Stichting Pensioenfonds Unisys Nederland. Verklaring beleggingsbeginselen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Stichting Pensioenfonds Unisys Nederland. Verklaring beleggingsbeginselen"

Transcriptie

1 Verklaring beleggingsbeginselen Stichting Pensioenfonds 1. Inleiding Dit document beschrijft op beknopte wijze de uitgangspunten van beleggingsbeleid van Stichting Pensioenfonds (hierna: SPUN). SPUN is zich bewust van de rol die het als pensioenbelegger vervult. Die rol dwingt SPUN tot grote zorgvuldigheid in handelen. SPUN belegt in het belang van de (gewezen) deelnemers, gepensioneerden en hun nabestaanden en op solide wijze. SPUN legt verantwoording af over beleggingsbeleid en de gevolgen die dit heeft voor de belanghebbenden. Pensioenfondsen zijn volgens de Europese Pensioenrichtlijn verplicht om een verklaring inzake het beleggingsbeleid op te stellen. De Europese Pensioenrichtlijn regelt de werkzaamheden van en het toezicht op pensioenfondsen. In Nederland is de richtlijn verankerd in de Pensioenwet. Hierdoor zijn de Nederlandse pensioenfondsen verplicht de verklaring beleggingsbeginselen op te nemen in hun Actuariële- en Bedrijfstechnische Nota (abtn). SPUN stelt de verklaring op verzoek beschikbaar aan alle (gewezen) deelnemers en pensioengerechtigden. Ook is de verklaring terug te vinden op de website van het fonds: Deze verklaring is door het bestuur opgesteld d.d. 20 mei 2009 en wordt regelmatig herzien: eens in de drie jaar èn bij belangrijke wijzigingen in het beleggingsbeleid. Hoofdstuk 2 gaat over de organisatie van SPUN. In hoofdstuk 3 wordt ingegaan op de uitgangspunten van het beleggingsbeleid. Hoofdstuk 4 gaat over de uitvoering van het beleggingsbeleid. 2. Organisatie 2.1 Doelstelling SPUN is het pensioenfonds voor (gewezen) werknemers van en verbonden organisaties. Het fonds beschermt de belangen van (gewezen) werknemers en hun nagelaten betrekkingen tegen ouderdom, invaliditeit en overlijden. Kerntaken van SPUN zijn pensioenrechten administreren, pensioenuitkeringen verzorgen en pensioengelden beleggen. Door openheid, betrokkenheid en aandacht voor het duurzaam uitvoeren van die taken, tracht het fonds haar positie voortdurend waar te maken en te versterken. 2.2 Bestuurlijk verantwoordelijkheid Het bestuur van SPUN is eindverantwoordelijk voor het beleggingsbeleid van het fonds. Zij stelt het strategische beleggingsbeleid vast en houdt toezicht op de uitvoering daarvan. Het fonds geeft op integrale wijze inhoud aan het financiële en risicobeleid. Het bestuur wordt in haar beleidsmatige taken ondersteund door de beleggingscommissie. September 2009 blz. 1 van 6

2 Het bestuur heeft taken gedelegeerd aan de beleggingscommissie. De beleggingscommissie voert haar taken uit op basis van een door het bestuur verstrekt mandaat. SPUN heeft een deelnemersraad die zich - indirect - kan uitspreken over het beleggingsbeleid. De deelnemersraad heeft namelijk adviesrecht niet alleen bij de vaststelling van de jaarrekening en de abtn, maar tevens bij het nemen van maatregelen van algemeen belang. Verder heeft het verantwoordingsorgaan het recht een oordeel te geven over het door het bestuur gevoerde beleid, alsmede beleidskeuzes voor de toekomst. Daarmee kan het verantwoordingsorgaan zich uitspreken over het beleggings(beleids)plan. 2.3 Uitvoering beleggingsbeleid Het bestuur is eindverantwoordelijk voor het beleggingsbeleid van het fonds. Het beleggingsbeleid is vertaald naar een beleggingsplan, dat in beginsel jaarlijks wordt bijgesteld. Het bestuur wordt bij de uitvoering van het beleggingsbeleid ondersteund door een beleggingscommissie. De beleggingscommissie ziet toe op de uitvoering van het (strategisch) beleggingsplan en het monitoren van de fiduciair vermogensbeheerder. De beleggingscommissie legt verantwoording af aan het bestuur. De beleggingscommissie wordt gevormd door drie bestuursleden (twee namens de werkgever en één namens de werknemers), een externe adviseur (namens de werknemers), de directeur van het pensioenfonds en een externe beleggingsadviseur. De commissie vergadert zo vaak als zij dit nodig oordeelt doch tenminste 10 maal per jaar. Bij de commissievergaderingen is de fiduciair manager vertegenwoordigd. Voor de uitvoering van het beleggingsplan heeft SPUN een overeenkomst tot fiduciair management gesloten met Mn Services (zie hierna onder 4.1) Gedragsregels Een belangrijk aspect van de uitvoering van het beleggingsbeleid is het integer functioneren van het fonds ten behoeve van alle belanghebbenden. Een gedragscode is een waarborg ter bescherming van de goede naam en reputatie van SPUN en de pensioensector in het algemeen. Met het oog daarop zijn de bestuursleden, de directeur en de medewerkers van het pensioenfonds, alsmede de leden van de deelnemersraad en het verantwoordingsorgaan gehouden de gedragscode van het pensioenfonds na te leven. De gedragscode is een instrument ter voorkoming van integriteitrisico s, waaronder regels ter voorkoming van belangenverstrengeling en het handelen met voorwetenschap. Van de aan SPUN verbonden externe adviseurs, inclusief Mn Services, wordt verlangd dat zij hun eigen gedragscode, dan wel de gedragsregels voor hun beroepsgroep overleggen aan het pensioenfonds en naleven De controle op naleving van de gedragscode ligt bij de compliance officer Pensioenregeling Variabele inkomen De pensioenregeling voor het variabele inkomen is een premieovereenkomst, een beschikbare premieregeling met beleggingsvrijheid voor de deelnemer. Gedurende de deelneming wordt ten behoeve van de deelnemer een premie gestort op een geblokkeerde beleggingsrekening bij ABN AMRO. De deelnemer draagt zelf het risico voor de resultaten die met de beleggingen worden behaald. Binnen deze pensioenregeling heeft de deelnemer daartoe twee keuzemogelijkheden; de deelnemer kiest voor de standaard beleggingsmogelijkheden die worden geboden of stelt een eigen beleggingsmix samen. Beleggen in ABN AMRO life cycle fondsen Dit is een beleggingsvorm waar de deelnemers zelf geen omkijken naar heeft. De beleggingsfondsen worden beheerd door de experts van ABN AMRO. Het risico van de September 2009 blz. 2 van 6

3 beleggingen wordt op een verantwoorde manier afgestemd op de looptijd die de deelnemers nog heeft te gaan tot diens pensioendatum. Beleggen in ABN AMRO Spaarplus fonds Dit is een spaarfonds voor als de deelnemer geen risico wil lopen met zijn/haar beleggingen. De beschikbare premie wordt veilig in een spaarfonds gestort. Het rentepercentage voor het Spaarplus Fonds wordt bepaald door ABN AMRO en afgeleid van de rente-ontwikkeling op de kapitaalmarkt. Eigen beleggingsmix Binnen een aantal daarvoor geselecteerde fondsen bepaalt de deelnemers zelf waar in de beschikbare premie wordt belegd. De deelnemer moet ook zelf zorgen voor het bijhouden van de reeds opgebouwde portefeuille. 3. Beleggingsbeleid van SPUN 3.1 Algemeen SPUN ontvangt pensioenpremies en belegt die om de pensioenen nu en in de toekomst te kunnen uitkeren. Het fonds heeft verplichtingen en ambitie om pensioenen aan te passen aan gestegen prijzen (voor een uitgebreidere beschrijving hiervan verwijzen wij naar de pensioengids). Om die verplichtingen en ambities te kunnen realiseren, heeft het fonds verschillende sturingsmiddelen. Een van die middelen is het beleggingsbeleid. Om op de lange termijn aan de verplichtingen te kunnen voldoen en ambities waar te kunnen maken, belegt het fonds de premies in aandelen, obligaties en andere beleggingsvormen waarover rendement wordt behaald. Een integrale benadering van de beleggingen en de verplichtingen verlangt dat SPUN voor wat betreft het beleggingsbeleid zich baseert op Asset Liability Management (ALM). In een ALM-studie wordt berekend hoe de financiële positie van het fonds zich op lange termijn kan ontwikkelen, binnen verschillende economische scenario s. De ALM-studie is maatgevend voor de verdeling over de beleggingscategorieën, waarbij wordt gestreefd naar een optimale beleggingsportefeuille in combinatie met een consistent premie- en toeslagbeleid. De ALM-studie wordt in beginsel eens in de drie jaren uitgevoerd, doch zoveel vaker als het bestuur dat wenselijk acht, dan wel wordt verlangd door De Nederlandsche Bank Vaststellen beleggingsbeleid Het bestuur bepaalt welke financiële risico s voor het fonds acceptabel zijn. De beheersing van het risico dat niet aan de verplichtingen kan worden voldaan (risico op onderdekking) staat daarbij centraal. Voor SPUN geldt dat een maximale kans op onderdekking van 2,5% kan worden geaccepteerd. Op basis daarvan bepaalt het bestuur het strategisch (meerjaren) beleggingsbeleid. SPUN beoordeelt elke belegging op grond van risico- en rendementsoverwegingen in relatie tot de verplichtingenstructuur. Op basis van de visie en macro-economische ontwikkelingen en de financiële markten, wordt de strategische beleggingsmix beheerd, binnen de gestelde bandbreedtes. Het bestuur kan besluiten om de strategische allocatie aan te passen, waarbij met name in onzekere financiële markten wordt beoogd het risicoprofiel van de beleggingsportefeuille niet te vergroten en indien gewenst zelfs te verlagen. In het beleggings(beleid)plan worden de beleidsuitgangspunten van de ALM-studie vertaald naar concrete beleggingsdoelstellingen. Het beleggingplan gaat uit van de volgende algemene uitgangspunten: - het voorzichtigheidsbeginsel, dat wil zeggen het vermogen wordt op een zodanige wijze belegd dat de veiligheid, kwaliteit en liquiditeit gewaarborgd zijn; - het vermogen wordt belegd in het belang van de (gewezen) deelnemers; September 2009 blz. 3 van 6

4 - de belegde middelen worden op voldoende wijze gediversifieerd; - in beginsel wordt geen enkele beleggingscategorie, -techniek of -instrument uitgesloten; - het vermogensbeheer wordt op deskundige en zorgvuldige wijze uitgevoerd. In het beleggingsplan is vastgelegd: - de gewenste vermogenssamenstelling; - de rendementsdoelstellingen per beleggingscategorie (tot uitdrukking gebracht in benchmarks); - de mogelijkheden en criteria om af te wijken van de strategisch gewenste portefeuille (risicobudget); - het valutabeleid. Verder worden in het beleggingsplan onder meer behandeld: - de doelstellingen van het beleggingsbeleid; - de wijze waarop het beleggingsproces wordt ingericht; - de verantwoordelijkheden voor wat betreft het vermogensbeheer binnen SPUN; - de algemene risicohouding. 3.3 Risicobeleid Door een integrale benadering van de beleggingen en de verplichtingen heeft risicomanagement een veel prominentere rol gekregen binnen het financiële management van SPUN. Een belangrijk onderdeel van het beleggingsbeleid is het beheersen van beleggingsrisico s. Voor de generieke sturing van de risico's is de weging naar de beleggingscategorieën in de beleggingsportefeuille van groot belang. Specifieke sturing op marktrisico's vindt plaats met behulp van onder andere een vastgesteld risicobudget (tracking error). SPUN onderscheidt de volgende risico s: Renterisico: het risico dat een renteverlaging (of verhoging) de financiële situatie van SPUN negatief beïnvloedt. Dit risico bestaat omdat de beleggingen en verplichtingen niet in dezelfde mate gevoelig zijn voor renteveranderingen. Op basis van de ALM-studie heeft het bestuur besloten om het renterisico op de verplichtingen (gedeeltelijk) af te dekken, waardoor de kans op onderdekking aanzienlijk is verkleind. Aandelenrisico: dit is voornamelijk het koersrisico. Door dit risico te lopen, kan een extra rendement worden behaald. Dat extra rendement wendt het fonds aan om aan haar doelstellingen te voldoen. Dit risico wordt verkleind doordat in de uitvoering wordt gezorgd voor een goede selectie van aandelen en spreiding over regio s en sectoren. Inflatierisico: inflatie tast de koopkracht van pensioenen aan. Tevens wordt de waarde van de beleggingen negatief beïnvloed. In de ALM-studie is het indexatiebeleid meegenomen. Onder andere met inflatie gerelateerde obligaties wordt het risico deels opgevangen. Tegenpartij-/kredietrisico: het risico dat de tegenpartij (bij derivaattransacties) niet (meer) aan zijn verplichtingen kan voldoen. Om dit risico te beheersen, wordt de kredietwaardigheid beoordeeld en in sommige gevallen onderpand vereist. Liquiditeitsrisico: het risico dat een belegging niet tijdig en tegen een redelijke prijs kan worden geliquideerd. Dat stelt eisen aan verhandelbaarheid van beleggingen. Valutarisico: het risico dat wisselkoersen de waarde van een belegging beïnvloeden. SPUN is van mening dat valuta niet structureel bijdragen aan het rendement en daardoor wordt dit risico voor het grootste gedeelte afgedekt. September 2009 blz. 4 van 6

5 Operationele risico s: SPUN beheerst operationele risico s zoveel mogelijk door eisen te stellen aan haar vermogensbeheerders. Zo wordt bijvoorbeeld een zogenoemde SAS 70-certificering, een kwaliteitswaarborg voor de procesbeheersing en de dienstverlening verlangd. De afdeling Risk Control van de vermogensbeheerder is verantwoordelijk voor het risicomanagementproces. Dat wil zeggen risicomanagement op het niveau van het fonds, de portefeuille en vermogenstitels, evenals van de externe managers. 3.4 Beleggingsrichtlijnen Uit de ALM-studie volgt een strategische beleggingsportefeuille. Dat zijn de uiterste grenzen binnen welke de vermogensbeheerder het vermogen dient te beheren. De strategische portefeuille voor SPUN per april 2008 is: Beleggingscategorie Aandeel Gematchte obligaties 55% Inflation linked bonds 14% High yield 3% Obligaties opkomende landen 5% Aandelen 9% Hedge funds 5% Onroerend goed 5% Commodities 4% 100% Naast bovengenoemde verdeling staan in het beleggingsplan en mandaat de richtlijnen en instructies over de wijze waarop door de vermogensbeheerder mag worden belegd. 3.5 Jaarlijkse update: optimalisatie beleggingsbeleid Het pensioenfonds evalueert het beleggingsbeleid tenminste jaarlijks. Ieder jaar wordt het beleggings(beleids)plan geactualiseerd. Daarbij wordt rekening gehouden met gewijzigde marktomstandigheden en -verwachtingen en eventuele veranderingen in de situatie van het fonds. Het beleggings(beleids)plan dient als richtlijn voor het desbetreffende jaar. 4. Uitvoering 4.1 Uitbesteding beleggingsproces Het vermogensbeheer is door het fonds uitbesteed aan Mn Services. Het behalen van schaalvoordelen, de toegenomen complexiteit van het vermogensbeheerproces en de benodigde kennis en ervaring om overrendement te behalen lagen ten grondslag aan het besluit om het vermogensbeheer uit te besteden. 4.2 Rapportage en verantwoording In opdracht van het SPUN-bestuur wordt de hele beleggingsportefeuille beheerd door Mn Services. Mn Services rapporteert iedere maand en ieder kwartaal, via de directie van SPUN en de beleggingscommissie, aan het bestuur. In een Service Level Agreement staat aan welke eisen de rapportages moeten voldoen. Door deze rapportages verkrijgen het bestuur en de beleggingscommissie inzicht in de ontwikkeling van de beleggingsportefeuille en indien nodig kan worden bijgestuurd. SPUN waardeert haar bezittingen tegen actuele waarde, waarbij indien mogelijk de beurswaarde wordt gehanteerd. Als beleggingen niet tegen actuele waarde kunnen worden gewaardeerd, bijvoorbeeld vanwege illiquiditeit, worden deze beleggingen gewaardeerd tegen algemeen geaccepteerde waarderingsgrondslagen. September 2009 blz. 5 van 6

6 In het jaarverslag wordt de ontwikkelingen in de beleggingsportefeuille toegelicht en verantwoording afgelegd over beleidskeuzes. 4.3 Maatschappelijke verantwoordelijkheid SPUN is zich bewust van haar maatschappelijke functie en verantwoordelijkheden. Verantwoord beleggen is onderdeel van de fiduciaire verantwoordelijkheid. Financieel en maatschappelijk rendement kunnen prima samengaan, waardoor aan deelnemers een goed pensioen kan worden geboden tegen de best mogelijke premie. SPUN sluit in beginsel geen enkele beleggingscategorie, -techniek of -instrument uit. Dit betekent in de praktijk dat SPUN niet willens en wetens meewerkt aan een beleggingstransactie die verboden is, bijvoorbeeld op grond van internationaal recht en niet belegt in bedrijven die strafbare feiten plegen of moreel verwerpelijk gedrag vertonen. Het SPUN beleggingsbeleid richt zich verder op de integratie van milieu, sociale en governance factoren (Environment, Sociaal en Gouvernante) in de beleggingscategorieën en beslissingen. Kernelementen van het ESG-beleid zijn de overtuiging dat financiële en maatschappelijke rendementen kunnen samengaan en dat verantwoording wordt afgelegd over doelstellingen, activiteiten en resultaten. SPUN werkt samen met Mn Services om invulling te geven aan die ESG-doelstelling. Aan het concept van verantwoord beleggen wordt op verschillende manieren invulling gegeven. In de eerste plaats voert Mn Services een actief corporate governance beleid langs de gehele aandelenportefeuille. Mn Services gaat de dialoog aan met de belangrijkste holdings. Bij het vormgeven en uitvoeren van het stembeleid werkt Mn Services samen met Eumedion en Institutional Shareholder Services. De dialoog wordt grotendeels gevoerd door Mn Services zelf en deels door derden op basis van aandelenholdings en thema s. Daarnaast zullen op termijn binnen de verschillende beleggingscategorieën investeringen worden gedaan in vanuit ESG-perspectief interessante initiatieven. In toenemende mate worden ESG-factoren integraal meegenomen in analyses en beleggingsprocessen binnen alle asset categorieën, ter verbetering van de risico/ rendementverhouding. Last but not least kijkt Mn Services kritisch naar de randvoorwaarden van het beleggingsbeleid, welke met name worden bepaald door wetgeving, maatschappelijke discussie en wensen en eisen van SPUN. In de huidige tijdgeest past echter een (terughoudend) uitsluitingsbeleid. Bij het formuleren van haar uitsluitingsbeleid maakt het fonds gebruik van in internationale overeenkomsten vastgelegde principes als maatstaf. 4.4 Kernactiviteiten SPUN beperkt zich tot activiteiten in verband met pensioen en werkzaamheden die daar verband mee houden, waardoor deze in lijn zijn met de specifieke taakopdracht en de daarmee samenhangende wettelijk geregelde bijzondere positie die SPUN heeft. 4.5 Kostenbeheersing Bij de uitvoering van het beleggingsbeleid maakt SPUN geen andere kosten dan die redelijk zijn in relatie tot de doelstellingen van het fonds, de integrale benadering van het financiële en risicobeleid, evenals de samenstelling van de beleggingen. De hoogte van de kosten wordt periodieke getoetst aan externe vergelijkingsmaatstaven om een objectieve beoordeling over de redelijkheid te verkrijgen. September 2009 blz. 6 van 6

Verklaring inzake beleggingsbeginselen

Verklaring inzake beleggingsbeginselen STICHTING PENSIOENFONDS RECREATIE Mei 2011 INHOUDSOPGAVE 0. Introductie 3 1. Doelstelling van het beleggingsbeleid 4 2. Organisatie en risicobeheerprocedures 5 3. Beleggingsbeginselen 7 Mei 2011 Pagina

Nadere informatie

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen. Vereniging Nederlands Pensioenfonds voor de Sigarenindustrie en aanverwante Bedrijven (VNPS)

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen. Vereniging Nederlands Pensioenfonds voor de Sigarenindustrie en aanverwante Bedrijven (VNPS) Verklaring inzake de beleggingsbeginselen Vereniging Nederlands Pensioenfonds voor de Sigarenindustrie en aanverwante Bedrijven (VNPS) 1. Inleiding Voor u ligt de Verklaring inzake de beleggingsbeginselen

Nadere informatie

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen Verklaring inzake de beleggingsbeginselen van Stichting Bedrijfspensioenfonds AVH 1. Introductie 1.1 Inleiding Deze verklaring inzake de beleggingsbeginselen geeft beknopt de uitgangspunten weer van het

Nadere informatie

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen van Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen van Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie 1. Introductie Verklaring inzake de beleggingsbeginselen van Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie Doelstelling en basis voor dit document Dit document ("de Verklaring") beschrijft

Nadere informatie

Verklaring Beleggingsbeginselen. 1. Inleiding

Verklaring Beleggingsbeginselen. 1. Inleiding Verklaring Beleggingsbeginselen 1. Inleiding Voor u ligt de Verklaring inzake de beleggingsbeginselen (hierna: de verklaring ). Hierin kunt u lezen wat het beleggingsbeleid is van het pensioenfonds Wonen

Nadere informatie

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen. Stichting De Samenwerking Pensioenfonds voor het Slagersbedrijf

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen. Stichting De Samenwerking Pensioenfonds voor het Slagersbedrijf Verklaring inzake de beleggingsbeginselen Stichting De Samenwerking Pensioenfonds voor het Slagersbedrijf Bijlage 1 bij de Actuariële en bedrijfstechnische nota Laatst gewijzigd en vastgesteld op 25 juni

Nadere informatie

1. Inleiding Dit document beschrijft de uitgangspunten van het vermogensbeheer van Stichting Pensioenfonds Unisys Nederland (hierna: SPUN).

1. Inleiding Dit document beschrijft de uitgangspunten van het vermogensbeheer van Stichting Pensioenfonds Unisys Nederland (hierna: SPUN). ABTN Stichting Pensioenfonds Unisys Nederland Bijlage 3. Verklaring beleggingsbeginselen Stichting Pensioenfonds Unisys Nederland 2012 1. Inleiding Dit document beschrijft de uitgangspunten van het vermogensbeheer

Nadere informatie

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen van Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen van Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie 1. Introductie Verklaring inzake de beleggingsbeginselen van Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie Doelstelling en basis voor dit document Dit document ("de Verklaring") beschrijft

Nadere informatie

Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor het Schoonmaak- en Glazenwassersbedrijf

Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor het Schoonmaak- en Glazenwassersbedrijf Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor het Schoonmaak- en Glazenwassersbedrijf Dit is een uitgave van Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor het Schoonmaak- en Glazenwassersbedrijf. Versie: 01 juli 2013

Nadere informatie

1. Organisatie BIJLAGE I: VERKLARING BELEGGINGSBEGINSELEN STICHTING PENSIOENFONDS ACHMEA. ABTN 2014 versie 21-3-2014 1. Stichting Pensioenfonds Achmea

1. Organisatie BIJLAGE I: VERKLARING BELEGGINGSBEGINSELEN STICHTING PENSIOENFONDS ACHMEA. ABTN 2014 versie 21-3-2014 1. Stichting Pensioenfonds Achmea BIJLAGE I: VERKLARING BELEGGINGSBEGINSELEN Introductie Deze Verklaring inzake beleggingsbeginselen (hierna: Verklaring) beschrijft op beknopte wijze de uitgangspunten van het beleggingsbeleid van SPA.

Nadere informatie

Verklaring inzake beleggingsbeginselen 2015 Stichting Pensioenfonds Openbare Bibliotheken

Verklaring inzake beleggingsbeginselen 2015 Stichting Pensioenfonds Openbare Bibliotheken Verklaring inzake beleggingsbeginselen 2015 Stichting Pensioenfonds Openbare Bibliotheken Datum: 2015 Versie : 1 Inhoud 1. Introductie...3 2. Uitgangspunten...3 3. Beleggingsbeginselen...5 Bijlage 1: Versiebeheer

Nadere informatie

VERKLARING BELEGGINGSBEGINSELEN STICHTING PENSIOENFONDS AVEBE 19 APRIL 2011

VERKLARING BELEGGINGSBEGINSELEN STICHTING PENSIOENFONDS AVEBE 19 APRIL 2011 VERKLARING BELEGGINGSBEGINSELEN STICHTING PENSIOENFONDS AVEBE 19 APRIL 2011 VERKLARING BELEGGINGSBEGINSELEN STICHTING PENSIOENFONDS AVEBE 1.1 Het beleggingsproces Het beleggingsproces vormt de randvoorwaarden

Nadere informatie

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen. Stichting Pensioenfonds voor Fysiotherapeuten. Per 1 juli 2015

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen. Stichting Pensioenfonds voor Fysiotherapeuten. Per 1 juli 2015 Bijlage IV Verklaring inzake de beleggingsbeginselen Stichting Pensioenfonds voor Fysiotherapeuten Per 1 juli 2015 Tilburg, 17 juni 2015 1. Inleiding In de Verklaring inzake de beleggingsbeginselen (hierna:

Nadere informatie

Verklaring van beleggingsbeginselen

Verklaring van beleggingsbeginselen Verklaring van beleggingsbeginselen Stichting Pensioenfonds van de KAS BANK Juni 2014 Inleiding Deze Verklaring inzake de beleggingsbeginselen (hierna: Verklaring) beschrijft op beknopte wijze de uitgangspunten

Nadere informatie

Op verzoek van een belanghebbende bij het pensioenfonds wordt de Verklaring verstrekt.

Op verzoek van een belanghebbende bij het pensioenfonds wordt de Verklaring verstrekt. VERKLARING INZAKE BELEGGINGSBEGINSELEN Introductie Deze Verklaring inzake beleggingsbeginselen (hierna: Verklaring) beschrijft op beknopte wijze de uitgangspunten van het beleggingsbeleid van De Nederlandsche

Nadere informatie

Bijlage C: Verklaring Beleggingsbeginselen

Bijlage C: Verklaring Beleggingsbeginselen Bijlage C: Verklaring Beleggingsbeginselen 1 Introductie 1.1 Inleiding Deze Verklaring inzake beleggingsbeginselen ( de Verklaring ) beschrijft de uitgangspunten van het beleggingsbeleid van Stichting

Nadere informatie

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen. Stichting Bedrijfspensioenfonds voor het Levensmiddelenbedrijf

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen. Stichting Bedrijfspensioenfonds voor het Levensmiddelenbedrijf Verklaring inzake de beleggingsbeginselen Stichting Bedrijfspensioenfonds voor het Levensmiddelenbedrijf De Meern, 18 maart 2013 1 1. Inleiding Voor u ligt de Verklaring inzake de beleggingsbeginselen

Nadere informatie

VERKLARING INZAKE BELEGGINGSBEGINSELEN STICHTING CRH PENSIOENFONDS 18 JUNI 2012

VERKLARING INZAKE BELEGGINGSBEGINSELEN STICHTING CRH PENSIOENFONDS 18 JUNI 2012 VERKLARING INZAKE BELEGGINGSBEGINSELEN 18 JUNI 2012 INHOUD 1. Inleiding... 1 2. Organisatie... 2 2.1 Het fonds... 2 2.2 Organisatie... 2 2.3 Toeslagenbeleid... 3 3. Beleggingsbeleid... 4 3.1 Doel van het

Nadere informatie

VERKLARING INZAKE BELEGGINGSBEGINSELEN STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS VOOR HET BEROEPSVERVOER OVER DE WEG

VERKLARING INZAKE BELEGGINGSBEGINSELEN STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS VOOR HET BEROEPSVERVOER OVER DE WEG VERKLARING INZAKE BELEGGINGSBEGINSELEN STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS VOOR HET BEROEPSVERVOER OVER DE WEG 1. Introductie 1.1. Inleiding De Verklaring inzake de beleggingsbeginselen ( Verklaring ) beschrijft

Nadere informatie

Concept Verklaring inzake de beleggingsbeginselen Bedrijfspensioenfonds voor de Koopvaardij

Concept Verklaring inzake de beleggingsbeginselen Bedrijfspensioenfonds voor de Koopvaardij Concept Verklaring inzake de beleggingsbeginselen Bedrijfspensioenfonds voor de Koopvaardij Deze Verklaring inzake de beleggingsbeginselen ( Verklaring ) beschrijft op beknopte wijze de uitgangspunten

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds DuPont Nederland. 1. Inleiding

Stichting Pensioenfonds DuPont Nederland. 1. Inleiding Stichting Pensioenfonds DuPont Nederland 1. Inleiding Op grond van de Europese pensioenfondsenrichtlijn zijn Nederlandse pensioenfondsen sinds 8 februari 2006 verplicht om een verklaring inzake de beleggingsbeginselen

Nadere informatie

VERKLARING INZAKE DE BELEGGINGSBEGINSELEN

VERKLARING INZAKE DE BELEGGINGSBEGINSELEN VERKLARING INZAKE DE BELEGGINGSBEGINSELEN SEPTEMBER 2015 1. Introductie 1.1 Inleiding Dit document ( de Verklaring ) beschrijft beknopt de uitgangspunten van het beleggingsbeleid van Stichting Pensioenfonds

Nadere informatie

4.1. Algemene uitgangspunten 4.2. De beleggingsstrategie

4.1. Algemene uitgangspunten 4.2. De beleggingsstrategie Meer dan 1700 mensen hebben pensioenaanspraken opgebouwd bij Stichting Pensioenfonds Avery Dennison (in deze verklaring voortaan verder "pensioenfonds" genoemd). Zij zijn de (gewezen) deelnemers en pensioengerechtigden

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds voor Fysiotherapeuten

Stichting Pensioenfonds voor Fysiotherapeuten [ ACTUARIËLE EN BEDRIJFSTE CHNISCHE NOTA 2016 [ VERKLARING INZAKE DE BELEGGINGSBEGINSELEN Stichting Pensioenfonds voor Fysiotherapeuten Per 1 januari 2016 Tilburg, 27 januari 2016 1. Inleiding In de Verklaring

Nadere informatie

Verklaring inzake beleggingsbeginselen. 1 Introductie

Verklaring inzake beleggingsbeginselen. 1 Introductie Verklaring inzake beleggingsbeginselen 1 Introductie 1.1. Inleiding Dit document ( de Verklaring ) beschrijft de uitgangspunten van het beleggingsbeleid van de Stichting Pensioenfonds Pensura (het fonds).

Nadere informatie

voor de beleggingscommissie van Stichting Pensioenfonds voor Verloskundigen (hierna: SPV).

voor de beleggingscommissie van Stichting Pensioenfonds voor Verloskundigen (hierna: SPV). REGLEMENT BELEGGINGSCOMMISSIE voor de beleggingscommissie van Stichting Pensioenfonds voor Verloskundigen (hierna: SPV). Artikel 1 Vaststelling en reikwijdte Dit reglement geeft, in aanvulling op de statuten,

Nadere informatie

Op verzoek van een belanghebbende bij het pensioenfonds wordt de Verklaring verstrekt.

Op verzoek van een belanghebbende bij het pensioenfonds wordt de Verklaring verstrekt. Bijlage 2 Verklaring inzake beleggingsbeginselen Introductie Deze Verklaring inzake beleggingsbeginselen (hierna: Verklaring) beschrijft op beknopte wijze de uitgangspunten van het beleggingsbeleid van

Nadere informatie

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen Verklaring inzake de beleggingsbeginselen Deze Verklaring inzake de beleggingsbeginselen ( Verklaring ) beschrijft op beknopte wijze de uitgangspunten van het beleggingsbeleid van het fonds. Doelstelling

Nadere informatie

Verklaring inzake beleggingsbeginselen

Verklaring inzake beleggingsbeginselen Verklaring inzake beleggingsbeginselen 1. Introductie Deze Verklaring inzake beleggingsbeginselen (hierna: Verklaring) beschrijft op beknopte wijze de uitgangspunten van het beleggingsbeleid van Stichting

Nadere informatie

Beleggingsbeginselen

Beleggingsbeginselen Beleggingsbeginselen Stichting Pensioenfonds voor de Architectenbureaus Versie april 2015 Deze Verklaring beleggingsbeginselen maakt onderdeel uit van het beleggingsbeleid van het pensioenfonds en is aangepast

Nadere informatie

Verklaring beleggingsbeginselen

Verklaring beleggingsbeginselen Verklaring beleggingsbeginselen 1. Inleiding Op grond van de Europese pensioenfondsenrichtlijn zijn Nederlandse pensioenfondsen sinds 8 februari 2006 verplicht om een verklaring inzake de beleggingsbeginselen

Nadere informatie

IIc. Verklaring inzake de beleggingsbeginselen. 1. Inleiding

IIc. Verklaring inzake de beleggingsbeginselen. 1. Inleiding IIc. Verklaring inzake de beleggingsbeginselen 1. Inleiding Deze Verklaring inzake de beleggingsbeginselen beschrijft de uitgangspunten van het beleggingsbeleid van de Stichting Pensioenfonds TNO (hierna

Nadere informatie

BELEGGINGSSTATUUT. Stichting Fonds Oncologie Holland. April 2015. Beleggingsstatuut SFOH 30 april 2015, pag. 1

BELEGGINGSSTATUUT. Stichting Fonds Oncologie Holland. April 2015. Beleggingsstatuut SFOH 30 april 2015, pag. 1 BELEGGINGSSTATUUT Stichting Fonds Oncologie Holland April 2015 30 april 2015, pag. 1 Inhoudsopgave I Beleid.... 3 Algemeen 4 Hefbomen 4 Restricties....4 II Middelenverdeling......5 Strategische asset allocatie

Nadere informatie

Op verzoek van een belanghebbende bij het pensioenfonds wordt de Verklaring verstrekt.

Op verzoek van een belanghebbende bij het pensioenfonds wordt de Verklaring verstrekt. Verklaring inzake beleggingsbeginselen 0. Introductie Deze Verklaring inzake beleggingsbeginselen (hierna: Verklaring) beschrijft op beknopte wijze de uitgangspunten van het beleggingsbeleid van Stichting

Nadere informatie

STICHTING PENSIOENFONDS Protector

STICHTING PENSIOENFONDS Protector STICHTING PENSIOENFONDS Protector Verklaring Beleggi ngsbeginselen december 2011 beleggingsbeginselen 1/8 Inhoudsopgave 1. Introductie 2. Profiel van het pensioenfonds 2.1 Organisatie 2.2 Geen nevenactiviteiten

Nadere informatie

Stichting Personeelspensioenfonds Cordares. Verklaring inzake beleggingsbeginselen

Stichting Personeelspensioenfonds Cordares. Verklaring inzake beleggingsbeginselen Stichting Personeelspensioenfonds Cordares Verklaring inzake beleggingsbeginselen 1. Inleiding De verklaring beschrijft de door het bestuur vastgestelde uitgangspunten voor het beleggingsbeleid van de

Nadere informatie

1. Doelstelling en basis voor dit document. 1.1 Doelstelling

1. Doelstelling en basis voor dit document. 1.1 Doelstelling Verklaring inzake de beleggingsbeginselen van Stichting Pensioenfonds voor de Grafische Bedrijven (PGB), (vastgesteld door het bestuur op 19 juni 2014) 1. Doelstelling en basis voor dit document 1.1 Doelstelling

Nadere informatie

Beleggingsstatuut. 1. Algemene Richtlijnen. 2. Richtlijnen inzake het beleggingsbeleid

Beleggingsstatuut. 1. Algemene Richtlijnen. 2. Richtlijnen inzake het beleggingsbeleid Beleggingsstatuut 1. Algemene Richtlijnen 1. Statutaire doelstelling De Hartstichting strijdt tegen hart- en vaatziekten. Zij investeert in onderzoek naar harten vaatziekten in Nederland. Zij geeft hoogwaardige

Nadere informatie

Verklaring inzake beleggingsbeginselen. Stichting Personeelspensioenfonds APG

Verklaring inzake beleggingsbeginselen. Stichting Personeelspensioenfonds APG Verklaring inzake beleggingsbeginselen Stichting Personeelspensioenfonds APG PPF APG Verklaring inzake beleggingsbeginselen versie: juni 2015 1. Inleiding De verklaring beschrijft de door het bestuur vastgestelde

Nadere informatie

De Verklaring wordt aan een deelnemer verstrekt als deze er om vraagt.

De Verklaring wordt aan een deelnemer verstrekt als deze er om vraagt. BIJLAGE C VERKLARING BELEGGINGSBEGINSELEN 1. Inleiding 1.1 Achtergrond en doelstelling Artikel 145 van de Pensioenwet schrijft voor dat een pensioenfonds een actuariële en bedrijfstechnische nota (ABTN)

Nadere informatie

Verklaring inzake beleggingsbeginselen pagina 1 van 7

Verklaring inzake beleggingsbeginselen pagina 1 van 7 pagina 1 van 7 *Stichting Pensioenfonds Unilever Nederland Progress is een ondernemingspensioenfonds als bedoeld in artikel 1 van de Pensioenwet. Inleiding Dit document ( Verklaring ) beschrijft de uitgangspunten

Nadere informatie

Verklaring inzake beleggingsbeginselen

Verklaring inzake beleggingsbeginselen Verklaring inzake beleggingsbeginselen van Stichting Pensioenfonds Lloyd s Register Nederland 1. Introductie 1.1 Inleiding Deze verklaring inzake beleggingsbeginselen geeft beknopt de uitgangspunten weer

Nadere informatie

Verklaring inzake beleggingsbeginselen

Verklaring inzake beleggingsbeginselen Verklaring inzake beleggingsbeginselen 1. Inleiding De verklaring beschrijft de door het bestuur vastgestelde uitgangspunten voor het beleggingsbeleid van de Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de

Nadere informatie

VERKLARING INZAKE DE BELEGGINGSBEGINSELEN

VERKLARING INZAKE DE BELEGGINGSBEGINSELEN VERKLARING INZAKE DE BELEGGINGSBEGINSELEN 1. Inleiding Dit document ( de Verklaring ) heeft tot doel de uitgangspunten van het beleggingsbeleid van het Beambtenfonds voor het Mijnbedrijf (hierna BFM )

Nadere informatie

Asset & Liability Management

Asset & Liability Management Asset & Liability Management Verder gaan is de juiste balans vinden. ALM: inzicht in risico s Zorgen voor balans tussen pensioenverplichtingen en de opbouw van het pensioenvermogen. Het is een kerntaak

Nadere informatie

Bijlage 2 Verklaring inzake beleggingsbeginselen

Bijlage 2 Verklaring inzake beleggingsbeginselen Bijlage 2 Verklaring inzake beleggingsbeginselen Introductie Deze Verklaring inzake beleggingsbeginselen (hierna: Verklaring) beschrijft op beknopte wijze de uitgangspunten van het beleggingsbeleid van

Nadere informatie

Verklaring inzake de Beleggingsbeginselen PMA

Verklaring inzake de Beleggingsbeginselen PMA Verklaring inzake de Beleggingsbeginselen PMA 1. Inleiding Deze Verklaring inzake beleggingsbeginselen (hierna: Verklaring) beschrijft op beknopte wijze de uitgangspunten van het beleggingsbeleid van Stichting

Nadere informatie

V e r k l a r i n g i n z a k e d e b e l e g g i n g s b e g i n s e l e n

V e r k l a r i n g i n z a k e d e b e l e g g i n g s b e g i n s e l e n V e r k l a r i n g i n z a k e d e b e l e g g i n g s b e g i n s e l e n Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Organisatie 4 2.1 Het fonds 4 2.2 Organisatie 4 2.3 Toeslagbeleid 4 3 Beleggingsbeleid 6 3.1 Doel

Nadere informatie

Verklaring inzake Beleggingsbeginselen

Verklaring inzake Beleggingsbeginselen Verklaring inzake Beleggingsbeginselen per 1 januari 2015 TRANSPARANT OVER ELKE FASE Inhoudsopgave Verklaring inzake Beleggingsbeginselen van Stichting ING CDC Pensioenfonds 3 De pensioendoelstellingen,

Nadere informatie

2013 verkort in beeld. Ontwikkelingen. Pensioenen Beleggingen Organogram

2013 verkort in beeld. Ontwikkelingen. Pensioenen Beleggingen Organogram 02 verkort in beeld 03 Ontwikkelingen 05 08 10 Pensioenen Beleggingen Organogram Aantal deelnemers dat pensioen opbouwt Aantal personen dat een ouderdomspensioen ontvangt Aantal deelnemers met slapende

Nadere informatie

Verklaring inzake beleggingsbeginselen

Verklaring inzake beleggingsbeginselen Verklaring inzake beleggingsbeginselen Stichting Pensioenfonds Medisch Specialisten Zeist, 4 maart 2014 1. Inleiding De verklaring inzake beleggingsbeginselen beschrijft de uitgangspunten van het beleggingsbeleid

Nadere informatie

Verklaring inzake de Beleggingsbeginselen Stichting Pensioenfonds Gasunie

Verklaring inzake de Beleggingsbeginselen Stichting Pensioenfonds Gasunie Verklaring inzake de Beleggingsbeginselen Stichting Pensioenfonds Gasunie Deze Verklaring inzake de Beleggingsbeginselen ( de verklaring ) beschrijft op beknopte wijze de uitgangspunten van het beleggingsbeleid

Nadere informatie

STICHTING PENSIOENFONDS SAGITTARIUS BELEGGINGSBEGINSELEN

STICHTING PENSIOENFONDS SAGITTARIUS BELEGGINGSBEGINSELEN STICHTING PENSIOENFONDS SAGITTARIUS BELEGGINGSBEGINSELEN 22 september 2016 Beleggingsbeginselen De beleggingsbeginselen van het pensioenfonds zijn de uitgangspunten ten aanzien van beleid en uitvoering,

Nadere informatie

Verklaring inzake beleggingsbeginselen 2015-2017

Verklaring inzake beleggingsbeginselen 2015-2017 Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Zuivel en aanverwante industrie (BPZ) Verklaring inzake beleggingsbeginselen 2015-2017 Inleiding Deze verklaring inzake de beleggingsbeginselen geeft de uitgangspunten

Nadere informatie

Verklaring inzake beleggingsbeginselen

Verklaring inzake beleggingsbeginselen Verklaring inzake beleggingsbeginselen Deze Verklaring inzake de beleggingsbeginselen ( Verklaring ) beschrijft de uitgangspunten van het beleggingsbeleid van het pensioenfonds. De uitgangspunten worden

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds PGB Verklaring inzake de beleggingsbeginselen

Stichting Pensioenfonds PGB Verklaring inzake de beleggingsbeginselen Stichting Pensioenfonds PGB Verklaring inzake de beleggingsbeginselen BIJLAGE BIJ DE ACTUARIËLE EN BEDRIJFSTECHNISCHE NOTA (ABTN) 2016 3 maart 2016 Verklaring beleggingsbeginselen Pensioenfonds PGB 1 VERKLARING

Nadere informatie

Strategisch Pensioenmanagement

Strategisch Pensioenmanagement Strategisch Pensioenmanagement Strategisch Pensioenmanagement is samenbrengen. Strategisch Pensioenmanagement De belangrijkste taak van Strategisch Pensioenmanagement is ervoor te zorgen dat u in control

Nadere informatie

Verklaring Beleggingsbeginselen

Verklaring Beleggingsbeginselen Stichting Pensioenfonds Sanoma Nederland Verklaring Beleggingsbeginselen Stichting Pensioenfonds Sanoma Nederland 2 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Organisatie 4 2.1 Gedragscode 4 2.2 Goed Pensioenfondsbestuur

Nadere informatie

beschikbare premieregeling

beschikbare premieregeling Brochure voor deelnemers beschikbare premieregeling via ABN AMRO Bank N.V. Afdeling Pension Services Stichting Pensioenfonds SCA Ring P Oktober 2013, versie 2.3 INHOUDSOPGAVE INTRODUCTIE...2 INDIVIDUELE

Nadere informatie

Informatie over beleggingsbeleid particulier vermogensbeheer. 1) Op welke beleggingsovertuigingen baseert Index People haar dienstverlening?

Informatie over beleggingsbeleid particulier vermogensbeheer. 1) Op welke beleggingsovertuigingen baseert Index People haar dienstverlening? Informatie over beleggingsbeleid particulier vermogensbeheer 1) Op welke beleggingsovertuigingen baseert Index People haar dienstverlening? Welke principes vormen de basis voor het beleggingsbeleid en

Nadere informatie

Verklaring Beleggingsbeginselen

Verklaring Beleggingsbeginselen Verklaring Beleggingsbeginselen Deze verklaring beschrijft de beginselen van het beleggingsbeleid van Pensioenfonds Metaal en Techniek (PMT). Deze verklaring is opgesteld, omdat het beleggings- en risicobeleid

Nadere informatie

Verklaring inzake beleggingsbeginselen

Verklaring inzake beleggingsbeginselen Verklaring inzake beleggingsbeginselen 1. Introductie 1.1 Inleiding Deze verklaring inzake beleggingsbeginselen geeft de uitgangspunten weer van het beleggingsbeleid van Stichting Bedrijfspensioenfonds

Nadere informatie

SPNG. veranderingen. was voor. een jaar van grote. Verkort jaarverslag 2013 >

SPNG. veranderingen. was voor. een jaar van grote. Verkort jaarverslag 2013 > 2013 was voor SPNG een jaar van grote veranderingen. Verkort jaarverslag 2013 > 2013 was voor SPNG een jaar van grote veranderingen. Eind 2012 liep het herverzekeringscontract met Nationale-Nederlanden

Nadere informatie

Verklaring beleggingsbeginselen

Verklaring beleggingsbeginselen Verklaring beleggingsbeginselen Deze verklaring inzake de beleggingsbeginselen geeft een samenvatting van de uitgangspunten van het beleggingsbeleid van Stichting Pensioenfonds Hoogovens (het fonds). Deze

Nadere informatie

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen 2008

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen 2008 Verklaring inzake de beleggingsbeginselen 2008 Deze Verklaring inzake de beleggingsbeginselen ( Verklaring ) beschrijft op beknopte wijze de uitgangspunten van het beleggingsbeleid van ABP. Doelstelling

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Unilever Nederland Progress is een ondernemingspensioenfonds als bedoeld in artikel 1 van de Pensioenwet.

Stichting Pensioenfonds Unilever Nederland Progress is een ondernemingspensioenfonds als bedoeld in artikel 1 van de Pensioenwet. Pagina 1 van 8 Stichting Pensioenfonds Unilever Nederland Progress is een ondernemingspensioenfonds als bedoeld in artikel 1 van de Pensioenwet. Inleiding Dit document ( Verklaring ) beschrijft de uitgangspunten

Nadere informatie

TRANSPARANTIEDOCUMENT

TRANSPARANTIEDOCUMENT TRANSPARANTIEDOCUMENT Vereniging Nederlands Pensioenfonds voor de Sigarenindustrie en aanverwante Bedrijven (VNPS) Dit is een uitgave van de Vereniging Nederlands Pensioenfonds voor de Sigarenindustrie

Nadere informatie

Populair beleggingsplan

Populair beleggingsplan Populair beleggingsplan versie oktober 2015 1 Inhoudsopgave Waarom belegt het pensioenfonds? 4 Wat is het doel van beleggen? 4 Wat levert beleggen op? 4 Er gaan toch ook risico s gepaard met beleggen?

Nadere informatie

Zelf Beleggen en Sparen

Zelf Beleggen en Sparen de vrijheid van Zelf Beleggen en Sparen 1 inhoud Omschrijving Pagina 1. Wat is Zelf Beleggen en Sparen? 2 2. Hoe werkt Zelf Beleggen en Sparen bij ABN AMRO Pensioenen? 2 3. Hoeveel rendement kunt u behalen?

Nadere informatie

UW MENSEN, UW KAPITAAL. Beleggingsinformatie. Vrij beleggen. Life Cycle beleggen. Rendement en risico s. Kosten

UW MENSEN, UW KAPITAAL. Beleggingsinformatie. Vrij beleggen. Life Cycle beleggen. Rendement en risico s. Kosten UW MENSEN, UW KAPITAAL Beleggingsinformatie 2 Life Cycle beleggen Vrij beleggen Rendement en risico s 4 6 8 Kosten 9 Beleggingsinformatie Hoe werkt het beleggingspensioen van Cappital? In de pensioenregeling

Nadere informatie

Generali Beleggingsmogelijkheden Pensioen

Generali Beleggingsmogelijkheden Pensioen 1. Algemene informatie over dit document Waarom krijgt u dit document U krijgt deze informatie omdat u via uw werkgever deelneemt aan een pensioenregeling bij Generali. In uw pensioenregeling staat hoe

Nadere informatie

beschikbare premieregeling

beschikbare premieregeling Brochure voor deelnemers beschikbare premieregeling via ABN AMRO Bank N.V. Afdeling Pension Services Stichting Pensioenfonds SCA februari 2015, versie 2.4 INHOUDSOPGAVE INTRODUCTIE... 2 INDIVIDUELE BELEGGINGSREKENING...

Nadere informatie

Tien passen voor de tango Normenkader voor het VO

Tien passen voor de tango Normenkader voor het VO Tien passen voor de tango Normenkader voor het VO Met normen kan een Verantwoordingsorgaan (VO) zijn verantwoordelijkheden (oordelen, adviseren en overleggen) beter uitoefenen. Penvita onderscheidt algemene

Nadere informatie

Pensioen Een nieuwe wijze van rapporteren voor pensioenfondsen. Een nieuwe wijze van rapporteren voor pensioenfondsen

Pensioen Een nieuwe wijze van rapporteren voor pensioenfondsen. Een nieuwe wijze van rapporteren voor pensioenfondsen Een nieuwe wijze van rapporteren voor pensioenfondsen 14 De lijsten van pensioenfondsen met de hoogste en de laagste vermogensbeheerkosten die onder andere door Pensioen Pro en De Nederlandsche Bank (hierna:

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Xerox

Stichting Pensioenfonds Xerox Verklaring inzake beleggingsbeginselen Stichting Pensioenfonds Xerox 1 juli 2015 Paragraaf 1 ~ Introductie Deze Verklaring inzake beleggingsbeginselen beschrijft op beknopte wijze de uitgangspunten van

Nadere informatie

Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Zuivel en aanverwante industrie (BPZ) Verklaring inzake beleggingsbeginselen

Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Zuivel en aanverwante industrie (BPZ) Verklaring inzake beleggingsbeginselen Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Zuivel en aanverwante industrie (BPZ) Verklaring inzake beleggingsbeginselen 2015-2017 Inleiding Deze verklaring inzake de beleggingsbeginselen geeft de uitgangspunten

Nadere informatie

KWARTAALVERSLAG. Philips Pensioenfonds. 1. In het kort. 2. Financiële positie Philips Pensioenfonds 1/5 DERDE KWARTAAL 2015

KWARTAALVERSLAG. Philips Pensioenfonds. 1. In het kort. 2. Financiële positie Philips Pensioenfonds 1/5 DERDE KWARTAAL 2015 KWARTAALVERSLAG DERDE KWARTAAL 2015 1. In het kort De beleidsdekkingsgraad per 30 september 2015 bedroeg 112,6% Het rendement van 1 juli tot en met 30 september 2015 bedroeg -1,6% Het pensioenvermogen

Nadere informatie

Consumentenbrief beleggingen van. Tielkemeijer & Partners Vermogensbeheer

Consumentenbrief beleggingen van. Tielkemeijer & Partners Vermogensbeheer Consumentenbrief beleggingen van Tielkemeijer & Partners Vermogensbeheer Introductie Een groot aantal brancheorganisaties waaronder DSI, DUFAS, NVB, VBA en VV&A hebben het initiatief genomen om Consumentenbrief

Nadere informatie

Populair beleggingsplan

Populair beleggingsplan Populair beleggingsplan versie 22 november 2013 1 Inhoudsopgave Wat belegt het pensioenfonds? 4 Wat is het doel van beleggen? 4 Wat levert beleggen op? 4 Er gaan toch ook risico s gepaard met beleggen?

Nadere informatie

Waarom onze beleggingsstrategie staat als een huis

Waarom onze beleggingsstrategie staat als een huis Waarom onze beleggingsstrategie staat als een huis Het strategisch beleggingsplan van ABP is stapsgewijs opgebouwd. De strategie is gebaseerd op vier pijlers: 1) de doelstelling van ABP 2) beleggingsovertuigingen

Nadere informatie

Case study: voorbeeld van een strategisch risicomanagementproces bij Philips Pensioenfonds

Case study: voorbeeld van een strategisch risicomanagementproces bij Philips Pensioenfonds Case study: voorbeeld van een strategisch risicomanagementproces bij Philips Pensioenfonds VBA ALM congres 6 november 2014 Philips Pensioenfonds Philips Pensioenfonds in een notedop Beleggingen Verplichtingen

Nadere informatie

Persoonlijk Pensioen Plan

Persoonlijk Pensioen Plan Persoonlijk Pensioen Plan Verstandig beleggen voor een goed pensioen Zorgvuldig uw pensioen opbouwen Natuurlijk denkt u wel eens aan uw financiële situatie na uw pensionering. Misschien wilt u minder werken,

Nadere informatie

Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Zuivel en aanverwante industrie (BPZ) Verklaring inzake beleggingsbeginselen

Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Zuivel en aanverwante industrie (BPZ) Verklaring inzake beleggingsbeginselen Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Zuivel en aanverwante industrie (BPZ) Verklaring inzake beleggingsbeginselen 2015-2017 Inleiding Deze verklaring inzake de beleggingsbeginselen geeft de uitgangspunten

Nadere informatie

Generali beleggingsmogelijkheden pensioen informatie voor de werkgever

Generali beleggingsmogelijkheden pensioen informatie voor de werkgever Generali beleggingsmogelijkheden pensioen informatie voor de werkgever Inhoudsopgave Algemene informatie over dit document 2 1. Zorgvuldig beleggingsbeleid 3 2. Algemene informatie over een pensioen op

Nadere informatie

KWARTAALVERSLAG. Philips Pensioenfonds. 1. In het kort. 2. Financiële positie Philips Pensioenfonds 1/6 TWEEDE KWARTAAL 2017

KWARTAALVERSLAG. Philips Pensioenfonds. 1. In het kort. 2. Financiële positie Philips Pensioenfonds 1/6 TWEEDE KWARTAAL 2017 KWARTAALVERSLAG TWEEDE KWARTAAL 2017 1. In het kort De beleidsdekkingsgraad per 30 juni 2017 bedroeg 112,5% Het rendement van 1 april tot en met 30 juni 2017 bedroeg 0,8% Het rendement van 1 januari tot

Nadere informatie

Het Garantiepensioen met collectief beleggen en kasstroommatch

Het Garantiepensioen met collectief beleggen en kasstroommatch Het Garantiepensioen met collectief beleggen en kasstroommatch Het Garantiepensioen met collectief beleggen en kasstroommatch Pag. /8 Delta Lloyd garandeert de opgebouwde aanspraken en tarieven. Het Garantiepensioen

Nadere informatie

VERKLARING INZAKE BELEGGINGSBEGINSELEN

VERKLARING INZAKE BELEGGINGSBEGINSELEN VERKLARING INZAKE BELEGGINGSBEGINSELEN Waarom beleggen? Om de pensioenen betaalbaar te houden en liefst ook nog eens ieder jaar te kunnen beschermen tegen koopkrachtverlies, belegt ARCADIS Pensioenfonds

Nadere informatie

Kort jaarverslag Stichting Pensioenfonds nv Linde Gas Benelux

Kort jaarverslag Stichting Pensioenfonds nv Linde Gas Benelux Kort jaarverslag Stichting Pensioenfonds nv Linde Gas Benelux Beleggingen Het totaal rendement over het afgelopen boekjaar 2010 is uitgekomen op 15,6%. Als we naar de onderverdeling kijken zien we het

Nadere informatie

Kamervragen van de leden Omtzigt en Van Hijum (beiden CDA)

Kamervragen van de leden Omtzigt en Van Hijum (beiden CDA) De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4 Telefoon (070) 333 44 44 Fax (070) 333 40 33

Nadere informatie

KWARTAALVERSLAG. Philips Pensioenfonds. 1. In het kort. 2. Financiële positie Philips Pensioenfonds 1/5 EERSTE KWARTAAL 2016

KWARTAALVERSLAG. Philips Pensioenfonds. 1. In het kort. 2. Financiële positie Philips Pensioenfonds 1/5 EERSTE KWARTAAL 2016 KWARTAALVERSLAG EERSTE KWARTAAL 2016 1. In het kort De beleidsdekkingsgraad per 31 maart 2016 bedroeg 109,6% Het rendement van 1 januari tot en met 31 maart 2016 bedroeg 5, Het pensioenvermogen per 31

Nadere informatie

V E R K L A R I N G I N Z A K E D E B E L E G G I N G S B E G I N S E L E N. Stichting Pensioenfonds Flexsecurity

V E R K L A R I N G I N Z A K E D E B E L E G G I N G S B E G I N S E L E N. Stichting Pensioenfonds Flexsecurity V E R K L A R I N G I N Z A K E D E B E L E G G I N G S B E G I N S E L E N Stichting Pensioenfonds Flexsecurity juni 2015 1. Introductie Inleiding Deze verklaring inzake de beleggingsbeginselen geeft

Nadere informatie

UW MENSEN, UW kapitaal. Beleggingsinformatie. Vrij beleggen. Life Cycle beleggen. Rendement en risico s. Kosten

UW MENSEN, UW kapitaal. Beleggingsinformatie. Vrij beleggen. Life Cycle beleggen. Rendement en risico s. Kosten UW MENSEN, UW kapitaal Beleggingsinformatie 2 Life Cycle beleggen Vrij beleggen Rendement en risico s 4 6 8 Kosten 9 Beleggingsinformatie Hoe werkt het beleggingspensioen van Cappital? In de pensioenregeling

Nadere informatie

ANNEX Verklaring inzake beleggingsbeginselen

ANNEX Verklaring inzake beleggingsbeginselen ANNEX Verklaring inzake beleggingsbeginselen 1. Inleiding De verklaring inzake Beleggingsbeginselen beschrijft de door het bestuur vastgestelde uitgangspunten voor het beleggingsbeleid van Stichting Bedrijfstakpensioenfonds

Nadere informatie

Achmea life cycle beleggingen

Achmea life cycle beleggingen Achmea life cycle beleggingen Scheiden. Uw pensioengeld in vertrouwde handen Wat betekent dat voor uw ouderdomspensioen? Interpolis. Glashelder Achmea life cycle beleggingen Als pensioenverzekeraar beleggen

Nadere informatie

KWARTAALVERSLAG. Philips Pensioenfonds. 1. In het kort. 2. Financiële positie Philips Pensioenfonds 1/6 VIERDE KWARTAAL 2016

KWARTAALVERSLAG. Philips Pensioenfonds. 1. In het kort. 2. Financiële positie Philips Pensioenfonds 1/6 VIERDE KWARTAAL 2016 KWARTAALVERSLAG VIERDE KWARTAAL 2016 1. In het kort De beleidsdekkingsgraad per 31 december 2016 bedroeg 108,0% Het rendement van 1 oktober tot en met 31 december 2016 bedroeg -2,8% Het rendement van 1

Nadere informatie

ONDERDEEL VAN EEN GEOLIEDE MACHINE

ONDERDEEL VAN EEN GEOLIEDE MACHINE ONDERDEEL VAN EEN GEOLIEDE MACHINE PENSIOENMANTEL BESCHIKBARE PREMIE 1 november 2013 UW KAPITAAL ZIJN UW MENSEN SPECIAAL VOOR WTG Cappital: een unieke pensioenregeling voor WTG De pensioenregeling bij

Nadere informatie

Om de Verklaring beter te kunnen begrijpen zal hieronder worden ingegaan op de organisatie en beleidsuitgangspunten van SPR.

Om de Verklaring beter te kunnen begrijpen zal hieronder worden ingegaan op de organisatie en beleidsuitgangspunten van SPR. Verklaring inzake beleggingsbeginselen Inleiding Het belangrijkste doel van Stichting Pensioenfonds Randstad, hierna te noemen SPR, is de zekerstelling van de bij haar verzekerde pensioenen. Het beleggingsbeleid

Nadere informatie

Transparantiedocument

Transparantiedocument Transparantiedocument Stichting Pensioenfonds Ahold (versie: 28 april 2015) Hoofdstuk 1 - Inleiding 1.1 Voorwoord Stichting Pensioenfonds Ahold is de financiële dienstverlener voor Koninklijke Ahold N.V.

Nadere informatie

Functieprofiel lid bestuur met portefeuille vermogensbeheer en risicomanagement van Stichting Notarieel Pensioenfonds

Functieprofiel lid bestuur met portefeuille vermogensbeheer en risicomanagement van Stichting Notarieel Pensioenfonds Functieprofiel lid bestuur met portefeuille vermogensbeheer en risicomanagement van Stichting Notarieel Pensioenfonds 1. Algemene kenmerken Het bestuur van de Stichting Notarieel Pensioenfonds (SNPF) is

Nadere informatie

Beleggingsovertuigingen

Beleggingsovertuigingen Beleggingsovertuigingen Inhoudsopgave 1 Beleggingsovertuigingen bpfbouw 1.1 Inleiding 1.2 Beleggingsovertuigingen t.a.v. Financiële Markten 1.3 Beleggingsovertuigingen t.a.v. de portefeuille en instrumenten

Nadere informatie