B EELDVORMING G EESTELIJKE G EZONDHEID V LAANDEREN : v e r de r e i nf o

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "B EELDVORMING G EESTELIJKE G EZONDHEID V LAANDEREN : v e r de r e i nf o"

Transcriptie

1 B EELDVORMING G EESTELIJKE G EZONDHEID V LAANDEREN : v e r de r e i nf o Geestelijke gezondheid, en de problemen daar rond: Ieder van ons heeft er mee te maken: persoonlijk, als partner, ouder, kind, broer, zus of vriend,. Mensen met geestelijke gezondheidsproblemen hebben recht op gepaste erkenning en zorg. (Inge Vervotte) Negatieve beeldvorming over personen met geestelijke gezondheidsproblemen belemmert hun persoonlijke en sociale functioneren. Daarom zijn beeldvormingactivi- teiten nodig. This message must be repeated, again and again and again (Antistigmacongres Londen 2009) Een beeldvormingsproject in Vlaanderen rond geestelijke gezondheid, dat inzet op een correcte beeldvorming, antistigma en sociale inclusie. augustus 2010 p. 1 van 7

2 Waarom werken aan Beeldvorming geestelijke gezondheid? PROBLEEMSCHETS Geestelijke gezondheidsproblemen worden steeds groter. De laatste Gezondheidsenquête in België (2004) toont aan dat een op vier mensen in de loop van hun leven te kampen hebben met een of andere psychische problematiek. Op dit moment hebben één op negen mensen te kampen met een of andere psychische problematiek. Geestelijke gezondheidsproblemen zijn ook de oorzaak van de meeste zelfmoordgevallen. Psychische problemen krijgen en daardoor negatief of wantrouwend benaderd worden: het is als een tweede, stille ziekte die je er boven op krijgt. Stigmatisering van mensen met geestelijke gezondheidsproblemen of een geestelijke handicap is nog steeds een feit. Zij worden geconfronteerd met afwijzing of vooroordelen. Zij worden vaak anders behandeld en dit omwille van hun anders zijn. Hun gedrag en gedachten worden niet altijd goed begrepen of in een verkeerde context geplaatst. Ze worden nog vaak aanzien als raar en bizar. Te velen beschouwen een psychische problematiek nog als een teken van zwakte. Sommigen associëren dit met gevaarlijk. Anderen zien dan weer luiheid, wereldvreemdheid of nog iets anders. Bij crisissen waarin mensen met een psychische problematiek betrokken zijn, worden dergelijke associaties vaak nog uitvergroot of versterkt. Als mensen denken aan de psychiatrische patiënt, denken ze al snel aan de meer extreme gevallen. Het gevaar van het stigma zit voor een belangrijk deel in het 1. Stigma Een letterlijk of figuurlijk merkteken (zoals in psychiatrische behandeling zijn) dat personen onderscheidt van anderen en dat hen in verband brengt met onwenselijke eigenschappen (gevaarlijk, onbetrouwbaar, incompetent,...) waarna zij door anderen worden afgewezen of genegeerd. (Link & Phelan, 1998) 2 gebruiken van zo n globaal etiket. Bij meer specifieke ziektebeelden, zoals depressie, dementie en ook schizofrenie, blijkt het publiek een genuanceerder en minder negatief beeld te hebben. Alleen het ziektebeeld verslaving roept duidelijk negatieve stereotiepen op, zoals agressie en het veroorzaken van overlast. Wanneer het publiek psychiatrische stoornissen toeschrijft aan externe factoren (oorzaken buiten de controle en schuld van de patiënt om, zoals genetische aanleg) is men minder geneigd sociale afstand te bewaren dan wanneer de stoornissen worden toegeschreven aan interne factoren (zoals drugsgebruik). Kennelijk is het publiek minder tolerant wanneer men denkt dat het ontstaan van de psychiatrische problemen verwijtbaar is. 1 2 De negatieve gevolgen van de psychische problematiek op zich en de bijkomende stigmatisering wordt vaak nog vergroot door de secundaire negatieve gevolgen op vlak van: Tewerkstelling Huisvesting Verzekeringen Sociale relaties Zelfwaardegevoel Levenstevredenheid. BEELDVORMING: De geleidelijk ontstane opvatting over personen, zaken, feiten,... (Van Daele) Hierdoor wordt het lijden van mensen met een psychische problematiek nog vergroot en komen ze nog 1 dr. J.T.B. van t Veer: The social construction of psychiatric stigma. Proefschrift Universiteit Twente Faculteit Gedragswetenschappen, Link, B.G. & Phelan, J.C. (1998) The labeling theory of mental disorder (II): The consequences of labeling. In: Horwitz, A. and Scheid-Cook, T. (Eds), The sociology of mental health ( ), Cambridge, Cambridge University Press. augustus 2010 p. 2 van 7

3 sterker in een sociaal isolement terecht. Men sluit zich af. Een bijkomend gevolg is dat het zoeken naar professionele hulp wordt uitgesteld, of professionele hulp te vroeg wordt stopgezet. We zien tevens dat stigmatisering de positieve effecten van rehabilitatie-programma s grotendeels teniet doet of terugval / heropnames kan teweegbrengen. Niet alleen de mensen met geestelijke gezondheidsproblemen zelf, maar ook hun onmiddellijke omgeving ervaren de gevolgen die deze problemen met zich meebrengen. Ook de onmiddellijke omgeving wordt dus soms even sterk geconfronteerd met dezelfde vooroordelen, onbegrip, afwijzing, enz. Bij STIGMATISERING hebben we het niet alleen over de rechtstreekse uitsluiting uit de samenleving, maar ook over de subtielere mechanismen in de omgang tussen mensen, alsook over het associatief stigma dat omgeving (familieleden, hulpverleners) treft. MISVATTINGEN EN VOOROORDELEN: voorbeelden Psychiatrische aandoeningen zijn geen echte medische ziekten zoals hartziekten en diabetes. Mensen met een mentale ziekte zijn gewoon "gek". Mensen met een ernstige mentale ziekte, zoals schizofrenie, zijn doorgaans gevaarlijk en gewelddadig. Mentale ziekten zijn een gevolg van een slechte opvoeding. Depressie is het gevolg van een zwakke persoonlijkheid of een karakterfout en mensen met een depressie kunnen daar gewoon mee ophouden als zij voldoende zouden willen. Schizofrenie betekent een gespleten persoonlijkheid en kan niet verholpen worden. Depressie is een normaal gegeven bij het ouder worden. Depressie en andere ziekten zoals angststoornissen, komen niet voor bij kinderen of adolescenten. Problemen in deze groep horen bij het proces van opgroeien. Een mentale aandoening kan overwonnen worden met voldoende wilskracht. Als men moet worden behandeld voor een psychiatrische aandoening betekent dit dat de betrokkene in zekere zin "gefaald" heeft of zwak is. Een verslaving is een keuze van levensstijl en wijst op een gebrek aan wilskracht. Mensen met een probleem van middelenmisbruik zijn moreel zwak of "slecht". Alle psychiatrische behandelingen zijn pijnlijk en barbaars. Een geestelijke ziekte is een ingebeelde ziekte, dus psychiatrie is overbodig. Als iedereen doet wat hij moet doen en hard werkt, zullen er geen geestelijke gezondheidsproblemen zijn. Psychiatrie: eens er in kom je er nooit meer uit Er zijn er twee ontsnapt uit de psychiatrie Depressie is een gemakkelijke uitleg om niet te moeten werken augustus 2010 p. 3 van 7

4 VISIE a. Algemeen: internationaal Komen tot een correcte beeldvorming inzake geestelijke gezondheid en psychische problemen is een van de belangrijkste opdrachten bij de verdere uitbouw van een geestelijk gezonde samenleving. Aansluitend op de WHO Europe/EU conferentie in Helsinki januari 2005 werd door de Europese Commissie een groenboek gepubliceerd (24/10/2005) waarin staat: Hoewel medische hulp essentieel is in de aanpak van de problemen, is er meer nodig om iets aan de sociale factoren te doen. Daarom is in overeenstemming met de WHO-strategie een allesomvattende aanpak nodig, die zowel de behandeling van en de zorg voor personen omvat als maatregelen om de geestelijke gezondheid van de hele bevolking te bevorderen, geestelijke gezondheidsproblemen te voorkomen en problemen als stigmatisering en schending van de mensenrechten aan te pakken. Daarbij moeten veel actoren worden betrokken: de gezondheidssector en andere beleidssectoren, maar ook betrokkenen die beslissingen nemen die een invloed hebben op de geestelijke gezondheid van de bevolking. Patiëntenorganisaties en maatschappelijke organisaties moeten een belangrijke rol spelen bij het zoeken naar oplossingen. Antistigma-campagnes of beeldvormingsacties dienen ingebed te zijn in een globaal kader, waarbij een diversiteit aan strategieën, communicatievormen, thema's, actoren en gezamenlijk optreden de meerwaarde vormen. Een actieve rol van patiënten- en familieverenigingen is een belangrijke surplus. b. Algemeen: Vlaanderen Ook de Vlaamse Overheid heeft in het regeerakkoord van 2009 deze thematiek tot de hare gemaakt en stelt: dat ze blijft inzetten op een destigmatisering van de problematiek van geestelijke gezondheidszorg. (p.66) In zijn beleidstekst stelt de Vlaamse Minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin, Jo Vandeurzen: Ondanks het feit dat ongeveer een vierde van de bevolking in Vlaanderen ooit te kampen krijgt met psychische problemen, hangt hier rond nog steeds een taboe. Daarom willen we blijven inzetten op het bespreekbaar maken van psychische problemen en op een destigmatisering van de problematiek van de geestelijke gezondheidzorg. (p.46) c. Specifiek: beeldvormingprojecten Beeldvormingprojecten dienen zich te richten op een attitudewijziging t.a.v. geestelijke gezondheid(szorg) en psychische problemen zodat een acceptatie van het afwijkende mogelijk wordt en het incorrecte (eventueel veroordelende) denken kan gecorrigeerd worden of afnemen. Destigmatisering of komen tot een correcte beeldvorming m.b.t. geestelijke gezondheid vraagt een bijsturing van kennis, via educatie: een verhoogde en correcte kennis over Pathologie (weten dat er iets aan de hand is) Zorg (weten dat er iets kan aan gedaan worden) Coping (weten wat je zelf kan doen) De combinatie van het voorhanden hebben van correcte kennis én de ontmoeting met een persoon met psychische problemen verhoogt de kans op verandering in: Denken (correctie van denkpatronen) Attitude (acceptatie van het afwijkende, afname van het incorrecte (evt. veroordelende) denken, en vooral acceptatie van de persoon) Gedrag (toenadering zoeken) augustus 2010 p. 4 van 7

5 Schematisch: Kennis: - pathologie - zorg - coping Als beïnvloedbaar project de Goei, Plooy en van Weeghel 3 stellen ook dat een dergelijke contactstrategie substantieel kan bijdragen aan een positievere houding en bereidheid hulp te bieden. Het effect van een dergelijke strategie is groter en blijvender dan bij voorlichting. Belangrijk, volgens deze onderzoekers, bij het contact, is: Dat het gaat om deelnemers van ongeveer dezelfde status, Dat er sprake is van een eigen keuze voor contact, Dat het contact plaatsvindt in een context van samenwerking en een zekere vertrouwelijkheid, Dat het gaat om contacten met mensen die lichtelijk positief afwijken van het stereotiepe beeld dat men heeft. Ook Van t Veer e.a. 4 benadrukken de contactstrategie: Bevorderen van contact tussen patiënt en sociale omgeving blijft een geldige strategie, zowel voor de sociale integratie van de patiënt als voor de destigmatisering onder de algemene bevolking. Verder in hun conclusies wordt het nog explicieter gesteld: Voor verdere en tevens meer duurzame destigmatisering (en integratie) van de psychiatrische patiënt lijkt het bevorderen van daadwerkelijk contact tussen psychiatrische patiënt en sociale omgeving de beste strategie. Hun voorwaarden voor een destigmatiserend contact: Ongedwongenheid, Onderlinge gelijkwaardigheid, En een gemeenschappelijk doel (waarbij bij voorkeur niet de psychiatrische achtergrond centraal staat). Vanuit de ervaringen met de voorbije projecten en vanuit het wetenschappelijk onderzoek 5 over stigma en antistigma campagnes kunnen we het volgende stellen: Lokale kleinschalige projecten hebben zin! In een goede campagne is er een evenwicht gevonden tussen een eenvoudige en genuanceerde boodschap De combinatie van verschillende strategieën is effectiever dan het gebruik van één strategie Het werken naar meerdere doelgroepen is effectiever dan het zich richten op één doelgroep Een goede strategie richt zich vooral op contact, aangevuld met educatie In een goede campagne probeer je zoveel mogelijk de zorggebruiker actief te betrekken In een goede campagne probeer je zoveel mogelijk continuïteit na te streven In een goede campagne focus je best op de capaciteiten, niet op de gebreken Antistigma-programma s mogen geen geïsoleerde, eenmalige acties zijn Programma s sorteren meeste effect binnen een duurzaam maatschappelijk steunsysteem 6 op lokaal niveau 3 L. de Goei, A. Plooy en J. van Weeghel: Ben ik goed in beeld? Handreiking voor de bestrijding van stigma en discriminatie wegens een psychische handicap. Trimbos-instituut J.T.B. Van t Veer, H.F. Kraan, C.H.C. Drossaert, J.M. Modde: Destigmatisering door deconcentratie? Een Nederlands bevolkingsonderzoek naar het stigma van psychiatrische patiënten. Tijdschrift voor Psychiatrie 47 (2005)10, presentatie Mieke Verhaeghe op de Anders Gewoon Worden -dag van 13/03/09 augustus 2010 p. 5 van 7

6 Antidiscriminatie en Sociale Inclusie Verder gaan dan het veranderen van het beeld dat mensen hebben van geestelijke gezondheid, van de mensen die met geestelijke gezondheidsproblemen te kampen hebben en van de geestelijke gezondheidszorg, is wat men beoogd met antidiscriminatie programma s. Er wordt in deze programma s gestreefd naar het veranderen van het gedrag van mensen, in de richting van minder discriminatie en meer sociale inclusie. Een voorbeeld van dergelijke strategie is terug te vinden in de Time to Change campagne in het Verenigd Koninkrijk (i.c. Engeland en Ierland) en See Me in Schotland. Beeldvorming, bredere context Alle acties die rond beeldvorming opgezet worden, kunnen een groter effect hebben als daarnaast ook inspanningen geleverd worden t.a.v. de patiënten (empowerment, het installeren van een statuut van ervaringsdeskundigheid, het werk maken van patiëntenparticipatie), t.a.v. de zorg (ervoor zorgen dat de GGZ voldoende en kwaliteitsvol (cfr. uitkomstenmetingen) aanwezig is), t.a.v. de bevolking (door te werken naar preventie, antidiscriminatie en vorming van sleutelfiguren) en t.a.v. overheid (door werk te maken van een sociaal inclusiebeleid, overheen beleidsdomeinen met aandacht voor de diverse sectoren die op dit terrein meespelen. Samenwerking: bundeling van krachten De diversiteit en de spreiding in tijd en in ruimte van heel wat projecten die aan positieve beeldvorming en destigmatisering werken is een rijkdom. Het dubbel gebruik van middelen en overlapping van doelgroepen en strategieën verminderen evenwel de efficiënte en doeltreffende aanwending van de (beperkte) middelen. Projecten die uitsluitend vanuit één bepaald perspectief opgezet worden (het perspectief van de zorgverstrekker, het perspectief van de patiënt, het perspectief van de omgeving, het lokale buurtinitiatief, het regionale initiatief, het Vlaamse initiatief, enz. ) zijn waardevol en nodig, maar slechts wanneer ze gekaderd zijn in het geheel van acties en projecten die alle invalshoeken een kans bieden. Een goede regie van projecten, met wederzijdse ondersteuning en gebaseerd op goede afspraken, kan de impact en de efficiëntie van al deze, en nog bijkomende, initiatieven bevorderen. Eventuele ontbrekende schakels kunnen erdoor gedetecteerd en bijgestuurd worden. In deze regie is een bepaling van perspectief, doelgroep en thema mede bepalend om de efficiëntie en de effectiviteit van de te kiezen strategie te verhogen. 6 Maatschappelijk steunsysteem: Een gecoördineerd netwerk van personen, diensten en voorzieningen waarvan mensen met psychische beperkingen (en hun naasten) zelf deel uitmaken en dat hen op vele manieren ondersteunt in hun pogingen om in de samenleving te participeren augustus 2010 p. 6 van 7

7 Van cruciaal belang is de samenwerking tussen GGZ-voorzieningen, patiënten en familieverenigingen als partners binnen de GGZ, maar evenzeer met onderwijs en cultuur, steden en gemeenten 7, verenigingsleven, bedrijfswereld en non-profitsector, met actieve medewerking van de Vlaamse Overheid, de Provinciale Overheid en de Lokale Besturen van steden en gemeenten. met alle media Dit kan gebeuren door afstemming in de timing regionale afstemming inhoudelijke afstemming afstemming van (media-)communicatie afstemming op vlak van doelgroep afstemming van thema s Participatie aan een globaal initiatief kan voor heel wat projecten een meerwaarde bieden of kan de aanleiding zijn om van start te gaan. Jan Van Speybroeck Directeur VVGG 7 Evt. in te schrijven in hun lokaal sociaal beleidsplan augustus 2010 p. 7 van 7

Geestelijke gezondheid!? Ik stel u voor. Cijfers voor Gent. Tijd om normaal te doen over geestelijke gezondheidsproblemen.

Geestelijke gezondheid!? Ik stel u voor. Cijfers voor Gent. Tijd om normaal te doen over geestelijke gezondheidsproblemen. Geestelijke gezondheid!? Tijd om normaal te doen over geestelijke gezondheidsproblemen Jan Van Speybroeck, VVGG Ik stel u voor Antoinette Telecomsector Gehuwd, 3 kleine kinderen Sportieve hobby s Elk jaar

Nadere informatie

De psychiatrische cliënt in beeld Terugkeer in de maatschappij Psychiatrisch stigma bekeken vanuit client, familie en samenleving Job van t Veer Wat is het psychiatrisch stigma? Psychiatrisch stigma Kennis

Nadere informatie

Historiek en vermaatschappelijking van de geestelijke gezondheidszorg

Historiek en vermaatschappelijking van de geestelijke gezondheidszorg Historiek en vermaatschappelijking van de geestelijke gezondheidszorg Info avond SEL Waasland 24 mei 2012 Sint-Niklaas Stefaan Baeten Directeur psychiatrisch centrum Sint-Hiëronymus Historische context

Nadere informatie

Stigmatisering door de professional. 16 november 2016

Stigmatisering door de professional. 16 november 2016 Stigmatisering door de professional 16 november 2016 Labeling https://www.youtube.com/watch?v=jbr8kvlwd3m Presenteren, spanning, sociale uitsluiting en evolutie.. : Wat heeft dat nu met elkaar en met stigma

Nadere informatie

13-10-2009. De rol van de media in antistigma-campagnes

13-10-2009. De rol van de media in antistigma-campagnes De rol van de media in antistigma-campagnes 1 Media oorzaak van stigma? 2 Of hulp bij bestrijden stigma? De Volkskrant, een dag later 3 Internationaal onderzoek naar invloed van media sinds Best samengevat

Nadere informatie

Vergeet dementie, onthou mens

Vergeet dementie, onthou mens Kabinet Jo Vandeurzen Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin 20 september 2011 Ongenuanceerde beeldvorming dementie leidt tot gemiste zorg en isolement Vergeet dementie, onthou mens Een

Nadere informatie

Olivia van de Lustgraaf, ambassadeur 1

Olivia van de Lustgraaf, ambassadeur 1 De stichting bestaat uit het Fonds Psychische Gezondheid, GGZ NL, het Landelijk Platform GGZ, NVvP. En er wordt samen gewerkt met o.a. Kenniscentrum Phrenos, Landelijk Steunpunt Kwartiermaken, Parnassia

Nadere informatie

Sterk in verbondenheid

Sterk in verbondenheid Similes verenigt de families met een psychisch ziek gezinslid Similes verenigt gezinnen met een psychisch ziek familielid Sterk in verbondenheid presentatie Jef Geldof 17 januari 2012 ouders, broers en

Nadere informatie

Nederlands onderzoek naar destigmatisering van ernstige. c.vanzelst@sp.unimaas.nl

Nederlands onderzoek naar destigmatisering van ernstige. c.vanzelst@sp.unimaas.nl Nederlands onderzoek naar destigmatisering van ernstige psychische aandoeningen Catherine van Zelst c.vanzelst@sp.unimaas.nl 7 oktober 2009 Opbouw Wat is stigmatisering? Oorzaken van stigmatisering g Mythen

Nadere informatie

Al gehoord van de 107? Mieke Craeymeersch, directeur Similes

Al gehoord van de 107? Mieke Craeymeersch, directeur Similes Al gehoord van de 107? Mieke Craeymeersch, directeur Similes Heb je al gehoord van de 107? Niet 101 of 102 of 105 maar 107? gebaseerd op het nummer van het artikel in het KB over de ziekenhuizen die de

Nadere informatie

De Week gaat van start met de Breingeindag op maandag 26 maart 2012 in t Veerhuis te Nieuwegein.

De Week gaat van start met de Breingeindag op maandag 26 maart 2012 in t Veerhuis te Nieuwegein. Op zoek naar waardevolle contacten De werkgroep Week van de Psychiatrie organiseert van 26 tot en met 31 maart 2012 de 38e Week van de Psychiatrie. Het thema van de Week van de Psychiatrie 2012 is Contact

Nadere informatie

Media en stigma. 100 manieren om beeldvorming en stigmatisering te tackelen. Deelsessie 4 Stigma

Media en stigma. 100 manieren om beeldvorming en stigmatisering te tackelen. Deelsessie 4 Stigma Media en stigma 100 manieren om beeldvorming en stigmatisering te tackelen Deelsessie 4 Stigma 1 Honderd manieren? In 20 minuten? Media in moderne samenleving Media en stigmatisering Media en destigmatisering

Nadere informatie

12/10/2016. Nieuwe NAH LIGA vzw Vlaams Hersenletselplan Beni Kerkhofs Voorzitter NAH LIGA vzw Directeur zorg Pulderbos vzw

12/10/2016. Nieuwe NAH LIGA vzw Vlaams Hersenletselplan Beni Kerkhofs Voorzitter NAH LIGA vzw Directeur zorg Pulderbos vzw Nieuwe NAH LIGA vzw Beni Kerkhofs Voorzitter NAH LIGA vzw Directeur zorg Pulderbos vzw Nieuwe NAH LIGA vzw Beni Kerkhofs Voorzitter NAH LIGA vzw Directeur zorg Pulderbos vzw 1 Historiek SEN RSWV SIG Rond

Nadere informatie

Historiek en concepten Negatieve stereotiepen in internationaal perspectief Stigmatisering en de professionele hulpverlener

Historiek en concepten Negatieve stereotiepen in internationaal perspectief Stigmatisering en de professionele hulpverlener Overzicht Historiek en concepten Negatieve stereotiepen in internationaal perspectief Stigmatisering en de professionele hulpverlener Eerste bijdragen Erving Goffman, Asylums (1961), Stigma: Notes on the

Nadere informatie

Familie als bondgenoot

Familie als bondgenoot Familie als bondgenoot Wat hulpverleners moeten weten over gezinnen 14 december 2006 Hers Dinie Alemans Ellen van Berlo He 1 Centraal in het project Familieleden, clienten en professionals werken samen

Nadere informatie

De beste zorg voor psychische en verslavingsproblemen

De beste zorg voor psychische en verslavingsproblemen De beste zorg voor psychische en verslavingsproblemen 3 Parnassia Groep is specialist in geestelijke gezondheid Psychische klachten, een psychische stoornis of ziekte: ze kunnen iedereen treffen en ernstig

Nadere informatie

Innovaties voor Amsterdammers met GGZ problematiek. Prof.dr. J.H. Smit jh.smit@ggzingeest

Innovaties voor Amsterdammers met GGZ problematiek. Prof.dr. J.H. Smit jh.smit@ggzingeest Innovaties voor Amsterdammers met GGZ problematiek Prof.dr. J.H. Smit jh.smit@ggzingeest Directeur Onderzoek & Innovatie GGZ Ingeest Afdeling Psychiatrie Vumc Psychiatrie in getallen: wereldwijd in 2010

Nadere informatie

Het ICF schema ziet er als volgt uit. (Schema uit hoofdtekst hier opnemen)

Het ICF schema ziet er als volgt uit. (Schema uit hoofdtekst hier opnemen) 1 International Classification of Functioning, Disability and Health Het ICF-Schema ICF staat voor; International Classification of Functioning, Disability and Health. Het ICF-schema biedt een internationaal

Nadere informatie

Factsheet Stigma en Verslaving Een uitgave van Verslavingskunde Nederland

Factsheet Stigma en Verslaving Een uitgave van Verslavingskunde Nederland Factsheet Stigma en Verslaving Een uitgave van Verslavingskunde Nederland Over verslaving bestaan nog veel misverstanden en vooroordelen in de samenleving. Vooroordelen zoals verslaafd worden is je eigen

Nadere informatie

30 maart 2017 Lancering Vlaamse richtlijn Detectie en Behandeling van Suïcidaal gedrag. #SP_reflex

30 maart 2017 Lancering Vlaamse richtlijn Detectie en Behandeling van Suïcidaal gedrag. #SP_reflex 30 maart 2017 Lancering Vlaamse richtlijn Detectie en Behandeling van Suïcidaal gedrag #SP_reflex Lancering Vlaamse richtlijn Detectie en Behandeling van Suïcidaal gedrag Basisprincipes in de zorg voor

Nadere informatie

Mental Health First Aid Eerste hulp bij psychische problemen

Mental Health First Aid Eerste hulp bij psychische problemen Mental Health First Aid Eerste hulp bij psychische problemen Catherine van Zelst Nicole van Erp Trimboscongres Een te gekke wijk 8 november 2017 Inhoud workshop Wat is MHFA? Het belang van MHFA Onderzoek

Nadere informatie

Handleiding voor docenten en opleiders bij de film Verslaafd in het Hoofd

Handleiding voor docenten en opleiders bij de film Verslaafd in het Hoofd Handleiding voor docenten en opleiders bij de film Verslaafd in het Hoofd Door Alie Weerman In de film komen vier mensen aan het woord die hersteld zijn van hun verslaving. Vanwege de variatie aan achtergrond,

Nadere informatie

The Missing Link: het verhogen van sociale inclusie door de inschakeling van Opgeleide Ervaringsdeskundigen (OED)

The Missing Link: het verhogen van sociale inclusie door de inschakeling van Opgeleide Ervaringsdeskundigen (OED) The Missing Link: het verhogen van sociale inclusie door de inschakeling van Opgeleide Ervaringsdeskundigen (OED) Lut Goossens - Els Van den Berghe Vzw De Link www.de-link.net Introductie Samenvatting

Nadere informatie

Even voorstellen. Femke Dirkx GGz Breburg Verpleegkundig specialist GGz

Even voorstellen. Femke Dirkx GGz Breburg Verpleegkundig specialist GGz Sociale veerkracht Het vermogen van mensen en gemeenschappen om met veranderingen om te gaan en de toegang tot externe hulpbronnen die ze daarbij hebben Even voorstellen Femke Dirkx GGz Breburg Verpleegkundig

Nadere informatie

POLPAROL HOE ONT-MOETEN KAN BIJDRAGEN TOT HERSTEL

POLPAROL HOE ONT-MOETEN KAN BIJDRAGEN TOT HERSTEL POLPAROL HOE ONT-MOETEN KAN BIJDRAGEN TOT HERSTEL VZW De Hulster Leuven UZ Leuven campus Sint- Jozef Kortenberg 1 Inleiding Ontstaan Polparol Succesfactoren Polparol Polparol en herstel Rol van hulpverlener

Nadere informatie

Inleiding. Johan Van der Heyden

Inleiding. Johan Van der Heyden Inleiding Johan Van der Heyden Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid Operationele Directie Volksgezondheid en surveillance J. Wytsmanstraat, 14 B - 1050 Brussel 02 / 642 57 26 E-mail : johan.vanderheyden@iph.fgov.be

Nadere informatie

Geestelijke gezondheidszorg en verslavingszorg Samenwonen of een LAT-relatie

Geestelijke gezondheidszorg en verslavingszorg Samenwonen of een LAT-relatie Geestelijke gezondheidszorg en verslavingszorg Samenwonen of een LAT-relatie Frieda Matthys, MD, PhD Historiek 19 de eeuw Gezondheids zorg Liefdadigheid Politie Justitie Historiek 20ste eeuw Gezondheids

Nadere informatie

Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin

Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin JO VANDEURZEN Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin CONTEXT > Het doel Draagvlak en engagementen aftoetsen en stimuleren in ganse werkveld van relevante actoren Kennis van bewezen strategieën

Nadere informatie

I N C R E A S I N G S O C I A L I N C L U S I O N BY E N G A G I N G E X P E R T S B Y E X P E R I E N C E

I N C R E A S I N G S O C I A L I N C L U S I O N BY E N G A G I N G E X P E R T S B Y E X P E R I E N C E I N C R E A S I N G S O C I A L I N C L U S I O N BY E N G A G I N G E X P E R T S B Y E X P E R I E N C E The Missing Link, Het verhogen van de sociale inclusie door de inschakeling van ervaringsdeskundigen

Nadere informatie

Wegwijzer Stigmabestrijding in de ggz. Gids naar praktijken die werken. Lessen, praktijken en voorbeelden

Wegwijzer Stigmabestrijding in de ggz. Gids naar praktijken die werken. Lessen, praktijken en voorbeelden Wegwijzer Stigmabestrijding in de ggz Gids naar praktijken die werken. Lessen, praktijken en voorbeelden Colofon Opdrachtgevers Stuurgroep Toolkit Antistigma-interventies: Kenniscentrum Phrenos, Stichting

Nadere informatie

Kennissynthese arbeid en psychische aandoeningen. Dr. F.G.Schaafsma Dr. H. Michon Prof. dr. J.R. Anema

Kennissynthese arbeid en psychische aandoeningen. Dr. F.G.Schaafsma Dr. H. Michon Prof. dr. J.R. Anema Kennissynthese arbeid en psychische aandoeningen Dr. F.G.Schaafsma Dr. H. Michon Prof. dr. J.R. Anema Ernstige Psychische Aandoeningen (EPA) Definitie consensus groep EPA¹ - Sprake van psychische stoornis

Nadere informatie

Bewustwordingscampagne1 Doe1Eens1Goed1Gek 1doorbreekt1taboe1 rond1psychoses1bij1jongvolwassenen11

Bewustwordingscampagne1 Doe1Eens1Goed1Gek 1doorbreekt1taboe1 rond1psychoses1bij1jongvolwassenen11 1 Bewustwordingscampagne1 Doe1Eens1Goed1Gek 1doorbreekt1taboe1 rond1psychoses1bij1jongvolwassenen11 Naarschattingkampenjaarlijks1op3Belgischejongerenmetpsychischeproblemen Naarschattingkampttot3%vandeBelgischejongerenmetpsychosegevoeligheid

Nadere informatie

Nieuwe gezondheidsdoelstelling: 20% minder zelfdodingen tegen 2020 in vergelijking met 2000.

Nieuwe gezondheidsdoelstelling: 20% minder zelfdodingen tegen 2020 in vergelijking met 2000. Kabinet Jo Vandeurzen Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin 17 december 2011 Gezondheidsconferentie Suïcidepreventie www.gezondheidsconferentie-suicidepreventie.be E-mail: consortium.suicidepreventie@gmail.com

Nadere informatie

Een Eigen Gezicht. Een onderzoek naar stigmatisering, sociale steun en eenzaamheid bij mensen met een gezichtsafwijking. Door Maaike van Dam

Een Eigen Gezicht. Een onderzoek naar stigmatisering, sociale steun en eenzaamheid bij mensen met een gezichtsafwijking. Door Maaike van Dam Een Eigen Gezicht Een onderzoek naar stigmatisering, sociale steun en eenzaamheid bij mensen met een gezichtsafwijking Door Maaike van Dam Rijksuniversiteit Groningen Wetenschapswinkel Geneeskunde en Volksgezondheid

Nadere informatie

M A R C E L K I K V & V N - S P V S T U D I E M I D D A G N O V E M B E R

M A R C E L K I K V & V N - S P V S T U D I E M I D D A G N O V E M B E R M A R C E L K I K V & V N - S P V S T U D I E M I D D A G N O V E M B E R 2 0 1 6 H T T P S : / / W W W. Y O U T U B E. C O M / W A T C H? V = 3 J N V W O 9 K 9 9 C M A R C E L K I K V & V N - S P V S

Nadere informatie

Onderwerpen/deelprojecten regionaal uitvoeringsprogramma depressiepreventie 2008 t/m 2011 Gelderse Roos

Onderwerpen/deelprojecten regionaal uitvoeringsprogramma depressiepreventie 2008 t/m 2011 Gelderse Roos Bijlage 2 Onderwerpen/deelprojecten regionaal uitvoeringsprogramma depressiepreventie 2008 t/m 2011 Gelderse Roos A1 Uitbrengen jaarkrant A2 Advertentie huis aan huis bladen A3 Consultatie B1 Brochures

Nadere informatie

Het betrekken van familieleden bij de behandeling van dubbele diagnose

Het betrekken van familieleden bij de behandeling van dubbele diagnose Het betrekken van familieleden bij de behandeling van dubbele diagnose Maarten Smeerdijk Congres LEDD, 21 april 2011 AMC, zorglijn Vroege Psychose Waarom familieleden betrekken bij de behandeling van DD?

Nadere informatie

Je steunsysteem is overal om je heen.

Je steunsysteem is overal om je heen. Je steunsysteem is overal om je heen. Kwartiermaken in de wijken in Oss en in de regio. Burgerkracht en Presentie Definitie kwartiermaken: Kwartiermaken gaat over het bevorderen van het maatschappelijk

Nadere informatie

Drijfveren van ervaringsdeskundigen in de geestelijke gezondheidszorg "

Drijfveren van ervaringsdeskundigen in de geestelijke gezondheidszorg Drijfveren van ervaringsdeskundigen in de geestelijke gezondheidszorg Implicaties voor opleiding, onderzoek & praktijk Joeri Vandewalle Gent, 17 & 18 november 2015 Inhoud: 1. Situering 2. Onderzoeksresultaten

Nadere informatie

Ervaringsdeskundigheid in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Petri Embregts

Ervaringsdeskundigheid in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Petri Embregts Ervaringsdeskundigheid in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking Petri Embregts Inhoud Waarom een kans in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking? Inzetbaarheid en effectiviteit

Nadere informatie

Federaal Plan Armoedebestrijding. Reactie van BAPN vzw. Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012

Federaal Plan Armoedebestrijding. Reactie van BAPN vzw. Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012 Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012 Federaal Plan Armoedebestrijding Reactie van BAPN vzw BAPN vzw Belgisch Netwerk Armoedebestrijding Vooruitgangstraat 333/6 1030

Nadere informatie

Het project van de UvH 1

Het project van de UvH 1 Onderwerpen Eenzaamheid, daar wen je nooit aan Prof. dr. Anja Machielse Wat is eenzaamheid en waarom is het een probleem? Hoe kunnen we eenzame mensen bereiken en wat kunnen we voor hen doen? Wat is eenzaamheid

Nadere informatie

Voorstel van resolutie. betreffende een meer doeltreffende preventie van vrouwelijke genitale verminking in Vlaanderen

Voorstel van resolutie. betreffende een meer doeltreffende preventie van vrouwelijke genitale verminking in Vlaanderen stuk ingediend op 1680 (2011-2012) Nr. 1 19 juni 2012 (2011-2012) Voorstel van resolutie van de dames Marijke Dillen, Gerda Van Steenberge en Linda Vissers en de heren Frank Creyelman, Filip Dewinter,

Nadere informatie

Informatiebrochure. Stichting. Goed. met. Training, voorlichting & scholing. voor iedereen die met psychiatrie te maken heeft

Informatiebrochure. Stichting. Goed. met. Training, voorlichting & scholing. voor iedereen die met psychiatrie te maken heeft Informatiebrochure Stichting Goed met Training, voorlichting & scholing voor iedereen die met psychiatrie te maken heeft Waar denkt u aan bij het woord psychiatrie? Gek Geuzennaam of stigma? Psychiatrie

Nadere informatie

Synergiën en Convergenties tussen werk en welzijn. Hendrik Delaruelle, Commissie W² Vlaams Welzijnsverbond

Synergiën en Convergenties tussen werk en welzijn. Hendrik Delaruelle, Commissie W² Vlaams Welzijnsverbond Synergiën en Convergenties tussen werk en welzijn Hendrik Delaruelle, Commissie W² Vlaams Welzijnsverbond SYNERGIE = een begrip dat een proces beschrijft waarbij het samengaan van delen meer oplevert dan

Nadere informatie

herstelgerichte visie als leidend principe Hoe doe je dat

herstelgerichte visie als leidend principe Hoe doe je dat hgerichte visie als leidend principe Hoe doe je dat > fasen h h empowermentgericht coachen rehabilitatiegericht benaderen visie op de cliënt inleiding1.5 1 > fasen h h empowermentgericht coachen rehabilitatiegericht

Nadere informatie

Mensen met psychische beperkingen. Annemarie Zijlstra, rehabilitatiespecialist a.zijlstra@promens-care.nl

Mensen met psychische beperkingen. Annemarie Zijlstra, rehabilitatiespecialist a.zijlstra@promens-care.nl Mensen met psychische beperkingen Annemarie Zijlstra, rehabilitatiespecialist a.zijlstra@promens-care.nl In deze presentatie : Beeldvorming Ziekte en gevolgen Psychische beperking of persoonlijkheidskenmerk?

Nadere informatie

Ouderschap strategieën van vaders en moeders met een psychische ziekte.

Ouderschap strategieën van vaders en moeders met een psychische ziekte. Bespreking artikel Ouderschap strategieën van vaders en moeders met een psychische ziekte. Auteurs: P.C. Van der Ende, MSc, J.T. van Busschbach, phd, J. Nicholson, phd, E.L.Korevaar, phd & J.van Weeghel,

Nadere informatie

Samenwerkingsverband GGZ De Vlaamse Ardennen

Samenwerkingsverband GGZ De Vlaamse Ardennen Initiatief Beschut Wonen Samenwerkingsverband GGZ De Vlaamse Ardennen Samenwerkingsverband GGZ De Vlaamse Ardennen MISSIE Herstelgeoriënteerde begeleiding en ondersteuning aan personen met psychosociale

Nadere informatie

1 2 1 Bemoeizorg is als begrip (en zorgvorm) komen overwaaien uit Nederland, wordt gehanteerd in de context van zorgwekkende zorgmijders. Dit zijn: mensen met ernstige psychische en/of psychosociale problemen

Nadere informatie

Familiewerking CAT Gent

Familiewerking CAT Gent Familiewerking CAT Gent deelwerking CCG ECLIPS Congres Geestelijke Gezondheidszorg Gent, 15 september 2010 Tomas Van Reybrouck Speerpunten werking CAT: Ambulante werking voor mensen met verslavingsproblematiek

Nadere informatie

zorgzaam voor elkaar

zorgzaam voor elkaar zorgzaam voor elkaar wat kunnen we voor u doen? outreach in de Nieuwe GGZ Philippe Delespaul Outreaching in Antwerpen: zorgzaam over grenzen Elzenveld -- Antwerpen, 16 november 2017 GGZ in enkele cijfers

Nadere informatie

Herstelondersteunend omgaan met mensen met psychische aandoeningen

Herstelondersteunend omgaan met mensen met psychische aandoeningen Herstelondersteunend omgaan met mensen met psychische aandoeningen Jos Dröes Marianne Klein Bramel Nadelen van het gebruik van ziektediagnoses: * Normaal conflict-, of copinggedrag, en normale reacties

Nadere informatie

Bijlage 11: Stellingen voor focusgroepen activering. Thema s voor de focusgroepen activering

Bijlage 11: Stellingen voor focusgroepen activering. Thema s voor de focusgroepen activering Bijlage 11: Stellingen voor focusgroepen activering Thema s voor de focusgroepen activering Tekst door inleider : De thema s waarover in de focusgroep gediscussieerd wordt, zijn weergegeven in een overzicht.

Nadere informatie

1. Situering. Hierbij worden volgende voorwaarden opgelegd:

1. Situering. Hierbij worden volgende voorwaarden opgelegd: Vlaamse Woonraad Koning Albert II-laan 19 bus 23 1210 Brussel vlaamse.woonraad@rwo.vlaanderen.be www.vlaamsewoonraad.be Advies 2015/08 datum 9 oktober 2015 bestemmeling kopie onderwerp Mevrouw Liesbeth

Nadere informatie

DE GGZ IN DE 9 PRESTATIEVELDEN

DE GGZ IN DE 9 PRESTATIEVELDEN WMO W A A I E R Obstakels - Voorwaarden en Aanbevelingen DE GGZ IN DE 9 PRESTATIEVELDEN 1 Het bevorderen van sociale samenhang en leefbaarheid van dorpen wijken en buurten Obstakels Isolement Vooroordelen

Nadere informatie

Weerbaarheid tegen stigmatisering bij mensen met psychose

Weerbaarheid tegen stigmatisering bij mensen met psychose Weerbaarheid tegen stigmatisering bij mensen met psychose Catherine van Zelst Afdeling Psychiatrie en Psychologie, Universiteit Maastricht Masterclass Netwerk Vroege Psychose 6 februari 2015 Disclosure

Nadere informatie

Stigmatisering in de geestelijke gezondheidszorg Effect op zorggebruikers, hulpverleners en hulpverlening

Stigmatisering in de geestelijke gezondheidszorg Effect op zorggebruikers, hulpverleners en hulpverlening Stigmatisering in de geestelijke gezondheidszorg MIEKE VERHAEGHE EN PIET BRACKE Zorggebruikers, familieleden en hulpverleners kampen allen met de gevolgen van negatieve maatschappelijke reacties. Het is

Nadere informatie

Zorgprogramma voor mensen met gerontopsychiatrische problematiek in het verpleeghuis

Zorgprogramma voor mensen met gerontopsychiatrische problematiek in het verpleeghuis Zorgprogramma voor mensen met gerontopsychiatrische problematiek in het verpleeghuis Anne van den Brink Specialist Ouderengeneeskunde Onderzoeker Pakkende ondertitel Inhoud presentatie Inleiding Aanleiding

Nadere informatie

Eén gezin één plan. Meer capaciteit en samenwerking in de rechtstreeks toegankelijke jeugdhulp

Eén gezin één plan. Meer capaciteit en samenwerking in de rechtstreeks toegankelijke jeugdhulp Eén gezin één plan Meer capaciteit en samenwerking in de rechtstreeks toegankelijke jeugdhulp Inhoud De oproep Context en beleidskeuzes Finaliteit van de oproep: één gezin, één plan Samenstelling en uitbouw

Nadere informatie

Ervaring is de beste leermeester

Ervaring is de beste leermeester Jeroen Ruis 1 Ervaring is de beste leermeester De meerwaarde en positie van ervaringsdeskundigen Opinie Begin eens te kijken wat iemand wél kan. Anouk, een vrouw van begin 40, zit tegenover ons en praat

Nadere informatie

Wegwijzer Stigmabestrijding in de ggz. Gids naar praktijken die werken. Lessen, praktijken en voorbeelden

Wegwijzer Stigmabestrijding in de ggz. Gids naar praktijken die werken. Lessen, praktijken en voorbeelden Wegwijzer Stigmabestrijding in de ggz Gids naar praktijken die werken. Lessen, praktijken en voorbeelden Colofon Opdrachtgevers Stuurgroep Toolkit Antistigma-interventies: Kenniscentrum Phrenos, Stichting

Nadere informatie

België - Vlaanderen. Alle Vlamingen zijn betrokken. Pijlers van het Vlaams zorgen ouderenbeleid. Vermaatschappelijking van zorg 29-11-13

België - Vlaanderen. Alle Vlamingen zijn betrokken. Pijlers van het Vlaams zorgen ouderenbeleid. Vermaatschappelijking van zorg 29-11-13 België - Vlaanderen Dementievriendelijke gemeenschap Landelijk Congres - Moderne Dementiezorg Jo Vandeurzen Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin 25 november 2013 Alle Vlamingen zijn betrokken

Nadere informatie

Resultaten van een enquête MediQuality in samenwerking met Omnivit Stress Control over stress bij zorgverstrekkers en patiënten.

Resultaten van een enquête MediQuality in samenwerking met Omnivit Stress Control over stress bij zorgverstrekkers en patiënten. Resultaten van een enquête MediQuality in samenwerking met Omnivit Stress Control over stress bij zorgverstrekkers en patiënten. 94% van de artsen ziet steeds meer gestresseerde patiënten Na de bankencrisis

Nadere informatie

WAAR KAN IK HULP VINDEN? Informatie over geestelijke gezondheidsproblemen

WAAR KAN IK HULP VINDEN? Informatie over geestelijke gezondheidsproblemen WAAR KAN IK HULP VINDEN? Informatie over geestelijke gezondheidsproblemen Tekst: Aziza Sbiti & Cha-Hsuan Liu Colofon: Deze brochure is totstandgekomen met hulp van het Inspraak Orgaan Chinezen. De inhoud

Nadere informatie

Samenwerking SPV PI Zwolle en ACT

Samenwerking SPV PI Zwolle en ACT FORENSISCHE PSYCHIATRIE Samenwerking SPV PI Zwolle en ACT Even voorstellen Annemarie de Vries SPV bij het ACT team Dimence Zwolle Elles van der Hoeven SPV bij de PI Zwolle locatie Penitentiair Psychiatrisch

Nadere informatie

Participatie en integratie: leeftijdsvriendelijke gemeenten

Participatie en integratie: leeftijdsvriendelijke gemeenten Participatie en integratie: leeftijdsvriendelijke gemeenten Cijfers en feiten 1.924.472 65 plussers in België (17,4 % v.d. totale bevolking) In Vlaanderen: 1.100.194 65 plussers Aantal 100 plussers in

Nadere informatie

This item is the archived peer-reviewed author-version of:

This item is the archived peer-reviewed author-version of: This item is the archived peer-reviewed author-version of: Reactie op Houding van de algemene bevolking ten opzichte van (ex- )psychiatrische patiënten ; resultaten van NEMESIS-2 Reference: Catthoor Kirsten,

Nadere informatie

Informele Zorg in de ggz Een eerste verkenning

Informele Zorg in de ggz Een eerste verkenning Informele Zorg in de ggz Een eerste verkenning GGZ Nederland, augustus 2013 Ellen de Haan (edhaan@ggznederland.nl of 033-4608958) De informele zorg krijgt een steeds belangrijkere positie ten opzichte

Nadere informatie

Bisconceptnota. Betreft: Krachtlijnen voor een nieuwe organisatie voor de opvang- en vrije tijd van schoolkinderen

Bisconceptnota. Betreft: Krachtlijnen voor een nieuwe organisatie voor de opvang- en vrije tijd van schoolkinderen DE VLAAMSE MINISTER VAN WELZIJN, VOLKSGEZONDHEID EN GEZIN Bisconceptnota Betreft: Krachtlijnen voor een nieuwe organisatie voor de opvang- en vrije tijd van schoolkinderen 1. Situering 1.1. Vlaams Regeerakkoord

Nadere informatie

Functiekaart dementie-experten van de regionale expertisecentra dementie

Functiekaart dementie-experten van de regionale expertisecentra dementie Bijlage 2 Functiekaart dementie-experten van de regionale expertisecentra dementie 1. Algemene inlichtingen Functienaam: Rapporteert aan: Diens/afdeling: Hiërarchische overste: Functionele afstemming,

Nadere informatie

Netwerkdag chronische zorg en zorgregio s Domus Medica 21 maart 2015. Jo Vandeurzen Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin

Netwerkdag chronische zorg en zorgregio s Domus Medica 21 maart 2015. Jo Vandeurzen Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin Netwerkdag chronische zorg en zorgregio s Domus Medica 21 maart 2015 Jo Vandeurzen Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin Beleidstraject eerste lijn in Vlaanderen tot 2014 6 e staatshervorming

Nadere informatie

De kortste lijn naar herstel

De kortste lijn naar herstel De kortste lijn naar herstel met ggz 1 met Met 450 mensen werken we hard aan de ggz van Noord- en Midden-Limburg. Waarom doen we dat? elkaar 2 4 5 Onze missie Met ggz biedt de kortste lijn naar herstel

Nadere informatie

Wegwijzer Stigmabestrijding in de ggz. Gids naar praktijken die werken. Lessen, praktijken en voorbeelden

Wegwijzer Stigmabestrijding in de ggz. Gids naar praktijken die werken. Lessen, praktijken en voorbeelden Wegwijzer Stigmabestrijding in de ggz Gids naar praktijken die werken. Lessen, praktijken en voorbeelden Colofon Opdrachtgevers Stuurgroep Toolkit Antistigma-interventies: Kenniscentrum Phrenos, Stichting

Nadere informatie

UKJA in het landschap van de Vlaamse jeugdhulp en Geestelijke Gezondheid voor kinderen en jongeren. Dr. Linda Van Grootel Medisch diensthoofd UKJA

UKJA in het landschap van de Vlaamse jeugdhulp en Geestelijke Gezondheid voor kinderen en jongeren. Dr. Linda Van Grootel Medisch diensthoofd UKJA UKJA in het landschap van de Vlaamse jeugdhulp en Geestelijke Gezondheid voor kinderen en jongeren Dr. Linda Van Grootel Medisch diensthoofd UKJA Casus 5 Je werkt voor een opvang van jongeren die geplaatst

Nadere informatie

Je bent alleen maar verslaafd! Wim van Loon, Psychiater. 10 februari 2014

Je bent alleen maar verslaafd! Wim van Loon, Psychiater. 10 februari 2014 Je bent alleen maar verslaafd! Wim van Loon, Psychiater. 10 februari 2014 Comorbiditeit: Voorkomen van verschillende stoornissen bij 1 persoon. Dubbele diagnose: Verslaving (afhankelijkheid en misbruik

Nadere informatie

De Sociale plattegrond

De Sociale plattegrond De Sociale plattegrond Sector: Geestelijke Gezondheidszorg (ambulant en thuis) Spreker: Kurt Lievens (PopovGGZ) Missie De geestelijke gezondheidszorg (GGZ) biedt behandeling en begeleiding aan mensen met

Nadere informatie

Meer dan 1 miljoen extra voor vrijwilligers zorgsector

Meer dan 1 miljoen extra voor vrijwilligers zorgsector Kabinet Jo Vandeurzen Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin 4 maart 2011 Meer dan 1 miljoen extra voor vrijwilligers zorgsector Jo Vandeurzen: Vrijwilligers zullen almaar onmisbaarder blijken

Nadere informatie

Bijzonder procesdoel 3: zorg voor de anderen

Bijzonder procesdoel 3: zorg voor de anderen Bijzonder procesdoel 3: zorg voor de anderen Eerste leerjaar B 3.1. Herkennen en verkennen van de zorg en de inzet voor anderen De zorg en de inzet op zich * Als individu in een groep: - gezin, familie,

Nadere informatie

VLAAMS VRIJWILLIGERSBELEID

VLAAMS VRIJWILLIGERSBELEID VLAAMS VRIJWILLIGERSBELEID Advies 2016-17 / 29.09.2016 www.vlaamsewoonraad.be INHOUD 1 Situering... 3 2 Beknopte inhoud... 3 3 Bespreking... 3 3.1 algemeen 3 3.2 geringe traditie 4 3.3 aanvullende werking

Nadere informatie

Universiteit Opleiding Cursus Beschrijving Link. Vaardigheidsonderwijs 2e jaar

Universiteit Opleiding Cursus Beschrijving Link. Vaardigheidsonderwijs 2e jaar Overzicht bachelorcursussen Dit overzicht geeft een groot aantal bachelorcursussen weer die aandacht besteden cultuur en/of gender op het gebied van gezondheidszorg. Het overzicht betreft cursussen uit

Nadere informatie

nr. 793 van LORIN PARYS datum: 16 juli 2015 aan JO VANDEURZEN Hulp- en dienstverlening aan gedetineerden - Strategisch plan

nr. 793 van LORIN PARYS datum: 16 juli 2015 aan JO VANDEURZEN Hulp- en dienstverlening aan gedetineerden - Strategisch plan SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 793 van LORIN PARYS datum: 16 juli 2015 aan JO VANDEURZEN VLAAMS MINISTER VAN WELZIJN, VOLKSGEZONDHEID EN GEZIN Hulp- en dienstverlening aan gedetineerden - Strategisch plan Justitiehuizen

Nadere informatie

De ouderrol van mensen met (ernstige) psychische aandoeningen. Lectoraat Rehabilitatie Groningen

De ouderrol van mensen met (ernstige) psychische aandoeningen. Lectoraat Rehabilitatie Groningen De ouderrol van mensen met (ernstige) psychische aandoeningen Peter van der Ende Senior-onderzoeker Lectoraat Rehabilitatie Hanzehogeschool Groningen p.c.van.der.ende@pl.hanze.nl Website: www.ouderschap-psychiatrie.nl

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE . > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat

Nadere informatie

STRATEGIE. maagleverdarmstichting.nl

STRATEGIE. maagleverdarmstichting.nl maagleverdarmstichting.nl NIEUWE UITDAGINGEN De Nederlandse gezondheidszorg is volop in verandering. Gezondheid is niet langer de afwezigheid van ziekte, maar het vermogen van mensen om met de fysieke,

Nadere informatie

Van Exclusie naar Inclusie (springen of stappen)

Van Exclusie naar Inclusie (springen of stappen) Van Exclusie naar Inclusie (springen of stappen) Vragen samenlevingsverbanden (en handicap) naadloos samenwerken hulpcoördinatie Exclusie(f) Inclusie(f) De insluiting in de samenleving van achtergestelde

Nadere informatie

Mentale kracht in de Forensische Psychiatrie

Mentale kracht in de Forensische Psychiatrie Mentale Mentale kracht in de Forensische Psychiatrie LFPZ,Zeeland, 11 juni 2009 Jan Auke Walburg Principes van positieve psychologie Bestudering positieve subjectieve ervaringen en constructieve cognities.

Nadere informatie

V.A.N.-TOP MINISTER JO VANDEURZEN 21 NOVEMBER 2015

V.A.N.-TOP MINISTER JO VANDEURZEN 21 NOVEMBER 2015 V.A.N.-TOP MINISTER JO VANDEURZEN 21 NOVEMBER 2015 ZORG IN EVOLUTIE 2 ZORG IN EVOLUTIE Professioneel gestuurde zorg Hospitalocentrisme Gezondheidszorg welzijn gescheiden Nadruk acute geneeskunde Aanbodgestuurde

Nadere informatie

DE KRACHT VAN SAMENWERKEN

DE KRACHT VAN SAMENWERKEN SUCCESVOL OP HET GEBIED VAN ERVARINGS: DAT DOEN WIJ ALS ZES ORGANISATIES IN DE REGIO TILBURG/BREDA. Succesvol samenwerken op het gebied van Recovery van ervaringsdeskundigheid: College dat doen wij als

Nadere informatie

OUD EN EENZAAM? KWETSBAARHEID VOOR EENZAAMHEID OP LATERE LEEfTIJD

OUD EN EENZAAM? KWETSBAARHEID VOOR EENZAAMHEID OP LATERE LEEfTIJD OUD EN EENZAAM? KWETSBAARHEID VOOR EENZAAMHEID OP LATERE LEEfTIJD Leen HEYLEN 1 Eenzaamheid en oud zijn wordt nog frequent met elkaar geassocieerd. Dit stereotype beeld gaat echter voor vele ouderen niet

Nadere informatie

Projectoproep UCB Societal Responsibility Fund. Voorwaarden om in aanmerking te komen en selectiecriteria [2016]

Projectoproep UCB Societal Responsibility Fund. Voorwaarden om in aanmerking te komen en selectiecriteria [2016] Projectoproep UCB Societal Responsibility Fund Voorwaarden om in aanmerking te komen en selectiecriteria [2016] Inhoud Inhoud... 2 1. Context... 3 2. Doelstelling... 3 3. Methodologie... 4 4. Ontvankelijkheidsvoorwaarden...

Nadere informatie

Mediawijsheid oprichten. Het kenniscentrum zal ondermeer voor de specifieke noden van mensen met een handicap aandacht hebben.

Mediawijsheid oprichten. Het kenniscentrum zal ondermeer voor de specifieke noden van mensen met een handicap aandacht hebben. MEDIA BELEID In haar beleidsnota media erkent Minister Lieten het belang van diversiteit in de Vlaamse media Ze wil de media-actoren stimuleren om een doeltreffend diversiteitsbeleid te ontwikkelen en

Nadere informatie

Deze presentatie. Hoe werken we in het project? Toch weten we dat: Wat betekent een psychiatrische stoornis voor familieleden?

Deze presentatie. Hoe werken we in het project? Toch weten we dat: Wat betekent een psychiatrische stoornis voor familieleden? Deze presentatie Wat hulpverleners moeten weten over gezinnen 1. De start: het bewerken ( NAMI en Center for Psychiatric Rehabilitation Boston) en samenstellen van de eerste modules 2. Inhoud van de modules

Nadere informatie

Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie

Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie DEEL ARMOEDEBESTRIJDING Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie Actie 1 : Het OCMW zorgt er, zelfstandig of

Nadere informatie

Werken met een psychische aandoening: doodgewoon of gekkenwerk? 15 oktober 2015 Rozemarijn van Seventer Peter van Eekert

Werken met een psychische aandoening: doodgewoon of gekkenwerk? 15 oktober 2015 Rozemarijn van Seventer Peter van Eekert Werken met een psychische aandoening: doodgewoon of gekkenwerk? 15 oktober 2015 Rozemarijn van Seventer Peter van Eekert Even voorstellen.. Wat gaan we vanmiddag doen? Even zelf aan de slag! Ervaringsverhaal

Nadere informatie

WERK MAKEN VAN WERK IN DE ZORGSECTOR HASSELT EXPERTENSTUURGROEP SPEERPUNT ZORGECONOMIE

WERK MAKEN VAN WERK IN DE ZORGSECTOR HASSELT EXPERTENSTUURGROEP SPEERPUNT ZORGECONOMIE WERK MAKEN VAN WERK IN DE ZORGSECTOR HASSELT EXPERTENSTUURGROEP SPEERPUNT ZORGECONOMIE Filip Van Laecke Raadgever Vlaams Minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin Jo Vandeurzen Situatieschets social

Nadere informatie

EUROPEES PARLEMENT 2009-2014. Zittingsdocument 23.1.2014 B7-0000/2014 ONTWERPRESOLUTIE. naar aanleiding van vraag voor mondeling antwoord B7-0000/2014

EUROPEES PARLEMENT 2009-2014. Zittingsdocument 23.1.2014 B7-0000/2014 ONTWERPRESOLUTIE. naar aanleiding van vraag voor mondeling antwoord B7-0000/2014 EUROPEES PARLEMENT 2009-2014 Zittingsdocument 23.1.2014 B7-0000/2014 ONTWERPRESOLUTIE naar aanleiding van vraag voor mondeling antwoord B7-0000/2014 ingediend overeenkomstig artikel 115, lid 5, van het

Nadere informatie

Stigma en de Benadering van Werkgevers

Stigma en de Benadering van Werkgevers Stigma en de Benadering van Werkgevers Dorien Verhoeven, Projectmanager Stigma & Werk' Thea Heijnen, Ambassadeur Stigma & Werk Noortje Zomer, Stagiaire Stigma & Werk Samen Sterk zonder Stigma - Stigma

Nadere informatie