1 De gemeenschap van goederen

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "1 De gemeenschap van goederen"

Transcriptie

1 1 De gemeenschap van goederen De gemeenschap van goederen is het stelsel dat de wet aan het huwelijk verbindt ter regeling van de vermogensrechtelijke verhouding van de echtgenoten, indien daar niet bij huwelijkse voorwaarden van is afgeweken. Deze gemeenschap is geregeld in titel 7 van Boek 1 BW. Daarin is geregeld wanneer tussen de echtgenoten van rechtswege een gemeenschap van goederen bestaat en welke goederen en schulden in die gemeenschap vallen. Voorts regelt de wet wie van de echtgenoten bevoegd is om over goederen van de gemeenschap te beschikken. Ook regelt de wet exclusief de wijze waarop de schuldeisers van de echtgenoten verhaal kunnen uitoefenen op de goederen van deze gemeenschap. Toepassing ervan eindigt zodra de gemeenschap is ontbonden. Vanaf dat moment is titel 7 van Boek 3 BW op de (ontbonden) huwelijksgemeenschap van toepassing en is de ontbonden gemeenschap verder onder te brengen als een gemeenschap in de zin van artikel 3:166 BW. In het verleden is er al veel nagedacht over de vraag wat nu precies een huwelijksgemeenschap is. Er zijn daarbij pogingen ondernomen om aan te sluiten bij enige in onze wet geregelde rechtsfiguren. Zo is getracht de huwelijksgemeenschap te kwalificeren als een maatschap, een gezamendehandse gemeenschap of als een rechtspersoon. 1 Geen van deze kwalificaties is op de huwelijksgemeenschap volledig toepasbaar gebleken. Thans geldt dan ook de algemene opvatting dat de gemeenschap van goederen een geheel eigen rechtsfiguur is met een zodanig eigen rechtskarakter dat zij is te beschouwen als een rechtsfiguur van geheel eigen aard. Gezien de geheel eigen regeling die op de gemeenschap goederen van toepassing is moet zij dan ook geheel onafhankelijk van elke andere rechtsfiguur worden beoordeeld. In het hierna volgende gebruik ik het begrip gemeenschap of huwelijksgemeenschap voor het samenstel van goederen en schulden van de echtgenoten die in gemeenschap van goederen zijn gehuwd. 1 Zie hierover Asser-De Boer, nr. 294; De Bruijn/Huigen/Reinhartz, p. 96 e.v.; E.A.A. Luijten, Het (nieuw) Huwelijksvermogensrecht (dissertatie 1962), p ; Van Mourik, Huwelijksvermogensrecht; p. 76. Pitlo/Van der Burght, Doek, nr Vgl. Van Mourik-Verstappen, p. 34; Klaassen- Luijten-Meijer, nr. 161.

2 2 Hoofdstuk 1 1. De omvang van de gemeenschap Artikel 1:94 lid 1 BW vermeldt dat vanaf het ogenblik van voltrekking van het huwelijk van rechtswege een gemeenschap van goederen bestaat. Welke goederen deze gemeenschap vervolgens omvat is geregeld in artikel 1:94 lid 2 BW. Op grond van de aanhef omvat deze gemeenschap in beginsel alle goederen van de echtgenoten, bij de aanvang van de gemeenschap aanwezig of nadien, zolang de gemeenschap niet is ontbonden, verkregen. Voor wat betreft de schulden regelt artikel 1:94 lid 5 BW dat de gemeenschap in beginsel alle schulden van ieder der echtgenoten omvat. Daarmee is sprake van een universele werking van de huwelijksgemeenschap aldus dat ook alle voorhuwelijkse goederen en schulden in de huwelijksgemeenschap vallen. Dat betekent dat op het moment dat het huwelijk tussen de echtgenoten is gesloten en de huwelijksgemeenschap een aanvang neemt ook alle op dat moment aanwezige goederen van de echtgenoten tot deze huwelijksgemeenschap gaan behoren en alle schulden van de echtgenoten vanaf dat tijdstip gemeenschapsschulden zijn geworden. Alleen die goederen en schulden vallen niet in de gemeenschap waarvan de wet in artikel 1:94 BW heeft bepaald dat deze van de huwelijksgemeenschap zijn uitgezonderd. Vervolgens zullen alle goederen die de echtgenoten verkrijgen deel gaan uitmaken van de gemeenschap en alle schulden worden gemeenschapsschulden, tenzij deze goederen en schulden weer vallen onder een van de in artikel 1:94 BW vermelde uitzonderingen. 2 Aanvankelijk omvatte het wetsvoorstel aanpassing wettelijke gemeenschap van goederen (28 867) een afwijkende regel van deze universele werking doordat hetgeen ten huwelijk werd aangebracht geen deel zou uitmaken van de huwelijksgemeenschap. De gemeenschap zou dus enkel omvatten de goederen tijdens het bestaan van de gemeenschap verkregen en enkel de tijdens het bestaan van de gemeenschap ontstane schulden. Hiermee zou worden aangesloten bij het uitgangspunt dat alleen hetgeen door beider inspanning tijdens het huwelijk verworven wordt aan beide echtgenoten behoort toe te komen. Bij Tweede Nota van wijziging is dit echter aangepast en is teruggekeerd naar het universele karakter ervan. Blijkens de toelichting is daarmee gehoor gegeven aan de kritiek die op dit onderdeel van het wetsvoorstel bestond, dat hierdoor bij aanvang van het huwelijk veelal sprake zou zijn van drie gescheiden vermogens, te weten het vermogen van de gemeenschap en de privévermogens van elk van de echtgenoten. Dit zou de complexiteit van het stelsel vergroten. Voorts werd aangenomen dat bij gebreke van een deugdelijke registratie, die anders dan bij huwelijkse voorwaarden middels een lijst van aanbrengsten ontbreekt, in de praktijk het er toch op zou neerkomen dat er nauwelijks een onderscheid zou bestaan tussen privégoederen en gemeenschapsgoederen, nu het privé van de goederen naderhand niet dan wel onvoldoende zou kunnen worden bewezen. Van gewicht werd ook het bezwaar geacht dat echtgenoten zeer dikwijls voorafgaand aan hun huwelijk gedurende een periode hebben samengewoond, waarbij het niet passend zou zijn om datgene wat zijn in die periode hebben vergaard uit te sluiten van de huwelijksgemeenschap. 3 2 Zie echter ook art. 7:808 BW Nieuw. 3 Tweede Nota van Wijziging, Kamerstukken II 2005/06, , nr. 9, p. 8.

3 De gemeenschap van goederen Van de gemeenschap uitgezonderde goederen en schulden Hoewel de huwelijksgemeenschap in beginsel universele werking heeft zondert artikel 1:94 BW bepaalde goederen en schulden uit van de gemeenschap. De echtgenoten kunnen daardoor te maken hebben enerzijds met goederen en schulden die in de gemeenschap zijn gevallen en anderzijds met goederen en schulden die daarvan zijn uitgezonderd. Deze uitzonderingen hebben daarmee tot gevolg dat het universele karakter wordt doorbroken en er naast het vermogen van de gemeenschap, privévermogens kunnen bestaan van een of beide echtgenoten. Tot de privévermogens behoren dan de goederen en de schulden die door de wet van de huwelijksgemeenschap zijn uitgezonderd. De navolgende goederen en schulden zijn op grond van artikel 1:94 lid 2 tot en met 5 BW van de gemeenschap uitgesloten: Goederen ten aanzien waarvan hij uiterste wilsbeschikking van de erflater of bij de gift is bepaald dat zij buiten de gemeenschap vallen. Pensioenrechten waarop de Wet verevening pensioenrechten bij scheiding van toepassing is almede met die pensioenrechten verband houdende rechten op nabestaandenpensioen. Rechten op het vestigen van vruchtgebruik als bedoeld in de artikelen 29 en 30 van Boek 4, vruchtgebruik dat op grond van die bepaling is gevestigd, alsmede hetgeen wordt verkregen ingevolge artikel 34 van Boek 4. Goederen en schulden die aan één der echtgenoten op enigerlei bijzondere wijze verknocht zijn. Vruchten van goederen die niet in de gemeenschap vallen. Hetgeen wordt geïnd op een vordering die buiten de gemeenschap valt. Vorderingen tot vergoeding die in de plaats van een eigen goed van een echtgenoot treden, waaronder begrepen een vordering ter zake van waardevermindering van zulk een goed. Schulden van ieder der echtgenoten betreffende van de gemeenschap uitgezonderde goederen; Schulden uit door één der echtgenoten gedane giften, gemaakte bedingen en aangegane omzettingen als bedoeld in artikel 126, eerste lid en tweede lid, onder a en c, van Boek 4. In navolging van Verstappen maak ik een onderscheid tussen specifieke uitzonderingen voor bepaalde rechtsfiguren en algemene uitzonderingen op de gemeenschap. 4 Onder de eerste vallen de uitzonderingen in artikel 1:94 lid 2 sub b en c BW betreffende de pensioenrechten, het vruchtgebruik, bedoeld in de artikelen 29 en 30 van Boek 4, alsmede de schulden uit gedane giften, gemaakte bedingen en aangegane omzettingen als bedoeld in artikel 126 van Boek 4. 4 L.C.A. Verstappen, Rechtsopvolging onder algemene titel (dissertatie 1996), p. 328.

4 4 Hoofdstuk 1 De andere uitzonderingen gelden als algemene uitzonderingen op de gemeenschap, waarvan de erfrechtelijke verkrijgingen en giften waarvan is bepaald dat zij niet in de huwelijksgemeenschap zullen vallen, de verknochtheid en de schulden betreffende de van de gemeenschap uitgezonderde schulden, de belangrijkste zijn. 2. Het goederenrechtelijke karakter van de gemeenschap De regeling van de gemeenschap van goederen is goederenrechtelijk van aard. De goederen en schulden van de echtgenoten vallen namelijk in de huwelijksgemeenschap op grond van boedelmenging. De boedelmenging is geregeld in Boek 3 titel 4 BW: Verkrijging en verlies van goederen. Voor de verkrijging van goederen maakt artikel 3:80 lid 1 BW een onderscheid in verkrijging onder algemene titel en verkrijging onder bijzondere titel. Artikel 3:80 lid 2 BW bepaalt vervolgens dat men goederen onder algemene titel verkrijgt door onder meer boedelmenging. 5 De gemeenschap van goederen is vervolgens de enige in het Burgerlijk Wetboek omschreven wijze van een verkrijging onder algemene titel krachtens boedelmenging. Op de boedelmenging als wijze van verkrijging onder algemene titel zijn (in beginsel) van toepassing de bepalingen van het algemene vermogensrecht, uit Boek 3 en 6 BW, alsmede de bepalingen die de specifieke gevolgen regelen van de boedelmenging. Deze gevolgen zijn te vinden in titel 7 van Boek 3 BW. Met boedelmenging duidt men hier aan de rechtsgevolgen die aan het ontstaan en bestaan van de gemeenschap van goederen zijn verbonden. Dit is overigens nergens in de wet bepaald, maar dat is af te leiden uit de aan boedelmenging verbonden gevolgen: het samensmelten van goederen, schulden en rechtsbetrekkingen, die voordien tot twee afzonderlijke vermogens behoorden. 6 De wet verbindt dit gevolg alleen aan de goederen en schulden van de echtgenoten die gehuwd zijn in (algehele of beperkte) gemeenschap van goederen. 2.1 Boedelmenging De rechtsgevolgen van de boedelmenging, als bedoeld in artikel 3:80 lid 2 BW, zijn voor de huwelijksgemeenschap te vinden in artikel 1:94 BW. Krachtens artikel 1:94 lid 1 BW vangt de boedelmenging aan op het ogenblik van de voltrekking van het huwelijk en omvat op grond van artikel 1:94 lid 2 BW alle tegenwoordige en toekomstige goederen (met uitzondering van de sub a, b en c vermelde goederen en 5 Er is sprake van een gesloten systeem. Alleen op de door de wet aangegeven wijze kunnen goederen onder algemene titel worden verkregen: erfopvolging, boedelmenging, fusie als bedoeld in art. 2:309 BW en splitsing als bedoeld in art. 2:334a BW. 6 Vgl. Pitlo/Van der Burght, Doek, nr. 93.

5 De gemeenschap van goederen 5 de in lid 3 en 4 aangeduide goederen), alsmede op grond van lid 5 alle schulden (met uitzondering van de sub a en b vermelde schulden en de in lid 3 aangeduide schulden). Kern van de boedelmenging als een verkrijging onder algemene titel is, dat voor de overgang van het vermogen, meer in het bijzonder de goederen, geen afzonderlijke leveringshandelingen vereist is. 7 Door de boedelmening vindt de overgang van rechtswege plaats. En omdat artikel 1:94 BW als uitwerking van de boedelmenging bepaalt dat vanaf de voltrekking van het huwelijk tussen de echtgenoten van rechtswege gemeenschap van goederen bestaat en dat artikel eveneens de daaraan verbonden (goederenrechtelijke) gevolgen regelt, heeft het aangaan van het huwelijk, zonder dat daaraan voorafgaande afwijkende huwelijkse voorwaarden zijn gemaakt, boedelmenging tot gevolg. Van rechtswege vindt er een overgang plaats van de daaronder vallende goederen en schulden. 8 Ik noem dit uitdrukkelijk een overgang. Zoals hierna zal blijken doet deze boedelmenging een afzonderlijk vermogen ontstaan, het vermogen van de huwelijksgemeenschap, waartoe de goederen en schulden gaan behoren. De boedelmenging heeft echter geen vervreemding tot gevolg in die zin dat rechten op de goederen worden verloren. Bij de huwelijksgemeenschap is de boedelmenging beperkt tot een overgang naar een ander vermogen van dezelfde echtgenoot. 2.2 Vermogensovergang Zodra de huwelijksgemeenschap ontstaat vindt een overgang plaats van de goederen en schulden uit het eigen vermogen van de echtgenoten naar het afgescheiden vermogen van de huwelijksgemeenschap. Na deze overgang zijn op deze goederen en schulden van toepassing bijzondere bepalingen, die afwijken van het algemene vermogensrecht en de bepalingen van het algemene vermogensrecht in Boek 3 en 6 BW zo nodig terzijde schuiven. Ook de goederen en schulden die de echtgenoten nadien verkrijgen gaan vervolgens op grond van boedelmenging over naar de huwelijksgemeenschap, tenzij ze vallen onder een van de in artikel 1:94 BW vermelde uitzonderingen. Telkens wanneer een echtgenoot een goed verkrijgt, dat niet op grond van de wet van de boedelmenging is uitgesloten, is er sprake van een ondeelbaar moment dat het goed het (eigen) vermogen van de echtgenoot bereikt en direct overgaat in het (andere) 7 Kort samengevat wordt de verkrijging onder algemene titel in de handboeken omschreven als een verkrijging en bloc van een geheel of een gedeelte van een vermogen. Zie o.a. Asser-Mijnssen-De Haan-Van Dam, Goederenrecht, Algemeen goederenrecht (2006), nr. 193; Pitlo/Reehuis, Heisterkamp, Goederenrecht (2006), nr Er bestaat geen specifieke bepaling waarin de overgang onder algemene titel van schulden is geregeld.

6 6 Hoofdstuk 1 vermogen van de huwelijksgemeenschap. Het goed kan de huwelijksgemeenschap dus niet bereiken zonder eerst op dat ondeelbare moment het eigen vermogen te hebben gepasseerd. Ook voor elke afzonderlijke verkrijging geldt hier de rechtsopvolging onder algemene titel. Het goed kan dus nooit rechtstreeks uit het vermogen van een derde in de huwelijksgemeenschap terechtkomen, maar zal eerst een ondeelbaar moment deel moeten uitmaken van het (eigen) vermogen van de echtgenoot om door boedelmenging in de huwelijksgemeenschap terecht te komen. Hierdoor vindt boedelmenging bij voortduring plaats. De wilsverklaring van de echtgenoten is voor deze overgang niet relevant. Zij kunnen de overgang niet tegenhouden. Ook indien de echtgenoten het rechtsgevolg van de boedelmenging van één of meer goederen bij de verkrijging niet beogen, gaat het goed toch over naar de huwelijksgemeenschap. Zolang de gemeenschap niet is ontbonden vindt de boedelmenging dus van rechtswege plaats en kan uitsluitend door opheffing van de gemeenschap of door het aangaan van huwelijkse voorwaarden worden beëindigd. Ongeacht een andere wilsverklaring is het de wet die het vermogensrechtelijke gevolg aan het huwelijk verbindt. Er is geen overdracht maar een overgang naar de huwelijksgemeenschap. 2.3 De rechtsbetrekkingen Bij boedelmenging is de rechtsopvolging onder algemene titel wederkerig. Ook voor de goederen van de andere echtgenoot geldt deze overgang. Maar na de boedelmenging is de rechtsverhouding van de ene echtgenoot tot de goederen van de andere echtgenoot, die zijn overgegaan uit diens vermogen, niet hetzelfde als de rechtsverhouding tot zijn eigen goederen die zijn overgegaan. Wederzijds vindt wel een vermogensovergang plaats maar de beide echtgenoten komen niet in een volledig zelfde rechtsverhouding tot deze goederen te staan. Hoewel artikel 6:249 BW anders doet vermoeden heeft de boedelmenging niet tot gevolg dat de beide echtgenoten als de rechtsopvolgers elkaar ook over en weer opvolgen in de obligatoire rechtsbetrekkingen. Op de boedelmenging is artikel 6:249 BW niet van toepassing en in zoverre is deze algemene regeling van de gevolgen van de rechtsopvolging onder algemene titel onjuist. 9 De boedelmenging heeft derhalve geen gevolgen voor de contractuele rechtsbetrekkingen van de echtgenoten en hun wederpartij. Deze blijven ongewijzigd en de andere echtgenoot wordt niet mede contractspartij. De wederpartij kan alleen de echtgenoot, die zijn contractspartij is tot nakoming aanspreken. 10 Gelijk de echtgenoot dat alleen kan jegens de wederpartij en (niet krachtens eigen titel) jegens de wederpartij van de andere echtgenoot Zie ook L.C.A. Verstappen, Rechtsopvolging onder algemene titel (dissertatie 1996), p Uitgezonderd de verbintenissen als bedoeld in art. 1:85 BW. 11 Tenzij aan deze echtgenoot het bestuur is overgelaten (art. 1:90 lid 3 BW) of met toestemming dienstbaar is aan het beroep of bedrijf van de andere echtgenoot (art. 1:97 lid 2 BW).

7 De gemeenschap van goederen 7 Bijzonder is dat de wet juist een hiervan afwijkende regel geeft zodra de boedelmenging door de ontbinding van de huwelijksgemeenschap is geëindigd. Vanaf dat moment wordt de rechtsbetrekking aldus gewijzigd dat ook de echtgenoot, die niet de contractspartij is geweest, kan worden aangesproken voor de schulden die in de gemeenschap zijn gevallen. Artikel 1:102 BW bepaalt daartoe dat deze echtgenoot hoofdelijk naast de andere echtgenoot aansprakelijkheid wordt met dien verstande dat de verhaalsrechten van de schuldeiser op het vermogen van deze echtgenoot beperkt zullen zijn omdat slechts uitgewonnen zal kunnen worden hetgeen hij uit de hoofde van verdeling van de gemeenschap heeft verkregen. 12 Wat betreft de verhaalsrechten van een schuldeiser ligt dat anders. Daarvoor geeft de wet een op het algemene vermogensrecht aanvullende regeling. Artikel 3:276 BW bepaalt als algemene regel dat een schuldeiser in beginsel zijn vorderingen op alle goederen van zijn schuldenaar kan verhalen. In aanvulling daarop bepaalt artikel 1: 96 lid 1 BW dat alle schulden van een echtgenoot, door de schuldeiser verhaald kunnen worden op zowel de goederen van de gemeenschap als op de eigen goederen van de echtgenoot/schuldenaar. Voor de schuldeiser van een echtgenoot heeft de boedelmenging derhalve niet het gevolg dat zijn verhaalsrecht beperkt blijft tot de goederen van de echtgenoot die zijn schuldenaar is, maar wordt uitgebreid tot alle goederen die door de boedelmenging deel zijn gaan uitmaken van het (afgescheiden) vermogen van de huwelijksgemeenschap. Daarvoor is niet noodzakelijk dat de schuld een gemeenschapsschuld is. In zoverre ontstaat er een niet-contractuele rechtsbetrekking met de andere echtgenoot zodra de schuldeiser krachtens deze bevoegdheid zich op deze goederen, die in de gemeenschap zijn gevallen, gaat verhalen en deze goederen onder de betreffende echtgenoot gaat uitwinnen. 2.4 Einde boedelmenging Anders dan het tijdstip van aanvang van de boedelmenging is in de wet niet uitdrukkelijk bepaald wanneer de boedelmenging eindigt. Hiervoor is echter van belang dat artikel 1:94 lid 2 BW bepaalt dat de gemeenschap de goederen omvat bij aanvang aanwezig of nadien, zolang de gemeenschap niet is ontbonden. 13 De boedelmenging is gekoppeld aan het bestaan van de huwelijksgemeenschap en eindigt op het tijdstip van ontbinding van ervan. Hiermee zij tevens duidelijk dat deze (onvolledige) regeling meebrengt dat het einde van de (voortdurende) boedelmenging niet gekoppeld is aan het einde van het huwelijk. De boedelmenging eindigt daarmee van rechtswege op het tijdstip van ontbinding van de huwelijksgemeenschap. Op grond van artikel 1:99 lid 1 onder b BW is dat in geval van het beëindigen van het huwelijk door echtscheiding het tijdstip van indiening van het verzoek tot echtscheiding. 12 Hoofdstuk In art. 1:94 lid 6 BW is dit niet opgenomen voor de schulden.

8 8 Hoofdstuk 1 De rechtsgrond die de overgang bewerkstelligt komt op dat tijdstip te vervallen en de nadien verkregen goederen gaan niet meer van rechtswege over. Gelijktijdig gaat op dat tijdstip de huwelijksgemeenschap over in de ontbonden huwelijksgemeenschap als afgescheiden vermogen. Met de ontbinding zijn de specifieke voor de boedelmenging geldende regels van titel 7 Boek 1 BW vanaf dat moment niet langer van toepassing en gaan de regels van titel 7 van Boek 3 BW de rechtsverhouding verder bepalen, inclusief de in artikel 3:192 BW opgenomen verhaalsexclusiviteit van de gemeenschapsschuldeisers. 3. Afgescheiden vermogen Uit de aanduiding van goederen en schulden die in de gemeenschap vallen of goederen van de gemeenschap volgt dat de gemeenschap is op te vatten als een geheel van goederen en schulden dat van ander vermogen is afgescheiden. 14 In relatie tot de eventueel daarvan op grond van de wet uitgezonderde goederen en schulden moet de huwelijksgemeenschap dan ook worden beschouwd als een afgescheiden vermogen. Afgescheiden vermogen kent ons recht op diverse plaatsen maar een algemene omschrijving van deze rechtsfiguur is niet gegeven. Van Mourik omschrijft het begrip afgescheiden vermogen als een geheel van goederen en schulden dat gebonden is aan een bepaald doel of een bepaalde bestemming en op die grond een eigen identiteit heeft binnen, en zich daarom onderscheidt van, het overige (afgescheiden) vermogen van het betrokken rechtssubject. 15 Ook hij geeft aan dat het belangrijkste juridische gevolg ervan in bepaalde gevallen tot uitdrukking komt in de bijzondere verhaalspositie van (bepaalde) schuldeisers. Steneker ziet als wezenskenmerk van afgescheiden vermogens de verhaalsexclusiviteit van schuldeisers. 16 Alleen de vermogens die bestaan uit goederen waarop slechts door bepaalde schuldeisers van de rechthebbende verhaal kan worden genomen, zijn afgescheiden vermogens. Wolfert beschouwt de verhaalsuitsluiting als het gemeenschappelijke kenmerk van afgescheiden vermogen. 17 Het afgescheiden vermogen is uitgesloten van verhaal door bepaalde of alle schuldeisers van de rechthebbende. Het bijzondere van de huwelijksgemeenschap is echter dat het kenmerk van de verhaalsexclusiviteit of de verhaalsuitsluiting van bepaalde schuldeisers ontbreekt. Op grond van artikel 1:96 lid 1 BW hebben alle schuldeisers van de echtgenoten een gelijk verhaalsrecht op alle goederen van deze echtgenoot, zij het dat de wet daar een bepaalde volgorde aan toe kent in artikel 1:96 lid 2 BW. Zowel de privéschuldeiser als de schuldeiser betreffende een gemeenschapsschuld kunnen verhaal uitoefenen op 14 Zie bijvoorbeeld artikel 1:96 BW. 15 Van Mourik, Gemeenschap, p A. Steneker, Kwaliteitsrekening en afgescheiden vermogen (dissertatie 2005), p. 112 e.v. 17 E.C.M. Wolfert, De kwaliteitsrekening (dissertatie 2007), p. 88 e.v.

9 De gemeenschap van goederen 9 de goederen van de gemeenschap en/of het privévermogen van de betreffende echtgenoot Toch is naar mijn opvatting de huwelijksgemeenschap wel degelijk een afgescheiden vermogen. Ik meen dat dit rechtstreeks voortvloeit uit de gevolgen die de wet aan het bestaan van de huwelijksgemeenschap verbindt. Zo bepalen de artikelen 1:95 en 1:96 BW dat een echtgenoot uit wiens eigen goederen een schuld van de gemeenschap is voldaan een recht op vergoeding heeft uit de goederen der gemeenschap of omgekeerd. Als gevolg van de draagplicht van het ene vermogen heeft het andere vermogen een vergoedingsrecht. Indien bij een rechtssubject ten aanzien van de tot zijn vermogen behorende goederen een onderscheid wordt gemaakt in de draagplicht van de tot zijn vermogen behorende schulden impliceert dit dat het vermogen van dit rechtssubject niet als één vermogen is te beschouwen. Een bepaalde groep goederen het ene vermogen is uitgezonderd van de draagplicht van een bepaalde groep schulden van het andere vermogen. Bij voldoening uit de niet draagplichtige groep ontstaat een vorderingsrecht op de wel draagplichtige groep. Deze vordering en schuld gaan niet door vermenging teniet. Deze wettelijke regeling van de draagplicht en de daaruit voortvloeiende aanspraak op een vergoedingsrecht maakt dus dat zonder het onderscheid in de verhaalsmogelijkheden van schuldeisers toch sprake is van een afgescheiden vermogen. Bovenal valt het afgescheiden zijn van het vermogen af te leiden uit de wettelijke regeling van de boedelmenging zelf. Boedelmenging als vorm van verkrijging of verlies van goederen krachtens rechtsopvolging onder algemene titel brengt mee een overgang vanuit het eigen vermogen van het rechtssubject naar het daarvan afgescheiden vermogen van de huwelijksgemeenschap waarin het zelfde rechtssubject deelgenoot is. De relatieve zelfstandigheid van het afgezonderde vermogen komt hierbij met name tot uiting door de afzonderlijke positie die het inneemt ondanks de wisseling van de samenstelling. 18 De huwelijksgemeenschap is daarmee een afgescheiden vermogen Deelgerechtigdheid De exclusief voor de huwelijksgemeenschap geldende regeling in titel 7 van Boek 1 BW bevat geen bepaling over de gerechtigdheid van de echtgenoten tot de goederen. De huwelijksgemeenschap is niet onder te brengen bij het begrip gemeenschap van artikel 3:166 lid 1 BW. 20 Artikel 3:189 lid 1 BW vermeldt specifiek dat de bepalingen 18 Vgl. Asser-Mijnssen-De Haan-Van Dam, Goederenrecht, Algemeen Goederenrecht (2006), nr. 69 over de algemeenheid van goederen. De huwelijksgemeenschap wordt hier als een algemeenheid van goederen aangeduid, zijnde een complex van rechten en verplichtingen die als afzonderlijk vermogen worden gedacht. Zie echter nr. 70, waarin alleen de ontbonden huwelijksgemeenschap wordt genoemd. 19 Zie W.D. Kolkman, Schulden der nalatenschap (dissertatie 2006) Ars Notariatus 132, p. 246; Van Mourik, Gemeenschap, p Anders Kraan, p. 55.

10 10 Hoofdstuk 1 van de in de wet geregelde gemeenschap niet gelden voor een (niet ontbonden) huwelijksgemeenschap. Evenmin geldt daarom voor de huwelijksgemeenschap de regel van artikel 3:166 lid 2 BW dat de aandelen van de deelgenoten gelijk zijn. Zolang deze niet is ontbonden is de huwelijksgemeenschap niet te beschouwen als een gemeenschap waarvan de goederen toebehoren aan de deelgenoten gezamenlijk. Eerst voor de ontbonden huwelijksgemeenschap bepaalt artikel 1:100 BW dat de echtgenoten een gelijk aandeel hebben. Vanaf dat moment is ook titel 7 van Boek 3 BW op de (ontbonden) huwelijksgemeenschap van toepassing en is de ontbonden gemeenschap verder onder te brengen onder het begrip gemeenschap van artikel 3:166 BW. Van de van diens zijde in de huwelijksgemeenschap vallende goederen is deze echtgenoot eigenaar of rechthebbende geworden en deze rechten zijn overgegaan naar de huwelijksgemeenschap. Maar daarmee heeft de andere echtgenoot deelgenoot in de gemeenschap geen aandeel in de gerechtigdheid tot het goed verkregen, evenmin als de andere echtgenoot zijn rechten op het goed deels heeft verloren. De echtgenoot van wiens zijde het goed in de gemeenschap is gevallen blijft eigenaar/ rechthebbende. Het goed is gaan behoren tot een afgescheiden vermogen met twee deelgenoten maar niet met twee deelgerechtigden. De andere echtgenoot kan van het goed gaan profiteren, zoals van het goed gebruik maken of verbruiken, maar heeft overigens geen rechten verkregen. Het feit dat een schuldeiser van de andere echtgenoot, zich op deze goederen kan verhalen maakt de andere echtgenoot nog niet tot rechthebbende van deze goederen. Omdat de goederen zijn gaan behoren tot het afgescheiden vermogen van de huwelijksgemeenschap, heeft de schuldeiser op grond van de wet de bevoegdheid tot uitwinning van alle goederen van de gemeenschap zonder een onderscheid te moeten maken aan wie de goederen toebehoren Deelgenoten zonder deelgerechtigdheid Omdat de huwelijksgemeenschap een gemeenschap is zijn de echtgenoten wel als deelgenoten te beschouwen. Welke de rechtsverhouding is tussen de goederen van de gemeenschap als rechtsobjecten en de beide afzonderlijke deelgenoten als rechtssubjecten, is niet geregeld. In de goederen van de gemeenschap zijn geen aandelen aan te wijzen die de gerechtigdheid van de beide echtgenoten en de omvang ervan op voorhand over en weer bepalen. Beide echtgenoten zijn deelgenoten zonder invulling van hun gerechtigdheid, of minder zorgvuldig geformeerd zonder invulling van de (mede-)eigendom. Met het bestaan van de huwelijksgemeenschap is er nog geen wederzijds eigendomsrecht voor de echtgenoten in de zin dat de ander mede-eigenaar 21 Art. 1:96 lid 1 BW.

11 De gemeenschap van goederen 11 of rechthebbende is geworden. Een gelijke gerechtigdheid van de echtgenoten/ deelgenoten ontstaat pas nadat de gemeenschap is ontbonden. Voorafgaande aan dat moment staat slechts vast dat zij beiden deelgenoten zijn in de huwelijksgemeenschap zonder dat bepaald is welke de gerechtigdheid is tot de daartoe behorende goederen. Wel staat vast dat de gemeenschap eens weer zal worden ontbonden. 22 Pas dan ontstaat voor de deelgenoten een deelgerechtigdheid. Het zijn van deelgenoot heeft van rechtswege tot gevolg een wederzijdse toekomstige deelgerechtigdheid in de goederen van de gemeenschap met een voor beiden gelijk aandeel in de alsdan daartoe behorende goederen. Alleen de op het moment van ontbinding van de gemeenschap daartoe behorende goederen gaan immers aan de echtgenoten gezamenlijk toebehoren en de regels van de gemeenschap van titel 7 Boek 3 BW zijn alleen daarop van toepassing. Voor de goederen die op enig moment voordien in de gemeenschap zijn gevallen maar daar ten tijde van de ontbinding van de huwelijksgemeenschap geen deel meer van uitmaken heeft het zijn van deelgenoot nooit tot een medegerechtigdheid geleid. Hetzelfde geldt ook in omgekeerde zin voor de schulden van de gemeenschap. Gedurende de huwelijksgemeenschap wordt de ene echtgenoot niet mede aansprakelijk voor de schulden van de andere echtgenoot. Eerst na ontbinding wordt deze aansprakelijkheid gewijzigd. 23 De huwelijksgemeenschap maakt de echtgenoten over een weer dus geen deelgerechtigden tot alle daartoe behorende goederen. De beide echtgenoten zijn evenmin gerechtigd voor het geheel, onder respectering van het gelijke recht van de ander. Het zijn van deelgenoot op zichzelf maakt de echtgenoot niet gerechtigd, het geeft slechts een vooruitzicht op deelgerechtigdheid. 24 Eerst vanaf het tijdstip van ontbinding van de gemeenschap zijn de echtgenoten voor gelijke delen gerechtigd in de (ontbonden) gemeenschap als geheel, zonder gerechtigd te zijn in de afzonderlijke goederen ervan. 5. Objectieve lotsverbondenheid Het aangaan van het huwelijk is de rechtshandeling, die de gemeenschap doet ontstaan indien niet daaraan voorafgaand bij huwelijkse voorwaarden daarvan is afgeweken. De huwelijksgemeenschap is de uitwerking van de vermogensrechtelijke lotsverbondenheid die door de wet aan het huwelijk wordt verbonden. 25 De wet verbindt door de boedelmenging aan deze lotsverbondenheid goederenrechtelijke gevolgen. De boedelmenging is dus de objectieve vermogensrechtelijke invulling van 22 Art. 1:99 lid 1 BW: de gemeenschap wordt van rechtswege ontbonden door het eindigen van het huwelijk. Dat is in ieder geval door de dood van één van hen tijdens het huwelijk, maar mogelijk eerder bijvoorbeeld door echtscheiding. 23 Art. 1:102 BW. 24 Anders: Pitlo/Van der Burght, Doek, nr J. van Duivendijk-Brand, Afrekenen bij echtscheiding (dissertatie 1990), p. 18.

12 12 Hoofdstuk 1 de lotsverbondenheid die aan het huwelijk ten grondslag ligt. 26 Deze goederenrechtelijke gevolgen kunnen de echtgenoten niet nader invullen of wijzigen en bestaan onafhankelijk van de mate waarin zij zelf de lotsverbondenheid ervaren. De goederenrechtelijke gevolgen ervan bestaan en blijven doorlopen tot de ontbinding, tenzij de echtgenoten op de door de wet voorgeschreven wijze door het aangaan van huwelijkse voorwaarden verbintenisrechtelijk daarvan afwijken. De enkele wil van de echtgenoten noch hun gedragingen kunnen hierin verandering brengen. Bestaat de huwelijksgemeenschap dan zullen tot de ontbinding ervan de goederenrechtelijke gevolgen ongewijzigd eraan verbonden blijven. Hierdoor kunnen echtgenoten in verband met echtscheiding geen afwijkende afspraken maken, die de goederenrechtelijke gevolgen van de gemeenschap doorbreken, door overeen te komen dat de gemeenschap op een ander tijdstip is geëindigd of zal eindigen. Een andere peildatum voor de vaststelling van de samenstelling van de huwelijksgemeenschap dan het tijdstip van de ontbinding heeft geen goederenrechtelijk gevolg en werkt uitsluitend verbintenisrechtelijk. Bij een (overeengekomen) eerder tijdstip gaat de boedelmenging gewoon door. De nadien verkregen goederen en schulden blijven overgaan in het afgescheiden vermogen. Na ontbinding moeten ook deze goederen worden verdeeld, terwijl de aansprakelijkheid en het verhaal voor dergelijke schulden niet anders is. 27 Man en vrouw zijn op 18 maart 2010 feitelijk uit elkaar gegaan. Pas op 15 augustus 2012 dient de vrouw een verzoek tot echtscheiding in welke tot echtscheiding leidt. Man en vrouw spreken met elkaar af dat zij de huwelijksgemeenschap verdelen per datum van het feitelijk uit elkaar gaan. Goederenrechtelijk heeft deze afspraak geen gevolgen. De nadien door de echtgenoten verkregen goederen en aangegane schulden tot aan 15 augustus 2012 vallen gewoon in de gemeenschap. Zijn deze goederen nog aanwezig op 15 augustus 2012 de datum van de ontbinding van de gemeenschap moeten ook deze goederen worden verdeeld. De schulden op 15 augustus 2012 nog aanwezig, zijn gemeenschapsschulden waarop artikel 1:102 BW van toepassing is. In hun onderlinge verhouding kunnen de echtgenoten wel afspreken dat de betreffende goederen worden verdeeld met toedeling aan de echtgenoot door wie het goed is verkregen en de schulden gedragen worden door de echtgenoot wiens schuld het betreft, dit alles zonder nadere verrekening. Anders dan in artikel 3:166 lid 3 BW is geregeld voor de ontbonden huwelijksgemeenschap wordt de (goederenrechtelijke) rechtsbetrekking van de echtgenoten tijdens het bestaan van de gemeenschap niet bepaald door de redelijkheid en billijkheid. Deze rechtsverhouding is ook niet onderworpen aan enige andere wetsbepaling die tot gevolg kan hebben dat de maatstaven van redelijkheid en billijkheid invloed kunnen hebben op de samenstelling van de huwelijksgemeenschap. De 26 Deze vermogensrechtelijke lotsverbondenheid staat naast de lotsverbondenheid van het huwelijk zelf, zoals dat invulling krijgt in art. 1:81 BW 27 Hetgeen ten onrechte wel vaak wordt gevorderd of verzocht.

13 De gemeenschap van goederen 13 gedragingen van de echtgenoten tegenover elkaar en jegens derden hebben niet tot gevolg dat afhankelijk van die gedragingen een goed wel of niet in de gemeenschap valt. Hetzelfde geldt voor de schulden van de echtgenoten. Dat is niet anders in verband met echtscheiding. De lotsverbondenheid blijft ongewijzigd van kracht. Met het vorenstaande zij niet gesteld dat de wet in het geheel geen rekening houdt met de gedragingen van de echtgenoten. In artikel 1:164 BW is geregeld dat bepaalde gedragingen van een echtgenoot die in het zicht van de echtscheiding plaatsvinden en die tot een benadeling leiden van de gemeenschap, door deze echtgenoot (na de ontbinding) aan de gemeenschap zal moeten worden vergoeden. De goederenrechtelijke gevolgen van de lotsverbondenheid blijven onverkort in stand maar het daaruit voorvloeiende nadeel leidt tot een verbintenisrechtelijke aanspraak tot vergoeding van de schade De aanzuigende werking van de gemeenschap Uit het vorenstaande volgt dat in beginsel alle goederen en schulden van de echtgenoten voorafgaande en tijdens het huwelijk verkregen tot de gemeenschap gaan behoren. De echtgenoten kunnen dat niet tegenhouden. Artikel 1:94 lid 6 BW bevat daartoe nog een bewijsregel. Indien tussen de echtgenoten een geschil bestaat aan wie van hen beiden een goed toebehoort en geen van beiden kan zijn recht op dit goed bewijzen, dan wordt het goed als gemeenschapsgoed aangemerkt. Hieruit valt af te leiden dat bij gebreke van afdoende bewijs dat een goed een privégoed is van een van de echtgenoten het goed geacht wordt in de huwelijksgemeenschap te zijn gevallen. Hoewel het een regel van bewijs is heeft deze regel aanzienlijke gevolgen bij ontbinding van de gemeenschap. Immers als het goed als gemeenschapsgoed wordt aangemerkt zal het als een goed van de ontbonden huwelijksgemeenschap worden beschouwd en voor verdeling in aanmerking komen. Gezien het beperkt aantal uitzonderingen van goederen en schulden die niet in de huwelijksgemeenschap vallen, alsmede het goederenrechtelijke karakter ervan, geldt dat bij ontbinding van de gemeenschap in beginsel als uitgangspunt zal gelden dat de alsdan aanwezige goederen en schulden vermoed worden gemeenschapsgoederen en schulden te zijn. Slechts die goederen waarvan kan worden vastgesteld dat zij een privégoed van een van de echtgenoten en dus niet in de huwelijksgemeenschap zijn gevallen, zullen niet behoeven te worden verdeeld. 29 Bij gebreke van overeenstemming zal de echtgenoot die zich op het privé zijn ervan beroept moeten bewijzen dat het goed een privégoed is. Dit bewijs zal slechts geleverd kunnen worden door te bewijzen dat het goed bij de verkrijging ervan niet in de gemeenschap is gevallen en de aanzuigende werking van de gemeenschap voor dat specifieke goed is doorbroken. 28 Zie hierover verder hoofdstuk Het is mogelijk dat er tussen echtgenoten onduidelijk hierover bestaat, maar dat zij die onduidelijkheid oplossen door het sluiten van een vaststellingsovereenkomst. MvT , nr. 3, p. 22.

Artikelen 81 en 82. Ongewijzigd. Artikel 83

Artikelen 81 en 82. Ongewijzigd. Artikel 83 Doorlopende tekst van de gewijzigde artikelen van de titels 1.6, 1.7 en 1.8 BW (nieuw), alsmede van artikel V (overgangsbepaling), zoals deze luidt volgens Kamerstukken I 2008/09, 28 867, A (gewijzigd

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2015 2016 33 987 Voorstel van wet van de leden Swinkels, Recourt en Van Oosten tot wijziging van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek en de Faillissementswet

Nadere informatie

Jouw schuld, mijn schuld?

Jouw schuld, mijn schuld? TILBURG UNIVERSITY Jouw schuld, mijn schuld? Een onderzoek naar de verhaalsmogelijkheden van schuldeisers en de draagplicht van schulden in een huwelijksgoederengemeenschap Naam: Eva Jongenelen ANR: 473883

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2002 2003 28 867 Wijziging van de titels 6, 7 en 8 van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek (aanpassing wettelijke gemeenschap van goederen) Nr. 1 KONINKLIJKE

Nadere informatie

Masterclass Beperkte Gemeenschap van Goederen. 22 maart Drs. J.O. Horsthuis MFP RFEA (Jasper)

Masterclass Beperkte Gemeenschap van Goederen. 22 maart Drs. J.O. Horsthuis MFP RFEA (Jasper) Masterclass Beperkte Gemeenschap van Goederen 22 maart 2017 Drs. J.O. Horsthuis MFP RFEA (Jasper) 1 Wetsvoorstel beperking gemeenschap van goederen Initiatief Wetsvoorstel 33 987 Swinkels (D66) / Recourt

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2011 205 Wet van 18 april 2011 tot wijziging van de titels 6, 7 en 8 van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek (aanpassing wettelijke gemeenschap van

Nadere informatie

De wet aanpassing gemeenschap van goederen

De wet aanpassing gemeenschap van goederen Dr. mr. B. Breederveld 1 De wet aanpassing gemeenschap van goederen 16 Op 1 januari 2012 is in werking getreden de Wet aanpassing wettelijke gemeenschap van goederen tot wijziging van de titels 6, 7 en

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 33 987 Voorstel van wet van de leden Berndsen-Jansen, Recourt en Van Oosten tot wijziging van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek en de Faillissementswet

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2002 152 Wet van 14 maart 2002 tot wijziging van titel 8 van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek (regels verrekenbedingen) Wij Beatrix, bij de gratie

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2000 2001 27 554 Wijziging van titel 8 van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek (regels verrekenbedingen) Nr. 1 KONINKLIJKE BOODSCHAP Aan de Tweede Kamer der

Nadere informatie

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Sector privaatrecht Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2016 2017 33 987 Voorstel van wet van de leden Swinkels, Recourt en Van Oosten tot wijziging van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek en de Faillissementswet

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2005 2006 28 867 Wijziging van de titels 6, 7 en 8 van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek (aanpassing wettelijke gemeenschap van goederen) Nr. 12 DERDE NOTA

Nadere informatie

Lijst van verkort aangehaalde literatuur 17. Enkele afkortingen 19. Deel 1 Rechten en verplichtingen van echtgenoten 25

Lijst van verkort aangehaalde literatuur 17. Enkele afkortingen 19. Deel 1 Rechten en verplichtingen van echtgenoten 25 Inhoud Lijst van verkort aangehaalde literatuur 17 Enkele afkortingen 19 Inleiding 21 Deel 1 Rechten en verplichtingen van echtgenoten 25 1 Rechten en verplichtingen van echtgenoten 27 1.1 Algemeen 27

Nadere informatie

Huwelijksvermogensrecht en verzekeringen, moet je ze gescheiden zien?

Huwelijksvermogensrecht en verzekeringen, moet je ze gescheiden zien? Huwelijksvermogensrecht en verzekeringen, moet je ze gescheiden zien? 18 november 2014 Huwelijksvermogensrecht en verzekeringen, moet je ze "gescheiden" zien? 1 Wijziging van de titels 6, 7 en 8 van Boek

Nadere informatie

Vereniging voor Estate Planners in het Notariaat, ALV Amersfoort, 8 september Insolventie, verhaal en familievermogen

Vereniging voor Estate Planners in het Notariaat, ALV Amersfoort, 8 september Insolventie, verhaal en familievermogen Vereniging voor Estate Planners in het Notariaat, ALV Amersfoort, 8 september 2016 Insolventie, verhaal en familievermogen Prof.mr. Jan Biemans Hoogleraar Burgerlijk recht, i.h.b. Goederenrecht en Notarieel

Nadere informatie

De aansprakelijkheid voor schulden der nalatenschap bij de wettelijke verdeling

De aansprakelijkheid voor schulden der nalatenschap bij de wettelijke verdeling De aansprakelijkheid voor schulden der nalatenschap bij de wettelijke verdeling 1. Inleiding Wanneer men de problematiek van aansprakelijkheid voor en verhaalbaarheid van schulden van de nalatenschap bij

Nadere informatie

Voorbeelden Schenkbelasting Voorbeeld 1

Voorbeelden Schenkbelasting Voorbeeld 1 Onderstaande voorbeelden zijn afkomstig uit de Artikelsgewijze toelichting bij het wetsvoorstel Overige fiscale maatregelen 2018 De volledige tekst kunt u vinden via onderstaande link https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2017/09/19/overige-fiscale-maatregelen-

Nadere informatie

Wetsvoorstel beperking gemeenschap en wijziging Faillissementswet: een rekenkundige uitwerking van het oude en nieuwe verhaal

Wetsvoorstel beperking gemeenschap en wijziging Faillissementswet: een rekenkundige uitwerking van het oude en nieuwe verhaal Wetsvoorstel beperking gemeenschap en wijziging Faillissementswet: een rekenkundige uitwerking van het oude en nieuwe verhaal Mr J. Floris 1 Hoewel het "oude" regime van de vermogensrechtelijke onderlinge

Nadere informatie

Het vernieuwde Nederlandse huwelijksvermogensrecht, in het bijzonder de wettelijke regeling van de vergoedingsrechten

Het vernieuwde Nederlandse huwelijksvermogensrecht, in het bijzonder de wettelijke regeling van de vergoedingsrechten Tijdschrift voor Fiscaal Ondernemingsrecht, Het vernieuwde Nederlandse huwelijksvermogensrecht, in het bijzonder de wettelijke regeling van de vergoedingsrechten Klik hier om het document te openen in

Nadere informatie

Vernieuwing van het Nederlandse huwelijksvermogensrecht: grote stappen, gauw thuis.

Vernieuwing van het Nederlandse huwelijksvermogensrecht: grote stappen, gauw thuis. Vernieuwing van het Nederlandse huwelijksvermogensrecht: grote stappen, gauw thuis. Maakt de wetgever de juiste keuze om het huwelijksvermogensrechtelijke stelsel te veranderen in een beperkte gemeenschap

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2004 334 Wet van 6 juli 2004, houdende regeling van het conflictenrecht met betrekking tot het geregistreerd partnerschap (Wet conflictenrecht geregistreerd

Nadere informatie

Dit artikel uit AdvoTip is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker. Afl september 2017

Dit artikel uit AdvoTip is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker. Afl september 2017 Onder redactie van: Prof. mr. dr. B.M.E.M. Schols Prof. mr. dr. W. Burgerhart Prof. mr. dr. F.W.J.M. Schols Mr. F.M.H. Hoens Mr. dr. J.W.A. Rheinfeld Mr. G.A. Tuinstra Mr. J.Th.M. Diks Mr. M.J.P. Schipper

Nadere informatie

Studentnummer: 6033571

Studentnummer: 6033571 De wenselijkheid afdeling 3 van titel 6 van boek 4 BW van overeenkomstige toepassing te verklaren op de vereffening van de ontbonden gemeenschap van maatschap. Een onderzoek naar de positie van schuldeisers

Nadere informatie

12-03- 2014. Split Online Congres CIVIELE ASPECTEN VAN DE EIGEN WONING IN DE ECHTSCHEIDING MR. DR. E.W.J. EBBEN MAART 2014

12-03- 2014. Split Online Congres CIVIELE ASPECTEN VAN DE EIGEN WONING IN DE ECHTSCHEIDING MR. DR. E.W.J. EBBEN MAART 2014 Split Online Congres CIVIELE ASPECTEN VAN DE EIGEN WONING IN DE ECHTSCHEIDING MR. DR. E.W.J. EBBEN MAART 2014 HUWELIJK ZONDER HUWELIJKSVOORWAARDEN GEMEENSCHAP VAN GOEDEREN BOEDELMENGING OPVOLGING ONDER

Nadere informatie

VERMOGENSDELING BIJ ECHTSCHEIDING

VERMOGENSDELING BIJ ECHTSCHEIDING VERMOGENSDELING BIJ ECHTSCHEIDING VFP VERMOGEN Mr. M. Veenstra is als kandidaat-notaris werkzaam bij De Haan AGW Advocaten en Notarissen te Leeuwarden. Mr. V. Wegter is als advocaat werkzaam bij De Haan

Nadere informatie

1. Deze voorwaarden zijn van toepassing op iedere offerte, de website en de overeenkomst tussen Snelontruiming.nl, en u de opdrachtgever.

1. Deze voorwaarden zijn van toepassing op iedere offerte, de website en de overeenkomst tussen Snelontruiming.nl, en u de opdrachtgever. Algemene voorwaarden Snelontruiming.nl 1. Deze voorwaarden zijn van toepassing op iedere offerte, de website en de overeenkomst tussen Snelontruiming.nl, en u de opdrachtgever. 2. Alle offertes en aanbiedingen

Nadere informatie

12 Huwelijksvermogensrecht

12 Huwelijksvermogensrecht Monografieën Privaatrecht 12 Huwelijksvermogensrecht Prof. mr. M.J.A. van Mourik Elfde druk Kluwer - Deventer - 2009 INHOUDSOPGAVE Lijst van afkortingen / XIII Enige verkort aangehaalde werken / XV I.

Nadere informatie

Kluwer Online Research

Kluwer Online Research Land- en Tuinbouwbulletin De een is failliet en de ander niet Kluwer Online Research Auteur: Mr. M.J. Tolsma[1] Regelmatig vraagt de ondernemer zich af of hij vermogen op naam van zijn/haar echtgenoot

Nadere informatie

Webinar Jurisprudentie P en F uitspraken Hoge Raad 27 oktober uur. Mr A.A.M. Ruys-van Essen

Webinar Jurisprudentie P en F uitspraken Hoge Raad 27 oktober uur. Mr A.A.M. Ruys-van Essen Webinar Jurisprudentie P en F uitspraken Hoge Raad 27 oktober 2015 12.30-13.30 uur Mr A.A.M. Ruys-van Essen Gerechtshof s-hertogenbosch, 24 september 2015, ECLI:NL:GHSHE:2015:3736 EERDERE SCHENKINGEN GEEN

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2006 2007 30 876 Regeling van het conflictenrecht betreffende het goederenrechtelijke regime met betrekking tot zaken, vorderingsrechten, aandelen en giraal

Nadere informatie

Wet verevening pensioenrechten bij scheiding

Wet verevening pensioenrechten bij scheiding Wet verevening pensioenrechten bij scheiding Wet van 28 april 1994, tot vaststelling van regels met betrekking tot de verevening van pensioenrechten bij echtscheiding of scheiding van tafel en bed (Wet

Nadere informatie

Algemene Voorwaarden Dockbite B.V.

Algemene Voorwaarden Dockbite B.V. Algemene Voorwaarden Dockbite B.V. Artikel 1 Definities 1. In deze algemene voorwaarden worden de hiernavolgende termen in de navolgende betekenis gebruikt, tenzij uitdrukkelijk anders is aangegeven. -

Nadere informatie

Huwelijksvermogensrecht journaal. September 2015

Huwelijksvermogensrecht journaal. September 2015 Huwelijksvermogensrecht journaal September 2015 Items Vinger aan de pols: Voorstel van wet 33 987, Literatuur en wetgevingsproces Ongehuwde samenlevers en vermogensregime Ongehuwden en alimentatie Pensioen

Nadere informatie

BEGINSELEN VAN EUROPEES FAMILIERECHT BETREFFENDE VERMOGENSRECHTELIJKE RELATIES TUSSEN ECHTGENOTEN

BEGINSELEN VAN EUROPEES FAMILIERECHT BETREFFENDE VERMOGENSRECHTELIJKE RELATIES TUSSEN ECHTGENOTEN BEGINSELEN VAN EUROPEES FAMILIERECHT BETREFFENDE VERMOGENSRECHTELIJKE RELATIES TUSSEN ECHTGENOTEN PREAMBULE Erkennende dat ondanks de bestaande verschillen in de nationale familierechten er evenwel een

Nadere informatie

/ / 1. Huwelijkse voorwaarden 2011/nr

/ / 1. Huwelijkse voorwaarden 2011/nr / / 1 Huwelijkse voorwaarden 2011/nr Op * verschenen voor mij, *, notaris te *: 1. de heer JOHANNES BRUINSMA, geboren te Haskerland op vierentwintig maart negentienhonderd achtenvijftig, (rijbewijs nummer

Nadere informatie

A. Ondernemer en huwelijk

A. Ondernemer en huwelijk A. Ondernemer en huwelijk Iedere ondernemer die met een partner samen woont, is vrij om zijn of haar in komen te innen en om een bankrekening te openen. Het maakt daarbij niets uit voor welke samenlevingsvorm

Nadere informatie

Contractsduur, uitvoering en wijziging overeen-komst

Contractsduur, uitvoering en wijziging overeen-komst artikel 1. Algemeen 1.1 Deze voorwaarden zijn van toepassing op iedere aanbieding, offerte en overeenkomst tussen Juncto juridisch advies en training, hierna te noemen: Juncto, en een Opdrachtgever waarop

Nadere informatie

Hieronder staan de Algemene Voorwaarden van Wake n Walk Vierdaagseslaapplaats. Wanneer er onduidelijkheden of vragen zijn, kunt u altijd en.

Hieronder staan de Algemene Voorwaarden van Wake n Walk Vierdaagseslaapplaats. Wanneer er onduidelijkheden of vragen zijn, kunt u altijd  en. Geachte Gast, Hieronder staan de Algemene Voorwaarden van Wake n Walk Vierdaagseslaapplaats. Wanneer er onduidelijkheden of vragen zijn, kunt u altijd e-mailen. Met vriendelijke groet, Jur Jacobs CONTRACTVOORWAARDEN

Nadere informatie

Algemene leverings- en betalingsvoorwaarden van de Vereniging Groothandel Automaterialen Vrooam, statutair gevestigd te Schiedam.

Algemene leverings- en betalingsvoorwaarden van de Vereniging Groothandel Automaterialen Vrooam, statutair gevestigd te Schiedam. 1 Algemene leverings- en betalingsvoorwaarden van de Vereniging Groothandel Automaterialen Vrooam, statutair gevestigd te Schiedam. Artikel 1: Algemeen Deze voorwaarden zijn van toepassing op alle rechtsverhoudingen,

Nadere informatie

ERFRECHT EN SCHENKING

ERFRECHT EN SCHENKING MR. C. ASSER'S HANDLEIDING TOT DE BEOEFENING VAN HET NEDERLANDS BURGERLIJK RECHT ERFRECHT EN SCHENKING BEWERKT DOOR MR. S. PERRICK ADVOCAAT EN NOTARIS TE AMSTERDAM DERTIENDE DRUK KLUWER - DEVENTER - 2002

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2008 70 Wet van 25 februari 2008, houdende regeling van het conflictenrecht betreffende het goederenrechtelijke regime met betrekking tot zaken, vorderingsrechten,

Nadere informatie

AFKONDIGINGSBLAD VAN SINT MAARTEN

AFKONDIGINGSBLAD VAN SINT MAARTEN AFKONDIGINGSBLAD VAN SINT MAARTEN Jaargang 2013 No. 14 Landsverordening van de 9 de januari 2014 tot wijziging van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek (Landsverordening herziening huwelijksvermogensrecht)

Nadere informatie

Algemene Voorwaarden Autobedrijf Severs

Algemene Voorwaarden Autobedrijf Severs Algemene Voorwaarden Autobedrijf Severs ARTIKEL 1 DEFINITIES 1. In deze algemene voorwaarden worden de hierna volgende termen in de navolgende betekenis gebruikt, tenzij uitdrukkelijk anders is aangegeven.

Nadere informatie

Deze algemene voorwaarden zijn van toepassing op alle diensten van Mobiliteitsvisie.

Deze algemene voorwaarden zijn van toepassing op alle diensten van Mobiliteitsvisie. ALGEMENE VOORWAARDEN MOBILITEITSVISIE Deze algemene voorwaarden zijn van toepassing op alle diensten van Mobiliteitsvisie. Naast Mobiliteitsvisie kunnen tevens alle personen die op enigerlei wijze aan

Nadere informatie

Ondergetekende: 1. de heer/mevr... (naam)... (beroep) geboren... 2. de heer/mevr... (naam)... (beroep) geboren... hierna te noemen 'partijen'

Ondergetekende: 1. de heer/mevr... (naam)... (beroep) geboren... 2. de heer/mevr... (naam)... (beroep) geboren... hierna te noemen 'partijen' Voorbeeld samenlevingscontract met verblijvingsbeding Dit samenlevingscontract is slechts een voorbeeld. U mag de inhoud van de overeenkomst natuurlijk inrichten zoals u wilt. Let op: als er sprake is

Nadere informatie

Algemene Voorwaarden Visserij-innovatiecentrum Zuidwest-Nederland B.V.

Algemene Voorwaarden Visserij-innovatiecentrum Zuidwest-Nederland B.V. Algemene Voorwaarden Visserij-innovatiecentrum Zuidwest-Nederland B.V. Artikel 1 Algemene bepalingen a. Visserij-innovatiecentrum Zuidwest-Nederland B.V.: Het Innovatiecentrum b. Gebruiker: Degene met

Nadere informatie

Renovatie van de derde tranche tot herziening van het huwelijksvermogensrecht (Wet aanpassing wettelijke gemeenschap van goederen)

Renovatie van de derde tranche tot herziening van het huwelijksvermogensrecht (Wet aanpassing wettelijke gemeenschap van goederen) Renovatie van de derde tranche tot herziening van het huwelijksvermogensrecht (Wet aanpassing wettelijke gemeenschap van goederen) Omslagtekst In deze bijdrage wordt ingegaan op de tweede nota van wijziging,

Nadere informatie

Kluwer Online Research. EB. Tijdschrift voor scheidingsrecht, Wettelijke rente bij verrekenen en verdelen

Kluwer Online Research. EB. Tijdschrift voor scheidingsrecht, Wettelijke rente bij verrekenen en verdelen EB. Tijdschrift voor scheidingsrecht, Wettelijke rente bij verrekenen en verdelen EB. Tijdschrift voor scheidingsrecht, Wettelijke rente bij verrekenen en verdelen Mr. E.C.E. Schnackers[1] Auteur: Wettelijke

Nadere informatie

..., de man, ..., de vrouw, Partijen zijn op..., te..., gehuwd;

..., de man, ..., de vrouw, Partijen zijn op..., te..., gehuwd; ECHTSCHEIDINGSCONVENANT Ondergetekenden..., de man, en..., de vrouw, IN AANMERKING NEMENDE: Partijen zijn op..., te..., gehuwd; de man heeft de... nationaliteit; de vrouw heeft de... nationaliteit; Uit

Nadere informatie

Uitgebreide inhoudsopgave Enige afkortingen Lijst van verkort aangehaalde werken

Uitgebreide inhoudsopgave Enige afkortingen Lijst van verkort aangehaalde werken INHOUDSOPGAVE Uitgebreide inhoudsopgave Enige afkortingen Lijst van verkort aangehaalde werken XIX XXVII XXIX Hoofdstuk 1 - Inleiding en algemene bepalingen. Belang onderscheid eenvoudige en bijzondere

Nadere informatie

3.Offerte: de door LABEL ME gedane offerte voor het leveren van Diensten.

3.Offerte: de door LABEL ME gedane offerte voor het leveren van Diensten. Algemene Voorwaarden LABEL ME Artikel 1: Definities In deze algemene voorwaarden worden de hiernavolgende termen in de navolgende betekenis gebruikt, tenzij uitdrukkelijk anders is aangegeven. 1.LABEL

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2002 2003 28 867 Wijziging van de titels 6, 7 en 8 van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek(aanpassing wettelijke gemeenschap van goederen) B ADVIES RAAD VAN

Nadere informatie

Op het downloaden en gebruik van dit model zijn onze Algemene Voorwaarden van toepassing.

Op het downloaden en gebruik van dit model zijn onze Algemene Voorwaarden van toepassing. HUWELIJKSVOORWAARDEN023FAMWEBVERSIE Model: akte van huwelijkse voorwaarden voor huwelijk Dit model gaat uit van: - het huwelijk wordt gesloten tussen een man en een vrouw; - zowel bij einde van het huwelijk

Nadere informatie

ALGEMENE VOORWAARDEN. Artikel 1 : Toepasselijkheid Algemene Voorwaarden

ALGEMENE VOORWAARDEN. Artikel 1 : Toepasselijkheid Algemene Voorwaarden ALGEMENE VOORWAARDEN Artikel 1 : Toepasselijkheid Algemene Voorwaarden 1.1 Alle overeenkomsten, opdrachten, aanbiedingen, offertes en facaturen waarbij ScriptieScreening diensten van welke aard ook levert

Nadere informatie

Aanpassing. op een oor na gevild. wettelijke gemeenschap van goederen. In mei 2003 is het Wetsvoorstel tot aanpassing van de algehele gemeenschap

Aanpassing. op een oor na gevild. wettelijke gemeenschap van goederen. In mei 2003 is het Wetsvoorstel tot aanpassing van de algehele gemeenschap HELMY SCHELLENS Aanpassing wettelijke gemeenschap van goederen op een oor na gevild foto: Jet Budelman Mr. W.P.G.M. Schellens-Stoks is advocate en partner bij Hekkelman Advocaten te Nijmegen In mei 2003

Nadere informatie

Advies Netwerk Notarissen m.b.t. wetsvoorstel beperking wettelijke gemeenschap van goederen

Advies Netwerk Notarissen m.b.t. wetsvoorstel beperking wettelijke gemeenschap van goederen Advies Netwerk Notarissen m.b.t. wetsvoorstel beperking wettelijke gemeenschap van goederen Op 31 oktober 2013 hebben de indieners van een wetsvoorstel dat tot doel heeft een beperkte gemeenschap van goederen

Nadere informatie

Aspecten van de aansprakelijkheid van de vennoten onderling en jegens derden in titel 7.13

Aspecten van de aansprakelijkheid van de vennoten onderling en jegens derden in titel 7.13 Aspecten van de aansprakelijkheid van de vennoten onderling en jegens derden in titel 7.13 M r. J. A. H e u r k e n s * Inleiding Gezien de uitgesproken verwachting van de staatssecretaris van Justitie,

Nadere informatie

Algemene Voorwaarden het Perspectief, financieel & strategisch management

Algemene Voorwaarden het Perspectief, financieel & strategisch management Algemene Voorwaarden het Perspectief, financieel & strategisch management Artikel 1 Definities 1. In deze algemene voorwaarden worden de hiernavolgende termen in de navolgende betekenis gebruikt, tenzij

Nadere informatie

Algemene voorwaarden zakelijke dienstverlening

Algemene voorwaarden zakelijke dienstverlening Algemene voorwaarden zakelijke dienstverlening Biercontract.nl Graaf Wichmanlaan 62 1405 HC Bussum Handelsregisternummer: 57084033 BTW nummer 167606657B02 1. Definities 1. In deze algemene voorwaarden

Nadere informatie

Conclusie. 1. Inleiding. 2. Begripsomschrijving van het aandeel

Conclusie. 1. Inleiding. 2. Begripsomschrijving van het aandeel Conclusie 1. Inleiding De samenvatting en conclusies in deze paragraaf beperken zich hoofdzakelijk tot het laatste hoofdstuk waarin het huidige Nederlandse recht is besproken in vergelijking met de andere

Nadere informatie

De formaliteiten voor overdracht verschillen naar gelang het over te dragen goed.

De formaliteiten voor overdracht verschillen naar gelang het over te dragen goed. Korte handleiding bijeenkomst 5. Overdracht van goederen. 3:83 en volgende BW Definitie overdracht: rechtsovergang van het ene rechtssubject naar het andere op basis van een een levering. Overdracht is

Nadere informatie

ALGEMENE VOORWAARDEN BUSKOOP SCHILDERS B.V.

ALGEMENE VOORWAARDEN BUSKOOP SCHILDERS B.V. ALGEMENE VOORWAARDEN BUSKOOP SCHILDERS B.V. Artikel 1: Algemeen 1.1 Deze voorwaarden zijn van toepassing op en vormen één geheel met alle door Buskoop te sluiten overeenkomsten. 1.2 In deze algemene voorwaarden

Nadere informatie

OVEREENKOMST INZAKE BEHEER EN BEWARING

OVEREENKOMST INZAKE BEHEER EN BEWARING OVEREENKOMST INZAKE BEHEER EN BEWARING ONDERGETEKENDEN: 1. Robeco Institutional Asset Management B.V., gevestigd te Rotterdam en aldaar kantoorhoudende aan de Coolsingel 120; en 2. Stichting Bewaarder

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1999 2000 26 822 Invoering Boek 4 en Titel 3 van Boek 7 van het nieuwe Burgerlijk Wetboek, derde gedeelte (Overgangsrecht) Nr. 1 KONINKLIJKE BOODSCHAP Aan

Nadere informatie

MASTER SCRIPTIE ZAAKSVERVANGING

MASTER SCRIPTIE ZAAKSVERVANGING MASTER SCRIPTIE ZAAKSVERVANGING ONDER WELKE VOORWAARDEN VINDT ER BINNEN DE WETTELIJKE GEMEENSCHAP VAN GOEDEREN ZAAKSVERVANGING PLAATS EN LEIDT DE TOEPASSING VAN DE ZAAKSVERVANGINGSREGEL TOT HET GEWENSTE

Nadere informatie

De knelpunten van het huwelijksvermogensrecht met betrekking tot schulden

De knelpunten van het huwelijksvermogensrecht met betrekking tot schulden De knelpunten van het huwelijksvermogensrecht met betrekking tot schulden Is de invoering van wetsvoorstel 28 867 een gemiste kans geweest voor de wetgever ten aanzien van het huwelijksvermogensrecht met

Nadere informatie

ALGEMENE VOORWAARDEN BOEKINGSOVEREENKOMSTEN DYON CARACTERE

ALGEMENE VOORWAARDEN BOEKINGSOVEREENKOMSTEN DYON CARACTERE ALGEMENE VOORWAARDEN BOEKINGSOVEREENKOMSTEN DYON CARACTERE Art. 1: De onderhavige algemene voorwaarden zijn van toepassing op elk aanbod en elke transactie die door Dyon Caractère wordt gesloten met een

Nadere informatie

1. In deze algemene voorwaarden worden de hiernavolgende termen in de navolgende betekenis gebruikt, tenzij uitdrukkelijk anders is aangegeven.

1. In deze algemene voorwaarden worden de hiernavolgende termen in de navolgende betekenis gebruikt, tenzij uitdrukkelijk anders is aangegeven. Algemene Voorwaarden Interim Recruitment Recruvisie Artikel 1 Definities 1. In deze algemene voorwaarden worden de hiernavolgende termen in de navolgende betekenis gebruikt, tenzij uitdrukkelijk anders

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2002 428 Beschikking van de Minister van Justitie van 16 augustus 2002, houdende plaatsing in het Staatsblad van de vernummerde tekst van de wet van

Nadere informatie

Uitvoeringsregeling schenk- en erfbelasting

Uitvoeringsregeling schenk- en erfbelasting Uitvoeringsregeling schenk- en erfbelasting Uitvoeringsregeling schenk- en erfbelasting, Stcrt. 2009, 20619 HOOFDSTUK I ALGEMENE BEPALINGEN Reikwijdte Artikel 1. Reikwijdte en definitie 1. Deze regeling

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 1995 633 Wet van 15 december 1995, houdende wijziging van de inkomstenbelasting en de vermogensbelasting (belastingheffing in geval van tijdelijke

Nadere informatie

HUWELIJK EN GEREGISTREERD PARTNERSCHAP

HUWELIJK EN GEREGISTREERD PARTNERSCHAP HUWELIJK EN GEREGISTREERD PARTNERSCHAP Gevolgen huwelijk en geregistreerd partnerschap Sinds 1 april 2001 is het huwelijk een samenlevingsverband van een man en een vrouw, twee mannen of twee vrouwen.

Nadere informatie

PDF hosted at the Radboud Repository of the Radboud University Nijmegen

PDF hosted at the Radboud Repository of the Radboud University Nijmegen PDF hosted at the Radboud Repository of the Radboud University Nijmegen The following full text is a publisher's version. For additional information about this publication click this link. http://hdl.handle.net/2066/74072

Nadere informatie

Expert Meeting 6 oktober Invoering beperkte huwelijksgemeenschap. mr. Margot E. Burger MfN RFEA Chantal M. Scherpenhuijzen MfN RFEA

Expert Meeting 6 oktober Invoering beperkte huwelijksgemeenschap. mr. Margot E. Burger MfN RFEA Chantal M. Scherpenhuijzen MfN RFEA Expert Meeting 6 oktober 2016 Invoering beperkte huwelijksgemeenschap mr. Margot E. Burger MfN RFEA Chantal M. Scherpenhuijzen MfN RFEA Cd van jou, cd van mij Cd van ons allebei gekregen van mijn moeder,

Nadere informatie

VERGELIJKING HUWELIJK WETTELIJK SAMENWONEN FEITELIJK SAMEWONEN

VERGELIJKING HUWELIJK WETTELIJK SAMENWONEN FEITELIJK SAMEWONEN VERGELIJKING HUWELIJK WETTELIJK SAMENWONEN FEITELIJK SAMEWONEN HUWELIJK WETTELIJK SAMENWONEN FEITELIJK SAMENWONEN = verbintenis tussen 2 ongehuwde personen van verschillend of hetzelfde geslacht die een

Nadere informatie

7. Hoe vermijdt u dat uw vermogen bij uw schoonfamilie terechtkomt?

7. Hoe vermijdt u dat uw vermogen bij uw schoonfamilie terechtkomt? 7. Hoe vermijdt u dat uw vermogen bij uw schoonfamilie terechtkomt? 7.1. Wat is het? Als u aan vermogens- en successieplanning doet, wilt u ervoor zorgen dat uw vermogen bij uw eigen familie (met name

Nadere informatie

Algemene bepalingen voor geldleningen NEF0408

Algemene bepalingen voor geldleningen NEF0408 NEF0408 Algemene bepalingen voor geldleningen Inhoudsopgave Begripsbepalingen.... 2 Algemeen.... 2 Het bedrag van de lening.... 2 De looptijd van de lening.... 2 Rentepercentage en rente... 3 De aflossing;

Nadere informatie

ALGEMENE VOORWAARDEN

ALGEMENE VOORWAARDEN ALGEMENE VOORWAARDEN Van de besloten vennootschap KlasseStudent B.V. Statutair gevestigd te Nieuwegracht 1 3512 LB Utrecht, Nederland Contact Nieuwegracht 1 3512 LB Utrecht info@klassestudent.nl T: +31(0)6-33

Nadere informatie

H U U R O V E R E E N K O M S T S P O R T C O M P L E X D E S W A N E B U R G

H U U R O V E R E E N K O M S T S P O R T C O M P L E X D E S W A N E B U R G H U U R O V E R E E N K O M S T S P O R T C O M P L E X D E S W A N E B U R G Versie 25 januari 2011 PARTIJEN: 1. De publiekrechtelijke rechtspersoon DE GEMEENTE COEVORDEN, gevestigd te (7741 GE) Coevorden

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2002 229 Wet van 18 april 2002 tot vaststelling van de Invoeringswet Boek 4 en Titel 3 van Boek 7 van het nieuwe Burgerlijk Wetboek, derde gedeelte

Nadere informatie

Geheimhoudingsverklaring en disclaimer Selectie- en verkoopprocessen NS Stations V&O. NS Stations Legal

Geheimhoudingsverklaring en disclaimer Selectie- en verkoopprocessen NS Stations V&O. NS Stations Legal Geheimhoudingsverklaring en disclaimer Selectie- en verkoopprocessen NS Stations V&O NS Stations Legal GEHEIMHOUDINGSVERKLARING/DISCLAIMER Selectie- en verkoopprocessen NS Stations V&O Inzake object voormalig

Nadere informatie

ALGEMENE BEDRIJFSVOORWAARDEN WERVING & SELECTIE FLEXURANCE B.V.

ALGEMENE BEDRIJFSVOORWAARDEN WERVING & SELECTIE FLEXURANCE B.V. ALGEMENE BEDRIJFSVOORWAARDEN WERVING & SELECTIE FLEXURANCE B.V. Voor het uitvoeren van Werving & Selectie opdrachten door Flexurance B.V., verder te noemen Flexurance in het kader van een overeenkomst

Nadere informatie

Heden, # tweeduizend #, zijn voor mij, #Dirk MICHIELS #Lieve STROEYKENS #Kathleen PELGRIMS, notaris te Aarschot,

Heden, # tweeduizend #, zijn voor mij, #Dirk MICHIELS #Lieve STROEYKENS #Kathleen PELGRIMS, notaris te Aarschot, Nr. Huwelijkscontract # 20# Heden, # tweeduizend #, zijn voor mij, #Dirk MICHIELS #Lieve STROEYKENS #Kathleen PELGRIMS, notaris te Aarschot, verschenen: 1. De Heer #, #, geboren te # op #, rijksregister

Nadere informatie

Huwelijkse voorwaarden

Huwelijkse voorwaarden Huwelijkse voorwaarden het verrekenbeding in de praktijk Smit en de Wolf Scheveningseweg 10 2517 KT Den Haag 070 356 07 95 www.smitwolf.nl Geachte relatie, Bent u gehuwd? En, zo ja, heeft u huwelijkse

Nadere informatie

Licentievoorwaarden. Werkingssfeer:

Licentievoorwaarden. Werkingssfeer: Licentievoorwaarden Werkingssfeer: Deze voorwaarden zijn van toepassing op alle - al dan niet in deze licentievoorwaarden omschreven - aanbiedingen, werkzaamheden en alle andere transacties door natuurlijke

Nadere informatie

Nieuw huwelijksvermogensrecht

Nieuw huwelijksvermogensrecht Nieuw huwelijksvermogensrecht 23 februari 2012 Nieuw huwelijksvermogensrecht: vergoedingsrechten, met ongewenste fiscale gevolgen Per 1 januari 2012 is de wet Aanpassing van de wettelijke gemeenschap van

Nadere informatie

Algemene voorwaarden van De Oranje Fiets, praktijk voor coaching, begeleiding en bijles

Algemene voorwaarden van De Oranje Fiets, praktijk voor coaching, begeleiding en bijles Algemene Voorwaarden Algemene voorwaarden van De Oranje Fiets, praktijk voor coaching, begeleiding en bijles Artikel 1 Algemeen Artikel 2 Uitvoering van de overeenkomst Artikel 3 Betaling Artikel 4 Eigendomsvoorbehoud

Nadere informatie

Korte handleiding bijeenkomst 8. Bijzondere overdrachten.

Korte handleiding bijeenkomst 8. Bijzondere overdrachten. Korte handleiding bijeenkomst 8. Bijzondere overdrachten. Situaties: 1. Overdracht onder voorwaarde 2. Overdracht onder eigendomsvoorbehoud 3. Overdracht toekomstige goederen 4. Overdracht onder tijdsbepaling

Nadere informatie

Het Nederlandse huwelijksvermogensrecht op de schop

Het Nederlandse huwelijksvermogensrecht op de schop Het Nederlandse huwelijksvermogensrecht op de schop Een onderzoek naar de gevolgen van Wetsvoorstel 33 987 voor Aitton notarissen Student Melissa van Koolwijk Studentnummer 2047929 Afstudeerorganisatie

Nadere informatie

In deze algemene voorwaarden worden de hiernavolgende termen in de navolgende betekenis gebruikt, tenzij uitdrukkelijk anders is aangegeven.

In deze algemene voorwaarden worden de hiernavolgende termen in de navolgende betekenis gebruikt, tenzij uitdrukkelijk anders is aangegeven. Algemene Voorwaarden 1 Definities In deze algemene voorwaarden worden de hiernavolgende termen in de navolgende betekenis gebruikt, tenzij uitdrukkelijk anders is aangegeven. Opdrachtgever: de natuurlijke

Nadere informatie

!!!!!!!!!!!! ALGEMEENE VOORWAARDEN ONLINE VERSIE OVALPICTURE !!!!!!!!!!!!

!!!!!!!!!!!! ALGEMEENE VOORWAARDEN ONLINE VERSIE OVALPICTURE !!!!!!!!!!!! ALGEMEENE VOORWAARDEN ONLINE VERSIE OVALPICTURE Werkingssfeer Deze Algemene Voorwaarden gelden voor iedere offerte en Overeenkomst gesloten tussen OVALPICTURE en de Opdrachtgever, tenzij van deze Algemene

Nadere informatie

Algemene voorwaarden SpaaQ versie

Algemene voorwaarden SpaaQ versie Algemene voorwaarden SpaaQ versie 1.0 2016 Artikel 1 Definities In deze algemene voorwaarden wordt verstaan onder: Opdrachtgever: degene die, alleen of gezamenlijk en niet in de uitoefening van een beroep

Nadere informatie

Beperking gemeenschap van goederen: de herkansing

Beperking gemeenschap van goederen: de herkansing Beperking gemeenschap van goederen: de herkansing Leidt het wetsvoorstel beperking goederengemeenschap tot meer rechtszekerheid in het huwelijksvermogensrecht? Naam: Anne van Heijningen Master: Privaatrechtelijke

Nadere informatie

ALGEMENE VOORWAARDEN ALLROUND BACKOFFICE

ALGEMENE VOORWAARDEN ALLROUND BACKOFFICE Artikel 1 Definities 1. In deze voorwaarden wordt verstaan onder: Allround Backoffice: de gebruiker van deze algemene voorwaarden, ingeschreven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel onder

Nadere informatie

2.4 De!toepasselijkheid!van!voorwaarden!van!wederpartij!wordt!uitdrukkelijk!uitgesloten;!

2.4 De!toepasselijkheid!van!voorwaarden!van!wederpartij!wordt!uitdrukkelijk!uitgesloten;! ALGEMENE'VOORWAARDEN' Artikel'1'Definities' Indezevoorwaardenwordendehiernavolgendetermenindenavolgendebetekenisgebruikt,tenzijuitdrukkelijkanders isaangegeven: Gebruiker :EV?BoxB.V.,degebruikervandealgemenevoorwaarden,opdrachtnemer,verkoper;

Nadere informatie

For better and worse?!

For better and worse?! For better and worse?! Een onderzoek naar de vraag: Op welke wijze kan de niet-handelende echtgenoot of geregistreerde partner beter beschermd worden tegen schulden uit de wettelijke gemeenschap van goederen

Nadere informatie

Corporate Alert: de 403-verklaring

Corporate Alert: de 403-verklaring Corporate Alert: de 403-verklaring Kort na elkaar heeft de Hoge Raad twee uitspraken gedaan over vragen waartoe de 403- verklaring aanleiding geeft. De meest in het oog springende beslissing (HR 20 maart

Nadere informatie

WET VEREVENING PENSIOENRECHTEN BIJ SCHEIDING

WET VEREVENING PENSIOENRECHTEN BIJ SCHEIDING WET VEREVENING PENSIOENRECHTEN BIJ SCHEIDING Artikel 1 1. Voor de toepassing van het bij of krachtens deze wet bepaalde wordt verstaan onder: a. scheiding: echtscheiding of scheiding van tafel en bed dan

Nadere informatie

ALGEMENE VERKOOPVOORWAARDEN bloot eigendom van gronden GEMEENTE 'S-GRAVENHAGE

ALGEMENE VERKOOPVOORWAARDEN bloot eigendom van gronden GEMEENTE 'S-GRAVENHAGE ALGEMENE VERKOOPVOORWAARDEN bloot eigendom van gronden GEMEENTE 'S-GRAVENHAGE Blad 1 INHOUD Art. 1. Art. 2. Art. 3. Art. 4. Art. 5. Art. 6. Art. 7. Art. 8. Art. 9. Art. 10. Art. 11. Art. 12. Art. 13. Art.

Nadere informatie