C3Admin: Bestek & Meetstaat + Projectbeheer C3A-IntroductieWorkshop

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "C3Admin: Bestek & Meetstaat + Projectbeheer C3A-IntroductieWorkshop"

Transcriptie

1 8 C3Admin: Bestek & Meetstaat + Projectbeheer C3A-IntroductieWorkshop C3A / Computer Assisted Arts Association nv zetel, sekretariaat, opleidingscentrum : Tramstraat 57, B-9052 Gent-Zwijnaarde tel (09) fax (09) btw BE bank

2 blad 2 C3Admin Bestek & Meetstaat met Office C3A-IntroductieWorkshop Overzicht 1. INTRODUCTIE / OVERZICHT Bestekken met Word Meetstaten en Vorderingstaten met Excel Waarom MS-Office met C3A-Extensies? Belangrijkste Vernieuwingen in C3Admin Algemene opzet Project-info integratie C3A-Extensies 2011: Bestek-vernieuwingen C3A-Extensies 2011: Meetstaat vernieuwingen OPZET Algemeen Systeembestanden Gegevensbestanden Referentielijsten Bestek Gebruik in een netwerk Meerdere gebruikers op één computer De Project-lijst en integratie van data in de documenten Projects.xlsx Project Kiezen Werkblad Projecten Gegevensvelden C3A-BESTEK V C3A lint Basisbestek Bestekstructuur Bladwijzers Bestekanalyse... 39

3 C3A-IntroductieWorkshop C3Admin Bestek & Meetstaat met Office blad 3 4. C3A-MEETSTAAT V Meetstaat lint Project Document Meetstaat Extra Detailmeetstaat Samenvattende meetstaat Bibliotheek Projectgroep Bibgroep Detailgroep Samenvattinggroep DATA-INTEGRATIE IN OVERIGE DOCUMENTEN SETUP BESCHIKBAAR VIA C3A.NET WORDT VERVOLGD INTEGRATIE MET AUTOCAD EN REVIT Voorbereiding in de C3A-AutoCAD- en C3A-REVIT Templates Voorbeeld-project Residentie LEIEDAM door Sheci.be VRAAG & ANTWOORD / AFSLUITER... 58

4 blad 4 C3Admin Bestek & Meetstaat met Office C3A-IntroductieWorkshop Aankondiging op de C3A-Website van deze infosessie :

5 C3A-IntroductieWorkshop C3Admin Bestek & Meetstaat met Office blad 5 1. INTRODUCTIE / OVERZICHT C3Admin-Extensies 2011 voor Bestek en Meetstaat Al meer dan twintig jaar wordt bij C3A een specifieke C3A-methodiek toegepast met Microsoft Office voor het geïntegreerd uitwerken van bestekken en meetstaten. Deze werkmethodiek, die vooral gebaseerd is op het goed gebruik van Word en Excel conform een vast omlijnd afsprakenstelsel, is ondertussen sterk verspreid onder de meer dan drieduizendzeshonderd C3A-Userclubleden en is ongetwijfeld dé meest toegepaste lastenboek-methodiek bij bouwprofessionals in Vlaanderen. Via onze partner Tase te Brussel wordt deze module ondertussen ook dé toonaangevende oplossing in het franstalige landsgedeelte. Met de ingrijpende vernieuwing bij de nieuwe release C3Admin 2011 zullen deze modules ongetwijfeld een nog prominenter rol gaan spelen bij vele architect-ontwerpers. De recente vernieuwing van Microsoft Office (2007/2010) was voor C3A een gepaste gelegenheid om de C3A- Extensies een stap verder uit te bouwen. Bij deze nieuwe versie valt de vroegere Office XP/2003 wel uit de boot, o.a. omdat we sterk inspelen op de recentere XML-techniek en Ribbon-besturing in Office, maar deze C3Admin 2011 is misschien wel dé motivatie voor allen die nog met zo n oude Office werken om dit nu meteen te vernieuwen naar Office 2010! In deze tekst zetten we vooreerst nog eens het concept uiteen van de C3A-Werkmethodiek voor Bestek & Meetstaat. We zetten ook nog even kort de voordelen van deze benadering op een rijtje. Tenslotte eindigen we met een overzicht van de nieuwste functionaliteiten en optimalisaties in onze C3Admin-Extensies De belangrijkste uitbreiding in de nieuwste release is ongetwijfeld de ingebouwde techniek om de ProjectInfo op een eenvoudige maar efficiënte manier (via XML) vanuit een Excel.xlsx bestand over te hevelen naar alle project-documenten, niet enkel in de bestekken en meetstaten, maar ook in alle brieven en formulieren én projectinfo in AutoCAD en REVIT

6 blad 6 C3Admin Bestek & Meetstaat met Office C3A-IntroductieWorkshop Bij de uitwerking van bouwprojecten, vanaf het ontwerp t.e.m. de uitvoering, vormen de ontwerpschetsen en uitvoeringstekeningen nog steeds de basis voor de aanvullende beschrijvingen. Bij deze aanvullende beschrijvingen worden in woorden en zinnen heel wat zaken beschreven die moeilijk te tekenen vallen (zoals uitvoeringsmodaliteiten en technieken, matariaalsamenstellingen en kleurgebruik, kwaliteit van de uitvoering, enz. ), terwijl de kwantiteit of hoeveelheden in meettabellen (zowel in detail én samenvattend) opgemaakt worden. Deze meetstaten bevatten heel wat details die nog steeds niet getekend worden, en die samen met de tekeningen een volledig lastencohier moeten vormen. Die meettabellen vormen ook de basis voor administratieve toepassingen, zoals prijsberekeningen, prijsvergelijkingen bij aanbestedingen, vorderingstaten, enz. De administratieve C3A-Extensies zijn uitbreidingen op de basissoftware Word en Excel. Deze C3A-Modules omvatten vooral een werkmethode en handige automatismen om de bouwdata vlot op te maken en te verwerken. Inmiddels zijn de C3A-Extensies dan ook uitgegroeid tot een onmisbare tool bij de informatisering van de bouwvoorbereiding. Het gros van de actieve ontwerpers in Vlaanderen doet beroep op de C3A- Extensies voor de geautomatiseerde opmaak van bestekken en meetstaten, maar ook voor de gestructureerde opbouw van hun CAD-tekeningen conform duidelijke afsprakenstelsels. Op die manier evolueren deze extensies -vandaag in Vlaanderen, en stilaan ook in Franstalig België- tot een heuse gebruikers-standaard.

7 C3A-IntroductieWorkshop C3Admin Bestek & Meetstaat met Office blad Bestekken met Word De C3A-methodiek bij het opmaken van beschrijvende bestekteksten is vooral gebaseerd op het goed gebruik van Stijlen en Outlining in Word, en bij deze release 2011 zijn daar ook Bladwijzers (of Bookmarks) bijgekomen. Bij goed voorbereide bestekteksten kan men in de Outline View alle artikels schrappen die niet van toepassing zijn, en nu kan men nog veel gemakkelijker via de C3A-Bladwijzers eenvoudigweg enkel de artikels selecteren die nodig zijn. Via de outlining-techniek met verschillende headings of kopregels kan men bovendien heel gemakkelijk specifieke artikels in de basisbestektekst via de structuur terugvinden. Na de selectie van de gewenste artikels moet men de teksten nog verder in detail nazien en bijwerken. Diverse stijlen laten toe hierbij heel efficiënt te werken. Fig.: de bestek-knoppen als onderdeel van de C3A-Word-Ribbon. In de C3A-Bestek-ribbon zijn diverse automatismen samengebracht. Een beknopt overzicht van enkele functionaliteiten: Nieuw Bestek: start een nieuw document gebaseerd op het besteksjabloon, waarbij dan ook meteen een basisbestek kan gekozen en/of gekoppeld worden. Bestek Analyseren: controleert een bestektekst voor wat betreft het gebruik van stijlen en nummering. Deze tool zal de bestektekst van de nodige bladwijzers voorzien, zodat er een bestekstructuurvenster getoond kan worden. BestekStructuur: Opent het bestekstructuurvenster met een hiërarchische uitklapbare lijst van alle artikels, gebaseerd op de bladwijzers (die via de Bestek Analyse voorbereid werden). Verschillende Tools voor specifieke opdrachten, zoals opmaken van meeteenheden, invoegen van volgnummers, opmaken van merkinfo. Stijlen: hulpknop om bepaalde tekstdelen (zoals Ofwel, Facaltatieve of Keuzeteksten) op een specifieke wijze formatteren. Stijlen als OFWEL en "FACULT" duiden via een opvallende kleur aan dat er een keuze moet gemaakt worden ; waar in een tekstdeel een keuze moet gemaakt worden tussen verschillende opties, zijn deze in een opvallende rode textstyle "OptieChar" geformatteerd, en waar iets moet ingevuld worden zijn 3 rode asterisken aangebracht. Tools om een inhoudstabel voorin de bestektekst en een artikeltabel (ter voorbereiding van de meetstaat) achteraan de tekst automatisch op te maken. Meetstaat : om volautomatisch een detailmeetstaat-skelet te genereren gebaseerd op alle artikels uit het actieve bestek Een help-knop: wellicht dé belangrijkste Tool, want hiermee wordt een uitgebreide interactieve help opgeroepen die de werkmethodiek én alle tools nog eens in detail uiteenzet.

8 blad 8 C3Admin Bestek & Meetstaat met Office C3A-IntroductieWorkshop Heel wat modelbestekteksten zijn zo goed mogelijk vóór-geformatteerd om het gebruik ervan te vergemakkelijken, en eigenlijk kunnen alle bestekteksten (uiteraard ook uw eigen teksten) via de BestekAnalyse-tool gemakkelijk geprepareerd worden om conform de werkmethodiek ingeschakeld te worden. 1.2 Meetstaten en Vorderingstaten met Excel Fig.: meetstaat-onderdelen De werkmethodiek bij het opmaken van een detailmeetstaat is gebaseerd op artikellijsten, die al of niet uit het bestek afgeleid werden. Een meetstaat kan ook gewoon op een modellijst artikels gebaseerd worden, zonder dat er al een bestek opgemaakt werd, om dan later aan de hand van de uitgewerkte artikels automatisch een bestektekst te laten samenstellen. De detailmeetstaat wordt zo opgemaakt dat via specifieke formules volautomatisch een gelinkte samenvatting ervan kan samengesteld worden. Aanvullend op de samenvattende meetstaat zijn heel wat voorzieningen getroffen om prijsaanvraagformulieren, kostenramingen en prijsvergelijkingen automatisch op te maken. Zo kan op een vlotte manier vanuit een referentie-prijslijst een kostenraming gemaakt worden. Extra automatismen bieden de functionaliteit om gemakkelijk prijsvariantes van verschillende aannemers te berekenen. Vanuit de samenvattende meetstaat kan ook een Vorderingstaat gegenereerd worden, die alle administratieve formulieren die hierbij verwacht worden in één overzichtelijk Excel-werkboek combineert. Tijdens onze C3A-Workshops en cursussen komen specifieke technieken met de artikellijsten aan bod, evenals de mogelijkheden om met meerdere detail- en samenvattende meetbladen te kunnen werken. Ook het tussenschuiven van gekoppelde artikels in de detail- én samenvattende meetstaat vraagt blijkbaar wat extra uitleg. Dat iedereen naar wens extra eenheden kan toevoegen, weten de meeste gebruikers al, maar wat met "artikels" en "subartikels" bedoeld wordt, wordt wel duidelijk tijdens de C3A-Infosessies. Automatisch in Word het bestek te laten samenstellen nadat de meetstaat vanaf een artikellijst vooraf gemaakt is, vraagt wel de nodige voorbereiding, want uiteraard moeten de artikelnummers in het modelbestek overeenkomen met de artikelnummers in de meetstaat!

9 C3A-IntroductieWorkshop C3Admin Bestek & Meetstaat met Office blad Waarom MS-Office met C3A-Extensies? Standaardsoftware Word en Excel als basis. We moeten al vele jaren niet meer uitleggen waarom we Microsoft Word en Excel gebruiken als instrumenten om teksten en berekeningen te maken, ipv bijv. WordPerfect en Lotus 123. U gebruikt toch ook Word en Excel? Naast de specifieke C3A-Tools blijven natuurlijk alle functionaliteiten van Word en Excel beschikbaar. Zo kan men via het gebruik van templates gemakkelijk een geuniformiseerde bureau-eigen pagina-opmaak garanderen: lettertypes, grootte, stijl, enz Daarnaast blijven allerlei standaardfuncties beschikbaar zoals spellingscontrole, zoekmechanismen, opmaakroutines, Een goed inzicht en gebruik van MS-Office is trouwens ook heel nuttig voor alle andere kantooradministratie zoals werfverslagen, standaardbrieven, facturatie Bovendien is zowat elke PC standaard uitgerust met deze basissoftware en vergt het gebruik van deze tools ook geen extra (software-)investering! Nood aan standaarden voor uitwisseling. Dankzij en internet zet de digitalisering zich steeds verder voort. Een gemakkelijke en snelle uitwisseling van digitale bouwdata zoals bestek en meetstaat wordt dan ook steeds belangrijker. Het spreekt voor zich dat voor iedereen beschikbare standaarden zoals Word en Excel onovertroffen zijn op vlak van uitwisseling van digitale bouwdata. Zeker indien men met andere partijen samenwerkt met dergelijke dynamisch aanpasbare bestanden, is Office een dankbare standaard. In België bestaat niet zoiets als een verplichte norm voor de opmaak van lastenboeken of CAD-tekeningen. Dit leidt tot problemen bij de uitwisseling van deze informatie tussen bouwprofessionals. De steeds duidelijker geformuleerde C3A-Afsprakenstelsels omtrent de opmaak van deze digitale bouwdata kunnen er zeker toe bijdragen dat deze uitwisseling in de toekomst efficiënter kan verlopen en dat vele leveranciers van bestekteksten rekening houden met de toegepaste werkmethodes van de gebruikers. Modelbestekteksten beschikbaar via het luik C3A-Materials op C3A-Net. Via zijn heel wat modelbestekteksten beschikbaar netjes opgemaakt en geformatteerd conform de C3A-Bestekmethodiek. Deze bestekken betreffen zowel neutrale lastenboeken als fabrikant-typische beschrijvingen. Via C3A-Net kunnen alle gebruikers de neutrale bestekteksten van de Regie der Gebouwen (de RG904n en RG904f) alsook het bestek van de VMSW (de B-2005) of de SWL (Société Wallonne du Logement ) conform de C3A-Bestekmethodiek downloaden. Daarnaast vindt u onder het luik C3A_Materials ook een overzicht van een groeiend aantal bouwfabrikanten die hun productteksten conform onze C3A-werkmethode beschikbaar stellen. Deze bestekteksten zijn volledig klaar voor gebruik beschikbaar. Op die manier kunnen ontwerpers en ingenieurs deze data onmiddellijk in hun lastenboeken integreren. C3A-Tools aanvullend op Word en Excel zorgen voor een specifieke applicatie! De C3A-Tools bevatten een aantal werkmethodes, routines en stijlen om het aanmaken van bestekken in Word en meetstaten in Excel te automatiseren. Dit geheel vormt aanvullend op Word en Excel een heel specifieke applicatie om bestekken en meetstaten optimaal te verwerken. Om de conformiteit tussen bestek en meetstaat te garanderen is in het systeem een methodiek van automatisch gegenereerde volgnummers ingebouwd. Op die manier kan men vlug checken in hoeverre met iedere beschrijving in het bestek daadwerkelijk een artikel in de meetstaat overeenstemt en omgekeerd. Door gebruik te maken van een vaste codering garanderen we ook dat in ieder bestek iedere artikelcode overeenkomt met eenzelfde inhoud. Zowel in de modelteksten van de Regie der Gebouwen, de teksten van de VMSW als bij de Neutrale Bestekteksten van het NAV wordt eenzelfde codestructuur gehanteerd (xx.xx.xx) alhoewel de codering zelf niet overeenkomt. Welke codering gebruikt wordt, is voor de C3A-Methodiek eender alhoewel het duidelijk is dat een uniforme afspraak daaromtrent zeker zijn voordelen zou hebben! C3A-Opleidingen De regelmatig georganiseede C3A workshops en cursusdagen rond deze C3A-bestekmethodiek zijn zeker een extra motivatie voor deze oplossing. Op die manier kan men kennismaken met enkele bijzondere tips & trics om deze techniek nog beter te beheersen. De workshops zijn eveneens een uitstekend klankbord om eens met uw collega s van mening te wisselen rond het gebruik van deze tools. Bovendien is dit het ideale forum voor de verdere ontwikkeling van deze C3A-Extensies. Op die manier kunnen we deze tools steeds verder blijven ontwikkelen in functie van de behoeften van onze C3A-Userclubleden.

10 blad 10 C3Admin Bestek & Meetstaat met Office C3A-IntroductieWorkshop 1.4 Belangrijkste Vernieuwingen in C3Admin Algemene opzet De voorgaande programmatuur nog opgemaakt voor Office XP/2003 die vooral bestond uit aparte macro s in Visual Basic, werd aangepast naar Office 2007 / 2010 via complete herprogrammatie in C# (C sharp) als constant beschikbare COM-AddIn of COM-invoegtoepassing. Bij de opzet werd ook grondig rekening gehouden met Windows - en disk-organisatie, Netwerk-opzet met instelbare configuratie qua disklokaties (met gedeelde instellingen en gebruikers-settings), die via een reeks Opties globaal voor de Word- en Excel-toepassing instelbaar is. Dit geheel resulteert in één c3admin.setup.exe, die geschikt is voor zowel voor Windows XP (sp3), Windows Vista (sp1) en Windows 7 (32/64 bit), én Office 2007/2010 (zowel Engelstalig, Nederlandstalig en Franstalig). Om de meertaligheid te ondersteunen werd intern in het systeem zoveel mogelijk in universeel Engels gecodeerd, met vertaaltabellen naar de Nederlandstalige en Franstalige versies Project-info integratie Een uiterst handige nieuwe tool is de Projectinfo-integratie, niet enkel in bestek en meetstaten maar beschikbaar voor alle Word en Excel-documenten,. Via dit systeem kan alle gewenste projectinfo overgenomen worden vanuit de projecten-database in om het even welk document: de knop Projectinfo opent een Projectinfo-venster waarin kan gebladerd worden naar een of ander gegeven ivm het bouwproject, de bouwheer, de aannemers, enz., waarna deze data in het actieve Word- of Excel-document kan ingevoegd worden door erop te dubbelklikken. Bij het selecteren van het project wordt alle projectgebonden data van dat specifiek project overgenomen in een XML-pakketje en geïntegreerd in de actieve word.docx of excel.xlsx, waarbij alle gewenste info als variabele velden in het document kan ingevuld worden. Dit is wegens allerlei redenen geen permanente link, maar het eenvoudigweg overhevelen van de projectinfo in het actieve document. Daarom is ook een Velden Bijwerken knop voorzien, zodat de projectinfo kan bijgewerkt worden indien de info in de projectdatabase zou veranderen.

11 C3A-IntroductieWorkshop C3Admin Bestek & Meetstaat met Office blad 11 De voorgestelde projecten-database in Excel is met een aantal slimme Excel-technieken uitgebouwd, zodat de meeste projectinfo heel gestructureerd kan opgebouwd worden. Maar de projectinfo-integratie tool in de C3Admin-Extensies is zo flexibel gemaakt dat eigenlijk om het even welke Excel-lijsten hiervoor kunnen ingeschakeld worden. Uiteraard blijft het nuttig om de door C3A vooringestelde database met de voorzien velden te gebruiken en daar uw eigen data in te copiëren, want dat zijn meteen ook alle voorbereide brieven, formulieren, AutoCAD en REVIT Titelhoeken, enz., klaar voor gebruik! Meer info over deze projects.xlsx kan je lezen in een artikel in C3A-Wijzer. Project-sjablonen Om deze projectdata-integratie te illustreren werden alle mogelijke brieven en formulieren klaar voor gebruik ingevuld met alle variabele projectinfo. Als men dan éénmalig een project selecteert (dat aldus het actieve project wordt), dan kan men uit de ruime selectie van voorbereide brieven en formulieren gewoon de gewenste documenten selecteren via de C3A- Gebruikersjablonen-selectie, en dan is elk document dat geopend wordt meteen met de juiste projectinfo ingevuld!

12 blad 12 C3Admin Bestek & Meetstaat met Office C3A-IntroductieWorkshop

13 C3A-IntroductieWorkshop C3Admin Bestek & Meetstaat met Office blad C3A-Extensies 2011: Bestek-vernieuwingen Bij deze recentste versie zijn een aantal extra functionaliteiten en optimalisaties doorgevoerd. Hierbij een beknopt overzicht van de recentste vernieuwingen. De meest opvallende vernieuwing bij de bestek-werkmethodiek is ongetwijfeld de methode om de bestekartikels via selectie in de C3A-Bladwijzers-structuur te selecteren ipv in de Outlining-structuur te elimineren wat niet gewenst is. Om dit mogelijk te maken werd een ingenieuze Bestek-analyse-tool uitgewerkt die automatisch in een basisbestek deze bladwijzers opmaakt, zodat bij het uitwerken van een nieuw bestek deze selectiemethode mogelijk wordt. Bij deze selectie kan in om het even welke volgorde artikels geselecteerd (of gedeselecteerd) worden, de tool schuift de artikel op de gewenste positie in de tekst. Dit kan zowel in een normaal werkzicht, maar ook in een Outline-view gebeuren. Om deze methodiek vlot te laten verlopen wordt een nieuw bestekdocument gekoppeld aan een geanalyseerd basisbestek uit de bestekteksten-bibliotheek, zodat ook bij bewerkingen achteraf vlot artikels kunnen bijgeselecteerd worden naar wens. Vanuit het bestekstructuur-overzicht kan via de optie Nieuw Artikel een extra artikel opgemaakt worden, dan dan automatisch ook een meetcode, volgnummer en desgewenste een volledige artikelstructuur meekrijgt conform de afspraken. Genereer automatisch de Meetstaat Via de Meetstaat-tool in de Bestek-ribbon wordt volledig automatisch een artikellijst én het skelet van de detailmeetstaat met blanco meetlijnen opgemaakt in een nieuw Excel-werkboek. Ipv deze tool te gebruiken kan men nog steeds (zoals voorheen) eerst zelf de artikellijst opmaken in het bestek, dan deze lijst copiëren naar het Windows Clipboard, om het dan in een Artikellijst in te plakken in de meetstaat-bibliotheek. Daarna moet dan ook nog de detailmeetstaat opgebouwd worden aan de hand van deze artikellijst. Maar nu kan dit allemaal samen in één beweging via deze nieuwe tool

14 blad 14 C3Admin Bestek & Meetstaat met Office C3A-IntroductieWorkshop C3A-Extensies 2011: Meetstaat vernieuwingen De werkmethode bij het opmaken van meestaten is eigenlijk niet echt veranderd met deze nieuwe release, maar er zijn toch een reeks optimalisaties doorgevoerd op basis van de feedback die we gekregen hebben tijdens onze recentste workshops. Vooral bij het genereren van een samenvatting en het maken van een prijsvergelijking (met gewijzigde hoeveelheden) zijn een aantal extra mogelijkheden beschikbaar. Ook de koppeling tussen detailmeetstaat en samenvatting alsook technieken voor een visuele controle van gebruikte formules zijn verder uitgebouwd in deze recentste versies. Formule berekening lijntotaal De formule voor de berekening van de lijntotalen in de detailmeetstaat werd al in de versie 2008 bijgestuurd. Waarbij vroeger de formule lijntotaal als nieuwe formule werd gedefinieerd en toegevoegd aan Excel (mfunc.xla) is nu geopteerd om deze formule te definiëren op basis van standaard gekende functies binnen Excel. Dit geeft het grote voordeel dat bij doorsturen van een detailmeetstaat in Excel naar een aannemer, deze aannemer de lijntotalen kan lezen op basis van deze formules en geen omzetting naar platte waardes (of doorgeven van mfunc.xla-bestand) nodig is. De formule die nu gebruikt wordt, vindt u terug in de ini-file van de meetstaat-extensies. Visuele controle artikeltotalen Zowel bij de Detail-meetstaat als bij de Samenvattende-meetstaat is een knop Traceer Totalen toegevoegd die het mogelijk maakt op een snelle manier visueel te controleren of het bereik voor de sommering van de lijntotalen correct is geformatteerd. De onderstaande screenshot maakt het gebruik van deze visuele controle duidelijk. Artikel bijvoegen nadat samenvatting is gemaakt Eenmaal vanuit de detailmeetstaat de samenvattende meetstaat is gemaakt, kunnen ook achteraf nog nieuwe artikels aan de detailmeetstaat worden toegevoegd. Het volstaat om nadien nogmaals op de knop samenvatting te klikken om de extra artikels toe te voegen aan de samenvatting. Onderstaande dialoogboxen maken dit verhaal duidelijk. Als dus al een samenvatting bestaat, en dan wordt via de tool Samenvatting gevraagd om eventueel een reeds opgemaakte samenvatting te herzien, waarbij nieuwe artikels netjes worden tussengeschoven. Na het automatisch laten invoegen van de ontbrekende artikels aan de samenvatting moeten evenwel nog een aantal kleinigheden bijgestuurd worden.

15 C3A-IntroductieWorkshop C3Admin Bestek & Meetstaat met Office blad 15 Foutafhandeling Sinds de release 2004 bevattten de C3A-Extensies voor Excel een mechanisme van foutafhandeling. Op basis van feedback aan de hotline is deze foutafhandeling verder uitgebreid met een aantal specifieke probleemgevallen. Opbouw samenvatting en prijsvergelijking Reeds bij de voorgaande versie 2008 werd bij het aanmaken van een nieuwe samenvatting, op vraag van een aantal gebruikers, geopteerd om standaard een aantal extra kolommen in te voegen voor de verschillende aanbestedende aannemers. Waar vroeger per aannemer slechts 2 kolommen gedefinieerd worden, zijn nu 6 kolommen beschikbaar Prijsvergelijking Bij het opmaken van een prijsvergelijking, zijn in de C3A-Extensies 2011 ook een aantal optimalisaties opgenomen: Indien de prijs voor een bepaald artikel inbegrepen is in een andere post, dan kan als eenheidsprijs 0 ingevuld worden. Bij het genereren van de prijsvergelijking wordt deze 0 vervolgens omgezet naar de formattering inbegr. Bij het activeren van een prijsvergelijking, worden de parameters van de prijsvergelijking nu ook automatisch netjes opgelijst onder de prijsvergelijkingstabel. Bij de aanzet van een nieuwe prijsvergelijking wordt nu vooraf gecheckt op automatisch ingevulde, gemiddelde prijzen van een vorige prijsvergelijking (nl. Format cells custom xxxxx ). Deze cellen worden dan opnieuw leeg gemaakt zodat het gemiddelde ook opnieuw berekend en ingevuld wordt. De gemiddelde prijs kan naar keuze een rekenkundig gemiddelde of een gewogen gemiddelde zijn... Genereer automatisch bestek Deze macro is heel handig voor bureaus die vertrekken van een meetstaat en op basis daarvan hun bestek selecteren. Immers, deze macro selecteert automatisch uw bestek vanuit een artikellijst in het Clipboard (afkomstig van een "copy" in de samenvattende meetstaat), waarin alle artikels die niet in die artikellijst voorkomen geschrapt worden. Artikelcodes aanwezig in het clipboard die niet teruggevonden worden in uw modelbestek worden automatisch toegevoegd op het eind van uw bestek. Op die manier heeft u een extra controle en kan u ontbrekende artikels makkelijk verder aanvullen.

16 blad 16 C3Admin Bestek & Meetstaat met Office C3A-IntroductieWorkshop 2. OPZET Bij installatie wordt in de map \C3Admin2011\Settings het bestand C3Admin.config geplaatst. In dit bestand worden alle instellingen opgeslagen die via het Opties dialoogvenster gemaakt worden. Dit dialoogvenster is toegankelijk vanuit zowel de Bestek- als vanuit de Meetstaatapplicatie. 2.1 Algemeen Het Opties dialoogvenster wordt opgeroepen met de Opties-knop en omvat drie tabbladen. Items met een blauwe titel betreffen gedeelde instellingen welke voor elke gebruiker gelden. Items met een groene titel betreffen persoonlijke instellingen welke per gebruiker afzonderlijk worden gemaakt. Men stelt hier de te gebruiken taal - nederlands of frans - in, en de lokatie van het configuratiebestand.

17 C3A-IntroductieWorkshop C3Admin Bestek & Meetstaat met Office blad Systeembestanden De lokatie van de sjabloonmap en de bestandsnamen voor de respectieve sjablonen evenals de lokatie van de bibliotheekmap worden hier bepaald. 2.3 Gegevensbestanden In dit tabblad stelt men in welke projectenlijsten worden gebruikt, en waar de gebruikerssjablonen staan. Let ook op de Projectmap!

18 blad 18 C3Admin Bestek & Meetstaat met Office C3A-IntroductieWorkshop 2.4 Referentielijsten 2.5 Bestek Hier wordt aangegeven wat de locatie is van de map waarin de basisbestektesksten worden bewaard. Voor het analyseren van bestekteksten stelt men in tot hoeveel niveau's diep de bestektekst moet worden geanalyseerd. Nota: indien de gebruiker in dit dialoogvenster fictieve zoekpaden opgeeft, dan worden deze aanvaard en in het configuratiebestand opgeslagen. In het dialoogvenster worden ze dan in rood weergegeven. Dit is opzettelijk zo voorzien, opdat men bij het instellen ook kan verwijzen naar mappen overheen het netwerk - zelfs als deze offline zijn.

19 C3A-IntroductieWorkshop C3Admin Bestek & Meetstaat met Office blad Gebruik in een netwerk De applicatie kan overheen een netwerk worden gebruikt. Meerdere gebruikers kunnen dezelfde data (projecten bouwheergegevens, basisbestekken en artikellijsten) delen. Via Opties stelt men de mappen in waar deze gegevens te vinden zijn. Hierbij moet opgemerkt dat deze zoekpaden voor alle gebruikers identiek dienen te zijn, vermits de locaties voor alle gebruikers in één centraal INI-bestand opgeslagen zijn. Zorg dus voor zoekpaden zoals: \\onze_server\c3a\c3admin2011\ \\onze_server\c3a\c3admin2011\data \\onze_server\c3a\c3admin2011\lib \\onze_server\c3a\c3admin2011\settings \\onze_server\c3a\c3admin2011\templates waarbij onze_server uiteraard wordt vervangen door uw servernaam... Indien iedereen binnen uw organisatie op dezelfde manier naar een map op de server verwijst, kan u ook vb. volgende overwegen: Z:\C3A\C3Admin2011\ enz. 2.7 Meerdere gebruikers op één computer Wanneer op hetzelfde toestel meerdere gebruikers inloggen, dan dient voor elk van hen de setupprocedure te worden uitgevoerd. Niettemin blijft het voor hen mogelijk om gezamenlijk dezelfde data te gebruiken. Deze data kan zoals hierboven beschreven op de server worden bewaard, maar evengoed op de pc zelf, vermits alle gebruikers dezelfde pc gebruiken. 2.8 De Project-lijst en integratie van data in de documenten Zie de Help-files voor meer details :

20 blad 20 C3Admin Bestek & Meetstaat met Office C3A-IntroductieWorkshop Projects.xlsx In de map met de gegevensbestanden wordt het Excel-werkboek Projects.xlsx bewaard. Dit werkboek bevat alle informatie omtrent de bouwprojecten. Die informatie wordt gebruikt in de voorbereide typedocumenten, en toegevoegd aan AutoCAD-tekeningen en Revit-projecten (vanaf r2012) waar deze informatie op haar beurt gebruikt wordt om titelblokken in te vullen. De gebruiker kan zelf bijkomende typedocumenten en -formulieren toevoegen welke op hun beurt aan het werkboek kunnen gekoppeld worden. Elk werkblad is opgevat als een Excel-tabel. Dit houdt in dat om een nieuwe gegevensrij aan de tabel toe te voegen, dit via invoegen rij dient te geschieden. In onderstaand voorbeeld rechtsklikken we op de kop van rij 5 en kiezen Invoegen uit het contextmenu. Let op: de eerste rij van elke tabel bevat de namen welke men best niet wijzigt. Deze zullen vanaf v2012 van AutoCAD en Revit ook gebruikt worden bij het invullen van projectgegevens in de tekeningen! Ook de tweede rij is geen gewone datarij: deze bevat verwijzingen naar de verschillende werkbladen in het werkboek. Deze verwijzingen zijn nodig om de gewenste gegevens uit die werkbladen te kunnen ophalen en ze in de datacellen weer te geven. Uiteraard mogen ook kolommen worden toegevoegd, dit gebeurt op vergelijkbare manier als het toevoegen van rijen. Het is evenwel imperatief dat nieuwe kolommen of rijen worden tussengevoegd: op deze manier is men zeker dat ze deel uitmaken van de tabel. Men kan makkelijk controleren of een cel al dan niet nog binnen een tabel valt. Indien dit het geval is, wordt boven het lint Hulpmiddelen voor tabellen zichtbaar. Let op: de eerste kolom van elk van deze werkbladen bevat telkens een unieke identificatie: in bovenstaand voorbeeld is elk dossiernummer uniek! Er mogen geen lege cellen voorkomen, en deze kolom mag niet verplaatst, verwijderd of hernoemd worden! Deze opmerking geldt voor elk werkblad binnen dit werkboek. De kolommen kunnen gesorteerd en gefilterd worden via het knopje met het pijltje bovenaan elke kolom. De lijst mag naar eigen inzicht gesorteerd worden, dit heeft geen invloed op de werking van het geheel.

21 C3A-IntroductieWorkshop C3Admin Bestek & Meetstaat met Office blad Het werkboek bevat meerdere werkbladen, waarvan u hieronder een overzicht vindt. Projectlijst De projecten worden bijgehouden in het werkblad Projecten. Deze tabel bevat volgende kolommen: Dossiernummer Dossiernaam Bouwheer Dossieromschrijving Dossiermap Dossierdatum Projectstatus Werf Architect Interieurarchitect Tuin & landschapsarchitect ProjectLeider Aannemer_Grondwerken Aannemer_Ruwbouw Aannemer_Dakwerken Aannemer_Schrijnwerk Aannemer_Elektra Aannemer_Pleisterwerk Aannemer_Sanitair Aannemer_Vloeren Aannemer_Verwarming Aannemer_Schilderwerken Aannemer_Tuinaanleg Ingenieur_Stabiliteit Ingenieur_Technieken Ingenieur_Akoestiek Veiligheidscoördinatie EPB Voor volgende kolommen dient de gebruiker de gegevens zelf in te vullen: Dossiernummer Dossiernaam Dossieromschrijving Dossiermap Dossierdatum Projectstatus Alle andere kolommen bevatten keuzelijstjes welke gekoppeld zijn aan een kolom uit één van de andere werkbladen in hetzelfde werkboek. Het keuzelijstje wordt geactiveerd door op de cel te klikken. Er verschijnt dan rechts van de cel een knopje waarmee het keuzelijstje kan worden opengeklapt. Vervolgens klikt men op het gewenste item: het lijstje verdwijnt en het item komt in de cel te staan. Om later een andere keuze te maken herhaalt men gewoon de procedure.

22 blad 22 C3Admin Bestek & Meetstaat met Office C3A-IntroductieWorkshop Nota: De veldnamen in de eerste rij worden in de typedocumenten gebruikt. Vanaf r2012 van AutoCAD en Revit worden ze eveneens in de door C3A voorbereide titelhoek gebruikt. Het is daarom wenselijk deze veldnamen niet te wijzigen. Ook aan dit werkblad mogen kolommen worden toegevoegd. Hoe de koppeling met de andere werkbladen in dit werkboek worden tot stand gebracht ziet u hier Bouwheren Hier worden de gegevens van de opdrachtgevers of bouwheren bewaard. ID / Bedrijfsnaam /Bedrijfsvorm /Aanspreking /Naam /Voornaam /Adres / Postcode /Gemeente Telefoon / / GSM / Fax /BTW Alle velden in dit en volgende werkbladen worden handmatig ingetikt, er is geen koppeling naar andere werkbladen. Voor deze en hierna vermeldde tabellen geldt volgende: De gebruiker mag deze lijst naar wens met bijkomende kolommen uitbreiden. Nieuwe rijen worden onderaan de lijst toegevoegd, of desgewenst tussen de reeds bestaande records gevoegd Aannemers Hier worden de gegevens van de aannemers bewaard. ID / Bedrijfsnaam / Bedrijfsvorm / Aanspreking / Naam /Voornaam /Adres /Postcode /Gemeente Telefoon / /GSM /Fax /Ondernemingsnummer /Klasse /Disciplines Het veld Disciplines is enkel bedoeld als geheugensteuntje voor de gebruiker. Desgevallend kan men meerdere disciplines in één cel invullen.

23 C3A-IntroductieWorkshop C3Admin Bestek & Meetstaat met Office blad Architecten Hier worden de gegevens van de architecten bewaard. ID /Bedrijfsnaam /Bedrijfsvorm /Aanspreking / Naam /Voornaam /Adres /Postcode /Gemeente Telefoon / / GSM / Fax / Disciplines / MaatschappelijkeZetel / Ondernemingsnummer /RPR /Orde Ingenieurs Hier worden de gegevens van de ingenieurs bewaard. ID /Bedrijfsnaam /Bedrijfsvorm /Aanspreking / Naam /Voornaam /Adres /Postcode /Gemeente Telefoon / / GSM / Fax / Ondernemingsnummer / Klasse / Disciplines Het veld Disciplines is enkel bedoeld als geheugensteuntje voor de gebruiker. Desgevallend kan men meerdere disciplines in één cel invullen Veiligheidscoördinatie Hier worden de gegevens van de veiligheidscoördinatoren bewaard. ID /Bedrijfsnaam /Bedrijfsvorm /Aanspreking / Naam /Voornaam /Adres /Postcode /Gemeente Telefoon / / GSM / Fax / Ondernemingsnummer EPB Hier worden de gegevens van de energieverslaggevers bewaard. ID /Bedrijfsnaam /Bedrijfsvorm /Aanspreking / Naam /Voornaam /Adres /Postcode /Gemeente Telefoon / / GSM / Fax / Ondernemingsnummer Medewerkers Hier worden de gegevens van de medewerkers bewaard. ID / Naam / Voornaam / Functie Werven Hier worden de gegevens van de werven bewaard. ID / Provincie / Adres / Postcode / Gemeente / Telefoon / Fax DatumStart / Kadaster / Verkaveling / DatumVerkaveling / Werfleider

24 blad 24 C3Admin Bestek & Meetstaat met Office C3A-IntroductieWorkshop Project Kiezen De knop roept een dialoogvenster op waarlangs men een project kan selecteren uit de projectenlijst. Het project kan men uit de projectenlijst kiezen aan de hand van selectievelden zoals Dossiernummer, Dossiernaam of Bouwheer. Deze velden zijn dynamisch bepaald aan de hand van de kolomtitels van de drie eerste kolommen uit het projectenbestand. Ernaast bevindt zich nog een spinner waarmee men door de lijst kan scrollen. Als bijkomende informatie wordt getoond in welke map het project is opgeslagen. Wanneer men een project selecteert, wordt naast de knop projectinformatie uit de projectenlijst weergegeven. Het actieve document is nu gekoppeld aan het gekozen project, waardoor alle projectinfo beschikbaar komt binnen het actieve document. Deze projectinfo kan men nu als gegevensveld in het actieve document invoegen. Opgelet: deze informatie is afkomstig uit de projectenlijst, en is dus geenszins gekoppeld aan de werkelijke positie van het project! Tip: Zo nodig kan via de knop Openen de projectenlijst worden geopend en aangevuld of bijgewerkt worden. Links van deze knop zien we ter info de naam en locatie van de projectenlijst. De knop rechts wordt gebruikt om de data uit de projectenlijst opnieuw in te lezen, zodat eventuele wijzigingen welke men aanbracht ter beschikking komen in de projectkeuzevakken van het dialoogvenster.

25 C3A-IntroductieWorkshop C3Admin Bestek & Meetstaat met Office blad Werkblad Projecten Vanaf de derde kolom mag de gebruiker kolommen toevoegen. Indien men een kolom toevoegt op het einde van het werkblad, draag er dan zorg voor dat de nieuwe kolom deel uitmaakt van de tabel, zoals beschreven in het artikel betreffende het werkboek Projects.xlsx. In de eerste rij van de nieuwe kolom vult men een naam in die duidelijk is voor alle gebruikers. In de cel daaronder moet de naam van het werkblad waarnaar de kolom verwijst letterlijk worden overgenomen. Kolommen welke naar hetzelfde werkblad verwijzen, kunnen gegroepeerd worden. In bovenstaande afbeelding staan de architectgerelateerde kolommen samen, net zoals de aannemergerelateerde kolommen. Groeperen van kolommen is niet verplicht, maar het zorgt er wel voor dat er ook in het Projectinfovenster groepen gevormd worden. Koppeling De koppeling tussen de cel op de derde en volgende rijen maak je als volgt: Selecteer de cel in kwestie, maak de linttab Gegevens actief en kies bij Hulpmiddelen voor gegevens voor Gegevensvalidatie. Er verschijnt een dialoogvenster waarin je het bereik instelt waar Excel de gegevens moet gaan ophalen.

26 blad 26 C3Admin Bestek & Meetstaat met Office C3A-IntroductieWorkshop Eens dat is gebeurd, kan je de cel naar beneden slepen, zodat dit voor alle records de gevraagde informatie tonen. Wanneer de gebruiker later nieuwe records toevoegt, zullen de gebruikte formules automatisch ook in dat nieuwe record worden meegenomen. Toevoegen, verplaatsen en hernoemen In elk werkblad van Projectx.xlsx kan en mag de gebruiker naar wens kolommen en zelfs werkbladen toevoegen, zoveel is inmiddels wel duidelijk. Ook het binnen hetzelfde werkblad verplaatsen van kolommen en werkbladen is toegelaten. Een kleine beperking hierbij is bovenaan dit document beschreven: in het werkblad Projecten kan je best bijeenhorende kolommen bij elkaar houden: dat geeft een aantal voordelen bij het gebruik van de voorbereide typedocumenten. Ook dient het werkblad Projecten als eerste te staan. Hernoemen van kolommen en werkbladen is weliswaar mogelijk maar wordt ten stelligste afgeraden: in de voorbereide typedocumenten zullen de automatisch ingevulde velden dan immers "wees" worden. Dat betekent dat er geen koppeling meer is tussen veld en werkblad, waardoor de gebruiker al deze documenten moet gaan bewerken om de verweesde velden opnieuw te koppelen. Ingeval de gebruiker kolommen/werbladen heeft toegevoegd/verplaatst, worden deze wijzigingen niet onmiddellijk overgenomen in de voorbereide typedocumenten. Dit heeft evenwel geen enkele invloed op de goede werking van deze typedocumenten. Zie het artikel omtrent de typedocumenten om deze wijzigingen daarin door te voeren.

27 C3A-IntroductieWorkshop C3Admin Bestek & Meetstaat met Office blad Gegevensvelden Koppelen aan een project Via de knop opent een dialoogvenster waarlangs men middels drie keuzelijsten een project kan selecteren uit de lijst Projects.xlsx. Nota: In ditzelfde dialoogvenster kan men desgewenst via de knop Openen het projectbestand raadplegen en/of wijzigen. Door een project uit de lijst te kiezen bevat het document vanaf nu een verwijzing naar het project. Alle projectgegevens zijn daardoor ter beschikking voor gebruik in het document. Indien de projectgegevens in het werkboek hierna nog worden gewijzigd, dan kunnen de gewijzigde gegevens gewoon op het document toegepast worden door de knop ander project. of door het kiezen van een Gegevensvelden invoegen Klik op de knop, dit opent het Projectinfovenster. Dit venster kan gedocked worden neergezet langs één van de vier zijden van het Word- of Excelvenster, of zwevend op het scherm worden geplaatst.

28 blad 28 C3Admin Bestek & Meetstaat met Office C3A-IntroductieWorkshop Het venster bevat een boomstructuur waarvan het eerste niveau de kolomtitels van het eerste werkblad in het werkboek Projects.xlsx toont. Deze structuur vertakt verder naar de onderliggend informatie vervat in de andere werkbladen van datzelfde werkboek. Door nu zo'n item in de boomstructuur te dubbelklikken, zal er een veld in het actieve document (Word of Excel) worden ingevoegd op de plek waar de aanwijzer staat. Dit veld geeft de waarde weer van dat item, voor het gekozen project. Op deze wijze kan een gebruiker vlot eigen typedocumentsjablonen bij creëren, of bestaande sjablonen aanvullen. Deze velden komen zoals reeds gezegd in het document te staan waar ze, mits het document aan een project is gekoppeld, onmiddellijk de corresponderende waarde tonen. De weergave van zo'n veld is verschillend in Word en in Excel. Wanneer we zo'n veld aanklikken in Word ziet het er uit als volgt: Dit veld kan in z'n geheel terug verwijderd worden met de Delete-toets, maar kan ook inhoudelijk gewijzigd worden zoals bovenstaande afbeelding aantoont. In Excel wordt de waarde van het veld gewoon in de actieve cel ingevoegd. Het veld is hier visueel niet direct als dusdanig herkenbaar. Wel wordt er op de achtergrond een Excel-naam aangemaakt, zoals we in deze afbeelding zien: Wanneer we de cel met een ander veld willen overschrijven krijgen we daar netjes een waarschuwing over:

29 C3A-IntroductieWorkshop C3Admin Bestek & Meetstaat met Office blad 29 Zo'n cel kan ook manueel overschreven worden, net zoals dat in Word het geval is. Wanneer men echter de knop overschreven met de waarden uit Projects.xlsx. klikt, worden de manuele wijzigingen opnieuw Knoppen Het Projectinfovenster beschikt over een viertal knoppen met volgende functie: Deze knop voegt het geselecteerde veld in op de plaats van de aanwijzer. De functie is dezelfde als dubbelklikken op het item in de boomstructuur. Deze knop geeft de gebruiker de keuze of de geselecteerde waarde naar het document wordt gekopiëerd, dan wel naar het klembord. Deze knop wordt gebruikt om de ingestelde opmaak (zie ook het opmaakvoorbeeld) op de in het document geselecteerde velden toe te passen. Deze knop opent een dialoogvenster waarin lettertype, kleur enz. kunnen gekozen worden voor gebruik in de velden. Een opmaakvoorbeeld wordt vervolgens naast deze knop weergegeven. (zie ook de afbeelding boven deze tabel)

30 blad 30 C3Admin Bestek & Meetstaat met Office C3A-IntroductieWorkshop 3. C3A-BESTEK V C3A lint De groep Projectinfo. Voor de bestekteksten is een speciaal lint C3A dat als COM-invoegtoepassing gedefinieerd is. Dit lint is altijd beschikbaar, de bereikbaarheid van bepaalde knoppen wordt bepaald door het soort document dat actief is. De groep Bestektools is enkel beschikbaar wanneer een bestekdocument actief is. Een bestaand document kan tot bestek worden omgevormd, door een bestekanalyse uit te voeren. De tab C3A bevat knoppen voor diverse functies, en zijn in groepen opgedeeld. Koppelt het document aan een project. Deze functionaliteit is ook aanwezig in de meetstaat applicatie. De volledige functionaliteit staat beschreven in een afzonderlijk artikel. opent een taakvenster waarin een zicht wordt geboden op de map met de gebruikerssjablonen welke geïnstalleerd zijn in de gebruikerssjabloonmap. Bij het aanklikken van zo'n sjabloon opent een nieuw document op basis van dat sjabloon. Bevat het sjabloon reeds projectvelden, dan worden ze ingevuld aan de hand van het gekozen project. Deze map zal voornamelijk gebruikt worden om allerlei voorbereide formulieren in op te slaan, zoals bouwaanvraag of statistisch formulier en brieven. Exporteert de projectgegevens naar een te selecteren dwg- of rvt-bestand. Daar wordt deze data op haar beurt in het titelblok overgenomen. Deze functionaliteit wordt pas geïmplementeerd bij de lancering van versie 2012 van AutoCAD en Revit. Roept het Projectinfo venster op. Zie het artikel betreffende gegevensvelden. Actualiseert de inhoud van de velden. Te gebruiken om eventueel gewijzigde gegevens uit de gegevensbestanden op te halen. Alterneert de weergave van de velden tussen de veldwaarde en de veldcode.

31 C3A-IntroductieWorkshop C3Admin Bestek & Meetstaat met Office blad 31 In de groep Bestek zien we volgende knoppen: Opent een nieuw document gebaseerd op het besteksjabloon. Ook kan hiermee een basisbestek gekozen en/of gekoppeld worden. Controleert een bestektekst voor wat betreft het gebruik van stijlen en nummering. De applicatie zal de bestektekst van de nodige bladwijzers voorzien, zodat er een bestekstructuurvenster getoond kan worden. Opmerking: dit venster kan enkel getoond worden indien het bestek aan een basisbestek is gekoppeld. Een geanalyseerd bestek bevat per artikel een geldige bladwijzer + bevat eventueel een verwijzing naar een basisbestek. We maken onderscheid tussen een snelle en een grondige analyse. Grondige analyse moet worden uitgevoerd indien het bestek nog niet eerder geanalyseerd is geweest. De functie verwijdert eerst eventueel aanwezige artikelbladwijzers, overloopt de bestektekst, en maakt een bladwijzer per artikel aan. Indien er een basisbestek is gekoppeld, wordt elk artikel uit het bestek qua artikelnummer en omschrijving afgecheckt t.o.v. het basisbestek. Ingeval er afwijkingen voorkomen, wordt dit tijdens de analyse gemeld, en kan de gebruiker ingrijpen. Afwijkingen kunnen zijn: artikelnummers zijn niet uniek, artikelnummer ontbreekt, tabulatie ontbreek tussen artikelnummer en omschrijving, omschrijving in bestektekst verschilt van de omschrijving in het basisbestek. Opdat het identificeren van een artikel correct zou verlopen, dient het artikel als volgt te zijn opgemaakt: Een artikel begint met een Kopstijl, en loopt tot aan de volgende Kopstijl. De eerste regel bestaat uit een artikelnummer, een tabulatie en een omschrijving. In de Opties, tabblad Bestek, stelt men in tot welk niveau van kopstijl de analyse dient te gebeuren. Artikelnummers dienen binnen een bestek uniek te zijn. Het einde van het laatste artikel valt samen met een eventuele manuele paginabreuk, of het einde van het document. Merk op dat indien de gebruiker reeds een inhoudstabel op het einde van het document had toegevoegd, deze door een manuele paginabreuk moet worden voorafgegaan. Betreft het bestekteksten welke met een eerdere versie van de Bestektools zijn aangemaakt, dan worden de stijlen vermeld in de Opties, tabblad Bestek, luit Om te vormen bestekstijlen, omgezet voor gebruik in de huidige versie. Snelle analyse zal enkel het bestek matchen met het basisbestek, en waar nodig nieuwe bladwijzers aanmaken. Wanneer men een basisbestek actief heeft, komt deze knop in de plaats van voorgaande. Een basisbestek is een document dat zich in de map voor basisbestekken bevindt, en dus niet naar een ander bestek verwijst. Daarom kan er op een basisbestek geen snelle analyse worden uitgevoerd. De twee knoppen basisbestek analyseren en bestek analyseren zijn voornamelijk bedoeld als visuele feedback voor de gebruiker, die zo in één oogopslag ziet of er een basisbestek dan wel een gewoon bestek actief is. Nota: bij elke nieuwe analyse van een basisbestek (vb omdat artikels werden toegevoegd of verwijderd), krijgt dat basisbestek een nieuw versienummer. Opent men een bestek dat op dit basisbestek is gebaseerd, dan zal de toepassing automatisch voorstellen om een snelle analyse uit te voeren, teneinde het bestek opnieuw te matchen met het basisbestek. Hiervoor dient de optie Automatisch openen van analysevenster... in het tabblad Bestek van het Optiesvenster aangevinkt te zijn.

32 blad 32 C3Admin Bestek & Meetstaat met Office C3A-IntroductieWorkshop In de groep Bestektools zien we volgende knoppen: Opent het bestekstructuurvenster. Geeft toegang tot de knoppen Meetcode en Toggle Meetcode. Maakt samen met volgende knop deel uit van de uitklaplijst Meetcodes. Wordt gebruikt voor het invoegen of wijzigen van meetcodes. Alterneert tussen het zichtbaar en onzichtbaar maken van de meetcode. Geeft toegang tot de knoppen Maak volgnummer, Volgnummers aanvullen, en Toggle volgnummers. Maakt samen met volgende twee knoppen deel uit van de uitklaplijst Volgnummers. Wordt gebruikt voor het aanmaken van een volgnummer bij een artikel. Wist alle volgnummers en hernummert het volledige bestek. Alterneert tussen het zichtbaar en onzichtbaar maken van de volgnummers. Geeft toegang tot de knoppen Maak referentie en Toggle referentie. Maakt samen met volgende knop deel uit van de uitklaplijst Referenties. Wordt gebruikt voor het invoegen van een revisiedatum en auteur. Alterneert tussen het zichtbaar en onzichtbaar maken van de referentie. Geeft toegang tot de knoppen Markeer merkinfo, Wis merkinfo en Toggle merkinfo. Maakt samen met volgende twee knoppen deel uit van de uitklaplijst Merkinfo. Wordt gebruikt om geselecteerde tekst als merkinformatie op te maken. Verwijdert de merkinformatie: opmaak èn tekst. Alterneert tussen het zichtbaar en onzichtbaar maken van de merkinformatie. Is een keuzelijst waaruit de gebruiker de stijlen kan kiezen welke zijn gedefiniëerd in het Opties dialoogvenster, in het luik Bestek. De niet uitgegrijsde stijlen zijn in het actieve document aanwezig. De uitgegrijsde kunnen in dit document niet worden gebruikt omdat ze ofwel niet in het sjabloon aanwezig waren of achteraf uit het document zijn verwijderd. Ze kunnen enkel worden gebruikt als ze manueel als stijl in het document terug worden aangemaakt. Roept de webpagina C3A Materials op. Geeft toegang tot de knoppen Inhoudstabel en Artikeltabel. Maakt samen met volgende knop deel uit van de uitklaplijst Tabellen. Wordt gebruikt voor het invoegen van een inhoudsopgave vooraan in het document. Voegt een artikelenlijst toe op het einde van het bestek. Deze kan vervolgens gebruikt worden om over te brengen naar het Excel-werkboek met artikelenlijsten. Geeft toegang tot de knoppen Herbereken, Toggle bladwijzers en Toggle Opmaak. Maakt samen met volgende drie knoppen deel uit van een uitklaplijst. Actualiseert alle velden in het bestek: datavelden, inhoudstabellen, enz. Alterneert tussen het zichtbaar en onzichtbaar maken van de bladwijzers. Alterneert tussen het zichtbaar en onzichtbaar maken van de opmaaktekens. Deze knop heeft dezelfde functie als het -teken in de groep Alinea in de Start-tab van het lint.

33 C3A-IntroductieWorkshop C3Admin Bestek & Meetstaat met Office blad 33 Indien het bestek artikelen bevat, wordt Excel opgestart. In een nieuw werkboek wordt aan de hand van de bestektekst een artikelenlijst opgemaakt. Op basis van deze artikelenlijst wordt vervolgens een nieuwe detailmeetstaat opgesteld. De gebruiker hoeft dan enkel nog de hoeveelheden in te vullen. In de groep Extra zien we volgende knoppen: Opent het Stijlcontrolevenster, waarmee de opmaakprofielen kunnen bewerkt worden. Roept het Opties-dialoogvenster op. Roept dit Help-bestand op. 3.2 Basisbestek Een basisbestek is een standaard document dat een beschrijving bevat van alle mogelijke artikels binnen een bepaald lot. Volgende zijn de basisbestekken die het VMSW beschikbaar stelt: Een basisbestek dient als referentie voor een specifiek bestek, maw een specifiek bestek bevat een selectie van artikels uit het basisbestek, eventueel aangevuld met eigen samengestelde artikels. De met de Extensies meegeleverde basisbestekken worden in een specifiek hiervoor bedoelde map geïnstalleerd. Zie hiervoor het artikel betreffende de Opties, luik Bestek.

34 blad 34 C3Admin Bestek & Meetstaat met Office C3A-IntroductieWorkshop 3.3 Bestekstructuur De knop opent een nieuw document gebaseerd op een basisbestek dat de gebruiker kiest uit de in de in de map met basisbestekken aanwezige documenten. Het geselecteerde document wordt in de achtergrond als "alleen lezen" geopend (zodat meerdere gebruikers in een netwerk met hetzelfde basisbestek kunnen werken), en de lijst met de bestekstructuur van het geselecteerde bestek opent aan de rechterzijde van het Word-venster. Nota: dit venster kan men eveneens openen via de knop. Het bestekstructuurvenster bevat een hiërarchische uitklapbare lijst. Door items in deze lijst aan te klikken, worden ook de items hoger in rang meegeselecteerd. Aangevinkte onderdelen worden automatisch vanuit het modelbestek naar het nieuwe bestek gekopiëerd. Ingeval men items deselecteert, worden deze ook onmiddellijk uit het nieuwe bestek verwijderd.

35 C3A-IntroductieWorkshop C3Admin Bestek & Meetstaat met Office blad 35 De volgorde waarin de gebruiker items selecteert heeft geen belang: de applicatie zal elke bijkomende selectie naar de correcte plek in het nieuwe bestek overbrengen. Bijkomende functionaliteit Om het de gebruiker makkelijk te maken bevat dit dialoogvenster een aantal extra's. Zoekfunctie Door in het zoekveld een zoekterm in te tikken en vervolgens op het verrekijkertje te klikken, wordt de bestekstructuur op de zoekterm doorzocht en blijft de aanwijzer staan op het eerste artikel dat aan het zoekcriterium voldoet. In onderstaand voorbeeld zochten we naar beraping, beraapt of berapen. Als zoekterm gaven we hiervoor bera op.

36 blad 36 C3Admin Bestek & Meetstaat met Office C3A-IntroductieWorkshop Knoppen Het dialoogvenster is voorzien van een paar knoppen, waarmee het actieve bestek (dus NIET het basisbestek) kan worden bewerkt. Nieuw hoofdstuk De knop roept een dialoogvenster op: De gebruiker vult een omschrijving in, en het nieuwe hoofdstuk wordt achteraan de structuur toegevoegd. Het hoofdstukvolgnummer wordt automatisch gegenereerd, maar kan door de gebruiker overschreven worden. Het nummer dient echter uniek te zijn, zoniet wordt men via een foutmelding hierover gewaarschuwd.

37 C3A-IntroductieWorkshop C3Admin Bestek & Meetstaat met Office blad 37 Nieuw artikel De knop roept een dialoogvenster op: De gebruiker vult een omschrijving in, en het nieuwe artikel wordt in de structuur tussengevoegd daar waar de aanwijzer staat. Het nieuwe artikel komt als laatste "kind" van het geselecteerde artikel. Het artikelnummer wordt automatisch gegenereerd, maar kan door de gebruiker overschreven worden. Het nummer dient echter uniek te zijn, zoniet wordt men via een foutmelding hierover gewaarschuwd. Ook moet het een geldig artikelnummer vormen, daar de goede werking van de meetstaat anders in het gedrang komt. Opgelet: indien men dergelijke nieuwe artikels weer uitvinkt in het structuurvenster, worden ze definitief verwijderd, inbegrepen eventuele toegevoegde tekst. Indien de gebruiker in het dialoogvenster geen meetcode of meeteenheid heeft geselecteerd, kan dit alsnog in het bestek zelf gebeuren. Meetcode toevoegen De knop komt enkel beschikbaar indien de aanwijzer in het bestekstructuurvenster op een item staat dat hiërarchisch lager is dan Hoofdstukniveau. Er zijn twee mogelijkheden: a) Het item bezit nog geen meetcode In dat geval wordt het item aan de bestektekst toegevoegd, op het einde van de regel staan meteen ook twee keuzelijstjes langswaar de gebruiker de meetmethode en de meeteenheid kan kiezen.

38 blad 38 C3Admin Bestek & Meetstaat met Office C3A-IntroductieWorkshop b) Het item bezit reeds een meetcode Het item wordt aan de bestektekst toegevoegd, op het einde van de regel staan meetmethode en de meeteenheid geselecteerd. Er zijn geen keuzelijstjes om deze te wijzigen. b) Zie ook de pagina betreffende het wijzigen van meetmethode en meeteenheid. Toon basisartikel De knop brengt het basisbestek naar de voorgrond, en selecteert daar het volledige artikel waarop de aanwijzer in het bestekstructuurvenster staat. Verberg artikelnummers / Verberg icoontjes De knop heeft twee mogelijkheden: enerzijds verbergt hij de artikelnummers in het bestekstructuurvenster, anderzijds de icoontjes welke net voor het artikelnummer staan. Bedoeling is om meer van de artikelnaam in het bestekstructuurvenster te kunnen tonen. Vernieuw De knop bekijkt welke items reeds deel uitmaken van het bestek, en of er in het bestek eventueel meetmethodes of meeteenheden gewijzigd zijn. Met deze resultaten wordt het bestekstructuurvenster opnieuw opgebouwd. Rechtermuisklikmenuutje Via een rechtermuisklik in het bestekstructuurvenster wordt volgend menuutje zichtbaar: Ook hier is het mogelijk om een nieuw hoofdstuk of artikel te maken (zie hoger), als extra's vinden we knopjes om de volledige bestekstructuur uit- of in te klappen, en om alle artikels ineens te selecteren of te deselecteren.

39 C3A-IntroductieWorkshop C3Admin Bestek & Meetstaat met Office blad Bladwijzers Een bladwijzer is een aanduiding bij een locatie of een stuk tekst, die u een naam geeft zodat u deze later gemakkelijk kunt terugvinden. Zo kunt u bijvoorbeeld een bladwijzer plaatsen bij tekst die u later nog eens wilt bekijken. In plaats van door het document te bladeren tot u bij de tekst bent, gaat u er rechtstreeks naartoe via het dialoogvenster. De knop maakt deze bladwijzers afwisselend zichtbaar of onzichtbaar. Opgelet: het hele mechanisme van bestekstructuur is opgehangen aan de bladwijzertechniek. Het is dus ten zeerste af te raden zomaar te knippen of te plakken in de bestekdocumenten, daar men anders het gevaar loopt dat er bladwijzers verloren gaan. 3.5 Bestekanalyse

40 blad 40 C3Admin Bestek & Meetstaat met Office C3A-IntroductieWorkshop Controleert een bestektekst voor wat betreft het gebruik van stijlen en nummering. De applicatie zal de bestektekst van de nodige bladwijzers voorzien, zodat er een bestekstructuurvenster getoond kan worden. Opmerking: dit venster kan enkel getoond worden indien het bestek aan een basisbestek is gekoppeld. Een geanalyseerd bestek bevat per artikel een geldige bladwijzer + bevat eventueel een verwijzing naar een basisbestek. We maken onderscheid tussen een snelle en een grondige analyse. Grondige analyse moet worden uitgevoerd indien het bestek nog niet eerder geanalyseerd is geweest. De functie verwijdert eerst eventueel aanwezige artikelbladwijzers, overloopt de bestektekst, en maakt een bladwijzer per artikel aan. Indien er een basisbestek is gekoppeld, wordt elk artikel uit het bestek qua artikelnummer en omschrijving afgecheckt t.o.v. het basisbestek. Ingeval er afwijkingen voorkomen, wordt dit tijdens de analyse gemeld, en kan de gebruiker ingrijpen. Afwijkingen kunnen zijn: artikelnummers zijn niet uniek, artikelnummer ontbreekt, tabulatie ontbreek tussen artikelnummer en omschrijving, omschrijving in bestektekst verschilt van de omschrijving in het basisbestek. Opdat het identificeren van een artikel correct zou verlopen, dient het artikel als volgt te zijn opgemaakt: Een artikel begint met een Kopstijl, en loopt tot aan de volgende Kopstijl. De eerste regel bestaat uit een artikelnummer, een tabulatie en een omschrijving. In de Opties, tabblad Bestek, stelt men in tot welk niveau van kopstijl de analyse dient te gebeuren. Artikelnummers dienen binnen een bestek uniek te zijn.het einde van het laatste artikel valt samen met een eventuele manuele paginabreuk, of het einde van het document. Merk op dat indien de gebruiker reeds een inhoudstabel op het einde van het document had toegevoegd, deze door een manuele paginabreuk moet worden voorafgegaan. Betreft het bestekteksten welke met een eerdere versie van de Bestektools zijn aangemaakt, dan worden de stijlen vermeld in de Opties, tabblad Bestek, luit Om te vormen bestekstijlen, omgezet voor gebruik in de huidige versie. Snelle analyse zal enkel het bestek matchen met het basisbestek, en waar nodig nieuwe bladwijzers aanmaken.

41 C3A-IntroductieWorkshop C3Admin Bestek & Meetstaat met Office blad 41 Wanneer men een basisbestek actief heeft, komt deze knop in de plaats van voorgaande. Een basisbestek is een document dat zich in de map voor basisbestekken bevindt, en dus niet naar een ander bestek verwijst. Daarom kan er op een basisbestek geen snelle analyse worden uitgevoerd. De twee knoppen basisbestek analyseren en bestek analyseren zijn voornamelijk bedoeld als visuele feedback voor de gebruiker, die zo in één oogopslag ziet of er een basisbestek dan wel een gewoon bestek actief is. Nota: bij elke nieuwe analyse van een basisbestek (vb omdat artikels werden toegevoegd of verwijderd), krijgt dat basisbestek een nieuw versienummer. Opent men een bestek dat op dit basisbestek is gebaseerd, dan zal de toepassing automatisch voorstellen om een snelle analyse uit te voeren, teneinde het bestek opnieuw te matchen met het basisbestek. Hiervoor dient de optie Automatisch openen van analysevenster... in het tabblad Bestek van het Optiesvenster aangevinkt te zijn. Wanneer een bestektekst open staat voor bewerking, kan dus één van bovenstaande knoppen gebruikt worden, wat het Bestekanalyse-dialoogvenster oproept. Ingeval het bestek niet aan een basisbestek is gekoppeld, is enkel de grondige analyse beschikbaar. Is het bestek wel aan een basisbestek is gekoppeld, dan komt de snelle analyse eveneens beschikbaar. Men kan een niet-gekoppeld bestek alsnog aan een basisbestek koppelen d.m.v. de browse-knop naast het veld Basisbestek. Langs dezelfde weg kunnen reeds gekoppelde teksten alsnog aan een ander basisbestek worden gekoppeld. Tijdens de analyse wordt een indicatie van het verloop aangeduid d.m.v. een groene balk. Een snelle analyse duurt vrij kort. Afhankelijk van de bestektekst kan een grondige analyse makkelijk een paar minuten tot zelfs uren duren. Ingeval tijdens de analyse blijkt dat een artikelnummer uit het bestek een andere omschrijving heeft in het basisbestek, dan kan het artikel al dan niet met het artikel uit het basisbestek overschreven worden. Hiervoor gebruikt u het vinkje bij Conflicten.

42 blad 42 C3Admin Bestek & Meetstaat met Office C3A-IntroductieWorkshop Voor heel wat meer uitleg, zie de Bestek-HelpFile : Via de rode sterretjes in de Help-files werd duidelijk gemaakt waar een en ander aangepast of vernieuwd werd heel wat dus, bij deze release!

43 C3A-IntroductieWorkshop C3Admin Bestek & Meetstaat met Office blad C3A-MEETSTAAT V2011 Zie de help voor meer details : Het onderdeel Projectendatabase is uniform met deze faciliteiten in Word zie vorige hoofdstuk.

44 blad 44 C3Admin Bestek & Meetstaat met Office C3A-IntroductieWorkshop 4.1 Meetstaat lint Na installatie van de meetstaatapplicatie heeft Excel een C3A-groep in het lint, met een aantal knoppen die de verschillende procedures en functies van de applicatie kunnen oproepen Project De groep Project bevat slechts één knop. Indien een project geselecteerd is, wordt naast deze knop projectinformatie uit de projectenlijst weergegeven. De knop roept een dialoogvenster op waarlangs men een project en een medewerker kan selecteren uit de projectenlijst Document De knoppen in de groep Document worden gebruikt om allerlei voorbereide documenten te koppelen aan de actieve meetstaat Meetstaat Deze twee knoppen gebruiken we om resp. een nieuwe detailmeetstaat te beginnen, of om naar het bibliotheekwerkboek te gaan Extra De knoppen in de groep Extra dienen ter controle en keuze van het gebruikte opmaakprofiel, het oproepen van het Opties dialoogvenster of het oproepen van deze Help.

45 C3A-IntroductieWorkshop C3Admin Bestek & Meetstaat met Office blad Detailmeetstaat Indien een detailmeetstaat actief is, verschijnt ook de groep Meetstaat detail Samenvattende meetstaat Is er een samenvatting actief, verschijnt ook de groep Meetstaat samenvatting Bibliotheek Wanneer de artikelenlijst actief is, verschijnt ook de groep Meetstaat bib Projectgroep De groep Project bevat slechts één knop. Indien een project geselecteerd is, wordt naast deze knop projectinformatie uit de projectenlijst weergegeven. Project kiezen Het project kan men uit de projectenlijst kiezen aan de hand van selectievelden zoals Dossiernr, Afkorting of Naam. Deze velden zijn dynamisch bepaald aan de hand van de kolomtitels van de drie eerste kolommen uit het projectenbestand. Ernaast bevindt zich nog een spinner waarmee men door de lijst kan scrollen. Als bijkomende informatie wordt getoond in welke map het project is opgeslagen. Opgelet: deze informatie is afkomstig uit de projectenlijst, en is dus geenszins gekoppeld aan de werkelijke positie van het project! Tip: Zo nodig kan via de knop Openen de projectenlijst worden geopend en aangevuld of bijgewerkt worden. Links van deze knop zien we ter info de naam en locatie van de projectenlijst. De knop rechts wordt gebruikt om de data uit de projectenlijst opnieuw in te lezen, zodat eventuele wijzigingen welke men aanbracht ter beschikking komen in de projectkeuzevakken van het dialoogvenster.

46 blad 46 C3Admin Bestek & Meetstaat met Office C3A-IntroductieWorkshop Bibgroep eens de gebruiker de gewenste artikelnummers uit de artikellijst heeft geselecteerd, klikt hij deze knop. De geselecteerde artikels worden vervolgens, volgens het aantal geselecteerde lijnen, aan de detailmeetstaat toegevoegd. hiermee selecteert men alle artikels in de database om ze volgens het aantal geselecteerde lijnen, in de detailmeetstaat in te voegen Detailgroep Deze knop dient om naar de artikel database te springen, met de bedoeling om artikels, volgens het aantal geselecteerde lijnen, in te voegen. Met deze knop kan men een formule in een cel laten invullen. Deze knop dient om reeds bestaand artikelmeetblok Deze knop zal aan een aangemaakt artikel een ExcelNaam toekennen voor verder gebruik in de samenvattende meetstaat. Deze drukknop visualiseert welke cellen in de berekening van een totaalcel zijn opgenomen. Zie ook Visuele controle artikeltotalen in de detailmeetstaat en Visuele controle artikeltotalen in de samenvattende meetstaat. Met deze drukknop kan men de totalencontrole welke met vorige knop werd gevisualiseerd terug verwijderen. Met deze drukknop kan men vanaf de detail meetstaat een samenvattende meetstaat laten aanmaken.

47 C3A-IntroductieWorkshop C3Admin Bestek & Meetstaat met Office blad Samenvattinggroep Met deze drukknop kan men de eenheidsprijzen uit de database van artikels in de samenvatting laten invullen, ofwel in de kolom der eenheidsprijzen voor een raming, ofwel bij de eenheidsprijzen van een aannemer voor een offerte. Met deze drukknop kan men een prijsvergelijking laten opmaken van een aanbesteding. Met deze knop kan men een artikellijn laten aanmaken, (men hoeft enkel het artikelnummer, als tekst, in te voeren in de kolom der artikelnummers). Deze knop dient om naar het geselecteerde artikel in de detailmeetstaat te springen. Met deze drukknop kan men de prijzen zichtbaar of onzichtbaar maken. Deze drukknop visualiseert welke cellen in de berekening van een totaalcel zijn opgenomen. Zie ook Visuele controle artikeltotalen in de detailmeetstaat en Visuele controle artikeltotalen in de samenvattende meetstaat. Met deze drukknop kan men de totalencontrole welke met vorige knop werd gevisualiseerd terug verwijderen. Met deze drukknop kan men de samenvattende meetstaat loskoppelen van de detailmeetstaat en van de meetstaat applicatie, om als afzonderlijk rekenblad aan derden door te geven. Met deze drukknop kan men de gegevens van de samenvattende meetstaat overzetten naar een prijsaanvraagformulier. Met deze drukknop kan men de gegevens van de samenvattende meetstaat overzetten naar de vorderingstaat.

48 blad 48 C3Admin Bestek & Meetstaat met Office C3A-IntroductieWorkshop 5. DATA-INTEGRATIE IN OVERIGE DOCUMENTEN Bron In nauwe samenwerking met het NAV stelt C3A al lang een aantal voorbereide typedocumenten ter beschikking. Daarin vinden we onder meer diverse brieven naar bouwheer, aannemer enz. en ook een aantal formulieren en typecontracten. C3A bewerkte deze documenten zodat ze qua opmaak zo goed mogelijk bij elkaar aansluiten. Indien de gebruiker graag een ander lettertype wil, volstaat het voor de meeste van deze documenten om de Standaard stijl (Normal voor de engelstalige Office) het gewenste lettertype toe te kennen. Kopstijlen en opsommingen zullen in de meeste gevallen automatisch volgen. Al deze documenten zijn bewaard als sjabloonbestand in het dotx-formaat, zodat ze zowel in Office 2007 als 2010 bruikbaar zijn. Deze bestanden worden geïnstalleerd in de map met de systeemsjablonen. Zie hiervoor het artikel omtrent de Opties. Desgewenst kunnen deze sjablonen aangevuld worden met een eigen logo of watermerk enz. Gebruik Open de map met de systeemsjablonen en dubbelklik het gewenste sjabloon. Er opent een kopie die men opslaat in de projectmap. In zo'n typedocument vinden we zwarte, rode en blauwe tekst. De gebruiker ziet zo in één oogopslag waar hij moet aanvullen/invullen/schrappen. De zwarte tekst is de "body" van het document: dit is de tekst welke men eventueel eenmalig in het sjabloon zal aanpassen maar die daarna ongewijzigd zal blijven. De rode tekst zijn velden. In deze documenten zijn slechts twee soorten gebruikt: de datumvelden zijn zo voorzien dat ze de datum tonen wanneer het document het laatst werd opgeslagen. Wie daar graag een andere waarde ziet, kan dat in het sjabloon aanpassen. Desgewenst mag dat datumveld zelfs vervangen worden door gewone tekst die dan in het blauw wordt opgemaakt. Een tweede soort veld is het gegevensveld. Deze velden halen hun informatie uit het werkblad Projects.xlsx. De blauwe tekst wordt voor elk project afzonderlijk door de gebruiker aangepast. In bovenstaand voorbeeld zal men mevrouw schrappen en een datum invullen. Bij een zwart-witafdruk worden zowel de rode als de blauwe tekst gewoon als zwart afgedrukt. Wie een kleurenprinter gebruikt kan in de sjablonen best de stijlen aanpassen. Hoe men deze documenten koppelt aan projecten, en hoe gegevensvelden toegevoegd worden leest u in het betreffende artikel.

49 C3A-IntroductieWorkshop C3Admin Bestek & Meetstaat met Office blad 49 Eens een project gekozen is in het C3A-Lint, kunnen naar wens om het even welke voorbereide sjablonen geopend worden, en automatisch is de juiste projectinfo in het document ingevuld! Tip: indien je zo n ingevuld document opslaat in het.docx of.xlsx formaat, dan kan je achteraf nog van projectinformatie dynamisch wisselen door een Velden Bijwerken of door een ander project te kiezen. Sla je zo n document echter op in het vroegere.doc of.xls formaat, dan wordt al die XML-data omgezet in gewone, niet meer variabel tekst - wat soms ook nuttig kan zijn. Je kan er natuurlijk ook altijd een PDF van maken als digitaal, niet meer te wijzigen eindresultaat

50 blad 50 C3Admin Bestek & Meetstaat met Office C3A-IntroductieWorkshop 6. SETUP BESCHIKBAAR VIA C3A.NET De setup van deze vernieuwde toepassing, samen met de C3Admin-cursusoefening, is beschikbaar op C3A.net : Opgelet : Deze nieuwste versie van onze C3A-Extensies voor Bestek- en Meetstaat wordt in een eerste fase exclusief beschikbaar gesteld aan C3A-Userclubleden die deze introductie-workshop of de tweedaagse basiscursus meevolgen, zodat dit met de nodige uitleg optimaal in gebruik kan genomen worden. Enkel deze C3A-Userclubleden zien bovenstaande c3admin.2011.setup.exe.

51 C3A-IntroductieWorkshop C3Admin Bestek & Meetstaat met Office blad 51 Via de C3Admin.Setup.exe worden alle benodigde C3A-Extensies als een COM-invoegtoepassing geïnstalleerd Eénzelfde setup is geschikt voor zowel Windows XP/Vista/7 en Office 2007 / 2010, Nederlandstalig, Franstalig of Engelstalig. Beschikbaar exclusief voor C3A-Userclubleden op C3A.net https://projectpoint.buzzsaw.com/client/c3a/40_c3a/c3a_extensies/10_office/c3admin2011 Opm.: datum sept is de Franse invulling (vertaling menu s) al geïntegreerd in de c3admin setup.exe, ook de franstalige Helpfiles zitten daarbij uitgewerkt.

52 blad 52 C3Admin Bestek & Meetstaat met Office C3A-IntroductieWorkshop 7. WORDT VERVOLGD We beseffen dat er veelal tijd tekort is om alle details grondig te kunnen doornemen, zelfs in de tweedaagse C3A-Cursus. Vandaar dat we dit verder aanvullen met specifieke workshops rond bepaalde deelthema s, bijv. ivm enkele specifieke Excel-vaardigheden : Zie ook de tweedaagse basiscursus Bestek en Meetstaat met Office, die heel regelmatig bij C3A herhaald wordt :

53 C3A-IntroductieWorkshop C3Admin Bestek & Meetstaat met Office blad INTEGRATIE MET AUTOCAD EN REVIT 8.1 Voorbereiding in de C3A-AutoCAD- en C3A-REVIT Templates Deze ProjectInfo uit de project.xlsx is uiteraard ook bedoeld om in onze AutoCAD- en REVIT-projecten te integreren. Alles hiervoor is reeds voorzien, vanaf onze C3A-REVIT-Extensies release 2012 (april 2011 ) zit deze functiononaliteit ook in REVIT-Extensies (de programmatuur zoals voor in Office 2010 toegepast is perfect compatibel met REVIT 2012 ), maar voor de integratie van deze projectdata in AutoCAD DWG s (die nog geen XML kent) wordt nog een procedure met Drawing Properties uitgewerkt. Kwestie van ook de Schedule-Tables of meetstaat-extracties vanuit REVIT netjes klaar te zetten om alle meetinformatie ook meteen vanuit REVIT in onze Excel-meetstaten te integreren - ook daar is al alles voor klaargezet ; enkel ook goed REVIT met de C3A-REVIT-Extensies gebruiken? Op onze C3A-Workshop BIM-Bouwdata-Extractie in febr werd een en ander op dit vlak in detail verduidelijkt ; ook voor dieegenen die NOG NIET met REVIT aan de slag zijn, kan het heel nuttig zijn om de infobundel van deze workshop eens in te kijken : KLIK HIER ( opgelet: 15 Mb 82 pag.) Daarin wordt ook de link met onze meetstaten-toepassing in Excel verduidelijkt en ziet u ook hoever dit al staat met REVIT. Hierna volgt een voorbeeld uit de praktijk waar dit uiterst efficiënt toegepast werd

54 blad 54 C3Admin Bestek & Meetstaat met Office C3A-IntroductieWorkshop 8.2 Voorbeeld-project Residentie LEIEDAM door Sheci.be Residentie Leiedam staat voor comfort, veiligheid, service op maat en functioneel zelfstandig en toch samen -wonen in één van de charmantste steden, Deinze, aan de Leie met haar prachtig groen kader! Exterieur-Renderings van het REVIT-model Het nieuwbouwproject is centraal gelegen in Deinze centrum met prachtig zicht op de Leie. Het kleinschalig wonen uit zich in 39 seniorenflats waar ouderen zelfstandig kunnen wonen. Het voorziet daarnaast in een gemeenschapsruimte (cafetaria, welness ), 30 overdekte parkeerplaatsen en een omgeven parktuin voor de bewoners en de buurt. Qua vorm en uitzicht vormt het gebouw een open, speels en niet monoliet karakter, door de in- en uitspringende gedeeltes ten opzichte van het gevelvlak. Uitgangspunt hierbij is de integratie in de bestaande lage bouwmorfologie van de Guido Gezellelaan. Door de situering van de gemeenschapsruimte (cafetaria) op het niveau van de Guido Gezellelaan en een fietsenlift om het nivoverschil tussen Guido Gezellelaan en Leiedam op te vangen wordt een knooppunt gevormd met het stadscentrum Deinze. Iedere bewoner krijgt zijn eigen gepersonaliseerde inkom en een al dan niet overdekt terras. Doordat elke bewoner naast zijn eigen leefruimte ook een stukje buitenruimte kan personaliseren, vergroot de kans dat hij zich ook thuis gaat voelen. Tevens vormen deze buitenruimtes die een uitbreiding zijn van het interieur, een schakel tussen de omgeving en de binnenruimte. Vanuit deze geborgen positie kan de oudere de wereld rondom hem ontdekken en vooral genieten van het wonen in het groen. Deze luxueus gebouwde flats met zeer laag energieverbruik kunnen 2 personen verwelkomen met zelfs één andersvalide. Deze flats respecteren steeds een ruimte tussen 50 m² en 80m² en bieden eveneens een prachtig terras. De combinatie van een zwarte sokkel in metselwerk en een witte bepleisterde bovenbouw versterken het idee van het opnemen van het gebouw in zijn omgeving. Door het verspringen van de gevelvlakken ten opzichte van elkaar en het voorzien van in-en uitspringende terrassen wordt een levendig gevelbeeld gevormd en het idee van gesloten naar open bebouwing binnen éénzelfde volume versterkt. Bekijk de volledige verkoopsbrochure hier op

55 C3A-IntroductieWorkshop C3Admin Bestek & Meetstaat met Office blad 55 Er zijn verschillende types flats * Interieur-Rendering van het REVIT-model Voorbeeld van enkele verkoopsplannen van flats die zo gerenderd uit het REVIT-model afgeleid worden, mét alle meetstaat-info (niet enkel vloeropp.!) Eigenaars en huurders genieten van een hoogstaande afwerking: luxueuze inkomhal en lift, keuken en badkamer, aparte slaapkamers, geïntegreerde keuken, onderhoudsvriendelijke materialen, Alle flats hebben een eigen telefoonverbinding, tv-aansluiting, branddetectie en oproepsysteem enz. Meerdere liften zorgen voor een vlot intern verkeer. Voor de andersvaliden zijn liften, toegangen en toiletten aangepast om het hen zo aangenaam mogelijk te maken. Binnen deze accommodatie heeft dit project ook een uiterst verzorgde en aangename wellness en fitnessruimte met sauna, jacuzzi, infraroodcel, aparte kine- en verzorgingsruimten, Ook de keukens, badkamers e.d. werden al van bij de voorbereiding heel gedetailleerd in REVIT uitgewerkt. U kan het volledige project bekijken op of op de site van SheCi.be

56 blad 56 C3Admin Bestek & Meetstaat met Office C3A-IntroductieWorkshop en in REVIT zelf ziet dit er zo uit ( zie de PrintScreens hieronder ) : In één virtueel model wordt het gehele gebouw uitgewerkt, zodat daar automatisch plannen, doorsnedes, gevels en allerlei 3D-zichten uit afgeleid worden. Ook de badkamers, keukens, raamgehelen, enz. werde gedetailleerd (tot op 1/20 ) in het 3D-model opgebouwd. Dit vormt ook de basis voor de 3D-Renderings, die daardoor ook gedetailleerd en uitstekend zijn van kwaliteit

57 C3A-IntroductieWorkshop C3Admin Bestek & Meetstaat met Office blad 57 De Schedule Tables of Quantitie Views in REVIT worden begeleid met meetstaat-tekeningen, waar via Tags alle elementen in de meetstaat met duidelijke verwijzingen gerefereerd worden naar de plannen. Zelfs de plinten komen korrekt en gedetailleerd in de meetstaat-views en in aparte meet-tekeningen! Hét aandachtspunt in het kader van deze workshop, is het toepassen van de vele meetstaat-bouwdata-extractietechnieken, volledig conform de voorbereide C3A-Werkmethodiek in de C3A-Revit-Template én in de C3Admin- Extensies voor Excel! De REVIT-ScheduleTables kunnen zo geëxporteerd worden om in de C3A-Meetstaat-tabellen te worden ingelezen

58 blad 58 C3Admin Bestek & Meetstaat met Office C3A-IntroductieWorkshop 9. VRAAG & ANTWOORD / AFSLUITER vraag & antwoord - bespreking & reacties zie het evaluatie-formulier graag uw reactie!

C3A-workshop Excel de Projects.xlsx en Excel-tips & trics. 9 okt. 2013

C3A-workshop Excel de Projects.xlsx en Excel-tips & trics. 9 okt. 2013 C3A-workshop Excel de Projects.xlsx en Excel-tips & trics 9 okt. 2013 C3A / Computer Assisted Arts Association nv zetel, sekretariaat, opleidingscentrum : Tramstraat 57, B-9052 Gent-Zwijnaarde http://www.c3a.be

Nadere informatie

Word 2010: rondleiding

Word 2010: rondleiding Word 2010: rondleiding Microsoft Word is in de eerste plaats een tekstverwerkingsprogramma, maar er is meer. Men kan standaardbrieven, memoranda, fax, enveloppen, etiketten, en andere types van documenten

Nadere informatie

Central Station. CS website

Central Station. CS website Central Station CS website Versie 1.0 18-05-2007 Inhoud Inleiding...3 1 De website...4 2 Het content management systeem...5 2.1 Inloggen in het CMS... 5 2.2 Boomstructuur... 5 2.3 Maptypen... 6 2.4 Aanmaken

Nadere informatie

C3A-workshop sept.-okt. 2014

C3A-workshop sept.-okt. 2014 C3A-workshop sept.-okt. 2014 C3A / Computer Assisted Arts Association nv zetel, sekretariaat, opleidingscentrum : Tramstraat 57, B-9052 Gent-Zwijnaarde http://www.c3a.be http://www.revit.be tel (09) 2

Nadere informatie

Snel aan de slag met BasisOnline en InstapInternet

Snel aan de slag met BasisOnline en InstapInternet Snel aan de slag met BasisOnline en InstapInternet Inloggen Surf naar www.instapinternet.nl of www.basisonline.nl. Vervolgens klikt u op de button Login links bovenin en vervolgens op Member Login. (Figuur

Nadere informatie

U kunt de helpbestanden op verschillende manieren openen. Standaard activeert u de helpbestanden via de toets F1.

U kunt de helpbestanden op verschillende manieren openen. Standaard activeert u de helpbestanden via de toets F1. Les 19 Help In deze les leert u hoe u de helpbestanden van Excel gebruikt om snelle antwoorden te vinden op een aantal vragen die u over het programma hebt. Houd er echter rekening mee dat u online moet

Nadere informatie

Hoofdstuk 1: Het Excel Dashboard* 2010

Hoofdstuk 1: Het Excel Dashboard* 2010 Hoofdstuk 1: Het Excel Dashboard* 2010 1.0 Introductie Excel helpt om data beter te begrijpen door het in cellen (die rijen en kolommen vormen) in te delen en formules te gebruiken om relevante berekeningen

Nadere informatie

Technische nota AbiFire5 Preventiedocumenten met MS Word

Technische nota AbiFire5 Preventiedocumenten met MS Word Technische nota AbiFire5 Preventiedocumenten met MS Word Laatste revisie: 9 februari 2012 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 2 1.1 Basisdocumenten... 2 1.2 en... 2 1.3 Preventiedocumenten... 2 2 Instellingen...

Nadere informatie

Microsoft Office 365. Handleiding

Microsoft Office 365. Handleiding Dit document omvat een effiëciente handleiding voor de webinterface van Microsoft Office 365. Het mailsysteem, contacten beheren, agenda onderhouden en het gebruiken van de cloudservice OneDrive zijn de

Nadere informatie

AAN DE SLAG MET QDAC VOLLEDIG

AAN DE SLAG MET QDAC VOLLEDIG AAN DE SLAG MET QDAC VOLLEDIG INHOUD Het uiterlijk van QDAC... 2 De rode draad... 4 Openen van een Excel bestand... 4 Totaliseren van velden... 6 Sorteren van velden... 7 Analyses: Gaps... 8 Openen van

Nadere informatie

Het Wepsysteem. Het Wepsysteem wordt op maat gebouwd, gekoppeld aan de gewenste functionaliteiten en lay-out van de site. Versie september 2010

Het Wepsysteem. Het Wepsysteem wordt op maat gebouwd, gekoppeld aan de gewenste functionaliteiten en lay-out van de site. Versie september 2010 Het Wepsysteem Het Wepsysteem is een content management systeem, een systeem om zonder veel kennis van html of andere internettalen een website te onderhouden en uit te breiden. Met het Content Management

Nadere informatie

Hoofdstuk 5: Gegevens koppelen

Hoofdstuk 5: Gegevens koppelen Hoofdstuk 5: Gegevens koppelen 5.0 Inleiding Spreadsheets bestaan uit miljoenen cellen. Deze cellen kunnen aan elkaar gekoppeld worden in een werkblad (bijvoorbeeld met een link), tussen verschillende

Nadere informatie

HANDLEIDING DOIT BEHEER SYSTEEM

HANDLEIDING DOIT BEHEER SYSTEEM HANDLEIDING DOIT BEHEER SYSTEEM ALGEMENE INFORMATIE Het Doit beheer systeem is een modulair opgebouwd systeem waarin modules makkelijk kunnen worden toegevoegd of aangepast, niet iedere gebruiker zal dezelfde

Nadere informatie

Outlook 2010 tips & trucs

Outlook 2010 tips & trucs Outlook 2010 tips & trucs I N H O U D S O P G A V E 1 Algemeen... 1 1.1 Werkbalk snelle toegang... 1 1.2 Snelle stappen... 1 2 E-mail... 2 2.1 Regels... 2 2.2 CC mail onderscheiden... 2 2.3 Verwijderde

Nadere informatie

Technische handleiding database ontslagmanagement

Technische handleiding database ontslagmanagement Technische handleiding database ontslagmanagement 1. Het databasevenster De database opent u door te dubbelklikken 1 op het Access-icoon Ontslagmanagement.lnk Mogelijk krijgt u eerst één of meerdere vensters

Nadere informatie

Technische nota AbiFire5 Rapporten maken via ODBC

Technische nota AbiFire5 Rapporten maken via ODBC Technische nota AbiFire5 Rapporten maken via ODBC Laatste revisie: 29 juli 2009 Inhoudsopgave Inleiding... 2 1 Installatie ODBC driver... 2 2 Systeeminstellingen in AbiFire5... 3 2.1 Aanmaken extern profiel...

Nadere informatie

Handleiding. Act! SnelStart Connect. handleiding. Act! SnelStart Connect. Versie 1.0 12-12-2013

Handleiding. Act! SnelStart Connect. handleiding. Act! SnelStart Connect. Versie 1.0 12-12-2013 Act! SnelStart Connect Handleiding Versie 1.0 12-12-2013 Inleiding Met SnelStart Connect kunt uw Act! database koppelen met uw SnelStart boekhouding. SnelStart Connect biedt u de mogelijkheid om de gegevens

Nadere informatie

Een toekomst voor ieder kind. www.altra.nl

Een toekomst voor ieder kind. www.altra.nl Een toekomst voor ieder kind www.altra.nl Excel Tips en trucs Knippen/kopiëren Kolommen verplaatsen Het is handig om de kolommen met de module en locatie als eerste twee in het overzicht te hebben. Selecteer

Nadere informatie

Ledenlijsten + etiketten maken

Ledenlijsten + etiketten maken Ledenlijsten + etiketten maken Eerst wordt uitgelegd hoe je een ledenlijst (van alle clubleden of leden per lesjaar) kan opvragen en bewerken en nadien hoe je met deze lijst etiketten kan maken. De ledenlijst

Nadere informatie

Handleiding. Act! SnelStart Connect Pro. handleiding. Act! SnelStartConnect Pro. Versie 1.0 3-4-2014

Handleiding. Act! SnelStart Connect Pro. handleiding. Act! SnelStartConnect Pro. Versie 1.0 3-4-2014 Act! SnelStartConnect Pro Handleiding Versie 1.0 3-4-2014 Inleiding Met SnelStart Connect Pro kunt uw Act!-database koppelen met uw SnelStart boekhouding. SnelStart Connect Pro biedt u de mogelijkheid

Nadere informatie

Zeon PDF Driver Trial

Zeon PDF Driver Trial Zakelijke software voor verkoop, dienstverlening en administratie Handleiding module Document Uitgaande correspondentie genereren Uitgaande correspondentie terugvinden Persoonlijk geadresseerde mailings

Nadere informatie

Handleiding Website Laatste update: april 2014

Handleiding Website Laatste update: april 2014 Laatste update: april 2014 1. Google Search Tijdens de ontwikkeling van uw website werd er veel aandacht besteed aan optimalisatie voor zoekmachines zoals Google. Dit onder andere door de broncode technisch

Nadere informatie

6.8 Lijsten: oefeningen

6.8 Lijsten: oefeningen 6.8 Lijsten: oefeningen Opgaven 44.: Records zoeken Open het document "Autokosten". Klik in de lijst. Kies de opdracht 'Data - Formulier' [Data - Form]. Klik de knop 'Criteria' [Criteria]. Vul als zoekcriterium

Nadere informatie

PlanCare Dossier V11.4 Carrouselkaarten. Inhoudsopgave

PlanCare Dossier V11.4 Carrouselkaarten. Inhoudsopgave Inhoudsopgave Inleiding... 2 maken... 2 Matrixkaart... 3 Open vragen kaart... 5 wijzigen... 6 verwijderen... 7 gebruiken... 7 Handelingen met huidige selectie... 8 PlanCare Dossier V11.4 - Pagina 1 van

Nadere informatie

Excel 2013 Snelstartgids

Excel 2013 Snelstartgids Beknopte handleiding Microsoft Excel 2013 ziet er anders uit dan de vorige versies. Daarom hebben we deze handleiding gemaakt, zodat u sneller vertrouwd raakt met het programma. Pagina 1 van 6 Aan de slag

Nadere informatie

Tekstverwerking. Wat gaan we leren? Opdracht: Geavanceerde opmaak. Jen Kegels, Eveline De Wilde, Inge Platteaux, Tamara Van Marcke

Tekstverwerking. Wat gaan we leren? Opdracht: Geavanceerde opmaak. Jen Kegels, Eveline De Wilde, Inge Platteaux, Tamara Van Marcke Wat gaan we leren? Tekstverwerking In deze cursus gaan we meer leren over de opmaak van een Word-document. We hebben al met verschillende soorten opmaak leren werken: Tekenopmaak Alineaopmaak Paginaopmaak

Nadere informatie

Excellerend Kwartaaltip 2015-3

Excellerend Kwartaaltip 2015-3 Draaitabellen III Draaitabel over meerdere tabbladen In de voorgaande twee kwartaaltips heb ik wat mogelijkheden laten zien van een draaitabel die gegevens samenvat vanuit één tabel. Maar wat moet je nu

Nadere informatie

Mach3Framework 5.0 / Website

Mach3Framework 5.0 / Website Mach3Framework 5.0 / Website Handleiding Mach3Builders Inhoudsopgave 1 Inloggen...5 1.1 Ingelogd blijven...6 1.2 Wachtwoord vergeten...7 2 Applicatie keuzescherm...8 2.1 De beheeromgeving openen...9 3

Nadere informatie

Handleiding nieuwsbrief

Handleiding nieuwsbrief Polakkenweg 3 Postbus 12 9422 ZG Smilde Telefoon (0592) 42 02 00 Fax (0592) 41 58 43 Email post@fontijn.nl www.fontijn.nl Handleiding nieuwsbrief Om in het nieuwsbrief systeem te komen vult u het volgende

Nadere informatie

Afdrukken in Calc Module 7

Afdrukken in Calc Module 7 7. Afdrukken in Calc In deze module leert u een aantal opties die u kunt toepassen bij het afdrukken van Calc-bestanden. Achtereenvolgens worden behandeld: Afdrukken van werkbladen Marges Gedeeltelijk

Nadere informatie

De knoppen op het lint verkennen Elk tabblad op het lint bevat groepen en elke groep bevat een reeks gerelateerde opdrachten.

De knoppen op het lint verkennen Elk tabblad op het lint bevat groepen en elke groep bevat een reeks gerelateerde opdrachten. Beknopte handleiding Microsoft Excel 2013 ziet er anders uit dan de vorige versies. Daarom hebben we deze handleiding gemaakt, zodat u sneller vertrouwd raakt met het programma. Opdrachten toevoegen aan

Nadere informatie

Elektronisch factureren

Elektronisch factureren Elektronisch factureren Inleiding Elektronisch Factureren in RADAR is mogelijk vanaf versie 4.0. Deze module wordt niet standaard meegeleverd met de RADAR Update maar is te bestellen via de afdeling verkoop

Nadere informatie

MA!N Rapportages en Analyses

MA!N Rapportages en Analyses MA!N Rapportages en Analyses Auteur Versie CE-iT 1.2 Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Microsoft Excel Pivot analyses... 4 2.1 Verbinding met database... 4 2.2 Data analyseren... 5 2.3 Analyses verversen... 6

Nadere informatie

Aan de slag met AdminView

Aan de slag met AdminView Aan de slag met AdminView uitgebreide handleiding S for Software B.V. Gildeweg 6 3771 NB Barneveld tel 0342 820 996 fax 0342 820 997 e-mail info@sforsoftware.nl web www.sforsoftware.nl Inhoudsopgave 1.

Nadere informatie

Handleiding NarrowCasting

Handleiding NarrowCasting Handleiding NarrowCasting http://portal.vebe-narrowcasting.nl september 2013 1 Inhoud Inloggen 3 Dia overzicht 4 Nieuwe dia toevoegen 5 Dia bewerken 9 Dia exporteren naar toonbankkaart 11 Presentatie exporteren

Nadere informatie

De knoppen op het lint verkennen Elk tabblad op het lint bevat groepen en elke groep bevat een reeks gerelateerde opdrachten.

De knoppen op het lint verkennen Elk tabblad op het lint bevat groepen en elke groep bevat een reeks gerelateerde opdrachten. Beknopte handleiding Microsoft Excel 2013 ziet er anders uit dan de vorige versis. Daarom hebben we deze handleiding gemaakt, zodat u sneller vertrouwd raakt met het programma. Opdrachten toevoegen aan

Nadere informatie

WERKEN MET EXCEL. 1 Vooraleer je met de lessen begint

WERKEN MET EXCEL. 1 Vooraleer je met de lessen begint WERKEN MET EXCEL 1 Vooraleer je met de lessen begint Aangezien je voor je lessen regelmatig gebruik zal moeten maken van het informaticalokaal, zijn afspraken met de collega s nodig. Voorzie op iedere

Nadere informatie

Handicom. Symbol for Windows. Image Manager. (Versie 4) Handicom, 2011, Nederland

Handicom. Symbol for Windows. Image Manager. (Versie 4) Handicom, 2011, Nederland Handicom Symbol for Windows Image Manager (Versie 4) Handicom, 2011, Nederland Inhoud Inleiding... 2 1. Image Manager hoofdscherm...3 1.1 Onderdelen van het venster...3 1.2 Het scherm veranderen...3 1.2.1

Nadere informatie

Handleiding Afdrukken samenvoegen

Handleiding Afdrukken samenvoegen Handleiding Afdrukken samenvoegen Versie: 1.0 Afdrukken Samenvoegen Datum: 17-07-2013 Brieven afdrukken met afdruk samenvoegen U gebruikt Afdruk samenvoegen wanneer u een reeks documenten maakt, bijvoorbeeld

Nadere informatie

Email2Act! handleiding. Email2Act! Handleiding. Versie 1.1 25-3-2015. Onderdeel van TendenZ ICT Product van Afd. (Web)Development

Email2Act! handleiding. Email2Act! Handleiding. Versie 1.1 25-3-2015. Onderdeel van TendenZ ICT Product van Afd. (Web)Development Email2Act! Handleiding Versie 1.1 25-3-2015 Inleiding Met de standaardfunctionaliteit van Act! kunt u alleen een e-mail koppelen aan een contact. Met Email2Act! kunt u ook uitgaande en binnenkomende e-mails

Nadere informatie

Dit is een onderdeel waarin veel functionaliteit is toegevoegd aan de 2010 versie (zie paragraaf 22.6).

Dit is een onderdeel waarin veel functionaliteit is toegevoegd aan de 2010 versie (zie paragraaf 22.6). Hoofdstuk 22: Draaitabellen * 2010 22.0 Inleiding Dit hoofdstuk had ook snel gegevens samenvatten genoemd kunnen worden. Excel biedt een heel degelijk hulpmiddel om met tabellen gegevens samen te vatten

Nadere informatie

Gebruikershandleiding Green Leaf Excel (2007) Tool Versie 1.2 (21 december 2010)

Gebruikershandleiding Green Leaf Excel (2007) Tool Versie 1.2 (21 december 2010) Gebruikershandleiding Green Leaf Excel (2007) Tool Versie 1.2 (21 december 2010) Inhoudsopgave 1 HANDLEIDING EXCEL TOOL... 3 2 TOEGEVOEGDE MENU OPTIES... 4 2.1 KEUZEOPTIE NIEUW... 6 2.2 HET INLEZEN VAN

Nadere informatie

Module Scoda. Handleiding oktober 2012. 1 Module Scoda - Handleiding Inform BVBA

Module Scoda. Handleiding oktober 2012. 1 Module Scoda - Handleiding Inform BVBA Module Scoda Handleiding oktober 2012 1 Module Scoda - Handleiding Inform BVBA Inhoud 1. Doel van de module Scoda... 3 2. Schematisch Overzicht... 4 3. Het verkrijgen van CODA-bestanden... 5 4. Het downloaden

Nadere informatie

Bewerk uw eigen Digibordbij boek

Bewerk uw eigen Digibordbij boek Bewerk uw eigen Digibordbij boek Naast de presentatie van schoolboeken in het Digibordbij systeem is het voor leraren ook mogelijk aanpassingen te maken in de digitale boeken. De leraar kan via een aparte

Nadere informatie

TOOL MJOB HANDLEIDING

TOOL MJOB HANDLEIDING TOOL MJOB HANDLEIDING Tool MJOB Handleiding Tool MJOB Een uitgave van Sdu Uitgevers bv Uitgever Adres Abonnement Klantenservice Algemene voorwaarden René Tijssen Postbus 20014, 2500 EA Den Haag Abonnementen

Nadere informatie

Offective > CRM > Vragenlijst

Offective > CRM > Vragenlijst Offective > CRM > Vragenlijst Onder het menu item CRM is een generieke vragenlijst module beschikbaar, hier kunt u zeer uitgebreide vragenlijst(en) maken, indien gewenst met afhankelijkheden. Om te beginnen

Nadere informatie

Excel Controller. Jaarrekening

Excel Controller. Jaarrekening Handleiding in Excel Auteur(s) G. Buurmans Date of creation 13-04-2011 F. van Eedenstraat 2 I. www.excelcontroller.nl KVK Rotterdam 24.31.44.22 T. 087 8758788 3351 SM Papendrecht E. info@excelcontroller.nl

Nadere informatie

Excel Controller. Jaarrekening

Excel Controller. Jaarrekening Handleiding in Excel Auteur(s) G. Buurmans Date of creation 13-04-2011 F. van Eedenstraat 2 I. www.excelcontroller.nl KVK Rotterdam 24.31.44.22 T. 087 8758788 3351 SM Papendrecht E. info@excelcontroller.nl

Nadere informatie

Gebruikershandleiding GO app 1.8

Gebruikershandleiding GO app 1.8 Gebruikershandleiding GO app 1.8 Voor raad, staten en bestuur GemeenteOplossingen 2012 1 GO app 1.8 Nieuw in deze versie Vanaf versie 1.8 beschikt de GO app over de mogelijkheid om notities te delen met

Nadere informatie

Handleiding. Voedingsversie Evry Hanzehogeschool Groningen november 2011

Handleiding. Voedingsversie Evry Hanzehogeschool Groningen november 2011 Voedingsversie Evry Hanzehogeschool Groningen november 2011 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Installatie van Evry... 4 3 Algemene weetjes... 5 4 Voedingsberekening (Nevo2006)... 6 4.1 Voedingsberekening

Nadere informatie

Handleiding Merge items

Handleiding Merge items Handleiding Merge items Copyright, Connexys Versie 3.2.0.1-30 september 2013 Niets uit dit document mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of

Nadere informatie

Invoegen... 8 Invulpunt... 9 Nieuwe bouwsteen maken... 9 Bouwsteen opslaan... 10. Wijze van werken in Outlook... 11 Informatie...

Invoegen... 8 Invulpunt... 9 Nieuwe bouwsteen maken... 9 Bouwsteen opslaan... 10. Wijze van werken in Outlook... 11 Informatie... ProDoc Bouwstenen voor Word & Outlook 2007 Inhoud Kopiëren bestanden... 2 Hoofdmap Bouwstenen... 2 Bouwsteen.dotm... 2 Installatie Bouwstenenmodule onder Word 2007... 3 Installatie Bouwstenenmodule onder

Nadere informatie

Werken met de Excelmappen

Werken met de Excelmappen Werken met de Excelmappen Het nieuwe leerplan wijst op het gebruik van een Excelrekenmap naast andere ICT-toepassingen. Het handboek voorziet in de mogelijkheid om sommige opdrachten en oefeningen met

Nadere informatie

HANDLEIDING BEHEER WEBSITE. Vrouwen van Nu

HANDLEIDING BEHEER WEBSITE. Vrouwen van Nu HANDLEIDING BEHEER WEBSITE Vrouwen van Nu Versie 1.3 11 Oktober 2012 VERSIE INFO Versie Datum Auteur Omschrijving 1.0 25 September 2012 Rudi van Es 1.1 2 Oktober 2012 Maarten Rütten 1.2. 3 Oktober 2012

Nadere informatie

Leerlingdossier & handelingsplannen

Leerlingdossier & handelingsplannen FAQ Leerlingdossier & handelingsplannen Welke mogelijkheden biedt de online tekstverwerker in ESIS? De online tekstverwerker beschikt over veel mogelijkheden voor het bewerken van tekst. U vindt de online

Nadere informatie

Inhoudstafel. 1. Pictoselector installeren en updaten. 2. Een nieuw pictoblad maken. 3. Geef het blad een titel. 4. Zoek picto s

Inhoudstafel. 1. Pictoselector installeren en updaten. 2. Een nieuw pictoblad maken. 3. Geef het blad een titel. 4. Zoek picto s Inhoudstafel 1. Pictoselector installeren en updaten 2. Een nieuw pictoblad maken 3. Geef het blad een titel 4. Zoek picto s 4.1 Selecteer pictogrammendatabanken 4.2 Voeg een picto in 4.3 Omschrijving

Nadere informatie

1. Open de Bibliotheek verkenner. Dit kunt u in de Lint modus doen via View, de groep Toon, Bibliotheek Verkenner.

1. Open de Bibliotheek verkenner. Dit kunt u in de Lint modus doen via View, de groep Toon, Bibliotheek Verkenner. Eenvoudige formules Een gedeelte van deze nieuwsbrief gaat over eenvoudige formules. Met behulp van Formules is het mogelijk om Tabelkolommen te bewerken. Een aantal bewerkingen lijken op acties die u

Nadere informatie

CMS Made Simple eenvoudig uitgelegd CMS MADE SIMPLE- Eenvoudig uitgelegd

CMS Made Simple eenvoudig uitgelegd CMS MADE SIMPLE- Eenvoudig uitgelegd CMS Made Simple eenvoudig uitgelegd CMS MADE SIMPLE- Eenvoudig uitgelegd Introductie Deze handleiding heeft tot doel een eenvoudige stap voor stap handleiding te zijn voor eindgebruikers van CMS Made Simple

Nadere informatie

Hoofdstuk 16: Grafieken en diagrammen: hoe

Hoofdstuk 16: Grafieken en diagrammen: hoe Hoofdstuk 16: Grafieken en diagrammen: hoe 16.0 Inleiding Wanneer je de betekenis van een serie nummers in een presentatie wilt weergeven, zal je ondervinden dat een diagram de meest effectieve manier

Nadere informatie

Foto s Plaatsen op Rallykaart.nl

Foto s Plaatsen op Rallykaart.nl Foto s Plaatsen op Rallykaart.nl [Geef tekst op] 1. Inloggen Ga naar: http://www.rallykaart.nl/g2 Klik rechtsboven op Inloggen Voer de gebruikersnaam en het wachtwoord in dat u van ons hebt ontvangen en

Nadere informatie

23. Standaardbrieven (MailMerge)

23. Standaardbrieven (MailMerge) 23. Standaardbrieven (MailMerge) In deze module leert u: 1. Wat een standaardbrief is. 2. Hoe u een standaardbrief maakt. 3. Hoe u een adressenbestand kunt koppelen aan een standaardbrief. 4. Hoe u een

Nadere informatie

Leerlingdossier & handelingsplannen. Welke mogelijkheden biedt de online tekstverwerker in ESIS? FAQ

Leerlingdossier & handelingsplannen. Welke mogelijkheden biedt de online tekstverwerker in ESIS? FAQ FAQ Leerlingdossier & handelingsplannen Welke mogelijkheden biedt de online tekstverwerker in ESIS? De online tekstverwerker beschikt over veel mogelijkheden voor het bewerken van tekst. U vindt de online

Nadere informatie

HANDLEIDING SPORTLINK CLUB DEELNEMERSLIJSTEN

HANDLEIDING SPORTLINK CLUB DEELNEMERSLIJSTEN HANDLEIDING SPORTLINK CLUB DEELNEMERSLIJSTEN Sportlink Services 28-3-2013 INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING... 2 1.1 De handleiding... 2 1.2 Onvolkomenheden... 2 2. AAN DE SLAG MET DE FUNCTIONALITEIT DEELNEMERSLIJSTEN...

Nadere informatie

Handleiding Plus Serie Offerte+

Handleiding Plus Serie Offerte+ Handleiding Plus Serie Offerte+ Handleiding. gebaseerd op Offerte+ versie 1.x.x 1 Introductie Met Offerte+ gaat een lang gekoesterde wens voor vele gebruikers van Unit 4 Multivers Offertes in vervulling:

Nadere informatie

Looproute Microsoft OneNote 2010 versie 1.0. Looproute Microsoft OneNote 2010. Inleiding

Looproute Microsoft OneNote 2010 versie 1.0. Looproute Microsoft OneNote 2010. Inleiding 1 Looproute Microsoft OneNote 2010 Inleiding Dit document beschrijft de werking van het computerprogramma Microsoft OneNote (versie 2010) en is bedoeld voor docenten en leerlingen van het basis- en voortgezet

Nadere informatie

Zalendatabank Installatie- en gebruikershandleiding

Zalendatabank Installatie- en gebruikershandleiding Zalendatabank Installatie- en gebruikershandleiding de8 vzw Van Daelstraat 35-2140 Borgerhout T 03 270 33 33 F 03 235 89 78 info@de8.be Samenlevingsopbouw Antwerpen stad vzw Breughelstraat 31-33 - 2018

Nadere informatie

Tennis Vlaanderen Elit-clubtoepassing / Lid worden 8/12/2014

Tennis Vlaanderen Elit-clubtoepassing / Lid worden 8/12/2014 Tennis Vlaanderen Elit-clubtoepassing / Lid worden 8/12/2014 Louizapoortgalerij 203 bus 3, 1050 Brussel Tel.: 02/548.03.00 Fax: 02/548.03.03 E-mail: info@tennisvlaanderen.be E-mail clubs: elit@tennisvlaanderen.be

Nadere informatie

WISKUNDE EN ICT. 1 Wiskundige symbolen N, R, 2 Symbolen

WISKUNDE EN ICT. 1 Wiskundige symbolen N, R, 2 Symbolen Vergelijkingseditor 2003 Module 1a en ICT 1 WISKUNDE EN ICT Tijdens de lessen wiskunde op deze hogeschool met de laptop moet je ook voor wiskunde de laptop zinvol gebruiken. Dat dit niet zo evident is,

Nadere informatie

ITware. Itware gebruikershandleiding

ITware. Itware gebruikershandleiding Itware gebruikershandleiding Werking ITware kort samengevat: ITware is een hulpprogramma voor uw webwinkel. Producten kunnen op éénvoudige wijze, al dan niet automatisch, worden geplaatst en onderhouden.

Nadere informatie

2. Een adressenbestand maken in Excel

2. Een adressenbestand maken in Excel 23 2. Een adressenbestand maken in Excel Als u een grote hoeveelheid brieven of kaarten gaat versturen, kan het handig zijn om daarvoor adresetiketten af te drukken. Adresetiketten kunt u gebruiken voor

Nadere informatie

Bijlage Inlezen nieuwe tarieven per verzekeraar

Bijlage Inlezen nieuwe tarieven per verzekeraar ! Bijlage inlezen nieuwe tarieven (vanaf 3.2) Bijlage Inlezen nieuwe tarieven per verzekeraar Scipio 3.303 biedt ondersteuning om gebruikers alle tarieven van de verschillende verzekeraars in één keer

Nadere informatie

DOCUMENT SAMENSTELLEN

DOCUMENT SAMENSTELLEN Pagina 168 7 In dit hoofdstuk gaat u een nieuwsbrief maken met behulp van een sjabloon. De artikelen die in de nieuwsbrief worden opgenomen zijn al geschreven. U hoeft de tekst alleen nog naar de juiste

Nadere informatie

Gebruikershandleiding Point of Sale Oplossing

Gebruikershandleiding Point of Sale Oplossing Gebruikershandleiding Point of Sale Oplossing Contact en Informatie: Henk-Jan Raaijmakers henk-jan@rago.nl www.rago.nl/pos Als eerste U plaatst de ontvangen intelligente Excelsheet in de documentenmap

Nadere informatie

Rhino s verhandelingen TC-K04

Rhino s verhandelingen TC-K04 Rhino s verhandelingen TC-K04 Foto s beoordelen (Gebruik van aangepaste kolommen). Tijdens de vakantie hebben velen foto s gemaakt. In dit digitale tijdperk schiet je er zelfs vaak heel veel. Al die foto

Nadere informatie

9. MEMO'S. Handleiding Unit4 Auditor 8.1 Pagina 100 van 260

9. MEMO'S. Handleiding Unit4 Auditor 8.1 Pagina 100 van 260 9. MEMO'S In Unit4 Auditor kunt u in een uit te voeren taak een aantekening toevoegen. In de aantekening beschrijft u de bevindingen met betrekking tot de uitvoering van de betreffende taak. Daarnaast

Nadere informatie

ABAB-Internetboekhouden. Handleiding uitbreidingsmodule: Aanmaningen

ABAB-Internetboekhouden. Handleiding uitbreidingsmodule: Aanmaningen ABAB-Internetboekhouden Handleiding uitbreidingsmodule: Aanmaningen 1. Inleiding..2 2. Selecteren van openstaande posten. 2 3. Genereren van aanmaningen.....4 4. Electronisch Aanmanen...5 1 1. Inleiding

Nadere informatie

HANDLEIDING DMS Plugin Installatie, configuratie & werking

HANDLEIDING DMS Plugin Installatie, configuratie & werking HANDLEIDING DMS Plugin Installatie, configuratie & werking Dit document is de handleiding voor de installatie, configuratie en werking van de DMS Plugin. Versie 1-12/09/2005 Inhoudstafel 1 Installatie...

Nadere informatie

S A N I T R A C E BESLAG. Versie 1.0

S A N I T R A C E BESLAG. Versie 1.0 S A N I T R A C E BESLAG Versie 1.0 25 oktober 2008 1 INHOUDSOPGAVE 1. Beslag identificeren... 3 2. Beheer beslag Creatie... 5 2.1. Creatie vanuit de inrichting... 5 2.2. Standaardwaarden... 6 2.3. Velden

Nadere informatie

Deel 2 Gevorderd gebruik

Deel 2 Gevorderd gebruik 2 Deel 2 Gevorderd gebruik 2.1 Meer over opmaakprofielen In Deel 1 Basisopleiding heb je al vernomen dat opmaak hoofdzakelijk via het taakvenster Stijlen en opmaak ingesteld wordt. 2.1.1 Een nieuw opmaakprofiel

Nadere informatie

Toelichting op enkele knoppen: (als u de muis bij een knop houdt, verschijnt een tekst met een korte aanwijzing (tooltip) bij deze knop).

Toelichting op enkele knoppen: (als u de muis bij een knop houdt, verschijnt een tekst met een korte aanwijzing (tooltip) bij deze knop). FAQ Leerlingdossier & handelingsplannen Welke mogelijkheden biedt de online tekstverwerker in ESIS? De online tekstverwerker beschikt over veel mogelijkheden voor het bewerken van tekst. U vindt de online

Nadere informatie

HRM-Reviews Reviews Handleiding voor PZ

HRM-Reviews Reviews Handleiding voor PZ HRM-Reviews Reviews Handleiding voor PZ In deze uitgebreide handleiding vindt u instructies om met Reviews in the Cloud aan de slag te gaan. U kunt deze handleiding ook downloaden (PDF). TIP: De navigatie

Nadere informatie

Fuel. Handleiding voor installatie en gebruik

Fuel. Handleiding voor installatie en gebruik Fuel Handleiding voor installatie en gebruik Inhoudsopgave 1. Installatie 2. Gebruik - Windows - Linux / Apple / andere systemen - Een nieuw voertuig aanmaken - Uitgaven 3. Onderhoud - Waarschuwingen -

Nadere informatie

VBA voor doe-het-zelvers

VBA voor doe-het-zelvers VBA voor doe-het-zelvers Handleiding van Auteur: Leofact December 2013 Inleiding VBA is de taal die Microsoft heeft ontwikkeld om taken voor het MS office pakket te automatiseren, of om er nieuwe functies

Nadere informatie

Bijlage bij Getting Started Guide International English Edition

Bijlage bij Getting Started Guide International English Edition Bijlage bij Getting Started Guide International English Edition Chapter 3: Aan de slag met Inspiration, een beginnersles Deze beginnersles is een goed startpunt voor het leren gebruiken van Inspiration.

Nadere informatie

Grafiek en dynamisch bereik

Grafiek en dynamisch bereik Excellerend Heemraadweg 21 2741 NC Waddinxveen 06 5115 97 46 richard@excellerend.nl BTW: NL0021459225 ABN/AMRO: NL72ABNA0536825491 KVK: 24389967 Grafiek en dynamisch bereik Iedereen die vaak met tabellen

Nadere informatie

INTERNETBOEKHOUDEN HANDLEIDING BANKING MODULE

INTERNETBOEKHOUDEN HANDLEIDING BANKING MODULE INTERNETBOEKHOUDEN HANDLEIDING BANKING MODULE INHOUD INHOUD... 2 INLEIDING... 3 ALVORENS TE STARTEN... 4 UITGAAND BETALINGSVERKEER... 6 Samenstellen werklijst betalingen vanuit de openstaande verrichtingen...

Nadere informatie

Outlookkoppeling installeren

Outlookkoppeling installeren Outlookkoppeling installeren Voordat u de koppeling kunt installeren, moet outlook afgesloten zijn. Stappenplan Controleer of het bestand VbaProject.OTM aanwezig is. (zie 3.2) Controleer of de map X:\RADAR\PARAMETERS\

Nadere informatie

Grote hoeveelheid gegevens analyseren: draaitabellen

Grote hoeveelheid gegevens analyseren: draaitabellen Excellerend Heemraadweg 21 2741 NC Waddinxveen 06 5115 97 46 richard@excellerend.nl BTW: NL0021459225 BANK: NL72ABNA0536825491 KVK: 24389967 Grote hoeveelheid gegevens analyseren: draaitabellen Het kan

Nadere informatie

www.dubbelklik.nu Handleiding Access 2010

www.dubbelklik.nu Handleiding Access 2010 www.dubbelklik.nu Handleiding Access 2010 Deze handleiding is onderdeel van Dubbelklik, een lesmethode Technologie, ICT/ Loopbaanoriëntatie en Intersectoraal Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave

Nadere informatie

Release nota Upgrade CEMOS 1.08.007

Release nota Upgrade CEMOS 1.08.007 Handleiding Release nota Upgrade CEMOS 1.08.007 Cevi NV Bisdomplein 3 9000 GENT Tel 09 264 07 01 contactcenter@cevi.be http://www.cevi.be 1 INHOUDSOPGAVE 1 INHOUDSOPGAVE... 1.1 2 INLEIDING... 2.1 2.1 Voorwoord...

Nadere informatie

Makkelijk overstappen van Excel naar Calc

Makkelijk overstappen van Excel naar Calc Werken met LibreOffice Calc Makkelijk overstappen van Excel naar Calc De functies in LibreOffice, en het gebruiken daarvan, lijken heel sterk op dat in andere office-programma's, zoals die van Microsoft.

Nadere informatie

2.4.4 LibreOffice Werkblad Mac

2.4.4 LibreOffice Werkblad Mac 2.4.4 LibreOffice Werkblad Mac Deze cursus bestaat uit 4 delen. 1. Werkblad gebruiken voor berekeningen 2. Werkblad gebruiken voor het maken van lijsten 3. Werkblad gebruiken voor een (eenvoudige) boekhouding

Nadere informatie

Auteur boek: Vera Lukassen Titel boek: Word Gevorderd 2010. 2011, Serasta Uitgegeven in eigen beheer info@serasta.nl Eerste druk: augustus 2012

Auteur boek: Vera Lukassen Titel boek: Word Gevorderd 2010. 2011, Serasta Uitgegeven in eigen beheer info@serasta.nl Eerste druk: augustus 2012 Auteur boek: Vera Lukassen Titel boek: Word Gevorderd 2010 2011, Serasta Uitgegeven in eigen beheer info@serasta.nl Eerste druk: augustus 2012 ISBN: 978-90-817910-7-6 Dit boek is gedrukt op een papiersoort

Nadere informatie

RIE Vragenlijst Editor

RIE Vragenlijst Editor Handleiding RIE Vragenlijst Editor Versie 1.0 Datum: 29 oktober 2015 IT&Care B.V. Inhoudsopgave 1. INLEIDING EN VERANTWOORDING... 3 2. OVERZICHT RIE VRAGENLIJSTEN... 4 3. AANMAKEN VAN EEN NIEUWE VRAGENLIJST...

Nadere informatie

Gebruikershandleiding Green Leaf Excel Tool Versie 1.1 (13 februari 2007)

Gebruikershandleiding Green Leaf Excel Tool Versie 1.1 (13 februari 2007) Gebruikershandleiding Green Leaf Excel Tool Versie 1.1 (13 februari 2007) Inhoudsopgave 1 HANDLEIDING EXCEL TOOL... 3 2 TOEGEVOEGDE MENU OPTIES... 4 2.1 KEUZEOPTIE NIEUW... 5 2.2 HET INLEZEN VAN EEN GLF

Nadere informatie

les 6 draaitabellen en draaigrafieken Herhaling Oefening 6.1

les 6 draaitabellen en draaigrafieken Herhaling Oefening 6.1 draaitabellen en draaigrafieken Herhaling Oefening 6.1 a. Open de werkmap Draaitabel. b. Sorteer de gegevens Van A naar Z op de kolom Verkoper. c. Maak een Tabel bij alle gegevens van de verkoper De Koning.

Nadere informatie

Met deze module heeft u de mogelijkheid om gemakkelijk, snel en efficiënt uw documenten als naslag in Unit 4 Multivers te koppelen.

Met deze module heeft u de mogelijkheid om gemakkelijk, snel en efficiënt uw documenten als naslag in Unit 4 Multivers te koppelen. Handleiding Office+ Introductie Met de module Office+ gaat een lang gekoesterde wens voor vele gebruikers van Unit 4 Multivers in vervulling: eenvoudig koppelen van documenten in relatiebeheer of documentmanagement

Nadere informatie

Release notes Swing 5.0.6 & 5.0.7

Release notes Swing 5.0.6 & 5.0.7 Release notes Swing 5.0.6 & 5.0.7 Copyright 2016 Swing Jive Swing is een product van ABF Research Jive Full screen weergave Swing 5 beschikt nu ook over een full screen weergave. Deze is te activeren via

Nadere informatie

BIJLAGE BIJ DE HANDLEIDING NAVISION INCADEA DOSSIERBEHEER SALES REVIEW & TOOLS

BIJLAGE BIJ DE HANDLEIDING NAVISION INCADEA DOSSIERBEHEER SALES REVIEW & TOOLS Copyright BMW GROUP Belux / Revisie 0 BIJLAGE BIJ DE HANDLEIDING NAVISION INCADEA DOSSIERBEHEER SALES REVIEW & TOOLS Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel

Nadere informatie