Peiling informatiebehoefte bodemkwaliteit

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Peiling informatiebehoefte bodemkwaliteit"

Transcriptie

1 TNO-rapport Peiling informatiebehoefte bodemkwaliteit Fase 1 van spoor 2 van het LandsDekkend Beeld 2005 GeoMilieu Princetonlaan 6 Postbus TA Utrecht T F Datum November 2003 Auteur(s) ir.ing. R.H. Nieuwenhuis drs. E.R.V. Busink mw. drs. M.P. van der Straaten dr.ir. J. Japenga (Alterra) Exemplaarnummer Oplage Aantal pagina's 88 Aantal bijlagen Opdrachtgever Ministerie van VROM mw. ir. J.M.C. Appelman postbus GX Den Haag Projectnaam Informatiepeiling Landsdekkend Beeld Bodemkwaliteit spoor 2 Projectnummer zaaknummer Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, foto-kopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook, zonder voorafgaande toestemming van TNO. Indien dit rapport in opdracht werd uitgebracht, wordt voor de rechten en verplichtingen van opdrachtgever en opdrachtnemer verwezen naar de Algemene Voorwaarden voor onderzoeksopdrachten aan TNO, dan wel de betreffende terzake tussen de partijen gesloten overeenkomst. Het ter inzage geven van het TNO-rapport aan direct belang-hebbenden is toegestaan TNO

2 2 / 2 Inhoudsopgave 1 Inleiding 1 2 Rol van maatschappelijke processen en actoren in de behoeftepeiling Identificatie van maatschappelijke processen en actoren Selectie van actoren ten behoeve van de behoeftepeiling 4 3 Quick scan van de aanbodzijde Gegevensbeheerders Globaal overzicht van gegevensaanbod Gegeven in beheer bij RIVM Gegeven in beheer bij TNO-NITG Gegevens in beheer bij ALTERRA 7 4 Uitvoering en resultaten informatiebehoeftepeiling Uitvoering van de behoeftepeiling Resultaten: verwerking in overzichtstabellen Resultaten nader beschouwd 15 5 Analyse Analyse van de informatiebehoefte Frequentie van en overlap in informatiebehoeftes Knelpuntenanalyse 22 6 Advies voor vervolg Inhoudelijk vervolg Hoe verder Voorbereiding van de startprojecten Uitvoering van de startprojecten: drie varianten Voorkeursvariant Rollen en belanghebbenden 29 7 Discussie 31 8 Referenties 32 Bijlage(n) A Leden werkgroep en klankbordgroep B Besprekingsverslagen groepsgesprekken C Verwerkingstabellen informatiebehoefte

3 1 / 1 1 Inleiding In de afgelopen jaren is er hard gewerkt aan de uitwerking en concretisering van de doelstelling uit het NMP3 om per 1/1/2005 te beschikken over een LandsDekkend Beeld voor de bodemkwaliteit (LDB2005). Dit heeft onder meer geresulteerd in een Stappenplan Landsdekkend Beeld 2005 [referentie 1] en een inhoudelijk daaraan gekoppelde Circulaire van het ministerie van VROM [referentie 2]. In het stappenplan worden twee sporen onderscheiden. Het eerste spoor is gericht op het in beeld brengen van de werkvoorraad aan saneringslocaties. Het tweede spoor richt zich op het in beeld brengen van de algemene of diffuse bodemkwaliteit in Nederland. De focus van zowel het stappenplan als de Circulaire ligt op spoor 1 van het LDB2005. Aan spoor 2 van het Landsdekkend Beeld is in het stappenplan alleen nog op hoofdlijnen uitwerking gegeven. Eind 2002 komt onder leiding van de projectorganisatie Landsdekkend Beeld, vanuit de provincies een initiatiefgroep bijeen, die zich als doel stelt om spoor 2 van het Landsdekkend Beeld nadrukkelijker op de agenda te plaatsen. Vanuit de initiatiefgroep is vervolgens een werkgroep en klankbordgroep geformeerd (zie bijlage A). Uit de overleggen met deze groepen blijkt dat het algemene doel van spoor 2 het beantwoorden van relevante kennis- en beleidsvragen en het ondersteunen van ruimtelijke besluitvormingsprocessen door de betrokkenen wordt onderschreven. Het ontbreekt op dat moment echter nog aan het inzicht om welke kennis- en beleidsvragen het nu en in de toekomst gaat en welke informatie nodig is bij het ondersteunen van ruimtelijke besluitvormingsprocessen. Het ontbreekt aan een goed inzicht in de informatiebehoefte aangaande de bodemkwaliteit. Om dit inzicht te krijgen is het project Behoeftepeiling uitgevoerd. De doelstellingen van de behoeftepeiling zijn: 1. Identificeren van de maatschappelijke processen, zoals ruimtelijke ordening, landbouw en natuurontwikkeling, waarvoor inbreng van bodemkwaliteitsgegevens relevant is. Op basis van de onderscheiden processen kunnen gebruikers en gebruiksfuncties worden geïdentificeerd. (dit zijn de verschillende doeleinden waarvoor bodemkwaliteitsgegevens worden gebruikt). 2. Inventarisatie op hoofdlijnen van beschikbare bodemkwaliteitsgegevens. 3. Inventariseren en beschrijving van de behoefte aan bodemkwaliteitsgegevens, gekoppeld aan de maatschappelijke processen. 4. Inventariseren van zowel procesgeralateerde als inhoudelijke knelpunten 5. Opstellen van adviezen voor de verdere uitwerking en concretisering van het stappenplan voor spoor 2 van het Landsdekkend Beeld. Door een projectteam vanuit TNO-NITG en Alterra zijn tien groepsgesprekken gevoerd. Bij deze groepsgesprekken zijn de ministeries van VROM, LNV, VenW, de provincies, gemeenten, landbouworganisaties, natuurbeheerorganisaties en vertegenwoordigers vanuit het werkveld van de Ruimtelijke ordening en grondwaterbeheer betrokken geweest. In totaal hebben ca. 60 personen inbreng in het project geleverd. Voorliggende rapportage presenteert de resultaten van de informatiebehoeftepeiling langs de volgende onderdelen:

4 2 / 2 - maatschappelijke processen : voor het uitvoeren van het project is een (organisatorische) structuur uitgewerkt waarin de actoren en maatschappelijke processen waarvoor inbreng van bodeminformatie (potentieel) relevant is in beeld zijn gebracht. Deze structuur vorm ook de basis voor de presentatie van de resultaten van de behoeftepeiling. - Quick scan aanbodzijde : middels een snelle screening wordt een eerste inzicht gegeven in het aanbod aan bodeminformatie zoals aanwezig of bekend bij de kennisinstituten RIVM, TNO-NITG en Alterra. Een echte inventarisatie van het aanbod is expliciet doorverwezen naar een volgende fase en is dus niet in deze rapportage terug te vinden. De betekenis van deze quick scan is een globaal beeld te kunnen geven aan te interviewen personen die minder goed zicht hebben op wat er potentieel beschikbaar is. Daarnaast speelt de quick scan een rol in de knelpunten analyse. - Resultaten informatiebehoefte : Dit is de basis van deze rapportage en geeft inzicht in de resultaten van de interviewronde. Er wordt gerapporteerd volgens de structuur zoals eerder gepresenteerd. In de rapportage is een generaal overzicht beschreven en zijn de grote lijnen gedestilleerd. In de bijlagen zijn de details tot op interviewniveau terug te vinden. - Knelpuntenanalyse : Hierin worden, op basis van de resultaten van de interviews en de quick scan van het aanbod, de eerste inhoudelijke en procedurele knelpunten geïdentificeerd die kunnen optreden bij de realisatie van spoor 2 van het Landsdekkend Beeld Bodemkwaliteit. Vanzelfsprekend gaat het hier nog over een eerste fase, de informatiebehoeftepeiling, en beperkt de knelpuntenanalyse zich tot de resultaten van die eerste fase. - Advies voor vervolg : Bij de start van fase 1 is het beeld neergelegd om via een aantal te doorlopen vervolgfasen te komen tot een stappenplan, vergelijkbaar met spoor 1. Op basis van de resultaten van de informatiebehoeftepeiling is een gefundeerd advies geformuleerd over het vervolgtraject van de invulling van spoor 2. - Discussie : Hier worden de resultaten van de informatiebehoeftepeiling in perspectief gezet. Hoe is het projectproces verlopen, wie hebben deelgenomen en wat betekent dat voor het voorliggende resultaat. Welke interpretaties en conclusies kunnen we eraan verbinden, wat zijn aandachtspunten en heeft het project opgeleverd wat vooraf was voorzien?

5 3 / 3 2 Rol van maatschappelijke processen en actoren in de behoeftepeiling 2.1 Identificatie van maatschappelijke processen en actoren In de voorbereidingsfase van het project is een brede inventarisatie gemaakt van maatschappelijke processen en actoren, waarvoor verwacht wordt dat de inbreng van bodeminformatie (potentieel) relevant is. In Figuur 1 is het resultaat van deze inventarisatie weergegeven. In de weergegeven structuur is onderscheid gemaakt naar verschillende actoren (gebruikers) en gebruiksfuncties. Bij de gebruiksfuncties is een tweedeling tussen een interne en externe gebruiksfunctie aangegeven. De interne gebruiksfunctie refereert aan de functies die vanuit het bodemwerkveld worden geïdentificeerd. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen bodembescherming en bodembeheer. De externe gebruiksfunctie refereert aan de functies die van buiten het werkveld bodem worden geïdentificeerd. Hierbij wordt onderscheid gemaakt in (regionaal) ruimtelijke inrichting en (lokaal) bodemgebruik. Overigens moeten de grenzen tussen de verschillende gebruiksfuncties niet als harde grenzen worden beschouwd. De structuur heeft de basis gevormd voor de selectie van de gesprekspartners in het kader van de behoeftepeiling, en zal ook worden ingezet bij de bespreking van de resultaten van de behoeftepeiling. Figuur 1 Overzicht van relevante maatschappelijke processen en actoren Categorie Rijksoverheid Vertegenwoordigende partijen VROM, LNV, VenW < Interne gebruiksfunctie Externe gebruiksfunctie Bescherming Beheer Inrichting Gebruik Provincies Verschillende diensten bij individuele provincies Gemeenten Individuele gemeenten Natuur SBB, natuurmonumententen, Provinciale landschappen Landbouw WLTO Ontwikkelaars Projectontwikkelaars Sectorale gebruikers Financiële wereld Dinkwaterwinning, delfstofwinning, Archeologen Banken, verzekeraars, investeringsmaatschappijen

6 4 / Selectie van actoren ten behoeve van de behoeftepeiling Om budgettaire redenen was het niet mogelijk een volledige doorsnee van de in Figuur 1 gepresenteerde vertegenwoordigers te betrekken bij de interviews. In overleg met de klankbordgroep spoor 2 is uiteindelijk vooraf een keuze gemaakt van de indeling van de interviews. Deze keuze is weergegeven in Figuur 2. In rode balken staan de actoren / maatschappelijke processen weergegeven die WEL betrokken zijn bij de behoeftepeiling. De groene balken geven de combinaties van actoren en processen weer die niet (rechtstreeks) bij de behoeftepeiling zijn betrokken, maar wel geïdentificeerd zal als potentieel vragende partij. In de categorie van sectorale gebruikers van bodeminformatie is een arcering gebruikt om aan te geven dat alleen één van de genoemde gebruikers (drinkwaterwinners) in de behoeftepeiling is betrokken. Bij de selectie van de gesprekspartners is vooral het schaalniveau bepalend geweest. Dit is gebeurd vanuit de gedachte dat het Landsdekkend Beeld onvoldoende kan voorzien in zeer lokale behoeftes aan bodeminformatie. Voor dergelijke lokale behoeftes is het noodzakelijk (en zal het noodzakelijk blijven) om de benodigde bodeminformatie op lokaal niveau te verzamelen. Deze afweging heeft er dus toe geleid dat actoren die vooral lokaal actief zijn, zoals projectontwikkelaars, delfstoffenwinners, archeologen en investeringsmaatschappijen niet in de behoeftepeiling zijn betrokken. Figuur 2 Geselecteerde gesprekspartners ten behoeven van de behoeftepeiling Categorie Rijksoverheid Vertegenwoordigende partijen VROM, LNV, VenW < Interne gebruiksfunctie Externe gebruiksfunctie Bescherming Beheer Inrichting Gebruik Provincies Verschillende diensten bij individuele provincies Gemeenten Individuele gemeenten Natuur SBB, natuurmonumententen, Provinciale landschappen Landbouw WLTO Ontwikkelaars Projectontwikkelaars Sectorale gebruikers Financiële wereld Dinkwaterwinning, delfstofwinning, Archeologen Banken, verzekeraars, investeringsmaatschappijen

7 5 / 5 3 Quick scan van de aanbodzijde Binnen het project is een quick scan van de aanbodzijde uitgevoerd. De quick scan is beperkt tot kennisinstituten (TNO, Alterra, RIVM) en gemeentelijke en provinciale bestanden. De resultaten uit deze quick scan zijn ter ondersteuning gebruikt bij de interviews. Doordat bij de interviewers een globaal beeld van het aanbod aan bodemgegevens aanwezig was konden zij beter inspelen op de gedefinieerde behoeftes van de geïnterviewden. Daarnaast legt de quick scan een basis voor het vervolg op de behoeftepeiling. In dit vervolg worden de mogelijkheden onderzocht om de gegevens uit de verschillende bestanden te koppelen en beschikbaar te maken ten behoeve van concrete toepassingsvragen. 3.1 Gegevensbeheerders In Nederland wordt bodeminformatie door verschillende organisaties en vanuit verschillende taakstellingen beheerd. Kennisinstellingen zoals TNO-NITG, Alterra en RIVM hebben een (wettelijke) taakstelling om informatie van de ondergrond te beheren en beschikbaar te stellen ten behoeve van de overheid of andere partijen. De gegevens die de kennisinstituten beheren betreffen vooral gegevens die zij zelf verzameld hebben en daardoor goed ontsloten zijn. Ook de overheden beheren zelf informatie over de ondergrond. Binnen de provincies zijn een aantal sporen te onderscheiden die de aanleiding hebben gevormd voor het verzamelen/beheren van bodemkwaliteitsinformatie. De belangrijkste ontwikkeling binnen de provincies vormen de bodemkwaliteitsmeetnetten, gericht op de thema s vermesting, verzuring en verspreiding. Veel provincies hebben de laatste jaren activiteiten ondernomen ten behoeve van het ontwerpen, inrichten en uitvoeren van dergelijke provinciale bodemkwaliteitsmeetnetten. Een tweede aanleiding tot het verzamelen van bodemkwaliteitsinformatie vormen de ontwikkeling van het actief bodembeheer en daar aansluitend de Vrijstellingsregeling Grondverzet. Binnen het kader van deze regeling hebben provincies de bevoegdheid om gebieden aan te wijzen waarvoor zijzelf verantwoordelijk zijn voor het opstellen van een bodembeheerplan en een bodemkwaliteitskaart ten behoeve van grondverzet. Om grond te kunnen toepassen als bodem dient er een bodemkwaliteitskaart te zijn vastgesteld die voldoet aan de (Interim) Richtlijn Bodemkwaliteitskaarten. In deze Richtlijn is het stoffenpakket en minimale meetdichtheid vastgesteld. Gemeenten beschikken in toenemende mate over bodeminformatiesystemen (BIS). Deze BISsen zijn gevoed met kwaliteitsgegevens die tijdens bodemonderzoeken in het kader van de Wet Bodembescherming (Wbb), Wet Milieubeheer, bouwvergunningen en aan- en verkopen zijn verzameld. Het betreft gegevens van de bovengrond en het freatisch grondwater (tot max. 2 meter diepte, afhankelijk van het type bodemverontreiniging eventueel dieper). Doorgaans zijn van deze grond- en grondwatermonsters de parameters van het NEN-pakket bepaald (zware metalen, minerale olie, PAK en organisch stofgehalte) 3.2 Globaal overzicht van gegevensaanbod Binnen het project is een globale inventarisatie uitgevoerd van het gegevensaanbod binnen de kennisinstituten. Dit is gezien de veel bredere verzameling van

8 6 / 6 gegevensbeheerders, slechts een greep uit de totale beschikbaarheid van bodeminformatie in Nederland Gegeven in beheer bij RIVM In onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van de informatie die aanwezig is bij het RIVM. Tabel 1 Overzicht gegevensbestanden RIVM Kader Aantal locaties Kenmerken/Stoffen Landelijk meetnet mestbeleid (LMM) Zandgebieden: jaarlijkse bemonstering van ca. 80 landbouwbedrijven. Kleigebieden: jaarlijkse bemonstering van ca. 55 landbouwbedrijven. Veengebieden: jaarlijkse bemonstering van 12 landbouwbedrijven.. zuurgraad (ph), electrisch geleidingsvermogen (EC) en nitraat opgeloste organische koolstof (DOC), chloride, sulfaat, magnesium, calcium en natrium nitraat, ammonium, Kjeldahl-stikstof, ortho-fosfaat en totaal-fosfaat cadmium, chroom, ijzer, koper, nikkel en zink Trendmeetnet verzuring (TMV) 155 lokaties verspreid over bos en heidevelden op zandgronden in Nederland (zie onderstaande figuur). Een lokatie is het grootste aaneengesloten oppervlak bos en heide in een vierkant van 500 bij 500 meter. ph, EC en DOC, Zware metalen (cadmium, lood, chroom, koper, zink) en arseen, overige metalen (aluminium, barium, calcium,magnesium, mangaan, natrium en strontium), Vermestende stoffen (totaal-fosfaat, anorganisch fosfaat, ammonium, chloride, nitraat, sulfaat en kalium) Gegeven in beheer bij TNO-NITG Algemeen DINO is de database waarin alle gegevens, waarvoor TNO-NITG verantwoordelijk is, gearchiveerd gaan worden. Tevens vindt binnen dit systeem de kwaliteitsborging van de gegevens plaats en worden hieruit de gegevens verstrekt aan eenieder die erom vraagt. DINO bestaat in de praktijk uit een databasemanagement systeem dat via een applicatie server over het Intranet en Internet aangesproken kan worden om de gegevens in te voeren, te onderhouden, te raadplegen en uit te voeren. Bij het invoeren en onderhouden worden de gegevens aan allerlei kwaliteitsregels getoetst. Het domein van de geogegevens is opgedeeld in een aantal voor de hand liggende deeldomeinen: boringen, boorgatmetingen, sonderingen, geofysische oppervlaktemetingen, locaties, grondwaterstanden, grondwaterkwaliteit, geochemische gegevens, paleomilieugegevens, olie- en gasexploratie en productiegegevens, kaarten, ruimtelijke modellen etc. DINO wordt modulair opgebouwd en gevuld. Onderstaande tabel geeft een overzicht van gegevens die op dit moment zijn opgenomen in DINO Tabel 2 Globaal overzicht van gegevens in DINO Gegevenstypen Aantal gegevens Grondwater kwantiteit Grondwaterkwaliteit Boringen Sonderingen Geo-electrische metingen analyses

9 7 / 7 Op korte termijn zullen ook kwaliteitsgegevens in DINO worden opgenomen. In onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van de bodemkwaliteitsgegevens die aanwezig zijn bij TNO-NITG en opgenomen zullen gaan worden in DINO. Tabel 3 Overzicht gegevensbestanden TNO-NITG Kader Aantal locaties Kenmerken/Stoffen Landelijk Meetnet Gedurende 5 jaar worden elk jaar 40 In de bodemmonsters worden de volgende parameters geanalyseerd: bodemfysische Bodemkwaliteit (LMB) lokaties bemonsterd in twee grondgebruik/grondsoort combinaties (zie figuur 1). In totaal bevat het LMB dus 200 locaties parameters (ph, lutum, organische stof en CEC), zware metalen (koper, lood, cadmium, zink, chroom, kwik en nikkel); Polycyclische Aromatische Koolwaterstoffen (PAK); Organochloorbestrijdingsmiddelen (o.a.lindaan, drins, DDT); Triazines; Fosfaatverzadiging. In de grondwatermonsters worden de volgende parameters geanalyseerd: ph en DOC; zware metalen (cadmium, lood, chroom, koper, zink en arseen); overige metalen (Al, Ba, Ca, Fe, Mg, Mn, Na en Sr); vermestende stoffen (tot.p, ortho-p, NH4, Cl, NO3, SO4 en K). Landelijk Meetnet circa 400 meetpunten, verspreid over ph, temperatuur, redox-potentiaal, geleidbaarheid, O2 en HCO3. macrocomponenten Grondwaterkwaliteit (LMG) Provinciale meetnetten, gericht op de thema s vermesting, verzuring en verspreiding geheel Nederland. Elk meetpunt is voorzien van drie filters op diepten van circa 10 m, 15 m en 25 m Totaal enkele duizenden meetlocatie, verspreid over Nederland (m.u.v. een aantal provincies) TNO-NITG beheert een deel van deze gegevens. (NO3, SO4, NH4, K, Na, Mg, Ca, Fe, Mn, totaal-p en DOC); anorganische microcomponenten (Ba, Sr, Zn, Al, Cd, Ni, Cr, Cu, As en Pb) Zie stoffenpakket landelijke meetnetten. Naast gegevens brengt TNO-NITG verschillende kaarten uit die gebaseerd zijn op de gegevens in DINO. Geologische kaarten van de ondiepe ondergrond, schaal 1: De Geologische Kaart is de gepubliceerde neerslag van de inventarisatie van de ondergrond (tot ±500m diepte), uitgevoerd ten behoeve van een verantwoord gebruik van de ondergrond en de ondergrondse natuurlijke bestaansbronnen. De nadruk ligt op de ontstaanswijze van de ondergrond en de daarmee samenhangende afzettingen. Geologische kaarten van de diepe ondergrond, 1: : In het kader van de systematische kartering van de Diepe Ondergrond (dieper dan 500 m) van Nederland worden 15 kaartbladen uitgebracht. De gegevens worden bijna uitsluitend door oliemaatschappijen verzameld en in het kader van de mijnwettelijke verplichtingen aan het TNO-NITG beschikbaar gesteld. Geologische kaart van de Noordzee, beperkt deel 1: ; overzichtskaart 1: : Elk kaartblad bestaat uit een setvan drie gedrukte kaarten (Kwartair, Pré-Kwartaire geologie en holocene en oppervlakte sedimenten). De kaarten beslaan ook een deel van het Britse deel van de Noordzee en zijn in samenwerking met de Britse Geologische Dienst vervaardigd Gegevens in beheer bij ALTERRA In onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van de gegevens die aanwezig zijn bij Alterra.

10 8 / 8 Tabel 4 Overzicht gegevensbestanden Alterra Naam bestand BIS Beschrijving Bodemkundig InformatieSysteem. Bodemprofielbeschrijvingen van ca lokaties. Dit zijn beschrijvingen van de bodemopbouw tot tussen 100 tot 200 cm diepte. Landelijk. LSK Steekproef (Landelijke Database met informatie over bodem en grondwatertrap van de kaarteenheden van de Bodemkaart 1 : In elke grondwatertrap is een aselecte gestratificeerde steekproef uitgevoerd (ca. 200 locaties per Gt). Van elke locatie is Kaarteenheden) informatie in LSK over: bodemprofiel Grondwatertrap, Pw, PAL, org. stof, koolzure kalk, P-ox, Fe-ox, Al-ox en kationen (natuur). Informatie in Alterra Rapport 389 Humbase Database voor de opslag en verwerking van humusprofielbeschrijvingen. Bevat thans gegevens over ruim 800 profielen verspreid door Nederland. Deze set wordt steeds uitgebreid met nieuwe profielen, en wordt regelmatig geraadpleegd als referentie in nieuwe projecten. Behalve gedetailleerde informatie over het humusprofiel zijn relevante gegevens over de standplaats opgenomen (fysiografische eenheden, geomorfologie, vegetatietype, hydrologie, bodemprofielbeschrijving, digitale foto's van landschap, vegetatie en humusprofiel). Van een groot aantal profielen zijn ook bodemchemische analyses beschikbaar. Profielen waarvoor bodemchemische gegevens beschikbaar zijn worden regelmatig geëxporteerd naar BIS, zodat deze gegevens daar ook beschikbaar zijn. Staringreeks Nederlandse database van bodemfysische eigenschappen van boven- en ondergronden. Gemiddelde waterretentie- en doorlatendheids-karakteristieken van onder- en bovengronden waarbij in totaal ca. 20 gronden worden onderscheiden. Landelijk. Humusprofielbeschrij In bosreservaten (47 tot nu toe) zijn humus- en bodemprofielen beschreven bij steekproefpunten. Deze zijn opgeslagen vingen bosreservaten Provinciale meetnetten Vitaliteitsonderzoek bossen Sturen op Nitraat SEO dataset Alterra dataset Maasoeverbestand in in een Oracle database. De profielen zijn beschreven in rapporten die voor elk bosreservaat zijn verschenen Bundeling van provinciale bodemkwaliteitsgegevens betreffende zware metaalgehalten tot 50 cm diepte Bodemchemische data bij zo'n 200 bosopstanden verspreid over Nederland: totaalgehalten en samenstelling bodemvocht van A horizon, en bodemlaag van 0-10 cm en cm. Zware metalen in het bovenste water van uitspoelingsgevoelige gronden Samenstelling van bovenste grondwater van z'n 500 locaties: zware metalen en macrochemie Nitraat in bovenste grondwater en mineraal stikstof in bovengrond van zo'n 480 locaties op Nederlandse zandgronden op meerder jaren, en mineraal stikstof van 1000 percelen verspreid over Nederland 6 type extracties aan zo'n 138 verschillende Nederlandse grondmonsters 20 type extracties aan 49 verschillende Nederlandse grondmonsters, 13 profielen landelijk incl ondergrond Bodemchemische samenstelling van 534 monsters bodem en gewas, bovengrond, Maas, Geul en Roer oevers Landelijke IB bestand Van Driel bestand Romkens/Salomons 1287 monsters landelijk gebied bodem en gewas incl Cd, Pb, Hg en As, bovengrond, niet verontreinigd 572 monsters bodem incl zware metalen, schoon plus verontreinigd, bovengrond, landelijk 30 profielen landbouw en natuur bodemeigenschappen metalen en bodemvocht, landelijk Naast het beheer van bovengenoemde gegevens brengt Alterra verschillende kaarten uit: Bodem- en Grondwater-trappen (Gt)-kaart 1: en 1:50.000: Ruimtelijke informatie over de bodemopbouw tot een diepte van ca. 1 meter. Informatie over de grondwaterfluctuatie: de gemiddeld hoogste (GHG) en laagste (GLG) grondwaterstand. Van de 'analoge' Bodem- en GT-kaart 1:50:000 zijn digitale bestanden afgeleid; een rasterbestand met basiscellen van 50 bij 50 m en een vectorbestand (ARC/INFO bestand). De karteringen zijn uitgevoerd tussen 1960 en 1990 en vastgelegd op ca. 100 kaartbladen. Voor slechts een beperkt aantal kaartbladen is een actualisatie uitgevoerd. Alle informatie van de kaartbladen is in het digitale vectorbestand opgenomen. Bij het rasterbestand treedt enig informatieverlies op door het verrasteren naar de basiscellen.

11 9 / 9 Fysisch-chemische karakterisering bodemkaart: Beschrijving van 315 verschillende eenheden van de bodemkaart (83% van de oppervlakte) en een sleuteltabel waarin niet beschreven eenheden gekoppeld worden aan aanverwante eenheden. De karakterisering is gemaakt voor het dominante grondgebruik: bouwland, grasland, bos of open natuur. Tot een diepte van 1,20 m worden de modale, minimum en maximum waarden gegeven voor het organischstofgehalte, lutumgehalte, leemgehalte, de M50 en de ph en de modale waarden voor slibgehalte, siltgehalte, kalkgehalte, ijzergehalte, C/N quotiënt en dichtheid. De gegevens kunnen gekoppeld worden met de digitale bodemkaart 1: Gedetailleerde bodem en grondwaterkarteringen (schaal 1: en groter): Deze karteringen zijn voornamelijk uitgevoerd in het kader van landinrichtingsprojecten (onvolledige landelijke dekking). Het gedetailleerde bestand is omvangrijk en van groot strategisch belang. Gegevens vanaf ca 1980 zijn in digitaal formaat (kaarten en boorbeschrijvingen). De laatste categorie omvat meer dan boorpunten en een gekarteerd oppervlak van meer dan ha. Het is de bedoeling om het beheer en de gegevensverstrekking rond dit bestand organisatorisch onder te brengen bij het Bodemkundig Informatie Systeem (BIS). Meta-informatie rond de verschillende karteringen zullen daarbij in een centrale catalogus worden ondergebracht. Dit heeft als voordeel dat er voor zowel externe als interne klanten eenduidigheid ontstaat wat betreft de door Alterra aangeboden service en expertise rond ruimtelijke informatie op het gebied van bodem en grondwater. De verantwoordelijkheid op operationeel niveau zal bij LIRSA blijven liggen. Onvolledig landelijk. Grondsoortenkaart: De grondsoortenkaart geeft de ligging van de de veengronden en de minerale gronden in Nederland. Bij veengronden komt binnen 80 cm-mv. meer dan 40 cm veen voor. Bij minerale gronden komt binnen 80 cm-mv. meer dan 40 cm mineraal materiaal voor. Landelijk. Grondwatertrappen/GD: Gt actualisaties op basis van het Actueel Hoogtebestand Nederland. (Nog niet) landelijk. BZL-kaart 2002: Volgens het Besluit Zand- en Lössgronden worden er in Nederland gebieden aangewezen met uitspoelingsgevoelige zand- en lössgronden. Voor deze uitspoelingsgevoelige gebieden gelden extra beperkingen voor het gebruik van meststoffen. In 2001 en 2002 zijn door Alterra voor geheel Nederland kaarten vervaardigd met daarop de uitspoelingsgevoelige zand- en lössgronden. De gegevens zijn vastgelegd in GIS-bestanden. Geschiktheid voor bos: Geografisch bestand waarin de gegevens van de Bodemkaart van Nederland schaal 1 : zijn gecombineerd met het bestand NEDBOS Digitale versie van de kaarten bij het Uitvoeringsbesluit Gebruik Dierlijke Meststoffen, 1991 en 94: Dit besluit geeft aan dat dierlijke mest slechts gedurende een beperkte periode van het jaar op landbouwgronden mag worden toegediend., waarin de ligging van de bossen en natuurterreinen is aangegeven. Landelijk

12 10 / 10 4 Uitvoering en resultaten informatiebehoeftepeiling In dit hoofdstuk wordt de informatie uit de groepsgesprekken, zoals vastgelegd in de verslagen, verwerkt en geïnterpreteerd. Ten eerste is alle informatie uit de besprekingsverslagen overgenomen in tabellen. De systematiek die hierbij is gebruikt wordt toegelicht in paragraaf 4.1. Zowel voor de toepassingen als voor de informatiebehoefte wordt vervolgens een analyse gepresenteerd (paragraaf 4.2 en 4.3). 4.1 Uitvoering van de behoeftepeiling Tabel 5 geeft een overzicht van de groepen waarmee binnen de behoeftepeiling een gesprek is gevoerd (direct betrokken). Daarnaast zijn de organisaties weergegeven die weliswaar niet direct hebben deelgenomen aan de gesprekken, maar die via het besprekingsverslag wel zijn uitgenodigd om inbreng te leveren.

13 11 / 11 Tabel 5 Overzicht van deelnemers aan de groepsgesprekken Groep Datum Aantal Direct betrokken Organisatie/afdeling Indirect betrokken gesprek aanwezigen Ministerie van LNV Directie Landbouw, Directie Natuurbeheer Directie Groene Ruimte en Recreatie Ministerie van VROM DGM, Directie Bodem, Water en Landelijk Directie Ruimte Gebied:- Landelijk gebied en bodembeheer, -Water, -Landbouw Ministerie van VROM DGM, Directie Bodem, Water en Landelijk Gebied DG Ruimte Ministerie van VenW DG-Water, Dienst Weg- en waterbouw, Inspectie Verkeer en waterstaat, Directie Noord-Holland Bodemdeskundigen Provincie Noord-Holland, Provincie Utrecht, Overige provincies provincies Provincie Zuid-Holland, Provincie Zeeland, Provincie Gelderland Provincie Utrecht Directie Ruimte en Groen: sector natuur, Bos en Landschap, sector ontwikkeling en inrichting landelijk gebied Dienst Water en Milieu: sector strategie, sector gebieden, sector stad en milieu, sector water, sector bodem en afvalstoffen, sector bodemsanering, sector monitoring en vaarwegbeheer - Dienst Wegen, Verkeer en Vervoer: sector integraal wegenbeheer Ruimtelijke ordenaars provincies Provincie Noord-Brabant, Provincie Overijssel Provincie Zuid-Holland Provincie Flevoland Provincie Gelderland Gemeenten Gemeente Hengelo, Gemeente Haarlem, Gemeente Dordrecht, Milieudienst regio Nijmegen, Gemeente Gemeente Rotterdam Gemeente Leeuwarden Heerlen, Gemeente Den Haag, Milieudienst ZO- Utrecht Natuurbeheerders Natuurmonumenten, Alterra RIVM SBB Utrechts Landschap DLG Provincie Zuid-Holland Landbouw-organisaties Louis Bolk Instituut, Praktijkonderzoek Plant en Omgeving, DLG, GLTO, Nutriënten Management Instituut, Alterra, Plant research Institute CLM Expertisecentrum LNV Praktijkonderzoek veehouderij Waterbeheerders Provincie Zuid-Holland, VEWIN De gesprekken zijn in een open en constructieve sfeer verlopen. Over het algemeen was de betrokkenheid van de deelnemers bij het onderwerp groot, zeker toen bij de deelnemers duidelijk werd dat het niet alleen ging om de informatie over saneringslocaties, maar over bodeminformatie in de volle breedte. De uitkomsten van alle gesprekken zijn vastgelegd in besprekingsverslagen. Deze zijn weergegeven in bijlage B.

14 12 / 12 In de gesprekken is steeds gevraagd naar de behoefte aan bodeminformatie en de toepassing. De gedetailleerdheid waarmee de behoefte door de verschillende actoren is gedefinieerd blijkt sterk te variëren. In een aantal gevallen wordt de behoefte alleen globaal benoemd, zonder dat dit wordt uitgesplitst naar de benodigde data. Een voorbeeld is dat voor het gebiedsgerichte beleid behoefte bestaat aan inzicht in de bodem- en grondwaterkwaliteit in relatie tot ruimtelijke functies. Uit een dergelijke behoefte valt niet direct af te leiden om welke gegevens het gaat. Dit vraagt nog om een vertaalslag die door bodemdeskundigen moet worden gemaakt. In andere situaties werd door de actoren de informatiebehoefte wel gedefinieerd tot op het niveau van de benodigde gegevens. 4.2 Resultaten: verwerking in overzichtstabellen Hoewel dit samenhangt met de opzet en uitvoering van het project, is het opvallend hoe breed de toepassingen en de daarmee samenhangende behoefte aan informatie is, verdeeld over verschillende organisaties. Bovendien blijkt de informatiebehoefte zeer verschillend van aard: bijvoorbeeld het doel waarvoor bodemgegevens worden benut, het abstractieniveau waarop de behoefte wordt geformuleerd of het schaalniveau waarop behoefte bestaat. Om de informatie uit de groepsgesprekken te ordenen is ervoor gekozen deze informatie in tabellen weer te geven. Daarbij is niet de gebruiker centraal geplaatst, maar de toepassing waarvoor de informatie gewenst is. Binnen deze toepassingen worden twee hoofdgroepen onderscheiden. De eerste hoofdgroep betreft alle toepassingen die als doel hebben invulling te geven aan de bescherming van de bodem-, grondwater- of oppervlaktewaterkwaliteit. In het algemeen geldt voor deze hoofdgroep dat bodeminformatie nodig is om knelpunten, of bedreigingen te signaleren en de effecten van het beleid te monitoren. De tweede hoofdgroep betreft alle toepassingen die zich richten op de (optimale) benutting van de bodem voor een bepaalde functie. Hier speelt bodeminformatie een rol bij de beoordeling van de bedreigingen voor een bepaalde functie (bijvoorbeeld drinkwaterwinning), maar ook de kansen voor een bepaalde functie (natuur, biologische landbouw, drinkwaterwinning). De behoefte aan bodeminformatie ten behoeve van de verschillende toepassingen is weergegeven in Tabel 6 en Tabel 7. De gewenste bodeminformatie is zo veel mogelijk weergegeven per hoofd- of submotief. In een aantal gevallen is in de gevoerde gesprekken alleen het motief genoemd en is de daarvoor benodigde bodeminformatie (nog) niet nader ingevuld. In bijlage C is de informatie uit Tabel 6 en Tabel 7 gerangschikt naar het type bodeminformatie: fysisch, chemisch of biologisch. Tevens worden enkele technische aspecten van deze bodemkenmerken opgenomen. De gesprekken hebben over het algemeen niet geleid tot informatie tot op dit detailniveau. Dit betekent dat de vulling van deze tabel deels zal bestaat uit eigen interpretatie en deels ook ongevuld is gebleven.

15 13 / 13 Tabel 6 Toepassingen en informatiebehoefte binnen de hoofdgroep bescherming van de bodem

16 14 / 14 Tabel 7 Toepassingen en informatiebehoefte binnen de hoofdgroep benutting van de bodem

17 15 / Resultaten nader beschouwd Uit de informatie in Tabel 6 en Tabel 7 blijkt dat de toepassingen waarvoor behoefte bestaat aan bodeminformatie erg divers is. De toepassing en het schaalniveau waarvoor een organisatie bodeminformatie in wil zetten hangt samen met de maatschappelijke functie die de betreffende organisatie heeft. Rijksoverheid De belangrijkste toepassingsvragen van de Rijksoverheid zijn in onderstaande tabel weergegeven. Tabel 8 Toepassingsvragen van de Rijksoverheid Categorie Partijen < Interne gebruiksfunctie Externe gebruiksfunctie Bescherming Beheer Inrichting Gebruik Rijksoverheid VROM Bodembescherming en gebiedsgericht beleid KaderRichtlijn Water EU Bodemstrategie Bodembeheer landelijk gebied Gebiedsgericht beleid Relatie ondergrond- RO LNV EU Bodemstrategie Bodembeheer landelijk gebied Landbouwkundig gebruik Biologische landbouw Agrobiodiversiteit Natuur en recreatie VenW KaderRichtlijn Water Waterkwaliteitsbeheer Relatie bodem-infra De informatiebehoefte van de Rijksoverheid vloeit voort uit beleidsontwikkeling en monitoring binnen de verschillende sectoren (Bodem, landbouw, natuur, water, etc). Het is duidelijk dat de invulling van de bodembescherming en bodembeheer op Rijksniveau vooral bij VROM (DGM/BWL) ligt. De belangrijkste beleidsontwikkelingen op het gebied van bodembescherming hebben betrekking op het hergebruik van baggerspecie (Bagger en bodem), het grondstromenbeleid en achtergrondwaarden (aanvulling op het besprekingsverslag, VROM, 3 september). Met name voor deze laatste ontwikkeling bestaat een concrete vraag voor bodeminformatie, die voor een deel ingevuld wordt vanuit het project AW2000. Op het gebied van bodembeheer van het landelijk gebied vormt het ILG (Investeringsbudget Landelijk Gebied) een belangrijke ontwikkeling. ILG is een basis om afspraken met provincies te maken. Met het ILG worden de volgende doelen nagestreefd: Ontwikkelen en veiligstellen van milieucondities voor natuur Bevorderen duurzaam gebruik van het landelijk gebied door de landbouw Saneren van (water)bodems in het landelijk gebied Behoud en ontwikkeling van landschappen Ten aanzien van de informatievoorziening ten behoeve van het ILG concludeert VROM: Veel informatie is al beschikbaar maar is waarschijnlijk verspreid over verschillende instituten.

18 16 / 16 Met de introductie van de lagenbenadering bestaat er vanuit het werkveld van de ruimtelijke ordening een groeiende belangstelling voor de ondergrond. De lagen benadering is op Rijksniveau echter nog niet zo ver uitgewerkt dat dit nu al leidt tot hele concrete vragen ten aanzien van de ondergrond. In generieke zin is behoefte aan informatie over gebieden waar bodemknelpunten ontstaan bij het huidige of bij veranderend landgebruik. Belangrijk in het licht van de behoeftepeiling is dat er wordt geconstateerd dat er een stap gezet moet worden van een wetenschappelijke benadering naar een meer praktische benadering bij de interpretatie van bodem- /ondergrondgegevens. Voor LNV zijn de landbouwgerelateerde bodemthema s van belang. De informatiebehoefte gaat hierbij veel verder dan alleen de informatie over de belasting van de bodem met meststoffen. Ook zware metalen zijn belangrijk in verband met de diergezondheid. Daarnaast is er meer aandacht voor de natuurlijke bodemvruchtbaarheid. Hierbij gaat het onder meer over het organisch stofgehalte, bodemstructuur en bodembiodiversiteit. Ten aanzien van de bodembiodiversiteit wordt geconcludeerd dat nog onderzoek noodzakelijk is om vast te stellen hoe de biodiversiteit moet worden bepaald. Dit thema is ook relevant voor VROM gezien het stimuleren van duurzame landbouw. Bij het ministerie van Verkeer en Waterstaat sluit de informatiebehoefte aan bij de drie hoofdfuncties van het ministerie: waterkwaliteitsbeheerder, beheerder van terreinen en bouwer van infrastructurele werken. Voor de functie van waterbeheerder bestaat er behoefte aan systeemkennis. Systeemkennis moet inzicht verschaffen in de relatie tussen bodemkwaliteit, grondwaterkwaliteit en opppervlaktewaterkwaliteit. Dit aspect wordt onder andere ingevuld in de KaderRichtlijn Water (zie verder). Daarnaast is voor het ministerie van Verkeer en Waterstaat de problematiek van verontreinigde uiterwaarden en baggerspecie van belang. Op het gebied van hergebruik van baggerspecie wordt momenteel onder andere is samenwerking met VROM een beleidslijn ontwikkeld. Vanuit de rol van bouwer wordt vooral de bodeminformatie nuttig geacht bij milieueffectrapportages en projecten op het gebied van ondergronds bouwen. Naast de nationale beleidsthema s worden de Europese ontwikkelingen prominent naar voren gebracht. De KaderRichtlijn Water is hiervan het meest concreet. Zowel VROM als VenW noemen de KRW als een belangrijke ontwikkeling waarvoor een grote behoefte bestaan aan bodeminformatie. Vanuit de KRW moeten namelijk stroomgebieden / gebiedsdelen worden omschreven Het gaat met name om : belastingen naar en chemie van het grondwater en de grondwaterstand / grondwaterregime beschrijving van de menselijke activiteiten op de bodem, met invloed en effecten op het oppervlakte- en grondwatersysteem (zowel kwaliteit als kwantiteit). In principe vallen alle thema s eronder, dus verzuring, vermesting, verspreiding, bestrijdingsmiddelen etc. Veel van de informatie die vanuit de KaderRichtlijn Water gevraagd wordt is vermoedelijk aanwezig, maar zal nog wel bij elkaar gebracht moeten worden. Een tweede Europese ontwikkeling is de uitwerking van de Europese bodemstrategie. Hiervan beginnen de contouren zich af te tekenen. Zowel VROM als LNV verwachten dat de uitwerking en implementatie van de Europese bodemstrategie voor hen zal betekenen dat er (meer) behoefte zal bestaan aan bodeminformatie. Belangrijke onderwerpen zijn:

19 17 / 17 - monitoring (fysisch, chemisch, biologisch) - verontreinigingen (lokaal, diffuus) - erosie (in NL veenweidegebieden) - organische stof Karakteristiek aan deze toepassingsvraag is dat het gaat om landsdekkende informatie op een hoog aggregatieniveau. Het zal echter van de verdere uitwerking van deze thema s afhangen welke bodeminformatie gevraagd wordt en in hoeverre deze informatie al beschikbaar is. Provincies De provincies nemen een intermediaire positie in tussen het Rijk en de gemeentes. Karakteristiek voor de provincies is dat bodeminformatie ten behoeven van verschillende werkvelden en op verschillende niveaus wordt toegepast; zowel ten behoeve van de beleidsontwikkeling en monitoring op diverse terreinen, als voor de uitvoering van werken/projecten. Onderstaand overzicht schetst de belangrijkste toepassingen van bodeminformatie binnen de provincies. Tabel 9 Toepassingsvragen van de provincies Categorie < Interne gebruiksfunctie Externe gebruiksfunctie Bescherming Beheer Inrichting Gebruik Provincies Regionale Gebiedsgericht RO / uitwerking Duurzame bodembescherming en gebiedenbeleid Grondwaterbescherming beleid streekplan Natuurbeleid (realisatie EHS) energievoorziening Planning en realisatie Bescherming archeologische / Cultuurhistorische (veiligstellen) Grondwaterwinning Delfstoffenwinning Infrastructuur waarden Handhaving bodem en grondstromen De bodemsector binnen de provincies ziet verschillende toepassingen waarvoor bodeminformatie noodzakelijk is: Het hebben van inzicht in de algemene (chemische en fysische) bodemkwaliteit en aanwezige trends. Dit is nodig voor het toetsen aan wettelijke kwaliteitsnormen en/of gestelde doelen; Inzicht in verspreiding, vermesting en verzuring en vaststellen van trends in gebiedskwaliteiten. Inzicht in de kwaliteit van het grondwater onder steden; De kwaliteit van de bodem in het landelijk gebied; Deze informatie geeft sturing aan: 1. te nemen beschermingsmaatregelen (beleid); 2. signalering (weten welke verontreinigingen waterwinning bedreigen om vervolgens in te ingrijpen); 3. vaststellen van gebiedseigen kwaliteit ten opzichte van ambitiekwaliteiten bodem en grondwater (i.h.k.v. van Provinciaal Milieubeleidsplan, streekplan); 4. toetsing van modelmatig verkregen voorspellingen in onderzoeken.

20 18 / 18 Naast de bodemsector bestaat ook binnen andere sectoren van de provincies behoefte aan bodeminformatie. Het gaat hierbij met name om sectoren op het gebied van water, infrastructuur, landinrichting en ruimtelijke ordening, natuur en landbouw. Gemeenten Voor de gemeenten speelt de vraag om bodeminformatie zich vanzelfsprekend af op een kleiner schaalniveau dan voor de provincies. Op het gebied van bodembeheer is vooral informatie over achtergrondbelasting in bebouwde gebieden van belang. Deze informatie is nodig ten behoeven van het grondverzet (chemische kwaliteit) en de uitvoering van bodemsanering. Voor het plannen van ruimtelijke functies wordt nog niet altijd rekening gehouden met bodemgerelateerde informatie. Volgens mensen vanuit het werkveld bodem is de volgende informatie wel relevant: chemische en fysische kwaliteit, archeologie, bomkraters (mogelijk gevuld met verdacht materiaal), munitieresten, de ligging van grondwaterbeschermingsgebieden, kwel- en infiltratiegebieden, waterlopen, gedempte sloten en grondwaterstanden. Hoewel deze informatie grotendeels beschikbaar is, is het niet altijd op gemeentelijk schaalniveau in beeld gebracht. Daarnaast is er ook op gemeentelijk niveau behoefte aan systeemkennis van de ondergrond. Dit is nodig om effecten van ingrepen in de ondergrond, of het grondwatersysteem te kunnen voorspellen. Onderstaand overzicht schetst de belangrijkste toepassingen van bodeminformatie binnen de gemeentes. Tabel 10 Toepassingsvragen van de gemeentes Categorie < Interne gebruiksfunctie Externe gebruiksfunctie Bescherming Beheer Inrichting Gebruik Gemeenten Bescherming Bouwstoffenbesluit; RO / bestemminsplan Duurzame archeologische / Cultuurhistorische waarden hergebruik grond. Bodemdaling Bodemsanering energievoorziening Planning en realisatie Infrastructuur Natuur en Landbouw Voor natuurbeheerders is het realiseren van natuurdoeltypen het doel. Bodeminformatie speelt vooral een rol bij het vaststellen van de kosten die gemaakt moeten worden voor de inrichting van terreinen (afgraven en afzettten bovengrond), of voor het vaststellen van de kansen voor natuurontwikkeling. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om het bodemtype, hydrologische kenmerken en chemische kwaliteit (systeemeigen nutriënten). Als het gaat om verontreinigende stoffen is het nog niet altijd duidelijk in hoeverre natuurontwikkeling wordt gehinderd door verhoogde concentraties van deze stoffen. Dit wordt vooral veroorzaakt doordat verontreinigingen uitgedrukt worden bepaald als totaalgehalten, terwijl voor de bepaling van de ecologische risico s en biologisch beschikbare bestanddeel van de verontreiniging bepalend is. Voor de landbouwsector is bodeminformatie van belang om een landbouwkundige beoordeling te geven. Verschillende bodemparameters spelen hierbij een rol van betekenis, zoals het bodemtype, organisch stofgehalte, stikstof en fosfaatgehalten,

KPS_0120_GWL_2. Stroomgebiedbeheerplan - informatie per grondwaterlichaam. Karakteristieken

KPS_0120_GWL_2. Stroomgebiedbeheerplan - informatie per grondwaterlichaam. Karakteristieken Stroomgebiedbeheerplan - informatie per grondwaterlichaam naam grondwaterlichaam naam grondwatersysteem naam stroomgebied Duin- en kreekgebieden Oostvlaamse polders Kust- en Poldersysteem Schelde Karakteristieken

Nadere informatie

Bodemsanering. 45 humane spoedlocaties zijn niet volledig gesaneerd. De bodem en het (grond)water zijn schoon MILIEU MARKT. Staat van Utrecht 2014

Bodemsanering. 45 humane spoedlocaties zijn niet volledig gesaneerd. De bodem en het (grond)water zijn schoon MILIEU MARKT. Staat van Utrecht 2014 MENS Staat van Utrecht 204 Bodemsanering Hoeveel humane spoedlocaties zijn nog niet volledig gesaneerd? 45 humane spoedlocaties zijn niet volledig gesaneerd Kaart (Humane spoedlocaties bodemverontreiniging

Nadere informatie

Meldingsformulier Besluit Bodemkwaliteit Meldingsnummer:

Meldingsformulier Besluit Bodemkwaliteit Meldingsnummer: Tijdelijke opslag Meldingsformulier Besluit Bodemkwaliteit Meldingsnummer: Hier hoeft u niets in te vullen, dit nummer wordt gegenereerd door het meldsysteem. 1. Algemene gegevens van de toepasser (eigenaar

Nadere informatie

Grondwater beïnvloedt kwaliteit Limburgse beken

Grondwater beïnvloedt kwaliteit Limburgse beken Grondwater beïnvloedt kwaliteit Limburgse beken Resultaten WAHYD Hoe zit het in elkaar: afkijken bij Noord-Brabant In het onderzoeksproject WAHYD (Waterkwaliteit op basis van Afkomst en HYDrologische systeemanalyse)

Nadere informatie

Legenda Plangebied (Toemaakdek beheergebied ODWH) Gemeentegrenzen Toemaakdek binnen plangebied Toemaakdek buiten plangebied

Legenda Plangebied (Toemaakdek beheergebied ODWH) Gemeentegrenzen Toemaakdek binnen plangebied Toemaakdek buiten plangebied Legenda Plangebied (Toemaakdek beheergebied ODWH) Gemeentegrenzen Toemaakdek binnen plangebied Toemaakdek buiten plangebied 0 0,9 1,8 22-01-2013 2,7 3,6 km ± Bijlage 3 Selectiecriteria Bijlage 3 : Selectiecriteria

Nadere informatie

Toetsing aan de Wet Bodembescherming (Wbb) 19454-BEATRIXSTRAAT 2 416751. Metalen ICP-AES. Minerale olie. Sommaties. Sommaties

Toetsing aan de Wet Bodembescherming (Wbb) 19454-BEATRIXSTRAAT 2 416751. Metalen ICP-AES. Minerale olie. Sommaties. Sommaties Project Certificaten Toetsversie 19454BEATRIXSTRAAT 2 416751 versie 5.10 24 Toetsing aan de Wet Bodembescherming (Wbb) Toetsdatum : 02072012 Monsterreferentie Monsteromschrijving 2627285 MM8 01 (1560)

Nadere informatie

Verkennend bodemonderzoek plangebied t Spieghel, Grontmij, maart 2004

Verkennend bodemonderzoek plangebied t Spieghel, Grontmij, maart 2004 Verkennend bodemonderzoek plangebied t Spieghel, Grontmij, maart 2004 Conclusies Door middel van het uitgevoerde bodemonderzoek is inzicht verkregen in de milieuhygiënische kwaliteit van de bodem ter plaatse

Nadere informatie

Zware metalen in grondwater

Zware metalen in grondwater Zware metalen in grondwater Janneke Klein 1204148-003 Deltares, 2011 Inhoud 1 Inleiding 1 1.1 Probleemstelling 1 1.2 Doelstelling 1 2 Methode 2 2.1 Voorgaand onderzoek 2 2.2 Gebruikte dataset 2 2.3 Dataverwerking

Nadere informatie

Achtergrond bodemverontreiniging langs het spoor

Achtergrond bodemverontreiniging langs het spoor Samenvatting De Stichting Bodemsanering NS (SBNS) doet onderzoek naar het voorkomen en de effecten van verontreiniging op emplacementen en langs de spoorbaan. In gevallen van ernstige verontreiniging waarvoor

Nadere informatie

De Ruiter Boringen en Bemalingen bv

De Ruiter Boringen en Bemalingen bv De Ruiter Boringen en Bemalingen bv Haarlemmerstraatweg 79, 1165 MK Halfweg / Postbus 14, 1160 AA Zwanenburg Telefoon (020) 407 21 00 / Fax (020) 407 21 14 Postbank 657035 / ABN AMRO bank Zwanenburg 47.24.51.839

Nadere informatie

3D modellering bij de Geologische Dienst Nederland

3D modellering bij de Geologische Dienst Nederland 3D modellering bij de Geologische Dienst Nederland Michiel van der Meulen Jan Gunnink Erik Simmelink 1 maatschappelijk thema schaarste duurzaamheid veiligheid kwaliteit van leven overheidsbestedingen concurrentiekracht

Nadere informatie

Vraagprijs) )159.000,=)kosten)koper)

Vraagprijs) )159.000,=)kosten)koper) Charta779Vaart141 Haarlem Vraagprijs 159.000,=kostenkoper GedempteOudeGracht124 Haarlem [T]02395420244 www.mooijekindvleut.nl info@mooijekindvleut.nl DitLICHTEenROYAAL49KAMERappartement(94m2ligtaandegunstigezijdevanderustige

Nadere informatie

Historisch bodemonderzoek conform NEN 5725

Historisch bodemonderzoek conform NEN 5725 Historisch bodemonderzoek conform NEN 5725 Locatie Erica te Oirschot Definitief Gemeente Oirschot Postbus 11 5688 ZG OIRSCHOT Grontmij Nederland B.V. Eindhoven, 21 juni 2011 Inhoudsopgave 1 Inleiding...

Nadere informatie

- beschikking. ernst en urgentie bodemverontreiniging Amersfoortseweg 9 Bunschoten

- beschikking. ernst en urgentie bodemverontreiniging Amersfoortseweg 9 Bunschoten - beschikking ernst en urgentie bodemverontreiniging Amersfoortseweg 9 Bunschoten datum 7 september 2005 nummer 2005WEM003762i bijlagen kadastrale kaart sector Bodemsanering referentie B.C. Bannink locatiecode

Nadere informatie

DIGITAAL, DAT WORDT NORMAAL

DIGITAAL, DAT WORDT NORMAAL DIGITAAL, DAT WORDT NORMAAL Walter de Koning / SIKB 25 september 2008 SIKB-Congres 2008_P_08_31725 Inhoud Meer vraag naar geo-informatie Informatiemodel bij bodem (SIKB 0101) Project digitaal normaal Archeologie

Nadere informatie

De bodemkwaliteitskaart en het Besluit bodemkwaliteit

De bodemkwaliteitskaart en het Besluit bodemkwaliteit Bodem+ Besluit bodemkwaliteit De bodemkwaliteitskaart en het Besluit bodemkwaliteit FOTOGRAFIE: PLAATWERK De bodem is belangrijk. We leven en wonen er op, we drinken eruit, we eten ervan. Om bij het gebruik

Nadere informatie

1. Inleiding. 1.1 Aanleiding en achtergronden. 1.2 Het vooronderzoek

1. Inleiding. 1.1 Aanleiding en achtergronden. 1.2 Het vooronderzoek 1. Inleiding 1.1 Aanleiding en achtergronden Sinds de jaren 90 zijn Provincies begonnen met het opzetten van thematische meetnetten, waaronder bodem- en of grondwaterkwaliteitsmeetnetten. Door periodieke

Nadere informatie

BESLUIT VASTSTELLING ERNST EN SPOEDEISENDHEID BIJ VOLLEDIG ONDERZOEK VAN GEDEPUTEERDE STATEN VAN GELDERLAND

BESLUIT VASTSTELLING ERNST EN SPOEDEISENDHEID BIJ VOLLEDIG ONDERZOEK VAN GEDEPUTEERDE STATEN VAN GELDERLAND BESLUIT VASTSTELLING ERNST EN SPOEDEISENDHEID BIJ VOLLEDIG ONDERZOEK VAN GEDEPUTEERDE STATEN VAN GELDERLAND Datum besluit : 21 februari 2014 Onderwerp : Wet bodembescherming - zaaknummer 2013-017626 Locatie

Nadere informatie

Achtergrondartikel grondwatermeetnetten

Achtergrondartikel grondwatermeetnetten Achtergrondartikel grondwatermeetnetten Wat is grondwater Grondwater is water dat zich in de ondergrond bevindt in de ruimte tussen vaste deeltjes, zoals zandkorrels. Indien deze poriën geheel met water

Nadere informatie

Plaggen ten behoeve van natuurontwikkeling. Fosfaatverzadiging als uitgangspunt

Plaggen ten behoeve van natuurontwikkeling. Fosfaatverzadiging als uitgangspunt Plaggen ten behoeve van natuurontwikkeling Fosfaatverzadiging als uitgangspunt fosfaatverzadigingsindex (PSI) Plaggen en fosfaatverzadiging van de grond Plaggen is een veelgebruikte methode om de voedingstoestand

Nadere informatie

Vraagprijs) )245.000,=)kosten)koper)

Vraagprijs) )245.000,=)kosten)koper) VanEgmondstraat38rood Haarlem Vraagprijs) )245.000,=)kosten)koper) GedempteOudeGracht124 Haarlem [T]02395420244 www.mooijekindvleut.nl info@mooijekindvleut.nl DezeROYALEBOVENWONINGmetBALKONénTERRASligtineengezelligestraatindegeliefde

Nadere informatie

Opdrachtverificatiecode : TXJO-VQIJ-YEPT-JGGA : 3 tabel(len) + 1 oliechromatogram(men) + 2 bijlage(n)

Opdrachtverificatiecode : TXJO-VQIJ-YEPT-JGGA : 3 tabel(len) + 1 oliechromatogram(men) + 2 bijlage(n) NIPA Milieutechniek b.v T.a.v. de heer J. van der Stroom Landweerstraat-Zuid 109 5349 AK OSS Uw kenmerk : 11945-Huissensche Waarden te Huissen Ons kenmerk : Project 348033 Validatieref. : 348033_certificaat_v1

Nadere informatie

Aan: Gemeente Baarn T.a.v. de heer W. Stolp Postbus 1003 3740 BA Baarn. Geachte heer Stolp,

Aan: Gemeente Baarn T.a.v. de heer W. Stolp Postbus 1003 3740 BA Baarn. Geachte heer Stolp, Dienst Water en Milieu Aan: Gemeente Baarn T.a.v. de heer W. Stolp Postbus 13 374 BA Baarn Pythagoraslaan 11 Postbus 83 358 TH Utrecht Tel. 3-2589111 Fax 3-258342 http://www.provincie-utrecht.nl Datum

Nadere informatie

Bodemkwaliteitskaart Gemeente Waalwijk, actualisatie 2011

Bodemkwaliteitskaart Gemeente Waalwijk, actualisatie 2011 Bodemkwaliteitskaart Gemeente Waalwijk, actualisatie 2011 Definitief In opdracht van Gemeente Waalwijk Opgesteld door MWH B.V. Projectnummer B08B0228 DocumentnaamF:\data\Project\Bodem08\B08B0228\2011\deliverables\definitief\b08b0228.r02c1c.docx

Nadere informatie

Bijlage: bodemanalyses als nulmeting

Bijlage: bodemanalyses als nulmeting Credits for Carbon Care CLM Onderzoek en Advies Alterra Wageningen UR Louis Bolk Instituut Bijlage: bodemanalyses als nulmeting In het project Carbon Credits hadden we oorspronkelijk het idee dat we bij

Nadere informatie

Wilhelminapark!23!! Haarlem!

Wilhelminapark!23!! Haarlem! Wilhelminapark23 Haarlem Vraagprijs 1.195.000,=kostenkoper GedempteOudeGracht124 Haarlem [T]+31235420244 www.mooijekindvleut.nl info@mooijekindvleut.nl Wilhelminapark23FHaarlem DezeKARAKTERISTIEKEVRIJSTAANDEVILLA(ca.1900)staatindestijlvolleengeliefdeKoninginnebuurten

Nadere informatie

Basisregistratie Ondergrond

Basisregistratie Ondergrond Basisregistratie Ondergrond Wat hebben we nu en waar gaan we naar toe? Hans van der Meij Geologische Dienst Nederland, TNO 9 november 2011 Waarom de ondergrond en voor wie? www.grondwaterstandinutrecht.nl

Nadere informatie

PROTOCOL MILIEUKUNDIGE BEGELEIDING BODEMSANERING MET INZET VAN HANDHELD RÖNTGEN FLUORESCENTIE SPECTROMETRIE

PROTOCOL MILIEUKUNDIGE BEGELEIDING BODEMSANERING MET INZET VAN HANDHELD RÖNTGEN FLUORESCENTIE SPECTROMETRIE PROTOCOL MILIEUKUNDIGE BEGELEIDING BODEMSANERING MET INZET VAN HANDHELD RÖNTGEN FLUORESCENTIE SPECTROMETRIE Inhoudsopgave 1. Inleiding... 2 2. Doel... 2 3. Afbakening... 3 4. Apparatuur en hulpmiddelen...

Nadere informatie

Bodeminformatie. Gijsbrecht van Amstelstraat 92 te Hilversum. Legenda. Wet milieubeheer bedrijven

Bodeminformatie. Gijsbrecht van Amstelstraat 92 te Hilversum. Legenda. Wet milieubeheer bedrijven Bodeminformatie Gijsbrecht van Amstelstraat 92 te Hilversum Legenda Geselecteerde locatie 50-meter straal Percelen Onderzoeken Verontreinigingscontouren Saneringscontouren Gebouwen Wet milieubeheer bedrijven

Nadere informatie

BODEMONDERZOEK GROEI- LOCATIE GLASTUINBOUW KLEINE HEITRAK, ASTEN

BODEMONDERZOEK GROEI- LOCATIE GLASTUINBOUW KLEINE HEITRAK, ASTEN Bijlage 2 bij de toelichting BODEMONDERZOEK GROEI- LOCATIE GLASTUINBOUW KLEINE HEITRAK, ASTEN i BODEMONDERZOEK GROEILOCATIE GLASTUINBOUW KLEINE HEITRAK, ASTEN In opdracht van: Tuinbouw Ontikkelings Maatschappij

Nadere informatie

Grip op voeding Plantsapme*ngen vs wateranalyses

Grip op voeding Plantsapme*ngen vs wateranalyses Grip op voeding Plantsapme*ngen vs wateranalyses Landelijke Glasgroente dag De toekomst van de tuinbouw Sjoerd Smits, HortiNova Joan Timmermans NovaCropControl Even voorstellen Sinds 003 bezig met plantsapmengen

Nadere informatie

De (on)zichtbare waterbodem inzichtelijk gemaakt.

De (on)zichtbare waterbodem inzichtelijk gemaakt. De (on)zichtbare waterbodem inzichtelijk gemaakt. Brede informatie over het aanwezige sediment in de waterbodem biedt kansen voor nuttige toepassingen. Medusa Koos de Vries devries@medusa-online.com Tel:

Nadere informatie

bij drinkwaterwinningen. Dit

bij drinkwaterwinningen. Dit Bron: RWS beeldbank Grip op bodemverontreinigingen bij drinkwaterwinning Een aanzienlijk deel van de grondwaterwinningen voor drinkwater in Nederland wordt beïnvloed door menselijke activiteiten, zoals

Nadere informatie

WELKOM BIJ DE EERSTE GEPRESENTEERD DOOR:

WELKOM BIJ DE EERSTE GEPRESENTEERD DOOR: WELKOM BIJ DE EERSTE GEPRESENTEERD DOOR: Zo werkt het: Meerkeuze vragen Vraag + antwoorden worden voorgelezen 10 seconden de tijd om te antwoorden Na de test wordt de BQ (bodem quotient) berekend Veel

Nadere informatie

Factsheet: NLGW0013 Zout Maas

Factsheet: NLGW0013 Zout Maas Factsheet: NLGW0013 Zout Maas -DISCLAIMER- Deze factsheet behoort bij het ontwerp water(beheer)plan. De hier weergegeven 2014 en de realisatie van de maatregelen in de periode 2010-2015 zijn gebaseerd

Nadere informatie

Hergebruik van grond in Dordrecht

Hergebruik van grond in Dordrecht Hergebruik van grond in Dordrecht De gemeente Dordrecht heeft een nieuw beleid voor hergebruik van verontreinigde grond. Begin 2002 zijn de Bodemkwaliteitskaart en het Grondstromenplan van Dordrecht vastgesteld.

Nadere informatie

Omgaan met vrijkomende grond. Notitie. Gemeente Heumen

Omgaan met vrijkomende grond. Notitie. Gemeente Heumen Omgaan met vrijkomende grond Notitie Gemeente Heumen Inhoud 1. Inleiding.... 3 2. Wettelijk kader... 4 2.1 Wet bodembescherming... 4 2.2 Actief bodembeheer.... 4 2.3 Bouwstoffenbesluit.... 5 2.4 Ministeriële

Nadere informatie

Werkdocument Kd-waarden van zware metalen in zoetwatersediment[riza nr.96.180.x]

Werkdocument Kd-waarden van zware metalen in zoetwatersediment[riza nr.96.180.x] Ministerie van Verkeer en WalersUai Directoraat-Generaal Rijkswaterstaat Rijksinstituut voor Integraal Zoetwaterbeheer en Afvalwaterbehandeling RIZA doorkiesnummer 0320 298498 Werkdocument Kd-waarden van

Nadere informatie

Gemeente Losser T.a.v. de heer H. Plegt Raadhuisplein 1 7581 AG Losser. Geachte heer Plegt,

Gemeente Losser T.a.v. de heer H. Plegt Raadhuisplein 1 7581 AG Losser. Geachte heer Plegt, Deventerstraat 10 7575 EM Oldenzaal Retouradres: Postbus 336, 7570 AH Oldenzaal Gemeente Losser T.a.v. de heer H. Plegt Raadhuisplein 1 7581 AG Losser telefoon 0541 57 07 30 telefax 0541 57 07 31 e-mail

Nadere informatie

Bodeminformatie. Naarderstraat 55 te Hilversum. Legenda. Wet milieubeheer bedrijven

Bodeminformatie. Naarderstraat 55 te Hilversum. Legenda. Wet milieubeheer bedrijven Naarderstraat 55 te Hilversum Bodeminformatie Legenda Geselecteerde locatie 50-meter straal Percelen Onderzoeken Verontreinigingscontouren Saneringscontouren Gebouwen Wet milieubeheer bedrijven Brandstoftanks

Nadere informatie

Gijsbrecht!van!Aemstelstraat!221!! Haarlem!

Gijsbrecht!van!Aemstelstraat!221!! Haarlem! GijsbrechtvanAemstelstraat221 Haarlem Vraagprijs 185.000,=kostenkoper GedempteOudeGracht124 Haarlem [T]02395420244 www.mooijekindvleut.nl info@mooijekindvleut.nl IdealeSTARTERSWONING,gelegenineenrustigebuurtinhetpopulaireVONDELKWARTIER.Dewoning

Nadere informatie

Vragen & Antwoorden over bodemverontreiniging

Vragen & Antwoorden over bodemverontreiniging Vragen & Antwoorden over bodemverontreiniging Hieronder staan veel gestelde vragen en antwoorden over bodemverontreiniging en spoedlocaties. Het gaat om algemene vragen en vragen over de specifieke Rotterdamse

Nadere informatie

Basisregistratie Ondergrond (BRO) Van Peilbuis Tot Portal (VPTP) Hans van der Meij. Geologische Dienst Nederland, TNO

Basisregistratie Ondergrond (BRO) Van Peilbuis Tot Portal (VPTP) Hans van der Meij. Geologische Dienst Nederland, TNO Basisregistratie Ondergrond (BRO) Van Peilbuis Tot Portal (VPTP) Hans van der Meij Geologische Dienst Nederland, TNO Onderwerpen GDN/TNO, Wie zijn wij? De Basisregistratie Ondergrond BRO in vogelvlucht

Nadere informatie

Meesterjoostenlaan!27!! Haarlem!

Meesterjoostenlaan!27!! Haarlem! Meesterjoostenlaan27 Haarlem Vraagprijs 250.000,=kostenkoper GedempteOudeGracht124 Haarlem [T]+31235420244 www.mooijekindvleut.nl info@mooijekindvleut.nl DezeCHARMANTEenSFEERVOLLESTADSWONINGligtaaneenpittoreskenautoluwstraatjeindegewilde

Nadere informatie

: M. Scheffers en mevr. G.P.M. Scheffers - de Jong Oliviersweg achter 9A 5061 PL Oisterwijk

: M. Scheffers en mevr. G.P.M. Scheffers - de Jong Oliviersweg achter 9A 5061 PL Oisterwijk VERKENNEND MILIEUKUNDIG BODEMONDERZOEK AAN DE OLIVIERSWEG ACHTER 9A TE OISTERWIJK Opdrachtgever : M. Scheffers en mevr. G.P.M. Scheffers - de Jong Oliviersweg achter 9A 5061 PL Oisterwijk Adviesbureau

Nadere informatie

Bodem & Klimaat. Op weg naar een klimaatbestendig bodembeheer

Bodem & Klimaat. Op weg naar een klimaatbestendig bodembeheer Bodem & Klimaat Op weg naar een klimaatbestendig bodembeheer Jaartemperaturen en warmterecords in De Bilt sinds het begin van de metingen in 1706 Klimaatverandering KNMI scenarios Zomerse dagen Co de Naam

Nadere informatie

Aan: de heer D.W. Cazant Gieltjesdorp 28 3628 EK Kockengen. Geachte heer Cazant,

Aan: de heer D.W. Cazant Gieltjesdorp 28 3628 EK Kockengen. Geachte heer Cazant, Afdeling Vergunningverlening Aan: de heer D.W. Cazant Gieltjesdorp 28 3628 EK Kockengen Pythagoraslaan 11 Postbus 83 358 TH Utrecht Tel. 3-2589111 Fax 3-258342 http://www.provincie-utrecht.nl Datum 16

Nadere informatie

Vraagprijs) )175.000,=)kosten)koper)

Vraagprijs) )175.000,=)kosten)koper) Tempeliersstraat47zw Haarlem Vraagprijs 175.000,=kostenkoper GedempteOudeGracht124 Haarlem [T]02395420244 www.mooijekindvleut.nl info@mooijekindvleut.nl Deze29kamerBENEDENWONINGmetACHTERTUINligtaaneengezelligestraat,omdehoekvanhet

Nadere informatie

Producten en Diensten. Versie: 2016-2

Producten en Diensten. Versie: 2016-2 Producten en Diensten Versie: 2016-2 Inhoudsopgave 1 Toelichting 3 2 Oppervlaktewater 4 2.1 Monsterneming 4 2.2 Veldmetingen 4 2.3 Chemisch onderzoek 5 2.4 Continue metingen on-site 6 2.5 Bacteriologisch

Nadere informatie

Eisen bodemonderzoek in het kader van een ontgronding Bij meldingen en vergunningaanvragen

Eisen bodemonderzoek in het kader van een ontgronding Bij meldingen en vergunningaanvragen Eisen bodemonderzoek in het kader van een ontgronding Bij meldingen en vergunningaanvragen Provincie Noord-Brabant Eisen die door de Provincie Noord-Brabant gesteld worden aan Inhoud bodemonderzoeken bij

Nadere informatie

Initiatieven richting duurzame ontwikkeling ondergrond succesvoller met Grondslagen voor Governance

Initiatieven richting duurzame ontwikkeling ondergrond succesvoller met Grondslagen voor Governance Behavioural and Societal Sciences Van Mourik Broekmanweg 6 2628 XE Delft Postbus 49 2600 AA Delft TNO-rapport TNO 2013 R10274 Initiatieven richting duurzame ontwikkeling ondergrond succesvoller met Grondslagen

Nadere informatie

RAPPORT C11-091-H. Capelle a/d IJssel, 8 juni 2011. Rapportage:

RAPPORT C11-091-H. Capelle a/d IJssel, 8 juni 2011. Rapportage: RAPPORT C11-091-H Historisch bodemonderzoek Driemanssteeweg achter nr. 60, Rotterdam (perceel C 3119). Capelle a/d IJssel, 8 juni 2011 Opdrachtgever: HD Projectrealisatie B.V. T.a.v. de heer L. Buteijn

Nadere informatie

Bodeminformatie. Vaartweg 123A te Hilversum. Legenda. Wet milieubeheer bedrijven

Bodeminformatie. Vaartweg 123A te Hilversum. Legenda. Wet milieubeheer bedrijven Vaartweg 123A te Hilversum Bodeminformatie Legenda Geselecteerde locatie 50-meter straal Percelen Onderzoeken Verontreinigingscontouren Saneringscontouren Gebouwen Wet milieubeheer bedrijven Brandstoftanks

Nadere informatie

Nader bodemonderzoek. Amazonedreef 110 te Utrecht

Nader bodemonderzoek. Amazonedreef 110 te Utrecht Nader bodemonderzoek Amazonedreef 110 te Utrecht 18 juni 2009 Kenmerk R002-4641958MLY-agv-V01-NL Verantwoording Titel Amazonedreef 110 te Utrecht Opdrachtgever Witkamp Projectontwikkeling B.V. Projectleider

Nadere informatie

Verkennend bodem- en asbestonderzoek

Verkennend bodem- en asbestonderzoek Verkennend bodem- en asbestonderzoek Sportterrein en woningbouwlocaties Klarenbeek Definitief D&D Projecten BV Klarenbeekseweg 92 7381 BG KLARENBEEK Grontmij Nederland B.V. Arnhem, 7 augustus 2008 Inhoudsopgave

Nadere informatie

VERTALING MINISTERIE VAN HET WAALSE GEWEST

VERTALING MINISTERIE VAN HET WAALSE GEWEST VERTALING MINISTERIE VAN HET WAALSE GEWEST N. 2003 967 [2003/200311] 16 JANUARI 2003. Besluit van de Waalse Regering houdende sectorale voorwaarden inzake watergebruik i.v.m. de vervaardiging van kleurstoffen

Nadere informatie

MEMO. : Postbus milieuadvies t.a.v. Maurice Francken : W. Boom, SRE Milieudienst, RO/RO Datum : 30 augustus 2012. : Brouwhuis - Stationskwartier

MEMO. : Postbus milieuadvies t.a.v. Maurice Francken : W. Boom, SRE Milieudienst, RO/RO Datum : 30 augustus 2012. : Brouwhuis - Stationskwartier MEMO Aan : Postbus milieuadvies t.a.v. Maurice Francken Van : W. Boom, SRE Milieudienst, RO/RO Datum : 30 augustus 2012 Onderwerp : Brouwhuis - Stationskwartier Bodem- en grondwaterkwaliteit De locatie

Nadere informatie

Bodemrapportage. Dynamisch Rapport - 27-08-2014. Legenda. Bodemlocaties

Bodemrapportage. Dynamisch Rapport - 27-08-2014. Legenda. Bodemlocaties Bodemrapportage Dynamisch Rapport - 27-08-2014 Legenda Geselecteerd gebied 25-meter buffer Bodemonderzoeken Historisch Bodembestand (HBB) Bodemlocaties Coördinaten volgens RDM (Rijksdriehoeksmeting) Middelpunt:

Nadere informatie

Nieuwe!Gracht!34!+36+38!! Haarlem!

Nieuwe!Gracht!34!+36+38!! Haarlem! NieuweGracht34+36+38 Haarlem Vraagprijs 950.000,=kostenkoper GedempteOudeGracht124 Haarlem [T]02395420244 www.mooijekindvleut.nl info@mooijekindvleut.nl NieuweGracht34+36+389Haarlem BentuklaarvooreenPRACHTIGEUITDAGING?DitMONUMENTALEGRACHTENPANDmetachterliggende

Nadere informatie

Bodeminformatie. Albertus Perkstraat 109 te Hilversum. Legenda. Wet milieubeheer bedrijven

Bodeminformatie. Albertus Perkstraat 109 te Hilversum. Legenda. Wet milieubeheer bedrijven Albertus Perkstraat 109 te Hilversum Bodeminformatie Legenda Geselecteerde locatie 50-meter straal Percelen Onderzoeken Verontreinigingscontouren Saneringscontouren Gebouwen Wet milieubeheer bedrijven

Nadere informatie

Vraagprijs) )235.000,=)kosten)koper)

Vraagprijs) )235.000,=)kosten)koper) Bilderdijkstraat21zw Haarlem Vraagprijs 235.000,=kostenkoper GedempteOudeGracht124 Haarlem [T]+31235420244 www.mooijekindvleut.nl info@mooijekindvleut.nl DezeSFEERVOLLEBENEDENWONINGmetZONNIGEACHTERTUINenACHTEROMligtaanderandvanhet

Nadere informatie

HISTORISCH BODEMONDERZOEK AAN DE SIR WINSTON CHURCHILLAAN TE RIJSWIJK

HISTORISCH BODEMONDERZOEK AAN DE SIR WINSTON CHURCHILLAAN TE RIJSWIJK HISTORISCH BODEMONDERZOEK AAN DE SIR WINSTON CHURCHILLAAN CHURCHIL 277 EN 279 TE RIJSWIJK Bron: Google.nl Opdrachtgever: Gemeente Rijswijk Ri Afdeling grondzaken T.a.v. L. de Vleeschhouwer Postbus 5305

Nadere informatie

Rapport bodeminformatie

Rapport bodeminformatie Rapport bodeminformatie Rapport bodeminformatie Percelen Perceelnummers Geselecteerd gebied Locatiegegevens Locatienaam Coördinaten volgens RDM (Rijksdriehoeksmeting) middelpunt: x 258014.8 y 492124.2

Nadere informatie

Project Besluit bodemkwaliteit en Nota bodembeheer

Project Besluit bodemkwaliteit en Nota bodembeheer Project Besluit bodemkwaliteit en Nota bodembeheer Gemeenten Alkmaar, Bergen, Castricum, Heerhugowaard en Heiloo 2 december 2015 1 Te behandelen onderwerpen Besluit bodemkwaliteit Bodemfunctieklassenkaart

Nadere informatie

Basisregistratie Ondergrond (BRO)

Basisregistratie Ondergrond (BRO) Ministerie van Infrastructuur en Milieu Infoblad Basisregistratie Ondergrond (BRO) Registratieobjecten en registratiedomeinen April 2014 (Hiermee komt het informatieblad Datatypen met uitleg te vervallen)

Nadere informatie

Generaal!Bothastraat!40!! Haarlem!

Generaal!Bothastraat!40!! Haarlem! GeneraalBothastraat40 Haarlem Vraagprijs 225.000,=kostenkoper GedempteOudeGracht124 Haarlem [T]+31235420244 www.mooijekindvleut.nl info@mooijekindvleut.nl DitCHARMANTEenGEMODERNISEERDEWOONHUISmetaanbouwenDIEPEZONNIGETUINophet

Nadere informatie

Oranjekade!7!! Haarlem!

Oranjekade!7!! Haarlem! Oranjekade7 Haarlem Vraagprijs 600.000,=kostenkoper GedempteOudeGracht124 Haarlem [T]+31235420244 www.mooijekindvleut.nl info@mooijekindvleut.nl Oranjekade7 tehaarlem DitROYALEenKLASSIEKEOBJECTligtopeenUITSTEKENDELOCATIEmetVRIJUITZICHToverdeLeidsevaart

Nadere informatie

25-3-2015. Sturen op Nutriënten. Sturen op Nutriënten. Doel. Sturen met Water. Sturen op Nutriënten. Waar kijken we naar. Bijeenkomst 19 februari 2015

25-3-2015. Sturen op Nutriënten. Sturen op Nutriënten. Doel. Sturen met Water. Sturen op Nutriënten. Waar kijken we naar. Bijeenkomst 19 februari 2015 Bijeenkomst 19 februari 2015 Jouke Velstra (Acacia Water) 4 Sturen met Water De basisgedachte is dat per perceel de grondwaterstand actief wordt geregeld. Onderwater drainage (OWD) geeft een directe relatie

Nadere informatie

Van!Oldenbarneveltlaan!3!! Haarlem!

Van!Oldenbarneveltlaan!3!! Haarlem! VanOldenbarneveltlaan3 Haarlem Vraagprijs 795.000,=kostenkoper GedempteOudeGracht124 Haarlem [T]02395420244 www.mooijekindvleut.nl info@mooijekindvleut.nl DezeHALFVRIJSTAANDEVILLAmetfraaiestijlelementenenzeerveeloogvoordetailstaatopeenvande

Nadere informatie

de heer S.P. Schimmel Postbus 6073 4000 HB Tiel Geachte heer Schimmel,

de heer S.P. Schimmel Postbus 6073 4000 HB Tiel Geachte heer Schimmel, Aan: Dekker grondstoffen BV de heer S.P. Schimmel Postbus 6073 4000 HB Tiel Betreft: Notitie bodemkwaliteit Locatie: Waalbandijk te IJzendoorn Projectnummer: 123561.02 Ons kenmerk: JEGI\123561.02 Behandeld

Nadere informatie

TOPSURFLAND. 1. Waterschappen

TOPSURFLAND. 1. Waterschappen TOPSURFLAND Hieronder wordt beschreven wat de toegevoegde waarde is van Topsurf voor de samenleving en wat de effecten zijn van het gebruik van Topsurfland voor alle belanghebbenden. 1. Waterschappen De

Nadere informatie

Vooronderzoek bodem. Natuurbrug Laarderhoogt en locatie Blokker. Definitief. Provincie Noord-Holland Postbus 205 2050 AE Overveen

Vooronderzoek bodem. Natuurbrug Laarderhoogt en locatie Blokker. Definitief. Provincie Noord-Holland Postbus 205 2050 AE Overveen Vooronderzoek bodem Natuurbrug Laarderhoogt en locatie Blokker Definitief Provincie Noord-Holland Postbus 205 2050 AE Overveen Grontmij Nederland B.V. Alkmaar, 8 oktober 2009 313832, revisie D1 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Advies over de bodemkwaliteit van een baggergrond ter hoogte van de Scheldekop in Oudenaarde

Advies over de bodemkwaliteit van een baggergrond ter hoogte van de Scheldekop in Oudenaarde Advies over de bodemkwaliteit van een baggergrond ter hoogte van de Scheldekop in Oudenaarde Adviesnummer: INBO.A.3389 Datum advisering: 27 januari 2016 Auteur(s): Contact: Kenmerk aanvraag: Geadresseerden:

Nadere informatie

Basisregistratie Ondergrond (BRO)

Basisregistratie Ondergrond (BRO) Infoblad Basisregistratie Ondergrond (BRO) Datatypen met uitleg Juni 2012 (hiermee komen vorige versies van dit informatieblad te vervallen) Dit infoblad BRO is een uitgave van het Ministerie van Infrastructuur

Nadere informatie

Mochten er van uw kant nog vragen zijn, dan vernemen wij dat graag. Langs deze weg willen wij u bedanken voor het in ons gestelde vertrouwen.

Mochten er van uw kant nog vragen zijn, dan vernemen wij dat graag. Langs deze weg willen wij u bedanken voor het in ons gestelde vertrouwen. T 0541-295599 F 0541-294549 E info@terra-agribusiness.nl www.terra-agribusiness.nl Ootmarsum, 20 maart 2015 Pardijs, J. t.a.v. Dhr. Pardijs Beckenstraat 1 7233 PC Vierakker Betreft: Aanvullend wateronderzoek

Nadere informatie

Morinnesteeg!12!! Haarlem!

Morinnesteeg!12!! Haarlem! Morinnesteeg12 Haarlem Vraagprijs 398.000,=kostenkoper GedempteOudeGracht124 Haarlem [T]02395420244 www.mooijekindvleut.nl info@mooijekindvleut.nl DitMODERNEenin2005LUXEverbouwdewoonhuisstaatineenRUSTIG,bijnadorpsaandoendstraatje,

Nadere informatie

Rapport Historisch onderzoek Kruishoeveweg 1 te Vught

Rapport Historisch onderzoek Kruishoeveweg 1 te Vught Rapport Historisch onderzoek Kruishoeveweg 1 te Vught projectnr. 181857 revisie 00 augustus 2013 Auteur G.P.H.O. Stoks Opdrachtgever Peijnenburg Vught B.V. Kruishoeveweg 1 5263 NM VUGHT datum vrijgave

Nadere informatie

provincie:: Utrecht VERZO N D EN 0 1 APR 2003 Aan: Houtkamp, s Bouwbedrijf B. V. t.a.v. de heer ing. P. KeIler Boterdijk 29 1423 NA Uithoorn

provincie:: Utrecht VERZO N D EN 0 1 APR 2003 Aan: Houtkamp, s Bouwbedrijf B. V. t.a.v. de heer ing. P. KeIler Boterdijk 29 1423 NA Uithoorn provincie:: Utrecht Dienst Water en Milieu Pythagoraslaan 101 Postbus 80300 3508 TH Utrecht Aan: Houtkamp, s Bouwbedrijf B. V. t.a.v. de heer ing. P. KeIler Boterdijk 29 1423 NA Uithoorn Tel. 030-2589111

Nadere informatie

Historisch onderzoek Fazantlaan 4 te Ermelo

Historisch onderzoek Fazantlaan 4 te Ermelo Notitie Contactpersoon Dennis van den Berge Datum 23 april 2014 Kenmerk N030-1222119DSB-bdv-V01-NL 1 Inleiding In opdracht van gemeente Ermelo heeft Tauw een historisch onderzoek uitgevoerd op de locatie

Nadere informatie

advies- en ingenieursbureau RPS 11 april 2013, Den Bosch Peter Moerman Peter Broers rps.nl

advies- en ingenieursbureau RPS 11 april 2013, Den Bosch Peter Moerman Peter Broers rps.nl advies- en ingenieursbureau RPS Peter Moerman Peter Broers 11 april 2013, Den Bosch Kabels, Leidingen en Bodem Introductie Peter Moerman, Peter Broers en RPS Doel van de presentatie Globaal inzicht geven

Nadere informatie

Handleiding opzoeken grondwatergegevens

Handleiding opzoeken grondwatergegevens Handleiding opzoeken grondwatergegevens Op de homepage van DOV is een handleiding te vinden (http://dov.vlaanderen.be/dovweb/html/handleiding.html) waarin de algemene knoppen en zoekfuncties verduidelijkt

Nadere informatie

Vooronderzoek bodem. Uitbreiding Camping Somerse Vennen. Definitief. Grontmij Nederland B.V. Eindhoven, 29 juni 2012. GM-0032138, revisie c2

Vooronderzoek bodem. Uitbreiding Camping Somerse Vennen. Definitief. Grontmij Nederland B.V. Eindhoven, 29 juni 2012. GM-0032138, revisie c2 Vooronderzoek bodem Uitbreiding Camping Somerse Vennen Definitief Grontmij Nederland B.V. Eindhoven, 29 juni 2012 GM-0032138, revisie c2 Verantwoording Titel : Vooronderzoek bodem Subtitel : Uitbreiding

Nadere informatie

MELDINGENFORMULIER NADER ONDERZOEK EN/OF SANERINGSPLAN

MELDINGENFORMULIER NADER ONDERZOEK EN/OF SANERINGSPLAN MELDINGENFORMULIER NADER ONDERZOEK EN/OF SANERINGSPLAN Algemeen 1. Gegevens locatie Locatienaam 2. Melding betreft Nader onderzoek (art. 29 in samenhang met art. 37) Saneringsplan (art. 28/39) Deelsaneringsplan

Nadere informatie

Programma van Eisen - Beheerplannen

Programma van Eisen - Beheerplannen Programma van Eisen - Beheerplannen Eisen voor de inhoud Inventarisatie 1. Het beheerplan geeft allereerst een beschrijving van de natuurwaarden in het Natura 2000-gebied (de actuele situatie en trends,

Nadere informatie

ANALYSERAPPORT SPURWAY TOTAAL VOORBEELD

ANALYSERAPPORT SPURWAY TOTAAL VOORBEELD SPURWAY TOTAAL ALTIC BV de Drieslag 30 8251 JZ DRONTEN MONSTER EN ONDERZOEK Labnummer : 1000 Monstername door : Datum binnenkomst : 22 februari 2013 Datum monstername : 22 februari 2013 Datum rapportage

Nadere informatie

Verslag De bodem digitaal Provincie Utrecht - November 2002

Verslag De bodem digitaal Provincie Utrecht - November 2002 Verslag De bodem digitaal Provincie Utrecht - November 2002 Inleiding De bodemvervuilingsproblematiek is een technisch ambtelijk verhaal geworden, de emotie is verdwenen, constateerde Harry de Loor (provincie

Nadere informatie

Laboratoriumanalyses voor grond- en grondwateronderzoek

Laboratoriumanalyses voor grond- en grondwateronderzoek Accreditatieschema Laboratoriumanalyses voor grond- en grondwateronderzoek SIKB Protocol 3140 Aanvullend III 1 2 3 40 Dit document, versie 1, is op april 06 vrijgegeven voor een openbare kritiekronde door

Nadere informatie

Standaard stoffenpakket bij milieuhygiënisch (water)bodemonderzoek vastgesteld

Standaard stoffenpakket bij milieuhygiënisch (water)bodemonderzoek vastgesteld Standaard stoffenpakket bij milieuhygiënisch (water)bodemonderzoek vastgesteld In november 2007 is in NEN- en SIKB-kader gezamenlijk het standaardpakket voor het analyseren van stoffen bij milieuhygiënisch

Nadere informatie

Resultaten RisicotoolboxBodem.nl

Resultaten RisicotoolboxBodem.nl Resultaten RisicotoolboxBodem.nl Risico's behorende bij chemische bodemkwaliteit en functie V. RTB: V. rapport: 1.0.1 1.13 Algemeen Naam berekening: Modus: Monstergroep: Bodemgebruiksfunctie: Bijzonderheden:

Nadere informatie

Waterbodemonderzoek (1)

Waterbodemonderzoek (1) Waterbodemonderzoek (1) Schutssluis Sluissloot Inspectie civieltechnisch gedeelte sluis. In opdracht van de gemeente Zaanstad heeft Witteveen+Bos, Raadgevend ingenieurs b.v. te Deventer een indicatief

Nadere informatie

Highlights Meer met Bodemenergie

Highlights Meer met Bodemenergie Highlights Meer met Bodemenergie Diep onder Drenthe Bijeenkomst over Warmte Koude Opslag 12 juni 2012, Provinciehuis te Assen Maurice Henssen, Bioclear b.v. Inhoud Bodemenergie anno 2012 Waarom Meer met

Nadere informatie

Sporen in Arnhem, actualiserend bodemonderzoek

Sporen in Arnhem, actualiserend bodemonderzoek Sporen in Arnhem, actualiserend bodemonderzoek milieukundig bodemonderzoek Lijncode 58, km 89,8-9,3 Opdrachtgever ProRail Dhr. A.F.A. Verhaaren Auteur Movares Nederland B.V. mw. T.M. van der Sman en L.H.

Nadere informatie

Het bodembeleid in Vlaanderen. Martien Swerts Dienst Land en Bodembescherming Departement Leefmilieu, Natuur en Energie

Het bodembeleid in Vlaanderen. Martien Swerts Dienst Land en Bodembescherming Departement Leefmilieu, Natuur en Energie Het bodembeleid in Vlaanderen Dienst Land en Bodembescherming Departement Leefmilieu, Natuur en Energie Milieubeleidsplan 2011-2015 (MINA 4) Kader voor milieubeleid Om de 5 jaar Decretaal bepaald Per milieuthema

Nadere informatie

HET NEMEN, VERPAKKEN EN CONSERVEREN VAN GRONDMONSTERS

HET NEMEN, VERPAKKEN EN CONSERVEREN VAN GRONDMONSTERS 5 10 Protocol 2010 15 HET NEMEN, VERPAKKEN EN CONSERVEREN VAN GRONDMONSTERS 20 25 30 35 40 45 Versie 2.0, 27-9-2001 Pagina 1 van 8 Inhoud 50 1 PLAATS VAN DIT PROTOCOL IN HET KWALITEITSZORGSYSTEEM...3 1.1

Nadere informatie

Bemestingsonderzoek Grasland voor paarden voor de sloot

Bemestingsonderzoek Grasland voor paarden voor de sloot Bemestingsonderzoek Grasland voor paarden voor de sloot Uw klantnummer: 5001382 Postbus 170 NL- 6700 AD Wageningen T +31 (0)88 876 1010 E klantenservice@blgg.agroxpertus.com I blgg.agroxpertus.nl T monstername:

Nadere informatie

Bijlage A., behorende bij paragraaf 3.3 van de Regeling bodemkwaliteit Maximale samenstellings- en emissiewaarden bouwstoffen Tabel 1. Maximale emissiewaarden anorganische parameters Parameter Vormgegeven

Nadere informatie

BODEMANALYSE PAKKET 1

BODEMANALYSE PAKKET 1 BODEMANALYSE PAKKET 1 BEMESTING BODEMCHEMIE Bodemanalysepakket 1 bestaat uit een serie chemische analyses die onderdeel maakt van het uitgebreidere bodemanalysepakket 2. Bodemanalysepakket 1 is daarmee

Nadere informatie

SAMENVATTING GEOLOGIE / BODEM - BODEMKWALITEIT

SAMENVATTING GEOLOGIE / BODEM - BODEMKWALITEIT SAMENVATTING GEOLOGIE / BODEM - BODEMKWALITEIT Geologie Over het algemeen geldt dat de toplaag van 0,0 tot 0,5 m mv. zal bestaan uit opgebrachte zand/grond dat plaatselijk (licht) puinhoudend is. Ter plaatse

Nadere informatie

Verbinden van onder- en bovengrond

Verbinden van onder- en bovengrond Verbinden van onder- en bovengrond Gebieden en clusters: Slimmer omgaan met grondwater Inhoud - Gebiedsgerichte benadering - Toelichting locaties: multi sectorale opgave - Het proces Deventer 18 november

Nadere informatie