transport en logistiek

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "transport en logistiek"

Transcriptie

1 sectormonitor transport en logistiek oktober 2011 > ABN AMRO verwacht lagere omzetgroei Transport en Logistiek

2 1 Sector Monitor Transport & Logistiek Macro economisch beeld 2 Sector Transport en Logistiek 3 Olieprijzen 5 Wegvervoer 5 Vervoer over water 6 Logistieke dienstverlening 6 Met het oog op morgen U kent het radioprogramma dat vanuit de actualiteit van vandaag kijkt naar de dag van morgen. Deze combinatie spreekt mij aan, zeker in tijden als deze. De toenemende onzekerheid over de conjunctuur vraagt om uitwerking van nieuwe scenario s, tegelijkertijd moeten we ons blijven richten op strategie. Dit is de tijd van beweging, van verandering, en ook van nieuwe kansen. Geen tijd om stil te zitten dus,..alsof u dat als ondernemer al zou willen.. Houdt uw blik op de toekomst, met aandacht voor het heden! De afgelopen maanden zijn in onze sector een paar zeer interessante rapporten gepubliceerd met een visie op de toekomst. De wijze commissie van het Topteam Logistiek geeft in haar adviesrapport Partituur naar de top prima richting én concrete actiepunten om de logistieke positie van Nederland verder uit te bouwen; de dirigent is nodig om alle partijen samen te brengen Een ander rapport is Port Compass 2030 van het Havenbedrijf Rotterdam. Het schetst de nieuwe wereld, en gewenste aanpassingen die onze Mainport sterker zal positioneren. Om deze positie te realiseren zijn samenwerking, expertise en focus op hetzelfde doel voorwaardelijk. Ook op bedrijfsniveau zien we, ondanks een onzekerder wordend economisch klimaat, nieuwe initiatieven die gericht zijn op een andere aanpak. Naast allerlei zaken op het gebied van duurzaamheid (en niet alleen technisch!) wil ik een nieuw concept als Daily Maersk noemen. Juist omdat dit concept invloed heeft op de hele keten en alle betrokkenen bij het achterlandvervoer. Toekomstvisie is belangrijk, een realistische kijk op de actualiteit eveneens! Investeren is goed voor de economie, het rendement echter de basis. Ligt binnen het wegvervoer de nadruk vooralsnog op vervangingsinvesteringen, in de deepsea markt lijken andere keuzes te worden gemaakt. Forse capaciteitsuitbreiding heeft veel druk gezet op de vrachtprijzen, met laag rendement als gevolg. Deze Sectormonitor Transport en Logistiek kan u helpen duiding te geven aan uw toekomstvisie. En zo vergaat het u allen in deze tijd. Laveren tussen de kansen die lange termijn groei-prognoses bieden (strategisch), en de heftige conjunctuurschommelingen die op korte termijn spelen (operationeel). Een uitdaging van alledag, met een extra dimensie van de wereld anno nu. Wat te doen? Om in de woorden van de Port Compass 2030 te spreken: direct the future, start today. Bart Banning Sector Banker ABN AMRO 1

3 2 Sector Monitor Transport & Logistiek Macro Economisch Beeld Wereldhandel Index wereldhandel (l.a.) J-o-j verandering (r.a.) Bron: CPB Afzwakkende groei wereldhandel De wereldhandel is in juli met 0,8% m.o.m. gegroeid en met 5% j.o.j. Na een snel herstel in 2010, waardoor de volumes boven pre-crisis niveau kwamen te liggen, zwakt de groei nu af. In het tweede van 2011 is de wereldhandel met 0,6% gedaald ten opzichte van het eerste. De rek is er uit. De eerdere stijgingen van de olieprijzen, problemen in de aanbodketen na de tsunami in Japan en monetaire verkrapping in een aantal grote opkomende economieën liggen hier aan ten grondslag. De wereldhandel bevindt zich nog wel steeds boven de lange termijntrend, maar de vooruitzichten zijn somber. Het CPB verwacht dat de groei van de wereldhandel afneemt van 4.25% in 2011 naar 3.5% in Waarschijnlijk milde recessie voor eurozone Bruto Binnenlands Product 12% 1 j.o.j. groei 8% 6% 4% 2% Duitsland China Eurozone VS , ABN AMRO Kerncijfers Nederland v 2012v BBP -3,5 1,7 1,7 0,9 Particuliere consumptie -2,6 0,4-0,2 0,5 Uitvoer -8,1 10,8 4,8 3,4 Invoer -8,0 10,6 4,9 2,8 Lonen 3,0 1,0 1,5 2,0, ABN AMRO In de eurozone daalde de samengestelde Inkoopmanagers Index (PMI) in september onder de 50, dit geeft aan dat de inkoopmanagers een krimp verwachten. Ook het consumentenvertrouwen daalde in september. Het vertrouwen daalde van -16,5 naar -19,1. De terugval van deze indicatoren is het gevolg van de wereldwijd vertragende groei en de toenemende zorgen omtrent de escalerende staatsschuldencrisis. De Europese economie lijkt tot stilstand te zijn gekomen en de druk op beleidsmakers om daadkrachtig op te treden neemt verder toe. Het G20-overleg leverde echter geen concrete resultaten op. ABN AMRO verwacht dat de beleidsmakers uiteindelijk stappen zullen ondernemen om de crisis te beteugelen, maar dit zal meer tijd gaan kosten dan eerder gedacht. Daarom gaat ABN AMRO nu ook uit van een milde recessie in de eurozone.. Voor Duitsland verwacht ABN AMRO geen recessie, maar wel een periode van relatief lage groei. ABN AMRO verwacht dat in Duitsland zowel de consumptieve bestedingen als de investeringen nog redelijk op peil blijven. Hoewel Duitsland binnen de eurozone er nog relatief goed voor staat, verwacht ABN AMRO toch een groeivertraging voor het BBP van 2,8% in 2011 naar 1% in ABN AMRO verwacht dat de VS aan een recessie ontsnappen. Door de aanhoudende zorgen over Europa heeft ABN AMRO echter wel haar groeiprognose voor de VS in 2012 verlaagd..en ook Nederland zal niet aan krimp ontkomen Ook Nederland ontkomt niet aan de recessie die verwacht wordt in de eurozone. In de tweede helft van 2011 verwacht ABN AMRO dan ook een beperkte krimp van het BBP. Door de relatief sterke groei in het laatste van 2010 en het eerste van 2011 komt de gemiddelde BBP-groei dit jaar nog wel uit op 1,7%. Al langer werd aangenomen dat de bezuinigingen van de overheid de groei zouden gaan drukken, maar ook de hierboven geschetste factoren hebben invloed op de economische groei in Nederland. De overheidsbezuinigingen zullen ook in 2012 de groei nog drukken. De uitvoer zal nog wel een positieve bijdrage aan de groei leveren, maar deze zal kleiner zijn dan in Voor de uitvoer verwacht ABN AMRO een groeivertraging van krap 5% j-o-j in 2011 naar krap 3½% j-o-j in

4 3 Sector Monitor Transport & Logistiek Sector Transport en Logistiek In de eerste helft van 2011 is de omzet gestegen. Omzetontwikkeling Transport en Logistiek e e Indexcijfer omzet SectorScope Transport e e 15% 1 5% -5% -1-15% e j.o.j. verandering De omzet van de sector Transport en Logistiek heeft zich de afgelopen kwartalen flink hersteld. Na vijf kwartalen van omzetdaling, boekt de sector nu al weer vijf kwartalen omzetgroei. De omzetdaling is echter een stuk sterker geweest dan de groei van de afgelopen maanden, waardoor het omzetniveau dat de sector kende voor de crisis nog niet is gehaald. Ongeveer de helft van het verlies is goedgemaakt. Momenteel bevindt de omzet zich 8% onder de piek van het tweede in Dit herstel is te danken aan zowel de aangetrokken volumes als een stijging van de prijzen. In 2010 is de wereldhandel met gemiddeld 15% flink toegenomen. De overslag van de Rotterdamse haven steeg met 11% en de industriële productie in Nederland is met gemiddeld 6% toegenomen. Hier heeft de gehele sector profijt van gehad. De overcapaciteit verminderde en de tarieven herstelden zich licht. Ook de toegenomen dieselprijzen zorgden voor een tariefstijging. In de eerste helft van 2011 noteerde de Rotterdamse haven een lichte groei en stegen de binnenlandse vervoersvolumes verder. De industriële productie is j.o.j.met gemiddeld 5% toegenomen in de eerste helft van 2011 en de bouwproductie stabiliseerde... daardoor groeit de sector nu boven haar trend, ABN AMRO Alle branches van de sector Transport en Logistiek hebben zodanig omzetgroei geboekt, dat zij zich nu boven hun eigen trendlijn bevinden. De gemiddelde groei van de sector Transport en Logistiek ligt rond de 2%. Met 6% groei in het eerste van 2011 en 5% groei in het tweede, ligt de groei dus duidelijk boven het lange termijn gemiddelde. Het vervoer over water is nog het sterkst aan het toenemen. Dit is voornamelijk te danken aan de binnenvaart. Deze branche heeft door een stijging van de tarieven, een zeer positieve omzetontwikkeling laten zien. De luchtvaart daarentegen is al in groei aan het afnemen. De luchtvaart is dan ook een van de eerste sectoren geweest die in herstel kwam na de crisis. Het goederenvervoer door de lucht reageert vaak snel op veranderingen in de groei van de wereldhandel. European Freight Forwarding Index Index jan-11 apr-11 jul-11 okt-11 Huidig Verwachting Bron: Danske Bank Maar het vertrouwen vlakt af. In lijn met verwachtingen van de Europese inkoopmanagers, verwachten ook de Europese expediteurs minder activiteit de komende maanden. De expediteurs verwachten voor de komende periode een lichte daling van de volumes. Na de seizoensdip in juli en augustus en een opleving van de verwachtingen in september zijn de verwachtingen van de Europese expediteurs weer aan het afvlakken. Het gemiddelde vertrouwen vlakt af, maar er is een groot verschil tussen de verschillende regio s. Zo verwachten de verladers in de Benelux een flinke daling van de volumes. Daar daalde de Freight Forwarding Index van 50 naar 19 punten vorige maand. Deze maand steeg de index weliswaar naar 39 punten, maar blijft daarmee nog relatief laag. In Duitsland zijn de verladers positief. Daar steeg de index van 50 naar 69 punten voor de komende periode. 3

5 4 Sector Monitor Transport & Logistiek Productie en volume sectoren j.o.j groei maart 2007 juli maart 2011 juli november Omzetverwachtingen Transport en Logistiek Dienstverlening Wegvervoer Binnenvaart, ABN AMRO Positie van sectoren bij eventuele crisis Mate omzetherstel sinds crisis gering groot Totaal Zeevaart Bron: ABN AMRO *Hoewel het basisscenario van ABN AMRO uitgaat van een milde recessie in de eurozone beseffen we dat de euroschuldencrisis gedachten opwekt over een neerwaarts scenario en de gevolgen hiervan voor de Transport en Logistiek sector. Deze alinea probeert hierop een antwoord te formuleren. Industrieproductie Bouwproductie (in mln euro) Detailhandelsvolume -1-5% 5% Dienst verlening Wegvervoer Totaal Zeevaart Binnenvaart gering groot Verw achte impact eventuele nieuw e recessie en ook de volumes vallen terug De ontwikkeling van de goederenstromen voor de sector Transport en Logistiek is voor een groot deel afhankelijk van ontwikkelingen in de detailhandel, de bouw en de industrie. De volumes in de detailhandel zijn tijdens de crisis met circa 5% gedaald. Deze daling is in 2010 tot een einde gekomen, maar van een groei is tot op heden nog geen sprake. Voor 2011 verwacht ABN AMRO dat de detailhandelvolumes zullen stabiliseren, om in 2012 licht te dalen. Voor de bouwproductie verwacht ABN AMRO een krimp voor de tweede helft van Voor 2012 wordt een stabilisatie verwacht. De industrie heeft zich al weer goed hersteld na de crisis. Voor zowel de tweede helft van 2011, als voor 2012 verwacht ABN AMRO een afzwakking van de productiegroei. waardoor er in H een omslag plaats zal vinden De hierboven beschreven verwachtingen zorgen voor een stagnatie van de omzetgroei in de tweede helft van 2011 en de eerste helft van Echter, door de sterke groei van de omzet in de sector Transport en Logistiek in de eerste helft van 2011 zal voor heel 2011 de groei nog uitkomen op 4%. Voor 2012 zal de omzetgroei lager uitkomen. De binnenlandse goederenstromen die afhankelijk zijn van de activiteit in de industrie, de bouw en de detailhandel zullen in 2012 ook minder hard groeien. Voor de logistieke dienstverlening verwacht ABN AMRO nog de grootste groei. Deze branche is flexibel genoeg om zich op andere toegevoegde waarde activiteiten te richten bij een daling van de goederenstromen. De binnenvaart en het wegvervoer zullen in omzetgroei terugvallen. Voor deze twee branches geldt dat niet alleen de teruggevallen volumes, maar ook de tarieven op de omzet zullen drukken. De omzet van de zeevaart zal ook in 2012 nog dalen. De risico s voor deze omslag zijn neerwaarts gericht De omzet heeft een sterk herstel laten zien, maar de financiële weerbaarheid van veel bedrijven in de Transport en Logistiek is nog kwetsbaar. Dit roept de vraag op hoe de verschillende branches door een eventuele tweede crisis zouden komen. Voor zowel de binnenvaart als het wegvervoer geldt dat er voor de crisis van 2009 flink is geïnvesteerd in nieuwe capaciteit. Dit, in combinatie met een volumedaling heeft zijn weerslag gehad op de tarieven en de rentabiliteit van deze branches. Deze branches staan er momenteel financieel minder goed voor dan vóór de crisis van Hierdoor zullen de gevolgen van een eventueel neerwaarts scenario* waarbij we uitgaan van een tweede crisis vooral bij deze branches voelbaar zijn. Voor de zeevaart geldt dat er sinds de crisis van 2009 de branche nog onvoldoende herstel is. De tarieven zijn nog relatief laag en er is nog steeds sprake van overcapaciteit. Veel ondernemers varen al onder de kostprijs en dit zal niet nog lager ingezet worden. De vraag is hoe de ondernemers deze langdurige periode van negatieve groei zullen doorkomen. De logistieke dienstverleners staan er het beste voor. Zo bevindt de opslagbranche nog maar 4% onder het pré-crisis niveau. Zij hebben van de crisis gebruik gemaakt om orde op zaken te stellen. De bedrijven die dit voldoende hebben gedaan, zullen de gevolgen van een neerwaarts scenario beter aankunnen. 4

6 5 Sector Monitor Transport & Logistiek Olieprijzen en Wegvervoer Olieprijzen US$/BBL Bron: Thompson Reuters Datastream Olieprijsprognose ABN AMRO Q Q Exit Brent (USD/BBL) WTI (USD/BBL) Bron: ABN AMRO Omzet- en tariefsontwikkeling wegvervoer 15% 1 5% -5% -1-15% e e e Verkopen vrachtauto s j.o.j. groei Olieprijs (l.a.) Dieselprijs (r.a.) e Omzet j.o.j (l.a.) e e Tarieven j.o.j. (r.a.) e 1,6 1,4 1,2 1,0 0,8 0,6 0,4 0,2 0,0 EUR per liter 6% 4% 2% -2% -4% e Gestegen olieprijs in de eerste helft van 2011 De olieprijs is het afgelopen jaar met meer dan 15% gestegen. Dit is voor het vervoer merkbaar in hogere dieselprijzen. Veel transportondernemingen dekken zich af tegen gestegen olieprijzen door brandstofclausules op te nemen in contracten met verladers. Dit is verstandig gezien het feit dat de marges bij veel ondernemers nog relatief zwak te noemen zijn. Tijdens de crisis is gebleken, dat het voor een aantal ondernemers moeilijk was om in een hevig concurrerende markt in alle gevallen een beroep te doen op de brandstofclausules. De stijging van de olieprijzen in het afgelopen jaar is het gevolg geweest van de aantrekkende economie in 2010 en de uitval van productie in bijvoorbeeld Libië, door onrust in het Midden Oosten. ABN AMRO verwacht voor het komende half jaar een daling van de olieprijs. De verslechterde situatie over de staatsschuld problematiek in de VS en de schuldencrisis in Europa en het vrijkomen van extra productie zijn hier debet aan, maar het prijsniveau zal desondanks relatief hoog blijven. heeft gezorgd voor hogere tarieven voor wegvervoer De omzet in het wegvervoer is in de eerste helft van 2011 goed aangetrokken. Het herstel heeft zich vijf kwartalen geleden ingezet en lijkt nu weer iets af te zwakken. De omzet van het wegvervoer bevindt zich nu vlak onder het pre-crisis niveau: de crisis is voor 96% al goedgemaakt. Zowel de volumes als de tarieven zijn gestegen. In het tweede van 2011 zijn de tarieven van wegvervoer met 4% gestegen. Vooral de groeideelmarkten profiteren van deze prijsstijging. Ook op Europees niveau zijn de tarieven weer aangetrokken. Volgens de Transport Market Monitor van Transporeon en Cap Gemini, die de spotprijzen van Europese vervoerders meet, is de prijs in het tweede van 2011 met 3% j.o.j. toegenomen. Aan de ene kant door de hogere capaciteitsbenutting en aan de andere kant door de gestegen brandstofprijzen. ABN AMRO verwacht dat de vervoersvolumes in de tweede helft van 2011 lager zullen uitvallen, om pas in de tweede helft van 2012 weer aan te trekken. Door een afzwakking van de volumes, zal de overcapaciteit weer opspelen en zullen de tarieven opnieuw onder druk komen. Zowel de tarieven, als de volumes zullen daarom de omzet drukken. ABN AMRO verwacht dat de omzetgroei van 2011 zal uitkomen op 5% en in 2012 op 2%. Vervangingsvraag zorgt voor meer investeringen De laatste drie kwartalen is er sprake van een stijging in de verkopen van vrachtauto s. Tijdens de crisis zijn de verkopen flink gedaald, maar het blijft noodzakelijk om te investeren in materieel. Een groot deel is vervanging van oud materieel. De verkoopaantallen liggen nog wel op een zeer laag niveau. Het wagenpark is al een aantal jaar aan het dalen, maar de capaciteit per vrachtauto neemt toe. 5

7 6 Sector Monitor Transport & Logistiek Vervoer over Water en Logistieke Dienstverlening Havencijfers j.o.j groei 2 15% 1 5% -5% -1-15% -2-25% -3 Bron: Havenraad Hamburg Amsterdam Rotterdam Antwerpen H H H Overslag in Rotterdamse haven zwakt af De overslag in de Europese havens is een belangrijke graadmeter voor volumeontwikkeling in de Transport en Logistiek sector en met name voor de binnenvaart. Rotterdam is met een overslag van 214 mln ton in de eerste helft van 2011 de grootste haven in Europa. De overslag in de Rotterdamse haven is in de eerste helft van 2011 met 1% j.o.j. toegenomen. De grootste stijging is te vinden in de aanvoer van containers. Er zijn 16% meer containers binnengekomen in de haven van Rotterdam, maar ook de afvoer van containers is toegenomen. De totale afvoer is gedaald met 1,4%. Deze daling is voornamelijk veroorzaakt door het wegvallen van de handel in olie. De teruglopende vraag naar benzine in Europa en de Verenigde Staten en stookolie in China lag hieraan ten grondslag.,maar laagwatertoeslag zorgt voor hogere omzetgroei Omzetontwikkeling vervoer over water j.o.j groei Omzetontwikkeling Logistieke Dienstverleners j.o.j groei e e e Zee en kustvaart e e Opslag Laad-, los- en overslag Expediteurs e e e Binnenvaart e De binnenvaartschepen hebben door de lage waterstanden minder volume per schip konden vervoeren. Hierdoor kregen de schippers een laagwatertoeslag, wat gezorgd heeft voor een hoge omzetgroei in het tweede van De zeevaart daarentegen laat nu al tien kwartalen een daling van de omzet zien. Deze daling zwakt wel af: in het tweede van 2011 is de omzet van de zeevaart met 3% afgenomen tegen een daling van 5% in het tweede van De zeevaart heeft nog steeds te maken met een sterke overcapaciteit. Vooral de containerschepen en de tankers hebben het zwaar te verduren. De timecharter tarieven van zowel het tankvervoer als het containervervoer liggen nog steeds op een laag niveau. De prijzen van het bulkvervoer zijn in september m.o.m. gestegen, maar j.o.j. weer gedaald. De Baltic Dry Index bevindt zich nog steeds ver onder het precrisis niveau. Voor de tweede helft van 2011 verwacht ABN AMRO dat de vervoersvolumes zullen afzwakken, waardoor de overcapaciteit een sterkere rol zal gaan spelen in de tarifering. ABN AMRO verwacht een lagere omzet voor zowel zeevaart en binnenvaart in de tweede helft van Voor 2012 verwacht ABN AMRO per saldo een lichte groei van de omzet voor de binnenvaart en een daling voor de zeevaart. De dienstverleners zien al wel afzwakking van de groei De logistieke dienstverleners hebben een behoorlijke groei gekend in 2010 en de groei zet zich door in 2011, hoewel met een lager tempo. De meeste branches in de logistieke dienstverlening hebben zich dan ook al voor een groot deel hersteld na de crisis. Zo heeft de opslagbranche haar verlies al voor driekwart goedgemaakt en ook de expediteurs zitten op de goede weg, al is het herstel hier iets minder. De logistieke dienstverleners als geheel hebben in het eerste van 2011 een omzetgroei geboekt van 7% en in het tweede van 6%. ABN AMRO verwacht voor de tweede helft van 2011 een lager groeipercentage. Doordat de eerste helft van 2011 positief was en er voor de tweede helft van 2011 ook nog goederen in de pijpleiding zitten, verwacht ABN AMRO nog wel een groei van 5% voor

8 7 Sector Monitor Transport & Logistiek Economisch Bureau Sector & Commodity Research Nadia Menkveld tel: Commercieel Contact Sector Advisory Bart Banning tel: Disclaimer De in deze publicatie neergelegde opvattingen zijn gebaseerd op door ABN AMRO betrouwbaar geachte gegevens en informatie, die op zorgvuldige wijze in onze analyses en prognoses zijn verwerkt. Noch ABN AMRO, noch functionarissen van de bank kunnen aansprakelijk worden gesteld voor in deze publicatie eventueel aanwezige onjuistheden. De weergegeven opvattingen en prognoses houden niet meer in dan onze eigen visie en kunnen zonder nadere aankondiging worden gewijzigd. Teksten zijn afgesloten op 10 oktober ABN AMRO, oktober 2011 Deze publicatie is alleen bedoeld voor eigen gebruik. Het gebruik van tekstdelen en/of cijfers is toegestaan mits de bron duidelijk wordt vermeld. Verveelvoudiging en/of openbaarmaking van deze publicatie is niet toegestaan, behalve indien hiervoor schriftelijk toestemming is gekregen van ABN AMRO. 7

9 (E 0,10 per minuut) abnamro.nl/sectoren

Branche Update: Container terminals

Branche Update: Container terminals Branche Update: Container terminals Economisch Bureau Sector & Commodity Research Nadia Menkveld +31 206 286441 Concurrentiepositie haven van belang voor terminal Hoewel de overslag in de haven van Rotterdam

Nadere informatie

sectormonitor transport en logistiek

sectormonitor transport en logistiek sectormonitor transport en logistiek januari 12 > Recessie laat transportsector niet ongemoeid in eerste helft 12 1 Sectormonitor Transport & Logistiek januari 12 Macro economisch beeld 2 Sector Transport

Nadere informatie

Branche Update: Wegvervoer

Branche Update: Wegvervoer Branche Update: Wegvervoer Economisch Bureau Sector & Commodity Research Nadia Menkveld +31 26 286441 Financiële weerbaarheid wegvervoer onder druk Het goederenvervoer over de weg heeft het al een tijd

Nadere informatie

Transport & Logistiek

Transport & Logistiek Transport & Logistiek Sectormonitor december 21 Herstel transportsector versnelt in derde kwartaal 21 Tarieven verbeteren, maar zijn nog lang niet volledig hersteld Vooruitzichten 211 zijn gematigd positief

Nadere informatie

Sectorupdate. Export bloemen en planten. 25 juni 2012. Economisch Bureau, Sector & Commodity Research

Sectorupdate. Export bloemen en planten. 25 juni 2012. Economisch Bureau, Sector & Commodity Research Sectorupdate Export bloemen en planten Economisch Bureau, Sector & Commodity Research 25 juni 2012 Exportgroei ondanks crisis in de eurozone Rusland vierde exportbestemming door sterke toename van de export

Nadere informatie

Nederlandse economie in zicht

Nederlandse economie in zicht Nederlandse economie in zicht Groei boven 2% Economisch Bureau Nederland 2 juni 2015 Groei versnelt tot meer dan 2% in 2015 en 2016 De Nederlandse economie heeft de laatste twee kwartalen een behoorlijke

Nadere informatie

sectormonitor transport en logistiek

sectormonitor transport en logistiek sectormonitor transport en logistiek 1 Sectormonitor Transport November 212 ABN AMRO Economisch Bureau INHOUDSOPGAVE Macro economie 2 Transportsector 3 Binnenvaart 5 Wegvervoer 5 Logistieke diensten 6

Nadere informatie

Zakelijke dienstverlening

Zakelijke dienstverlening Zakelijke dienstverlening Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses Juni 16 Economisch Bureau Nederland Kasper Buiting Senior sector econoom 3376 kasper.buiting@nl.abnamro.com Inhoud Onderwerp Pag Kernpunten

Nadere informatie

Transport & Logistiek

Transport & Logistiek Transport & Logistiek Sectormonitor maart 211 Transportsector verhoogt omzetgroei van 2,5% in 21 naar 3% in 211 Wegvervoer en binnenvaart boeken hogere groei, andere modaliteiten zwakken af Hogere olieprijs

Nadere informatie

retail sectormonitor januari 2012

retail sectormonitor januari 2012 sectormonitor retail januari 212 > Omzetdaling voor non-food branches in 212 > Omzetgroei van 1% in 212 verwacht voor supermarkten > Herstel foodspeciaalzaken nog niet in zicht 1 Retailmonitor Januari

Nadere informatie

Sector Update. Luchtvaart. Passagiersvervoer gegroeid Nadia Menkveld- 020-6286441

Sector Update. Luchtvaart. Passagiersvervoer gegroeid Nadia Menkveld- 020-6286441 Sector Update Luchtvaart Economisch Bureau: - Macro Research - Sector & Commodity Research 3 mei 212 Passagiersvervoer gegroeid Nadia Menkveld- 2-6286441 Het wereldwijde vervoer van passagiers door de

Nadere informatie

Economie in 2015 Kans of kater?

Economie in 2015 Kans of kater? Economie in 2015 Kans of kater? Nico Klene Economisch Bureau Doorwerth 6 november 2014 Wat verwacht ú: - kans? - kater? 2 Opbouw - Buitenland: mondiale groei houdt aan - Nederland 3 VS: groei weer omhoog

Nadere informatie

VVMA Congres 18 mei 2010

VVMA Congres 18 mei 2010 VVMA Congres 18 mei 2010 Jan Klaver, VNO-NCW Verwachtingen over Nederlandse economie, 2010-2015 1 Lijn van mijn verhaal 1. Impact economische crisis op Nederlandse economie en bedrijfsleven 2. Het herstel

Nadere informatie

Internationale Economie. Doorzettend, maar mager groeiherstel, veel neerwaartse risico s

Internationale Economie. Doorzettend, maar mager groeiherstel, veel neerwaartse risico s Internationale Economie Doorzettend, maar mager groeiherstel, veel neerwaartse risico s Wim Boonstra, 27 november 2014 Basisscenario: Magere groei wereldeconomie, neerwaartse risico s De wereldeconomie

Nadere informatie

CPB Memorandum. CEP-op-maat transportsector

CPB Memorandum. CEP-op-maat transportsector CPB Memorandum Hoofdafdeling(en) : V Afdeling(en) : MPA Samensteller(s) : Wim Groot, John Stikkelman Nummer : 64 Datum : 11 april 2003 CEP-op-maat transportsector 2003-2004 Deze CEP-op-maat voor de transportsector

Nadere informatie

Vierde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Zeeland

Vierde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Zeeland Vierde kwartaal 2012 Conjunctuurenquête Nederland Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting De Conjunctuurenquête Nederland

Nadere informatie

Macro-economische Ontwikkelingen

Macro-economische Ontwikkelingen Macro-economische Ontwikkelingen e kwartaal 8 Overall conclusie De kredietcrisis zorgt voor een terugval van de economische bedrijvigheid in Nederland die sinds het begin van de jaren tachtig niet is voorgekomen.

Nadere informatie

Licht op energie (2013 - november)

Licht op energie (2013 - november) PMI index Licht op energie (2013 - november) Macro-economische ontwikkelingen De indicator van Markit voor economische bedrijvigheid in de Eurozone ligt sinds enkele maanden net boven de 50 punten. In

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland. Tweede kwartaal Coenrapportomslag eerstekwartaal.indd 1

Conjunctuurenquête Nederland. Tweede kwartaal Coenrapportomslag eerstekwartaal.indd 1 Conjunctuurenquête Nederland Tweede kwartaal 11 Coenrapportomslag eerstekwartaal.indd 1 3-5-11 :36 Economisch herstel zet door Horeca en detailhandel haken aan Na een lichte afzwakking in het eerste kwartaal

Nadere informatie

Visie op de Nederlandse economie in 2014

Visie op de Nederlandse economie in 2014 Visie op de Nederlandse economie in 2014 De economie lijkt in de tweede helft van 2013 de bodem te hebben bereikt. Het is sinds 2008 niet de eerste keer dat dit gebeurt. Na het aanvankelijke herstel gedurende

Nadere informatie

bouw sectormonitor november 2011

bouw sectormonitor november 2011 sectormonitor bouw november 211 > ABN AMRO verwacht na klein herstel in 211 een terugval in 212 > Daling verkoop nieuwbouwwoningen leidt tot krimp woningbouw > Ondernemers focussen in krimpende markt meer

Nadere informatie

Minder faillissementen in 2016

Minder faillissementen in 2016 Vooruitzicht faillissementen Minder faillissementen in 2016 Faillissementen nog altijd boven pre-crisis niveau In 2016 voor derde jaar op rij minder faillissementen.maar nog altijd niet terug op pre-crisis

Nadere informatie

Outlook 2016. Figuur 1: Invloed van Chinese groei op wereldwijde groei. (bron: Capital Economics) december 2015 Pagina 2 van 7

Outlook 2016. Figuur 1: Invloed van Chinese groei op wereldwijde groei. (bron: Capital Economics) december 2015 Pagina 2 van 7 Outlook 2016 Inleiding 2016 is in China het jaar van de aap. Apen zijn de genieën van de Chinese dierenriem. Ze leven in groepen, zijn intelligent en geestig. Niets is voor hen te moeilijk. Als het wel

Nadere informatie

Monitor Bouwketen. Najaar Marien Vrolijk

Monitor Bouwketen. Najaar Marien Vrolijk Monitor Bouwketen Najaar 2014 Marien Vrolijk 2 Inhoudsopgave Conclusies op hoofdlijnen 5 1 Bouwketen 6 1.1 Recente ontwikkelingen 6 1.2 Conjunctuur bouwketen 8 2 Architectenbureaus 10 3 Ingenieursbureaus

Nadere informatie

Internationale varkensvleesmarkt 2012-2013

Internationale varkensvleesmarkt 2012-2013 Internationale varkensvleesmarkt 212-213 In december 212 vond de jaarlijkse conferentie van de GIRA Meat Club plaats. GIRA is een marktonderzoeksbureau, dat aan het einde van elk jaar een inschatting maakt

Nadere informatie

Nederlandse economie in zicht

Nederlandse economie in zicht Nederlandse economie in zicht Vooruitzichten 6-7 Economisch Bureau Nederland december Nederlandse economie: groei houdt aan De Nederlandse economie groeide in met ongeveer % - tweemaal zoveel als in 4.

Nadere informatie

Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU?

Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU? Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU? Als gevolg van de wereldwijde economische en financiële crisis heeft de EU met een laag investeringsniveau te kampen. Alleen met gezamenlijke gecoördineerde

Nadere informatie

Licht op energie (2014 - februari)

Licht op energie (2014 - februari) Licht op energie (2014 - februari) Macro-economische ontwikkelingen Beleggers halen hun geld terug uit opkomende economieën nu het opkoopprogramma van schuldpapier in de Verenigde Staten verder wordt ingeperkt.

Nadere informatie

Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder?

Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder? Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder? Zoals u waarschijnlijk weet, is de beurs nog steeds bijzonder nerveus en vooral negatief. De directe aanleiding is de tegenvallende groei in China waar wij

Nadere informatie

De economische omgeving. Een cruciaal jaar voor Nederland en Europa

De economische omgeving. Een cruciaal jaar voor Nederland en Europa De economische omgeving Een cruciaal jaar voor Nederland en Europa Inhoud Wereldeconomie Traag herstel Verengde Staten Europa Nederland Ook 2017 een conjunctureel goed jaar Ons land staat er heel goed

Nadere informatie

Monitor Bouwketen. Najaar 2015. Jerzy Straatmeijer

Monitor Bouwketen. Najaar 2015. Jerzy Straatmeijer Monitor Bouwketen Najaar 2015 Jerzy Straatmeijer 2 Inhoudsopgave Conclusies op hoofdlijnen 5 1 Bouwketen 7 1.1 Recente ontwikkelingen 7 1.2 Conjunctuur bouwketen 10 2 Architectenbureaus 12 3 Ingenieursbureaus

Nadere informatie

Monitor Bouwketen. Voorjaar 2015. Marien Vrolijk

Monitor Bouwketen. Voorjaar 2015. Marien Vrolijk Monitor Bouwketen Voorjaar 2015 Marien Vrolijk 2 Inhoudsopgave Conclusies op hoofdlijnen 5 1 Bouwketen 6 1.1 Recente ontwikkelingen 6 1.2 Conjunctuur bouwketen 8 2 Architectenbureaus 10 3 Ingenieursbureaus

Nadere informatie

Bijna 30% van de starters stopt na het eerste jaar Met name cafetaria s en restaurants worden na één jaar weer opgeheven

Bijna 30% van de starters stopt na het eerste jaar Met name cafetaria s en restaurants worden na één jaar weer opgeheven Kwartaalbericht Starters ING Economisch Bureau Bijna 30% van de starters stopt na het eerste jaar Met name cafetaria s en restaurants worden na één jaar weer opgeheven In het eerste kwartaal 2014 waren

Nadere informatie

Matige groei, grote bezorgdheid

Matige groei, grote bezorgdheid Matige groei, grote bezorgdheid Conjunctuurenquête Expeditiesector 2e kwartaal 2016 Matige groei, grote bezorgdheid Conjunctuurenquête Expeditiesector 2e kwartaal 2016 De 3-maandelijkse conjunctuurenquête

Nadere informatie

2009 uitzonderlijk slecht economisch jaar voor Nederland

2009 uitzonderlijk slecht economisch jaar voor Nederland 2009 uitzonderlijk slecht economisch jaar voor Nederland 02 Krimp mondiale economie in 2009 Aziatische landen als eerste uit het dal Economie eurozone krimpt nog sterker dan wereldeconomie Krimp in 2009

Nadere informatie

Een goed 2015, een aarzelend

Een goed 2015, een aarzelend Een goed 2015, een aarzelend 2016 Conjunctuurenquête Expeditiesector 1e kwartaal 2016 Een goed 2015, een aarzelend 2016 Conjunctuurenquête Expeditiesector 1e kwartaal 2016 De 3-maandelijkse conjunctuurenquête

Nadere informatie

Atradius Landenrapport

Atradius Landenrapport Atradius Landenrapport Nederland November 214 Overzicht Algemene informatie Belangrijkste sectoren (213, % van bbp) Hoofdstad: Amsterdam Diensten: 72% Regeringsvorm: Constitutionele monarchie Industrie:

Nadere informatie

Rabobank Food & Agri. Druk op varkensvleesmarkt blijft. Kwartaalbericht Varkens Q2 2015

Rabobank Food & Agri. Druk op varkensvleesmarkt blijft. Kwartaalbericht Varkens Q2 2015 Rabobank Food & Agri Kwartaalbericht Varkens Q2 2015 Druk op varkensvleesmarkt blijft De vooruitzichten voor de Nederlandse varkenshouderij voor het tweede kwartaal 2015 blijven mager. Ondanks de seizoensmatige

Nadere informatie

Branchebeschrijving Vervoer en opslag

Branchebeschrijving Vervoer en opslag Branchebeschrijving Vervoer en opslag 07 08 09 10 11 12 13 14 Centraal Bureau voor de Statistiek Verklaring van tekens. gegevens ontbreken * voorlopig cijfer ** nader voorlopig cijfer x geheim nihil (indien

Nadere informatie

Economische visie op 2015

Economische visie op 2015 //5 Economische visie op 5 Nieuwjaarsbijeenkomst VNO-NCW regio Zwolle Björn Giesbergen januari 5 Inhoud Visie op 5 Europa: toekomstige koploper of eeuwige achterblijver? (conjunctuur/financiële markten)

Nadere informatie

Coen in het kort. Inhoud rapportage. Toelichting. Provincie Limburg. Negatief beeld bij alle indicatoren

Coen in het kort. Inhoud rapportage. Toelichting. Provincie Limburg. Negatief beeld bij alle indicatoren Conjunctuurenquête Nederland I rapport eerste kwartaal 212 Inhoud rapportage COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting Hoe staat het Nederlandse

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Economie krimpt 4,5 procent in eerste kwartaal 2009

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Economie krimpt 4,5 procent in eerste kwartaal 2009 Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB09-038 15 mei 2009 9.30 uur Economie krimpt 4,5 procent in eerste kwartaal 2009 Grootste krimp na de Tweede Wereldoorlog Export en investeringen vallen

Nadere informatie

Hieronder vindt u de belangrijkste sheets uit de presentatie van Mr. Drs. J. Wijn, zoals deze zijn vertoond tijdens de 'ABN AMRO blikt

Hieronder vindt u de belangrijkste sheets uit de presentatie van Mr. Drs. J. Wijn, zoals deze zijn vertoond tijdens de 'ABN AMRO blikt Hieronder vindt u de belangrijkste sheets uit de presentatie van Mr. Drs. J. Wijn, zoals deze zijn vertoond tijdens de 'ABN AMRO blikt vooruit'-bijeenkomsten, gehouden tussen 21 en 28 september 2010. Een

Nadere informatie

Kerncijfers transportverzekering 2011 opgemaakt door de BVT

Kerncijfers transportverzekering 2011 opgemaakt door de BVT Kerncijfers transportverzekering 2011 opgemaakt door de BVT Inhoud 1. Cargo: België blijft in top 15... 2 2. CMR blijft uit het rood... 3 3. Binnenvaart... 4 4. Zeevaart... 5 5. Conclusie... 5 Net voor

Nadere informatie

Lesbrief Verdienen en uitgeven 2 e druk

Lesbrief Verdienen en uitgeven 2 e druk Hoofdstuk 1. Inkomen verdienen 1.22 1.23 1.24 1.25 1.26 1.27 1.28 1.29 1.30 1.31 1.32 1.33 1.34 D A C C A D B A D D B C D 1.35 a. 1.000.000 425.000 350.000 40.000 10.000 30.000 = 145.000. b. 1.000.000

Nadere informatie

Moeilijk najaar, mindere verwachtingen

Moeilijk najaar, mindere verwachtingen Moeilijk najaar, mindere verwachtingen Conjunctuurenquête Expeditiesector 4e kwartaal 2016 Moeilijk najaar, mindere verwachtingen Conjunctuurenquête Expeditiesector 4e kwartaal 2016 De 3-maandelijkse conjunctuurenquête

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Economie 0,7 procent gekrompen

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Economie 0,7 procent gekrompen Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB12-009 15 februari 2012 9.30 uur Economie 0,7 procent gekrompen In vierde kwartaal 0,7 procent krimp t.o.v. een jaar eerder Consumptie 1,8 procent lager

Nadere informatie

Transport. Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses. Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld Maart 2015

Transport. Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses. Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld Maart 2015 Transport Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld Maart 2015 Stand van Transport overwegend positief Wereldexport: 4% (dec) PMI Nederland: 53,9 (feb) PMI

Nadere informatie

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - mei 2012

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - mei 2012 M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - mei 2012 Geachte relatie, Bijgaand ontvangt u de maandelijkse marktmonitor van Energy Services. De Marktmonitor is een maandelijkse uitgave van Energy Services.

Nadere informatie

Persconferentie: De Nederlandse conjunctuur in 2008, d.d. 13 februari 2009.

Persconferentie: De Nederlandse conjunctuur in 2008, d.d. 13 februari 2009. Persconferentie: De Nederlandse conjunctuur in 2008, d.d. 13 februari 2009. Sheet 1: Opening Het CBS publiceert vandaag het eerste cijfer van de economische groei over het vierde kwartaal en de voorlopige

Nadere informatie

Lesbrief Europa 2 e druk

Lesbrief Europa 2 e druk Hoofdstuk 1. 1.13 1.14 1.15 1.16 A A B D Waar produceren? 1.17 a. Door loonmatiging dalen de productiekosten en kunnen de prijzen dalen. Dan verbetert de internationale concurrentiepositie en zal de export

Nadere informatie

Economie en financiële markten

Economie en financiële markten Economie en financiële markten Bob Homan ING Investment Office Den Haag, 11 oktober 2013 Vraag 1: Begraafplaats Margraten gesloten vanwege. 1. Bezuinigen bij de Nederlandse overheid 2. Op last van Europese

Nadere informatie

Transport houdt snelheid vast

Transport houdt snelheid vast Transport en Logistiek Vooruitzicht Transport houdt snelheid vast Volumegroei transport en logistiek houdt stand 3% 2015 2016 3% Vooral binnenlands actieve opdrachtgevers uit bouw en detailhandel stimuleren

Nadere informatie

ABN AMRO Sectorupdate

ABN AMRO Sectorupdate ABN AMRO Sectorupdate Oktober 2011!! ABN AMRO: "milde recessie zal Nederlandse bedrijfsleven treffen"!! Horeca en retail getroffen door ongekende daling consumentenvertrouwen!! Lagere grondstofprijzen

Nadere informatie

Research NL. Economic outlook 3e kwartaal 2010 Nederland

Research NL. Economic outlook 3e kwartaal 2010 Nederland Research NL Economic outlook 3e kwartaal 2010 Nederland Herstel economie zet aarzelend door Economische situatie Huishoudens zijn nog steeds terughoudend met hun consumptie en bedrijven zijn terughoudend

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland

Conjunctuurenquête Nederland Nieuw: metingen op provinciaal niveau Conjunctuurenquête Nederland Rapport eerste kwartaal 212 Conjunctuurenquête Nederland I rapport eerste kwartaal 212 Inhoud rapportage COEN in het kort Economisch klimaat

Nadere informatie

Nederlandse economie in zicht

Nederlandse economie in zicht Nederlandse economie in zicht Economie nog op herstelkoers Economisch Bureau Nederland 7 oktober 214 6 3-3 -6 Indicator signaleert verdere groei 91 93 95 97 99 1 3 5 7 9 11 13 133 123 113 13 93 83 73 63

Nadere informatie

Sectormonitor 2016-Q3

Sectormonitor 2016-Q3 Sectormonitor 2016-Q3 Ontwikkeling arbeidsmarkt transport & logistiek Kaj van Zenderen Inhoud Sectormonitor 2016-Q3 Arbeidsmarktindicatoren transport en logistiek: - Omzetontwikkeling - Ondernemersvertrouwen

Nadere informatie

Transport. Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses. Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld December 2015

Transport. Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses. Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld December 2015 Transport Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld December 215 Inhoudsopgave 217 in beeld 3 Consument trekt economische groei Nederland 5 Overslag haven Hamburg

Nadere informatie

Marktobservatie in de Europese binnenvaart Conjunctuurrapport 1. kwartaal 2010) (Bron: CCR-secretariaat)

Marktobservatie in de Europese binnenvaart Conjunctuurrapport 1. kwartaal 2010) (Bron: CCR-secretariaat) CENTRALE COMMISSIE VOOR DE RIJNVAART Marktobservatie in de Europese binnenvaart Conjunctuurrapport 1. kwartaal 2010) (Bron: CCR-secretariaat) Drogeladingvaart: 1) Vraag: Met betrekking tot de bulkgoederen

Nadere informatie

De arbeidsmarkt klimt uit het dal

De arbeidsmarkt klimt uit het dal Trends en ontwikkelingen arbeidsmarkt en onderwijs De arbeidsmarkt klimt uit het dal Het gaat weer beter met de arbeidsmarkt in, ofschoon de werkgelegenheid wederom flink daalde. De werkloosheid ligt nog

Nadere informatie

Groei of krimp? bij Pincode 5e ed. 4GT Hoofdstuk 7 en 4K Hoofdstuk 5 aanvullend lesmateriaal n.a.v. vernieuwde syllabus EC/K/5A: 2

Groei of krimp? bij Pincode 5e ed. 4GT Hoofdstuk 7 en 4K Hoofdstuk 5 aanvullend lesmateriaal n.a.v. vernieuwde syllabus EC/K/5A: 2 Groei of krimp? bij Pincode 5e ed. 4GT Hoofdstuk 7 en 4K Hoofdstuk 5 aanvullend lesmateriaal n.a.v. vernieuwde syllabus EC/K/5A: 2 Als je moet kiezen welk plaatje je op je cijferlijst zou willen hebben,

Nadere informatie

Oktober 2015. Macro & Markten. 1. Rente en conjunctuur :

Oktober 2015. Macro & Markten. 1. Rente en conjunctuur : Oktober 2015 Macro & Markten 1. Rente en conjunctuur : VS Zoals al aangegeven in ons vorig bulletin heeft de Amerikaanse centrale bank FED de beleidsrente niet verhoogd. Maar goed ook, want naderhand werden

Nadere informatie

Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder?

Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder? Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder? Net als we vorig jaar meerdere keren hebben gezien, zijn de beurzen wederom bijzonder nerveus en vooral negatief. Op het moment van schrijven noteert de AEX 393

Nadere informatie

Kwartaalrapportage Arbeidsmarkt Breda 2009

Kwartaalrapportage Arbeidsmarkt Breda 2009 Kwartaalrapportage Arbeidsmarkt Breda 2009 Economische krimp in 2009 Aantal vacatures sterk gedaald Werkloosheid in Breda stijgt me 14% Bredase bijstand daalt minimaal Bijstand onder jongeren sterk gestegen

Nadere informatie

Economie en MKB Ondernemen met tegenwind

Economie en MKB Ondernemen met tegenwind Economie en MKB Ondernemen met tegenwind Willem van der Velden Schiedam/Vlaardingen, 11 februari 2009 Agenda Kredietcrisis en recessie Scenario tot 2014 Actualiteit MKB Sectorramingen Tips voor succesvol

Nadere informatie

Nog geen structurele tekenen van herstel

Nog geen structurele tekenen van herstel Nog geen structurele tekenen van herstel Conjunctuurenquête Expeditiesector 4e kwartaal 2014 Q1 12 Q2 Q3 Q4 Q1 13 Q2 Q3 Q4 Q1 14 Q2 Q3 Nog geen structurele tekenen van herstel Conjunctuurenquête Expeditiesector

Nadere informatie

jul/09 mei/09 jun/09 sep/09 sep/08 jan/09 feb/09 mrt/09 jun/09 aug/09 sep/09 aug/09

jul/09 mei/09 jun/09 sep/09 sep/08 jan/09 feb/09 mrt/09 jun/09 aug/09 sep/09 aug/09 HAAGSE MONITOR ECONOMISCHE RECESSIE 7 Deze monitor geeft zowel prognoses als gerealiseerde cijfers weer. Het vaststellen van gerealiseerde cijfers kost tijd, maar worden, zodra deze bekend zijn, in de

Nadere informatie

Perscommuniqué. Het Federaal Planbureau evalueert de gevolgen van de duurdere dollar en de hogere olieprijzen voor de Belgische economie

Perscommuniqué. Het Federaal Planbureau evalueert de gevolgen van de duurdere dollar en de hogere olieprijzen voor de Belgische economie Federaal Planbureau Economische analyses en vooruitzichten Perscommuniqué Brussel, 15 september 2000 Het Federaal Planbureau evalueert de gevolgen van de duurdere dollar en de hogere olieprijzen voor de

Nadere informatie

Beleggingsthema s 2016. What a difference a day makes (1975), Dinah Washington

Beleggingsthema s 2016. What a difference a day makes (1975), Dinah Washington Beleggingsthema s 2016 What a difference a day makes (1975), Dinah Washington Inleiding De dagen die in 2015 het verschil maakten, zijn de dagen waarop centrale bankiers uitspraken deden, what a difference

Nadere informatie

Macro-economische Ontwikkelingen

Macro-economische Ontwikkelingen Macro-economische Ontwikkelingen e kwartaal 1 BIJLAGE II Overall conclusie De Nederlandse economie groeit in 1 naar verwachting met 1¼%. Voor komend jaar wordt een groei van 1¾% voorzien. De toename van

Nadere informatie

Persbericht. Economie groeit 0,9 procent in eerste kwartaal Centraal Bureau voor de Statistiek. Kwartaal-op-kwartaalgroei aangetrokken

Persbericht. Economie groeit 0,9 procent in eerste kwartaal Centraal Bureau voor de Statistiek. Kwartaal-op-kwartaalgroei aangetrokken Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB04-103 1 juli 2004 9.30 uur Economie groeit 0,9 procent in eerste kwartaal 2004 De Nederlandse economie is in het eerste kwartaal van 2004 met 0,9 procent

Nadere informatie

Aanpassing WLO scenario s voor het containervervoer

Aanpassing WLO scenario s voor het containervervoer CPB Memorandum Sector : 5 Afdeling/Project : Economie en fysieke omgeving Samensteller(s) : Paul Besseling, Jan Francke en Rafael Saitua Nistal Nummer : 172 Datum : 18 december 2006 Aanpassing WLO scenario

Nadere informatie

Regionaal-Economische Barometer

Regionaal-Economische Barometer Regionaal-Economische Barometer Verwachtingen voor Assen-Beilen in 2011 Januari 2011 CONCLUSIES Groeiverwachting Nederlandse economie in 2011 1½ procent Overheid en zorg goed voor 40 procent van de werkgelegenheid

Nadere informatie

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2015 I

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2015 I ECONOMISCHE MONITOR EDE 2015 I In deze economische monitor vindt u cijfers over de werkgelegenheid en de arbeidsmarkt van de gemeente Ede. Van de arbeidsmarkt zijn gegevens opgenomen van de tweede helft

Nadere informatie

Macro-economische Ontwikkelingen

Macro-economische Ontwikkelingen Macro-economische Ontwikkelingen e kwartaal 1 Bijlage II Overall conclusie De Nederlandse economie groeit naar verwachting met 1¾% in 1 en met 1½% in 11. De toename van het bbp komt bijna volledig voor

Nadere informatie

Thermometer economische. crisis

Thermometer economische. crisis 8 Thermometer economische oktober 20 crisis 06//20 Inleiding In deze achtste Thermometer economische crisis worden de recente ontwikkelingen op belangrijke gemeentelijke thema s gevolgd (economie, arbeidsmarkt,

Nadere informatie

STEMMING TTF scoort het best op gemak

STEMMING TTF scoort het best op gemak STEMMING TTF scoort het best op gemak AMSTERDAM (Energeia) - Energeia's stemming behandelt achtereenvolgens de prijsontwikkeling op de markt voor olie, steenkool, CO2-emissierechten, elektriciteit en aardgas,

Nadere informatie

Logistieke top-100: bouwsteen in waarde logistieke sector voor Nederland

Logistieke top-100: bouwsteen in waarde logistieke sector voor Nederland Logistieke top-100: bouwsteen in waarde logistieke sector voor Nederland TNO, Kees Verweij, Teamleider Logistiek TLN Top-100 bijeenkomst, 8 april 2010 Logistieke kosten stijgen als % omzet bedrijfsleven

Nadere informatie

Monitor Bouwketen. Daan Holtackers

Monitor Bouwketen. Daan Holtackers Monitor Bouwketen Daan Holtackers Rapport in opdracht van BNA, Bouwend Nederland, NLingenieurs en UNETO-VNI December 2013 Inhoudsopgave Conclusies op hoofdlijnen 3 1 Bouwkolom 5 1.1 Recente ontwikkelingen

Nadere informatie

Communiqué. Verloop van de Belgische uitvoermarkten

Communiqué. Verloop van de Belgische uitvoermarkten INSTITUT DES COMPTES NATIONAUX INSTITUUT VOOR DE NATIONALE REKENINGEN BUREAU FÉDÉRAL DU PLAN FEDERAAL PLANBUREAU Communiqué 20.06.2003 Economische Begroting 2004 Overeenkomstig de wet van 21 december 1994

Nadere informatie

Thermometer economische crisis

Thermometer economische crisis 11 Thermometer economische crisis november 2013 afdeling Onderzoek - gemeente Utrecht Inleiding In deze elfde Thermometer economische crisis worden de recente ontwikkelingen op belangrijke gemeentelijke

Nadere informatie

Lagere afzetprijzen drukken nog steeds omzet

Lagere afzetprijzen drukken nog steeds omzet Tweede kwartaal 216 Lagere afzetprijzen drukken nog steeds omzet Industrie Voedings- en genotmiddelenindustrie Aardolie-, chemische, rubber- en kunststofproductenindustrie Basismetaal- en metaalproductenindustrie

Nadere informatie

Derde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Gelderland

Derde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Gelderland Derde kwartaal 212 Conjunctuurenquête Nederland Conjunctuurenquête Nederland I rapport derde kwartaal 212 Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen

Nadere informatie

Inhoud. KvK Oost Nederland - Kennis- en Adviescentrum COEN Oost Nederland Groothandel Kwartaalcijfers Pagina 1 van 27

Inhoud. KvK Oost Nederland - Kennis- en Adviescentrum COEN Oost Nederland Groothandel Kwartaalcijfers Pagina 1 van 27 Inhoud Ontwikkeling aantal orders 2 Verwachting aantal orders 3 Verwachting aantal exportorders 4 Verwachting inkopen bij leveranciers 5 Oordeel orderpositie 6 Oordeel orderpositie buitenland 7 Oordeel

Nadere informatie

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - juni 2012

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - juni 2012 M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - juni 2012 Geachte relatie, Bijgaand ontvangt u de maandelijkse marktmonitor van Energy Services. De Marktmonitor is een maandelijkse uitgave van Energy Services.

Nadere informatie

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het derde kwartaal gestegen van 16.893 miljoen naar 17.810 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013).

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het derde kwartaal gestegen van 16.893 miljoen naar 17.810 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013). Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 30 september 2014 130,4%, een toename van 0,9%-punt ten opzichte van 30 juni 2014. Over de eerste negen maanden steeg de marktwaardedekkingsgraad

Nadere informatie

Sectormonitor 2017-Q1

Sectormonitor 2017-Q1 Sectormonitor 2017-Q1 Ontwikkeling arbeidsmarkt transport & logistiek Kaj van Zenderen Inhoud Sectormonitor 2017-Q1 Arbeidsmarktindicatoren transport en logistiek: - Omzetontwikkeling en ondernemersvertrouwen

Nadere informatie

Monitor Bouwketen. Voorjaar Nylas Visser Jerzy Straatmeijer

Monitor Bouwketen. Voorjaar Nylas Visser Jerzy Straatmeijer Monitor Bouwketen Voorjaar 2016 Nylas Visser Jerzy Straatmeijer 2 Inhoudsopgave Conclusies op hoofdlijnen 5 1 Bouwketen 7 1.1 Recente ontwikkelingen 7 1.2 Conjunctuur bouwketen 11 2 Architectenbureaus

Nadere informatie

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Hoofdpunten Rendement over eerste helft 2008 is 5,1%. De dekkingsgraad is medio 2008 uitgekomen op 132%. De kredietcrisis eist zijn tol. Vooral aandelen en onroerend

Nadere informatie

Macro-economische Ontwikkelingen

Macro-economische Ontwikkelingen Macro-economische Ontwikkelingen e kwartaal 1 Bijlage II Onderdeel Economische groei Inflatie Producentenvertrouwen Consumptie Omzet detailhandel Consumentenvertrouwen Hypotheken Hypotheek- en kapitaalmarktrente

Nadere informatie

Kraanverhuur in de lift maar tarieven blijven nog achter

Kraanverhuur in de lift maar tarieven blijven nog achter Kraanverhuur in de lift maar tarieven blijven nog achter Verhuurders willen kranenpark uitbreiden Bouwproductie groeit met 4% in 216 Prefab: meer draaiuren en grotere kranen + 4% 216 Prefab Meer draaiuren

Nadere informatie

Toerisme in perspectief

Toerisme in perspectief Toerisme in perspectief NBTC afdeling Research Leidschendam 30-1-2012 Inleiding In dit rapport wordt op hoofdlijnen een beeld geschetst van trends en ontwikkelingen in het (internationaal) toerisme en

Nadere informatie

Visie op Windenergie en solar Update 2014

Visie op Windenergie en solar Update 2014 Visie op Windenergie en solar Update 2014 De vooruitzichten voor hernieuwbare energie zijn gunstig Succes hangt sterk af van de beschikbaarheid van subsidies Naast kansen in Nederland kan de sector profiteren

Nadere informatie

Grensoverschrijdend Nederlandse economie groeit van buitenlandse reis

Grensoverschrijdend Nederlandse economie groeit van buitenlandse reis Grensoverschrijdend Nederlandse economie groeit van buitenlandse reis 2 3 Even toelichten Om maar meteen met de deur in huis te vallen. In de driehoek uitgaand, binnenlands en inkomend toerisme wordt het

Nadere informatie

Verder in deze editie:

Verder in deze editie: Economie Monitor Brabant Vierde kwartaal 4 Eurocrisis raakt ook de Brabantse economie De economie van Brabant krijgt in het laatste kwartaal van te maken met de gevolgen van de eurocrisis en dit is goed

Nadere informatie

Optimisme houdt stand Conjunctuurenquête Expeditiesector 4e kwartaal 2015

Optimisme houdt stand Conjunctuurenquête Expeditiesector 4e kwartaal 2015 Optimisme houdt stand Conjunctuurenquête Expeditiesector 4e kwartaal 2015 Optimisme houdt stand Conjunctuurenquête Expeditiesector 4e kwartaal 2015 Commentaren De 3-maandelijkse conjunctuurenquête van

Nadere informatie

Care IS klantbijeenkomst. Hotel Van der Valk april 2016

Care IS klantbijeenkomst. Hotel Van der Valk april 2016 Care IS klantbijeenkomst Hotel Van der Valk april 2016 Welkom! Wij heten u van harte welkom 2 Programma 19.00 uur - Ontvangst 19.30 uur - Opening 19.40 uur - Impact lage olieprijs 20.00 uur - Pauze 20.10

Nadere informatie

Prijsafname zorgt opnieuw voor omzetdaling industrie

Prijsafname zorgt opnieuw voor omzetdaling industrie Eerste kwartaal 216 Prijsafname zorgt opnieuw voor omzetdaling industrie Industrie Voedings- en genotmiddelenindustrie Aardolie-, chemische, rubber- en kunststofproductenindustrie Basismetaal- en metaalproductenindustrie

Nadere informatie

retail sectormonitor september 2011

retail sectormonitor september 2011 sectormonitor retail september 211 > Weinig ruimte voor omzetgroei in detailhandel in 211 > Omzet supermarkten neemt toe door doorberekenen hogere inkoopkosten > Toenemende margedruk voor detailhandel

Nadere informatie