C e v o r A. Beroepsprofielen van bedienden Leertraject. Bouwsector. Polyvalent bediende. tempera in opdracht van Cevora Juni

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "C e v o r A. Beroepsprofielen van bedienden Leertraject. Bouwsector. Polyvalent bediende. tempera in opdracht van Cevora Juni 2008. www.cevora."

Transcriptie

1 C e v o r A Beroepsprofielen van bedienden Leertraject Bouwsector Polyvalent bediende tempera in opdracht van Cevora Juni 2008 Michel Albertijn Lies Heirbaut

2 Inhoudstafel Lijst van grafieken en tabellen... 2 Lijst van bijlagen... 2 Samenvatting Onderzoeksdoelstellingen en uitwerking Wat is een instapcompetentieprofiel? Gebruikswaarde Werkwijze Het leertraject Competenties nodig voor de aanwerving (0 maanden) Competenties die eerst aangeleerd worden (1-2 maanden) Competenties die vervolgens aangeleerd worden (3-4 maanden) Competenties die vervolgens aangeleerd worden (5-6 maanden) Samenvatting : het twaalfmaandenprofiel Het zesmaandenprofiel verder onderzocht Tijdsintensiteit Moeilijkheidsgraad Het beroep in evolutie Dalend belang Stijgend belang Integratie Het instapcompetentieprofiel en opleiding...29 Beroepsprofielen van bedienden - Leertraject - Bouwsector : Polyvalent bediende 1

3 Lijst van grafieken en tabellen Tabel 1 : Competenties die beheerst moeten zijn bij aanwerving Tabel 2 : Competenties die eerst aangeleerd worden (1-2 maanden)...14 Tabel 3 : Competenties die vervolgens aangeleerd worden (3-4 maanden)...16 Tabel 4 : Competenties die vervolgens aangeleerd worden (5-6 maanden)...17 Grafiek 1 : Het leertraject Tabel 5 : Tijdsintensiteit. 25 procent hoogst scorende competenties Tabel 6 : Moeilijkheidsgraad. 25 procent hoogst scorende competenties Tabel 7 : Competenties die volgens minstens 3 bedrijven in belang zullen stijgen Tabel 8 : Het belang van de competenties in het leertraject Tabel 9 : Leerdoelstellingen van een basisopleiding Tabel 10 : Leerdoelstellingen van een vervolmakingsopleiding Lijst van bijlages Bijlage 1 : Lijst van competenties die werden voorgelegd aan de respondenten Bijlage 2 : Tijdsintensiteit van de competenties van een polyvalent bediende in de bouwsector (op basis van twaalfmaandenprofiel). Volledige resultaten Bijlage 3 : Moeilijkheidsgraad van de competenties voor een polyvalent bediende in de bouwsector (op basis van twaalfmaandenprofiel). Volledige resultaten Beroepsprofielen van bedienden - Leertraject - Bouwsector : Polyvalent bediende

4 Samenvatting 1. Onderzoeksdoelstellingen en uitwerking Een instapcompetentieprofiel : is een doorlichting van de noodzakelijke competenties voor een beginnend polyvalent bediende in de bouwsector biedt ondersteuning bij het uitstippelen en evalueren van opleidingen komt tot stand op basis van twintig gestandaardiseerde interviews met bedrijven 2. Het leertraject Het beroep van polyvalent bediende in de bouwsector : kent een aanwervingsdrempel van 29 procent. 17 van de 59 competenties moet een beginnende beroepsbeoefenaar reeds beheersen om in een bedrijf te kunnen starten. vereist een hoog leertempo tijdens de eerste twee maanden. 78 procent van het beroepsprofiel is gekend na twee maanden. wordt op korte tijd aangeleerd. Na zes maanden heeft een beginnend medewerker alle competenties uit het beroepsprofiel onder de knie. 3. Het zesmaandenprofiel verder onderzocht Drie bijkomende dimensies verfijnen het instapcompetentieprofiel Tijdsintensiteit rangschikt de competenties op basis van de tijdsbesteding van een ervaren medewerker Moeilijkheidsgraad onderscheidt moeilijke van gemakkelijke competenties Peiling naar evoluties in het beroep levert geen markante trends op 4. Integratie Eén kernwaarde combineert tijdsintensiteit en moeilijkheidsgraad De kernwaarde rangschikt de instapcompetenties volgens hun belang in het leertraject 5. Het instapcompetentieprofiel en opleiding Instapcompetenties kunnen gelezen worden als leerdoelstellingen Overzicht van het leertraject maakt opsplitsing mogelijk in basisopleiding en vervolmakingsopleiding Basisopleiding: accent op ondersteuning van aan- en, het zich eigen maken van bedrijfsinterne procedures en het elektronisch boekhoudpakket, het efficiënt kunnen organiseren van eigen werk en het verwerven van redactionele vaardigheden Vervolmakingsopleiding: accent op personeelsadministratie en werfopvolging Beroepsprofielen van bedienden - Leertraject - Bouwsector : Polyvalent bediende 3

5 Ons advies Maak een uitgebreide basisopleiding. Het leertraject van een polyvalent bediende in de bouwsector veronderstelt een aanzienlijke kennis bij aanwerving en een snelle verwerving van de resterende competenties in de eerste maanden van de tewerkstelling. Om kandidaat-beroepsbeoefenaars een opvallend concurrentieel voordeel te geven tegenover willekeurige collega-sollicitanten, en werkgevers tegelijk te ontlasten van een belangrijke opleidingsinspanning, biedt Cevora best een uitgebreide basisopleiding aan. De voorgestelde basisopleiding spiegelt zich aan het profiel van een beginnende beroepsbeoefenaar met twee maanden werkervaring en leert meer dan drie kwart van de competenties aan van een volleerde beroepsbeoefenaar. Overweeg om geen vervolmakingsopleiding te voorzien. Als de basisopleiding meer dan drie kwart van het beroepsprofiel aanleert, stelt de vraag zich in hoeverre een vervolmakingsopleiding nog nodig is. Moet Cevora een apart opleidingsprogramma opbouwen rond de dertien overgebleven competenties? Bovendien scoren deze overgebleven competenties eerder matig wat betreft tijdsintensiteit en moeilijkheid, en zijn er minder bouwbedrijven die deze competenties ook effectief tot het functieprofiel van een polyvalent bediende rekenen. Houd rekening met het normale leertraject bij het bepalen van de frequentie en de duur van een basisopleiding voor werknemers. Het leertraject van een beginnende polyvalent bediende suggereert mogelijkheden voor een basisopleiding voor werknemers. Het succes van een Cevora-opleiding voor deze doelgroep zal echter afhangen van de mate waarin een dergelijke opleiding de verwerving van de noodzakelijke kennis en kunde versnelt. De opleiding zal aanzienlijk korter moeten zijn dan het normale leertraject en het aanbod voldoende frequent. Een werkgever en zijn beginnende beroepsbeoefenaar zullen geen drie maanden wachten op een opleiding die competenties aanleert die de polyvalent bediende reeds na twee maanden tewerkstelling moet beheersen. 4 Beroepsprofielen van bedienden - Leertraject - Bouwsector : Polyvalent bediende

6 1. Onderzoeksdoelstellingen en uitwerking 1.1. Wat is een instapcompetentieprofiel? Doorlichting van de noodzakelijke competenties voor een beginnend medewerker. Dit onderzoek brengt de instapcompetenties van een polyvalent bediende in de bouwsector in kaart. De instapcompetenties zijn de competenties die bedrijven verwachten van hun beginnende medewerkers in een bepaalde functie. Onder beginnend medewerker verstaan we een persoon zonder specifieke beroepservaring tijdens het eerste jaar voltijdse tewerkstelling in de nieuwe functie. Het instapcompetentieprofiel onderzoekt de verschillende competenties die van een dergelijke persoon verwacht worden. Profiel in verschillende dimensies. Dit rapport belicht eerst het leertraject van een polyvalent bediende in de bouwsector. Vervolgens schetst het de tijdsintensiteit en de moeilijkheidsgraad van de instapcompetenties. Aansluitend peilt het onderzoek naar de actuele trends binnen het beroep. Om het belang van de verschillende competenties op een éénduidige manier weer te geven worden de resultaten met betrekking tot tijdsintensiteit en moeilijkheidsgraad geïntegreerd tot een totaalbeeld. Geen statistisch gegeven Instapcompetentieprofielen zijn geen statisch gegeven. Ze zijn het resultaat van een momentopname. Ze weerspiegelen de verwachtingen van de werkgevers op een bepaald ogenblik, ten aanzien van een bepaalde functie. Behalve hun afhankelijkheid van de verwachtingen van de werkgevers, zijn instapcompetentieprofielen, net als beroepsprofielen, eveneens onderhevig aan evoluties van het beroep. Innovatie en herdefiniëring van de functie kan er voor zorgen dat de verhoudingen tussen de competenties wijzigen, dat nieuwe competenties hun intrede doen in het profiel, of vroegere eruit verdwijnen. Om de duurzaamheid van het instapcompetentieprofiel niettemin zo groot mogelijk te maken, peilt dit rapport daarom expliciet naar evoluties binnen het beroep. Het leertraject. Het leertraject biedt een overzicht van de competenties die in de praktijk achtereenvolgens van een beginnend polyvalent bediende in de bouwsector verwacht worden: welke competenties zijn noodzakelijk om kans te maken op een aanwerving? welke competenties dient de beginnend polyvalent bediende in de bouwsector als eerste onder de knie te krijgen? hoe verloopt het verdere leerproces? Geen geïdealiseerd beeld. Als aanwervingsdrempel schetst het profiel het allerlaagste competentieniveau dat een aankomend polyvalent bediende in de bouwsector minstens moet hebben om toch te mogen starten in het bedrijf. De studie stelt dus géén ideaalbeeld voorop. Ook het verdere verloop van het leertraject beschrijft de realistische verwachtingen die in de praktijk gehanteerd worden. Het onderzoek registreert het leertraject van een startende onervaren polyvalent bediende in de bouwsector die zich bij de bedrijven op dit ogenblik aandient. Beroepsprofielen van bedienden - Leertraject - Bouwsector : Polyvalent bediende 5

7 Tijdsintensiteit, moeilijkheidsgraad en trends. Sommige competenties zijn belangrijker voor een polyvalent bediende in de bouwsector dan andere. Hoe vaak een bepaalde competentie aan de orde is, hoe moeilijk een specifieke vaardigheid is, en welke evoluties binnen het beroep aan de gang zijn, het bepaalt stuk voor stuk het gewicht van een bepaalde competentie binnen het geheel van instapcompetenties. Daarom werd het leertraject uitgediept met informatie over: tijdsintensiteit: rangschikt de competenties op basis van de tijdsbesteding van een ervaren polyvalent bediende in de bouwsector; moeilijkheidsgraad: onderscheidt moeilijke van gemakkelijke competenties voor een ervaren polyvalent bediende in de bouwsector; evolutie van het beroepsprofiel: de competenties die in het nabije verleden of de nabije toekomst belangrijker of minder belangrijk (ge)worden (zijn). Deze drie inschattingen van het gewicht van een competentie vullen het beeld aan van het leertraject. Samen vormen ze een doordacht en wetenschappelijk verantwoord instapcompetentieprofiel. Integratie. Om de leesbaarheid van het profiel te verhogen, brengt het rapport de resultaten in verband met de tijdsintensiteit en de moeilijkheidsgraad van de competenties samen in een totaalbeeld. Dit totaalbeeld integreert dus de voornaamste twee dimensies in één waarde. De maat verdeelt de competenties in vier groepen die elk 25 procent of een kwart van het instapprofiel omvatten. De belangrijkste competenties krijgen vier kruisjes naast hun omschrijving, de minst belangrijke één. Competenties die zich er tussenin situeren, krijgen twee kruisjes als ze tot het tweede kwart behoren, en drie kruisjes als ze tot het derde kwart behoren. 6 Beroepsprofielen van bedienden - Leertraject - Bouwsector : Polyvalent bediende

8 1.2. Gebruikswaarde Basis voor opleiding. Een instapcompetentieprofiel is een basisinstrument voor het uitwerken en verfijnen van een opleidingsaanbod voor kandidaat- of beginnende beroepsbeoefenaars. Het baseert zich op de verwachtingen en de behoeftes op de arbeidsmarkt om de noodzakelijke competenties tegenover elkaar af te wegen en te rangschikken. Het overzicht van welke competenties op welk ogenblik belangrijk zijn in het leertraject biedt een uitgebreide basis voor het uitstippelen van een nieuw opleidingsaanbod of het evalueren van een bestaand programma. Het bevat informatie die helpt bij het beantwoorden van volgende vragen: welke competenties verdienen aandacht in een basisopleiding; welke competenties dienen in een vervolmakingsopleiding aan bod te komen; met welke trends moet de opleider rekening houden bij het uitstippelen van het aanbod; hoe is de doelgroep van de (eventuele) opleidingen samengesteld? Geen opleidingsprogramma Een instapcompetentieprofiel is geen opleidingsprogramma. De doorlichting van de noodzakelijke competenties levert informatie over wanneer welke competenties belangrijk zijn, maar zegt niets over hoe dergelijke competenties aangeleerd moeten worden. Het profiel resulteert in leerdoelstellingen. Het leertraject zegt wanneer een bepaalde competentie verworven moet zijn, en de drie bijkomende variabelen vertellen iets over het belang van de competentie in het leertraject. Als een opleiding niet alle competenties kan aanleren, is het gemeten belang het beste criterium om bepaalde competenties als leerdoelstelling te weerhouden en andere te schrappen. Hoe die leerdoelstellingen finaal in een opleidingprogramma moeten worden omgezet is het werk van pedagogen. Het rapport sluit af met een reflectie over deze vragen. Wat leert het instapcompetentieprofiel van een polyvalent bediende in de bouwsector met betrekking tot opleiding? Door expliciet de koppeling te maken tussen het instapcompetentieprofiel en opleiding, wil deze studie de drempel verlagen om het instapcompetentieprofiel in de dagelijkse praktijk te gebruiken. Naast andere hulpinstrumenten. Een instapcompetentieprofiel schetst contouren en brengt accenten aan. Bij het uitstippelen van een nieuwe opleiding of het evalueren van een bestaande is het wenselijk ook andere parameters in overweging te nemen. Als tool hoort het instapcompetentieprofiel thuis in een reeks van hulpinstrumenten zoals de bevraging van cursisten en de beoordelingen vanwege opleiders en lesgevers. Instrument voor screening. Een instapcompetentieprofiel is tot slot eveneens een handig instrument bij het screenen van werkzoekenden en het detecteren van opleidingsbehoeftes bij beginnende beroepsbeoefenaars. Ook bij het evalueren van startende werknemers kan het instapcompetentieprofiel een nuttige checklist zijn. Beroepsprofielen van bedienden - Leertraject - Bouwsector : Polyvalent bediende 7

9 Schriftelijke bronnen voor de competentielijst De lijst van competenties die werd voorgelegd aan de werkgevers ontstond op basis van volgende bronnen: Onderzoek naar de kwalificatiebehoeften voor de polyvalent bediende, 2003, SERV, Brussel; Critères et procédure de sélection Employé(e) Polyvalent(e) pour la Construction (niet gepubliceerd intern document van Cevora); Opleidingsfiche Employé polyvalent pour la Construction (niet gepubliceerd intern document van Cevora). Voorafgaandelijke correctie door deskundigen De eerste versie van de lijst van competenties werd voorgelegd aan twee experts. Sonia Stuyts, zelfstandig docente, en Florienne Humblet, projectverantwoordelijke voor Wallonië, bestudeerden het document. Op basis van hun feedback kwam de definitieve competentielijst tot stand Werkwijze Vertrekkend vanuit divers bronnenmateriaal. Bij gebrek aan een beroepsprofiel voor polyvalent bediende in de bouwsector, baseert de lijst van competenties die in dit onderzoek centraal staat, zich op drie documenten die het best een competentiebeschrijving van het beroep benaderen. Het ging daarbij om een gevalideerd beroepsprofiel voor het beroep van polyvalent bediende (zonder specialisatie bouw), en twee niet-gepubliceerde interne documenten van Cevora. Een daarvan geldt als identificatiefiche van de huidige opleiding voor polyvalent bedienden in de bouwsector, het andere beschrijft het gewenste profiel waarop de opleiding voorbereidt. Door de drie documenten samen te leggen en met elkaar te vergelijken, ontstond een competentielijst die alle competenties beschrijft die een ervaren polyvalent bediende in de bouwsector beheerst. Correcties en bijsturingen door experts. In tegenstelling tot de oorspronkelijke bronnen beschrijft de competentielijst de noodzakelijke vaardigheden erg compact zodat ze haast in een oogopslag te begrijpen zijn. Zo n samenvatting schrapt noodgedwongen uitleg en deelvaardigheden, zodat de overblijvende tekst de krachtlijnen bevat. Deze samenvatting werd ter correctie voorgelegd aan twee deskundigen. Daarbij verhelderden ze een aantal onduidelijkheden in de brondata waardoor de competentielijst vervolledigd en verfijnd kon worden. Deze aanvullingen situeerden zich voornamelijk in de sectorspecifieke aspecten van de beroepsinhoud: Inschrijven op aanbestedingen; Offertes opstellen en beoordelen; Controle statuut van de onderaannemer; Aanmaken van technische fiches; Opvolgen van werf(planning); Calculatie en nacalculatie. Op basis van deze feedback werden onder meer de twee aparte categorieën Ondersteuning aankoop en Ondersteuning onder één overkoepelende noemer Ondersteuning aan- en geplaatst. Gestandardiseerde interviews. Het onderzoek steunt op kwantitatieve gegevensverzameling. Het gebeurt aan de hand van gestandaardiseerde interviews. De interviews vonden plaats in de periode april 2008 en telkens werd de zaakvoerder of een ervaren polyvalent bediende in de bouwsector bevraagd. Elk interview levert soortgelijke gegevens op, wat de onderlinge vergelijkbaarheid van de interviews verzekert. 8 Beroepsprofielen van bedienden - Leertraject - Bouwsector : Polyvalent bediende

10 Steekproef van twintig Belgische bedrijven. Het onderzoek vond plaats in twintig Belgische bedrijven, tien Nederlandstalige en tien Franstalige ondernemingen. De bedrijven werden gekozen in functie van een geografische spreiding en hun werknemersaantal. Bedrijven in de bouwsector zijn over het algemeen kleine bedrijven. De Cevora-lijst van meer dan 9000 bouwondernemingen omvat slechts 72 bedrijven met meer dan 200 werknemers. De grote meerderheid van de bedrijven (90 procent) heeft hooguit 50 werknemers in dienst. De steekproef van twintig Belgische bedrijven bevat bijgevolg vooral kleinere bedrijven, verspreid over alle provincies. Bedrijf Plaats Provincie # werknemers # polyvalent bedienden Antwerpse Bouwwerken NV Antwerpen Antwerpen Au temps du bois sprl Gesves Namen 9 1 Bogaerts NV Beringen Limburg 9 1 Bouwonderneming Maes BVBA Melsele Oost-Vlaanderen 21 1 Bouwonderneming Saenen NV Schelle Antwerpen 20 à 21 1 Bouwwerken Peeters Marc BVBA Beringen Limburg 20 1 Dac immo Brussel Brussel 8 4 Dakwerken Plaquet & Co BVBA Sint-Niklaas Oost-Vlaanderen 6 1 Entreprise de construction Yves Virton Luxemburg 13 1 Fondedile Belgium NV Aartslaar Antwerpen 39 1 Fundex NV Zeebrugge West-Vlaanderen 17 1 Hullbridge associated s.a Courcelles Henegouwen 80 3 Immoneuf sprl Brussel Brussel 30 4 Industriële Montage van Prefab en Temse Oost-Vlaanderen 6 1 Jerôme Granits Seraing Luik 7 3 LAM-RO-CO NV Brugge West-Vlaanderen 6 1 Rigobert s.a Brussel Brussel 22 1 Sotramen Brussel Brussel 37 4 Trevisani Blegny Luik 8 1 Welsy sprl Wavre Waals Brabant 28 5 Beroepsprofielen van bedienden - Leertraject - Bouwsector : Polyvalent bediende 9

11 2. Het leertraject Twaalf maanden. Dit rapport onderzoekt welk profiel het absolute minimum is voor aanwerving en hoe iemand zich de eerste twaalf maanden inwerkt als polyvalent bediende in de bouwsector. Belangrijk om weten is dat het om twaalf maanden voltijds werk gaat. Periodes van twee maanden. Op de volgende bladzijden staat het leertraject van een polyvalent bediende in de bouwsector. Achtereenvolgens komen aan bod: competenties die nodig zijn voor de aanwerving (0 maand); competenties die eerst aangeleerd worden (1-2 maand); competenties die vervolgens aangeleerd worden (3-4 maand); competenties die vervolgens aangeleerd worden (5-6 maand). Mediaan als gemiddelde. Om te berekenen wanneer een polyvalent bediende in de bouwsector een competentie in het algemeen heeft aangeleerd, wordt de mediaan gehanteerd, de middelste waarde. Een mediaan van twee maanden zegt bijvoorbeeld dat minstens de helft van de geïnterviewden deze vaardigheid situeert als aangeleerd na hoogstens twee maanden. De mediaan werd boven het rekenkundig gemiddelde verkozen, omdat afwijkende scores een veel groter gewicht krijgen bij het rekenkundig gemiddelde. Een voorbeeld verduidelijkt dit. Als een vaardigheid van zeven geïnterviewden de volgende scores krijgt: 5 maanden 6 maanden 6 maanden 6 maanden 6 maanden 7 maanden 14 maanden de mediaan, de middelste waarde: het rekenkundig gemiddelde: 6 maanden 7,1 maanden In het voorbeeld hebben zes van de zeven geïnterviewden een gelijkluidende opinie, met onderling nauwelijks afwijkende visies. Slechts één bedrijf situeert het aanleren van de vaardigheid veel later, bijvoorbeeld omwille van een afwijkende werkorganisatie. Werken met de mediaanwaarde nuanceert het gewicht van dit bedrijf, terwijl het rekenkundig gemiddelde dit afwijkende bedrijf een zodanig belang toekent, dat het gemiddelde hoger eindigt dan het oordeel van de zes overige bedrijven. Een maat van spreiding. Een competentie behoort tot de instapcompetenties als een substantieel aantal geïnterviewden vindt dat ze behoort tot het takenpakket van een polyvalent bediende in de bouwsector in hun bedrijf én de vaardigheid gemiddeld binnen de eerste twaalf maanden na aanwerving wordt geleerd. Een substantieel aantal geïnterviewden werd vertaald als meer dan een derde van de bevraagde bedrijven. Dit rapport onderscheidt twee soorten vaardigheden: competenties die minstens 14 van de 20 ondervraagde bedrijven vernoemen in het takenpakket van een polyvalent bediende in de bouwsector, geldig voor hun bedrijf. Dit zijn de vaardigheden waarover een consensus bestaat dat een volleerd polyvalent bediende in de bouwsector ze moet beheersen. Deze vaardigheden staan in de tabellen tegen een witte achtergrond vermeld. 10 Beroepsprofielen van bedienden - Leertraject - Bouwsector : Polyvalent bediende

12 1. Onthaal Kan klanten en bezoekers op een klant en resultaatgerichte manier ontvangen en verderhelpen (1.1.) competenties die 7 tot en met 13 bedrijven aanduiden in het takenpakket van een polyvalent bediende in de bouwsector, geldig voor hun bedrijf. Het zijn de vaardigheden waarvan meer dan één derde van de ondervraagde bedrijven vindt dat een volleerd polyvalent bediende in de bouwsector ze moet beheersen. Aangezien maximaal dertien op twintig bedrijven het een taak vinden voor een polyvalent bediende in de bouwsector, heerst er bij de geïnterviewden geen consensus over de noodzaak van deze vaardigheid. Toch zijn deze vaardigheden gevraagd op de arbeidsmarkt meer dan één derde van de bedrijven vindt ze essentieel en daarom is het logisch dat de taken in een opleiding voor polyvalent bediende in de bouwsector figureren. Zulke vaardigheden krijgen een grijze kleur. In één oogopslag onderscheidt de lezer ze daarmee van de vaardigheden met de witte achtergrond, waarover wel een consensus bestaat (14 op 20 bedrijven of meer). Een voorbeeld van een dergelijke vaardigheid waarover geen consensus bestaat: Kan voorraad verbruiksgoederen (materialen,...) beheren (behoeftes voorzien, tijdig bestellen en opvolgen) (6.3.) Consensus over de helft van de competenties. Over 50 procent of 33 van de 66 competenties, zijn bedrijven het eens dat een volleerd polyvalent bediende in de bouwsector ze moet beheersen. Over de andere helft bestaat er geen consensus: 33 competenties werden door minder dan twee derde van de bedrijven in het takenprofiel opgenomen. 7 competenties (11 procent) zijn door minder dan een derde van de bedrijven aangehaald als essentieel. Deze worden uit het beroepsprofiel en uit de verdere analyse geweerd. Daardoor wordt de competentielijst herleid van 66 naar 59 competenties. De vrij beperkte consensus kan voor een groot deel teruggebracht worden tot het polyvalente karakter van het beroep. Categorie en beleid Competenties die niet tot het beroepsprofiel behoren Kan op basis van de kostprijsberekening (standaard)offertes opstellen en inschrijven op aanbestedingen en daarbij mogelijke opvallende fouten bij de calculatie opmerken (6.8.) Kan teveel aan contanten in de kas vaststellen en klaarmaken om naar de bank te brengen om te vermijden dat er teveel geld in de kas zit (8.6.) Kan aan de hand van elektronisch boekhoudpakket (bv. Navision, Cubic, ProAcc, ) en aan de hand van boekingen in diverse posten dagboek fouten in zelf ingevoerde verbeteren (8.8.) Kan aan de hand van elektronisch boekhoudpakket (bv. Navisio, Cubic, ProAcc, ) BTW-aangiftes aanmaken om te voldoen aan de aangifteplicht BTW (8.12.) Kan alle revelante data voor de jaarafsluiting (grootboeken, overzicht stock) samenbrengen en aanleveren voor het afsluiten van het boekjaar (8.13.) Kan de RSZ-bijdragen aangeven en controleren (10.3.) 11. Subsidiedossiers beheren Kan subsidiedossiers opstellen en beheren (11.1.) Beroepsprofielen van bedienden - Leertraject - Bouwsector : Polyvalent bediende 11

13 Consensus verschilt licht tussen Vlaanderen en Wallonië. Op aangeven van de experts werd de invulling van het takenpakket voor een polyvalent bediende in de bouwsector bijkomend gecontroleerd op mogelijke systematische verschillen tussen de Nederlandstalige en de Franstalige bedrijven. Daaruit blijkt dat de Nederlandstalige bedrijven het over een groter deel van de competenties eens zijn dat ze tot het takenpakket behoren dan de Franstalige bedrijven. Bij de Nederlandstalige bedrijven is er een consensus over 64 procent van de taken, bij de Franstalige bedrijven zijn er slechts 45 procent van de competenties waarover eensgezindheid bestaat dat ze tot het takenpakket behoren. De proportie taken waarover discussie is (de taken die door meer dan een derde, maar minder dan twee derde van de respondenten binnen een taalgroep aangeduid worden) ligt bij de Franstalige bedrijven ook hoger dan bij de Nederlandstalige bedrijven (respectievelijk 38 procent tegenover 20 procent). Er is dus geen duidelijke aanwijzing dat het takenpakket bij Franstalige bouwbedrijven minder omvangrijk zou zijn dan in Nederlandstalige bedrijven (witte en grijze competenties samen zijn in beide taalgroepen immers even talrijk, en dekken dezelfde inhoud), maar de variatie in de invulling is blijkbaar wel sterker bij Franstalige bedrijven. Deze variatie situeert zich inhoudelijk gezien, voornamelijk in de categorie ondersteuning. Franstalige ondernemingen zijn over deze competenties oneens of deze tot het takenpakket behoren, bij Nederlandstalige bedrijven is er een consensus over hun aanwezigheid in het takenpakket Competenties nodig voor de aanwerving (0 maanden) Aanwervingsdrempel van bijna één derde van de competenties. Een beginnend polyvalent bediende in de bouwsector moet bij aanwerving 17 van de 59 competenties beheersen. Dit betekent dat zo goed als één derde (29 procent) van de competenties moeten verworven zijn vooraleer een bouwonderneming de polyvalent bediende aanwerft. Bovendien werden al deze competenties, op twee na, door meer dan twee derde van de bedrijven aangehaald als noodzakelijk. Deze aanwervingsdrempel en de grote mate van overeenkomst binnen de 29 procent van de competenties nodig voor aanwerving, doen vermoeden dat slechts een kleine groep potentieel heeft voor een carrière als polyvalent bediende in de bouwsector. De beschrijving van het verdere leertraject zal uitwijzen of deze veronderstelling klopt. 12 Beroepsprofielen van bedienden - Leertraject - Bouwsector : Polyvalent bediende

14 Tabel 1 : Competenties die beheerst moeten zijn bij aanwerving Categorie Competentie 1. Onthaal Kan klanten en bezoekers op een klant en resultaatgerichte manier ontvangen en verderhelpen (1.1.) 1. Onthaal Kan inkomende telefonische oproepen op een klant- en resultaatgerichte manier beantwoorden en verwerken (zelf antwoorden, doorverbinden, )(1.2.) 2. Briefwisseling Kan inkomende post (per brief, mail, of fax) volgens de bedrijfsinterne procedures op een efficiënte, klantgerichte en resultaatgerichte manier verwerken (controleren, verdelen, inschrijven, zelf beantwoorden, doorsturen, )(2.1.) 2. Briefwisseling Kan mailinglisten voor en briefpost opstellen en beheren (actueel houden, ) (2.2.) 2. Briefwisseling Kan elektronische mailings en verzendingen per briefpost verzorgen (2.3.) 3. Klassement Kan zowel elektronisch als op papier een klassement/archief bijhouden zodat dossiers efficiënt beheerd kunnen worden (3.1.) 4. Redactie Kan aangeleverde teksten en andere gegevens (cijfers, tabellen, grafieken, ) via de aangewezen software verwerken (intikken, down- en uploaden, kopiëren) tot een einddocument in de huisstijl (4.5.) 4. Redactie Kan vertaalwerk doen (4.6.) 5. Mondelinge zakelijke communicatie 17. Sociaal-communicatieve competenties Kan (telefonische) adhoc gesprekken voeren (specifieke inlichtingen inwinnen (bv. verschil tussen bestelbon, leveringsbon en factuur, kortingen bekomen, afspraken maken, ) op een klantvriendelijke en resultaatgerichte manier (5.1.) Kan telefonische klachten op een klantvriendelijke en resultaatgerichte manier behandelen volgens de bedrijfsinterne procedures (6.12.) Kan (inkomende en uitgaande) facturen, creditnota s en debetnota s en rekeningafschriften klaarmaken (sorteren per post (coderen) en boekperiode, nummeren, stempelen, dateren) om ze sneller in te kunnen voeren in de (8.1.) Kan aan de hand van een klassement boekhoudkundige stukken (facturen, leveringsbonnen, rekeningafschriften, BTW-listings, ) systematisch verzamelen, ordenen en bewaren (zowel op papier als digitaal) (8.10.) Kan de eigen taken plannen en uitvoeren binnen de beschikbare tijdslimieten (13.1.) Kan instaan voor de orde en netheid van de eigen werkplek (13.4.) Kan instaan voor het klein onderhoud van de burotica (vervangen toners, aanvullen papier, ) (13.5.) Kan tijdelijk onder hoge werkdruk en in stresserende situaties werken om te vermijden dat in drukke periode de kwaliteit van het geleverde werk daalt (13.8.) Kan vertrouwelijke gegevens discreet behandelen om te vermijden dat gevoelige informatie beschikbaar is voor personen of organisaties waarvoor ze niet bestemd zijn (17.1.) Beroepsprofielen van bedienden - Leertraject - Bouwsector : Polyvalent bediende 13

15 2.2. Competenties die eerst aangeleerd worden (1-2 maanden) Veel leren in eerste twee maanden. Het leertraject van een polyvalent bediende in de bouwsector veronderstelt niet alleen een aanzienlijke kennis bij aanwerving, ook een snelle verwerving van nieuwe competenties in de eerste twee maanden. Tussen de aanwerving en het einde van de tweede maand in dienst, leert een beginnend polyvalent bediende in de bouwsector 29 van de 59 competenties aan (49 procent). Bedrijven zijn het wel minder eens over de noodzaak van het aanleren van deze nieuwe competenties: 15 competenties worden door minder dan tweederde van de ondervraagde bedrijven als noodzakelijk geacht voor het takenpakket van een volleerd polyvalent bediende in de bouwsector. Deze competenties krijgen dan ook een grijze achtergrond. Na twee maanden beheerst de polyvalent bediende in de bouwsector reeds 78 procent van alle competenties die verwacht worden van een volleerd medewerker. Tabel 2 : Competenties die eerst aangeleerd worden (1-2 maanden) Categorie Competentie 4. Redactie Kan adhoc informatie verzamelen en aanleveren ten aanzien van internen en externen (4.1.) 4. Redactie Kan standaarddocumenten (verslag vergadering, adhoc brieven, ) opstellen volgens de huisstijl (4.2.) 4. Redactie Kan modellen (bv. sjablonen) voor standaarddocumenten aanmaken om te verzekeren dat alle externe communicatie (bv. via werfleider) verloopt volgens de huisstijl (4.3.) 4. Redactie Kan op basis van documentatie van de leveranciers (reclamefolders, ) technische fiches van de materialen en dergelijke opstellen om snel vergelijkingen te kunnen maken in gesprekken met architect, opdrachtgever, (4.4.) Kan bestellingen plaatsen, bevestigen en annuleren (6.1.) Kan voorraad kantoormaterialen beheren (behoeftes voorzien, tijdig bestellen en opvolgen) (6.2.) Kan voorraad verbruiksgoederen (materialen,...) beheren (behoeftes voorzien, tijdig bestellen en opvolgen) (6.3.) Kan onderaannemers- en leverancierscontacten opbouwen en beheren (prijsaanvragen doen, ) (6.4.) Kan opdrachten voor onderaannemers uitschrijven (6.5.) Kan inkomende offertes analyseren en vergelijkende tabellen opstellen om onderaannemers en leveranciers te selecteren (6.6.) Kan op basis van het lastenboek een planning en een meetstaat opstellen om een kostenraming mogelijk te maken (6.7.) Kan op basis van vorderings- en eindstaten (en eventuele betalingsbewijzen) facturen (credit- en debetnota s) opstellen en controleren (6.10) Kan klantendossiers en -bestanden opstellen en beheren (6.11.) 14 Beroepsprofielen van bedienden - Leertraject - Bouwsector : Polyvalent bediende

16 Categorie Competentie Kan aan de hand van elektronisch boekhoudpakket (bv. Navision, Cubic, ProAcc, ) (inkomende en uitgaande) facturen (ook investeringsfacturen), creditnota s en debetnota s boeken om vorderingen te registreren (in de ) (8.2.) Kan kasboek bijhouden om contante verrichtingen te registreren (8.4.) Kan kas controleren om na te gaan of het kastotaal overeenstemt met het kasboek (8.5.) Kan aan de hand van betalingsprogramma betalingsopdrachten geven om openstaande facturen te vereffenen (8.9.) Kan aan de hand van de bestelbon (de bevestigde offerte, de leveringsbon (het inklaringsdocument)) en eventuele betalingsoverzichten inkomende facturen (creditnota s en debetnota s) controleren om na te gaan of aangerekende kosten overeenstemmen met bestelde en geleverde prestaties of producten (inhoudelijke controle) en nagaan of ze ook op hun formele aspecten in orde zijn (8.11.) Kan aan de hand van bedrijfsinterne afspraken de voorgeschreven procedure(s) (telefonische en schriftelijke rappels, overleg met zaakvoering, aangetekend schrijven, ) kiezen om klanten tot betaling te doen overgaan en winstderving te vermijden (8.14.) 9. Nacalculatie Kan de reële kosten per gefactureerde opdracht becijferen om een vergelijking te maken tussen gefactureerd bedrag en resultaat nacalculatie en om rendementen te berekenen (9.1.) 14. Ergonomie voor zittend beeldschermbediende 14. Ergonomie voor zittend beeldschermbediende 15. Brandveiligheid voor kantoorbediende 16. Afvalsortering voor kantoorbediende Kan personeelsdossiers beheren (10.4.) Kan vergaderingen en standaardevenementen logistiek en administratief voorbereiden (vergaderdatum bepalen, vergaderzaal vastleggen, aanwezigheden en inschrijvingen bijhouden, nodige documenten (agenda, verslag vorige vergadering, ), materieel (projector, laptop, ) en eventueel catering voorzien) (13.2.) Kan de eigen werkzaamheden evalueren en zonodig bijsturen (13.3.) Kan buiten de traditionele kantooruren voor het werk beschikbaar zijn om in drukke periode het vele werk tijdig af te krijgen (13.6.) Kan de aandacht snel van focus wisselen om uiteenlopende taken snel en efficiënt met elkaar af te wisselen (13.7.) Kan problemen en moeilijkheden ( te hoge werkdruk, onduidelijke of te hoge verwachtingen, stoelen zijn versleten, ) signaleren om de eigen gezondheid ( en eventueel die van anderen) niet te schaden (14.1.) Kan ergonomische en gezondheidsadviezen geven om gezondheidsrisico s te beperken die verband houden met het werk van zittend beeldschermbediende (14.3.) Kan de brandveiligheidsvoorschriften toepassen om ingeval van brand het gebouw veilig te verlaten (15.1.) Kan kantoorafval (papier, inktpatronen, ) scheiden en sorteren om gescheiden afvalophaling mogelijk te maken (16.1.) Beroepsprofielen van bedienden - Leertraject - Bouwsector : Polyvalent bediende 15

17 2.3. Competenties die vervolgens aangeleerd worden (3-4 maanden) Bijna alle competenties verworven. Het hoge leertempo neemt tijdens de maanden drie en vier lichtjes af. Intussen beheerst de beginnende polyvalent bediende in de bouwsector bijna alle competenties. Na vier maanden moeten 57 van de 59 competenties, of 97 procent, verworven zijn. Ook hier is het aantal competenties waarover geen consensus bestaat groot. Over 8 van de 11 nieuwe vaardigheden is minder dan tweederde van de ondervraagde bedrijven het eens dat ze behoren tot het takenpakket van een volleerd polyvalent bediende in de bouwsector. Tabel 3 : Competenties die vervolgens aangeleerd worden (3-4 maanden) Categorie Competentie Kan de prijsbibliotheek in het facturatiesysteem beheren (prijzen materialen invoeren en aanpassen) (6.9.) Kan schadeclaims opvolgen en behandelen (6.13.) 7. Werfopvolging Kan een werfopvolgingssysteem (planningsbord, MS Project) uittekenen en opvolgen om coördinatie van de verschillende werven mogelijk te maken (7.1.) 7. Werfopvolging Kan werf opvolgen tussen voorlopige en definitieve oplevering om laatste correcties te verzekeren en facturatie mogelijk te maken (7.2.) 12. Verzekeringsdossiers beheren 14. Ergonomie voor zittend beeldschermbediende Kan aan de hand van elektronisch boekhoudpakket ( bv. Navision, Cubic, ProAcc, ) rekeningafschriften en kasboek boeken om financiële verrichtingen te registreren (in de ) (8.3.) Kan aan de hand van eenvoudige, gerichte en goed gedefinieerde controleprocedures (afpunten, controle BTW-nr., ) zelf ingevoerde controleren (8.7.) Kan prestaties/aanwezigheden (vervoersonkosten, vakantieregeling, ziekte, arbeidsongevallen, kinderbijslag, ) registreren en samenbrengen om de berekening van de lonen door het sociaal secretariaat voor te bereiden en te controleren (10.1.) Kan als centraal aanspreekpunt voor personeel, zaakvoering en sociaal secretariaat fungeren om vlotte communicatie over personeelskwesties ((informatie)vragen, antwoorden, klachten, en dergelijke) te garanderen (10.2.) Kan training en opleiding van medewerkers opvolgen (10.6.) Kan verzekeringen aanvragen en beheren (12.1.) Kan verbeterideeën (aankoop nieuwe stoelen, ) aanbrengen om de eigen gezondheid (en eventueel die van anderen) niet te schaden (14.2.) 16 Beroepsprofielen van bedienden - Leertraject - Bouwsector : Polyvalent bediende

18 2.4. Competenties die vervolgens aangeleerd worden (5-6 maanden) Twee extra competenties tussen maanden vijf en zes. Na zes maanden beheerst een polyvalent bediende in de bouwsector alle noodzakelijke 59 competenties om de functie naar behoren uit te voeren. Nadien worden geen nieuwe competenties aan het profiel toegevoegd. De polyvalent bediende in de bouwsector kan zich na zes maanden toeleggen op de vervolmaking van reeds ontwikkelde vaardigheden. Tabel 4 : Competenties die vervolgens aangeleerd worden (3-4 maanden) Categorie Competentie Kan in overleg sollicitatieprocedure mee opvolgen (10.5.) Kan nieuwe medewerkers begeleiden en ondersteunen (10.7.) Beroepsprofielen van bedienden - Leertraject - Bouwsector : Polyvalent bediende 17

19 Hoog leertempo Een beginnend polyvalent bediende in de bouwsector moet op korte tijd veel nieuwe competenties onder de knie krijgen. Vooral in de eerste twee maanden ligt het leertempo erg hoog. In tegenstelling tot Grafiek 1 die het aantal verworven taken cumulatief weergeeft ten aanzien van het volledige beroepsprofiel, geeft onderstaande tabel het leertempo per afgebakende periode in het leertraject. Periode in het leertraject Verworven aandeel van het competentieprofiel Bij aanwerving 29% Tijdens de eerste twee 49% maanden Tijdens maand drie en vier 19% Tijdens maand vijf en zes 3% 2.5. Samenvatting : het twaalfmaandenprofiel Kort leertraject. Het leertraject van een polyvalent bediende in de bouwsector verloopt snel. Er is een aanzienlijke aanwervingsdrempel (29 procent). Tijdens de eerste twee maanden leert de beroepsbeoefenaar de meeste competenties aan (49 procent). Na amper vier maanden beheerst de beginnende polyvalent bediende in de bouwsector reeds 97 procent van het totale beroepsprofiel. Binnen de zes maanden zijn alle competenties aangeleerd. Men spreekt dus beter van een zesmaandenprofiel dan van een twaalfmaandenprofiel. In wat volgt, zal het zesmaandenprofiel dan ook als standaard gebruikt worden voor het verfijnen van het leertraject van een polyvalent bediende in de bouwsector. Hoe later in het leertraject, hoe minder consensus. Daarnaast werd vastgesteld dat het aantal competenties waarover geen consensus bestaat (de grijze competenties) aan belang wint naarmate het leertraject vordert. Dat betekent dat bedrijven meer van mening verschillen over het al dan niet behoren van competenties tot het beroepsprofiel, naarmate ze zich later in het leertraject situeren. Schematische voorstelling van het leertraject. Grafiek 1 stelt het leertraject van een polyvalent bediende in de bouwsector voor. De -as onderscheidt de verschillende leerperiodes, de Y-as geeft het aantal te beheersen competenties voor een polyvalent bediende in de bouwsector weer. De grafiek illustreert dat een beginnend polyvalent bediende in de bouwsector enerzijds een aanzienlijke voorkennis bij aanwerving nodig heeft, en anderzijds snel alle competenties onder de knie dient te krijgen. Grafiek 1 : Het leertraject tijdens de eerste zes maanden Aantal competenties Bij aanwerving Op twee maanden Op vier maanden Op zes maanden Aantal nog te verwerven competenties Aantal verworven competenties 18 Beroepsprofielen van bedienden - Leertraject - Bouwsector : Polyvalent bediende

20 3. Het zesmaandenprofiel verder onderzocht Voortbouwen op het zesmaandenprofiel. De vorige bladzijden tekenden het leertraject uit van een polyvalent bediende in de bouwsector. Daaruit bleek dat een polyvalent bediende in de bouwsector zes maanden nodig heeft om alle competenties van het beroepsprofiel aan te leren. Het vervolg van dit rapport verfijnt dit profiel verder en analyseert achtereenvolgens: de tijdsintensiteit van de competenties van een polyvalent bediende in de bouwsector; de moeilijkheidsgraad van de competenties die de polyvalent bediende in de bouwsector beheerst; de evolutie in belang van de verschillende competenties Tijdsintensiteit Mate waarin beroep gedaan wordt op een competentie. Deze paragraaf brengt de tijdsintensiteit in kaart van de verschillende competenties in het zesmaandenprofiel van een polyvalent bediende in de bouwsector. Hierbij worden met andere woorden de competenties gescheiden waar een polyvalent bediende in de bouwsector vaak een beroep op doet van diegene waar maar weinig naar teruggegrepen wordt. Of nog, competenties die in de tijdsbesteding een belangrijke plaats innemen, tegenover competenties die slechts een marginale plaats innemen in het tijdsbestek. Twintig tijd- muntjes verdelen. De respondenten kregen als opdracht twintig tijd- muntjes te verspreiden over de verschillende competenties van het door hen opgestelde competentieprofiel (op twaalf maanden). Zo stelden de respondenten elk een (ruwe) tijdsbegroting op. Tijdsintensieve competenties kenden ze verschillende tijdmuntjes toe; vaardigheden die weinig tijd vergen, moesten het zonder muntje stellen. De begrenzing tot het toekennen van twintig muntjes verplichtte hen om keuzes te maken tussen de verschillende vaardigheden, zodat de tijdsintensieve vaardigheden werden gescheiden van de in tijd minder belangrijke vaardigheden. Waarom tijdsintensiteit meten? Een instapcompetentieprofiel is meer dan de beschrijving van welke competenties een beginnend beroepsbeoefenaar wanneer moet verwerven. Een instapcompetentieprofiel legt accenten op bepaalde competenties, contrasteert ze en profileert ze tegenover elkaar. Eén van de meest betekenisvolle verschillen tussen competenties is hun tijdsintensiteit. Vooral voor de gebruikswaarde van het profiel in het kader van opleiding, is deze parameter van bijzonder belang. Het aanleren of trainen van een bepaalde competentie zorgt ervoor dat het rendement van een werknemer stijgt met betrekking tot die competentie. De medewerker kan dankzij een opleiding meer werk verrichten in dezelfde tijdsspanne, of omgekeerd, heeft minder tijd nodig voor hetzelfde werk. De winst die gerealiseerd wordt, is procentueel ten aanzien van de uitgangssituatie. Tijdsbesteding van een ervaren medewerker. Elke geïnterviewde schatte waaraan een polyvalent bediende in de bouwsector zijn tijd besteedt. Als referentie gold de tijdsbesteding van een ervaren polyvalent bediende in de bouwsector. Deze tijdsbesteding kan in principe aanzienlijk verschillen van de tijdsbesteding van een beginnende medewerker, maar het ware belang van een competentie in het leertraject wordt uiteindelijk afgemeten aan het gewicht dat de competentie draagt in het totale beroepsprofiel. Niet aan de plaats Beroepsprofielen van bedienden - Leertraject - Bouwsector : Polyvalent bediende 19

21 die een competentie inneemt tijdens de eerste twaalf maanden van de tewerkstelling. De verdeling van de klokjes weerspiegelt dus niet de gemiddelde tijdsbesteding tijdens de eerste twaalf maanden, maar wel de tijdsbesteding van een ervaren polyvalent bediende in de bouwsector. Gemiddelde gewicht. Op basis van het aantal muntjes dat een competentie door de verschillende bedrijven kreeg toegekend, werd een gemiddeld gewicht voor die competentie berekend. Het is het gemiddelde aantal tijdmuntjes (rekenkundig gemiddelde) toegekend door de geïnterviewden, vooropgesteld dat ze de vaardigheid opnamen in hun twaalfmaandenprofiel. Hoe hoger de score, hoe belangrijker de gemiddelde tijdsinvestering. Tabel 5 geeft de 25 procent hoogst scorende competenties weer. Tabel 5 : Competenties die vervolgens aangeleerd worden (3-4 maanden) Categorie Competentie 1. Onthaal Kan inkomende telefonische oproepen op een klant- en resultaatgerichte manier beantwoorden en verwerken (zelf antwoorden, doorverbinden, )(1.2.) 2. Briefwisseling Kan inkomende post (per brief, mail, of fax) volgens de bedrijfsinterne procedures op een efficiënte, klantgerichte en resultaatgerichte manier verwerken (controleren, verdelen, inschrijven, zelf beantwoorden, doorsturen, )(2.1.) 5. Mondelinge zakelijke communicatie Kan (telefonische) adhoc gesprekken voeren (specifieke inlichtingen inwinnen (bv. verschil tussen bestelbon, leveringsbon en factuur, kortingen bekomen, afspraken maken, ) op een klantvriendelijke en resultaatgerichte manier (5.1.) Kan bestellingen plaatsen, bevestigen en annuleren (6.1.) Kan op basis van het lastenboek een planning en een meetstaat opstellen om een kostenraming mogelijk te maken (6.7.) Kan op basis van vorderings- en eindstaten (en eventuele betalingsbewijzen) facturen (credit- en debetnota s) opstellen en controleren (6.10) 7. Werfopvolging Kan werf opvolgen tussen voorlopige en definitieve oplevering om laatste correcties te verzekeren en facturatie mogelijk te maken (7.2.) Kan (inkomende en uitgaande) facturen, creditnota s en debetnota s en rekeningafschriften klaarmaken (sorteren per post (coderen) en boekperiode, nummeren, stempelen, dateren) om ze sneller in te kunnen voeren in de (8.1.) Kan aan de hand van elektronisch boekhoudpakket (bv. Navision, Cubic, ProAcc, ) (inkomende en uitgaande) facturen (ook investeringsfacturen), creditnota s en debetnota s boeken om vorderingen te registreren (in de ) (8.2.) Kan aan de hand van een klassement boekhoudkundige stukken (facturen, leveringsbonnen, rekeningafschriften, BTW-listings, ) systematisch verzamelen, ordenen en bewaren (zowel op papier als digitaal) (8.10.) 20 Beroepsprofielen van bedienden - Leertraject - Bouwsector : Polyvalent bediende

22 Categorie Competentie Kan aan de hand van de bestelbon (de bevestigde offerte, de leveringsbon (het inklaringsdocument)) en eventuele betalingsoverzichten inkomende facturen (creditnota s en debetnota s) controleren om na te gaan of aangerekende kosten overeenstemmen met bestelde en geleverde prestaties of producten (inhoudelijke controle) en nagaan of ze ook op hun formele aspecten in orde zijn (8.11.) Kan aan de hand van bedrijfsinterne afspraken de voorgeschreven procedure(s) (telefonische en schriftelijke rappels, overleg met zaakvoering, aangetekend schrijven, ) kiezen om klanten tot betaling te doen overgaan en winstderving te vermijden (8.14.) 9. Nacalculatie Kan de reële kosten per gefactureerde opdracht becijferen om een vergelijking te maken tussen gefactureerd bedrag en resultaat nacalculatie en om rendementen te berekenen (9.1.) Kan prestaties/aanwezigheden (vervoersonkosten, vakantieregeling, ziekte, arbeidsongevallen, kinderbijslag, ) registreren en samenbrengen om de berekening van de lonen door het sociaal secretariaat voor te bereiden en te controleren (10.1.) Kan de aandacht snel van focus wisselen om uiteenlopende taken snel en efficiënt met elkaar af te wisselen (13.7.) 3.2. Moeilijkheidsgraad Soortgelijke bevraging als bij tijdsintensiteit. De moeilijkheidsgraad van de competenties is op een soortgelijke wijze bevraagd als de tijdsintensiteit. Opnieuw moeten de geïnterviewden twintig muntjes, ditmaal moeilijkheids- muntjes, toekennen binnen hun twaalfmaandenprofiel. Ze selecteren daarmee de moeilijke competenties uit het profiel. Het toekennen van moeilijkheids- muntjes aan een competentie betekent dat die competentie moeilijker is dan competenties zonder muntje. Hoe meer muntjes, hoe moeilijker de competentie. Waarom moeilijkheidgraad meten? De relevantie van een meting van de moeilijkheidsgraad van competenties blijkt uit de toepassingsmogelijkheden met betrekking tot opleiding. Opleiding en training kunnen competenties met een grote moeilijkheidsgraad makkelijker maken en bijgevolg ook minder tijdrovend. Relatieve maat. Deze meetmethode levert geen informatie op over het absolute moeilijkheidspeil van een competentie, of over de globale moeilijkheidsgraad van de job van polyvalent bediende in de bouwsector. De verdeling van de moeilijkheids- muntjes resulteert enkel in een interne rangorde. Ze legt de onderlinge verhoudingen tussen de verschillende competenties bloot. Tabel 6 geeft de 25 procent hoogst scorende competenties weer. Beroepsprofielen van bedienden - Leertraject - Bouwsector : Polyvalent bediende 21

23 Tabel 6 : Moeilijkheidsgraad. 25 procent hoogst scorende competenties Categorie Competentie 4. Redactie Kan vertaalwerk doen (4.6.) Kan onderaannemers- en leverancierscontacten opbouwen en beheren (prijsaanvragen doen, ) (6.4.) Kan opdrachten voor onderaannemers uitschrijven (6.5.) Kan op basis van het lastenboek een planning en een meetstaat opstellen om een kostenraming mogelijk te maken (6.7.) Kan klantendossiers en -bestanden opstellen en beheren (6.11.) 7. Werfopvolging Kan een werfopvolgingssysteem (planningsbord, MS Project) uittekenen en opvolgen om coördinatie van de verschillende werven mogelijk te maken (7.1.) 7. Werfopvolging Kan werf opvolgen tussen voorlopige en definitieve oplevering om laatste correcties te verzekeren en facturatie mogelijk te maken (7.2.) Kan aan de hand van elektronisch boekhoudpakket (bv. Navision, Cubic, ProAcc, ) (inkomende en uitgaande) facturen (ook investeringsfacturen), creditnota s en debetnota s boeken om vorderingen te registreren (in de ) (8.2.) Kan aan de hand van elektronisch boekhoudpakket ( bv. Navision, Cubic, ProAcc, ) rekeningafschriften en kasboek boeken om financiële verrichtingen te registreren (in de ) (8.3.) Kan aan de hand van betalingsprogramma betalingsopdrachten geven om openstaande facturen te vereffenen (8.9.) Kan aan de hand van een klassement boekhoudkundige stukken (facturen, leveringsbonnen, rekeningafschriften, BTW-listings, ) systematisch verzamelen, ordenen en bewaren (zowel op papier als digitaal) (8.10.) Kan aan de hand van de bestelbon (de bevestigde offerte, de leveringsbon (het inklaringsdocument)) en eventuele betalingsoverzichten inkomende facturen (creditnota s en debetnota s) controleren om na te gaan of aangerekende kosten overeenstemmen met bestelde en geleverde prestaties of producten (inhoudelijke controle) en nagaan of ze ook op hun formele aspecten in orde zijn (8.11.) 9. Nacalculatie Kan de reële kosten per gefactureerde opdracht becijferen om een vergelijking te maken tussen gefactureerd bedrag en resultaat nacalculatie en om rendementen te berekenen (9.1.) Kan de eigen taken plannen en uitvoeren binnen de beschikbare tijdslimieten (13.1.) Kan de aandacht snel van focus wisselen om uiteenlopende taken snel en efficiënt met elkaar af te wisselen (13.7.) 22 Beroepsprofielen van bedienden - Leertraject - Bouwsector : Polyvalent bediende

Instapcompetentieprofiel van een receptioniste/telefoniste

Instapcompetentieprofiel van een receptioniste/telefoniste Instapcompetentieprofiel van een receptioniste/telefoniste In opdracht van Cevora Michel Albertijn & Lies Heirbaut P A G I N A 1 Inhoud 1. ONDERZOEKSDOELSTELLINGEN EN -UITWERKING 7 1.1. Wat is een instapcompetentieprofiel?

Nadere informatie

Instapcompetentieprofiel van een administratief bediende personeelszaken

Instapcompetentieprofiel van een administratief bediende personeelszaken Instapcompetentieprofiel van een administratief bediende personeelszaken In opdracht van Cevora (juni 2009) Michel Albertijn & Frederik Verleysen P A G I N A 1 Inhoud Lijst van tabellen en grafieken 3

Nadere informatie

C e v o r A. Beroepsprofielen van bedienden Leertraject. Hulpboekhouder. tempera in opdracht van Cevora Augustus 2008. www.cevora.

C e v o r A. Beroepsprofielen van bedienden Leertraject. Hulpboekhouder. tempera in opdracht van Cevora Augustus 2008. www.cevora. C e v o r A Beroepsprofielen van bedienden Leertraject Hulpboekhouder tempera in opdracht van Cevora Augustus 2008 Michel Albertijn Johan Desseyn www.cevora.be Inhoudstafel 1. Inleiding...2 2. Schets van

Nadere informatie

Instapcompetentieprofiel van een magazijnier

Instapcompetentieprofiel van een magazijnier Instapcompetentieprofiel van een magazijnier In opdracht van Cevora (november 2008) Michel Albertijn & Frederik Verleysen P A G I N A 1 Inhoud Lijst van tabellen en grafieken 3 Advies 4 1. Onderzoeksdoelstellingen

Nadere informatie

Instapcompetentieprofiel van een calculator

Instapcompetentieprofiel van een calculator Instapcompetentieprofiel van een calculator In opdracht van Cevora (februari 2010) Michel Albertijn & Johan Desseyn Instapcompetentieprofiel van een calculator Inhoudstafel Inleiding 3 Advies 4 1. Een

Nadere informatie

Instapcompetentieprofiel van een management assistant

Instapcompetentieprofiel van een management assistant Instapcompetentieprofiel van een management assistant In opdracht van Cevora (juni 2009) Michel Albertijn & Frederik Verleysen P A G I N A 1 Inhoud Lijst van tabellen en grafieken 3 Lijst van bijlages

Nadere informatie

OPLEIDINGENSTRUCTUUR ADMINISTRATIEF MEDEWERKER KMO

OPLEIDINGENSTRUCTUUR ADMINISTRATIEF MEDEWERKER KMO OPLEIDINGENSTRUCTUUR ADMINISTRATIEF MEDEWERKER KMO 1. BESCHRIJVING Referentiekaders: WELZIJN OP HET WERK Beroepsprofielen (SERV, oktober 2004) POLYVALENT BEDIENDE Beroepsprofiel (SERV/CEVORA, juni 2003)

Nadere informatie

medewerker boekhouding medewerker boekhouding

medewerker boekhouding medewerker boekhouding medewerker boekhouding medewerker boekhouding TAKEN, KENNIS EN VAARDIGHEDEN EEn medewerker boekhouding : Boekhouder; Hulpboekhouder; Accounting assistent; Administratief medewerker in de boekhouding;...

Nadere informatie

Instapcompetentieprofiel van een programmeur

Instapcompetentieprofiel van een programmeur Instapcompetentieprofiel van een programmeur In opdracht van Cevora (maart 2012) Michel Albertijn & Johan Desseyn Instapcompetentieprofiel van een programmeur Inhoudstafel Inleiding 2 1. Een instapcompetentieprofiel

Nadere informatie

De regionale impact van de economische crisis

De regionale impact van de economische crisis De regionale impact van de economische crisis Damiaan Persyn Vives Beleidspaper 11 Juli 2009 VIVES Naamsestraat 61 bus 3510 3000 Leuven - Belgium Tel: +32 16 32 42 22 www.econ.kuleuven.be/vives De regionale

Nadere informatie

Opleiding: ADMINISTRATIEF MEDEWERKER

Opleiding: ADMINISTRATIEF MEDEWERKER Opleiding: ADMINISTRATIEF MEDEWERKER Als administratief medewerker sta je in voor het onthaal, het bedienen van de telefoon, het verwerken van de post, het uitvoeren van administratieve taken en het bijhouden

Nadere informatie

OPLEIDINGENSTRUCTUUR ADMINISTRATIEF MEDEWERKER

OPLEIDINGENSTRUCTUUR ADMINISTRATIEF MEDEWERKER OPLEIDINGENSTRUCTUUR ADMINISTRATIEF MEDEWERKER 1. BESCHRIJVING Referentiekaders: WELZIJN OP HET WERK Beroepsprofielen (SERV, oktober 2004) POLYVALENT BEDIENDE Beroepsprofiel (SERV/CEVORA, juni 2003) De

Nadere informatie

Het ondersteunen en mee uitvoeren van de boekhouding alsook het voeren van een verantwoord aankoopbeleid.

Het ondersteunen en mee uitvoeren van de boekhouding alsook het voeren van een verantwoord aankoopbeleid. O.C.M.W.- LOCHRISTI FUNCTIEBESCHRIJVING AFDELING: DIENST: FUNCTIEBENAMING: FINANCIELE DIENST FINANCIELE DIENST-ECONOMAAT econoom-boekhouder 1. Plaats in de organisatie De econoom-boekhouder rapporteert

Nadere informatie

Team. Tijd. Tools. Eenvoudige, gebruiksvriendelijke en vlotte mobiele planning

Team. Tijd. Tools. Eenvoudige, gebruiksvriendelijke en vlotte mobiele planning Waarom? U beschikt over een onderneming van minstens 5 gebruikers en constateert dat u naast uw administratieve software meer en meer zaken moet bijhouden buiten deze software. biedt een volledig geautomatiseerd

Nadere informatie

OPLEIDINGENSTRUCTUUR ADMINISTRATIEF MEDEWERKER EXPEDITIE

OPLEIDINGENSTRUCTUUR ADMINISTRATIEF MEDEWERKER EXPEDITIE OPLEIDINGENSTRUCTUUR ADMINISTRATIEF MEDEWERKER EXPEDITIE 1. BESCHRIJVING Referentiekaders: WELZIJN OP HET WERK Beroepsprofielen (SERV, oktober 2004) POLYVALENT BEDIENDE Beroepsprofiel (SERV/CEVORA, juni

Nadere informatie

Het ondersteunen en mee uitvoeren van de boekhouding alsook het voeren van een verantwoord aankoopbeleid.

Het ondersteunen en mee uitvoeren van de boekhouding alsook het voeren van een verantwoord aankoopbeleid. - LOCHRISTI FUNCTIEBESCHRIJVING AFDELING: DIENST: FUNCTIEBENAMING: FINANCIELE DIENST FINANCIELE DIENST-ECONOMAAT econoom-boekhouder 1. Plaats in de organisatie De econoom-boekhouder werkt onder leiding

Nadere informatie

Instapcompetentieprofiel van een werfleider-wegenbouw

Instapcompetentieprofiel van een werfleider-wegenbouw Instapcompetentieprofiel van een werfleider-wegenbouw In opdracht van Cevora (april 2010) Michel Albertijn & Johan Desseyn Instapcompetentieprofiel van een werfleider-wegenbouw Inhoudstafel Inleiding 3

Nadere informatie

Functiekaart. Werkt onder leiding van en rapporteert aan de bestuurssecretaris (Algemene zaken - Financiën).

Functiekaart. Werkt onder leiding van en rapporteert aan de bestuurssecretaris (Algemene zaken - Financiën). Functie Graadnaam: deskundige Functienaam: boekhouder Functiefamilie: deskundig Functionele loopbaan: B1-B3 Afdeling: Algemene zaken Dienst: Financiën Subdienst: Administratie Code: Doel van de entiteit

Nadere informatie

1. Op welke manier wordt deze samenwerking tussen steden/gemeenten, de VDAB en de bouwsector concreet ingevuld?

1. Op welke manier wordt deze samenwerking tussen steden/gemeenten, de VDAB en de bouwsector concreet ingevuld? SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 420 van JAN HOFKENS datum: 6 maart 2015 aan PHILIPPE MUYTERS VLAAMS MINISTER VAN WERK, ECONOMIE, INNOVATIE EN SPORT VDAB - Samenwerkingsverband BouwKan met bouwsector De bestaande

Nadere informatie

Basisopleiding. Diensten aan particulieren I f

Basisopleiding. Diensten aan particulieren I f Basisopleiding Diensten aan particulieren I f 2013 Informatiefolder najaar 2015 Beste opleidingsverantwoordelijke, In een dynamische sector als de onze, waar alles draait om mensen, is het een must om

Nadere informatie

TEGELS DEPAEPE zoekt een Medewerker boekhouding

TEGELS DEPAEPE zoekt een Medewerker boekhouding Medewerker boekhouding De Medewerker boekhouding bij Tegels Depaepe is (mede)verantwoordelijk voor de totale boekhouding van a tot z binnen ons bedrijf en dit in samenwerking met de hoofdboekhouder. Opmaken

Nadere informatie

calculator calculator

calculator calculator calculator calculator BASISVAARDIGHEDEN calculator ONDERHANDELINGEN MATERIAALKENNIS MATERIEELkennis STRESSMANAGEMENT BEGROTING RENTABILITEIT (NA)CALCULATIES ONDERHANDELEN LOGISTIEK WINSTMARGE PRIJS NAUWKEURIGHEID

Nadere informatie

Functiekaart. Bijdragen tot een efficiënt werkende administratie bij het gemeentebestuur en van het secretariaat in het bijzonder.

Functiekaart. Bijdragen tot een efficiënt werkende administratie bij het gemeentebestuur en van het secretariaat in het bijzonder. Functie Graadnaam: administratief medewerker Functienaam: administratief medewerker Functiefamilie: administratief uitvoerend Functionele loopbaan: C1-C3 Afdeling: Algemene zaken Dienst: Secretariaat Subdienst:

Nadere informatie

STUDIE Faillissementen 1 december Maand november sluit af met stijging van 3,69% In Brussel een stijging van 25,17%.

STUDIE Faillissementen 1 december Maand november sluit af met stijging van 3,69% In Brussel een stijging van 25,17%. STUDIE Faillissementen 1 december 2016 Maand november sluit af met stijging van 3,69% In Brussel een stijging van 25,17%. 1 september 2016 2 Overname en gebruik van dit onderzoek wordt aangemoedigd bronvermelding

Nadere informatie

STARR-interview in theorie & praktijk

STARR-interview in theorie & praktijk 1.3 STARR-interview in theorie & praktijk Een sollicitant goed inschatten, is geen sinecure. Op basis van een kort gesprek, eventueel in combinatie met een praktische proef beoordeelt u als werkgever of

Nadere informatie

financiële- en sociale dienst O.C.M.W.

financiële- en sociale dienst O.C.M.W. O.C.M.W.-LOCHRISTI FUNCTIEBESCHRIJVING AFDELING: DIENST: FUNCTIEBENAMING: SECRETARIS-SECRETARIAAT SECRETARIAAT administratief medewerk(st)er financiële- en sociale dienst O.C.M.W. 1. Plaats in de organisatie

Nadere informatie

1 Beschrijving van de activiteiten in de sector op basis van de Nace-Bel nomenclatuur

1 Beschrijving van de activiteiten in de sector op basis van de Nace-Bel nomenclatuur Het ANPCB in cijfers Sectorfiches 16 Reiniging A Algemeen overzicht van de sector 1 Beschrijving van de activiteiten in de sector op basis van de Nace-Bel nomenclatuur Deze studie brengt die sectoren in

Nadere informatie

KNELPUNTBEROEPEN LOKALE BESTUREN Focus op een aantal knelpuntfuncties

KNELPUNTBEROEPEN LOKALE BESTUREN Focus op een aantal knelpuntfuncties KNELPUNTBEROEPEN LOKALE BESTUREN Focus op een aantal knelpuntfuncties Tess Poppe 26 maart 205 Inhoud DEEL I Knelpuntberoepen OCMW s... 2. Overzicht functies... 2.. Verpleegkundige... 3..2 Hoofdverpleegkundige...

Nadere informatie

Basisopleiding. Uitzendarbeid- Informatiefolder voor Federgon-leden

Basisopleiding. Uitzendarbeid- Informatiefolder voor Federgon-leden Basisopleiding Uitzendarbeid- In formatiefolder najaar 2013 Informatiefolder voor Federgon-leden Beste opleidingsverantwoordelijke, In een dynamische sector als de onze, waar alles draait om mensen, is

Nadere informatie

Sectorfoto PSC

Sectorfoto PSC Sectorfoto 2009-2013 PSC 149.01 Elektriciens: Installatie en Distributie 2014 Vormelek vzw Marlylaan 15/8 b2 1120 Brussel Tel.: 02/476.16.76 Fax: 02/476.17.76 Geen enkel gedeelte van dit werk mag gereproduceerd

Nadere informatie

EDE Consulting. BouwManager 2008. Handleiding

EDE Consulting. BouwManager 2008. Handleiding EDE Consulting BouwManager 2008 Handleiding Operations Financials EDE Consulting bvba, 21.12.2007 BouwManager 2008.03 BouwManager is een zeer gebruiksvriendelijke software voor de bouw waarmee U Uw activiteiten

Nadere informatie

Hit-Office Ondernemer. Documentatie. Hit-Office, uw ERP

Hit-Office Ondernemer. Documentatie. Hit-Office, uw ERP Hit-Office Ondernemer Documentatie Hit-Office, uw ERP Offertes, projecten, vanaf nu is het éénvoudiger geworden... Hit-Office is het resultaat van 25 jaar ontwikkeling in ons bouwbedrijf. De redenering

Nadere informatie

STUDIE. Faillissementen januari 2017

STUDIE. Faillissementen januari 2017 STUDIE Faillissementen januari 2017 01/02/2017 Overname en gebruik van dit onderzoek wordt aangemoedigd bronvermelding Graydon Belgium. Deze brochure is louter ter informatie opgesteld. De gegevens zijn

Nadere informatie

De vrouwen hebben dan ook een grotere kans op werkloosheid (0,39) dan de mannen uit de onderzoekspopulatie (0,29).

De vrouwen hebben dan ook een grotere kans op werkloosheid (0,39) dan de mannen uit de onderzoekspopulatie (0,29). In het kader van het onderzoek kreeg de RVA de vraag om op basis van de door het VFSIPH opgestelde lijst van Rijksregisternummers na te gaan welke personen op 30 juni 1997 als werkloze ingeschreven waren.

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 22 december 2015

PERSBERICHT Brussel, 22 december 2015 PERSBERICHT Brussel, 22 december 2015 Positieve arbeidsmarktevoluties in het derde kwartaal van 2015 De werkgelegenheidsgraad bij de 20- tot 64-jarigen bedroeg in het derde kwartaal van 2015 67,4% en steeg

Nadere informatie

1 Beschrijving van de activiteiten in de sector op basis van de Nace-Bel nomenclatuur

1 Beschrijving van de activiteiten in de sector op basis van de Nace-Bel nomenclatuur Het ANPCB in cijfers Sectorfiches 18 Callcenters A Algemeen overzicht van de sector 1 Beschrijving van de activiteiten in de sector op basis van de Nace-Bel nomenclatuur Deze studie brengt die sectoren

Nadere informatie

Functiekaart. Werkt onder leiding van en rapporteert aan: coördinator(ondersteuning, communicatie)

Functiekaart. Werkt onder leiding van en rapporteert aan: coördinator(ondersteuning, communicatie) Functie Graadnaam: administratief medewerker Functienaam: administratief medewerker Functiefamilie: administratief medewerkers Functionele loopbaan: C1-C3 Afdeling: ondersteuning Dienst: communicatie Subdienst:

Nadere informatie

Inhoudstafel 7. DEEL 1 Gevallenstudie: voorstelling van de onderneming Protoy Fictivo BVBA

Inhoudstafel 7. DEEL 1 Gevallenstudie: voorstelling van de onderneming Protoy Fictivo BVBA Inhoudstafel 7 Inhoudstafel DEEL 1 Gevallenstudie: voorstelling van de onderneming Protoy Fictivo BVBA 1 De start... 13 2 Een boekhoudpakket kiezen en van start gaan... 14 2.1 De keuze van het boekhoudpakket...

Nadere informatie

Competentieprofiel Praktijkdocent Duaal Leren

Competentieprofiel Praktijkdocent Duaal Leren Competentieprofiel Praktijkdocent Duaal Leren COMPETENTIE: Competenties vertellen wat iemand allemaal moet kunnen om een beroep of een functie goed te kunnen uitoefenen. Het competentieprofiel van de mentor

Nadere informatie

Pendelarbeid tussen Gewesten en provincies

Pendelarbeid tussen Gewesten en provincies ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 19 juli 2007 Pendelarbeid tussen Gewesten en provincies Eén op de tien Belgen werkt in een ander gewest; één op de vijf in een andere

Nadere informatie

Functiekaart. De subdienst Administratie zorgt voor een efficiënte administratieve afhandeling van de dossiers van de technische dienst.

Functiekaart. De subdienst Administratie zorgt voor een efficiënte administratieve afhandeling van de dossiers van de technische dienst. Functie Graadnaam: administratief medewerker Functienaam: administratief medewerker Functiefamilie: administratief uitvoerend Functionele loopbaan: C1-C3 Afdeling: Grondgebiedzaken Dienst: Technische dienst

Nadere informatie

Medisch secretaris/secretaresse - voltijdse dagopleiding

Medisch secretaris/secretaresse - voltijdse dagopleiding Medisch secretaris/secretaresse - voltijdse dagopleiding Opleiding van 1 jaar Start: dinsdag, 26 september 2017, Doorniksesteenweg 220, 8500 Kortrijk Lesdata van deze opleiding: 26/09/2017 ( 08:30-12:00

Nadere informatie

Tabel 2.1 Overzicht van de situatie op de arbeidsmarkt van de onderzochte personen op 30/06/97. Deelpopulatie 1996

Tabel 2.1 Overzicht van de situatie op de arbeidsmarkt van de onderzochte personen op 30/06/97. Deelpopulatie 1996 Dit deel van het onderzoek omvat alle personen tussen de 18 en 55 jaar oud (leeftijdsgrenzen inbegrepen) op 30 juni 1997, wiens dossier van het Vlaams Fonds voor de Sociale Integratie van Personen met

Nadere informatie

Instituut voor de autocar en de autobus v.z.w. Institut pour l autocar et l autobus a.s.b.l. NALYSE VAN DE SECTORALE ARBEIDSMARKT

Instituut voor de autocar en de autobus v.z.w. Institut pour l autocar et l autobus a.s.b.l. NALYSE VAN DE SECTORALE ARBEIDSMARKT Instituut voor de autocar en de autobus v.z.w. Institut pour l autocar et l autobus a.s.b.l. NALYSE VAN DE SECTORALE ARBEIDSMARKT HD/--/HD/ECO.13/2010.13/048 mei 2010 ICB Instituut voor de autocar en de

Nadere informatie

Resultaten voor Vlaamse Gemeenschap Sociale Gezondheid Gezondheidsenquête, België, 1997

Resultaten voor Vlaamse Gemeenschap Sociale Gezondheid Gezondheidsenquête, België, 1997 5.8.1. Inleiding De WHO heeft in haar omschrijving het begrip gezondheid uitgebreid met de dimensie sociale gezondheid en deze op één lijn gesteld met de lichamelijke en psychische gezondheid. Zowel de

Nadere informatie

De receptie. De aankoopafdeling. De verkoopafdeling

De receptie. De aankoopafdeling. De verkoopafdeling De receptie Op de receptie komt al de correspondentie van ons bedrijf binnen, deze briefwisseling verdelen zij onder de verschillende afdelingen. Zij staan ook in voor het versturen van alle nodige documenten.

Nadere informatie

5 GOUDEN TIPS VOOR HELDER ONLINE PROJECTMANAGEMENT IN HET MKB

5 GOUDEN TIPS VOOR HELDER ONLINE PROJECTMANAGEMENT IN HET MKB 5 GOUDEN TIPS VOOR HELDER ONLINE PROJECTMANAGEMENT IN HET MKB VIJF GOUDEN TIPS VOOR HELDER ONLINE PROJECTMANAGEMENT IN HET MKB Inhoudsopgave Inhoudsopgave 2 Inleiding 3 Veranderingen in de markt 3 De vijf

Nadere informatie

Behecam is een beheerssysteem voor KMO s, Zelfstandigen en winkeliers Jet beheersysteem ondersteunt volgende processen

Behecam is een beheerssysteem voor KMO s, Zelfstandigen en winkeliers Jet beheersysteem ondersteunt volgende processen Behecam 1 Doel Behecam is een beheerssysteem voor KMO s, Zelfstandigen en winkeliers Jet beheersysteem ondersteunt volgende processen - Beheer van Klanten en Leveranciers - Beheer van Artikelen - Aankoop

Nadere informatie

Om aangeworven te worden in deze betrekking gelden volgende toelatings- en aanwervingsvoorwaarden:

Om aangeworven te worden in deze betrekking gelden volgende toelatings- en aanwervingsvoorwaarden: Bundel aanwervingsexamen voor het vaststellen van een wervingsreserve voor 2 jaar Administratieve medewerker C1-C3 voltijds/deeltijds onbepaalde/bepaalde duur/vervanging Toelatings- en aanwervingsvoorwaarden

Nadere informatie

Informatiebrochure. Verkorte opleiding: Professionele Bachelor in de Verpleegkunde (Brugopleiding)

Informatiebrochure. Verkorte opleiding: Professionele Bachelor in de Verpleegkunde (Brugopleiding) Informatiebrochure Verkorte opleiding: Professionele Bachelor in de Verpleegkunde (Brugopleiding) ACADEMIEJAAR 2012-2013 Inhoud Doel van de opleiding Situering van de opleiding Onderwijsvormen Onderwijsorganisatie

Nadere informatie

Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid

Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid Juli 2013 De evolutie van de werkende beroepsbevolking te Brussel van demografische invloeden tot structurele veranderingen van de tewerkstelling Het afgelopen

Nadere informatie

Coach Profession Profile

Coach Profession Profile Arenberggebouw Arenbergstraat 5 1000 Brussel Tel: 02 209 47 21 Fax: 02 209 47 15 Coach Profession Profile AUTEUR PROF. DR. HELMUT DIGEL / PROF. DR. ANSGAR THIEL VERTALING PUT K. INSTITUUT Katholieke Universiteit

Nadere informatie

LOKAAL DIENSTENCENTRUM Administratief medewerk(st)er dienstencentrum

LOKAAL DIENSTENCENTRUM Administratief medewerk(st)er dienstencentrum O.C.M.W.-LOCHRISTI FUNCTIEBESCHRIJVING AFDELING: DIENST: FUNCTIEBENAMING: LOKAAL DIENSTENCENTRUM LOKAAL DIENSTENCENTRUM Administratief medewerk(st)er dienstencentrum 1. Plaats in de organisatie De administratief

Nadere informatie

Informatiebrochure. Verkorte opleiding: Professionele Bachelor in de Verpleegkunde (Brugopleiding)

Informatiebrochure. Verkorte opleiding: Professionele Bachelor in de Verpleegkunde (Brugopleiding) Rijselstraat 5 8200 Brugge T 050 38 12 77 F 050 38 11 71 www.howest.be Informatiebrochure Verkorte opleiding: Professionele Bachelor in de Verpleegkunde (Brugopleiding) ACADEMIEJAAR 2013-2014 Inhoud Doel

Nadere informatie

1 Beschrijving van de activiteiten in de sector op basis van de Nace-Bel nomenclatuur

1 Beschrijving van de activiteiten in de sector op basis van de Nace-Bel nomenclatuur 19 Kansspelen A Algemeen overzicht van de sector 1 Beschrijving van de activiteiten in de sector op basis van de Nace-Bel nomenclatuur Deze studie brengt die sectoren in kaart die werknemers tewerkstellen

Nadere informatie

Functieprofiel: Administratief Medewerker Functiecode: 0503

Functieprofiel: Administratief Medewerker Functiecode: 0503 Functieprofiel: Administratief Medewerker Functiecode: 0503 Doel Uitvoeren van administratieve werkzaamheden ten behoeve van interne en externe opdrachtgevers binnen vastgestelde procedures en wet- en

Nadere informatie

Conferentie Met Recht Geletterd 29 november 2010. De g-factor in uw bedrijf of organisatie

Conferentie Met Recht Geletterd 29 november 2010. De g-factor in uw bedrijf of organisatie Conferentie Met Recht Geletterd 29 november 2010 De g-factor in uw bedrijf of organisatie Achtergrond G-factor Kadert in toenemende aandacht voor laaggeletterdheid op de werkvloer: Pact van Vilvoorde (2001)

Nadere informatie

Profiel en tevredenheid van uitzendkrachten. In samenwerking met

Profiel en tevredenheid van uitzendkrachten. In samenwerking met Profiel en tevredenheid van uitzendkrachten. 2012 In samenwerking met 1 547.259 uitzendkrachten 547.259 motieven 2 Inhoudstafel 1. Uitzendarbeid vandaag 2. Doel van het onderzoek 3. De enquête 4. De verschillende

Nadere informatie

FUNCTIE- EN COMPETENTIEPROFIEL Administratief medewerker

FUNCTIE- EN COMPETENTIEPROFIEL Administratief medewerker FUNCTIE- EN COMPETENTIEPROFIEL Administratief medewerker Algemene info Graad (functietitel): Functionele loopbaan: Administratief medewerker C1 C2 C3 Visie De gemeente Lovendegem streeft naar een optimale

Nadere informatie

Werfleider. Werfleider

Werfleider. Werfleider Werfleider Werfleider BASISVAARDIGHEDEN WERFLEIDER OFFERTE RENDEMENT FLEXIBILITEIT PLANNEN ORGANISATIE NACALCULATIE BOUWHEER RISICO S MATERIEEL KWALITEIT FACTUREN PROJECTEN MEETSTATEN VOORBEREIDING DEADLINES

Nadere informatie

Resultaten voor België Ongevallen Gezondheidsenquête, België, 1997

Resultaten voor België Ongevallen Gezondheidsenquête, België, 1997 6.10.1. Inleiding De term ongeval kan gedefinieerd worden als 'elk onverwacht en plots voorval dat schade berokkent of gevaar oplevert (dood, blessures,...) of als ' een voorval dat onafhankelijk van de

Nadere informatie

Startvergadering Resultaat

Startvergadering Resultaat Startvergadering Resultaat Belang Dit document met vastgelegde OLR s vormt een aanvulling bij het stagecontract. Het bepaalt de inhoud van de stage. Gedurende de ganse stage worden de vastgelegde OLR s

Nadere informatie

Voorbeeld: VKF/1: Verkoop handelsgoederen 1.000,00 EUR, excl. btw 21 % D 400 Handelsdebiteuren C D 700 Omzet C (1) 1.210,00 1.

Voorbeeld: VKF/1: Verkoop handelsgoederen 1.000,00 EUR, excl. btw 21 % D 400 Handelsdebiteuren C D 700 Omzet C (1) 1.210,00 1. 2. De verkoopcyclus Een periodieke afstemming van de saldi op de btw-rekeningen, met de gegevens van de btw-aangifte (opgemaakt op basis van de dagboeken), is aangewezen (zie p. 131: btw-overboeking).

Nadere informatie

BEROEPSKWALIFICATIE (0204)

BEROEPSKWALIFICATIE (0204) BEROEPSKWALIFICATIE (0204) Polyvalent administratief medewerker ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// 1. Globaal 1.1 TITEL Polyvalent

Nadere informatie

1 Beschrijving van de activiteiten in de sector op basis van de Nace-Bel nomenclatuur

1 Beschrijving van de activiteiten in de sector op basis van de Nace-Bel nomenclatuur 9 Studiebureaus A Algemeen overzicht van de sector 1 Beschrijving van de activiteiten in de sector op basis van de Nace-Bel nomenclatuur Deze studie brengt die sectoren in kaart die werknemers tewerkstellen

Nadere informatie

SECTORAAL BEROEPSPROFIEL

SECTORAAL BEROEPSPROFIEL SECTORAAL BEROEPSPROFIEL MAGAZIJNIER VRACHTWAGENS Datum uitgave: november 2011 ASBL EDUCAM VZW Avenue J. Bordetlaan 164, Bruxelles 1140 Brussel T 02 778 63 30 F 02 779 11 32 Magazijnier vrachtwagens Situering

Nadere informatie

STUDIE Faillissementen mei 2016

STUDIE Faillissementen mei 2016 STUDIE Faillissementen mei 2016 Maand mei: faillissementen stijgen +4,1%. Stijging vooral binnen de horeca Cumul 2016: -12,3% Overname en gebruik van dit onderzoek wordt aangemoedigd bronvermelding Graydon

Nadere informatie

Secundair Volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED HANDEL

Secundair Volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED HANDEL RLLL-RLLL-EXT-ADV-002bijl9 Secundair Volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED HANDEL Opleiding BO HA 003 Bijlage bij het Vlor-advies[Geef tekst op][geef tekst op] [Geef tekst op] Inhoud Vlaams Ministerie van

Nadere informatie

SECTORAAL BEROEPSPROFIEL

SECTORAAL BEROEPSPROFIEL SECTORAAL BEROEPSPROFIEL MAGAZIJNIER PERSONENWAGENS EN LICHTE BEDRIJFSVOERTUIGEN Datum uitgave: november 2011 ASBL EDUCAM VZW Avenue J. Bordetlaan 164, Bruxelles 1140 Brussel T 02 778 63 30 F 02 779 11

Nadere informatie

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED HANDEL

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED HANDEL Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming 1 september 2011 Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED HANDEL Opleiding Telefonist-receptionist BO HA 004 Pagina 1 van 11 Inhoud 1 Opleiding...3 1.1 Relatie

Nadere informatie

6 Financiële instellingen

6 Financiële instellingen 6 Financiële instellingen A Algemeen overzicht van de sector 1 Beschrijving van de activiteiten in de sector op basis van de Nace-Bel nomenclatuur Deze studie brengt die sectoren in kaart die werknemers

Nadere informatie

Functiebeschrijving. Functie. Doel van de entiteit. Plaats in de organisatie. Voor kennisname. Dienst: Functienaam:

Functiebeschrijving. Functie. Doel van de entiteit. Plaats in de organisatie. Voor kennisname. Dienst: Functienaam: Functiebeschrijving Functie Graadnaam: administratief medewerker Functienaam: Functiefamilie: administratief uitvoerend Functionele loopbaan: C1-C3 Afdeling: Financiële Zaken Dienst: Subdienst: Code: Doel

Nadere informatie

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling Sociale Zekerheid

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling Sociale Zekerheid Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling Sociale Zekerheid SCSZ/12/301 BERAADSLAGING NR 12/087 VAN 2 OKTOBER 2012 INZAKE DE MEDEDELING VAN GECODEERDE PERSOONSGEGEVENS AAN

Nadere informatie

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling Sociale Zekerheid

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling Sociale Zekerheid Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling Sociale Zekerheid SCSZG/17/128 BERAADSLAGING NR. 17/058 VAN 4 JULI 2017 MET BETREKKING TOT DE MEDEWERKING VAN DE KRUISPUNTBANK VAN

Nadere informatie

1 Beschrijving van de activiteiten in de sector op basis van de Nace-Bel nomenclatuur

1 Beschrijving van de activiteiten in de sector op basis van de Nace-Bel nomenclatuur 8 Consultancy A Algemeen overzicht van de sector 1 Beschrijving van de activiteiten in de sector op basis van de Nace-Bel nomenclatuur Deze studie brengt die sectoren in kaart die werknemers tewerkstellen

Nadere informatie

Betreft: Geïntegreerd inspectieverslag. Geachte Voorzitter,

Betreft: Geïntegreerd inspectieverslag. Geachte Voorzitter, Aan de Voorzitter van het OCMW van Kinrooi Breeërsesteenweg 146 Postcode en plaats Geïntegreerd inspectieverslag POD MI Inspectiedienst POD MI Kinrooi/W65B-SFGE/2016 2 Betreft: Geïntegreerd inspectieverslag

Nadere informatie

1 Beschrijving van de activiteiten in de sector op basis van de Nace-Bel nomenclatuur

1 Beschrijving van de activiteiten in de sector op basis van de Nace-Bel nomenclatuur 5 Informatica A Algemeen overzicht van de sector 1 Beschrijving van de activiteiten in de sector op basis van de Nace-Bel nomenclatuur Deze studie brengt die sectoren in kaart die werknemers tewerkstellen

Nadere informatie

A D V I E S Nr Zitting van dinsdag 26 september 2017

A D V I E S Nr Zitting van dinsdag 26 september 2017 A D V I E S Nr. 2.051 ------------------------------ Zitting van dinsdag 26 september 2017 ---------------------------------------------------- Ontwerp van koninklijk besluit tot uitvoering van een aantal

Nadere informatie

EEN SUCCESVOL BOUWPROCES VRAAGT EEN SPECIFIEKE AANPAK

EEN SUCCESVOL BOUWPROCES VRAAGT EEN SPECIFIEKE AANPAK 01 ONTWERPPROCES EEN SUCCESVOL BOUWPROCES VRAAGT EEN SPECIFIEKE AANPAK Een succesvol bouwproces, van beleidsvisie tot realisatie en dus tot beleving, vraagt een specifieke aanpak. Er bestaat dan ook geen

Nadere informatie

Algemene en bijzondere voorwaarden

Algemene en bijzondere voorwaarden Informatiebundel Selectieprocedure voor een administratief medewerker met het oog op de opmaak van een werfreserve (C1-C3 contractueel - voltijds) (C1-C3 contractueel halftijds) 1/9 Inhoudstafel Algemene

Nadere informatie

Huishoudelijk reglement van FOPAS. Hoofdstuk I Zetel van FOPAS Art. 2

Huishoudelijk reglement van FOPAS. Hoofdstuk I Zetel van FOPAS Art. 2 Huishoudelijk reglement van FOPAS Hoofdstuk I Zetel van FOPAS Art. 2 Hoofdstuk II Beheerscomité Opdracht Art. 3 Samenstelling Art. 4 Stemming Art. 5 Voorzitter- en ondervoorzitterschap Art. 6 Secretariaat

Nadere informatie

Trendbarometer hotels 2012 Finaal rapport

Trendbarometer hotels 2012 Finaal rapport Trendbarometer hotels 2012 Finaal rapport Trendbarometer hotels 2012 Inlichtingen Dagmar.Germonprez@toerismevlaanderen.be Tel +32 (0)2 504 25 15 Verantwoordelijke uitgever: Peter De Wilde - Toerisme Vlaanderen

Nadere informatie

4. Resultaten. 4.1 Levensverwachting naar geslacht en opleidingsniveau

4. Resultaten. 4.1 Levensverwachting naar geslacht en opleidingsniveau 4. Het doel van deze studie is de verschillen in gezondheidsverwachting naar een socio-economisch gradiënt, met name naar het hoogst bereikte diploma, te beschrijven. Specifieke gegevens in enkel mortaliteit

Nadere informatie

Onderzoek over het spreken van het Frans door de inwoners van Vlaanderen

Onderzoek over het spreken van het Frans door de inwoners van Vlaanderen Onderzoek over het spreken van het Frans door de inwoners van Vlaanderen Onderzoek uitgevoerd voor de vzw: Association pour la Promotion de la Francophonie en Flandre September 2009 Dedicated Research

Nadere informatie

1 Beschrijving van de activiteiten in de sector op basis van de Nace-Bel nomenclatuur

1 Beschrijving van de activiteiten in de sector op basis van de Nace-Bel nomenclatuur 13 Selectiebureaus A Algemeen overzicht van de sector 1 Beschrijving van de activiteiten in de sector op basis van de Nace-Bel nomenclatuur Deze studie brengt die sectoren in kaart die werknemers tewerkstellen

Nadere informatie

De inflatie zakte in juni nog tot 1,5 punten. De daaropvolgende maanden steeg de inflatie tot 2,0 in augustus (Bron: NBB).

De inflatie zakte in juni nog tot 1,5 punten. De daaropvolgende maanden steeg de inflatie tot 2,0 in augustus (Bron: NBB). NOTARISBAROMETER VASTGOED WWW.NOTARIS.BE T3 2017 Barometer 34 MACRO-ECONOMISCH Het consumentenvertrouwen trekt sinds juli terug aan, de indicator stijgt van -2 in juni naar 2 in juli en bereikte hiermee

Nadere informatie

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED HANDEL

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED HANDEL Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED HANDEL Opleiding Magazijnmedewerker BO HA 010 Versie 1.0 BVR Pagina 1 van 9 Inhoud 1 Opleiding... 3 1.1 Relatie opleiding referentiekader... 3 1.2 Inhoud...

Nadere informatie

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED HANDEL

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED HANDEL Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED HANDEL Opleiding Contactcentermedewerker BO HA 009 BVR Pagina 1 van 13 Inhoud 1 Opleiding... 3 1.1 Relatie opleiding referentiekader... 3 1.2 Inhoud... 3 1.3

Nadere informatie

Resultaten voor Vlaamse Gemeenschap Lichamelijke Activiteit Gezondheidsenquête, België, 1997

Resultaten voor Vlaamse Gemeenschap Lichamelijke Activiteit Gezondheidsenquête, België, 1997 6.3.1. Inleiding Recente onderzoeken hebben toegelaten aan te tonen dat lichamelijke activiteiten een wezenlijke impact hebben op de gezondheidstoestand en dat ze van groot belang zijn op het vlak van

Nadere informatie

dé OplOssinG VOOR schoonmaakbedrijven

dé OplOssinG VOOR schoonmaakbedrijven dé OplOssinG VOOR schoonmaakbedrijven algemene schoonmaak automatische planning & FaCTuRaTiE BEdRiJVEn, particulieren En dienstencheques ZiT u OOK WEl EEns MET één Van deze VRaGEn VERVEEld? Wie wil meer

Nadere informatie

Team. Tijd. Tools. Functionaliteiten In de onderstaande afbeelding wordt aangegeven welke behoeften TeamPlayer voor u kan invullen.

Team. Tijd. Tools. Functionaliteiten In de onderstaande afbeelding wordt aangegeven welke behoeften TeamPlayer voor u kan invullen. TeamPlayer? TeamPlayer is een compleet en flexibel systeem voor tijdsregistratie en planning dat de grootste knelpunten in vele administraties aanpakt, daar waar de standaardsystemen nog te beperkt zijn.

Nadere informatie

Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming 25-9-2008 STUDIEGEBIED HANDEL. Modulaire opleiding Secretariaatsmedewerker BO HA 002

Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming 25-9-2008 STUDIEGEBIED HANDEL. Modulaire opleiding Secretariaatsmedewerker BO HA 002 RLLL/EXT/ADV/001bijl1 STUDIEGEBIED HANDEL Modulaire opleiding Secretariaatsmedewerker BO HA 002 Bijlage bij het Vlor-advies Pagina 1 van 34 Inhoud Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming 25-9-2008 1

Nadere informatie

O.C.M.W.-LOCHRISTI FUNCTIEBESCHRIJVING ADMINISTRATIE WZC. 1. Plaats in de organisatie

O.C.M.W.-LOCHRISTI FUNCTIEBESCHRIJVING ADMINISTRATIE WZC. 1. Plaats in de organisatie O.C.M.W.-LOCHRISTI FUNCTIEBESCHRIJVING AFDELING: DIENST: FUNCTIEBENAMING: WOONZORGCENTRUM ADMINISTRATIE WZC Administratief medewerker WZC 1. Plaats in de organisatie De administratief medewerker werkt

Nadere informatie

Van offerte tot uitvoering Welke tools?

Van offerte tot uitvoering Welke tools? 16/10/2017 1 Van offerte tot uitvoering Welke tools? Stijn MOSTMANS - Wetenschappelijk en Technisch Centrum voor het Bouwbedrijf Beheer en kwaliteit Afdeling Beheer van het WTCB Kostprijsberekening Planning

Nadere informatie

Ten tweede geven we uitleg over het talenten en competentiepaspoort. Deze compacte rapportage is een goede aanvulling op de standaar TMA rapportages

Ten tweede geven we uitleg over het talenten en competentiepaspoort. Deze compacte rapportage is een goede aanvulling op de standaar TMA rapportages UITLEG RAPPORTAGE PERFORMANCE MATRIX EN TALENTEN- & COMPETENTIEPASPOORT In dit document willen we een korte uitleg geven over twee nieuwe TMA rapportages. Ten eerste geven we informatie over de rapportage

Nadere informatie

4.2. Evaluatie van de respons op de postenquêtes. In dit deel gaan we in op de respons op instellingsniveau en op respondentenniveau.

4.2. Evaluatie van de respons op de postenquêtes. In dit deel gaan we in op de respons op instellingsniveau en op respondentenniveau. 4.2. Evaluatie van de respons op de postenquêtes 4.2.1. Algemeen In dit deel gaan we in op de respons op instellingsniveau en op respondentenniveau. Instellingsniveau (vragenlijst coördinator) provincie,

Nadere informatie

Functiebeschrijving: administratief medewerker gemengde functie (m/v)

Functiebeschrijving: administratief medewerker gemengde functie (m/v) functie (m/v) Graad Administratief medewerker (m/v) Functietitel Administratief medewerker gemengde functie (m/v) Doelstelling van de functie Verlenen van informatie en verwerken van vragen van interne

Nadere informatie

STUDIE Faillissementen 3 oktober Stijgende faillissementscijfers in september

STUDIE Faillissementen 3 oktober Stijgende faillissementscijfers in september STUDIE Faillissementen 3 oktober 2016 Stijgende faillissementscijfers in september 1 september 2016 2 Overname en gebruik van dit onderzoek wordt aangemoedigd bronvermelding Graydon Belgium. Deze brochure

Nadere informatie

... Graydon studie. Faillissementen. November 2017

... Graydon studie. Faillissementen. November 2017 ... Graydon studie Faillissementen November 2017 1 december 2017 [Typ hier] [Typ hier] [Typ hier] Overname en gebruik van dit onderzoek wordt aangemoedigd bronvermelding Graydon Belgium. Deze brochure

Nadere informatie

Gedrag en ervaringen van professionele afnemers op de vrijgemaakte Vlaamse energiemarkt VREG - TECHNISCH RAPPORT

Gedrag en ervaringen van professionele afnemers op de vrijgemaakte Vlaamse energiemarkt VREG - TECHNISCH RAPPORT Gedrag en ervaringen van professionele afnemers op de vrijgemaakte Vlaamse energiemarkt VREG - TECHNISCH RAPPORT 10 september 2014 INHOUDSOPGAVE 1. TECHNISCH RAPPORT...3 1.1. Universum en steekproef...

Nadere informatie