Het organiseren van palliatieve zorg voor kinderen met kanker: wensen en ervaringen van ouders

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Het organiseren van palliatieve zorg voor kinderen met kanker: wensen en ervaringen van ouders"

Transcriptie

1 Het organiseren van palliatieve zorg voor kinderen met kanker: wensen en ervaringen van ouders De afgelopen vijf jaar is, mede door de inzet van de VOKK, meer kennis opgebouwd en beschikbaar gemaakt over het onderwerp palliatieve zorg voor kinderen met kanker. Zo verscheen in 2009 de brochure Koesterkind en werd de gelijknamige website online gezet (www.koesterkind.nl). Vorig jaar werd de richtlijn palliatieve zorg bij kinderen afgerond en gepubliceerd. In de zomer van 2012 benaderde Lizzy Straathof, toen student aan de Universiteit Twente, de VOKK met de vraag of zij in opdracht van de VOKK onderzoek zou kunnen doen naar hoe ouders de zorg voor hun kind in de palliatieve fase hebben ervaren. In maart 2013 rondde Straathof haar scriptie Organization of pediatric palliatieve care in oncology, preferences and experiences of bereaved parents af 1. De belangrijkste resultaten van haar onderzoek worden in deze notitie samengevat. 1. Centrale vraag en wijze van opzet scriptie Jaarlijks horen ongeveer 550 kinderen in Nederland dat ze kanker hebben en jaarlijks sterven gemiddeld 120 kinderen door de ziekte. De wijze waarop de zorg in de palliatieve fase georganiseerd moet zijn is vastgelegd in de NVK-richtlijn Palliatieve Zorg voor Kinderen 2 en in de Europese richtlijn Standaarden voor palliatieve zorg voor kinderen in Europa 3. In haar scriptie toetst Lizzy Straathof de ervaringen van de ouders aan de NVK-richtlijn en de IMPaCCT-richtlijn met als doel te onderzoeken welke organisatorische aspecten naar de mening van de nabestaanden (nog) meer aandacht verdienen. Door middel van een digitale vragenlijst is aan ouders van overleden kinderen gevraagd de verschillende kernelementen in de organisatie rond de palliatieve zorg te waarderen én of zij toen hun kind zo ziek was zelf toegang tot deze kernelementen hadden 4. De (uitgebreide) vragenlijst is door 49 ouders ingevuld. 2. Hoofdconclusie afstudeerscriptie Ouders, zo blijkt uit de scriptie, waarderen alle organisatorische aspecten uit zowel de Nederlandse als de IMPaCCT-richtlijn als (zeer) belangrijk, óók als zijzelf in de palliatieve fase van hun kind met een bepaald element uit de richtlijn niet te maken hebben gehad. Waar vooral verbetering in moet komen is de informatieverstrekking richting ouders. 1 Lizzy A. Straathof, Organization of pediatric palliatieve care in oncology, preferences and experiences of bereaved parents, Universiteit Twente, Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde (NVK, Richtlijn Palliatieve Zorg voor Kinderen, Utrecht, IMPaCCT, Standards for paediatric palliative care in Europe, European Journal of Palliative Care, In de context van deze studie is de palliatieve fase afgebakend en betreft het de periode van het moment dat genezing van het kind niet langer mogelijk is tot het moment van overlijden van het kind.

2 2 3. Kernelementen van palliatieve zorg volgens Europese richtlijn IMPaCCT Als kind en ouders te horen krijgen dat het kind niet meer beter kan worden breekt voor hen een zeer zware tijd aan. De tijd die er nog is willen ouders zo goed mogelijk invullen. Vanuit dit gezichtspunt moet de zorg in deze fase zo optimaal mogelijk worden georganiseerd. In de IMPaCCT-richtlijn zijn de volgende kernelementen voor goede palliatieve zorg bij kinderen gedefinieerd: I. Gelijkheid: elk kind moet in gelijke mate een beroep kunnen doen op palliatieve zorg, ongeacht de financiële mogelijkheden van het gezin; II. Belangen van het kind: de belangen van het kind moeten prevaleren in de besluitvorming. Elk kind heeft recht op adequate pijn- en symptoombestrijding waarbij farmacologische en integratieve methoden worden gebruikt, en wel 24 uur per etmaal, elke dag dat het nodig is. De hulpverleners moeten proactief optreden; III. Communicatie en besluitvorming: hulpverleners moeten uitleggen welke zorg wordt gegeven en waarom voor een (specifieke) behandeling wordt gekozen. De informatie die aan ouders, het kind en zijn/haar broers en zussen wordt gegeven moet aangepast zijn aan DE IMPaCCT-richtlijn bevat de minimum-eisen waaraan goede pallaitieve zorg voor kinderen moet voldoen de leeftijd en het begripsvermogen. Een eerlijke en open benadering vormt de basis voor alle communicatie en de ouders moeten worden betrokken bij alle zorg en alle beslissingen omtrent hun kind. Het is belangrijk dat de ouders zelf kunnen bepalen wat hun rol zal zijn in de zorg rond het kind; IV. Organisatie van de zorg: het ouderlijk huis is zo veel als mogelijk het centrale punt in de zorg. Elk gezin heeft recht op een aangewezen casemanager, die de zorg voor het kind, ouders en broers/zussen coördineert en het gezin in staat stelt een adequaat zorgsysteem op te bouwen en te handhaven;

3 3 V. Respijtzorg: elk gezin moet beroep kunnen doen op flexibele respijtzorg in het eigen huis of in een logeerhuis met adequate multidisciplinaire zorg voor kinderen; VI. Ondersteuning van het gezin: elk kind en gezin moet een beroep kunnen doen op geestelijke verzorging. Elk gezin moet een beroep kunnen doen op deskundig advies bij het aanvragen van hulpmiddelen en financiële ondersteuning en moet een beroep kunnen doen op huishoudelijke hulp in moeilijke tijden thuis; VII. Onderwijs: elk kind heeft recht op onderwijs en moet geholpen worden om naar zijn oude school te kunnen blijven gaan. Elk kind moet de gelegenheid krijgen om deel te nemen aan spel en andere activiteiten voor kinderen. Alle bovenstaande 7 kernelementen uit de IMPaCCT-richtlijn zijn opgebouwd uit een aantal aspecten (35 stuks in totaal). Bijvoorbeeld aspecten van het vierde kernelement 'Organisatie van de zorg' zijn dat a) het ouderlijk huis zo veel mogelijk het centrale punt in de zorg dient te zijn b) elk gezin recht heeft op een casemanager die het gezin in staat stelt een adequaat zorgsysteem op te bouwen en te handhaven. In de vragenlijst zijn al deze aspecten verwerkt en is de ouders gevraagd a) hoeveel waardering zij aan het aspect hechten als een kind in de palliatieve fase is en b) of zij als ouders van een palliatief kind deze zorg ook hebben ontvangen. 4. WAARDERING: wat vinden ouders belangrijke elementen voor een goede palliatieve zorg voor hun kind? Op de vraag of ouders de hierboven geformuleerde kernelementen uit de IMPACCT-richtlijn belangrijk vinden voor kinderen in de palliatieve fase is de conclusie duidelijk. Alle hierboven genoemde kernelementen vinden ouders belangrijk. De waarderingsscore was voor alle bij de kernelementen behorende aspecten een 8 of hoger (op een schaal van 1-10). Het meest belangrijk vinden ouders: Dat zij in een acute situatie tijdig passende zorg voor het kind kunnen krijgen; Dat zij als ouders betrokken worden bij het nemen van beslissingen over de zorg van het kind; Dat er een goede aansluiting van de zorg door verschillende hulpverleners op elkaar is; Dat het kind 24 uur per dag 7 dagen per week adequate pijn en symptoombestrijding krijgt; Dat ze een zorgverlener kunnen bereiken wanneer dat nodig is (ook s nacht en in het weekend); Dat de zorgverleners op een open en eerlijke wijze over de situatie van het kind overleggen; Dat door zorgverleners de mogelijkheid wordt besproken om het kind thuis te verzorgen; Dat hulpmiddelen op het juiste moment worden geleverd. 5. TOEGANKELIJKHEID: ervaringen van ouders in palliatieve fase van hun kind In de vorige paragraaf is aangegeven welke kernelementen ouders van (zeer) groot belang vinden voor de zorg rond hun kind in de palliatieve fase (de waardering). In deze paragraaf staat de vraag centraal of de ouders deze zorg zelf ook hebben ontvangen toen hún kind zo ziek was. Uit het onderzoek komt naar voren dat de zorg van 20 aspecten door meer dan 25% van de ouders niet is ontvangen, ondanks dat deze ouders de aspecten wel als belangrijk beschouwden. Vijf van deze aspecten zijn zelfs door minder dan de helft van de ouders ontvangen. De feitelijke zorg (kernelement 1 uit de IMPaCCTrichtlijn) blijkt (gelukkig) voor alle kinderen toegankelijk te zijn geweest. De Nederlandse zorg- en hulpverlening blijkt het kind/de ouders ook op onder Met 30% van de ouders is vooraf niet besproken welke zorg het kind mogelijk in de toekomst nodig zal hebben

4 4 meer de volgende aspecten goed te helpen/ondersteunen: 1. Het belang van het kind staat voorop bij het nemen van besluiten; 2. Het betrekken van de ouders in het besluitvormingsproces; 3. Open en eerlijke opstelling van de zorgverlener(s) in de communicatie over de situatie van het kind; 4. Controle over de eigen rol (als ouder) in de verzorging van het kind; 5. Dat de mogelijkheid is besproken om het kind thuis te verzorgen. Belangrijke verbeteringen in de palliatieve zorg voor kinderen met kanker zijn vooral te halen in het informeren van de ouders. Zo is met 30% van de ouders vooraf niet besproken welke zorg het kind mogelijk in de toekomst nodig zal hebben. Consequentie hiervan kan zijn dat ouders geconfronteerd worden met situaties waar ze niet op voorbereid zijn. 25% van de ouders had te maken met onvoldoende toegang tot adequate pijn- en symptoombestrijding. Dit kan voor het kind erg vervelende gevolgen hebben en voor ouders is dit moeilijk om aan te zien/mee te maken. Opvallend is dat ouders in de vragenlijst aangeven dat in één op de drie gevallen (37%) het naderende einde van het kind door de zorgverlening niet aan de orde is gesteld/besproken. Een opmerkelijk hoog percentage gezien wat de ouders mee moesten gaan maken. Een ander opvallend resultaat is dat met bijna de helft van de ouders (49%) niet is gesproken over de lichamelijke veranderingen die vlak voor het sterven bij het kind op zouden kunnen treden. Verder geeft één op de vier ouders aan geen eenduidige informatie over de zorg van het kind ontvangen te hebben. Dit is onwenselijk want dit leidt tot verwarring en onduidelijkheid bij ouders (en kind). Welke zorgverlener coördineerde de zorg? Verpleegkundige van het ziekenhuis 12% Geen 20% Huisarts 29% Verpleegkundige van de thuiszorg 16% Medisch specialist 23% Als het om het vraagstuk van een goede coördinatie van de zorg gaat geeft 35% van de ouders aan dat de coördinatie tussen verschillende zorgverleners niet goed op elkaar aansloot. Bij één op de drie kinderen gaat dit dus niet goed. Verder had 28% van de ouders geen toegang tot het zorgplan van het kind. De mogelijke behoefte van ouders aan respijtzorg is bij twee-derde van de ondervraagde ouders niet aan de orde gesteld in de gevoerde gesprekken met zorgverleners. Dat is jammer, want ervan uitgaande dat het voor het hele zorgproces belangrijk is dat ouders in deze moeilijke fase ook goed voor zichzelf zorgen zou er bij zorg- en hulpverleners meer aandacht voor dit onderwerp moeten zijn. Tweederde van de ouders die wel gebruik maakte van respijtzorg deden dit korter dan een dag, een derde langer dan een dag.

5 5 25% van de ouders geeft aan onvoldoende toegang tot adequate pijn- en symptoombestrijding te hebben gehad Wat geldt voor de aandacht door de zorg- en hulpverlening voor respijtzorg geldt ook voor ondersteuning van het gezin op andere terreinen, zoals toegang tot geestelijke en psychologische verzorging en ondersteuning op het terrein van financiële en huishoudelijke hulp. 6. Conclusie en voorstellen voor verdere aanpak De afgelopen jaren zijn door samenwerking van tal van betrokkenen goede stappen gezet om tot een adequate zorg voor kinderen in de palliatieve fase te komen. De NVK-richtlijn Palliatieve Zorg voor kinderen en de website Koesterkind zijn hier goede voorbeelden van. Het onderzoek geeft aan dat er op een aantal belangrijke onderwerpen nog verbeteringen wenselijk zijn. Vaak gaat het hierbij om het beter informeren van de ouders over bepaalde kernelementen van zorg in de palliatieve fase. Het gaat dan vooral om meer/betere informatie over wat ouders kunnen verwachten in de palliatieve fase, zoals een mogelijke fysieke en/of geestelijke achteruitgang van het kind. Maar ook geeft een flink aantal ouders aan geen informatie te hebben gehad over inzage in het zorgplan, respijtzorg en de mogelijkheden van praktische en financiële hulp 5. Verder zijn verbeteringen mogelijk in de aansluiting van de zorg door verschillende zorgverleners op elkaar. (de volledige scriptie van Lizzy Straathof is te downloaden vanaf de site van de Universiteit Twente via deze link: essay.utwente.nl/64716/ VOKK-MP/LS/NK 5 Bij deze conclusie moet wel een kanttekening worden geplaatst. In deze periode staan ouders vaak onder druk en is er zeker bij de vaak moeilijke gesprekken met hulpverleners sprake van zware stress. Het is hierdoor mogelijk dat zorgverleners de informatie wel degelijk aan de ouders hebben verstrekt, maar dat de ouders deze informatie op dat moment niet konden verwerken/wilden horen en hierdoor nu achteraf via de vragenlijst aangeven deze informatie niet te hebben ontvangen. Voor de zorgverleners is het belangrijk dat zij niet alleen de informatie op meerdere momenten geven, maar ook (later) controleren of de informatie bij de ouders is binnengekomen.

6 6

SAMENVATTING. Samenvatting

SAMENVATTING. Samenvatting SAMENVATTING. 167 Met de komst van verpleegkundigen gespecialiseerd in palliatieve zorg, die naast de huisarts en verpleegkundigen van de thuiszorg, thuiswonende patiënten bezoeken om te zorgen dat patiënten

Nadere informatie

Resultaten van de studie naar casemanagement: de visie van huisartsen op casemanagement voor palliatieve zorg in de Westelijke Mijnstreek

Resultaten van de studie naar casemanagement: de visie van huisartsen op casemanagement voor palliatieve zorg in de Westelijke Mijnstreek Resultaten van de studie naar casemanagement: de visie van huisartsen op casemanagement voor palliatieve zorg in de Westelijke Mijnstreek Auteur: Cindy Rodigas, student Universiteit Maastricht In samenwerking

Nadere informatie

Overdrachtsdocument palliatieve zorg

Overdrachtsdocument palliatieve zorg Overdrachtsdocument palliatieve zorg Naam: Betreffende Geboortedatum: Datum van invullen: Ingevuld door (naam + functie): Datum van aanvullen: Aangevuld door (naam + functie): Voor invullers van het palliatief

Nadere informatie

Project Versterking van Palliatieve Zorg in Suriname

Project Versterking van Palliatieve Zorg in Suriname Project Versterking van Palliatieve Zorg in Suriname Ernstig zieke mensen voor wie geen genezing meer mogelijk is, willen de laatste fase van hun leven graag thuis doorbrengen in hun eigen vertrouwde omgeving.

Nadere informatie

Een Transmuraal Palliatief Advies Team in de regio: de rol van de huisarts in de eerstelijn. dr. Eric van Rijswijk, huisarts, lid PAT team JBZ

Een Transmuraal Palliatief Advies Team in de regio: de rol van de huisarts in de eerstelijn. dr. Eric van Rijswijk, huisarts, lid PAT team JBZ Een Transmuraal Palliatief Advies Team in de regio: de rol van de huisarts in de eerstelijn dr. Eric van Rijswijk, huisarts, lid PAT team JBZ De praktijk van palliatieve zorg huisartspraktijk Mw van Z,

Nadere informatie

Tijdig spreken over het levenseinde

Tijdig spreken over het levenseinde Tijdig spreken over het levenseinde foto (c) Ben Biondina voor DNA-beeldbank op www.laatzeelandzien.nl Cliëntenbrochure van Goedleven foto (c) Jan Kooren voor DNA-beeldbank op www.laatzeelandzien.nl 1.

Nadere informatie

Wat als ik niet meer beter word?

Wat als ik niet meer beter word? Wat als ik niet meer beter word? Als u te horen heeft gekregen dat u niet meer kunt genezen, is dat een harde boodschap. Deze boodschap roept veel vragen op, zoals: Deze folder is bedoeld voor mensen die

Nadere informatie

Tijd voor de dood. Stilstaan bij en tijd nemen voor de dood Oprecht en stap voor stap afscheid nemen. Beleidsnotitie Palliatieve Zorg

Tijd voor de dood. Stilstaan bij en tijd nemen voor de dood Oprecht en stap voor stap afscheid nemen. Beleidsnotitie Palliatieve Zorg Beleidsnotitie Palliatieve Zorg Tijd voor de dood Stilstaan bij en tijd nemen voor de dood Oprecht en stap voor stap afscheid nemen Beleidsnotitie Tijd voor de dood Auteur(s) A.Trienekens Datum September

Nadere informatie

NVK richtlijn Leontien Kremer Recht op leven Recht op zorg. @leontienkremer l.c.kremer@amc.uva.nl april 2014

NVK richtlijn Leontien Kremer Recht op leven Recht op zorg. @leontienkremer l.c.kremer@amc.uva.nl april 2014 NVK richtlijn Leontien Kremer Recht op leven Recht op zorg @leontienkremer l.c.kremer@amc.uva.nl april 2014 In Nederland Per jaar: Overlijden 1400 kinderen Krijgen 5000 kinderen te maken met een levensbedreigende

Nadere informatie

Als genezing niet meer mogelijk is

Als genezing niet meer mogelijk is Algemeen Als genezing niet meer mogelijk is www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl ALG043 / Als genezing niet meer mogelijk is / 06-10-2015 2 Als

Nadere informatie

Wat als ik niet meer beter word...

Wat als ik niet meer beter word... Wat als ik niet meer beter word... 1 Deze folder is bedoeld voor mensen die ongeneeslijk ziek zijn en voor hen die betrokken zijn bij een ziek familielid of een andere zieke naaste waarvan het levenseinde

Nadere informatie

Handleiding voor het invullen van het Overdrachtsdocument palliatieve zorg

Handleiding voor het invullen van het Overdrachtsdocument palliatieve zorg Handleiding voor het invullen van het Overdrachtsdocument palliatieve zorg A. Algemeen Proactieve zorgplanning: markering Het palliatief overdrachtsdocument is bedoeld voor palliatieve patiënten. Vaak

Nadere informatie

Wanneer genezing niet meer mogelijk is. Palliatieve zorg en consultatie

Wanneer genezing niet meer mogelijk is. Palliatieve zorg en consultatie Wanneer genezing niet meer mogelijk is Palliatieve zorg en consultatie Even voorstellen Stichting Sint Annaklooster is een brede zorginstelling in Eindhoven en Helmond. Met een op maat gesneden aanbod

Nadere informatie

Ongeneeslijk ziek. Samen uw zorg tijdig plannen

Ongeneeslijk ziek. Samen uw zorg tijdig plannen Ongeneeslijk ziek Samen uw zorg tijdig plannen Inhoudsopgave 1. Inleiding...3 1.1 Een naaste die met u meedenkt...3 1.2 Gespreksonderwerpen...3 2. Belangrijke vragen...3 2.1 Lichamelijke veranderingen...3

Nadere informatie

Palliatieve zorg. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden

Palliatieve zorg. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden Palliatieve zorg Ondersteuning als genezing niet meer mogelijk is Informatie voor patiënten F1023-1163 oktober 2012 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan

Nadere informatie

Als je weet dat je niet meer beter wordt. Palliatieve zorg

Als je weet dat je niet meer beter wordt. Palliatieve zorg 00 Als je weet dat je niet meer beter wordt Palliatieve zorg Het is moeilijk voor u en uw naasten om te horen dat u niet meer beter wordt. Er is geen genezing meer mogelijk voor uw ziekte. Maar er is nog

Nadere informatie

Wegwijzer Hospice Sint- Annaland, oktober 2013

Wegwijzer Hospice Sint- Annaland, oktober 2013 Wegwijzer Hospice Sint-Annaland, oktober 2013 Inhoud Wat is palliatieve zorg?... 3 Waarom een Hospice in de Schutse?... 4 Voor wie is het Hospice bestemd?... 5 Wat biedt het Hospice?... 5 Betrokkenheid

Nadere informatie

Feedback rapport Kwaliteitsindicatoren palliatieve zorg. Fictief voorbeeld feedbackrapport TEAM X

Feedback rapport Kwaliteitsindicatoren palliatieve zorg. Fictief voorbeeld feedbackrapport TEAM X Feedback rapport Kwaliteitsindicatoren palliatieve zorg Fictief voorbeeld feedbackrapport TEAM X Auteurs: Kathleen Leemans, Joachim Cohen Contact: kleemans@vub.ac.be 02/477.47.64 De indicatorenset is ontwikkeld

Nadere informatie

Thuiszorg Sint Annaklooster. Uw wensen, onze zorg

Thuiszorg Sint Annaklooster. Uw wensen, onze zorg Thuiszorg Sint Annaklooster Uw wensen, onze zorg Even voorstellen Stichting Sint Annaklooster is een brede zorginstelling in de regio Eindhoven. Met een op maat gesneden aanbod van zorg- en dienstverlening

Nadere informatie

Samen op weg naar gezonde zorg voor ernstig zieke kinderen

Samen op weg naar gezonde zorg voor ernstig zieke kinderen Samen op weg naar gezonde zorg voor ernstig zieke kinderen Jacqueline Kasten, directeur KinderThuisZorg Meggi Schuiling Otten, directeur Stichting Pal Hester Rippen, directeur Stichting Kind & Ziekenhuis

Nadere informatie

NIVEL Nederlands instituut voor onderzoek van de gezondheidszorg. Vragenlijst patiënten Zorg voor mensen met kanker en hun naasten

NIVEL Nederlands instituut voor onderzoek van de gezondheidszorg. Vragenlijst patiënten Zorg voor mensen met kanker en hun naasten NIVEL Nederlands instituut voor onderzoek van de gezondheidszorg Vragenlijst patiënten Zorg voor mensen met kanker en hun naasten 3 Toelichting bij de vragenlijst De vragenlijst Deze vragenlijst gaat over

Nadere informatie

Euthanasie en hulp bij zelfdoding vallen beiden onder de euthanasiewet.

Euthanasie en hulp bij zelfdoding vallen beiden onder de euthanasiewet. 00 Euthanasie 1 Inleiding Euthanasie of actieve levensbeëindiging is in dit ziekenhuis bespreekbaar en wordt serieus benaderd. Euthanasie is een onderwerp waar mensen heel verschillend over kunnen denken.

Nadere informatie

Dag van de Dementiezorg 2016 Palliatieve zorg bij dementie

Dag van de Dementiezorg 2016 Palliatieve zorg bij dementie Dag van de Dementiezorg 2016 Palliatieve zorg bij dementie Workshop Paul Vogelaar, verpleegkundig expert palliatieve zorg en pijn Lux Nova, palliatieve zorg & training 2 Work-shoppen 3 Dementie Combinatie

Nadere informatie

Symposium palliatieve zorg

Symposium palliatieve zorg Symposium palliatieve zorg Zorgmodule palliatieve zorg Markeren van de palliatieve fase Markeren van de palliatieve fase 20 oktober 2016 Angelie van de Crommert Karin van Veen Als ik sterven zal. Claudia

Nadere informatie

Een warm thuis voor mensen in de laatste levensfase

Een warm thuis voor mensen in de laatste levensfase Een warm thuis voor mensen in de laatste levensfase Tuinroos in bloei in onze prachtige tuin Hospice Kajan De meeste mensen blijven het liefst tot het eind van hun leven thuis in hun eigen omgeving. Soms

Nadere informatie

1 Onze zorg voor uw laatste levensfase... 4 2 Palliatieve zorg; een mantel... 4 3 Palliatieve zorg afdeling... 5 4 Stervensfase... 5 4.

1 Onze zorg voor uw laatste levensfase... 4 2 Palliatieve zorg; een mantel... 4 3 Palliatieve zorg afdeling... 5 4 Stervensfase... 5 4. Versie 2-16 2 1 Onze zorg voor uw laatste levensfase... 4 2 Palliatieve zorg; een mantel... 4 3 Palliatieve zorg afdeling... 5 4 Stervensfase... 5 4.1 Zorgpad Stervensfase... 5 4.2 De cliënt als regisseur...

Nadere informatie

Rapport Cliëntervaringsonderzoek. Thuiszorg Dichtbij Groningen. Ervaringen met de Palliatieve Zorg Verslagjaar 2014

Rapport Cliëntervaringsonderzoek. Thuiszorg Dichtbij Groningen. Ervaringen met de Palliatieve Zorg Verslagjaar 2014 Rapport Cliëntervaringsonderzoek Thuiszorg Dichtbij Groningen Ervaringen met de Palliatieve Zorg Verslagjaar 2014 Uitgevoerd door Bureau De Bok, Franeker 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 2 2. Kenmerken

Nadere informatie

Vragenlijst voor patiënt en mantelzorger

Vragenlijst voor patiënt en mantelzorger Vragenlijst voor patiënt en mantelzorger 1. Waar verblijft u momenteel? 2. Waar zou u momenteel willen verblijven? 3. Wie van de volgende mensen heeft vorige week aan u hulp, verzorging of een behandeling

Nadere informatie

Psychosociale hulp voor patiënten met kanker

Psychosociale hulp voor patiënten met kanker Psychosociale hulp voor patiënten met kanker Beter voor elkaar Psychosociale hulp voor patiënten met kanker Inhoud Inleiding 2 Oncologieverpleegkundigen 3 Stomaverpleegkundigen 4 Geestelijke verzorging

Nadere informatie

Palliatieve zorgafdeling. Kwaliteit van leven, ook in de laatste levensfase

Palliatieve zorgafdeling. Kwaliteit van leven, ook in de laatste levensfase Palliatieve zorgafdeling Kwaliteit van leven, ook in de laatste levensfase V 1.0_ 2013 Het is belangrijk een mens Om je heen te hebben... die je niet alleen hoort, maar ook naar je luistert die niet alleen

Nadere informatie

Euthanasie en hulp bij zelfdoding

Euthanasie en hulp bij zelfdoding Euthanasie en hulp bij zelfdoding Richtlijn bespreking voor verpleegkundigen. Irene Bas, verpleegkundige Astrid Hofstra, verpleegkundige Marian Zuure, specialist ouderengeneeskunde en SCEN arts. www.netwerkpalliatievezorg.nl/rotterdam

Nadere informatie

Keten Palliatieve Zorg

Keten Palliatieve Zorg Keten Palliatieve Zorg Wat is palliatieve zorg? Palliatieve zorg begint wanneer iemand te horen heeft gekregen dat hij/zij ongeneeslijk ziek is en behandeling niet meer mogelijk is. Dat is een harde boodschap

Nadere informatie

Ongeneeslijk ziek: samen uw zorg tijdig plannen

Ongeneeslijk ziek: samen uw zorg tijdig plannen Ongeneeslijk ziek: samen uw zorg tijdig plannen Uw specialist heeft u verteld dat u ongeneeslijk ziek bent. Niet meer kunnen genezen is een bericht met ingrijpende gevolgen en het valt niet mee om hier

Nadere informatie

De lange weg is vaak te kort.

De lange weg is vaak te kort. www.hhzhlier.be 1 h.-hartziekenhuis vzw De lange weg is vaak te kort. Dr. F. Krekelbergh Geriater Verantwoordelijke arts palliatieve zorgen Levenseinde is belangrijk moment Vroeg of laat Leven : veel verlieservaringen

Nadere informatie

MKS in de praktijk. Kinderpalliatieve zorgverlening binnen het Medisch Kindzorgsysteem. 23 september Meggi Schuiling-Otten Marjolein Koot

MKS in de praktijk. Kinderpalliatieve zorgverlening binnen het Medisch Kindzorgsysteem. 23 september Meggi Schuiling-Otten Marjolein Koot MKS in de praktijk Kinderpalliatieve zorgverlening binnen het Medisch Kindzorgsysteem 23 september 2016 Meggi Schuiling-Otten Marjolein Koot Disclosure sheet (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst

Nadere informatie

Zorgpad Stervensfase

Zorgpad Stervensfase Zorgpad Stervensfase de laatste stand van zaken Lia van Zuylen, internist-oncoloog Kenniscentrum Palliatieve Zorg Erasmus MC, Rotterdam Inhoud Belang markering stervensfase Zorgpad Stervensfase Nieuwe

Nadere informatie

Herziene landelijke richtlijn euthanasie (versie 2012) voorzien van commentaar

Herziene landelijke richtlijn euthanasie (versie 2012) voorzien van commentaar Herziene landelijke richtlijn euthanasie (versie 2012) voorzien van commentaar Waarom deze richtlijn op onze site? Het mag verbazingwekkend lijken dat deze richtlijn hier wordt vermeld. Wij zijn immers

Nadere informatie

Visie : Palliatieve zorgen

Visie : Palliatieve zorgen Indien op een gegeven ogenblik een curatieve therapie geen hulp meer brengt en de mens zich geconfronteerd ziet met het onvermijdelijke, wordt hij bevangen door angst en pijn. Het is moeilijk om dragen,

Nadere informatie

Unit voor palliatieve zorg en symptoombestrijding (PZU)

Unit voor palliatieve zorg en symptoombestrijding (PZU) Unit voor palliatieve zorg en symptoombestrijding (PZU) Afdeling 3.37 interne geneeskunde Locatie Veldhoven Unit voor palliatieve zorg en symptoombestrijding U bent of wordt opgenomen op de unit voor palliatieve

Nadere informatie

COP-zorg. Consultteam Ondersteunende en Palliatieve zorg. Hein Visser, Mira Jong

COP-zorg. Consultteam Ondersteunende en Palliatieve zorg. Hein Visser, Mira Jong COP-zorg Consultteam Ondersteunende en Palliatieve zorg Hein Visser, Mira Jong Wie, wat, waar is COP zorg COP zorg: consultteam ondersteunende en palliatief zorg Nurse based team: verpleegkundig specialisten

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Palliatieve zorg. Palliatieve zorg 1

Patiënteninformatie. Palliatieve zorg. Palliatieve zorg 1 Patiënteninformatie Palliatieve zorg Palliatieve zorg 1 Palliatieve zorg Palliatief team Martini Ziekenhuis Telefoon: (050) 524 5610 E-mail: palliatiefteam@mzh.nl Inleiding Palliatieve zorg is de zorg

Nadere informatie

Zorg in de laatste levensfase. Agnes van der Heide Afd. Maatschappelijke Gezondheidszorg Erasmus MC

Zorg in de laatste levensfase. Agnes van der Heide Afd. Maatschappelijke Gezondheidszorg Erasmus MC Zorg in de laatste levensfase Agnes van der Heide Afd. Maatschappelijke Gezondheidszorg Erasmus MC Verschillen Nederland buitenland Palliatieve zorg is geen specialisme Palliatieve zorg is in principe

Nadere informatie

HET PALLIATIEF ZORGBELEID. Alles wat nog gedaan moet worden als men denkt dat er niets meer kan gedaan worden

HET PALLIATIEF ZORGBELEID. Alles wat nog gedaan moet worden als men denkt dat er niets meer kan gedaan worden HET PALLIATIEF ZORGBELEID Alles wat nog gedaan moet worden als men denkt dat er niets meer kan gedaan worden Palliatieve zorg is totaalzorg De term palliatie is afgeleid van het latijnse woord: pallium

Nadere informatie

De juiste zorg, prettig bij u thuis

De juiste zorg, prettig bij u thuis De juiste zorg, prettig bij u thuis Veelzijdig in zorg Care: Persoonlijke Verzorging en Verpleging Vérian, veelzijdig in zorg Vérian biedt u een breed aanbod aan zorgdiensten, 24 uur per dag, 7 dagen in

Nadere informatie

Samenvatting. Nieuwe ontwikkelingen in de palliatieve zorg: kwaliteitsindicatoren en het palliatieve zorgcontinuüm.

Samenvatting. Nieuwe ontwikkelingen in de palliatieve zorg: kwaliteitsindicatoren en het palliatieve zorgcontinuüm. Samenvatting Nieuwe ontwikkelingen in de palliatieve zorg: kwaliteitsindicatoren en het palliatieve zorgcontinuüm Samenvatting 173 Vanaf halverwege de jaren '90 is palliatieve zorg door de Nederlandse

Nadere informatie

PSYCHOLOGIE. De klinisch psycholoog in het ziekenhuis

PSYCHOLOGIE. De klinisch psycholoog in het ziekenhuis PSYCHOLOGIE Medische psychologie De klinisch psycholoog in het ziekenhuis In deze folder kunt u lezen over de manier van werken van de klinisch psycholoog, verbonden aan de afdeling Medische Psychologie

Nadere informatie

Project Transmurale Palliatieve Zorg & Schokbrekers in de communicatie. Minisymposium SKB 19 december 2013

Project Transmurale Palliatieve Zorg & Schokbrekers in de communicatie. Minisymposium SKB 19 december 2013 Project Transmurale Palliatieve Zorg & Schokbrekers in de communicatie Minisymposium SKB 19 december 2013 Hoeveel patiënten heeft u nu in behandeling (of verzorgje nu op de afdelingof thuis) waarbij het

Nadere informatie

Dit onderzoek heeft als doel het in kaart brengen van de wensen van de cliënt en het waar nodig verbeteren/ optimaliseren van de dienstverlening.

Dit onderzoek heeft als doel het in kaart brengen van de wensen van de cliënt en het waar nodig verbeteren/ optimaliseren van de dienstverlening. Cliënt tevredenheidsonderzoek 2014-2015 Inleiding en samenvatting 1 In het kader van een cliënt tevredenheidsonderzoek heeft Olcea een vragenlijst samengesteld. Deze vragenlijst is bedoeld voor thuiswonenden

Nadere informatie

De plaats van besluitvorming rond het levenseinde binnen het nieuwe kwaliteitskader palliatieve zorg

De plaats van besluitvorming rond het levenseinde binnen het nieuwe kwaliteitskader palliatieve zorg De plaats van besluitvorming rond het levenseinde binnen het nieuwe kwaliteitskader palliatieve zorg Marjolein Rentinck Internist/oncoloog bij Tergooi Symposium Methoden voor besluitvorming rond het levenseinde

Nadere informatie

Richtlijnen Palliatieve en Supportieve zorg

Richtlijnen Palliatieve en Supportieve zorg Laarbeeklaan 101 1090 Brussel Oncologisch Handboek Palliatieve zorg V1.2008 PALLIATIEVE ZORG: TOELICHTING EN PRAKTISCHE RICHTLIJNEN 1 Inleiding In 2002 werden drie wetten met betrekking tot de zorg voor

Nadere informatie

Galwegcarcinoom: ontwikkeling van een multidisciplinair, ziekenhuis overstijgend zorgpad 7 oktober 2016

Galwegcarcinoom: ontwikkeling van een multidisciplinair, ziekenhuis overstijgend zorgpad 7 oktober 2016 Galwegcarcinoom: ontwikkeling van een multidisciplinair, ziekenhuis overstijgend zorgpad 7 oktober 2016 Annuska Schoorlemmer, Verpleegkundig Specialist Academisch Medisch Centrum, Amsterdam Inhoud Het

Nadere informatie

Kanker... wat nu? T +32(0) F +32(0) Campus Sint-Jan Schiepse bos 6. B 3600 Genk

Kanker... wat nu? T +32(0) F +32(0) Campus Sint-Jan Schiepse bos 6. B 3600 Genk Kanker... wat nu? T +32(0)89 32 50 50 F +32(0)89 32 79 00 info@zol.be Campus Sint-Jan Schiepse bos 6 B 3600 Genk Campus Sint-Barbara Bessemerstraat 478 B 3620 Lanaken Medisch Centrum André Dumont Stalenstraat

Nadere informatie

Patiëntenrechten (WGBO)

Patiëntenrechten (WGBO) Patiëntenrechten (WGBO) Inleiding In de Wet Geneeskundige Behandelingsovereenkomst (WGBO) is de relatie tussen u en uw hulpverlener (uw specialist, maar ook uw huisarts, tandarts en apotheker) geregeld.

Nadere informatie

Is er een expertisecentrum?

Is er een expertisecentrum? Hand-out perspectief lysosomale stapelingsziekten 05-06-2014 De ervaringen met de zorg van patiënten met lysosomale stapelingsziekten zijn door middel van een online enquête onderzocht, in het kader van

Nadere informatie

Zorgpad Stervensfase. Lia van Zuylen, internist-oncoloog. Kenniscentrum Palliatieve Zorg Erasmus MC, Rotterdam

Zorgpad Stervensfase. Lia van Zuylen, internist-oncoloog. Kenniscentrum Palliatieve Zorg Erasmus MC, Rotterdam Zorgpad Stervensfase Lia van Zuylen, internist-oncoloog Kenniscentrum Palliatieve Zorg Erasmus MC, Rotterdam Inhoud Herkenning stervensfase Inhoud van Zorgpad Stervensfase Onderzoeksresultaten Zorgpad

Nadere informatie

Praktijk Ouderengeneeskunde Bertholet. De veertien kernpunten van onze aanpak

Praktijk Ouderengeneeskunde Bertholet. De veertien kernpunten van onze aanpak Praktijk Ouderengeneeskunde Bertholet De veertien kernpunten van onze aanpak Praktijk Ouderengeneeskunde Bertholet De veertien kernpunten van onze aanpak De Praktijk Ouderengeneeskunde Bertholet biedt

Nadere informatie

Werkplan 2007 Netwerk Palliatieve Zorg Hoeksche Waard Vastgesteld 28 februari 2007

Werkplan 2007 Netwerk Palliatieve Zorg Hoeksche Waard Vastgesteld 28 februari 2007 Werkplan 2007 Netwerk Palliatieve Zorg Hoeksche Waard 1. Inleiding In 2005 is het Netwerk Palliatieve Zorg Hoelsche Waard (NPZ HW) gestart met als doel het optimaliseren van de kwaliteit van de palliatieve

Nadere informatie

Samenvatting Deel I Onderzoeksmethodologie in onderzoek naar palliatieve zorg in instellingen voor langdurige zorg

Samenvatting Deel I Onderzoeksmethodologie in onderzoek naar palliatieve zorg in instellingen voor langdurige zorg Samenvatting Palliatieve zorg is de zorg voor mensen waarbij genezing niet meer mogelijk is. Het doel van palliatieve zorg is niet om het leven te verlengen of de dood te bespoedigen maar om een zo hoog

Nadere informatie

Zorgen rondom sterven

Zorgen rondom sterven Geriatrie Zorgen rondom sterven www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Welke zorg... 3 Wat kan familie betekenen... 3 Het stervensproces... 4 Eten en drinken... 5 Medicijnen... 5 Waar sterven... 5 Na de dood...

Nadere informatie

De psycholoog in Zuyderland Medisch Centrum. Medische Psychologie

De psycholoog in Zuyderland Medisch Centrum. Medische Psychologie De psycholoog in Zuyderland Medisch Centrum Medische Psychologie In deze folder informeren we u over de manier van werken van de psycholoog, verbonden aan de afdeling Medische psychologie van Zuyderland

Nadere informatie

Uw patiënt is terminaal ziek. Wat nu?

Uw patiënt is terminaal ziek. Wat nu? Uw patiënt is terminaal ziek. Wat nu? Wanneer genezing niet meer mogelijk is, staat de kwaliteit van leven voorop. Het is belangrijk om in samenspraak met uw patiënt te onderzoeken welke zorg het best

Nadere informatie

Ouderenzorg. Psychologische hulpverlening voor mensen van 65 jaar en ouder.

Ouderenzorg. Psychologische hulpverlening voor mensen van 65 jaar en ouder. Ouderenzorg Psychologische hulpverlening voor mensen van 65 jaar en ouder. Met behulp van persoonlijke gesprekken en/of groepsgesprekken zoeken we naar een oplossing voor uw angsten, somberheid of gevoelens

Nadere informatie

Jaarbericht 2006 Netwerk Palliatieve Zorg Enschede, Haaksbergen en Noordoost Twente

Jaarbericht 2006 Netwerk Palliatieve Zorg Enschede, Haaksbergen en Noordoost Twente Jaarbericht 2006 Netwerk Palliatieve Zorg Enschede, Haaksbergen en Noordoost Twente p/a Livio, afdeling Stafzorg Postbus 379, 7500 AJ Enschede Tel: 053-4881200 Email: h.mulder@livio.nl Website: http://palliatieftwenteoost.ikcnet.nl

Nadere informatie

De kinder- en jeugdpsycholoog in het ziekenhuis

De kinder- en jeugdpsycholoog in het ziekenhuis PSYCHOLOGIE De kinder- en jeugdpsycholoog in het ziekenhuis Uw kind is door een medisch specialist van het Laurentius Ziekenhuis verwezen naar de afdeling Medische Psychologie. Deze folder geeft informatie

Nadere informatie

Palliatief Consult Team

Palliatief Consult Team Palliatief Consult Team Voor wie is deze folder bedoeld Deze folder is bedoeld voor patiënten en hun naasten voor wie het Palliatief Consult Team (PCT) in consult is gevraagd door de behandelend arts.

Nadere informatie

Heeft u één of meerdere langdurige of chronische ziektes (bijvoorbeeld suikerziekte, hoge bloeddruk, reuma, longziekte of kanker)?

Heeft u één of meerdere langdurige of chronische ziektes (bijvoorbeeld suikerziekte, hoge bloeddruk, reuma, longziekte of kanker)? Vragenlijst Gezondheid gaat over lichamelijk maar ook psychisch en sociaal welbevinden. Deze vragenlijst is bedoeld om een beeld te krijgen van uw behoefte aan zorg op psychisch, lichamelijk en sociaal

Nadere informatie

Hospice de Regenboog. Zorg in de laatste levensfase

Hospice de Regenboog. Zorg in de laatste levensfase Hospice de Regenboog Zorg in de laatste levensfase Even voorstellen Hospice De Regenboog is onderdeel van Stichting Sint Annaklooster. Stichting Sint Annaklooster is een brede zorginstelling in de regio

Nadere informatie

Het Thuiszorgproject KOESTER

Het Thuiszorgproject KOESTER Het Thuiszorgproject KOESTER een onmisbare link in de zorg Y. Benoit Universitair Ziekenhuis Gent Het thuiszorgproject Koester Zorgtraject van kinderen met kanker/bloedziekte Koester Het Team De Zorgverlening

Nadere informatie

HET ZORGPAD STERVENSFASE

HET ZORGPAD STERVENSFASE HET ZORGPAD STERVENSFASE 7 OKTOBER 2015 RHEA STROES ALINA PIETERMAN ZORGPAD STERVENSFASE WEER IETS NIEUWS Zorgpad, meer dan een checklist Volledig patiëntendossier, een checklist én een evaluatie- instrument

Nadere informatie

Informatiebrochure Thuiszorg

Informatiebrochure Thuiszorg Informatiebrochure Thuiszorg Voor informatie of aanmelding belt u: 0166-65 26 05. Geachte lezer, Namens de Stichting Hulpverlening in Gezinnen (SHG) bieden wij u onze informatiebrochure Thuiszorg aan.

Nadere informatie

Klinisch onderzoek bij kinderen en jongeren met kanker. wat is het en hoe werkt het?

Klinisch onderzoek bij kinderen en jongeren met kanker. wat is het en hoe werkt het? Klinisch onderzoek bij kinderen en jongeren met kanker wat is het en hoe werkt het? De behandeling van kinderen en jongeren met kanker vindt meestal plaats in combinatie met een klinisch onderzoek. We

Nadere informatie

Palliatieve zorg in het ZGT

Palliatieve zorg in het ZGT 30 oktober 2014 Mw. Dr. I.M. Oving Internist-Oncoloog Palliatieve zorg in het ZGT Op het juiste moment en de juiste plaats Namens het palliatief consult team Palliatieve zorg, op het juiste moment en de

Nadere informatie

Psychosociale begeleiding in het Oncologie Centrum

Psychosociale begeleiding in het Oncologie Centrum Psychosociale begeleiding in het Centrum Inleiding Als u te horen krijgt dat u kanker heeft of een hematologische ziekte, kan er veel veranderen in uw leven en dat van uw naasten. Niet alleen lichamelijk,

Nadere informatie

Netwerk Ouderenzorg Regio Noord

Netwerk Ouderenzorg Regio Noord Netwerk Ouderenzorg Regio Noord Vragenlijst Behoefte als kompas, de oudere aan het roer Deze vragenlijst bestaat vragen naar uw algemene situatie, lichamelijke en geestelijke gezondheid, omgang met gezondheid

Nadere informatie

Praktijk voor psychologische zorg en psychotherapie

Praktijk voor psychologische zorg en psychotherapie INTAKEVRAGENLIJST VOLWASSENE U wordt vriendelijk verzocht deze vragenlijst thuis in te vullen en ingevuld mee te nemen naar het intakegesprek. De gegevens die u verstrekt, zullen door ons vanzelfsprekend

Nadere informatie

Basisscholing Palliatieve Zorg voor artsen 2 november 2006 Nationaal Congres Palliatieve Zorg Sasja Mulder Onderwijs in palliatieve zorg in de medische specialisten opleiding 2001 2003 COPZ project ontwikkeling

Nadere informatie

Geachte ouder(s)/verzorger(s),

Geachte ouder(s)/verzorger(s), Geachte ouder(s)/verzorger(s), Uw medisch specialist heeft uw kind verwezen naar de afdeling Medische Psychologie van het Diakonessenhuis. Om het eerste contact zo goed mogelijk te benutten, vragen wij

Nadere informatie

BIJLAGEN. Psychosociale fases/aspecten. Diagnostiek meetinstrumenten. Het Medische Kindzorgsysteem

BIJLAGEN. Psychosociale fases/aspecten. Diagnostiek meetinstrumenten. Het Medische Kindzorgsysteem BIJLAGEN Bijlage I Psychosociale fases/aspecten Bijlage II Diagnostiek meetinstrumenten Bijlage III Het Medische Kindzorgsysteem Bijlage I - Psychosociale fases/aspecten IV3-1 Psychosociale fases/aspecten

Nadere informatie

Revalidatie bij kanker

Revalidatie bij kanker REVALIDATIE Revalidatie bij kanker De mogelijkheden BEHANDELING Revalidatie bij kanker U kunt in het St. Antonius Ziekenhuis terecht voor verschillende revalidatieprogramma s bij kanker. Revalidatie bij

Nadere informatie

HOE U DE SAMENWERKING MET MANTELZORGERS VERBETERT

HOE U DE SAMENWERKING MET MANTELZORGERS VERBETERT HOE U DE SAMENWERKING MET MANTELZORGERS VERBETERT Tips voor professionals die voor thuiswonende ouderen zorgen ZORGNETWERK VAN EEN KWETSBARE OUDERE Team van verpleegkundigen en verzorgenden Partner 1 2

Nadere informatie

De transferverpleegkundige kan u helaas niet helpen bij het aanvragen van huishoudelijke hulp en bij huisvestingsproblemen.

De transferverpleegkundige kan u helaas niet helpen bij het aanvragen van huishoudelijke hulp en bij huisvestingsproblemen. Transfer Zorg na uw ziekenhuisopname Het is mogelijk dat u na uw ziekenhuisopname nog zorg nodig heeft. Deze zorg wordt in het Havenziekenhuis geregeld via de afdeling Transfer. In deze folder leest u

Nadere informatie

Samen bouwen aan vertrouwen tussen patiënt, naasten en hulpverleners

Samen bouwen aan vertrouwen tussen patiënt, naasten en hulpverleners Samen bouwen aan vertrouwen tussen patiënt, naasten en hulpverleners Introductie Nadenken en met anderen spreken over als je niet meer beter kunt worden is niet makkelijk. Over je levenseinde spreken kan

Nadere informatie

Regio Haaglanden Functiebeschrijving Casemanager dementie regio Haaglanden augustus 2012

Regio Haaglanden Functiebeschrijving Casemanager dementie regio Haaglanden augustus 2012 Regio Haaglanden Inleiding De voor de cliënt en zijn omgeving zeer ingrijpende diagnose dementie roept veel vragen op over de ziekte en het verloop hiervan, maar ook over de organisatie van zorg en over

Nadere informatie

palliatieve eenheid ten oever

palliatieve eenheid ten oever palliatieve eenheid ten oever Korte voorstelling Een palliatieve eenheid richt zich tot patiënten die ongeneeslijk ziek zijn, hiervoor geen behandeling meer krijgen en die een korte levensverwachting hebben.

Nadere informatie

waardering Zwolle Jonge mantelzorgers (jonger dan 18 jaar) zijn in de onderzoeken van de gemeente niet meegenomen,

waardering Zwolle Jonge mantelzorgers (jonger dan 18 jaar) zijn in de onderzoeken van de gemeente niet meegenomen, Zwolle Rapportage Mantelzorg in beeld Resultaten uit onderzoeken onder mantelzorgers 2012 en 2014 De gemeente Zwolle wil de positie van de mantelzorger versterken en hun taak verlichten. Met de komst van

Nadere informatie

Continue Palliatieve sedatie, feiten en fabels 19-09-2013. Specialist ouderengeneeskunde/docent. Probeer te verwoorden wat volgens jou

Continue Palliatieve sedatie, feiten en fabels 19-09-2013. Specialist ouderengeneeskunde/docent. Probeer te verwoorden wat volgens jou Continue Palliatieve sedatie, feiten en fabels 19-09-2013 Margot Verkuylen Specialist ouderengeneeskunde/docent Wat is het? Probeer te verwoorden wat volgens jou palliatieve sedatie is PALLIATIEVE SEDATIE

Nadere informatie

Vrijwilligersondersteuning in het verzorgings- en verpleeghuis in de laatste levensfase 1

Vrijwilligersondersteuning in het verzorgings- en verpleeghuis in de laatste levensfase 1 Vrijwilligersondersteuning in het verzorgings- en verpleeghuis in de laatste levensfase 1 Beschrijving werkwijze 1 Gebaseerd op de eindevaluatie Vrijwilligersondersteuning in het verzorgings- en verpleeghuis

Nadere informatie

Goede zorg, als genezing niet meer mogelijk is

Goede zorg, als genezing niet meer mogelijk is Goede zorg, als genezing niet meer mogelijk is Stichting Senioren Belangen Geldrop-Mierlo - 2011 Ten geleide Op 20 januari 2010 organiseerde de Stichting Senioren Belangen Geldrop- Mierlo (SBG-M) een lezing

Nadere informatie

Praktijk voor psychologische zorg en psychotherapie

Praktijk voor psychologische zorg en psychotherapie INTAKEVRAGENLIJST JONGERE (13 t/m 17 jaar) Indien je jonger bent dan 16 jaar dient het eerste gedeelte van het formulier door je ouders / verzorgers of verwijzer te worden getekend op de daarvoor aangegeven

Nadere informatie

Zorgmogelijkheden in de palliatieve zorg

Zorgmogelijkheden in de palliatieve zorg Zorgmogelijkheden in de palliatieve zorg Inleiding Met deze brochure informeren we u graag over de mogelijkheden in de palliatieve zorg. Palliatieve zorg kan verleend worden op verschillende plaatsen:

Nadere informatie

Short Form Project - ziekenhuis ID: Volgnummer: VRAGENLIJST. Zorgvrager

Short Form Project - ziekenhuis ID: Volgnummer: VRAGENLIJST. Zorgvrager Project - ziekenhuis ID: Volgnummer: VRAGENLIJST Zorgvrager 1 UW ERVARINGEN ZIJN WAARDEVOL In deze lijst staan vragen over uw lichamelijke en geestelijke gezondheid en kwaliteit van leven. Uw antwoorden

Nadere informatie

Waar vindt terminale zorg plaats? Terminale zorg bij u thuis

Waar vindt terminale zorg plaats? Terminale zorg bij u thuis Terminale Zorg Wanneer u en uw naasten deze folder onder ogen krijgen, heeft u van uw behandelend arts te horen gekregen dat u ongeneeslijk ziek bent en uw levensverwachting beperkt is. De behandeling

Nadere informatie

Patiëntgerichte zorg voor mensen met gevorderde kanker of een ernstige chronische aandoening

Patiëntgerichte zorg voor mensen met gevorderde kanker of een ernstige chronische aandoening Patiëntgerichte zorg voor mensen met gevorderde kanker of een ernstige chronische aandoening Wat zijn uw ervaringen? Informatie voor mantelzorgers Wat houdt het onderzoek in? Er kan nog veel verbeteren

Nadere informatie

HOE U DE SAMENWERKING MET THUISZORGMEDEWERKERS VERBETERT

HOE U DE SAMENWERKING MET THUISZORGMEDEWERKERS VERBETERT HOE U DE SAMENWERKING MET THUISZORGMEDEWERKERS VERBETERT Tips voor mantelzorgers die voor thuiswonende ouderen zorgen ZORGNETWERK VAN EEN KWETSBARE OUDERE Team van verpleegkundigen en verzorgenden Partner

Nadere informatie

Functiebeschrijving netwerk dementie regio Haaglanden

Functiebeschrijving netwerk dementie regio Haaglanden Functiebeschrijving netwerk dementie regio Haaglanden Inleiding De voor de cliënt en zijn omgeving zeer ingrijpende diagnose dementie roept veel vragen op over de ziekte en het verloop hiervan maar ook

Nadere informatie

workshop besluitvorming in de palliatieve fase

workshop besluitvorming in de palliatieve fase workshop besluitvorming in de palliatieve fase Alexander de Graeff, internist-oncoloog UMC Utrecht, hospice-arts Demeter Marjolein van Meggelen, oncologieverpleegkundige Aveant Consulenten PalliatieTeam

Nadere informatie

Mantelzorgondersteuning in de oncologische zorg. Voorkom dat er achter de patiënt nog een patiënt opduikt!

Mantelzorgondersteuning in de oncologische zorg. Voorkom dat er achter de patiënt nog een patiënt opduikt! 1 Mantelzorgondersteuning in de oncologische zorg Voorkom dat er achter de patiënt nog een patiënt opduikt! Ans Verdonschot Beleidsmedewerker IKNL Jopke Kruyt Zorginnovatie en begeleiding PROGRAMMA Waar

Nadere informatie

VRAGENLIJST. Mantelzorger

VRAGENLIJST. Mantelzorger VRAGENLIJST pagina 2 Uw ervaringen als mantelzorger zijn waardevol U zorgt voor uw partner, een familielid, een vriend of andere naaste. In deze lijst staan vragen over wat die zorg betekent voor u als

Nadere informatie

Palliatieve Thuiszorg: doe je samen. Bart Schweitzer, huisarts 11 april 2012 Amsterdam

Palliatieve Thuiszorg: doe je samen. Bart Schweitzer, huisarts 11 april 2012 Amsterdam PaTz Palliatieve Thuiszorg: doe je samen Bart Schweitzer, huisarts 11 april 2012 Amsterdam Palliatieve zorg in de eerste lijn: vooruitgang? Technische mogelijkheden Deskundigheid Continuiteit Samenwerking

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Geriatrie

PATIËNTEN INFORMATIE. Geriatrie PATIËNTEN INFORMATIE Geriatrie 2 Mevrouw, mijnheer Welkom op de afdeling acute geriatrie. De dienst acute geriatrie van het Algemeen Ziekenhuis Lokeren beschikt over 26 bedden en biedt multidisciplinaire

Nadere informatie