VWO Module E1 Elektrische schakelingen

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "VWO Module E1 Elektrische schakelingen"

Transcriptie

1 VWO Module E1 Elektrische schakelingen Bouw de schakelingen voor een elektrische auto. Naam: V WO Module E1 P agina 1 38

2 Titel: Auteur: Eigenfrequentie, VWO module E1: Elektrische schakelingen Simon de Groot Datum: 4 december 2017 Deze module is onderdeel van eigenfrequentie, een serie lesmodules voor bovenbouw HAVO en VWO. Deze module is mede mogelijk gemaakt door LerarenOntwikkelFonds en de Onderwijscoöperatie. Voor het didactisch concept, andere versies van deze module en andere modules uit dezelfde serie: V WO Module E1 P agina 2 38

3 Hoe werkt eigenfrequentie? Deze module vervangt een deel van je gebruikelijke lesmethode. Een module bestaat uit een deel waarin je zelfstandig opdrachten verwerkt om theorie te leren. Ook bevat iedere module een deel waarbij je een product oplevert. Dat kan bijvoorbeeld een poster of een presentatie zijn. Je hoort van je docent hoe je met deze module om moet gaan. Je werkt bijvoorbeeld in twee-, drie-, of viertallen. Ook bepaalt je docent of deze werkbladen moeten worden ingeleverd. Naast deze werkbladen kunnen er nog aantekeningen worden gegeven of kan het zijn dat je opdrachten uit je lesboek maakt. Ook dat hoor je van je docent. Dit symbool wil zeggen dat je even moet overleggen met je docent. Dit symbool wil zeggen dat je je telefoon, tablet of chromebook mag gebruiken. Regelmatig worden tekstlinks getoond. Deze links zijn ook te vinden op Heb je deze module gebruikt als docent of als leerling? Dan horen we graag wat je er van vindt via 1. Noteer hieronder de afspraken die met je docent gemaakt zijn. V WO Module E1 P agina 3 38

4 Inleiding Als afsluiting van module E1 bouw je zelf de schakeling van een elektrische auto op een interactieve poster. De bedoeling is dat iemand aan de poster kan zien hoe de schakeling bij zo n auto in elkaar zit. De poster is interactief omdat een aantal elektrische onderdelen op de poster echt werken. Locatie van de elektromotoren in de Tesla model S. (bron tesla.com) Jullie interactieve poster wordt op school opgehangen zodat andere leerlingen kunnen zien hoe jullie auto werkt. Voordat je het echte ontwerp gaat maken ontdek je welke kennis je nodig hebt om zo n schakeling te kunnen maken. Wat je wel vast kunt doen is een naam bedenken voor jullie auto. 2. Bedenk vast een naam of merknaam voor jullie auto. Je mag de vraag ook even open laten en later invullen. `... V WO Module E1 P agina 4 38

5 Basisbegrippen In een auto wordt gebruik gemaakt van een spanningsbron, elektromotor en elementen zoals verlichting en andere elektronica. Om te begrijpen hoe deze elementen samenwerken moet je wel iets weten over begrippen als spanning en stroomsterkte. Schema s en symbolen Voor het maken van schakelschema s is het handig als iedereen dezelfde symbolen gebruikt. Een aantal ken je al. 3. Vul hieronder de betekenis van de elektrische symbolen in. Zoek ze eventueel op. Grootheden en eenheden Het is handig als je vast een aantal grootheden, symbolen en eenheden kent die bij elektriciteit horen. Een aantal leer je later. Onderstaande termen ken je als het goed is al. Toch is de exacte betekenis nu nog niet zo belangrijk. 4. Vul onderstaand schema in. Zoek eventueel op. grootheid symbool Eenheid Symbool Spanning Volt Vermogen Ampère V WO Module E1 P agina 5 38

6 Weerstanden Hieronder zie je afbeeldingen van elektrische componenten op een printplaat. 5. Omcirkel in de afbeeldingen de weerstanden. Zoek eventueel zelf afbeeldingen om mee te vergelijken. 6. Vraag je docent of er in de klas ook andere voorbeelden van weerstanden zijn. Regels voor stroomsterkte Hieronder staan de resultaten van een aantal experimenten. Je gaat proberen een regel of wet op te stellen voor stroomsterkte zodat het resultaat van het experiment klopt met je eigen regel. De regel mag je in woorden omschrijven. Bekijk de resultaten van het eerste experiment. 7. Onze regel voor stroomsterkte wordt:... V WO Module E1 P agina 6 38

7 Bekijk nu de resultaten van het tweede experiment. Als je regel voor stroomsterkte moet worden aangepast noteer je dat hieronder. 8. Onze regel voor stroomsterkte wordt/blijft nu: Je gaat nu kijken hoe voorspellend je regel voor stroomsterkte is. Hieronder staan 3 schakelingen. Bij enkele ampèremeters moet de waarde nog worden ingevuld. 9. Beredeneer met behulp van je eigen regel wat op de stippellijnen moet worden ingevuld. V WO Module E1 P agina 7 38

8 V WO Module E1 P agina 8 38

9 10. Vraag aan je docent een antwoordenkaart en controleer je antwoorden. Je hebt nu zelf een regel opgesteld voor stroomsterkte. De stroomsterkte is een maat voor de grootte van de elektrische stroom. 11. Leg in eigen woorden uit wat volgens jou elektrische stroom is. 12. Zoek op wat de betekenis is van de eenheid ampère. 13. Leg uit of deze betekenis klopt met jullie idee van elektrische stroom. Uit de eenheid blijkt ook welke formule je kunt gebruiken voor het verband tussen stroomsterkte, lading en tijd. 14. Laat zien hoe dit verband er in formulevorm uit ziet. 15. Bereken en noteer bij de spanningsbronnen op de vorige pagina s overal hoeveel lading de batterij verlaat in 60 seconden. 16. Gaat er ook lading naar de batterij toe? V WO Module E1 P agina 9 38

10 Stroomsterkte in een simulatie Om beter te begrijpen wat er gebeurt in een elektrische schakeling kun je gebruik maken van een computersimulatie. 17. Leg uit wat wordt bedoeld met een simulatie. 18. Open de applet via bit.ly/ef-schakelingen en bouw een schakeling zoals hieronder, maar je mag gerust je eigen schakeling ontwerpen. De waarde van weerstanden en spanningsbron doet er nu niet toe. 19. Leg uit of de beweging van de bolletjes overeenkomen met jullie idee van elektrische stroom. Met de draadloze stroommeter in de applet kan de stroomsterkte op diverse plaatsen gemeten worden. 20. Controleer daarmee nog een keer je regel voor stroomsterkte. V WO Module E1 P agina 10 38

11 Hoe zit dat nou met de richting van de stroomsterkte en de richting van de bewegende bolletjes in de applet? 21. Tja. Omschrijf dat eens in je eigen woorden. Maak gebruik van de applet. Door gebruik te maken van de betekenis van de eenheid ampère kun je de lading van de bolletjes in de applet bepalen. 22. Voer die bepaling uit. Eventueel zoek je de betekenis van elektrische lading nog op. 23. Denk je dat er echt bolletjes in een draad bewegen. Leg uit waarom wel/niet. V WO Module E1 P agina 11 38

12 Elektrische stroom ervaren 24. Vraag je docent om een batterij, een lampje en een stukje constantaandraad. 25. Laat het lampje branden (zonder het draadje te gebruiken). Teken hierboven hoe je dat hebt gedaan. 26. Vervang het lampje door de constantaandraad en laat ook deze ook branden. Pas op! 27. Leg uit wat hier gebeurt. 28. Voer de twee experimenten ook uit in de applet en kijk wat daar gebeurt. 29. Overleg met je docent over je antwoorden. V WO Module E1 P agina 12 38

13 Regels voor spanning Spanning meten Spanning wordt gemeten door een spanningsmeter (ook wel voltmeter genoemd) parallel aan te sluiten. Later zal je zien waarom. In onderstaande afbeelding staat weer het resultaat van een experiment. Het linker- en rechterschema zijn hetzelfde en geven exact dezelfde informatie. 30. Wat zou een reden kunnen zijn om de linker afbeelding te gebruiken? 31. Wat zou een reden kunnen zijn om de rechter afbeelding te gebruiken? Vanaf nu gebruiken de notatie zoals in de rechter afbeelding. De voltmeter wordt dus niet getoond in de schema s. Ook laten we de ampèremeters vanaf nu achterwege. Probeer nu een regel of wet op te stellen voor spanning zodat de resultaten van bovenstaand experiment kloppen met je regel. De regel mag je in woorden omschrijven. 32. Onze regel voor spanning is:.... V WO Module E1 P agina 13 38

14 Bekijk nu de resultaten van het volgende experiment. Als je regel moet worden aangepast noteer je dat eronder. 33. Onze regel voor spanning wordt/blijft nu:.... Bekijk nu de resultaten van het laatste experiment. Als je regel (weer) moet worden aangepast noteer je dat eronder. V WO Module E1 P agina 14 38

15 34. Onze regel voor spanning wordt/blijft nu:.... Je gaat nu kijken hoe voorspellend je regel voor spanning is. Hieronder staan 3 schakelingen. Bij enkele weerstanden moet de waarde nog worden ingevuld. Beredeneer met behulp van je eigen regel wat op de stippellijnen moet worden ingevuld. V WO Module E1 P agina 15 38

16 35. Vraag aan je docent een antwoordenkaart en controleer je antwoorden. Je hebt nu zelf een regel opgesteld voor spanning. 36. Leg in eigen woorden uit wat naar jouw idee spanning is. 37. Overleg met je docent over je antwoorden In BINAS tabel 5 staat dat een definitie van de eenheid Volt gelijk is aan Joule per Coulomb. Uit deze definitie kan de betekenis van spanning worden afgeleid. 38. Vul onderstaande zin aan met de juiste grootheden en eenheden. De spanning in is gelijk aan de hoeveelheid per.. Op basis van de eenheid kan een formule worden afgeleid die weergeeft hoe de elektrische energie afhangt van de spanning en de lading. 39. Omcirkel hieronder de juiste formule. V WO Module E1 P agina 16 38

17 40. Leg uit of deze formule overeenkomt met jullie idee van spanning. Spanning in een simulatie 41. Open de applet via bit.ly/ef-schakelingen en bouw een schakeling zoals hieronder, maar je mag gerust je eigen schakeling ontwerpen. De waarde van weerstanden en spanningsbron doet er nu niet toe. 42. Teken in het schema hierboven hoe je de spanningsmeter moet aansluiten over één van de weerstanden. 43. Controleer met de spanningsmeter nog een keer je regel voor spanning. Aan de bolletjes in de simulatie is niet te zien wat spanning is. V WO Module E1 P agina 17 38

18 44. Bedenk een manier waarop de makers van de applet spanning zichtbaar zouden kunnen maken in de bolletjes. Teken eventueel hoe de applet er dan uit zou zien. V WO Module E1 P agina 18 38

19 Verband tussen spanning en stroomsterkte In een schakeling heb je te maken met spanning én stroomsterkte. Deze grootheden kunnen niet los van elkaar worden gezien. 45. Vraag je docent om een weerstandsblokje. Hieronder zie je een diagram. Je gaat hierin een grafiek maken waarin de spanning over het weerstandsblokje is uitgezet tegen de stroomsterkte door het weerstandsblokje. 46. Zet de juiste grootheden en eenheden vast bij de assen 47. Vraag aan je docent om de materialen die nodig zijn om deze schakeling te bouwen 48. Voer de meting uit. Noteer de meetgegevens in de tabel en in de grafiek. V WO Module E1 P agina 19 38

20 Je hebt nu het verband tussen spanning en stroomsterkte gemeten. 49. Wat valt je op aan de grafiek de je hebt gemaakt? In een simulatie is het verband ook te vinden. Open de applet bit.ly/ef-schakelingen, bouw een schakeling en onderzoek het verband tussen spanning en stroomsterkte. Controleer wat er gebeurt met de stroomsterkte als de spanning wordt verhoogd. 50. Beschrijf in woorden het verband tussen spanning en stroomsterkte. In de natuurkunde wordt het verband tussen spanning en stroomsterkte de wet van Ohm genoemd. 51. Zoek deze wet op in BINAS of via internet. 52. Leg uit of deze wet klopt met het verband dat je zelf had gevonden. 53. Bepaal uit de gevonden grafiek de grootte van de weerstand van je weerstandsblokje. 54. Overleg met je docent over hoe je tot het antwoord op de vorige vraag bent gekomen. V WO Module E1 P agina 20 38

21 Toepassen 55. Vul de ontbrekende gegevens in door je gevonden regels consequent toe te passen. V WO Module E1 P agina 21 38

22 56. Vul de ontbrekende gegevens in door je eigen regels consequent toe te passen. V WO Module E1 P agina 22 38

23 57. Controleer je antwoorden met behulp van de applet Hieronder staat nog een schakeling. Deze schakeling staat ook in de klas. Alle weerstanden hebben een waarde van 100 Ω. Tussen A en B is een spanningsbron aangesloten van 9,0 Volt. 58. Pas je regels voor spanning, stroomsterkte en weerstand toe en bepaal daarmee de stroomsterkte die de batterij moet leveren. 59. Controleer het antwoord door een ampèremeter aan te sluiten in de schakeling in de klas. 60. Hoeveel elektrische lading verlaat de batterij in 1,0 minuut? 61. Hoeveel elektrische energie verlaat de batterij in 1,0 minuut? V WO Module E1 P agina 23 38

24 Weerstand of geleidbaarheid De wet van Ohm geeft het verband tussen spanning en stroomsterkte. Sommige mensen zeggen dat de weerstandswaarde dus een getal is dat aangeeft hoe moeilijk elektrische stroom ergens doorheen kan. 62. Leg uit of je het daarmee eens bent Je kunt ook een met een getal aangeven hoe gemakkelijk stroom ergens doorheen kan. Dat getal noemen je dan de geleidbaarheid. 63. Zoek op welk symbool en eenheid gebruikt wordt voor geleidbaarheid Leg uit welke formule je dus kunt gebruiken voor de geleidbaarheid G en bereken de geleidbaarheid van een weerstand met een waarde van 200 Ω Overleg met je docent over je antwoorden op bovenstaande vragen. V WO Module E1 P agina 24 38

25 Bijzondere gevallen Je hebt nu zelf opgestelde regels die in iedere schakeling werken. Voor speciale gevallen kunnen nog extra regels opgesteld worden. Parallelschakeling Bekijk onderstaande parallelschakeling. 66. Maak gebruik van je eigen regels voor spanning, stroomsterkte, weerstand en geleidbaarheid en vul de juiste waarden in op de stippellijnen. 67. Welke regels gelden blijkbaar in een parallelschakeling? De totale geleidbaarheid is een logisch gevolg van de geleidbaarheid van de afzonderlijke weerstanden. 68. Leg dat uit door gebruik te maken van de betekenis van geleidbaarheid. V WO Module E1 P agina 25 38

26 Serieschakeling Bekijk onderstaande serieschakeling: 69. Maak gebruik van je eigen regels voor spanning, stroomsterkte, weerstand en geleidbaarheid en vul de juiste waarden in op de stippellijnen. 70. Welke regels gelden blijkbaar in een serieschakeling? De totale geleidbaarheid is een logisch gevolg van de geleidbaarheid van de afzonderlijke weerstanden. 71. Leg dat uit door gebruik te maken van de betekenis van geleidbaarheid. V WO Module E1 P agina 26 38

27 Samenvatten Je hebt nu basisregels voor elektrische schakelingen zelf opgesteld en toegepast. 72. Zet de regels hieronder nog een keer zorgvuldig onder elkaar. Regel voor stroomsterkte: Regel voor spanning: Verband tussen spanning en stroomsterkte: 73. Vind je het nodig de speciale regels voor parallel- en serieschakeling ook hier toe te voegen? 74. Zo ja, doe dat dan hieronder. V WO Module E1 P agina 27 38

28 Ook heb je definities gevonden of opgesteld over spanning en stroomsterkte. 75. Zet deze definities hier nog onder elkaar. Zet ook de eenheid erbij. Stroomsterkte is Spanning is Weerstand is Geleidbaarheid is 76. Als je het nodig vindt andere zaken te noteren in deze samenvatting, dan doe je dat hieronder. V WO Module E1 P agina 28 38

29 Wetenschappelijke notatie Stroomwet van Kirchhoff In de natuurkunde wordt voor elektrische stroom de stroomwet van Kirchhoff gebruikt. Daarin wordt per punt in een schakeling de inkomende en uitgaande stroom aan elkaar gelijk gesteld. Als stroom die het punt ingaat als positief getal wordt weergegeven en stroom die het punt uitgaat als negatief, dan kan de wet worden samengevat als: Voor ieder knooppunt geldt: I =0 77. Leg uit of jullie regel voor stroomsterkte klopt met de stroomwet van Kirchhoff. Spanningswet van Kirchhoff In de natuurkunde wordt voor spanning de spanningswet van Kirchhoff gebruikt. Daarin wordt gesteld dat voor ieder kring in een schakeling de spanning van de spanningsbron gelijk moet zijn aan de som van de spanning die over de afzonderlijke onderdelen staat. Als de bronspanning positief genomen wordt en de spanning over de weerstanden negatief dan kan de wet als volgt worden samengevat: Voor iedere kring geldt: U =0 78. Leg uit of jullie regel voor spanning klopt met de spanningswet van Kirchhoff. V WO Module E1 P agina 29 38

30 79. Leg uit of je nu de wetten van Kirchhoff gaat gebruiken of je eigen regels? 80. Overleg met je docent over je antwoorden. V WO Module E1 P agina 30 38

31 Schakeling elektrische auto Je gaat nu een schakeling maken voor een elektrische auto. Eigenlijk maak je een interactieve poster waarop inzichtelijk wordt hoe de schakeling van je auto werkt. Ontwerpeisen Je gaat een poster maken waarop een aantal actieve componenten is aangebracht. In ieder geval moet je ontwerp aan onderstaande eisen voldoen. - De poster heeft een educatief karakter; je kunt er iets van leren - De schakeling bevat 2 koplampen in de vorm van witte LEDs - De schakeling bevat 2 achterlichten in de vorm van rode LEDs - De schakeling bevat 1 motor - De schakeling bevat een schakelaar die de motor in- en uitschakelt - Alles wordt aangesloten op een spanningsbron van 9,0 Volt 81. Voeg zelf eventuele extra eisen toe Naast deze eisen kun je bij je ontwerp nog rekening houden met de volgende punten: - Duurzaamheid van het ontwerp - Degelijkheid van het ontwerp - Educatief karakter van de poster - Aantrekkelijkheid van de poster V WO Module E1 P agina 31 38

32 Schakelschema 82. Teken het schakelschema. Bij een schakelschema hoef je nog niet te letten op locatie van koplampen, achterlichten en motor. Wel let je op de juiste spanning en stroomsterkte. V WO Module E1 P agina 32 38

33 Benodigdheden 83. Noteer hieronder alle benodigdheden voor je poster. Zet achter alle benodigdheden hoeveel je ervan nodig hebt en wat de belangrijkste eigenschappen zijn. Dit is het boodschappenlijstje waarmee je naar je docent gaat. V WO Module E1 P agina 33 38

34 Layout van het ontwerp 84. Maak hieronder een schets van de layout van je poster. Je zorgt nu dat de plaats van de onderdelen klopt. Denk ook aan eventuele tekst, afbeeldingen, omlijsting, toelichting etc. V WO Module E1 P agina 34 38

35 Product maken 85. Ga nu het eindproduct maken. Als alles werkt wordt je interactieve poster opgehangen in de klas. Je krijgt dan van je docent een evaluatieformulier. Met dit formulier ga je zelf een aantal zaken controleren. Controle 86. Vraag je docent een controlekaart. Noteer hieronder het antwoord op de diverse vragen. Volledigheid: Duurzaamheid: Degelijkheid: Educatief karakter: 87. Noem 1 ding wat je in een nieuw ontwerp anders zou doen. V WO Module E1 P agina 35 38

36 Aantekeningen V WO Module E1 P agina 36 38

37 V WO Module E1 P agina 37 38

38 Voor de docent (Maar een leerling mag dit ook lezen) Evaluatie - Evaluatie voor leerlingen en docenten: Leerdoelen - Spanningswet van Kirchhoff - Stroomwet van Kirchhoff - Wet van Ohm - Definitie van spanning, stroomsterkte, lading, weerstand en geleidbaarheid - Eenheden voor spanning, stroomsterkte, lading, weerstand en geleidbaarheid - Interpreteren van gemengde schakelingen - Ontwerpen en bouwen van gemengde schakelingen - Ontwerpcriteria vertalen naar ontwerp - Evalueren van een ontwerp Voorkennis - Symbolen voor spanningsbron, weerstand, lichtbron, schakelaar - Parallel schakelen - In serie schakelen Benodigdheden - Batterij, fietslampje, constantaandraad - Kubus van 100 Ω weerstanden, met spanningsbron en ampèremeter - A3 karton - Kopertape - 2 rode en 2 witte LEDs per eindopdracht - Diverse weerstanden (50 Ω, 150 Ω, 250 Ω, 500 Ω) - Motortje, 1 per eindopdracht - Krokodillenklemmen - Spanningsbron 9,0 Volt V WO Module E1 P agina 38 38

Module E: Elektrische schakelingen over vermogen, weerstand en geleidbaarheid

Module E: Elektrische schakelingen over vermogen, weerstand en geleidbaarheid Module E: Elektrische schakelingen over vermogen, weerstand en geleidbaarheid Deze module is onderdeel van eigenfrequentie, een serie lesmodules voor bovenbouw HAVO en VWO. Deze module is mede mogelijk

Nadere informatie

VWO Module EM. Elektromagnetisme

VWO Module EM. Elektromagnetisme VWO Module EM1 Elektromagnetisme Bouw een eigen luidspreker of elektromotor. Naam: VWO Module EM P a g i n a 1 30 Titel: Auteur: Eigenfrequentie, VWO module EM1: Elektromagnetisme Simon de Groot Datum:

Nadere informatie

Elektrische huisinstallatie

Elektrische huisinstallatie Elektrische huisinstallatie Titel: Vak: Domein: Sector: 3D aspecten: Elektrische apparaten - Ontwerp een huisinstallatie Natuurkunde Energie Havo - vwo Werkwijze: Modelontwikkeling en gebruik, Onderzoeken,

Nadere informatie

Naam: Klas: Repetitie natuurkunde voor havo (versie A) Getoetste stof: elektriciteit 1 t/m 5

Naam: Klas: Repetitie natuurkunde voor havo (versie A) Getoetste stof: elektriciteit 1 t/m 5 Naam: Klas: Repetitie natuurkunde voor havo (versie A) Getoetste stof: elektriciteit 1 t/m 5 OPGAVE 1 Teken hieronder het bijbehorende schakelschema. Geef ook de richting van de elektrische stroom aan.

Nadere informatie

Lessen in Elektriciteit

Lessen in Elektriciteit Lessen in Elektriciteit Door: Gaby Sondagh en Isabel Duin Eckartcollege Tegenwoordig kunnen we niet zonder elektriciteit. Het licht in de klas, de computers waar je op werkt en allerlei andere apparaten

Nadere informatie

havo practicumboek natuurkunde

havo practicumboek natuurkunde 3 havo practicumboek natuurkunde natuurkunde 3 havo Auteurs L. Lenders F. Molin R. Tromp Met medewerking van Th. Smits Vierde editie Malmberg s-hertogenbosch www.nova-malmberg.nl Inhoudsopgave 1 Krachten

Nadere informatie

3.4.3 Plaatsing van de meters in een stroomkring

3.4.3 Plaatsing van de meters in een stroomkring 1 De stroom- of ampèremeter De ampèremeter is een meetinstrument om elektrische stroom te meten. De sterkte van een elektrische stroom wordt uitgedrukt in ampère, vandaar de naam ampèremeter. Voorstelling

Nadere informatie

Een elektrische schakeling is tot op zekere hoogte te vergelijken met een verwarmingsinstallatie.

Een elektrische schakeling is tot op zekere hoogte te vergelijken met een verwarmingsinstallatie. Inhoud Basisgrootheden... 2 Verwarmingsinstallatie... 3 Elektrische schakelingen... 4 Definities van basisgrootheden... 6 Fysische achtergrond bij deze grootheden... 6 Opgave: Geladen bollen... 7 De wet

Nadere informatie

Werkblad 1 Serieschakeling gelijke lampjes

Werkblad 1 Serieschakeling gelijke lampjes Werkblad 1 Serieschakeling gelijke lampjes In een serieschakeling gaat de stroom door alle onderdelen. In figuur 1 gaat de stroom eerst door lampje 1, dan door lampje 2, om terug te komen bij de spanningsbron.

Nadere informatie

Een elektrische schakeling is tot op zekere hoogte te vergelijken met een verwarmingsinstallatie.

Een elektrische schakeling is tot op zekere hoogte te vergelijken met een verwarmingsinstallatie. Inhoud Basisgrootheden... 2 Verwarmingsinstallatie... 3 Elektrische schakelingen... 4 Definities van basisgrootheden... 6 Fysische achtergrond bij deze grootheden... 6 Opgave: Geladen bollen... 7 De wet

Nadere informatie

Condensator. Het hellingsgetal a is constant. Dit hellingsgetal noemen we de capaciteit van de condensator C. Er geldt dus: C = Q U

Condensator. Het hellingsgetal a is constant. Dit hellingsgetal noemen we de capaciteit van de condensator C. Er geldt dus: C = Q U Inhoud Condensator... 2 Het laden van een condensator... 3 Het ontladen van een condensator... 6 Het gedrag van een condensator in een schakeling... 7 Opgaven... 8 Opgave: Alarminstallatie... 8 Opgave:

Nadere informatie

R Verklaar alle antwoorden zo goed mogelijk

R Verklaar alle antwoorden zo goed mogelijk PROEFWERK TECHNOLOGIE VWO MODULE 6 ELECTRICITEIT VRIJDAG 19 maart 2010 R Verklaar alle antwoorden zo goed mogelijk 2P 2P 2P Opgave 1 Tup en Joep willen allebei in bed lezen. Ze hebben allebei een fietslampje.

Nadere informatie

Inleiding 3hv. Opdracht 1. Statische elektriciteit. Noem drie voorbeelden van hoe je statische elektriciteit kunt opwekken.

Inleiding 3hv. Opdracht 1. Statische elektriciteit. Noem drie voorbeelden van hoe je statische elektriciteit kunt opwekken. Inleiding hv Opdracht Statische elektriciteit Noem drie voorbeelden van hoe je statische elektriciteit kunt opwekken Opdracht Serie- en parallelschakeling Leg van elke schakeling uit ) of het een serie-

Nadere informatie

Stroom uit batterijen

Stroom uit batterijen 00-Spanning WHO S3-HV 24-01-2005 12:01 Pagina 5 2 Stroom uit batterijen Je hebt gezien, dat je eigen gebouwde vruchtbatterij niet veel stroom levert. Zo n batterij past ook slecht in een diskman of MP3-speler...

Nadere informatie

Hfd 3 Stroomkringen. Isolator heeft geen vrije elektronen. Molecuul. Geleider heeft wel vrije elektronen. Molecuul.

Hfd 3 Stroomkringen. Isolator heeft geen vrije elektronen. Molecuul. Geleider heeft wel vrije elektronen. Molecuul. Hfd 3 Stroomkringen Enkele begrippen: Richting van de stroom: Stroom loopt van de plus naar de min pool Richting van de elektronen: De elektronen stromen van de min naar de plus. Geleiders en isolatoren

Nadere informatie

Spanning en sensatie!!! Wat een weerstand!! Elektriciteit. 3HV H3 elektriciteit les.notebook February 13, Elektriciteit 3HV

Spanning en sensatie!!! Wat een weerstand!! Elektriciteit. 3HV H3 elektriciteit les.notebook February 13, Elektriciteit 3HV 3HH3elektriciteitles.notebook February 13, 2016 Spanning en sensatie!!! Elektriciteit Elektriciteit 3H Wat een weerstand!! Spanning en Lading + + + + 3HH3elektriciteitles.notebook February 13, 2016 + +

Nadere informatie

Hoe kun je de weerstand van voorwerpen vergelijken en bepalen?

Hoe kun je de weerstand van voorwerpen vergelijken en bepalen? werkblad experiment 4.5 en 5.4 (aangepast) naam:. klas: samen met: Hoe kun je de weerstand van voorwerpen vergelijken en bepalen? De weerstand R van een voorwerp is te bepalen als men de stroomsterkte

Nadere informatie

Serie. Itotaal= I1 = I2. Utotaal=UR1 + UR2. Rtotaal = R1 + R2. Itotaal= Utotaal : Rtotaal 24 = 10 + UR2 UR2 = 24 10 = 14 V

Serie. Itotaal= I1 = I2. Utotaal=UR1 + UR2. Rtotaal = R1 + R2. Itotaal= Utotaal : Rtotaal 24 = 10 + UR2 UR2 = 24 10 = 14 V Om te onthouden Serieschakeling Parallelschakeling Itotaal= I = I2 Utotaal=U + U2 totaal = + 2 Itotaal=I + I2 Utotaal= U = U2 tot 2 enz Voor elke schakeling I totaal U totaal totaal Itotaal= I = I2 Utotaal=U

Nadere informatie

Elektriciteit. Hoofdstuk 2

Elektriciteit. Hoofdstuk 2 Elektriciteit Hoofdstuk 2 (het blijft spannend) Om de lamp te laten branden moet er een gesloten stroomkring zijṇ Om de lamp te laten branden moet er een gesloten stroomkring zijṇ Om de lamp te laten branden

Nadere informatie

3.2 Instapprobleem met demonstratie Schakelingen van drie lampjes

3.2 Instapprobleem met demonstratie Schakelingen van drie lampjes 3 Serie- en parallelschakeling 3.1 Introductie Inleiding In de vorige paragraaf heb je je beziggehouden met de elektrische huisinstallatie en de veiligheidsmaatregelen die daarvoor van belang zijn. Behalve

Nadere informatie

Naam: Klas Practicum elektriciteit: I-U-diagram van lampje Nodig: spanningsbron, schuifweerstand (30 Ω), gloeilampje, V- en A-meter, 6 snoeren

Naam: Klas Practicum elektriciteit: I-U-diagram van lampje Nodig: spanningsbron, schuifweerstand (30 Ω), gloeilampje, V- en A-meter, 6 snoeren Naam: Klas Practicum elektriciteit: I-U-diagram van lampje Nodig: spanningsbron, schuifweerstand (30 Ω), gloeilampje, V- en A-meter, 6 snoeren Schakeling In de hiernaast afgebeelde schakeling kan de spanning

Nadere informatie

Over Betuwe College Oefeningen H3 Elektriciteit deel 4

Over Betuwe College Oefeningen H3 Elektriciteit deel 4 1 Door een dunne draad loopt een elektrische stroom met een stroomsterkte van 2 µa. De spanning over deze draad is 50 V. Bereken de weerstand van de dunne draad. U = 50 V I = 2 µa R = 50V 2µA R = 2,5 10

Nadere informatie

Practicum Zuil van Volta

Practicum Zuil van Volta Practicum Zuil van Volta Benodigdheden Grondplaat, aluminiumfolie, stuivers (munten van vijf eurocent), filtreerpapier, zoutoplossing, voltmeter, verbindingssnoeren, schaar Voorbereidende werkzaamheden

Nadere informatie

Een elektrische schakeling is tot op zekere hoogte te vergelijken met een verwarmingsinstallatie.

Een elektrische schakeling is tot op zekere hoogte te vergelijken met een verwarmingsinstallatie. Inhoud... 2 Basisgrootheden... 2 Verwarmingsinstallatie... 3 Elektrische schakelingen... 4 Definities van basisgrootheden... 6 Fysische achtergrond bij deze grootheden... 6 Opgave: Geladen bollen... 7

Nadere informatie

DEEL 6 Serieschakeling van componenten. 6.1 Doel van de oefening. 6.2 Benodigdheden

DEEL 6 Serieschakeling van componenten. 6.1 Doel van de oefening. 6.2 Benodigdheden Naam: Nr.: Groep: Klas: Datum: DEEL 6 In de vorige oefeningen heb je reeds een A-meter, die een kleine inwendige weerstand bezit, in serie leren schakelen met een gebruiker. Door de schakelstand te veranderen

Nadere informatie

Opgave 1 Er zijn twee soorten lading namelijk positieve en negatieve lading.

Opgave 1 Er zijn twee soorten lading namelijk positieve en negatieve lading. itwerkingen Opgave Er zijn twee soorten lading namelijk positieve en negatieve lading. Opgave 2 Een geleider kan de elektrische stroom goed geleiden. Metalen, zout water, grafiet. c. Een isolator kan de

Nadere informatie

12 Elektrische schakelingen

12 Elektrische schakelingen Elektrische schakelingen Onderwerpen: - Stroomsterkte en spanning bij parallel- en serieschakeling - Verangingsweerstand bij parallelschakeling. - Verangingsweerstand bij serieschakeling.. Stroom en spanning

Nadere informatie

4.0 Elektriciteit 2 www.natuurkundecompact.nl

4.0 Elektriciteit 2 www.natuurkundecompact.nl 4.0 Elektriciteit 2 www.natuurkundecompact.nl 4. Statische elektriciteit 4.2 Stroom in schakelingen 4.3 Wet van Ohm 4.4 a Weerstand in schakelingen b Weerstand in schakelingen (Crocodile) 4.5 Kilowattuurmeter

Nadere informatie

SERIE-schakeling U I. THEMA 5: elektrische schakelingen. Theoretische berekening voor vervangingsweerstand:

SERIE-schakeling U I. THEMA 5: elektrische schakelingen. Theoretische berekening voor vervangingsweerstand: QUARK_5-Thema-05-elektrische schakelingen Blz. 1 THEMA 5: elektrische schakelingen Inleiding: PHET-opdracht ---> GEVAL-1 : SERIE-schakeling OPDRACHT: 1. bepaal de spanningspijlen en de stroomsterkten.

Nadere informatie

Elektriciteit Inhoud. Elektriciteit demonstraties

Elektriciteit Inhoud. Elektriciteit demonstraties Elektriciteit Inhoud Inleiding : Deze les Spanning: Wat is dat, hoe komt dat? Stroom(sterkte) : Wat is dat, hoe komt dat? Practicum: (I,)-diagram van een lampje en een weerstand Weerstand : Wet van Ohm

Nadere informatie

VWO-gymnasium. VWO gymnasium practicumboek. natuurkunde

VWO-gymnasium. VWO gymnasium practicumboek. natuurkunde VWO-gymnasium 3 VWO gymnasium practicumboek natuurkunde natuurkunde 3 vwo gymnasium Auteurs F. Alkemade L. Lenders F. Molin R. Tromp Eindredactie P. Verhagen Met medewerking van Th. Smits Vierde editie

Nadere informatie

Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts. Fysica: Elektrodynamica. 25 juli 2015 dr. Brenda Casteleyn

Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts. Fysica: Elektrodynamica. 25 juli 2015 dr. Brenda Casteleyn Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts Fysica: Elektrodynamica 25 juli 2015 dr. Brenda Casteleyn Met dank aan: Atheneum van Veurne (http://www.natuurdigitaal.be/geneeskunde/fysica/wiskunde/wiskunde.htm),

Nadere informatie

Denk aan ALLE letters van FIRES! Geef duidelijke berekeningen. Er zijn 4 opgaven. Totaal 35 punten.

Denk aan ALLE letters van FIRES! Geef duidelijke berekeningen. Er zijn 4 opgaven. Totaal 35 punten. NATUURKUNDE KLAS 4 PW HOOFDSTUK PW HOOFDSTUK 2 18/12/2008 Denk aan ALLE letters van FIRES! Geef duidelijke berekeningen. Er zijn 4 opgaven. Totaal 35 punten. Opgave 1 (3 + 2 + 4 pt) Een van de natuurkundeleraren

Nadere informatie

Impedantie V I V R R Z R

Impedantie V I V R R Z R Impedantie Impedantie (Z) betekent: wisselstroom-weerstand. De eenheid is (met als gelijkstroom-weerstand) Ohm. De weerstand geeft aan hoe goed de stroom wordt tegengehouden. We kennen de formules I R

Nadere informatie

Een elektrische schakeling is tot op zekere hoogte te vergelijken met een verwarmingsinstallatie.

Een elektrische schakeling is tot op zekere hoogte te vergelijken met een verwarmingsinstallatie. Inhoud... 2 Basisgrootheden... 2 Verwarmingsinstallatie... 3 Elektrische schakelingen... 4 Definities van basisgrootheden... 6 Fysische achtergrond bij deze grootheden... 6 Opgave: Geladen bollen... 7

Nadere informatie

2. maximumscore 1 Het antwoord moet de notie bevatten dat het anders levensgevaarlijk is om de mast aan te raken.

2. maximumscore 1 Het antwoord moet de notie bevatten dat het anders levensgevaarlijk is om de mast aan te raken. 1. maximumscore 1 voorbeelden van goede antwoorden zijn: aluminium is goedkoper dan koper. aluminium is lichter dan koper. 2. maximumscore 1 Het antwoord moet de notie bevatten dat het anders levensgevaarlijk

Nadere informatie

Elektrische stroomnetwerken

Elektrische stroomnetwerken ntroductieweek Faculteit Bewegings- en evalidatiewetenschappen 25 29 Augustus 2014 Elektrische stroomnetwerken Dr. Pieter Neyskens Monitoraat Wetenschappen pieter.neyskens@wet.kuleuven.be Assistent: Erik

Nadere informatie

2 Elektriciteit Elektriciteit. 1 A De aal heeft ca 4000 elektrische cellen van 0,15 volt, die in serie geschakeld zijn.

2 Elektriciteit Elektriciteit. 1 A De aal heeft ca 4000 elektrische cellen van 0,15 volt, die in serie geschakeld zijn. 2 Elektriciteit 1 2.1 Elektriciteit 1 A De aal heeft ca 4000 elektrische cellen van 0,15 volt, die in serie geschakeld zijn. 2 mp3-speler dynamo fiets accu lamp op je kamer stopcontact auto batterij 3

Nadere informatie

Blad 1. Voor het simulatiespel: 100 gele kaartjes (de energiepunten) 2 A6 met lampsymbool 1 A6 met batterijsymbool. Tijd Totaal 60 minuten.

Blad 1. Voor het simulatiespel: 100 gele kaartjes (de energiepunten) 2 A6 met lampsymbool 1 A6 met batterijsymbool. Tijd Totaal 60 minuten. Les in het kort De leerlingen onderzoeken op welke manieren je twee of meer lampjes op één batterij kunt aansluiten (parallel of serie) en welk effect dat heeft op de felheid van de lampjes. Ze gaan uitproberen

Nadere informatie

6.2 Elektrische energie en vermogen; rendement

6.2 Elektrische energie en vermogen; rendement 6.2 Elektrische energie en vermogen; rendement Opgave 9 Het rendement bereken je met E nuttig en E in. E nuttig is de hoeveelheid energie die nodig is het water op te warmen. E in is de hoeveelheid energie

Nadere informatie

Over jezelf. Begripstest Elektriciteit BEGIN DE TEST [DOELGROEP: VMBO EN HAVO/VWO-ONDERBOUW]

Over jezelf. Begripstest Elektriciteit BEGIN DE TEST [DOELGROEP: VMBO EN HAVO/VWO-ONDERBOUW] Begripstest Elektriciteit [DOELGROEP: VMBO EN HAVO/VWO-ONDERBOUW] Deze begripstest gaat over het onderdeel elektriciteit. Als het goed is weet je al veel dingen over dit onderwerp. Met behulp van deze

Nadere informatie

5 Weerstand. 5.1 Introductie

5 Weerstand. 5.1 Introductie 5 Weerstand 5.1 Introductie I n l e i d i n g In deze paragraaf ga je verschillende soorten weerstanden bestuderen waarvan je de weerstandswaarde kunt variëren. De weerstand van een metaaldraad blijkt

Nadere informatie

Elektrische energie en elektrisch vermogen

Elektrische energie en elektrisch vermogen Elektrische energie en elektrisch vermogen Grootheid Symbool Eenheid Lading Q C: Coulomb Spanning U V: Volt Stroomsterkte I A: Ampère Energie E J: Joule Weerstand R Ω: Ohm Spanning: noodzakelijk om lading

Nadere informatie

Uitwerkingen VWO deel 1 H2 (t/m par. 2.5)

Uitwerkingen VWO deel 1 H2 (t/m par. 2.5) Uitwerkingen VWO deel 1 H2 (t/m par. 2.5) 2.1 Inleiding 1. a) Warmte b) Magnetische Energie c) Bewegingsenergie en Warmte d) Licht (stralingsenergie) en warmte e) Stralingsenergie 2. a) Spanning (Volt),

Nadere informatie

VWO 4 kernboek B hoofdstuk 8

VWO 4 kernboek B hoofdstuk 8 SAMNVATTING LKTICITIT VWO 4 kernboek B hoofdstuk 8 HOVLHID LADING Symbool Q (soms q) enheid C (Coulomb) Iedereen heeft wel eens gemerkt dat voorwerpen elektrische eigenschappen kunnen krijgen. Als je over

Nadere informatie

JAN Denk aan ALLE letters van FIRES! Geef duidelijke berekeningen. Er zijn 4 opgaven. Totaal 34 punten.

JAN Denk aan ALLE letters van FIRES! Geef duidelijke berekeningen. Er zijn 4 opgaven. Totaal 34 punten. NATUURKUNDE KLAS 4 INHAALPROEFWERK HOOFDSTUK 2 JAN.. 2009 Denk aan ALLE letters van FIRES! Geef duidelijke berekeningen. Er zijn 4 opgaven. Totaal 34 punten. Opgave 1 (3 + 4 pt) De batterij in de hiernaast

Nadere informatie

Theorie: Energieomzettingen (Herhaling klas 2)

Theorie: Energieomzettingen (Herhaling klas 2) les omschrijving 12 Theorie: Halfgeleiders Opgaven: halfgeleiders 13 Theorie: Energiekosten Opgaven: Energiekosten 14 Bespreken opgaven huiswerk Opgaven afmaken Opgaven afmaken 15 Practicumtoets (telt

Nadere informatie

INLEIDING. Veel succes

INLEIDING. Veel succes INLEIDING In de eerste hoofdstukken van de cursus meettechnieken verklaren we de oorsprong van elektrische verschijnselen vanuit de bouw van de stof. Zo leer je o.a. wat elektrische stroom en spanning

Nadere informatie

Naam: Klas: Repetitie elektriciteit klas 2 1 t/m 6 HAVO (versie A)

Naam: Klas: Repetitie elektriciteit klas 2 1 t/m 6 HAVO (versie A) Naam: Klas: Repetitie elektriciteit klas 2 1 t/m 6 HAVO (versie A) OPGAVE 1 Welke spanning leveren de combinaties van 1,5 volt-batterijen? Eerste combinatie: Tweede combinatie: OPGAVE 2 Stel dat alle lampjes

Nadere informatie

Hoofdstuk 26 Gelijkstroomschakeling

Hoofdstuk 26 Gelijkstroomschakeling Hoofdstuk 26 Gelijkstroomschakeling Inhoud hoofdstuk 26 Elektromotorische kracht (emk) en klemspanning. Weerstanden in serie en parallel De wetten van Kirchhoff Spanningbronnen in serie en parallel; batterijen

Nadere informatie

Van Dijk Educatie Parallelschakeling 2063NGQ0571. Kenteq Leermiddelen. copyright Kenteq

Van Dijk Educatie Parallelschakeling 2063NGQ0571. Kenteq Leermiddelen. copyright Kenteq Parallelschakeling 2063NGQ0571 Kenteq Leermiddelen copyright Kenteq Inhoudsopgave 1 Parallelschakeling 5 1.1 Inleiding 5 1.2 Doelen 5 1.3 Parallelschakeling 6 1.4 Shuntweerstand 21 1.5 Samenvatting 24

Nadere informatie

Onderzoeken welke onderdelen noodzakelijk zijn om een PV-installatie autonoom te laten werken.

Onderzoeken welke onderdelen noodzakelijk zijn om een PV-installatie autonoom te laten werken. Experiment 5 5 Onderdelen van een autonome PV-installatie Onderzoeken welke onderdelen noodzakelijk zijn om een PV-installatie autonoom te laten werken. grondplaat 1 zonnemodule 1 halogeenlamp 1 motor

Nadere informatie

Practicum elektriciteit VMBO-t, Havo & Atheneum

Practicum elektriciteit VMBO-t, Havo & Atheneum De ampèremeter De elektrische stroom is te vergelijken met de hoeveelheid water die voorbij stroomt. De hoeveelheid water meet je in serie met de waterleiding. Op dezelfde wijze meet je elektrische stroom

Nadere informatie

SPA+ MET VOORBEELDEN UIT DE NATUURKUNDE

SPA+ MET VOORBEELDEN UIT DE NATUURKUNDE SPA+ MET VOORBEELDEN UIT DE NATUURKUNDE Redeneren = denken + formuleren Geheugen en denkkracht In de onderbouw kon je natuurkunde opgaven vaak direct beantwoorden vanuit je geheugen. In de bovenbouw lukt

Nadere informatie

9 PARALLELSCHAKELING VAN WEERSTANDEN

9 PARALLELSCHAKELING VAN WEERSTANDEN 9 PARALLELSCHAKELING VAN WEERSTANDEN Een parallelschakeling komt in de praktijk vaker voor dan een serieschakeling van verbruikers. Denken we maar aan alle elektrische apparaten die aangesloten zijn op

Nadere informatie

NETWERKEN EN DE WETTEN VAN KIRCHHOFF

NETWERKEN EN DE WETTEN VAN KIRCHHOFF NETWERKEN EN DE WETTEN VN KIRCHHOFF 1. Doelstelling van de proef Het doel van deze proef is het bepalen van de klemspanning van een spanningsbron, de waarden van de beveiligingsweerstanden en de inwendige

Nadere informatie

Leerling maakte het bord volledig zelf

Leerling maakte het bord volledig zelf 3. Oefeningen en Metingen 3.. Montageoefening Bouw een paneel als volgt: lampvoeten monteren draden van de lampvoeten naar een suikertje verbindingsstuk brengen. Twee verbindingsstukken doorverbinden.

Nadere informatie

Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts. Fysica: Elektrodynamica. 4 november Brenda Casteleyn, PhD

Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts. Fysica: Elektrodynamica. 4 november Brenda Casteleyn, PhD Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts Fysica: Elektrodynamica 4 november 2017 Brenda Casteleyn, PhD Met dank aan: Atheneum van Veurne, Leen Goyens (http://users.telenet.be/toelating) 1. Inleiding

Nadere informatie

Condensator. Het hellingsgetal a is constant. Dit hellingsgetal noemen we de capaciteit van de condensator C. Er geldt dus: C = Q U

Condensator. Het hellingsgetal a is constant. Dit hellingsgetal noemen we de capaciteit van de condensator C. Er geldt dus: C = Q U Inhoud Condensator... 2 Het laden van een condensator... 3 Het ontladen van een condensator... 5 Opgaven... 6 Opgave: Alarminstallatie... 6 Opgave: Gelijkrichtschakeling... 6 Opgave: Boormachine... 7 1/7

Nadere informatie

Thuispracticum schakelingen Natuur/scheikunde 1 vmbo 3 H.1. Schakelingen Banas deel 2 KGT

Thuispracticum schakelingen Natuur/scheikunde 1 vmbo 3 H.1. Schakelingen Banas deel 2 KGT Thuispracticum schakelingen Natuur/scheikunde 1 vmbo 3 H.1. Schakelingen Banas deel 2 KGT Je gaat leren: Van natuurkunde: Zelf een elektrische schakeling bouwen op de computer Omgaan met de wet van Ohm

Nadere informatie

6.0 Elektriciteit 1 www.natuurkundecompact.nl

6.0 Elektriciteit 1 www.natuurkundecompact.nl 6.0 Elektriciteit 1 www.natuurkundecompact.nl 6.1 a Stroomkring b Geleiders en isolatoren 6.2 Chemische spanningsbron 6.3 a Schakelingen b Schakelingen (Crocodile) 6.4 a Stroom meten (Crocodile) b Schakelingen

Nadere informatie

Werking van een zekering

Werking van een zekering Naam: Klas: Datum: Werking van een zekering Doelstelling Leerlingen moeten inzien dat een zekering de elektrische stroom kan onderbreken bij oververhitting als gevolg van een kortsluiting. Inleidende proef

Nadere informatie

Elektriciteit (deel 1)

Elektriciteit (deel 1) Elektriciteit (deel 1) 1 Spanningsbronnen 2 Batterijen in serie en parallel 3 Stroomkring 4 Spanning, stroomsterkte, watercircuit 5 Lampjes in serie en parallel 6 Elektriciteit thuis 7 Vermogen van elektrische

Nadere informatie

Gemengde schakelingen

Gemengde schakelingen Gemengde schakelingen We hebben in vorige lessen de serieschakeling en de parallelschakeling behandeld. Veel schakelingen zijn een combinatie van de serieschakeling en de parallelschakeling. Dat noemen

Nadere informatie

KeCo-opgaven elektricitietsleer VWO4

KeCo-opgaven elektricitietsleer VWO4 KeCo-opgaven eektricitietseer VWO4 1 KeCo-opgaven eektricitietseer VWO4 E.1. a. Wat is een eektrische stroom? b. Vu in: Een eektrische stroomkring moet atijd.. zijn. c. Een negatief geaden voorwerp heeft

Nadere informatie

VMBO-B DEEL A LEERWERKBOEK. nask 1

VMBO-B DEEL A LEERWERKBOEK. nask 1 4 VMBO-B LEERWERKBOEK DEEL A nask 1 H8 Stoffen en hun eigenschappen Inhoudsopgave 1 Licht 1 Licht en schaduw 8 2 Het spectrum van wit licht 14 3 Lenzen 21 4 Een reëel beeld tekenen 31 5 Het oog 36 6 Straling

Nadere informatie

Signalen stroom, spanning, weerstand, vermogen AC, DC, effectieve waarde

Signalen stroom, spanning, weerstand, vermogen AC, DC, effectieve waarde Technologie 1 Elektrische en elektronische begrippen Signalen stroom, spanning, weerstand, vermogen AC, DC, effectieve waarde Opleiding Pop en Media Peet Ferwerda, januari 2002 Deze instructie wordt tijdens

Nadere informatie

Practicum Joule meter Afsluitend practicum elektra voor mavo 3

Practicum Joule meter Afsluitend practicum elektra voor mavo 3 Proefbeschrijving van het practicum Practicum Joule meter Afsluitend practicum elektra voor mavo 3 Remco de Jong Inhoud Practicum Elektra. Het rendement van een Joule-meter.... 2 Doel van de proef:...

Nadere informatie

Uitwerkingen Hoofdstuk 2 - deel 2

Uitwerkingen Hoofdstuk 2 - deel 2 Uitwerkingen Hoofdstuk 2 - deel 2 4 VWO 2.6 Serie en parallel 51. Vervanging 52. Bij de winkelstraat zijn de lampen parallel geschakeld en bij de kandelaar in serie. 53. Voorbeeld: Serie De stroom moet

Nadere informatie

LABO. Elektriciteit OPGAVE: De cos phi -meter Meten van vermogen in éénfase kringen. Totaal :.../20. .../.../ Datum van afgifte:

LABO. Elektriciteit OPGAVE: De cos phi -meter Meten van vermogen in éénfase kringen. Totaal :.../20. .../.../ Datum van afgifte: LABO Elektriciteit OPGAVE: De cos phi -meter Meten van vermogen in éénfase kringen Datum van opgave:.../.../ Datum van afgifte: Verslag nr. : 7 Leerling: Assistenten: Klas: 3.1 EIT.../.../ Evaluatie :.../10

Nadere informatie

VWO 4 kernboek B hoofdstuk 8

VWO 4 kernboek B hoofdstuk 8 SAMENVATTING ELEKTRICITEIT VWO 4 kernboek B hoofdstuk 8 HOEVEELHEID LADING Symbool Q (soms q) Eenheid C (Coulomb) Iedereen heeft wel eens gemerkt dat voorwerpen elektrische eigenschappen kunnen krijgen.

Nadere informatie

Groep 6 - Les 3 Kan deze stroomkring ook?

Groep 6 - Les 3 Kan deze stroomkring ook? Leerkrachtinformatie Groep 6 - Les 3 Kan deze stroomkring ook? Lesduur: 30 minuten (zelfstandig) DOEL De leerlingen weten het verschil tussen parallel en serieschakeling. De leerlingen kunnen het geleidend

Nadere informatie

NaSk 1 Elektrische Energie

NaSk 1 Elektrische Energie NaSk 1 Elektrische Energie Algemeen Meerkeuzevragen Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op. Tijd Open vragen Geef niet méér antwoorden dan er worden gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee

Nadere informatie

Spanning versus potentiaal

Spanning versus potentiaal Spanning versus potentiaal Opgave: Potentiaal II R1 = 1,00 Ω R2 = 2,00 Ω R3 = 3,00 Ω R4 = 4,00 Ω R5 = 5,00 Ω R6 = 6,00 Ω R7 = 7,00 Ω Het potentiaalverschil tussen twee punten is gelijk aan de spanning

Nadere informatie

Bij een uitwendige weerstand van 10 is dat vermogen 10

Bij een uitwendige weerstand van 10 is dat vermogen 10 Elektriciteitsleer Inwendige weerstand Een batterij heeft een bronspanning van 1,5 V en een inwendige weerstand van 3,0. a. Teken de grafiek van de klemspanning als functie van de stroomsterkte. Let er

Nadere informatie

Men schakelt nu twee identieke van deze elementen in serie (zie Figuur 3).

Men schakelt nu twee identieke van deze elementen in serie (zie Figuur 3). jaar: 1989 nummer: 09 Men heeft een elektrisch schakelelement waarvan we het symbool weergeven in figuur 1. De (I,U) karakteristiek van dit element is weergegeven in de nevenstaande grafiek van figuur

Nadere informatie

Windmolenpark Houten. Project nask & techniek Leerjaar 2 havo/atheneum College de Heemlanden, Houten. Namen: Klas:

Windmolenpark Houten. Project nask & techniek Leerjaar 2 havo/atheneum College de Heemlanden, Houten. Namen: Klas: Namen: Klas: Windmolenpark Houten Project nask & techniek Leerjaar 2 havo/atheneum College de Heemlanden, Houten Ontwikkeld door: Geert Veenstra Gerard Visker Inhoud Probleem en hoofdopdracht Blz 3 Samenwerking

Nadere informatie

hoofdstuk 1 Elektriciteit.

hoofdstuk 1 Elektriciteit. hoofdstuk 1 Elektriciteit. 1.1 Lading. Veel toestellen op het laboratorium werken met elektriciteit. De werking van deze toestellen berust op elektrische lading die stroomt. We kennen twee soorten lading:

Nadere informatie

Examentraining (KeCo) SET-B HAVO5-Na

Examentraining (KeCo) SET-B HAVO5-Na KeCo-Examentraining SET-C HAVO5-Na 1 Examentraining (KeCo) SET-B HAVO5-Na EX.O.1. 1. Op een wateroppervlak vallen drie rode lichtstralen op de manier zoals weergegeven in onderstaande figuur. Teken het

Nadere informatie

ELEKTRISCHE SCHAKELINGEN HAVO

ELEKTRISCHE SCHAKELINGEN HAVO ELEKTRISCHE SCHAKELINGEN HAVO Foton is een opgavenverzameling voor het nieuwe eindexamenprogramma natuurkunde Foton is gratis te downloaden via natuurkundeuitgelegd.nl/foton Uitwerkingen van alle opgaven

Nadere informatie

Parallelschakeling - 2

Parallelschakeling - 2 Parallelschakeling - 2 In de vorige les over de parallelschakeling hebben we gezien dat de spanning in de parallelschakeling overal gelijk is. Verder hebben we deelstromen berekend en opgeteld tot de totale

Nadere informatie

Probeer de vragen bij Verkennen zo goed mogelijk te beantwoorden.

Probeer de vragen bij Verkennen zo goed mogelijk te beantwoorden. 1 Formules gebruiken Verkennen www.math4all.nl MAThADORE-basic HAVO/VWO 4/5/6 VWO wi-b Werken met formules Formules gebruiken Inleiding Verkennen Probeer de vragen bij Verkennen zo goed mogelijk te beantwoorden.

Nadere informatie

AT-142 EPD Basis 1. Zelfstudie en huiswerk 10-08

AT-142 EPD Basis 1. Zelfstudie en huiswerk 10-08 AT-142 EPD Basis 1 Zelfstudie en huiswerk 10-08 2 Inhoud INTRODUCTIE 3 DOELSTELLINGEN 4 ELEKTRISCH METEN 5 SPANNING METEN 6 STROOM METEN 7 WEERSTAND METEN 9 BASISSCHAKELINGEN 10 ELEKTRISCH VERMOGEN 11

Nadere informatie

1. Metingen aan weerstanden.

1. Metingen aan weerstanden. 1. Metingen aan weerstanden. Doel van de proef De student leert: -omgaan met veel gebruikte apparatuur op het laboratorium -opzetten van schema s en aansluiten volgens schema -omgaan met wet van Ohm en

Nadere informatie

Werkboek elektra klas 2

Werkboek elektra klas 2 Werkboek elektra klas 2 Duur 5 lessen inclusief toets 1 Inhoudsopgave blz. Stekker en lamp aansluiten 3 Stroom en spanning meten 7 Vermogen en Energie P = U x I & E = P x t 14 2 Les stekker en lamp aansluiten

Nadere informatie

Deling van elektrische stroom en spanning. Student booklet

Deling van elektrische stroom en spanning. Student booklet Deling van elektrische stroom en spanning Student booklet Deling van elektrische stroom en spanning - INDEX - 2006-04-06-17:15 Deling van elektrische stroom en spanning In deze module wordt uitgelegd

Nadere informatie

hoofdstuk 1 Elektriciteit.

hoofdstuk 1 Elektriciteit. spanning 2007-2008 hoofdstuk 1 Elektriciteit. 1.1 Lading. Veel toestellen op het laboratorium werken met elektriciteit. De werking van deze toestellen berust op van elektrische lading die stroomt. We kennen

Nadere informatie

Elektrische stroomkring. Student booklet

Elektrische stroomkring. Student booklet Elektrische stroomkring Student booklet Elektrische stroomkring - INDEX - 2006-04-06-17:02 Elektrische stroomkring In deze module wordt uitgelegd wat een elektrische stroomkring is en wat parallel- en

Nadere informatie

Diktaat Spanning en Stroom

Diktaat Spanning en Stroom Diktaat Spanning en Stroom hoofdstuk 1 Elektriciteit. 1.1 Lading. Veel toestellen op het laboratorium werken met elektriciteit. De werking van deze toestellen berust op elektrische lading die stroomt.

Nadere informatie

In deze proevenserie gaan we kijken wat elektriciteit is en wat je er mee kunt doen.

In deze proevenserie gaan we kijken wat elektriciteit is en wat je er mee kunt doen. In deze proevenserie gaan we kijken wat elektriciteit is en wat je er mee kunt doen. Als je onderdelen van een stroomkring aan elkaar vastmaakt, noem je dit schakelen of aansluiten. Sommige onderdelen

Nadere informatie

Toets 1 IEEE, Modules 1 en 2, Versie 1

Toets 1 IEEE, Modules 1 en 2, Versie 1 Toets 1 IEEE, Modules 1 en 2, Versie 1 Datum: 16 september 2009 Tijd: 10:45 12:45 (120 minuten) Het gebruik van een rekenmachine is niet toegestaan. Deze toets telt 8 opgaven en een bonusopgave Werk systematisch

Nadere informatie

4.2 Het instapprobleem Een roodgloeiende metaaldraad onderdompelen in water

4.2 Het instapprobleem Een roodgloeiende metaaldraad onderdompelen in water 4 Elektrische energie 4.1 Introductie Inleiding Het hoofdstuk gaat over het goed en veilig functioneren van elektrische schakelingen en over wetmatigheden die gelden voor elektrische schakelingen. Je hebt

Nadere informatie

4.2 Het instapprobleem Een roodgloeiende metaaldraad onderdompelen in water

4.2 Het instapprobleem Een roodgloeiende metaaldraad onderdompelen in water 4 Elektrische energie 4.1 Introductie Inleiding Het hoofdstuk gaat over het goed en veilig functioneren van elektrische schakelingen en over wetmatigheden die gelden voor elektrische schakelingen. Je hebt

Nadere informatie

QUARK_5-Thema-04-elektrische stroom Blz. 1. Grootheid Symbool Eenheid symbool Verband tussen eenheden Stroomsterkte I Ampère A 1 C

QUARK_5-Thema-04-elektrische stroom Blz. 1. Grootheid Symbool Eenheid symbool Verband tussen eenheden Stroomsterkte I Ampère A 1 C QUAK_5-Thema-04-elektrische stroom Blz. 1 THEMA 4: elektrische stroom Elektrische stroom Elektrische kring (L Verplaatsing van lading Spanningsbron -> elektrisch veld -> vrije ladingen bewegen volgens

Nadere informatie

Mini Handleiding over Elektronica-onderdelen

Mini Handleiding over Elektronica-onderdelen Mini Handleiding over Elektronica-onderdelen Deze handleiding is speciaal geschreven voor kinderen vanaf 10 jaar. Op een eenvoudige manier en in begrijpelijke tekst leer je stapsgewijs wat elk elektronica-onderdeel

Nadere informatie

Lees eerst bij Uitleg leerlingen, proef 1 alles over de onderdelen van de elektrische kringloop. stroomkring 1 stroomkring 2

Lees eerst bij Uitleg leerlingen, proef 1 alles over de onderdelen van de elektrische kringloop. stroomkring 1 stroomkring 2 Lees eerst bij Uitleg leerlingen, proef 1 alles over de onderdelen van de elektrische kringloop. Bekijk de twee stroomkringen op de foto s hieronder. stroomkring 1 stroomkring 2 Noem voor beide stroomkringen

Nadere informatie

Werkblad havo 4 natuurkunde Basisvaardigheden

Werkblad havo 4 natuurkunde Basisvaardigheden Werkblad havo 4 natuurkunde Basisvaardigheden Grootheden en eenheden Bij het vak natuurkunde spelen grootheden en eenheden een belangrijke rol. Wat dat zijn, grootheden en eenheden? Een grootheid is een

Nadere informatie

UITWERKINGEN Examentraining (KeCo) SET-B HAVO5-Na

UITWERKINGEN Examentraining (KeCo) SET-B HAVO5-Na UITWERKINGEN KeCo-Examentraining SET-C HAVO5-Na UITWERKINGEN Examentraining (KeCo) SET-B HAVO5-Na EX.O... Lichtstraal A verplaatst zich van lucht naar water, dus naar een optisch dichtere stof toe. Er

Nadere informatie

STROOMKRING. STAP 1 Lees eerst de hele tekst door en bekijk de tekeningen en het montagepaneel.

STROOMKRING. STAP 1 Lees eerst de hele tekst door en bekijk de tekeningen en het montagepaneel. 1 WAT GA JE DOEN? Je gaat met stroom werken. Jullie gaan ontdekken wat je met schakelingen en stroom kunt doen en welk effect dat heeft op een lampje. Jullie moeten zelf de draden goed monteren en aansluiten.

Nadere informatie