telkens weer bepaalde seksueel getinte opmerkingen maakt of je aanraakt waar jij dat niet wil, is dat ongewenst seksueel gedrag. De eerste stap is zeer duidelijk zeggen dat je niet akkoord gaat met dat gedrag of die opmerkingen. Laat duidelijk aanvoelen dat hij of zij een grens overschrijdt. Houdt het niet op, dan stap je naar de vertrouwenspersoon in je bedrijf of school. Je vindt de naam van die persoon in het school- of arbeidsreglement. Je kan terugvallen op de antipestwet, die bescherming biedt tegen geweld, pesterijen en ongewenst seksueel gedrag op school en op het werk. Onderneemt de vertrouwenspersoon niets of niet voldoende, dan kan je klacht indienen bij je diensthoofd, de directie of indien nodig bij de politie. Is porno verboden? Pornografie is niet verboden, zolang niemand verplicht wordt ernaar te kijken. Op pornografische films of foto s mogen geen minderjarigen afgebeeld worden en niemand mag zonder zijn of haar toestemming in beeld gebracht worden. Pornokijken is toegelaten vanaf 16 jaar. Mag je seks hebben op een openbare plek? Sommigen vinden het spannend om stiekem of zelfs niet helemaal stiekem seks te hebben op openbare plekken. Als je seks hebt op een plek waar andere mensen je kunnen zien, kan je gestraft worden voor openbare zedenschennis.

13 Jongerengids.be is de snelste weg naar alle informatie voor jongeren. Je vindt er een antwoord op al je vragen. Stap eens binnen bij het JIP! In een Jongereninformatiepunt in je buurt kan je informatie opzoeken in folders of op het internet, maar je kan er ook terecht voor een gesprek. De JIP-medewerkers helpen je met je vragen en zoeken samen een oplossing voor je probleem. Binnenstappen in een JIP is helemaal gratis. Op zoek naar het JIP in je buurt? Najaar 2012 V.U.: Marjolein Haan, Leopoldstraat 25, 1000 Brussel

& de wet. Wat weet jij eigenlijk over seks?

& de wet. Wat weet jij eigenlijk over seks? Seks & de wet Wat weet jij eigenlijk over seks? Alles over seks Alles over seks Site met verhalen, standjes, info en een forum over seks www.allesoverseks.be Jong & Van Zin Sekswoordenboek en forum over

Nadere informatie

Leeftijd Een lief hebben Samenwonen

Leeftijd Een lief hebben Samenwonen seks & de wet Seks da s een kwestie van liefde en spanning, lust en onzekerheid, opwinding en verdriet. Natuurlijk en toch, zelfs in de wet vind je enkele belangrijke zaken over seks. Wie ouder is dan

Nadere informatie

Ong e pland. zwanger Onverwacht? Ongewenst? Wat nu?

Ong e pland. zwanger Onverwacht? Ongewenst? Wat nu? Ong e pland zwanger Onverwacht? Ongewenst? Wat nu? Alles over ongeplande zwangerschap Fara, luister- en informatiepunt rond zwangerschapskeuze tel. 016 38 69 50 www.faranet.be met Xtra voor jongeren LUNA

Nadere informatie

Ong e pland. zwanger Onverwacht? Ongewenst? Wat nu?

Ong e pland. zwanger Onverwacht? Ongewenst? Wat nu? Ong e pland zwanger Onverwacht? Ongewenst? Wat nu? Alles over ongeplande zwangerschap Fara, luister- en informatiepunt rond zwangerschapskeuze tel. 016 38 69 50 www.faranet.be met Xtra voor jongeren LUNA

Nadere informatie

Mishandeling en seksueel. Laat het niet zomaar gebeuren

Mishandeling en seksueel. Laat het niet zomaar gebeuren Mishandeling en seksueel geweld Laat het niet zomaar gebeuren Alles over mishandeling en seksueel geweld Meldpunt Geweld, Misbruik en Kindermishandeling tel. 1712 elke werkdag van 9 tot 17 uur Dit nummer

Nadere informatie

(On)g e pland. zwanger Verwacht of ongepland? Wat nu?

(On)g e pland. zwanger Verwacht of ongepland? Wat nu? (On)g e pland zwanger Verwacht of ongepland? Wat nu? Alles over zwangerschap Fara, luister- en informatiepunt rond zwangerschapskeuze tel. 016 38 69 50 www.faranet.be met Xtra voor jongeren LUNA alle vragen

Nadere informatie

Wanneer moet je veilig vrijen?

Wanneer moet je veilig vrijen? veilig rijen Veilig vrijen is jezelf en je partner beschermen tegen ongewenste zwangerschap en tegen een seksueel overdraagbare aandoening (soa). Als je zonder voorbehoedmiddel dat jou en je partner beschermt

Nadere informatie

Als je ouders uit elkaar gaan

Als je ouders uit elkaar gaan Scheiding Als je ouders uit elkaar gaan Alles over scheiden Bemiddelen in familiezaken www.bemiddelingvzw.be Als je ouders apart gaan wonen www.tweehuizen.be De Scheidingsschool www.descheidingsschool.be

Nadere informatie

Waar gaan we het over hebben?

Waar gaan we het over hebben? Waar gaan we het over hebben? Onderwerp: Wat gebeurt er met je als je een leuk meisje of jongen tegenkomt. Je vindt de ander leuk en misschien word je wel verliefd. Dan wil je heel vaak bij hem of bij

Nadere informatie

THEMADOSSIER CHLAMYDIA

THEMADOSSIER CHLAMYDIA THEMADOSSIER CHLAMYDIA 1. Soa s Soa s zijn seksueel overdraagbare aandoeningen. Je kan ze dus oplopen door seksueel contact of door contact met het bloed van een besmet persoon. Volgens recent onderzoek

Nadere informatie

Mishandeling en seksueel. Geweld is niet oké. Het kan stoppen.

Mishandeling en seksueel. Geweld is niet oké. Het kan stoppen. Mishandeling en seksueel misbruik Geweld is niet oké. Het kan stoppen. Alles over mishandeling en seksueel misbruik Hulplijn 1712 www.1712.be tel. 1712 Voor geweld, misbruik en kindermishandeling. Elke

Nadere informatie

uitgave december 2011 beroepsgeheim

uitgave december 2011 beroepsgeheim uitgave december 2011... met thet beroepsgeheim ... met het beroepsgeheim Sommige problemen, ziektes, kan je niet in je eentje oplossen. Om deze problemen aan te pakken, heb je hulp nodig van mensen die

Nadere informatie

V e rslaafd? Wat als je niet meer zonder kan

V e rslaafd? Wat als je niet meer zonder kan V e rslaafd? Wat als je niet meer zonder kan Alles over verslavingen De Druglijn tel. 078 15 10 20 www.druglijn.be SOS Nuchterheid tel. 09 330 35 25 www.sosnuchterheid.org Anonieme Alcoholisten Vlaanderen

Nadere informatie

Studiek e uze. Neem je tijd voor belangrijke stappen!

Studiek e uze. Neem je tijd voor belangrijke stappen! Studiek e uze Neem je tijd voor belangrijke stappen! Alles over studiekeuze Vlaamse infolijn - Onderwijs tel. 1700 (gratis nummer) Onderwijskiezer www.onderwijskiezer.be Departement Onderwijs www.ond.vlaanderen.be

Nadere informatie

Drugs en. de wet. Mag het nu wel of niet?

Drugs en. de wet. Mag het nu wel of niet? Drugs en de wet Mag het nu wel of niet? Alles over drugs De Druglijn tel. 078 15 10 20 www.druglijn.be Federale politie www.polfed-fedpol.be Advocaten voor jongeren www.jeugdadvocaat.be Jongeren Advies

Nadere informatie

Zelfverwonding. Anders omgaan met negatieve gevoelens

Zelfverwonding. Anders omgaan met negatieve gevoelens Zelfverwonding Anders omgaan met negatieve gevoelens Alles over zelfverwonding Over zelfverwonding www.sasam.be/zelfverwonding.html www.eetstoornis.be/zelfverwonding1.htm www.zelfbeschadiging.nl www.automutilatie-site.nl

Nadere informatie

Zelfdoding. en depressie Praat over wat je denkt, voelt, ervaart. Praten lucht op.

Zelfdoding. en depressie Praat over wat je denkt, voelt, ervaart. Praten lucht op. Zelfdoding en depressie Praat over wat je denkt, voelt, ervaart. Praten lucht op. Alles over zelfdoding De Zelfmoordlijn tel. 02 649 95 55 www.zelfmoordlijn.be Werkgroep Verder Voor wie achterblijft na

Nadere informatie

WAAROM DIT BOEKJE? VERBODEN

WAAROM DIT BOEKJE? VERBODEN WAAROM DIT BOEKJE? Dit boekje gaat over seksuele intimidatie op het werk. Je hebt te maken met seksuele intimidatie als een collega je steeds aanraakt. Of steeds grapjes maakt over seks. Terwijl je dat

Nadere informatie

Seksuele vorming. Seksuele veiligheid

Seksuele vorming. Seksuele veiligheid Seksuele vorming Seksuele veiligheid Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteurs: Daphne Ariaens, Mandy Rooker Eindredactie: Edu Actief Titel: Seksuele

Nadere informatie

Wat is kindermishandeling?

Wat is kindermishandeling? Als je wordt geslagen, vaak wordt uitgescholden, niet goed te eten of nauwelijks aandacht krijgt of als je wordt gedwongen tot seks, dan word je mishandeld. Je kàn aangifte doen bij de politie. Maar wat

Nadere informatie

veilig vrijen Wanneer moet je veilig vrijen?

veilig vrijen Wanneer moet je veilig vrijen? 'Veilig vrijen' is vermijden dat je een geslachtsziekte of aids krijgt. Als je seksueel contact hebt zonder condoom, dan vrij je onveilig. Als je geen kind wil, moet je naast het condoom trouwens nog een

Nadere informatie

Seksualiteit bij jongeren met een (chronische) aandoening

Seksualiteit bij jongeren met een (chronische) aandoening Seksualiteit bij jongeren met een (chronische) aandoening Op de polikliniek van het Universitair Kinderziekenhuis St Radboud ziekenhuis willen wij je met deze folder informatie geven over seksualiteit

Nadere informatie

S e k s u e e l S e k s u e e l S e O v e r d r a a g b a r e O v e r d A a n d o e n i n g e n A a n d o e. d r a a g b a r e O v e r d r a a g b a r

S e k s u e e l S e k s u e e l S e O v e r d r a a g b a r e O v e r d A a n d o e n i n g e n A a n d o e. d r a a g b a r e O v e r d r a a g b a r k s u e e l S e k s u e e l S e k s u e e a g b a r e O v e r d r a a g b a r e O v n i n g e n A a n d o e n i n g e n A a n s u e e l S e k s u e e l S e k s u e e l g b a r e O v e r d r a a g b a r

Nadere informatie

leeftijdsladder Wat is het verschil tussen minder- en meerderjarig?

leeftijdsladder Wat is het verschil tussen minder- en meerderjarig? leeftijds ladder Alle mensen hebben rechten en plichten. Maar die verschillen wel naargelang je meerderjarig of minderjarig bent. Wat mag op welke leeftijd? Wat is het verschil tussen minder- en meerderjarig?

Nadere informatie

Wanneer moet je veilig vrijen?

Wanneer moet je veilig vrijen? veilig rijen Veilig vrijen is vermijden dat je een geslachtsziekte of aids krijgt. Als je seksueel contact hebt zonder condoom, dan vrij je onveilig. Als je geen kind wil, moet je naast het condoom trouwens

Nadere informatie

OPVOLGVRAGENLIJST - HIV-NEGATIEVE VROUW

OPVOLGVRAGENLIJST - HIV-NEGATIEVE VROUW AANWIJZINGEN VOOR ONDERZOEKSMEDEWERKERS: Laat de onderzoeksdeelnemers om de tot maanden een opvolgvragenlijst invullen. Let erop dat u de juiste vragenlijst uitdeelt. De ingevulde vragenlijsten moeten

Nadere informatie

Mini-condooms. Oefeningen

Mini-condooms. Oefeningen tekst 1 Amsterdam, 3 maart 2010 Jongeren hebben steeds vroeger seks. Soms al als ze 12, 13 of 14 jaar zijn. Zwitserland Ook in Zwitserland gebeurt dit. De Zwitserse regering is daarom bezorgd. Want veel

Nadere informatie

Examen commissie secundair onderwijs

Examen commissie secundair onderwijs Examen commissie Haal je diploma op je eigen tempo Alles over de Examencommissie Examencommissie www.ond.vlaanderen.be/secundair/examencommissie Infopunt Vlaamse Overheid elke dag van 9 tot 19 uur tel.

Nadere informatie

SOA enquete uitslag 2008

SOA enquete uitslag 2008 pagina 1 van 10 p h p E S P SOA enquete uitslag 2008 Wat weet je over Sexueel Overdraagbare Aandoeningen Deze enquete is strikt geheim!we kunnen niet inzien wie welke gegevens heeft uitgevoerd! 1. In welke

Nadere informatie

Politie. De wet geldt voor iedereen. Ook voor de politie.

Politie. De wet geldt voor iedereen. Ook voor de politie. Politie De wet geldt voor iedereen. Ook voor de politie. Alles over politie De federale politie www.polfed-fedpol.be De lokale politie bij jou in de buurt www.lokalepolitie.be Slachtofferhulp, voor slachtoffers

Nadere informatie

All en gaan wonen of op kot gaan Wat je moet weten als je verhuist

All en gaan wonen of op kot gaan Wat je moet weten als je verhuist All en gaan wonen of op kot gaan Wat je moet weten als je verhuist Alles over alleen gaan wonen of op kot gaan Huurdersbond www.huurdersbond.be Vlaamse regulator van de elektriciteits- en gasmarkt www.vreg.be

Nadere informatie

OPVOLGVRAGENLIJST HIV-NEGATIEVE MAN

OPVOLGVRAGENLIJST HIV-NEGATIEVE MAN Pagina van 6 AANWIJZINGEN VOOR ONDERZOEKSMEDEWERKERS: Laat de onderzoeksdeelnemers om de tot 6 maanden een opvolgvragenlijst invullen. Let erop dat je de juiste vragenlijst uitdeelt. De ingevulde vragenlijsten

Nadere informatie

Sexual Education for Adults with Disabilities

Sexual Education for Adults with Disabilities Sexual Education for Adults with Disabilities Tool 3 De inhoud en vormgeving van het kaartspel per thema The European Commission support for the production of this publication does not constitute an endorsement

Nadere informatie

De Hormonale anticonceptiepil

De Hormonale anticonceptiepil 1 De Hormonale anticonceptiepil Hoe werkt de pil? De pil bevat de vrouwelijke hormonen oestrogeen en progesteron. Deze voorkomen op 3 manieren zwangerschap. Wanneer je stopt met de pil zorgen je eigen

Nadere informatie

DOSSIER: Abortus. Dossier Abortus. Abortus is een ander woord voor een opzettelijke, vroegtijdige afbreking van een zwangerschap.

DOSSIER: Abortus. Dossier Abortus. Abortus is een ander woord voor een opzettelijke, vroegtijdige afbreking van een zwangerschap. Dossier Abortus 1. Wat is abortus? Abortus is een ander woord voor een opzettelijke, vroegtijdige afbreking van een zwangerschap. 2. Sinds wanneer is abortus legaal in België? Sinds de wet van 1991 is

Nadere informatie

OPVOLGVRAGENLIJST - HIV-POSITIEVE MAN

OPVOLGVRAGENLIJST - HIV-POSITIEVE MAN AANWIJZINGEN VOOR ONDERZOEKSMEDEWERKERS: Laat de onderzoeksdeelnemers om de tot maanden een opvolgvragenlijst invullen. Let erop da tu de juiste vragenlijst uitdeelt. De ingevulde vragenlijsten moeten

Nadere informatie

Praten over anticonceptie met je kind: hoe, wanneer, waarom?

Praten over anticonceptie met je kind: hoe, wanneer, waarom? Praten over anticonceptie met je kind: hoe, wanneer, waarom? Voor het eerst in z n leven heeft mijn zoon een lief. Moet ik nu condooms kopen voor hem en op zijn nachtkastje leggen? Toen mijn dochter kwam

Nadere informatie

scheiding Ouders blijven ouders Hoorrecht

scheiding Ouders blijven ouders Hoorrecht Het is niet niks als je ouders gaan scheiden. Misschien verschiet je er geweldig van. Misschien vind je de nieuwe duidelijkheid juist wel goed. Hoe dan ook, bij zo n scheiding moet er van alles worden

Nadere informatie

Wat is het verschil tussen minder- en meerderjarig?

Wat is het verschil tussen minder- en meerderjarig? leeftijds ladder Alle mensen hebben rechten en plichten. Maar die verschillen wel naargelang je meerderjarig of minderjarig bent. Wat mag op welke leeftijd? Wat is het verschil tussen minder- en meerderjarig?

Nadere informatie

Bij seks horen ook gevoelens. Liefde en verliefdheid. Zin hebben in seks. Opgewonden zijn of geil zijn.

Bij seks horen ook gevoelens. Liefde en verliefdheid. Zin hebben in seks. Opgewonden zijn of geil zijn. SEKS, Alle manieren waarop je kan vrijen noemen we seks hebben. Je kan seks hebben met jezelf en met iemand anders. Niet iedereen wil seks. Dat is voor iedereen anders. Seks is strelen, zoenen, knuffelen.

Nadere informatie

Als je ouders uit elkaar gaan

Als je ouders uit elkaar gaan Scheiding Als je ouders uit elkaar gaan Alles over scheiden Als je ouders apart gaan wonen www.tweehuizen.be De Kinderrechtswinkel, voor informatie over jouw rechten tel. 070 21 00 71 www.kinderrechtswinkel.be

Nadere informatie

Seks bij kinderdiabetes

Seks bij kinderdiabetes Seks bij kinderdiabetes Seks Het is best moeilijk om over seks te praten of vragen te stellen. Soms lukt het beter er met vrienden over te praten dan met je ouders. Je kunt voor een vertrouwelijk gesprek

Nadere informatie

Juridisch. advies Als een gesprek geen oplossing biedt

Juridisch. advies Als een gesprek geen oplossing biedt Juridisch advies Als een gesprek geen oplossing biedt Alles over juridisch advies Jongeren Advies Centrum www.jac.be Alle juridische vragen over minderjarigen tel. 070 21 00 71 www.kinderrechtswinkel.be

Nadere informatie

Juridisch. advies Als een gesprek geen oplossing biedt

Juridisch. advies Als een gesprek geen oplossing biedt Juridisch advies Als een gesprek geen oplossing biedt Alles over juridisch advies Jongeren Advies Centrum www.jac.be Alle juridische vragen over minderjarigen tel. 070 21 00 71 www.kinderrechtswinkel.be

Nadere informatie

Leren. w e rken. Perfect te combineren

Leren. w e rken. Perfect te combineren Leren & w e rken Perfect te combineren Alles over leertijd en deeltijds leren & werken Leren Vlaams Agentschap voor Ondernemersvorming SYNTRA Vlaanderen tel. 02 227 63 93 www.syntravlaanderen.be Alles

Nadere informatie

Leren. w e rken. Perfect te combineren

Leren. w e rken. Perfect te combineren Leren & w e rken Perfect te combineren Alles over leertijd en deeltijds leren & werken Vlaams Agentschap voor Ondernemersvorming SYNTRA Vlaanderen tel. 02 227 63 93 www.syntravlaanderen.be Alles over leertijd

Nadere informatie

OPVOLGVRAGENLIJST HIV-POSITIEVE MAN

OPVOLGVRAGENLIJST HIV-POSITIEVE MAN Pagina van AANWIJZINGEN VOOR ONDERZOEKSMEDEWERKERS: Laat de onderzoeksdeelnemers om de tot maanden een opvolgvragenlijst invullen. Let erop dat je de juiste vragenlijst uitdeelt. De ingevulde vragenlijsten

Nadere informatie

Studietoelage. Kom jij in aanmerking?

Studietoelage. Kom jij in aanmerking? Studietoelage Kom jij in aanmerking? Alles over studietoelagen Departement Onderwijs Studietoelagen tel. 1700 (gratis) elke werkdag van 9 tot 19 uur de provinciale afdelingen vind je op de website www.studietoelagen.be

Nadere informatie

Studietoelage. Kom jij in aanmerking?

Studietoelage. Kom jij in aanmerking? Studietoelage Kom jij in aanmerking? Alles over studietoelagen Departement Onderwijs Studietoelagen tel. 1700 (gratis) elke werkdag van 9 tot 19 uur de provinciale afdelingen vind je op de website www.studietoelagen.be

Nadere informatie

Verl e gen zijn Tijd voor meer assertiviteit!

Verl e gen zijn Tijd voor meer assertiviteit! Verl e gen zijn Tijd voor meer assertiviteit! Alles over verlegen zijn Vereniging voor Verlegen Mensen tel. 0478 05 41 29 www.vvm-vzw.be Centrum voor Leerlingenbegeleiding www.clb.be Jongeren Advies Centrum

Nadere informatie

Dossier Abortus. Abortus is een ander woord voor een opzettelijke, vroegtijdige afbreking van een zwangerschap.

Dossier Abortus. Abortus is een ander woord voor een opzettelijke, vroegtijdige afbreking van een zwangerschap. Dossier Abortus 1. Wat is abortus? Abortus is een ander woord voor een opzettelijke, vroegtijdige afbreking van een zwangerschap. 2. Wanneer is abortus legaal in België? Sinds de wet van 1991 is abortus

Nadere informatie

Vrijwilligerswerk. Wie kan er op jou rekenen?

Vrijwilligerswerk. Wie kan er op jou rekenen? Vrijwilligerswerk Wie kan er op jou rekenen? Alles over vrijwilligerswerk Vlaams Steunpunt Vrijwilligerswerk tel. 03 218 59 01 www.vrijwilligersweb.be www.vrijwilligerswetgeving.be Provinciale Steunpunten

Nadere informatie

BASISVRAGENLIJST HIV-POSITIEVE MAN

BASISVRAGENLIJST HIV-POSITIEVE MAN Pagina van AANWIJZINGEN VOOR ONDERZOEKSMEDEWERKERS: Vraag de onderzoeksdeelnemers na hun aanmelding om deze basisvragenlijst in te vullen. Let erop dat je de juiste vragenlijst uitdeelt. De ingevulde vragenlijsten

Nadere informatie

Veilig vrijen: hoe doe ik dat? Antwoorden

Veilig vrijen: hoe doe ik dat? Antwoorden Veilig vrijen: doe ik dat? Seks kan fijn zijn. Maar er zitten ook gevaren aan. Je kunt zwanger raken zonder dat je dat wilt. Je kunt ook een geslachtsziekte oplopen. Hoe voorkom je een zwangerschap of

Nadere informatie

Lesdoelen: Werkvormen: Benodigdheden: Kinderboeken: Les 11: Wat is seks? Lesoverzicht

Lesdoelen: Werkvormen: Benodigdheden: Kinderboeken: Les 11: Wat is seks? Lesoverzicht Les 11: Wat is seks? Lesoverzicht Lesdoelen: Kinderen kunnen verschillende betekenissen geven aan seksualiteit. Kinderen zijn zich ervan bewust dat iedereen seksuele gevoelens heeft, en dat je je daarvoor

Nadere informatie

Dounia praat en overwint

Dounia praat en overwint Dounia praat en overwint Deze informatiefolder is een uitgave van Pharos, Expertisecentrum gezondheidsverschillen, in samenwerking met: Stichting Hindustani, Samenwerkingsverband Marokkaanse Nederlanders,

Nadere informatie

Hypo's en hypers. Schimmelinfectie

Hypo's en hypers. Schimmelinfectie Seks Seks Het is best moeilijk om over seks te praten of vragen te stellen. Soms lukt het beter er met vrienden over te praten dan met je ouders. Je kunt voor een vertrouwelijk gesprek ook terecht bij

Nadere informatie

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Info Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Inhoud INHOUD 1. Waar gaat het over 3 2. Aanraken 4 3. Hoe noem jij dat? 5 4. Baas over

Nadere informatie

Verder studer e n. Zoek de zeven verschillen: bachelor en master

Verder studer e n. Zoek de zeven verschillen: bachelor en master Verder studer e n Zoek de zeven verschillen: bachelor en master Alles over bachelors en masters Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap Beleidsdomein Onderwijs Vorming www.hogeronderwijsregister.be Awel,

Nadere informatie

Leerplicht. Naar school gaan, moet dat of mag dat?

Leerplicht. Naar school gaan, moet dat of mag dat? Leerplicht Naar school gaan, moet dat of mag dat? Alles over leerplicht Vlaamse Infolijn Onderwijs tel. 1700 www.ond.vlaanderen.be/ infolijn Informatiepunt ouders en leerlingen tel. 02 553 87 33 Scholen

Nadere informatie

Leerplicht. Naar school gaan, moet dat of mag dat?

Leerplicht. Naar school gaan, moet dat of mag dat? Leerplicht Naar school gaan, moet dat of mag dat? Alles over leerplicht Vlaamse Infolijn Onderwijs tel. 1700 www.ond.vlaanderen.be/ infolijn Informatiepunt ouders en leerlingen tel. 02 553 87 33 Scholen

Nadere informatie

uitgave december 2007

uitgave december 2007 ... als je mishandeld wordt uitgave december 2007 ... als je mishandeld wordt Wat is kindermishandeling? Kindermishandeling is elke vorm van geweld 1 op een minderjarige (= een persoon jonger dan 18 jaar),

Nadere informatie

Gevaarlijke liefde. Weet jij wie die jongen is? Zit hij ook bij ons op school? Mooi hè, Kim? Maar wel duur! Ik geloof dat hij Ramon heet!

Gevaarlijke liefde. Weet jij wie die jongen is? Zit hij ook bij ons op school? Mooi hè, Kim? Maar wel duur! Ik geloof dat hij Ramon heet! Gevaarlijke liefde Gevaarlijke liefde In de pauze Mooi hè, Kim? Maar wel duur! Weet jij wie die jongen is? Zit hij ook bij ons op school? Als je verliefd wordt ben je in de wolken. Tegelijk voel je je

Nadere informatie

scheiding Ouders blijven ouders Recht van spreken

scheiding Ouders blijven ouders Recht van spreken Het is niet niks als je ouders gaan scheiden. Misschien verschiet je er geweldig van. Misschien vind je de nieuwe duidelijkheid juist wel goed. Hoe dan ook, bij zo n scheiding moet er van alles worden

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Vind ik. Veilig met internet, gsm en sociale netwerken

Vind ik. Veilig met internet, gsm en sociale netwerken Vind ik leuk Veilig met internet, gsm en sociale netwerken Alles over veilig internet en sociale netwerken Informatie over veilig internet en cyberpesten www.clicksafe.be Voor al je vragen over en problemen

Nadere informatie

Vind ik. Veilig met internet, gsm en sociale netwerken

Vind ik. Veilig met internet, gsm en sociale netwerken Vind ik leuk Veilig met internet, gsm en sociale netwerken Alles over veilig internet en sociale netwerken Informatie over veilig internet en cyberpesten www.clicksafe.be Voor al je vragen over en problemen

Nadere informatie

Hulp en informatie om huiselijk geweld te stoppen. Help jezelf. Help de ander. 0900 1 26 26 26 5 cent per minuut. www.huiselijkgeweldhollandsmidden.

Hulp en informatie om huiselijk geweld te stoppen. Help jezelf. Help de ander. 0900 1 26 26 26 5 cent per minuut. www.huiselijkgeweldhollandsmidden. Hulp en informatie om huiselijk geweld te stoppen Help jezelf. Help de ander. 0900 1 26 26 26 5 cent per minuut www.huiselijkgeweldhollandsmidden.nl Huiselijk geweld stopt nooit vanzelf Misschien wil je

Nadere informatie

Praten over anticonceptie met je kind: Hoe, wanneer, waarom?

Praten over anticonceptie met je kind: Hoe, wanneer, waarom? Praten over anticonceptie met je kind: Hoe, wanneer, waarom? Voor het eerst in z n leven heeft mijn zoon een lief. Moet ik nu condooms kopen voor hem en op zijn nachtkastje leggen? en Toen mijn dochter

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Dossier Abortus. 2.1. De eerste consultatie is een gesprek met een psychosociale medewerker en een medisch onderzoek.

Dossier Abortus. 2.1. De eerste consultatie is een gesprek met een psychosociale medewerker en een medisch onderzoek. Dossier Abortus 1. Algemeen Abortus is een ander woord voor een opzettelijke, vroegtijdige afbreking van een zwangerschap. Sinds de wet van 1991 is abortus geen strafbaar feit meer als aan bepaalde voorwaarden

Nadere informatie

BIJLAGEN BIJLAGE A - DOELGROEP 12-14 JAAR

BIJLAGEN BIJLAGE A - DOELGROEP 12-14 JAAR F BIJLAGEN Bijlage A: Matrix situaties Bijlage B: Fiche overzicht criteria Bijlage C: Fiche overzicht kleurenvakjes spelbord BIJLAGE A - DOELGROEP 12-14 JAAR 1 Twee jongens van 14 logeren bij elkaar. Ze

Nadere informatie

Seks en relaties Woordenlijst

Seks en relaties Woordenlijst Seks en relaties Woordenlijst Inhoud Vriendschappen en relaties 3 Lichaamsdelen 4 Seksualiteit 6 Seks en masturbatie 8 Veilige seks en voorbehoedsmiddelen 10 Misbruik 12 2 Vriendschappen en relaties Vriendje

Nadere informatie

Welkom bij onze vereniging! Omgangsregels

Welkom bij onze vereniging! Omgangsregels Welkom bij onze vereniging! Omgangsregels Iedereen die Muziekvereniging Soli bezoekt onderschrijft de doelstellingen en het huishoudelijk reglement van de vereniging en houdt zich aan de omgangsregels

Nadere informatie

apotheek ziekenhuis mutualiteit SIS-kaart dringende medische hulp handicap dokter van wacht medisch centrum gezinsplanning Gezondheid

apotheek ziekenhuis mutualiteit SIS-kaart dringende medische hulp handicap dokter van wacht medisch centrum gezinsplanning Gezondheid SIS-kaart dringende medische hulp handicap gezinsplanning mutualiteit medisch centrum apotheek ziekenhuis dokter van wacht Gezondheid Ik leef in België. Heb ik recht op gezondheidszorg? In België heeft

Nadere informatie

Activiteit van de maand

Activiteit van de maand Activiteit van de maand Ideaal om de koude wintermaanden door te komen een activiteit om rode oortjes en warme kaken van te krijgen! De Veilig Vrijen Quiz (een uitgave van In Petto: www.jongereninformatie.be)

Nadere informatie

en gezinsvorming Voortplanting Werkvormen: Lesdoelen: Kinderboeken: Benodigdheden: Filmpje: Les 7: Voortplanting en veilige seks Lesoverzicht

en gezinsvorming Voortplanting Werkvormen: Lesdoelen: Kinderboeken: Benodigdheden: Filmpje: Les 7: Voortplanting en veilige seks Lesoverzicht II Voortplanting en gezinsvorming Les 7: Voortplanting en veilige seks Lesoverzicht Werkvormen: Lesdoelen: Kinderen weten hoe de bevruchting verloopt, hoe je zwanger kunt raken en hoe je je tegen een zwangerschap

Nadere informatie

BASISVRAGENLIJST HIV-POSITIEVE VROUW

BASISVRAGENLIJST HIV-POSITIEVE VROUW Pagina van AANWIJZINGEN VOOR ONDERZOEKSMEDEWERKERS: Vraag de onderzoeksdeelnemers na hun aanmelding om deze basisvragenlijst in te vullen. Let erop dat je de juiste vragenlijst uitdeelt. De ingevulde vragenlijsten

Nadere informatie

Onderzoek Veilig of niet?

Onderzoek Veilig of niet? Onderzoek Veilig of niet? 06 februari 2013 Over het onderzoek Aan dit online onderzoek, gehouden van 24 januari tot 04 februari 2013, deden 2.261 jongeren mee. Het onderzoek is gehouden in samenwerking

Nadere informatie

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen +

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen + > vooruitkomen + Hulp na seksueel misbruik JEUGDIGEN Heb jij seksueel misbruik meegemaakt of iemand in jouw gezin, dan kan daarover praten helpen. Het kan voor jou erg verwarrend zijn hierover te praten,

Nadere informatie

Interviews: - interview: vragen gast - vragen pleeggezin - vragen aan begeleider van Open Thuis - Interview met de dienst VMG :

Interviews: - interview: vragen gast - vragen pleeggezin - vragen aan begeleider van Open Thuis - Interview met de dienst VMG : Bijlage Interviews: - interview: vragen gast - vragen pleeggezin - vragen aan begeleider van Open Thuis - Interview met de dienst VMG : Interview: vragen gast : Levensgeschiedenis: Zie dossier Hoe vind

Nadere informatie

Laat je. horen. Waar kan jij je mening kwijt?

Laat je. horen. Waar kan jij je mening kwijt? Laat je horen Waar kan jij je mening kwijt? Alles over inspraak, jongerenpartipatie en verkiezingen Alles over rechten van minderjarigen www.kinderrechtswinkel.be Kinderrechtencommissariaat (voor klachten

Nadere informatie

EN HET ONDERSTEUNINGS CENTRUM JEUGdZORG

EN HET ONDERSTEUNINGS CENTRUM JEUGdZORG EN HET ONDERSTEUNINGS CENTRUM JEUGdZORG 2 Inleiding In deze brochure vind je informatie over het Ondersteuningscentrum Jeugdzorg. We leggen uit wat het Ondersteuningscentrum Jeugdzorg is, wie er werken

Nadere informatie

JIJ EN HET ONDERSTEUNINGS CENTRUM JEUGDZORG

JIJ EN HET ONDERSTEUNINGS CENTRUM JEUGDZORG JIJ EN HET ONDERSTEUNINGS CENTRUM JEUGDZORG 2 JIJ EN HET ONDERSTEUNINGSCENTRUM JEUGDZORG / 3 INLEI DING In deze brochure vind je informatie over het Ondersteuningscentrum jeugdzorg. We leggen uit wat het

Nadere informatie

Drugs en. de wet. Mag het nu wel of niet?

Drugs en. de wet. Mag het nu wel of niet? Drugs en de wet Mag het nu wel of niet? Alles over drugs en de wet De DrugLijn tel. 078 15 10 20 www.druglijn.be Federale politie www.polfed-fedpol.be Advocaten voor jongeren www.jeugdadvocaat.be Jongeren

Nadere informatie

Bovenbouw HAVO / VWO. Onderdeel 3. Veilig en onveilig vrijen: Seksueel Overdraagbare Aandoeningen (soa s)

Bovenbouw HAVO / VWO. Onderdeel 3. Veilig en onveilig vrijen: Seksueel Overdraagbare Aandoeningen (soa s) Bovenbouw HAVO / VWO Onderdeel 3 Veilig en onveilig vrijen: Seksueel Overdraagbare Aandoeningen (soa s) 2 Toelichting onderdeel 3: De Soa-poli Het derde onderdeel van Lang Leve de Liefde Bovenbouw (LLL-BB)

Nadere informatie

Wensenkaart. Wensen en grenzen Oefening 1.1 Werkblad. Meisjes. Als jij uitgaat en een leuk jongen ontmoet, wat hoop je dan dat er gebeurt?

Wensenkaart. Wensen en grenzen Oefening 1.1 Werkblad. Meisjes. Als jij uitgaat en een leuk jongen ontmoet, wat hoop je dan dat er gebeurt? Wensen en grenzen Oefening 1.1 Werkblad Wensenkaart Als jij uitgaat en een leuk jongen ontmoet, wat hoop je dan dat er gebeurt? onderbouw Dat we oogcontact hebben Echt niet! L Misschien wel Natuurlijk!

Nadere informatie

Wensenkaart. Wensen en grenzen Oefening 1.1 Werkblad. Jongens. Als jij uitgaat en een leuk meisje ontmoet, wat hoop je dan dat er gebeurt?

Wensenkaart. Wensen en grenzen Oefening 1.1 Werkblad. Jongens. Als jij uitgaat en een leuk meisje ontmoet, wat hoop je dan dat er gebeurt? Wensen en grenzen Oefening 1.1 Werkblad Wensenkaart Als jij uitgaat en een leuk meisje ontmoet, wat hoop je dan dat er gebeurt? onderbouw Dat we oogcontact hebben Echt niet! L Misschien wel Natuurlijk!

Nadere informatie

GAMS België. GAMS België

GAMS België. GAMS België 14 15 Emoties zijn reacties op allerlei zaken die zich afspe- VGV is een uiterst pijnlijke ingreep die vaak onder len rondom ons: angst, vreugde, woede, verbazing, dwang en zonder waarschuwing wordt uitgevoerd.

Nadere informatie

Inhoud. Mijn leven. de liefde en ik

Inhoud. Mijn leven. de liefde en ik Inhoud Inleiding...3 Hoofdstuk 1 Gevoelens... 4 Hoofdstuk 2 Ontmoeten... 6 Hoofdstuk 3 Verliefd... 8 Hoofdstuk 4 Date... 10 Hoofdstuk 5 Verkering... 12 Hoofdstuk 6 Intimiteit... 14 Hoofdstuk 7 Seks...

Nadere informatie

Veilig vrijen. Verliefd zijn. Gewoon zààlig!

Veilig vrijen. Verliefd zijn. Gewoon zààlig! Veilig vrijen Verliefd zijn. Gewoon zààlig! Verliefd zijn. Gewoon zààlig! Je hebt vlinders in je buik, je loopt op wolkjes Kortom, je bent verliefd! Dat is niet uitsluitend een psychologisch proces. Ook

Nadere informatie

SEKSUEEL GRENSOVERSCHRIJDEND GEDRAG in en om de school. Oka Storms Ben Serkei

SEKSUEEL GRENSOVERSCHRIJDEND GEDRAG in en om de school. Oka Storms Ben Serkei SEKSUEEL GRENSOVERSCHRIJDEND GEDRAG in en om de school Oka Storms Ben Serkei Wat gaan we doen? * Achtergronden seksualiteit * Invloed beeldcultuur en gevolgen * Oefening Wat is grensoverschrijdend? * Seksueel

Nadere informatie

Morning-afterpil VRAAG OVER UW MEDICIJNEN? WWW.APOTHEEK.NL

Morning-afterpil VRAAG OVER UW MEDICIJNEN? WWW.APOTHEEK.NL Morning-afterpil WAT IS DE MORNING-AFTERPIL WANNEER WEL WANNEER GEEN MORNING-AFTERPIL WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN WANNEER KUNT U BETER NAAR UW HUISARTS GAAN VRAAG OVER UW MEDICIJNEN? WWW.APOTHEEK.NL

Nadere informatie

jij Allochtone en autochtone jongeren over partnerkeuze en seksualiteit

jij Allochtone en autochtone jongeren over partnerkeuze en seksualiteit Wat vind jij daar van? nou Allochtone en autochtone jongeren over partnerkeuze en seksualiteit De Rutgers Nisso Groep ontwikkelt in opdracht van ZonMw een website voor en met jongeren met een Turkse, Marokkaanse

Nadere informatie

Studiek e uze. Neem je tijd voor belangrijke stappen!

Studiek e uze. Neem je tijd voor belangrijke stappen! Studiek e uze Neem je tijd voor belangrijke stappen! Alles over studiekeuze Vlaamse infolijn - Onderwijs tel. 1700 (gratis nummer) Onderwijskiezer www.onderwijskiezer.be Departement Onderwijs www.onderwijs.vlaanderen.be

Nadere informatie

Stop huiselijk geweld

Stop huiselijk geweld Stop huiselijk geweld Help jezelf. Help de ander. Inwoners van Schiedam, Vlaardingen en Maassluis kunnen ook direct het SHG bellen op 010 473 65 65 0900 1 26 26 26 5 cent per minuut Huiselijk geweld stopt

Nadere informatie

Van elkaar houden zonder geweld

Van elkaar houden zonder geweld Van elkaar houden zonder geweld Hoe doe je het goed! GEWELD HOORT NIET THUIS IN JE RELATIE IK ZIE JE GRAAG Vlinders in je buik, je hoofd in de wolken... verliefd zijn, wie wil dat niet? Een fijn gevoel

Nadere informatie